comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerba mea hare & non facit ea. similabo eum
uiro stulto qui aedificauit domũ suã suꝑ arenam.
uenti & impeger uidomũ illã & cecidit. & facta ÷
riuna tius magna. Audiregͦ illa uerba: aedifica¬
reẽ. In hoc utriq paressunt. Infaciendo aut̃ &
non faciendo quod audiunt tantũ dispar. ẽ.
quantum xdisitim parȩ soliditate fundatum
dispar ÷ ei qđ sine ullo fundam̃to facili arenȩ
mobilitate suburrtitur: nec idõ quisquis om̃i no
nonaudit totius sibi aliquid comparat. Nihil enĩ
aedificans sine ullo tecto multo facilius obruendus.
rapiendus. & disꝑgendus. imbrib fluui isq & uen¬
tis datur. Possłm & iam ꝓmodulo meo eos dem
ipsos ꝑtinentes addexterã regnũq celoꝵ insuis
gradib meritisq distinguere atq ostendere.
quo differat uita coniugalis. filios ꝓcreantium
patrũ matrumq familias. Nerũtam̃ religiosoꝵ
acpioꝵ. ab ea uita. quã uos dõ uoustis. sinc̃ ad ea
uouendã exhortindus eẽs: s qͥa iã uoisti. iãte

Expanded text:
audit verba mea, et non facit ea, similabo eum viro stulto, qui aedificavit domum suam super arenam. venti, impegerunt in domum illam, et cecidit, et facta est ruina eius magna. audire ergo uerba illa aedificare est; in hoc utrique pares sunt, in faciendo autem et non faciendo, quod audiunt, tantum dispares, quantum aedificium petrae soliditate fundatum dispar est ei, quod sine ullo fundamento facili harenae mobilitate subuertitur. nec ideo, quisquis omnino non audit, tutius sibi aliquid comparat; nihil enim aedificans sine ullo tecto multo facilius obruendus, rapiendus et dispergendus imbribus, fluuiis uentisque donatur. Possem etiam pro modulo meo eosdem ipsos pertinentes ad dexteram regnumque caelorum in suis gradibus meritisque distinguere atque ostendere, quo differat uita coniugalis filios procreantium patrum matrumque familias uerum tamen religiosorum ac piorum ab ea uita, quam uos deo uouistis, si nunc ad eam uouendam exhortandus esses; sed quia iam uouisti, iam te
Abbreviated transcription (Latin):
eos int̾se auditores uerbor suoꝵ latissimo limi¬
it non teliqi distintione discreuit. Qui audit
inquit uerba mea haec ⁊ facit ea. sipilabo eũ
uiro prudenti. qui ardificauit domum suam supͣ
porram. Descendit pluiua. uenerunt flumina.

Expanded text:
eos inter se auditores uerborum suorum latissimo limieos inter se auditores uerborum suorum latissimo limite, non tenui distinctione discreuit: Qui audit, inquit, uerba mea haec et facit ea, similabo eum uiro prudenti, qui aedificauit domum suam super petram: descendit
Abbreviated transcription (Latin):
homo ei quered dendus ẽ utbeatus sit aquo acce¬
hoc enim dixit. cũ sibi demonstrato nummo et
questio eit cuius hab̾& uaginẽ. responsũ eẽc
caesaris. ut hinc intellegerent quodds exiger&
ab homint imaginẽ suam. In homine ipso. sicut
suam catsar exigebat innũmo: quanto magis
gͦ ieddenda ÷ cumꝓmittitur. cui&iam non pro¬
mussa debetur: Qua propt̃ Rm̃e possẽ quidẽ
ꝓmea quantulacũq facultatẽ sc̃iꝓpositi quod dõ
uouisse uos comꝑi uberius laudare fructũ. ac
de monstrare quiddist& inter xp̃ianos dilecto¬
res mundi huius ⁊ contemptores. quauis fideles
utriq dicantur. eodẽ utriq lauacro sacri fontis
abluti sint: eisdẽ imbuti consecratiq misteriis.
utriq eiusdẽ eugłii ñ auditores tantũ uerum
& iã p̃dicatores. nec utriq tam̃regni dĩ lucisq
participes ⁊ uitȩ aet̾ne quaesola ẽ beata cohe¬
redes. dñs enĩiħc non abeis quinaudiunt. sed

Expanded text:
debet eique reddendus est, ut beatus sit. a quo accedebet eique reddendus est, ut beatus sit. a quo accesunt. hoc enim dixit, cum sibi demonstrato nummo et quaesito, cuius haberet imaginem, responsum esset: \'Caesaris\', ut hinc intellegerent, quod deus exigeret ab homine imaginem suam in homine ipso, sicut suam Caesar exigebat in nummo. quanto magis ergo reddenda est, cum promittitur, cui etiam non promissa debetur! Quapropter, carissime, possem quidem pro mea quantulacumque facultatula sancti propositi, quod deo uouisse uos comperi, uberius laudare fructum ac demonstrare, quid distet inter Christianos dilectores mundi huius et contemptores, quamuis fideles utrique dicantur, eodem utrique lauacro sacri fontis abluti sint, eisdem inbuti consecratique mysteriis, utrique eiusdem euangelii non auditores tantum uerum etiam praedicatores nec utrique tamen regni dei lucisque participes et uitae aeternae, quae sola est beata, coheredes. dominus enim Iesus non ab eis, qui non audiunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quilaboratis & onerati estis. iugũ suum lene & ons
amabitur quodiubebitur. & nonerit asꝑum nec
onerosum sisub hoc uno uigo. quantominus tumi¬
da tantomagis liba ceruice seruiatur. Echaror
uras arcina. qua tius bauilus nonp̃mitur sedle¬
uatur. Diuitiȩ sidiliguntur. ibi seruentur. ubi
ꝑire non possunt. Honor sidiligitur. illio habeat᷑.
ubi nemo inoignus honoratur. Salus si diligitur.
ibi adipiscenda deside retur. ubi ad epta nihil tim&.
Uita diligitur: ibi ad quitat᷑ ubi nulla moste finit᷑
itdditis aquo estis. Reddite obsego. Neq enim
quod redditis reddendo minuet᷑ sed potius serua¬
bitur & augebitur. Benignus cͥni ex actor est
nonegenus. & qui non crescit exiedditis. sed in cres¬
cere faciat redditores. Huic gͦ quod nonredditur
ꝑditur: qđ aut redditur reddendo additur.
Immouꝰ in eocuiredditur. red dens ipse seruatur
I oipsũ quippe erit redditum tredditor. ꝙ id ipsum
erat debitũ & debitor dõ. Namq scipso deb&.

