comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grecos liquescunt: ut innesteus. Decẽ
&e septem autẽ latinis literis: uetus
scriptura constabat. Unde & legitime
nominantur. illa racione scilicet uł
quod ab.e. uocali incipiunt. & in mu¬
tum sonũ desinunt. ut sunt conso¬
nantes: uł quod a suo sono incipiãt
&e in uocalem .e. desinant: ut st̃ mutȩ
H.autẽ littera: ꝓ sola aspiratione ad
aspirationis nota dicitur. qͥa uocẽ
eleuat. Aspiratio enĩ est: sonus ube¬
rius. eleuatꝰ. Cuiꝰ contraria est ꝓ¬
sodia: sonus equalit̃ flexus .R. lit¬
teram saluiꝰ ludi magister primus
latinis adiecit: ut in sono discrim̃
faceret duarũ litterarũ .c. &.q. Quȩ
id̾o suꝑuacua dicitur: quia exceptiᷤᷤ
kalendis suꝑflua iudicatur. ꝑ .c.
enĩ a exprimimus. Q. litterã:
nec greci resonant. nec hebrei. Excep¬
tis enĩ latinis: hanc nulla alia lin¬
gua habet. Hȩc pͥus ñ erat. Unde
& ipsa suꝑuacua ẽ uocata: quia ꝑ.
.c. cuncta ueteres scribebant. L. lit¬

Expanded text:
Graecos liquescunt: ut 'Mnestheus'. Decem Graecos liquescunt: ut 'Mnestheus'. Decem et septem autem Latinis litteris vetus scriptura constabat. Unde et lnominantur illa ratione, scilicet vel quod ab e vocali incipiant et in mutum sonum desinant, ut sunt semivocales. Vel quod a suo sono incipiant et in vocalem e desinant, ut sunt mute. H, autem litera aspirationis nota dicitur, quia uocem ea. Aspiratio enim sonus est uberius elevatus, cui contraria est prosodia, sonus equaliter flexus. teram Salvius ludimagister primus Latinis adiecit, ut in sono discrimen faceret duarum litterarum C et Q; quae ideo supervacua dicitur, quia exceptis 'Kalendis' superflua iudicatur: per C enim universa exprimimus. Q litteram nec Graeci resonant, nec Hebraei. Exceptis enim Latinis hanc nulla alia lingua habet. Haec prius non erat. Unde et ipsa supervacua est vocata quia per C cuncta veteres scripserunt. X lit
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ duas uocales inuenit᷑. ꝓ dduabus
consonantib habetur ut troia. Ge¬
minatur enĩ ibi sonus eiꝰ.U. quoq lit¬
tera ꝓinde int̾dum nichil ẽ: quia
alicubi nec uocalis. nec consonans ẽ.
ut qͥs. Nocalis enim ñ est: quia .℥. seqͥt᷑.
Consonans ñ est: quia . q. p̃cedit. Iđoq¬
quia quando nec uocalis nec conso¬
nans ẽ: sine dubio nichil ẽ. Eadem &
digamon a grecis uocatur: quando
sibimet aliis ꝙ uocalibꝰ iungit᷑. Que
ido digamon dicit᷑: quia duplex ẽ.¬
ad instar. f. litterȩ quȩ duplicem
gammã habet. ad cuiꝰ similitudinem
coniunctas uocales digamon appel¬
lare grammatici uoluerunt: ut uo¬
tum. uirgo. Int̾ semiuocales autem
quȩdam liquidȩ dicuntur: ꝓropt̾a
quia int̾dum in una sillaba postpo¬
sitȩ aliis consonantibꝰ deficiunt. &¬
a metro excludunt᷑. Ex quib due
apud latinos liquescunt .l. & .R: ut
flatꝰ. fragor. Relique .m. et .ii. apud

Expanded text:
inter duas vocales invenitur, pro duabus inter duas vocales invenitur, pro duabus consonantibus habetur, ut 'Troia'. Geminatur enim ibi sonus eius. V quoque littera proinde interdum nihil est, quia alicubi nec vocalis nec consonans est, ut quis. Vocalis enim non est, quia I sequitur; consonans non est, quia Q praecedit. Ideoque quando nec vocalis, nec consonans est, sine dubio nihil est. Eadem et digammon a Graecis vocatur, quando sibimet aliisque vocalibus iungitur: quae ideo digammon dicitur, quia duplex est instar F litterae, quae duplicem Gammam habet, ad cuius similitudinem coniunctas vocales digammon appellari grammatici voluerunt, ut 'votum', 'virgo'. Inter semivocales autem quaedam liquidae dicuntur propterea, quia interdum in una syllaba postpositae aliis consonantibus deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus duae apud Latinos liquescunt L et R, ut 'fragor', 'flatus'. Reliquae M et N apud
Abbreviated transcription (Latin):
cales dictȩ: eo quod qͥddam semis de
uocabulis habeant. Ab .e. quippe
uoeali incipiunt: & desinunt in natu¬
subiectis sͥ uocalib nequaquã erum¬
punt. Si enim eis extremũ uocalis de¬
traxeris sonũ: inclusum litterȩ murmͦ
et mutas: a ueterib sonas & semiso¬
nas & uisonas dictas. Int uocales au¬
tem: i. &.u. apud grammnaticos uariaᷤᷤ
habent significationes. Nam mͦ uoca¬
les sunt. mͦ semiuocales: mͦ mediȩ sc̃.
Uocales ido sunt: quia solȩ posite sil¬
labas faciunt: & aliis consonantibꝰ
conuinguntur. Consonantes idõ ha¬
bentur. quia int̾dum habent post
se uocales in eisdem sillabis consti¬
tutas. ut ianus. uates: & habent᷑
ꝓ consonantibꝰ. Mediȩ autẽ id cuco
dicuntur. qm̃ naturalit̃ solȩ me¬
dium sonũ habent: ut ilus. unus.
Conuinctȩ aliis pinguiꝰ sonant: ut
ianus. uanꝰ Solȩ enĩ aliter sonant:
alit̾ iuncte .I.uͦ ꝓpterea uterdum
duplex dicitur: quia quotienscumq

Expanded text:
cales dictas eo, quod quiddam semis de cales dictas eo, quod quiddam semis de vocalibus habeant. Ab E quippe vocali incipiunt, et desinunt in natusubiectis sibi vocalibus nequaquam erumpunt. Si enim eis extremum vocalis detraxeris sonum, inclusum litterae murmuret mutas a veteribus sonas et semisonas et insonas dictas. Inter vocales autem I et U apud Grammaticos varias habent significationes. Nam modo vocales sunt, modo semivocales, modo mediae sunt. Vocales ideo sunt, quia solae positae syllabas faciunt et aliis consonantibus coniunguntur. Consonantes ideo habentur, quia interdum habent post se vocales in hisdem syllabis constitutas, ut 'Ianus', 'vates', et habentur pro consonantibus. Mediae autem idcirco dicuntur, quoniam naturaliter solae medium sonum habent, ut 'illius', 'unius'. Coniunctae aliis pinguius sonant, ut 'Ianus', 'vanus'. Solae enim aliter sonant, aliter iunctae. I vero propterea interdum duplex dicitur, quia quotienscumque
Abbreviated transcription (Latin):
teras: carmentis nympha pͥma ytalis
tradidit. Carmentis autẽ dicta: quia
carminibꝰ futura canebat. Ceterum
ꝓprie uocata ẽ nicostrata. Uitterȩ
autẽ aut communes sunt: aut libͣ¬
les. Communes dictȩ sunt: qͥa mul¬
ti eas in commune utuntur. ut scͥ¬
bere. & legere. Librales. quia eas tan¬
tum illi nouerunt qui libros conse̾¬
bunt: recteq loquendi dictandiq
rationẽ nouerunt. Litterarũ du¬
plex modus ẽ. Diuiduntur enĩ pͥn¬
cipalit̃ in duas partes: in uocales
&e consonantes. Uocales autem sunt:
quȩ directo hiatu fauciũ. sine ulla
collisione uarie emittunt᷑. Ꝙ dictȩ
uocales. quod ꝑ se uocẽ impleant. &e
ꝑ se sillabam faciant: nulla adhe¬
rente consonante. Consonantes au¬
tem sunt. quȩ diuerso motu lingue
uł imp̃ssione labroꝵ efficiuntur: &
uocate consonantes quia ꝑ se ñ so¬
nent. s iunctis uocalibꝰ consonant.
He in duab partib diuiduntur: in
semiuocalib. & in mittis. S emiuo¬