Expanded text:
qui laboratis, iugum suum lene et onus amabitur, quod iubebitur, et non erit asperum nec onerosum, si sub hoc uno iugo quanto minus tumida tanto magis libera ceruice seruiatur. et haec est una sarcina, qua eius baiulus non premitur, sed leuatur. diuitiae si diliguntur, ibi seruentur, ubi perire non possunt; honor si diligitur, illic habeatur, ubi nemo indignus honoratur; salus si diligitur, ibi adipiscenda desideretur, ubi adeptae nihil timetur; uita si diligitur, ibi adquiratur, ubi nulla morte finiturredditis, a quo estis; reddite, obsecro. neque enim, quod redditis, reddendo minuetur, sed potius seruabitur et augebitur; benignus enim exactor est, non egenus, et qui non crescat ex redditis, sed in se crescere faciat redditores. huic ergo quod non redditur, perditur, quod autem redditur, reddenti additur, immo uero in eo, cui redditur, reddens ipse seruatur. id ipsum quippe erit redditum et redditor, quia id ipsum erat debitum et debitor. deo namque se ipsum homo
Abbreviated transcription (Latin):
nia scripturarũ scãrum quȩ ibi potestis inspi¬
cere & bona oꝑa nr̃a itpias orationes. & rectã
fidem nullomodo in nob̾ eẽ potuisse. nͣhec acce¬
ꝑimꝰ ab illo. dequodicit apłs iacob Om̃e datũ
optimũ & om̃e donum ꝑfetum desursum est:
descendens apatre luminum. Nequisquã dicat
meritis oꝑũ suoꝵ. uł meritis otationũ suarit.
uł meritis fiocisuȩ sibi traditam dĩ grãm &
putetur uerũ eẽ qđ illiheretic dient̃. gramdĩ¬

Expanded text:
 Scripturarum, quae ibi potestis inspicere, et bona opera nostra, et pias orationes, et rectam fidem nullo modo in nobis esse potuisse, nisi haec acciperemus ab illo de quo dicit apostolus Jacobus, Omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est descendens a patre luminum, ne quisquam dicat meritis operum suorum uel meritis orationum suarum uel meritis fidei suae sibi traditam dei gratiam et putetur uerum esse, quod illi haeretici dicunt, grati
Abbreviated transcription (Latin):
niãs ñ potest eẽ in differens. sed aut malũẽ aut
bonũe. Tudicis bonũ. ego assero malũ: & malũ
ñ solũ his qͥexgentib seđ & his qͥex iudaico pꝰpło
crediderunt. In hoc nisi stallor loco. dũ aliud uitas
in aliud deuolueris. Dũ enĩ metius por phiriũ blas¬
phemantẽ. in hebionis incurris laqueos. his qͥcredunt
ex iudȩis obseruindã legẽ. eẽ. decernens: & quia
ꝑiculosũ intellegis eẽ. quod dicis. rursũ illud suꝑ¬
fluis uerbis temꝑare conaris. sine ulła salutis
necessitate. sicut iudei celebrandas putabant.
aut fallaci simulatione quod inparo. rep̃henderat.
Perus igͥ simulauit legis custodiã. iste aut̃ rep̃hen¬
sor pari audact obseruauit legitima. Sequit᷑
celebrauit. qͥa Si mulaũse iudeũ ut illos lucrifa.¬
cera: curñ&iã sacrificauit cũ gentib. quia &
his quisine lege erant. tamꝗ sine lege factꝰ ẽ.
ut eos quoq lucristicer&. nisi qͥa & illud fec̃ ut
natura uidȩus: & hoc totũ dixit. nut paullus

Expanded text:
nias, non potest esse indifferens; sed aut malum est, aut bonum est. Tu dicis bonum; ego assero malum; et malum non solum his qui ex Gentibus, sed et his qui ex Judaico populo crediderunt. In hoc, nisi fallor, loco, dum ad aliud deuolueris. dum enim metuis Porphyrium blasphemantem, in Hebionis incurris laqueos his, qui credunt ex Iudaeis, obseruandam legem esse decernens. et quia periculosum intellegis esse, quod dicis, rursum illud superfluis uerbis temperare conaris: sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut fallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. Petrus igitur simulauit legis custodiam, iste autem reprehensor Petri audacter obseruauit legitima. sequiturcelebrauit, qu\'ia simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibus, quia et his, qui sine lege erant, tamquam sine lege factus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et hoc t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneat aduos. hic appar&. qͥd eos aꝑẜ etetͤ
intellexert. ut ñ sacer& qđ intimotheo fecerat.
d ea libtatt facert poterat qua ostendera ula saca¬
m̃ta nectĩquã necessaria debere appari. nectam quã¬
sactamta sacrilega debere damnari. Sed cauenduẽ
uidelic& in hac dis putatione. nesicut philosophi q̃ dã
guemur coqđ obseruart legis cerimonias ñ potest cẽ
indifterens. sed autbonũ aut malũ. Ut sibonũ di¬
masinꝰ eas nos quoq obseruare cogunur. Si autẽ

Expanded text:
maneat ad uos. hic apparet. quid eos captare intellexerit, ut non faceret, quod in Timotheo fecerat, quod ea libertate facere poterat, qua ostenderet illa sacramenta nec tamquam necessaria debere appeti nec tamquam sacrilega debere damnari. Sed cauendum est uidelicet in hac disputatione, ne sicut philosophi quaedam geamur eo, quod obseruare legis caeremonias non potest esse indifferens sed aut bonum aut malum, ut, si bonum dixerimus, eas nos quoque obseruare cogamur, si aute
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ Animã Siut carmalis inferro. siue sp̃alis gladius
in uerbodĩ ꝑtransunt. ex inde multoꝵ cordiũ cogi¬
tationes reuelatȩ sipit. Expone gͦ hanc maxxime
deuerbis Syneoms clausulã mͥ. qͥalucere ñ dubito
Scȩ aninȩ tto. quęde interioris oculi puritate me¬

Expanded text:
 eius siue carnalis in ferro siue spiritalis gladius in uerbo dei pertransiuit, exinde multorum cordium cogitationes reuelatae sint? expone ergo hanc maxime de uerbis Symeonis clausulam mihi, quia lucere non dubito sanctae animae tuae, quae de interioris oculi puritate me
Abbreviated transcription (Latin):
nis gr̃a.: ut eis quos adificabat infide ñ fictt non
aliud ꝓalio. sedhoc quod crucifixũ uidebunt
uir fortis ꝓpatria dimicans multa aduersa
uulnera exciper&. & ꝑitissimo medico qui hac
curare ita ualer& utucatnas null& apparertas.
ipse potius dicer&. sicse uelle sinari ut magis eent
in corꝑe suo uulntr& uestigia. tam qua tituli
gloriarũ. Idõ ille medicus cicatrices finxisse di¬
cttã quia cũ ꝑartt̃ efficere potuerit ut non eeñt
ctita existente causa. ꝑ artẽ effecit potius uttẽnt.
quȩ uo solomͦ sicut suꝑius doxi ftlsȩ conuincerent.

Expanded text:
nis gratia, ut eis, quos aedificabat in fide non ficta, non nis gratia, ut eis, quos aedificabat in fide non ficta, non aliud pro alio sed hoc, quod crucifixum uiderant, uir fortis pro patria dimicans multa aduersa uulnera exciperet et peritissimo medico, qui haec curare ita ualeret, ut cicatrices nullae apparerent, ipse potius diceret sic se uelle sanari, ut magis essent in corpore suo uestigia uulnerum tamquam tituli gloriarum, ideo ille medicus cicatrices finxisse diceretur, quia, cum per artem efficere potuerit, ut non essent, certa existente causa per artem effecit potius, ut essent. quae uno solo modo, sicut superius dixi, f
Abbreviated transcription (Latin):
festissima ueritate. nec tam̃ necessitate sed po¬
testate: Alit̃ enĩ absorbst̃ aqũa terra siciens
alites solis radius candens. Illa indigentia
iste potentia. Euture gͦ resurrectionis corp
imꝑfecte feliciatis ent. sicybos sumere ñpo¬
tuerit. in ꝑfecte felicitatis. si cybis eguerit.
Posse hic de cõmutationib corꝑaliũ qͣ litatũ
& de ppotenti ualenta in inferiora corpora cor¬
porũ suꝑioꝵ latius disputitre. Sedbreuit mihi
respondert ꝓpositum ÷. & talib ingenus hoc
scribitur. quȩ ad monere suffecerint. suta sane
qui has ꝓposuit questiones. xp̃m post resutres¬
tionẽ cicatrices non uulnera de monstrasse dubi¬
tantib. Propt̃ quos &ũ cybũ acpotũ sumere uo¬
luit ñsemel sedsepius. neillud non corpꝰ sed spm̃
apparere. Iunc aut̃ illȩ falsȩ cicatrices fuissint.
sinulla uulnera p̃cessisfent. & tam̃ nec ipse eent.
sicas cẽ n oluiss&. Uoluit aut̃ certę dispensatio¬