Expanded text:
teras Carmentis nympha prima Italis tradidit. Carmentis autem dicta, quia carminibus futura canebat. Ceterum proprie vocata est Nicostrate. Litterae autem aut communes sunt aut liberales. Communes dictae, quia multi eas in commune utuntur, ut scribere et legere. Liberales, quia eas tantum illi noverunt, qui libros conscribunt recteque loquendi dictandique rationem noverunt. Litterarum duplex modus est: dividuntur enim principaliter in duas partes, in vocales et consonantes. Vocales sunt quae directo hiatu faucium sine ulla conlisione varie emittuntur. Et dictae vocales, quod per se vocem inpleant, et per se syllabam faciant nulla adhaerente consonante. Consonantes sunt, quae diverso motu linguae vel inpressione labrorum efficiuntur. Et vocatae consonantes quia per se non sonant, sed iunctis vocalibus consonant. Haec in duabus partibus dividuntur: in semivocalibus et in mutis. Semivo
Abbreviated transcription (Latin):
leo sunt colore. Luteos .i. croceos
igni & soli. Purpureos iri sacra¬
uerunt. quẽ areum dicimus:
quod iris plurimos colores habe¬
at. Sicq dum hac expectatione
deoꝵ cultib atq elementis mun¬
d̾alib ꝓfanantur. eosdem deos
colere noscuntur. Unde animad¬
uertere debes xꝑiane. quod cir¬
cum numina immunda posside¬
ant. Quappt̾ alienus erit tͥlocꝰ
quẽ plurimi sathane spc̃ occupa¬
uerunt. Totum enĩ illũ diabolꝰ
& angłi eius repleuerunt. De tea¬
thro.

Expanded text:
leo sunt colore; luteos, id est, croceos, leo sunt colore; luteos, id est, croceos, igni et soli; purpureos Iri sacraverunt, quem arcum dicimus, quod Iris plurimos colores habeat. 3. Sicque dum hac spectatione deorum cultibus atque elementis mundialibus profanantur, eosdem deos colere noscuntur. Unde animadvertere debes, Christiane, quod Circum numina inmunda possideant. Quapropter alienus erit tibi locus quem plurimi Satanae spiritus occupaverunt: totum enim illum diabolus et angeli eius repleverunt. § 42 De theatro.
Abbreviated transcription (Latin):
edites autẽ auint ꝓpterea
pede currere: quia pedib
curritur mortalitati. Ob hoo asuꝑ¬
iore parte currunt adinferiora.
.i. aboriente in occidente: quia mor¬
tales oriu̾ittur. & occidunt. Nudi
currunt: quia & homini in scło
nullȩ reliquiȩ sunt. Recto spatio
currunt: quia inter uitã & mor¬
ꝓpt̾ẽa ut uanitates suas & sacri¬
legia excusare conentur. He coloribꝰ
toꝵ idem gentiles etiam co¬
lores equoꝵ unxerunt. Roseos
soli .i. igni. albos aeri. prasinos t̾rȩ.
uenetos mari assimilantes. Idem
roseos e̾tati currere uoluerunt.
quod igne coloris sint: & cuncta tc̃
flauescant. Albos hiemi. quod sit
glatialis & frigorib uniuersa ca¬
nescant. Ueri prasinos uiridi co¬
lore: quia tunc pampinꝰ densat᷑.
Idem roseos currere sacrauerunt¬
marti. a quo romani exoriuntur:
& quia uexilla romanoꝵ croco de¬
corantur. siue quod mars gaudet
sanguine. Alios zephris. & serenis
tempestatib. Prasinos flori & t̾rȩ.
Uenetos aquis uel aeri. quia ceru¬

Expanded text:
edites autem aiunt propterea pede currere, quia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a superiore parte currunt ad inferiora, id est, ab Oriente ad Occidentem, quia mortales oriuntur, et occidunt. Nudi currunt, quia et homini in saeculo nullae reliquiae sunt. Recto spatio currunt, quia inter vitam et moringunt, ut vanitates suas et sacrilegia excusare conentur. CAPUT XLI. Diidem gentiles etiam colores equorum 402 junxerunt, roseos soli, id est, igni; albos aeri, prasinos terrae; venetos mari assimilantes. Item roseos aestati currere voluerunt, quod ignei coloris sint, et cuncta tunc flavescant. Albos hiemi, quod sit glacialis, et frigoribus universa canescant; veri prasinos viridi colore, quia tunc pampinus densatur. 2. Item roseos Marti sacraverunt, a quo Romani exoriuntur, et quia vexilla Romanorum cocco decorantur, sive quod Mars gaudet sanguine. Albos zephyris et serenis tempestatibus, prasinos flori et terrae, venetos aquis, vel aeri, quia ceru
Abbreviated transcription (Latin):
uetur. Hȩc partes habet tres: impruden
tiam. casũ. necessitatẽ. Dẽp̃catio est.
cũ & peccasse. & consultu peccasse reꝰ
confitet᷑ & tam̃ ut ignoscat᷑ postulat.
Qd̾ genus: ꝑ raro potest accidere. Item
ex legali statu hȩc oriunt᷑ : id ẽ scrip¬
tum. & uoluntas. leges contrariȩ. am¬
biguitas. collectio. siue raciocinatio
ae definitio legalis. S criptum &
uoluntas ẽ: quando uerba ipsa
uident᷑ cũ sentencia scriptoris dis¬
sidere. Legis contrariȩ statꝰ est:
quando int̾ se due leges aut plu¬
res discrepare noscunt᷑. Ambi¬
guitas ẽ: cũ id quod scͥptum est.
duas aut plures res significare
uidetur. Collectio uł raciocina¬
tio ẽ: quando ex eo qͦd scriptum ẽ.
aliuid quoq quod ñ scriptum est
inuenttur. Qefinitio legalis ẽ:
cũ uis uerbi quasi indefinitiua
constitutione in qua posita sit
queritur. Statꝰ gͦ tam racionales
quã legales: a quibꝰdam certius
decem & octo connumerati sunt.