Expanded text:
festissima ueritate nec tamen necessitate sed pofestissima ueritate nec tamen necessitate sed potestate? aliter enim absorbet aquam terra sitiens aliter solis radius candens, illa indigentia iste potentia. futurae ergo resurrectionis corpus inperfectae felicitatis erit, si cibos sumere non potuerit, inperfectae felicitatis, si cibis eguerit. possem hic de commutationibus corporalium qualitatum et de praepotenti ualentia in inferiora corpora corporum superiorum latius disputare; sed breuiter mihi respondere propositum est et talibus ingeniis hoc scribitur, quae admonere suffecerit. Sciat sane, qui has proposuit quaestiones, Christum post resurrectionem cicatrices, non uulnera demonstrasse dubitantibus, propter quos etiam cibum ac potum sumere uoluit non semel sed saepius, ne illud non corpus sed spirapparere. tunc autem illae falsae cicatrices fuissent, si nulla uulnera praecessissent; et tamen nec ipsae essent, si eas esse noluisset. uoluit autem certae dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
bili nutui tam fitcile : queq  recentia qͦuã diuturno
tẽpre dilapsa. cadiuera suscitare. Incredibilia st̃ hȩc
quib dã quia inexꝑtit. cũ om̃is natura rerũ tĩsit
plena miraculis. ut non quasi facili ꝑ uestigatione
rationis. sed uidendi consuetudine mira non sint.
atq obhoc nec consideratione nec in quisitione
digna udeantur. Nam ego & mecũ quicumque
inuisibilia dĩ ꝑea quefactast̃ intellegere moli¬
untur. Atit non minus. namplius miramur. in
uno seminis tãparuulo grano. omãꝙ laudamꝰ
in arbore tam quã liciata latuisse. qu̾a mundi
huius tam ingentẽ sinũ. quȩ decorꝑib humanis
dũ dilabunt᷑ assumit. resurrectioni futurȩ tota
& inte gra redditurũ. Q uomodo aut contrarium :
& xp̃m post resurrectionẽ cibatũ. & in resurres¬
tione quȩ ꝓmittitur cyboꝵ indigentũ ñfuturã.
cũ & angłos legamus eiusdẽ modi escas eodẽq
modo sũpsisse. nonficto fantas mate sed mani¬

Expanded text:
bili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellegere moliuntur, aut non minus aut amplius admiramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore, tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurum. Quo modo autem contrarium est et Christum post resurrectionem cibatum et in resurrectione, quae promittitur, ciborum indigentiam non futuram, cum et angelos legamus eiusdem modi escas eodemque modo sumpsisse non ficto phantasmate sed mani
Abbreviated transcription (Latin):
que trans lationis grã. qua eo chenis matum
pulchritudo. &ꝓͥgenio naturaq materiȩ
adposita &iam dicendi facultas. Alii rursũ
pocticã. eleuabant. fituentes ne hanc quidẽ
elo quentiȩ partẽtacitã aut in honoram¬
reli quis. ut conuenient̾ poeta dixerit. inter
uictrices hederã tibi serpere lauros. Dice¬
batur gͦ quantus oecono miae eẽt ornatꝰ. quae
meta phorarũ uenustas. quanta in cõparatione
sublimitas. iã leues enodesq uersus. Atq ut
ita dixerim caesurarũ modulata uariatio.
Iunc ad familiarẽ tuã phylosophiam
sermo deflectit. quã ipse aristo theleo more
tamꝗ eso thericã fouere consue ueras. Quȩ¬
rebamus etqui degerit preceptor ex lichio.
quid achadamiȩ multipleo & continuata cunc

Expanded text:
quae translationis gratia, quae iconismatum quae translationis gratia, quae iconismatum pulchritudo et pro ingenio naturaque materiae adposita etiam dicendi facultas. alii rursum poeticam eleuabant fauentes; ne hanc quidem eloquentiae partem tacitam aut inhonoramquis, ut conuenienter poeta dixerit: Inter uictrices hederam tibi serpere laurus. dicebatur ergo, quantus oeconomiae esset ornatus, quae metaphorarum uenustas, quanta in comparatione sublimitas; iamleues enodesque uersus atque, ut ita dixerim, caesurarum modulata uariatio. tunc ad familiarem tuam philosophiam sermo deflectit, quam ipse Aristoteleo more tamquam esotericam fouere consueueras. quaerebamus, et quid egerit praeceptor ex Lycio, quid Academiae multiplex et continuata cunc
Abbreviated transcription (Latin):
Domi no uere Sc̃o acmerito uentrabili patri
augustino ep̃o: uolusianus. Petis me uir
ꝓbitatis iusticiȩq documentũ. ut aliqua
ex ambiguis lectionis peritę discenda
ꝑ conter. Amplector grãm muneris impe¬
rati. meq libens indisciplinas tuas offero
ueteris sententiȩ auctoritatẽ secutus. quae
nullã adꝑdiscemdũ abundare credit ętatẽ.
Neque immerito seo apiens prudentia studia
nullis t̾minis neq fine conclusit. qnđo
pͥmordiis suis remotauirtus nũquã ad eo
reseratur ad euntib. ut om̃is ꝓtinꝰ ad agni¬
tionẽ patescat. Dneuere sce ac merito ue¬
nerabilis pat̾. ẽ oꝑe p̾tium cognoscere
habitã int̾nos ꝓxime confabulationem.
Quibus dĩ amicoꝵ conuentibus aderamus fre¬
quentas. ꝓferebantur illic ꝓ ingeniis studusꝙ
sententiȩ. erat tam̃ sermo rethorica paratio.
A pd agnoscentẽ loquor. et iam ista paulo
ante docuisti. Ad struebatur quid eẽt inuen¬
tionis acrimonia. quantus disponendi labor