Expanded text:
uetur; haec partes habet tres, impruuetur; haec partes habet tres, imprutiam, casum, necessitatem. Deprecatio est, cum et peccasse et consultu peccasse reus confitetur, et tamen ut ignoscatur postulat. Quod genus perraro potest accidere. ex legali statu haec oriuntur, id est, scriptum et voluntas, leges contrariae, ambiguitas, collectio, sive ratiocinatio et definitio legalis. Scriptum et voluntas est, quando verba ipsa videntur cum sententia scriptoris dissidere. Legis contrariae status est, quando inter se duae leges, aut plures discrepare noscuntur. 10. Ambiguitas est, cum id quod scriptum est duas aut plures res significare videtur. Collectio vel ratiocinatio est, quando ex eo quod scriptum est aliud quoque quod non scriptum est invenitur. Definitio legalis est, cum vis verbi, quasi in definitiva constitutione, in quo posita sit quaeritur. 11. Status ergo tam rationales quam legales a quibusdam certius decem et octo connumerati sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
eo pendet quod ñ aut is agere ui¬
detur quẽ oportet. aut ñ apud quoᷤ
quo tempore. qua lege. quo crimine.
qua pena oporteat. Cranslatiua
constitutio: qͦd actione translationiᷤ
&e cõmutationis indigere uidetur.
Iudicialis ẽ: in qua ȩqui & recti nat᷑a.
& p̾mii aut poenȩ ratio queritur.
Negocialis ẽ: in qua qͥd iuris ex ciuili
more & equitate sit consideratur.
dat firmi ad recusationẽ. Concessio
s ut ignoscatur postulat: quod nos
ad penitentes ꝓbauimꝰ ꝑtinere. Re¬
motio criminis ẽ: cũ id crimen qͦd
ufert᷑. ab se. & ab sua culꝑa. ui &
potestate in aliũ reus dimouere
conatur. Relatio criminis ẽ: cũ
ideo iure factũ dicitur. qͦd aliquis
ante iniuria la cessitus sit. Com¬
ꝑatio ẽ: cũ aliud aliquod alteriꝰ
factũ. honestũ aut utile conten¬
ditur. Qd̾ ut fieret: illud qͦd arguit᷑
dicitur ẽẽ commissũ. Purgatio ẽ. cũ fac¬
tum quide conceditur: s culpa remo¬

Expanded text:
eo pendet, quod non aut is agere vieo pendet, quod non aut is agere videtur, quem oportet, aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat. Translativa constitutio, quod actio translationis et commutationis indigere uidetur. Iuridicialis est in qua aequi et recti natura et praemii aut poenae ratio quaeritur. Negotialis est in qua quid iuris ex ciuili more et aequitate sit consideratur. dat firmi ad recusationem, foris autesed ut ignoscatur postulat; quod nos ad paenitentes probauimus pertinere. Remotio criminis est cum id crimen, quod infertur, ab se et ab sua culpa, ui et potestate in alium reus demouere conatur. Relatio criminis est cum ideo iure factum dicitur, quod aliquis ante iniuria lacessitus sit. Comparatio est cum aliud aliquod alterius factum honestum aut utile contenditur, quod ut fieret, illud quod arguitur dicitur esse commissum. Purgatio est cum factum quidem conceditur, sed culpa remo
Abbreviated transcription (Latin):
tatus apd rethores dicitur.
ea res in qua causa consistit:
id est constitutio Greci autẽ statũ:
a contentione ystasim dicunt. ua¬
tini autem ñ solum a pugna ꝑ ꝗͣ
expugnent ꝓpositionem adũsa¬
rii: s quod in eo pars utraq con¬
sistat. Fit autẽ ex intentione &
depulsione. Statꝰ autem causarũ
sunt duo: rationalis & legalis.
De racionali: oriunt᷑ comectura.
finis. qualitas. translatio. De fi¬
ne: iudicialis. & negocialis. De
iudiciali: absoluta. & assumptiua. De
assumptiua: concessio. remotio cͥmins.
relatio criminis. cõpensatio. De conces¬
sione: purgatio & dẽpcatio. Coniec¬
turalis statꝰ est: cũ factum qͦd ab alio
obictt᷑ ab alio ꝑnegat᷑. Definitiuus
status ẽ: cũ id quod obictt᷑ non hoc
ẽe contenditur. s quid illud sit ad hi¬
bitis definitionibꝰ approbat᷑. Qua¬
litas ẽ. dum qualis res sit queritur.
quia de ui & genere negocii controũ¬
sia agitur: constitutio generalis ap¬
pellat᷑. Translatio ẽ: cũ causa ex

Expanded text:
tatus apud Rhetores dicitur ea res, in qua causa consistit, id est constitutio. Graeci autem statum a contentione στάσιν dicunt. Latini autem non solum a pugna, per quam expugnent propositionem adversarii, sed quod in eo pars utraque consistat. Fit autem ex intentione et depulsione. Status autem causarum sunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis, conpensatio. De concessione purgatio et deprecatio. Coniecturalis status est cum factum, quod alio obicitur, ab alio pernegatur. Definitivus status est, cum id, quod obicitur, non hoc esse contenditur, sed quid illud sit adhibitis definitionibus adprobatur. Qualitas est, dum qualis res sit quaeritur: et quia de vi et genere negotii controversia agitur, constitutio generalis appellatur. Translatio est cum causa ex
Abbreviated transcription (Latin):
decem sunt: quȩ a gramaticis ꝓ uer¬
borum distinctionib apponun¬
tur. Oria. id ÷ acutꝰ accentꝰ: linea a
suustra parte in dexteram partẽ
grauis: linea a summo sinistre in
dexteram deposita. fit ita. UPeris¬
acuto & graui facta. expͥmit᷑ ita.
Maeros id: longa uirgula: iacens ita
Brachin id: breuis pars circuli infe
sui circumflexa fit ita. V. Diastole id:
distinctio quȩ e contrario seꝑat dextra
pars circuli supposita u̾sui fit ita..¬
apostrophus pars item circuli dextra &
ad suminã litteram apposita: fit ita.ꝯ
Qua nota de esse ostenditur in sermone
ultima uocalis: ut tribunal ꝓ tͥbu¬
nale. Dasyan quod int̾pretatur aspi¬
ratio: ubi. h. littera poni debet. tali
figura notatur .ł. Psile qͦd interp̃ta¬
tur siccitas. siue purũ. id÷ ubi .h. lit¬
tera ẽẽ ñ debet. tali nota ostendit᷑. I.
Quoꝵ duoꝵ accentuũ figuram: latini
ex ipsa littera aspirationis fecerunt:
unde si conungas has. fecisti eandẽ

Expanded text:
decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus apponuntur. Ὀξεῖα, id est, acutus accentus, linea a sinistra parte in dexteram partem α, id est, gravis linea a summo sinistrae in dexteram deposita, fit ita: acuto et gravi facta, ita exprimitur ˆ . Macros, idest longa virgula iacens ita –. Bracin299, idest brevis, pars300 circuli infersui circumflexa, fit301 ita ∩. Diastole, idest distinctio302, que contraria303 separat, dextra parte304 circuli supposita Apostrophus pars item circuli dextra et ad summam litteram adposita, fit ita: , qua nota deesse ostenditur in sermone ultima vocalis, ut 'tribunal' pro 'tribunale'. Δασεῖα, quod interpretatur aspiratio, id est ubi H littera poni debet, tali figura notatur: . ψιλή, quod interpretatur siccitas, sive purum, id est, ubi H littera esse non debet, tali nota ostenditur: . Quorum duorum accentuum figuram Latini ex ipsa littera aspirationis fecerunt. Unde si coniungas has, fecisti eandem
Abbreviated transcription (Latin):
UIda m enĩ heretici qui de ec¬
cłia recesserunt: ex nomine su¬
orum Uauctoꝵ nuncupant᷑. qͥdã
uͦ ex causis quas eligentes institue¬
runt. Symoniani dicti a symo¬
in actibꝰ apłorum maledixit. ꝓ eo
mere uoluisset. Hii dicunt. creatu¬
ram ñ a đo s a uirtute quadã suꝑ¬
na creatã. Menandrianz. a me¬
nandro mago discipło symonis ñ¬
cupati: qͥ mundũ ñ a dõ s ab an¬
gelis factũ asseruit. Basilidian
a basilide appellati: qͥ uit̃ reliqͣs
blasphemias. passũ iħm abnega¬
uit. N ycholaite dicti a nycholao
diacono eccłiȩ iherosolimoꝵ. qͥ cũ
stephano & cet̾is constitutꝰ a petro.
qui ꝓpt̾ pulchtudinẽ relinquens
uxorem. dixit ut qͥ uellet eã uteret᷑.
Uersa est in stuprũ talis consuetu¬
do. ut inuicẽ coniugia cõmuta¬
ꝓbat dicens. S hoc habes. qͦd odisti
Efacta nycholaitarũ. O nostici ꝓpt̾
excellentiã scienciȩ se ita appella¬
re uoluerunt Animã naturam di
ẽe dictint bdnũ & malũ d̃m suis do¬

Expanded text:
uidam autem haeretici, qui de ecclesia recesserunt, ex nomine suorum auctorum nuncupantur; quidam vero ex causis, quas eligentes instituerunt. § 1. Simoniani dicti a Simoin Actibus apostolorum maledixit pro eomere voluisset. Hi dicunt, creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. § 2. Menandrini a Menandro mago, discipulo Simonis nuncupati, qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum asseruit. § 3. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias Jesum passum abnegavit. § 4. Nicolaitae dicti a Nicolao diacono ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et caeteris constitutus est a Petro, qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, dixit, ut qui vellet ea uteretur, et versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem conjugia commutabat dicens2, 6: 'Sed hoc habes, quod odisti facta Nicolaitarum.' Gnostici propter excellentiam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse dicunt, bonum et malum Deum suis do
Abbreviated transcription (Latin):
scensione ñ credunt. aliȩ animam
ymaginẽ di negant. aliȩ animas
animalia existimant. aliȩ de mundi
statu dissentiunt. aliȩ innumerabi
les mundos opinant᷑. Aliȩ aquã dõ
co et̾nam facuint. aliȩ  nudis pe¬
dibꝰ ambulant. aliȩ cũ hominibꝰ ñ
manducant. heȩ sunt hereses adu̾¬
sus catholicã fidem exortȩ. & ab apłis
& a sc̃is patribꝰ uł conciliis p̾damp¬
natȩ. quȩ dũ in se multis erroribꝰ
diuisȩ inuicẽ sibi dissentiunt. cõ¬
muni tam̃ nomine adu̾sus eccł̃iam
dĩ conspirant. S quicũq altt̃ scͥp¬
turã sacrã intelligit quã sensus
sp̃s sc̃i flagitat a quo conscͥpta est:
licet de ȩccłia ñ recesserit. tam̃ he¬
reticus potest appellari

Expanded text:
scensione non credunt: aliae animam scensione non credunt: aliae animam imaginem Dei negant: aliae animas e animalia existimant: aliae de mundi statu dissentiunt: aliae innumerabiles mundos opinantur, alie aquam deo coeternam faciunt, alie nudis pedibus ambulant, alie cum hominibus non manducant. He sunt hereses adversus catholicam fidem exorte et ab apostolis et sanctis patribus vel conciliis condemnate, que dum in se multis erroribus divise invicem dissentiunt sibi, communi tamen nomine adversus ecclesiam Dei conspirant. Sed et quicunque scripturam sanctam aliter intelligit quam sensus spiritus sancti flagitat, a quo conscripta est, licet de ecclesia non recesserit, tamen hereticus appellari
Abbreviated transcription (Latin):
cipis in alexandria popłi ꝑuersi
electione uno die ordinati sunt ep̃i.
Hii errores eutichetis &e dioscori se¬
quentes. calcedonense concilium
respuunt: ex duabꝰ unam in xp̃o
naturã asserunt: quã theodosi¬
ani corruptã. gaianidȩ incorrup¬
tam contendunt. O noyte & tri¬
toyte a theodosianis exorti sunt:
ex quibꝰ gnoyte ab ignorantia di¬
cti. qͥa ꝑuersitati a qua exorti st̃
id adiciunt. qͦd xp̃i diuinitas ig¬
noiet futtura quȩ st̃ scͥpta de die
& hora nouissima: ñ recordan¬
tes xp̃i psonã in ysaia loqͣntis
dies udicii in corde meo. Tritoite u uo
cati. qͦd sicut ꝑ tres ꝑsonas in tͥnitate.
ita quoq tres astruunt deos ẽe. contͣ
ne auctore & sine nominib. ex quibꝰ
aliȩ tͥformem putantes ẽẽ dm. aliȩ
xp̃i diuinitatem passibilem ẽe dic̃t.
aliȩ xp̃i de patre natiuitati iniciũ
temporis dant. aliȩ lib̾ationem ho¬
minũ apd̃ inferos factam xp̃i de¬

Expanded text:
cipis in Alexandria populi perversi cipis in Alexandria populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychis et Dioscori sequentes Chalcedonense concilium respuunt: ex duabus unam in Christo naturam adserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. Agnoitae et Tritheitae a Theodosianis exorti sunt; ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati, a qua exorti sunt, id adiciunt, quod Christi divinitas ignoret futura, quae sunt scripta de die et hora novissima, non recordantes Christi personam in Esaia loquentis63, 4: 'Dies iudicii in corde meo.' Tritheitae vero vocati, quod sicut tres personas in Trinitate, ita quoque tres adstruunt Deos esse, contrne auctore et sine nominibus: ex quibus aliae triformem putant esse Deum: aliae Christi divinitatem passibilem dicunt: aliae Christi de Patre nativitati initium temporis dant: aliae liberationem hominum apud inferos factam Christi de
Abbreviated transcription (Latin):
arbitum diuinȩ gr̃ȩ anteponunt:
dicentes sufficere uoluntatem ad
implenda iussa diuina. Nestori¬
anz a nestorio constantinopolita¬
no ep̃o nuncupati: qui beatam
tummͦ asseruit gentͥcem: ut aliam
ꝑsonã carnis. aliã faceret ditatis:
nec unũ xp̃m in uerbo d̃i & carne
credidit. s seꝑatim atq seiunctim.
alterũ filium dĩ alterũ filium hoĩs
p̃dicauit. Eutician dicti ab eutice
constantinopolitano abbate. qui
xp̃m post humanã assumptionẽ
negauit existere de duab naturis
s solam in eo duunã asseruit esse
naturã. Acephali dicti id est sine
capite. quẽ secunt᷑ heretici. Nullus
enĩ eoꝵ repꝑitur auctor: a quo ex¬
orti sint. Hii tͥum calcedoniensium
capituloꝵ impugnatores: duarũ
in xp̃o substantiarũ ꝓpͥetatem ne¬
gant. & ⁊ unã in eius ꝑsona na¬
turam p̃dicant. Cheodosianz &
gaianite appellati a theodosio &
gaiano: qͥ temporibꝰ iustiniani pͥn¬