Expanded text:
DOMINO VERE SANCTO AC MERITO VENERABILI PATRI AUGUSTINO EPISCOPO VOLUSIANUS. Petis me, uir probitatis iustitiaeque documentum, ut aliqua ex ambiguis lectionis peritae discenda perconter. amplector gratiam muneris imperati meque libens in disciplinas tuas offero ueteris sententiae auctoritatem secutus, quae nullam ad perdiscendum abundare credit aetatem. neque inmerito sapiens prudentiae studia nullis terminis neque fine conclusit, quando primordiis suis remota uirtus numquam adeo reseratur adeuntibus, ut omnis protinus ad agnitionem patescat, domine uere sancte ac merito uenerabilis pater. est operae pretium cognoscere habitam inter nos proxime confabulationem. quibusdam amicorum conuentibus aderamus, frequentes proferebantur illic pro ingeniis studiisque sententiae. erat tamen sermo rhetorica partitio. apud agnoscentem loquor; etiam ista paulo ante docuisti. adstruebatur, quid esset inuentionis acrimonia, quantus disponendi labor,
Abbreviated transcription (Latin):
xpiñ dnm̃ nrm̃. inipso ambu late radicati ⁊ suꝑ¬
edificati inipso. & confirinati infide: sic̃ & didi
capaces fiant participalidoꝵ thesauru sapientiȩ
& scientiȩdĩ. qͥ sunt ab sconditi iuxp̃o. neante qua sint
adhȩc idonei: ueri Simili sermone capiant᷑. & aue¬
ritatis itinere deuient. de inde aꝑtius qͥd eis ti-¬
meat ostendit. Uid&t inquid nequis uos decipiat
ꝑ plulos ophiã. ⁊ inanẽ seductionẽ. Scđm traditionẽ
hominũ. scđm elem̃ta mundi. ⁊ ñ scđm xpm̃. qͥa in ipso

Expanded text:
inum nostrum, in ipso ambulate radicati et superaedificati in ipso et confirmati in fide, sicut et didiccapaces fiant participandorum thesaurorum sapientiae et scientiae, qui sunt absconditi in Christo. ne ante, quam sint ad haec idonei, uerisimili sermone capiantur et a ueritatis itinere deuient. deinde apertius, quid eis timeat, ostendens: Videte, inquit, ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem secundum traditionem homi nu
Abbreviated transcription (Latin):
turos eẽ. p̾scut. Nimis enĩ consiliũ eiꝰ in abdito :.
quo etiã malis utitur ad prouectũ bonoꝵ & iã in hc
mirificans om̃ipotentiã bonitatis suę. quia sicut
illoꝵ nequitia ÷ male utibonis oꝑib eiꝰ. sic illius
sapientia ÷ beneuti males oꝑib eore. Hanc igͥt᷑
altitudinẽ sacram̃ti siccõ m̃dat apłs. Nolouos
ignorare fr̃s sacram̃tũ hoc. ut ñsitis uob̾ sapien

Expanded text:
turos esse praesciuit. nimis enim consilium eius in abdito est, quo etiam malis bene utitur ad: prouectum bonorum etiam in hoc mirificans omnipotentiam bonitatis suae, quia, sicut illorum nequitiae est male uti bonis operibus eius, sic illius sapientiae est bene uti malis operibus eorum. Hanc igitur altitudinem sacramenti sic commendat apostolus: Nolo uos ign
Abbreviated transcription (Latin):
quidecer nunt dehoc iindo ꝑhas obseruatio¬
ues quazi rationabiles affectiti uanitate humi¬
litatis inflati. netetigeris. negustiueris. ne ad ta¬
minaueris. Recolamꝰ qͥd dictũ ÷ supius. ut hoc
intellegamus. Nonuult eñi eos inhis obserua¬
tionib iudicari ubi dicit᷑. netetigeris. negusta¬
neris. nead taminautris. Quȩ filunt inquid
om̃ia incorruptionẽ ꝑdibusionẽ. Om̃a hȩc ĩqͥd
magis ad corruptionẽ ualent. cũ suꝑstitione
ab his abstinet᷑ ut eis homo abutat᷑. id: ñeis

Expanded text:
qui decernunt de hoc mundo per has obseruatioqui decernunt de hoc mundo per has obseruationes quasi rationabiles affectata uanitate humilitatis inflati: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris. recolamus, quod dictum est superius, ut hoc intellegamus. non uult enim eos in his obseruationibus iudicari, ubi dicitur: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, quae sunt, inquit, omnia in corruptionem per abusionem. omnia haec, inquit, magis ad corruptionem ualent, cum superstitiose ab his abstinetur, ut eis homo abutatur, id es
Abbreviated transcription (Latin):
uolens uideri humilis incorde. incultura
codices habent. quȩ uidit inculcans. Aut
enĩ sicdicere uoluit quȩ ñuidit inculcans.
qr ista homines suspitionib & opinionib
agunt. non qđ uiderint. eẽ. facienda
A ut certe quȩ uiđ inculcans. idõ magna exis¬
timans qͥa uid ea quibdã locis obseruari.
haber& fidẽ & iã ratione ñ reddita. Etidõ
sibi magnus uidet᷑. qͥa ei c̃tingit quorum¬
dã Sacroꝵ uidere Secreta. Sed plenior
sensus ÷ quȩ ñ uid inculcanis. frustra inflatꝰ
m̃te carnissus̨. Mirabilit̃ eũ dixit inflatũ
m̃te carnis suę. ubithelo humilẽ supͥ dixerat.
F it enĩ miris modis mnaniina bominis. ut defal¬
sa humilitate magis in flat᷑. quã si aꝑtius suꝑ¬
intellegi. ex quo om̃e corpꝰ ꝑ contactũ & conexũ.
subministratũ ⁊ copulatũ. crescit in inerem̃tũ
dĩ. Sigͦ mortui estis cũ xp̃o ab elem̃tis huiꝰ
mundi. quid adhuc uelud uuentes dehoc
mundo decernitis: His dictis inserit u̾ba eoꝵ

Expanded text:
uolens uideri humilis corde in culturacodices habent, quae uidit inculcans. aut enim sic dicere uoluit: Quae non uidit inculcans, quia ista homines suspicionibus et opinionibus agunt, non quod uiderint ita esse facienda, aut certe: Quae uidit inculcans, ideo magna existimans, quia uidit ea quibusdam locis obseruari haberet fidem etiam ratione non reddita, et ideo sibi magnus uidetur, quia ei contigit quorundam sacrorum uidere secreta. sed plenior sensus est: Quae non uidit inculcans frustra inflatus mente carnis suae. mirabiliter ibi eum dixit inflatum mente carnis suae, ubi thelohumilem supra dixerat; fit enim miris modis in anima hominis, ut de falsa humilitate magis infletur, quam si apertius sup Christum intellegi —, ex quo omne corpus per contactum et conexum subministratum et copulatum crescit in incrementum dei. si ergo mortui estis cum Christo ab elementis huius mundi, quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo decernitis? His dictis inserit uerba eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
bo aut in potu aut inparte diei festi. aut neome¬
niȩ. aut sabbatoꝵ qđ ÷̃ umbra futuroꝵ hoc ꝑpt̃
uidais mũ. Deuide seqͥt᷑ propt̾ suꝑstitiones gen¬
tiliũ. Corpus aut̃ xepĩ inquid. nemouos c̃uincat.
Turpe ÷ inqͥd ⁊ nunis inc̃gruũ. ⁊ agenerositate
urȩ libtatis alienũ. ut cũ sitis corpus xp̃i. seduca¬
mini umbris ⁊ õuinci uideamini. ueluti peccan¬
its. si hȩo obseruare neglegias. Corpus gͦ xp̃ĩ. ne¬
mouos c̃uincat uolens inhumilitatẽ cordis. Hoc
si ꝑ uerbũ grecũ dicerã. &rã inlatina c̃suetudi¬
ne populari Sonar& usitatiuꝰ. Sic enĩ ⁊ uulgodr᷑.
Qui diuitẽ affectat. thelo diues. Etqͥ sapientẽ. thelo¬
saprens. ⁊ cetera huius modi. Ergo huic thelo hu¬
milis. qđ plenius dr̃ thelon humilis. idĩ uolens
humilis. affectans humilitatẽ. Qđ intellegitur
uolens uideri humilis. affectans humilitatẽ.
hoc łñi intalib obseruationib agit̾. ut cor
hominis uelut religione humile reddatur.