Expanded text:
arbitrium divinae gratiae anteponunt, arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad implenda jussa divina. 64. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam tummodo asseruit Genitricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret Deitatis; neque unum Christum in verbo Dei, et carne credidit, sed separatim, atque sejunctim alterum Filium Dei, alterum hominis praedicavit. 65. Eutychiani dicti ab Eutyche Constantinopolitano abbate, qui Christum post humanam assumptionem negavit existere de duabus naturis, sed solam in eo divinam asseruit esse naturam. 360 66. Acephali dicti, id est, sincapite quem sequuntur haeretici. Nullus enim eorum reperitur auctor, a quo exorti sunt. Hi trium Chalcedonensium capitulorum inpugnatores duarum in Christo substantiarum proprietatem negant, et unam in eius persona naturam praedicant. Theodosiani et Gaianitae appellati a Theodosio et Gaiano, qui temporibus Iustiniani prin
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentes. & simplicit̾ epulantes ẽe
discrim̃. Eluidianz ab eliudio nõĩa¬
ti: qͥ dicunt pt natum xp̃m alios
Maraam filios de uiro ioseph peꝑis¬
se. Pat̾nianz a pat̾no quodã exorti:
qͥ inferiores corporis ꝑ artes a diabo¬
lo factas opinant᷑. Arabici nuncu¬
pati. eo qͦd in arabya exorti sunt: di¬
centes animã cũ corpore mori. at in
nouissimũ utrumq resurgere. Tes¬
tullianiste dicti a tertulliano prbro
affricane ꝓuinciȩ ciuitatis carcha¬
ginensis animã unmortalem ẽe. s
corpoream p̃dicantes: & animas ho¬
minũ peccatoꝵ. pt mortẽ in demo¬
nes uerti putantes. Tesserescedeca¬
dite dicti. qͦd quarta decima luna
pascha cũ uideis obseruandũ con¬
cem significat. Nictages a sompno
nuncupati. qͦd uigilias noctis re¬
spuant: suꝑsticionẽ ẽe dicentes
iura temerare duuina. qͥ noctẽ ad
reqͥem tribuit. Pelagiani: a pe¬
lagio monacho exorti. Hii liberũ

Expanded text:
abstinentes et simpliciter epulantesabstinentes et simpliciter epulantesdiscrimen. Elvidiani ab Elvidio nominati, qui dicunt post natum Christum alios Mariam filios de viro Ioseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimum utrumque resurgi. Tertullianistae dicti a Tertulliano presbytero Africanae provinciae, civitatis Carthaginensis, animam inmortalem esse, sed corpoream praedicantes, et animas hominum peccatorum post mortem in daemones verti putantes. 61. Tessares Caedecatitae dicti, quod, quarta decima luna, Pascha cum Judaeis observandum concem significat. 62. Nyctages a somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes jura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. 63. Pelagiani a Pelagio monacho exorti: hi liberum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd agrestes sint. qͦs cotopitas uocant.
supradictȩ heresis habentes doctri¬
nam: in amore mr̃ii semet ipsos
ꝑimunt: ut iuolent̾ de hac uita
discedentes mr̃es nominent᷑ P ris¬
cilli aniste a pscilliano uocati: qͥ
in hyspania ex errore gnosticorum
& manicheoꝵ ꝑmixtũ dognia cõ¬
posuit. Iuciferians alucifero
syrmȩ ep̃o orti. qͥ ep̃os catholicos
qui constantii ꝑsecutione ꝑfidiȩ
arrianoꝵ consentientes erant. & po¬
legerunt. dampnantes siue qͦd cre¬
diderant. siue qͦd credidisse se simu¬
lauerant: qͦs eccłia catholica ma¬
t̾no recepit siuu. tamquã petrũ
post fletũ negationis. Hãc illi ma¬
tris caritatẽ suꝑbe accipientes eãꝙ
reciꝑe nolentes. ab ȩccliȩ communione
recesserunt: & cũ ipso lucifero aucto¬
re suo qͥ mane oriebat᷑ cadere meruer̃t̃.
ouinianiste a iouiniano qͦdam mona¬
cho dicti: asserentes nullã nuptiarũ &
uirginũ ẽẽ distantiã: nullumq int̾

Expanded text:
quod agrestes sint, quos Cotopitas vocant, quod agrestes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes, martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permistum dogma composuit. Luciferiani a Lucifero Syrmiae episcopo orti. Episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et poholicam delegerunt, damnantes sive quod crediderant, sive quod credidisse se simulaverant, Ecclesia catholica materno recepit sinu, tanquam Petrum post fletum negationis. Hanc illi matris charitatem superbe accipientes, eosque recipere nolentes, ab Ecclesiae communione recesserunt, et cum ipso Lucifero auctore suo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. Jovinianistae a Joviniano quodam monacho dicti, asserentes nullam nuptiarum et virginum esse distantiam, nullumque inter
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sas in tͥnitate substantias as¬
seruit. contͣ illud qͦd ait dñs. ego
& pat̾ unũ sumꝰ. Macedoniani
a macedonio constantinopolitano
ep̃o dicti sunt: negantes dm esse
spm̃ scm̃. Apollinariste ab appol¬
linare uõcati sunt: dicentes xp̃m
corpꝰ tantũmͦ sine anima suscepiᷤ
se. Antidicomarite appellati
sunt. ꝓ eo qͦd mariȩ uirginitati
contradicunt: asserentes eã post
xp̃m natũ. uiro suo fuisse cõmix¬
tam. Metangismonite ido tale
nom̃ acceꝑunt: qͥa angios grece
uas dicitur. Assert̾ enĩ sic esse in
patre filiũ: tamquã uas minꝰ
intra uas maiꝰ. Patrician a
qͦdam patͥciano nuncupati sunt: qͥ sub¬
stantiã humanȩ carnis a diabolo con
ditam dicunt. Coluitianz a quodam
coluito nominati. qͥ dicunt d̾m ñ face¬
rino. qͥ econtͣrio dicunt dm creasse ma
ueniens totã pene affricã sua ꝑsua¬
sione decepit: asserens minorem patͤ
rebaptizans catholicos. Bonosiaci

Expanded text:
diversas in Trinitate substantias asdiversas in Trinitate substantias asseruit, contra illud quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus . Macedoniani a Macedonio Constantinopolitano episcopo dicti sunt, negantes Deum esse m. 45. Apollinaristae ab Apollinare vocati sunt, dicentes Christum corpus tantummodo sine anima suscepisse. 46. Antidicomaritae appellati sunt, pro eo quod Mariae virginitati contradicunt, asserentes eam post Christum natum viro suo fuisse commistam. 47. Metangismonitae, ideo tale nomen acceperunt, quia ἄγγος Graece vas dicitur. Asserunt enim sic esse in Patre Filium, tanquam vas minus, intra vas majus. 48. Patritiani a quodam Patritio nuncupati sunt, qui substantditam dicunt. Coluthiani a quodam Colutho nominati, qui dicunt Deum non facerino, qui e contrario dicunt Deum creasse malveniens totam pene Africam sua persuasione decepit, adserens minorem Patreanctum, et rebaptizans catholicos. Bonosiaci
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑnunt. Ethians: ab echio sunt
uocati. Idemq eunomiani ab eu¬
nonuo qͦdam dialectico ethii disci¬
pulo. ex cuiꝰ nomine magis inno¬
tuerunt: dissimilem patri asse¬
rentes filiũ. & filio spm sc̃m. Dic̃t
etiã nullũ imputari peccatũ. in
fide manentiũ. Origenian ab
origene auctore ex orti sunt: di¬
centes qͦd ñ possit filiꝰ uidere pa¬
trem. nec sp̃s sc̃s filiũ. Animas ꝙͦ
in mundi pͥncipio dicunt peccasse.
& ꝓ diu̾sitate peccatoꝵ e cęlis usq
ad t̾ras diuersa corpora quasi uin¬
cula meruisse: eaq causa factum
in ꝑsonis accipunt. Unde & patri¬
passiani uocant᷑: quia patrem pas¬
sũ dicunt. Sabellian ab eodem
noeto pullulasse dicunt᷑: cuiꝰ discipu¬
lum ꝑhibent fuisse sabelliũ. ex cuiꝰ
nomine maxime innotuerunt:
Hii unã ꝑsonã & patͥs & filii &e sp̃s
scĩ astruunt. Nariani ab arrio
alex andrino prb̃ro orti sunt: qui
coet̾num pat̾ filiũ ñ agnoscens.

Expanded text:
spernunt. Ethiani ab Ethio sunt spernunt. Ethiani ab Ethio sunt vocati, idemque Eunomiani ab Eunomio quodam dialectico, Ethii discipulo, ex cujus nomine magis innotuerunt, dissimilem Patri asserentes Filium, et Filio Spiritum sanctum, dicunt etiam nullum imputari peccatum in fide manentium. Origeniani ab Origene auctore exorti sunt, dicentes quod non possit Filius videre Patrem, nec Spiritus sanctus Filium; animas quoque in mundi principio dicunt peccasse, et pro diversitate peccatorum e coelis usque ad terram diversa corpora quasi vincula meruisse, eaque de causa factum in personis, accipiunt: unde et Patripassiani vocantur, quia Patrem passum dicunt. Sabelliani ab eodem Noetio pullulasse dicuntur, cujus discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cujus nomine maxime innotuerunt, hi unam personam Patris et Filii et Spiritus sancti astruunt. Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui coaeternum Patri Filium non agnoscens,
Abbreviated transcription (Latin):
reus est enĩ: nec memb̾s distinguit᷑.
nec corporis mole censet᷑. Eraclyte
ab eraclyo auctore exorti monachoᷤᷤ
tantũ recipiunt. coniugia respuuis.
regna cȩloꝵ paruulhãbere non
credunt. N ouatiam a nouato ro¬
mȩ urbis prb̃ro exorti. qͥ aduersus
corneliũ cathedrã sacerdotalem
conatꝰ inuadere heresum instituit.
nolens apostatas susciꝑe. & rebap¬
tizans baptiratos. Nontanz here¬
tici dicti. qͦd in tempore ꝑsecutio¬
nis in montibꝰ latuerunt: qua oc¬
casione se a catholicȩ ȩccłiȩ corpore
diuiserunt. Ebionite. ab ebio¬
ne dicti. Hii semiudei sunt. & ita
denent euuangłium. ut legem car¬
nalit̾ seruent: adu̾sus quos ad
galathas apłs scribens inuenit᷑
Totiniani a fotino gallo greciȩ
syrmiȩ ep̃o nuncupati: qui ebi¬
onitarũ heresim suscitans. asse¬
ruit xp̃m a Maria ꝑ ioseph nupti¬
ali cottu fuisse conceptũ. Nerianz
ab aerio qͦdam nuncupati sunt:
hii offerre sacͥficium ꝓ defunctis

Expanded text:
reus est enim, nec membris distinguitur, reus est enim, nec membris distinguitur, nec corporis mole censetur. Heraclitae ab Heraclio auctore exorti. Monachos tantum recipiunt, coniugia respuunt, regna caelorum parvulos habere non credunt. Novatiani a Novato Romae urbis presbytero exorti, qui adversus Cornelium cathedram sacerdotalem conatus invadere, haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, et rebaptizans baptizatos. Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt; qua occasione se a catholicae Ecclesiae corpore diviserunt. Ebionitae ab Ebiont. Hi semijudaei sunt, et ita tenent Evangelium, ut legem carnaliter servent, adversus quos ad Galatas Apostolus scribens invenitur. Photiniani a Photino Gallo-Graeciae Syrmiae episcopo nuncupati, qui Ebionitarum haeresim suscitans, asseruit Christum a Maria per Joseph nuptiali coitu fuisse conceptum. Aeriani ab Aerio quodam nuncupati sunt: hi offerre sacrificium pro defunctis
Abbreviated transcription (Latin):
frigiis nom̃ ꝓuincia frigia dedit: qͥa
ibi extiterunt auctores eoꝵ. montanꝰ.
atharoe. ꝓpt̾ mundiciã ita se nomi¬
nauerunt: głiantes enĩ de m̾itis suis
negant penitentibꝰ ueniã peccatorum.
Uiduas sinupserint. tamquã adulte¬
ras dampnant: mundiores se cet̾is
p̃dicant. Qͥ si nom̃ suũ cognoscere uel¬
lent: mundanos se potiꝰ quã mundoᷤ
uocarent. Paulianz a paulo samo¬
icium. Ermogeniani ab ermoge¬
ne qͦdam uocati. materiã ñ naturã
urtͦducens. do ñ nato eam cõꝑauit.
matremq elem̃torum & deam asse¬
ruit: quos apłs imꝓbat elementis
seruientes. Manichei. a quodã ꝑsa
Hic duas naturas & substantias intͦ¬
duxit. id est bonã & malã: & aĩas
ex do quasi ex aliqͦ fonte manare as¬
seruit. ẽ estam̃tum uetꝰ respuunt:
nouũ ex parte recipiunt. Cano¬
citate rustica. dm habere membra
humana quȩ in diuinis libris scͥp
latine homo int̾pretatur: ignoran