Expanded text:
sti, aut neomeniae, aut sabbatorum; quod est umbra futurorum: hoc propter Judaismum. Deinde sequitur propter superstitiones Gentilium, Corpus autem Christi, inquit, nemo vos convincat: turpe est, inquit, et nimis incongruum, et a generositate uestrae libertatis alienum, ut, cum sitis corpus Christi, seducamini umbris et conuinci uideamini ueluti peccantes, si haec obseruare neglegitis. corpus ergo Christi nemo uos conuincat uolens in humilitate cordis. hoc si per uerbum Graecum diceretur, etiam in Latina consuetudine populari sonaret usitatius. sic enim et uulgo dicitur, qui diuitem affectat, thelodiues et, qui sapientem, thelosapiens et cetera huius modi; ergo et hic thelohumilis, quod plenius dicitur thelon humilis, id est uolens humilis, affectans humilitatem, quod intellegitur uolens uideri humilis, affectans humilitatem. hoc enim in talibus obseruationibus agitur, ut cor hominis uelut religione humile reddatur.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. orationes dici agrecis notissimũ ÷. Et utiq aliud
ẽ. orare. aliud ÷ adorare. deniq. n̾isto utrbo. sed
alio legitur ingreco. Dnm̃ dm tuũ ad orabis. & ad¬
orabo adtẽplũ scm̃tuum. ⁊ siqua similia. Prointer
idẽ qđ alii postulationes. alii int̾pellationes int̾pre¬
tatist̃. unũ utrbũ trans ferre uolutr̃. Qđ grecꝰ
aluit. tc̃. int̾pellare. aliud postulare. Non eñi
Solemꝰ dicere postulastit uit̾ pellaturi. sed inter¬
pellent postulaturi. Uerũ tim̃ ñ ex uicinitate. uer¬
bũ usur patũ ciuꝓpinquitas ipsa in parat intellecꝰ¬
tũ. ñ ẽ uelut censuaria notatione culpandũ. Nam

Expanded text:
enim orationes dici a Graecis notissimum est. et utique aliud enim orationes dici a Graecis notissimum est. et utique aliud est orare, aliud adorare. denique non isto uerbo sed alio legitur in Graeco: Dominum deum tuum adorabis et: Adorabo ad templum sanctum tuum et si qua similia. Pro interid est quod alii postulationes, alii interpellationes interpretati sunt, unum uerbum transferre uoluerunt. quod Graecus aliud esse interpellare, aliud postulare. non enim solemus dicere \'postulant interpellaturi\' sed \'interpellant postulaturi\'; uerum tamen ex uicinitate uerbum usurpatum, cui propinquitas ipsa impetrat intellectum, non est uelut censoria notatione culpandum. nam
Abbreviated transcription (Latin):
nes. illo posint aresis. Pro inde alii codices inqͥb
Ira porro quȩ secunt᷑. orationes. int̾pellationes
grãꝵ actiones. pleriq. latini codices sic habent.
Unde siuelimus sedm latinȩ lingnȩ ꝓpͥetatiss ista
discer iere.: more loquendi nram̃ uł qualẽq scuen¬
tiã fortasse tenebinus. Sed mirũ sisententiã greci
ser monis uł consuaudinis obtinebimꝰ. Precationt̃
& dep̃cationẽ multi nt̃i hoc idcͤ putant. & hoc
cotidiano usui iã om̃inop̃ualuit. Quiaũt distinc
Dep̃cationib uͦ. indeuitandis malis. Precari enĩ di¬
cebant ẽt̃. p̃cando bona obtare. inp̾careͥ mala.
p̃cando depellere: s usitatũ ũloquend modũ po¬
tius sequamͣ. ⁊ siue p̃cationes siue dep̾cationes
inurnerimus. quã greci dresis uocant ñputar̃e
seuchas distingurre ap̃cib uł p̾cationib omĩmͦdo
difficile:. Qađ uͦquidã codices ñhabent orationes
sed adotationes: quia ñdictũ: ingreco euchas. sed pro¬

Expanded text:
nes, ille posuit seTQoei?. proinde alii codices, in quitria POITO quae sequuntur: Orationes, interpellationes, gratiarum actiones plerique Latini codices sic habent Unde si uelimus secundum Latinae linguae proprietates ista discernere more loquendi, nostram uel qualemque scientiam fortasse tenebimus; sed mirum si sententiam Graeci sermonis uel consuetudinis obtinebimus. precationem et deprecationem multi nostri hoc idem putant et hoc cotidiano usu iam omnino praeualuit. qui autem distindeprecationibus uero in deuitandis malis. precari enim dicebant esse precando bona optare, inprecari mala, ecando depellere. sed usitatum iam loquendi modum potius sequamur et, siue precationes siue \'deprecationes\' inuenerimus, quas Graeci δεήσεις uocant, non puteσευχὰς, distinguere a precibus uel precationibus omnino difficile est. quod uero quidam codices non habent \'orationes\' sed \'adorationes\', quia non dictum est in Graeco εὐχὰς sed
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo donans nob̾ omĩa delicta. delens qđ aduer¬
sõ nos trat &rographũ udecrais qđ erat c̃tinriũ
nob̾. qͥalex reos faciebat quȩ sub intrauerat ut ha¬
bundar&. delictũ. Tollens inquia illud demedio &
affigens cruci. exuensse caruẽ pħcipat᷑ ⁊ potesta¬
tes txẽplauit. fiducialit̾ triumphans eos insem&
ipso. Nonutiq. bonos sedmalos pͥncipatꝰ. ⁊ ialas
exuit carnẽ. sio suos ostenaer& exitendos carnalib
uitis. ꝑ que illi eis dominabantur. Lã hic diligen¬
t̃ ad tende quẽ ad modũ inferat. propt̃ quod cune¬
ta ista cõmemora uimꝰ. Nemogͦ uos inqͥd iudic&
di obseruationes seducebant᷑ aueritate qͣ libi fie¬
bant. dequadictũ ẽ in eugło. et ueritas lib̾a uos¬

Expanded text:
elens, quod aduersus nos erat, chirographum in decretis, quod erat contrarium nobis — quia reos lex faciebat, quae subintrauerat, ut abundaret delictum —, tollens, inquit, illud de medio et affigens illud cruci, exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. non utique bonos sed malos principatus et malas exuit carne, sic suos ostenderet exuendos carnalibus uitiis, per quae illi eis dominabantur. Iam hic diligenter adtende, quem ad modum inferat, propter quod cuncta ista commemorauimus. nemo ergo uos, inquit, iudicet di observationes seducebantur a veritate, qua liberi fiebant; de qua dictum est in Evangelio, Et veritas lib
Abbreviated transcription (Latin):
quadã Similitudinis ratione traus latũ. & estis inquid
in illo replai. qui÷ caput om̃is pͥncipatus. ⁊ potestatis.
Pncipatus enĩ ⁊ potestates. suꝑ sticio gentiliũ uł philo¬
sophi seducebant. p̃dicantes illã quã uocant theo¬
logiã ꝑ elem̃ta huus mundi. Caput aut̃ omĩ um
xep̃m principium om̃i um uoluit intellegi. sic̃ ipse¬
ait cũ ei dictũ eẽ. tuquis es.: Respond̾. Principiũ
qͥ& locor uob̾. Omĩa eiũꝑipsũ factast̃. ⁊ sine ipso fac¬
tum ÷ nihil. Mirabilit̃ aut̃ uult eos eẽ. hoꝵ ue¬
lut mirabiliũ contemptores. cũ eos ostendit corp
illius factos capias dic̃do. Et estis in illo repletqͥ:
caput omis principatꝰ ⁊ potestatis. Hinc iã neum¬
bris uida ismi seducant᷑ ad iungit. Iuquo &iã cir¬
cũ cisi estis en cũcisione non manu facta inex¬
poliatione corꝑis carnis. uł sicut aliqui habent