Expanded text:
hrygiis nomen provincia Phrygia dedit, quia hrygiis nomen provincia Phrygia dedit, quia ibi extiterunt. Auctores eorum Montanus, Cathari propter munditiam ita se nominaverunt. Gloriantes enim de suis meritis, negant poenitentibus veniam peccatorum: viduas si nupserint, tanquam adulteras damnant; mundiores se caeteris praedicant. Qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent. 29. Pauliani a Paulo Samoitium. ne quodam vocati, qui materiam non natam introducens, Deo non nato eam comparavit, matremque elementorum et deam adseruit; quos Apostolus inprobat, elementis servientes. Manichei a quodam Persa Hic duas naturas et substantias introduxit, id est bonam et malam, et animas ex Deo quasi ex aliquo fonte manare adseruit. Testamentum Vetus respuunt: Novum ex parte recipiunt. Ancitate rustica Deum habere humana membra, quae in divinis libris scriptLatine homo interpretatur: ignorant
Abbreviated transcription (Latin):
lici uocati: quia angłos colunt. N po
possidentes ꝓpͥum. nequaquã reci¬
puint eos qui aliquid in hoc mun¬
do utunt᷑. Cerdoniani. a cerdone
qͦdam nominati. qͥ duo pͥncipia con¬
traria asseruit. Marcionistȩ a mar¬
cione stoyco phylosopho appellati.
qui cerdonis dognia sequitꝰ. alt̾m
bonũ. alterũ ustum dm asseruit.
tamquã duo pͥncipia creatoris &
bonitatis. Arthotherite: ab obla¬
tione uocati. Panẽ enim & caseum
offerunt: dicentes pͥmis hominib
oblationẽ a fructibꝰ t̾rȩ. & a fructibꝰ
ouiũ fuisse celebratã. Nquarii ap¬
pellati. eo qͦd aquã solam offerunt
in calice sacram̃ti. Seueriant a
seuero exorti. uinũ ñ bibunt. uetus
testam̃tum & resurrectionẽ ñ reci
punt. Tacianz a daciano qͦdam
uocati: qui &e encratite dicti. quia
carnes abhominant᷑. Alogii uo¬
cantur: tam quã sine uerbo. Logos
enĩ grece: uerbũ dicitur. Dm̃ enĩ
uerbum ñ credunt: respuentes iohannsᷤ
euuangłium & apocalypsin. Catha¬

Expanded text:
o possidentes proprium, nequaquam recipiunt eos qui aliquo in hoc mundo utuntur. Cerdoniani a Cerdone quodam nominati: qui duo contraria principia asseruit. Marcionistae a Marcione Stoico philosopho appellati: qui Cerdonis dogma secutus, alterum bonum, alterum justum Deum asseruit; tanquam duo principia creatoris et bonitatis. Arroteritae ab oblatione vocati; panem enim et caseum offerunt dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae et a fructibus ovium fuisse celebratam. Aquarii appellati, eo quod aquam solam offerunt in calice sacramenti. Severiani, a Severo exorti, vinum non bibunt, et Vetus Testamentum, et resurrectionem non recipiunt. Tatiani a Tatiano quodam vocati, qui et Encratitae dicti, quia carnes abominantur. Alogii vocantur tamquam sine Verbo. Λόγος enim Graece verbum dicitur. Deum enim Verbum non credunt, respuentes Iohannis evangelium et Apocalypsin. Catap
Abbreviated transcription (Latin):
nulle annos post resurrectionem
in uoluptate carnis futuros predi
dicti. qui dum xp̃m qui a uico na¬
zareus est appellatꝰ filium d̃i con¬
fiteantur: omĩa tam̃ ueteris legis
custodiunt. Ophytȩ: a colubro no¬
minati sunt. Coluber enim grece:
ophy dicit᷑. Colunt enĩ serpentem:
dicentes ipsũ in ꝑadyso induxisse
uirtutis cognitionẽ. Ualentinia¬
ni a ualentino qͦdam platonico sec¬
tatore uocati: qui eonas id est scla
queda in originem d̃i creatoris in¬
durit: xp̃m quoq de uirgine nicħ
corporis assumpsisse: s ꝑ eã quasi
ꝑ fistulã transisse asseruit. Appel¬
lite quoꝵ appelles pͥnceps fuit. qui
creatorem angłm nescio quẽ głosum
suꝑioris dĩ faciens dm legis isrł. il¬
lum igneũ affirmans. Aꝑꝑellite¬
ñ dm in ueritate s hominẽ in fan¬
tasia apparuisse. Archontiaci a
pͥncipibꝰ appellant᷑. q uniu̾sitatem
quã ds condidit. oꝑa ẽe archangłorum de¬
fendunt. Adamiani uocati: qͦd ade imi¬

Expanded text:
ille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicdicti, qui dum Christum, qui a vico Nazaraeus est appellatus, Filium Dei confiteantur, omnia tamen veteris legis custodiunt. Ophitae a colubro nominaὅφις dicitur. Colunt enim serpentem, dicentes ipsum in paradiso induxisse virtutis cognitionem. Valentiniani a Valentino quodam Platonico sectatore vocati, qui αἰῶνας, id est saecula quaedam, in originem Dei creatoris induxit: Christum quoque de Virgine nihil corporis assumpsisse, sed per eam quasi per fistulam transisse asseruit. 12. Apellitae, quorum Apelles princeps fuit, qui creatorem angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens Deum legis et Israelis, illum igneum affirmans, dixitDeum in veritate, sed hominem in phantasia apparuisse. 13. Archontiaci a principibus appellantur, qui universitatem quam Deus condidit opera esse archangelorum defendunt. 14. Adamiani vocati, quod Adae imi
Abbreviated transcription (Latin):
ystoria ẽ narratio rei gestȩ:
ꝑ quã ea quȩ in p̃terito fac¬
ueteres enĩ nemo conscribebat hystoriã:
nisi is qui intfuisset: & ea que con¬
scribenda essent uidisset. Meliꝰ enim
ocłis que fiunt dep̃hendimꝰ: quam
quȩ auditione colligimꝰ. Que enim
uidentur: sine m̃dacio ꝓferuntur:
Hȩc disciplina ad grammaticã ꝑtinet:
quia quicquid dignũ memoria est.
litteris mandat᷑.¬

Expanded text:
storia est narratio rei gestae, per quam ea, quae in praeterito facveteres enim nemo conscribebat historiam, nisi is qui interfuisset, et ea quae conscribenda essent vidisset. Melius enim oculis quae fiunt deprehendimus, quam quae auditione colligimus. Quae enim videntur, sine mendacio proferuntur. Haec disciplina ad Grammaticam pertinet, quia quidquid dignum memoria est litteris mandat
Abbreviated transcription (Latin):
Calare enĩ ponere dicit᷑: int̾calare
intponere. Epactas greci uocant.
latini adiectiones annuas luna¬
res: quȩ ꝑ undenariũ numerum
usque ad tͥcenarium numerũ in se
reuoluunt᷑. Quas id̾o egyptii adiciunt:
ut lunaris emensio. racioni solis e¬
quetur. Luna enĩ iuxta cursũ suũ
uiginti nouẽ & semis dies lucere
dinoscitur: & fiunt in annum
manent ad cursũ anni solaris dies un¬
decim qͦs egyptii adiciunt. unde & ad¬
iectiones uocantur. Absque his: ñ inue¬
nies lunã quota sit in qͦlibet anno. &
erit eo die. Continent᷑ autẽ circulo de¬
cem nouenali: s cũ ad iuginti &e .xx.
epactas ꝑuenerint. qͥ est circulus nonꝰ
decimꝰ: iam sequenti anno ñ addes
es detractis tͥginta: s inde reuerteriᷤ
ut undecim ꝓnuncies¬

Expanded text:
Calare enim ponere dicitur, intercalare Calare enim ponere dicitur, intercalare interponere. Epactas Graeci vocant, Latini adiectiones annuas lunares, quae per undenarium numerum usque ad tricenarium in se revolvuntur. Quas ideo Aegyptii adiciunt, ut lunaris emensio rationi solis aequetur. Luna enim iuxta cursum suum viginti novem semis dies lucere dinoscitur, et fiunt in anno manent ad cursum anni solaris dies undecim, quos Aegyptii adiciunt. Unde et adiectiones vocantur: absque his non invenies luna quota sit in quolibet anno eterit eo die. Continentur autem circulo decemnovenali; sed cum ad viginti novem epactas pervenerint, qui est circulus nonus decimus, iam sequenti anno non addes sues detractis triginta, sed inde reverteris, ut undecim pronunties
Abbreviated transcription (Latin):
in sedõ mense pascha celebrare. Emb̃
autẽ nomen grecũ est. qͦd urterp̃tat᷑
latine suꝑ augientũ. eo quod exple¬
at numerũ annoꝵ communiũ qͥb
undecim lunares dies deesse cernun¬
tur. Embolismi autẽ anni. & cõmu¬
nes: sic inueniunt᷑. Si enĩ a .xiiii.
luna paschȩ p̃cedentis usq ad xiii.¬
sequentis. ecc.lxxx. iͦiii. dies fu̾int.
est: ꝑ annos.iiii. unꝰ dies adiectus.
Crescit enĩ ꝑ singłos annos. quarta
pars assis. At uͥ quarto anno assim
compleuerit: bissextilem annum
facit. Dictꝰ autẽ bissextꝰ: quia bis
sexies ductꝰ assim facit. quod est
unꝰ dies: sicut & quadrantẽ ꝓpt̃
quat̃ ductum. qͦd est bissextus:
quẽ suꝑ dierũ cursũ in annũ sol
facit. A sexto autẽ nonas marcias
usq in diẽ pͥdie kl̃ ianuarias: in
lunȩ cursu bissextꝰ apponitur. atq
detrahit᷑. Int̾calares autẽ dies ie¬
circo uocantur: quia int̾ponunt᷑.
ut racio lunȩ solisq conueniat.

Expanded text:
in secundo mense pascha celebrare. Embolismus in secundo mense pascha celebrare. Embolismus autem nomen Graecum est, quod interpretatur Latine superaugmentum; eo quod expleat numerum annorum communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. Embolismi autem anni et communes sic inveniuntur. Si enim a quarta decima luna paschae praecedentis usque ad sequentis CCCLXXXIV dies fuerint, est per annos quattuor unus dies adiectus. Crescit enim per singulos annos quarta pars assis. At ubi qucompleverit, bissextilem annum facit. Dicitur enim bissextus, quia bis sexies ductus assem facit: quod est unus dies, sicut et quadrantem propter quater ductum, quod est bissextus, quem super dierum cursum in annum sol facit. usque in diem pridie Kalendas Januarias, in lunae cursu bissextus adponitur atque inde detrahitur. Intercalares autem dies idcirco vocantur, quia interponuntur ut ratio lunae solisque conveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
constituta: ꝓpt̃ ipsam muttabili¬
tatem lunẽ nomine in scͥpturis
significatur. Uaria autẽ obseruan¬
tia opinionũ: paschalis festuu¬
tatis uitdum errorem gignit. La¬
tini namq a t̾cio nonas marciaᷤ.
usq in t̾cio nonas apͥlis primi
m̃sis lunã inquirunt: &e si .xiiii.¬
luna die dñico ꝓuenerit: in aliũ
diem dñicum pascha ꝓtrahunt.
Greci pͥmi m̃sis lunã ab octauo idꝰ
marcias. usq in diem nonas apł
brant. Huiusmodi gͦ dissensio:
int̾ utrosq paschalem regłam tur¬
bat. Communis annꝰ dicitur: qͥ
duodecim tantũ lunas. hoc ẽ dies
trecentos qͥnquaginta.iͦii. habet.
Dictꝰ autem cõmunis: quia sepe
duo ita coniuncti incedunt: ut ĩ¬
uicem se in paschali sollẽpnitate
sequant᷑. Nam emb̾ annꝰ: semꝑ solꝰ
est. Emb̾ annꝰ est: qͥ tredecim m̃seᷤᷤ
ta.iiͦiiͬ. dies habere monstrat᷑. Ip̃se
est annꝰ sc̃o moysi diuinttꝰ reuelatꝰ:
in qͦuibent᷑ hi qui longius habitant

Expanded text:
constituta propter ipsam mutabiliconstituta propter ipsam mutabilitatem lunae nomine in Scripturis significatur. Varia autem observantia opinionum paschalis festivitatis interdum errorem gignit. Latini namque a III Non. Mart. usque in III Non. Apr. primi mensis lunam inquirunt; et si quienerit, in alio die Dominico pascha protrahunt. Graeci primi mensis lunam ab octavo Idus Martii usque in diem Nonarum Apbrant. Hujusmodi ergo dissensio inter utrosque paschalem regulam turbat. Communis annus dicitur, qui duodecim tantum lunas, hoc est, dies trecentos quinquaginta quatuor habet. Dictus autem communis, quia saepe duo ita conjuncti incedunt, ut ivicem se in paschali sollemnitate sequantur. Nam embolismus annus semper solus est. Embolismus annus est qui tredecim menses CLXXXIV dies habere monstratur. Ipse est annus sancto Moysi divinitus revelatus, in quo iubentur hi, qui longius habitabant,
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃c. ꝓpt̾ hauc gͦ uite nouitatẽ
pͥmus mensis nouoꝵ in anni m̃
sib celebracioni paschali mistice
attributꝰ est. Quod uͦ terciȩ ebdo¬
madis die pascha celebratur. id ẽ
qui dies occurrit a qͥnta decima
in uicesimã pͥmam: hoc signifi¬
cat. quia in toto tempore scł̃i qͦd
septenario dierũ numero agitur.
nunc t̾cium tempꝰ hoc sacramen¬
tum apperuit. Primũ enim tp̃s
est ante legem: scd̾m sub lege: ter¬
cium sub gr̃a: ubi iam manife¬
statũ est sacram̃tum pͥus occul¬
tum in ꝓpħico enigniate. ideo
&  ꝓpt̾ hec tria scł̃i tem pora resur¬
rectio dñi triduana est. Quod uero a
quartadecima luna usq ad uicesi¬
mam pͥmam ꝑ dies septem paschalis
dies queritur. ꝓpt̾ ipsum numerũ
septenariũ quo uniu̾sitatis signi¬
ficatio sepe figurat᷑ qui etiam ipsi
eccłie tributtur ꝓpt̃ instar uniu̾si¬
tatis. Unde & ioh̃s apłs in apocalyp¬
si ad septẽ scribit eccłias. Ecclesia uͦ
adhuc in ista mortalitate carnis

Expanded text:
s. Propter hanc ergo vitae novitatem primus mensis novorum in mensibus anni celebrationi paschali mystice adtributus est. Quod vero tertiae hebdomadae die pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima in vicesimam primam, hoc significat quia in toto tempore saeculi, quod septenario dierum numero agitur, nunc tertium tempus hoc sacramentum aperuit. Primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia; ubi iam manifestatum est sacramentum prius occultum in prophetico aenigmate: ideo et propter haec tria saeculi tempora resurrectio Domini triduana est. Quod vero a quarta decima luna usque ad vicesimam primam per dies septem paschalis dies quaeritur, propter ipsum numerum septenarium, quo universitatis significatio saepe figuratur; qui etiam ipsi Ecclesiae tribuitur ptatis. Ideo Iohannes apostolus in Apocalypsi ad septem scribit ecclesias. ecclesia uero adhuc in ista mortalitate carnis