Expanded text:
is ratione translatum. et estis, inquit, in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. per principatus enim et potestates superstitio gentilium uel philosophi seducebant praedicantes illam, quam uocant, theologiam per elementa huius mundi. caput autem omnium Christum principium omnium uoluit intellegi, sicut ipse, cum ei dictum esset: Tu quis es? respondit: Principium. quod et loquor uobis. omnia enim per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. mirabiliter autem uult eos esse horum uelut mirabilium contemptores, cum eos ostendit corpus factos illius capitis dicendo: Et estis in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. Hinc iam, ne umbris Iudaismi seducantur, adiungit: In quo etiam circumcisi estis circumcisione non manu facta in expoliatione corporis
Abbreviated transcription (Latin):
S unt gͦ inqͥd ista rationẽqͥdẽ habentia sapi¬
entiȩ. id ÷ dequib aliqua racioreddat᷑. scđm
lem̃ta mundi huius. ⁊ pͥncipat᷑ acpotes¬
tates in obseruatione ⁊ huimlitate cordis. Idẽ
agunt ista. ut suꝑsaitionis uitio cor humiluet᷑
ad non parcendũ corꝑi. dũ fraudat᷑ istis escis qͥb
cõpellitur abstinere. ñ in honore aliqͦadsatu¬
ritatẽ carnis. ũ qđ honoratius illo magis quã
illo eybo caro satura. cũ adeꝰ necessitatẽ ñ ꝑtineat
nisi qͦꝗ lib& ualitudim apto alim̃to reficiatq. ful¬
ciri. De eugło inqͥsitio tua multos inouere sol&.
qͦmͦ dnis post resurrectionẽ cũ in codẽ corpore
surrexerit. aqͥbusdã qui eũ nouerant utriusq
sexus hominib ⁊ agnitꝰ nonsit. ⁊ agnitꝰ sit.
Ubi pͥmũ quęri sol& uitrũ ineiꝰ corꝑe ani illoꝵe¬
potius oculis aliqͥd factũ sit. quod ñpos e& agnosc
Cũ enĩ legit᷑ tenebant᷑ ocul eoꝵ neagnoscerent
eum. inpedim̃tũ qđdã agnoscendi uidet᷑ in lu

Expanded text:
 habentia sapientiae, id est, de quibus aliqua ratio reddatur secundum elementa mundi hujus, et principatus ac potestates. In observatione et humilitate cordis: id enim agunt ista, ut superstitionis vitio cor humilietur. Ad non parcendum corpori: dum fraudatur istis escis quibus compellitur abstinere. Non in honore aliquo ad saturitatem carnis: non quod honoratius illo magis quam illo cibo caro saturetur, cum ad ejus necessitatem non pertineat nisi quolibet valetudini apto alimento refici atqciri. De euangelio inquisitio tua solet multos mouere, quo modo dominus post resurrectionem, cum in eodem corpore surrexerit, a quibusdam, qui eum nouerant, utriusque sexus hominibus et agnitus non sit et agnitus sit. ubi primum quaeri solet, utrum in eius corpore an potius in cum enim legitur: tenebantur oculi eorum, ne agnoscerent eum, impedimentum quoddam agnoscendi uidetur in lu
Abbreviated transcription (Latin):
erat. qui uenturũ incarue dñm prophauer̃t.
Euingłtas uͦ inuenimus. qͦs apłos ñ fuisse legimꝰ :
sicut fuer̃ marcus. ⁊ lucas. Pastores aut̃ & dos¬
tores. qͦs maxime utdiscernerẽ uoluisti. eosdẽ
xisse doctores: ut iutellegerent pastores ad
offitium suum ꝑtinere doctrinã. Hdõ aut̃ non
ait qͦs dã aut̃ pastores. qͦs dã uͦ doctores: sea
cũ suꝑiora hoc solutionis genere distinguera
nib amplexus ẽ. quosdã aũt pastores. & doctores.
Illa plane̾ difficillime discernuntur. ubi ad timo¬
thieum scribeus ait. Obsccro itaq primũ om̃i um
fieri obsecrationes. orationes. int̾pellationes. gr̃aꝵ

Expanded text:
carne dominum prophetauerunt. euangelistas uero inuenimus, quos apostolos fuisse non legimus, sicut fuerunt Marcus et Lucas. pastores autem et doctores, quos maxime ut discernerem uoluisti, eosdem xisse doctores, ut intellegerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. ideo enim non ait: Quosdam autem pastores, quosdam uero doctores, sed cum superiora ipso locutionis genere distingueret nibus amplexus est: Quosdam autem pastores et doctores. Illa plane difficillime discernuntur, ubi ad Timotheum scribens ait: Obsecro itaque primum omnium fieri obsecrationes, orationes, interpell
Abbreviated transcription (Latin):
siue ut ur̃i codices habent postulationes. funt
cũ popłs benedicitur. Icõ eñi antistites uelud ad¬
uocati susceptos suos ꝑmanus inpositionẽ miseri¬
cordissime offer̃ potestat Quib ꝑ actis. ⁊ parti¬
cipato tanto sacram̃to. gr̃aꝵ actio cuncta c̃clu¬
dit. Quã inhis uerbis ultima cõmendauit apłs.
Haec aut̃ causa p̃cipua fuit ista dicendi. ut utrbis
breuit̾ ꝑstrictis atq significatis ũputar&̃. neglegen¬
qͥ in sublimitate sunt. utqͥ &etã ⁊ tran quillã uitã
agamus. in omũipietate & Faritate. Nequis quã
sicut se hab& humanȩ cogitationis infirmitas exis¬
timar& ñ ẽẽ ista facienda ꝓhis. aquib ꝑ secutionẽ

Expanded text:
siue, ut uestri codices habent, postulationes fiunt, siue, ut uestri codices habent, postulationes fiunt, cum populus benedicitur; tunc enim antistites uelut aduocati susceptos suos per manus inpositionem misericordissimae offerunt potestati. quibus peractis et participato tanto sacramento gratiarum actio cuncta concludit, quam in his etiam uerbis ultimam commendauit apostolus. Haec autem causa praecipua fuit ista dicendi, ut his breuiter perstrictis atque significatis non putaretur neglegen in sublimitate sunt, ut quietam et tranquillam uitam agamus in omni pietate et caritate, ne quisquam, sicut se habet humanae cogitationis infirmitas, existimaret non esse ista facienda pro his, a quibus persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
Quã totã pecicionẽ fere omis ȩccła dnĩca orationeᷤ
c̃dudit. Ad quẽ intellectũ &iã uerbi greci ori¬
gonos aduuat. Nã eã quã dicunt euchen ra
ro scriptura ponit. ut intellegat᷑ oratio. Sed
plerũq ut multo usitatius uotũ appellatur
tractamis semꝑ orationẽ uocat. Unde hanc
uerbi originẽ Sicut suꝑius dixi. ñ nulli minus
erudite intuentes ꝓseudien ñorationẽ sed ad ora¬
tionẽ dicere uolutr̃. que potius ꝓsdinesis dicit᷑.
S ed quia oratio int̾dũ uocat᷑ euche. ad oratio pu¬
tata: ꝓseuche. Porrosiusitatius ut dixi inscriptu¬
ris uotũ appellat᷑ euche. excepto nomine geue¬
rali orationis ea ꝓpͥe intellegenda÷ oratio. quã
unus panis unũ corpꝰ multi sumꝰ. dõ in huiꝰ scifi¬
catione ⁊ distributionis p̾paratione existimo apłm
ñ nulli minus perite Int̾praatisunt adoratio¬
nes. hoc ÷ enĩ ad uotũ. Qđsi usitatius inscrip¬
turid uuncupatus euchen. Ent̃praeationes aut

Expanded text:
quam totam petitionem fere omnis ecclesia dominica oratione concludit. ad quem intellectum etiam uerbi Graeci origo nos adiuuat; nam eam quam dicunt εὐκήν raro ita scriptura ponit, ut intellegatur oratio; sed plerumque et multo usitatius uotum appellatur tractamus, semper orationem uocat. unde hanc uerbi originem, sicut superius dixi, nonnulli minus erudite intuentes irpoaeoxav non orationem sed adorationem dicere uoluerunt, quae potius jrpoaxuvraat? dicitur; sed quia oratio interdum uocatur eua, adoratio putata est TtpoaeoxVj. porro si usitatius, ut dixi, in scripturis uotum appellatur εὐκή, excepto nomine generali orationis ea proprie intellegenda est oratio, quam unus panis, unum corpus multi sumus. ideo in huius sanctificatione et distributionis praeparatione existimo apostiones uel, ut nonnulli minus perite interpretati sunt, adorationes, hoc est enim ad uotum, quod usitatius in scripturis nuncupatur eoa. interpellationes autem
Abbreviated transcription (Latin):
tione ⁊ humilitate cordis. ⁊ uexatione cor¬
poris. uł sicut alii int̾pr&atisunt. ad ñpar¬
cendũ corꝑi. Non in houore aliquo ad saturi¬
tatẽ carnis. Cur inqͥf hȩcdic̃ rationẽ hab̾e
Sapientiȩ. quȩ ita rep̃hendit : Dicã qđ & ipse
inscripturis potes aduertere: Sepe sapientiã
positã & iã insedib mundi huiꝰ quã dic̃ exp̃ssius
sapientiã huiꝰ mundr. Nȩc mourat. qđ hieñad¬
didit mundi. Non enĩ ⁊ alio loco cũait. ubi
sapiens. ubi scriba addiđ hu̾mundi. ut dicer&
ubi sapiens huiꝰ mundi. ⁊ tam̃ hoc intellegit᷑
S ic & ista ratio sapientię. Nihil enĩ ab eis dicit᷑
in huiꝰ modi suꝑstitiosis obseruationib. ubi ñ
te neqͥs decipiat ꝑphulo sophiã. ñait huꝰ mũdi

Expanded text:
orporis — uel, sicut alii interpretati sunt, ad non parcendum corpori —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. cur, inquis, haec dicit rationem habere sapientiae, quae ita reprehendit? Dicam, quod et ipse in scripturis potes aduertere, saepe sapientiam positam etiam in sedibus mundi huius, quam dicit expressius sapientiam huius mundi. nec moueat, quod hic non addidit \'mundi\'; non enim et alio loco, cum ait: Ubi sapiens? ubi scriba? addidit \'huius mundi\', ut diceret: Ubi sapiens huius mundi? et tamen hoc intellegitur. sic et ista ratio sapientiae; nihil enim ab eis dicitur in huius modi superstitiosis obseruationibus, ubi note, ne quis uos decipiat per philosophiam, non ait huius mundi
Abbreviated transcription (Latin):
tis nris. Quã quã fortassis codices apuduos & im
incoloco dednõ iħu ñ habent int̾̃pellat ꝓnobis. sed
postulat ꝓnob̾. In greco eiĩ quouerbo hic posite
sunt int̾ pellationes quas ipse posiustipostulatio¬
nes. ipsũ ⁊ illic uerbũ ÷ ubiscriptũ:. int̾pellat
ita posuit apis. ut nonsit eoꝵ neglegentia distinc¬
tio. Excepto itaq Nomine genrtali ⁊ salua lo¬
qnͣdi ẽsue tudine scđm quã siue dicas p̾cationẽ. siue
orationẽ siue int̾pellationẽ uł postulationẽ una
eadẽq res intellegit᷑. aliq &iam Singulor istoꝵ¬

Expanded text:
tis nostris. quamquam fortassis codices apud uos etiam in eo loco de domino Iesu non habent interpellat pro nobis\' sed \'postulat pro nobis\'; in Graeco enim, quo uerbo hic positae sunt interpellationes, quas ipse posuisti postulationes, ipsum et illic uerbum est, ubi scriptum est: Interpellat ita posuit apostolus, ut non sit eorum neglegenda distinctio? excepto itaque nomine generali et salua loquendi consuetudine, secundum quam, siue dicas precationem siue orationem siue interpellationem uel postulationem, una eademque res intellegitur, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑbientiũ. tuimium extollentiũ indelictis snis.
E yperbolẽ quippe significauit suꝑbiã tantũ se ex¬
tollentẽ. & tanta elatione incedentẽ. ꝗtasi capilli
uertieẽ ꝑ ambulando calcarent. Itẽ in eodẽ p̃smo
qđ scriptũ e. lingna canũ tuoꝵ ex inimicis ab ipso.
ñ semꝑ inmalo accipiendist̃ canis. Alioqͥn ñ rep᷑¬
henderent᷑ apud propħam. cintis nescientas latra¬
re. ⁊ a mantes dormitare. Pro fecto eñt laudabi
rent: & certe illi trecenti n umero ꝑ erucis lit¬
teram sacram̃tissimo ñeligerent᷑ aduictoriã fit¬
ciundã. quitĩquã canes lamberent aquã. nisi
aliquid magnam significarent. Uigilant enĩ
rent proteqͥseuebant inte. Addidit autẽ
ab ipso. ut ñaseipsis hoc factũ intellegerent.

Expanded text:
 extollentium in delictis suis\'. per hyperbolen quippe significauit superbiam tantum se extollentem et tanta elatione incedentem, quasi capilli uerticem perambulando calcarent. item in eodem psalmo quod scriptum est: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso, non semper in malo accipiendi sunt canes. alioquin non reprehenderentur apud prophetam canes nescientes latrare et amantes do.rmitare; profecto enim laudabilrent. et certe illi trecenti in numero per crucis litteram sacratissimo non eligerentur ad uictoriam faciendam, qui tamquam canes lamberent aquam, nisi aliquid magnum significarent. uigilant enim rent pro te, qui saeuiebant in te. addidit autem ab ipso\', ut non a se ipsis hoc factum intellegerent
Abbreviated transcription (Latin):
sione xp̃i. consepulti ei inbaptismo. inquo & c̃resur¬
rexistis ꝑfidẽ oꝑationis dĩ. qͥfuscitaũ illũ amortuis.
Ui de quẽ ad modũ ⁊ hic corpxp̃i eos ostenđ ut ista
c̃tempnant coherentes tanto capiti suo mediatori
dĩ & homi nũ depoiłiu. ⁊ nullũ falsũ uł inualidũ me¬
diũ ꝑ qđ dõ cobereant requurentes. E tuos inqͥd
cũ cetis mortui indelictis. ⁊ p̃putio carnisurẽ
Preputiũ uocuuit. qđ significat᷑ p̾putio. hoc⁊ delicta

Expanded text:
i consepulti ei in baptismum, in quo et consurrexistis per fidem operationis dei, qui suscitauit illum a mortuis. uide, quem ad modum et hic corpus Christi eos ostendit, ut ista contemnant, cohaerentes tanto capiti suo. mediatori dei et hominum Christo Iesu, et nullum falsum uel inualidum medium, per quod deo cohaereant, requirentes. et uos, inquit, cum essetis mortui in delictis et praeputio carnis uestrae — praeputium uocauit, quod significatur praeputio,
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt netetigeritis neq gustaueritis. nead tamina¬
ueritis. cũ Sint om̃a munda mundis. ⁊ omis crea¬
turadĩ bonasit. Qđ alio loco euident̃ ipse cõnĩ¬
dat. Lotãgꝰ ipsius sententiȩ cir cũ stantiã uideamꝰ.
Ita eñi apłi intentione ꝑspecta sensũ eiꝰ qualnty
ualemꝰ fortasse tenebinius. Quib enĩ ita scribit.
metuebat eos seduci umbris retũ dulci nomine sci¬
cupati sunt. ⁊ auidaismo cauendã eẽ cernebat.
ubi erant umbrę futuroꝵ. remouendę. qm̃ lum̃¬
carũ iã xp̃e aduenerat. Cũgͦ cõmemorass&e &
cõmendass& qntũ certam̃ peis habere. ⁊ phis qͥlao¬
ditiȩ futrant. ⁊ qͥcũq ñuiderant faciẽ eiꝰ incarne.
ut cordib ẽsolarentur copulati in bearitate & in
om̃ib diuitus plenitudinis intellectus. ad cog¬

Expanded text:
dicunt: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminadicunt: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, cum sint omnia munda mundis et omnis creatura dei bonadat. Totam ergo ipsius sententiae circumstantiam uideamus; ita enim apostoli intentione perspecta sensum eius, quantum ualemus, fortasse tenebimus. quibus enim ista scribit, metuebat eos seduci umbris rerum, dulci nomine scicupati sunt, et a Iudaismo cauendam esse cernebat, ubi erant umbrae futurorum remouendae, qugo commemorasset et commendasset, quantum certamen pro eis haberet et pro his, qui Laodiciae fuerant et quicumque non uiderant faciem eius in carne, ut cordibus consolarentur copulati in caritate et in omnibus diuitiis plenitudinis intelectus ad cog
Abbreviated transcription (Latin):
tib ullis partib tam dispositoꝵ subtanta sapien¬
tũ ÷. nemo seducat uos uolens in humilitate &
c&tra quȩ secunt᷑ quousq tibi obscura eẽ dixisti.
nec ego sine. caligine intellego. atq utinã p̃sens
deme ista quȩ sis ses. In eo quippe sensu quẽ mihi
in lus uerbis habere udeor. adibenda ÷ quędã
pmuntiatio inuultu ⁊ modo uocis quiex pͥmi
literis non potest ut exaliqua parte apcriat᷑.
Qđ idõ fit obscuriusqr ñrecte sicut existimo pro¬
nuntiatur. Qđ enĩ scriptũ ÷ netrtigeritis neq
gustaueritis. ne adta mina ueritis. tã quã p̃ceptõ
putatur apłi. nescio quid tangere. gustasie. ad tamina¬
se ꝓlubentes: contra ÷ aut̃. Sitam̃ Intanta ista obscurita¬
te non fallor. ꝑ irrisionẽ qͥpe uerba pos uit eoꝵ aqͥb
nolebat decipi atq seduci. qͥdiscernentes cybos scd̾m
culturã angloꝵ atq. ita dehoc mundo dccer nentes

Expanded text:
tibus ullis partibus tam dispositotibus ullis partibus tam dispositotum est: Nemo uos seducat uolens in humilitate et cetera, quae sequuntur, quousque tibi obscura esse dixisti, nec ego adhuc sine caligine intellego. atque utinam praesens de me ista quaesisses! in eo quippe sensu, quem mihi in his uerbis habere uideor, adhibenda est quaedam pronuntiatio in uultu et modo uocis, qui exprimi litteris non potest, ut ex aliqua parte aperiatur, quod ideo fit obscurius, quia non recte, sicut existimo, pronuntiatur. quod enim scriptum est: Ne tetigeritis, ne gustaueritis, ne adtaminaueritis, tamquam praeceptum putatur apostoli nescio quid tangere, gustare, adtaminare prohibentis. contra est autem, si tamen in tanta ista obscuritate non fallor. per inrisionem quippe uerba posuit eorum, a quibus eos nolebat decipi atque seduci, qui discernentes cibos secundum culturam angelorum atque ita de hoc mundo decernentes
Abbreviated transcription (Latin):
Siad illã p̾destinationẽ ⁊ uocationẽ quȩ scđm
ꝓpoditũ ⁊ sine pęnitentia ÷ ꝑtinerent. Aone
qͥs qm p̃sumptor ita deoccultis udic& alienis.
ut̾dicat idõ non rapti st̃ aex acta uitę ante am
rusẽ demfantib paruulis. quipleriq accepto
in illa ecate xpĩa nȩ gr̃ȩ sacram̃to. cũ sine dubio
ꝑtinerent aduitã etnã regnũq. cęloꝵ. sic̃tinuo
ex hac uita migra rent. sinunt᷑ crescere. & ñ¬
mulli&rã apostate fiunt᷑. Unde nisi qr ñꝑtinent
ad illã p̃destinationẽ ⁊ scđ̾m ꝓpositũ acsine pę¬
nitentia uocationẽ: Curant̃ adeã malipti¬
neant alii ñꝑtineant. occulta causa eẽ non
potest. in iusta ñ potest. Nũqͥd eñ iniquitas
apud diñ: Absit. Nam & hoc ad illã ꝑtin&
altitudinẽ iuditioꝵ. Quã mirans. tam quã ex¬
pauit apłs. Idõ quippe illa iuditia uocat. Ne
quis quã talia fieraͥ put&. siue unnquitate. siuo
temeritate. faciendis. siue casu ⁊ fortuitu laben¬

Expanded text:
llam praedestinationem et uocationem, quae secundum propositum et sine paenitentia est, pertinerent. ac ne quisquam praesumptor ita de occultis iudicet alienis, ut dicat: \'Ideo non rapti sunt ex hac uita, antequam rus est de infantulis paruulis, qui plerique accepto in illa aetate Christianae gratiae sacramento, cum sine dubio pertinerent ad uitam aeternam regnumque caelorum, si continuo ex hac uita migrarent, sinuntur crescere et nonnulli etiam apostatae fiunt? unde, nisi quia non pertinent ad illam praedestinationem et secundum propositum ac sine paenitentia uocationem? cur autem ad eam alii pertineant, alii non pertineant, occulta causa esse potest, iniusta non potest. numquid enim iniquitas apud deum? absit. nam et hoc ad illam pertinet altitudinem iudiciorum, quam mirans tamquam expauit apostolus; ideo quippe illa iudicia uocat, ne quisquam talia fieri putet siue iniquitate siue temeritate facientis siue casu et fortuito laben