comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consona uoce ei respouderet. suꝑuenit
quidã eniã uocatꝰ. orieutał. a loco ez rahe¬
lita dictꝰ. uł ut augꝰ. placet isrsita. qͥ in
hac figura dauid eychara p̾ciuentis et
sua passione. ⁊ fideles suos ei bñ respon¬
dere .s. ad imitationem xp̃i cos inuita
sustinere. Iuxta qđ esdias huiꝰmͦi titu¬
lum psalmo apposuit. qͥ sic legit᷑. Istud
sicut chorus respondebat consonȩ dauid
ita filii chore quãuis diu̾sȩ sunit ꝑsone.
tam̃ consone in fide ⁊ dilectione respon¬
deant ap̃o pͥus eitarianti in mortifi¬
catione ꝓp̾e carnis. ut et filii chore a¬
uimas suas ponant ꝓ amicis. sicut

Expanded text:
enit quidam Eman vocatus, Orientalis, a loco Ezraita dicto, vel, ut Augustino placet, Israelita, qui in hac figura David praecinentis, et sua passione, et fideles suos ei bene respondere, id est, ad imitationem Christi eos multa sustinere, juxta quod Ezdras hujusmodi titulum psalmo apposuit, qui sic legitur: Istud sicut chorus respondebat consone David ita filii Chore, quamvis diversae sint personae, tamen consone in fide et dilectione respondent Christo, prius citharizanti in mortificatione propriae carnis, ut et filii Chore animas suas ponant pro amicis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. ut ꝑ exemplum xp̃i & fidelium
suor qͦs. xp̃o patiendo respondere inaucꝰ
inuitet filios chore ad eaudem responsio¬
nem. Mat̾ia est. axp̃c patiens. ⁊ agit hc ar̾
de sua passione qmͣ in supͣdictis. qͥa ine
magis ostendit illatas contunlias qua
cunda quȩ incipit clamaui adte. pette

Expanded text:
tiam, ut per exemplum Christi et fidelium suorum, quos Christo patiendo respondere inducit, invitet filios Chore ad eamdem responsionem. Materia est Christus patiens, et agit hic de sua passione aliter quam in supradictis, quia hic magis ostendit illatas contumelias quacunda parte, quae incipit: « Clamavi ad te
Abbreviated transcription (Latin):
nalieꝵ in signe ficum uelita idurirttio nem.
qñtum potero laborabo. Et debes faccit. quia
noc peto in bono scił ut inde bonum .i. salus
ncuiat gentib. Ad noc fac signum: ut ui
as. ⁊ consolatus es me. in passione. Uidenteᷤᷤ
enim cũ resurgere: cognouerunt eum diñ
ĩponit nob̃ magnã exuitatione. scił digni

Expanded text:
aliquod insigne factum, veluti resurrectionem, quantum potero laboro, et debes facere, quia hoc peto « in bonum » scilicet ut inde bonum, id est, salus eveniat gentibus, ad hoc fac signum, « ut veos, « et consolatus es me » in passione, quia videntes eum resurgere, cognoverunt eum Deum proponit nobis magnam exsulationem, sc
Abbreviated transcription (Latin):
habuerunt. Intentio ẽ uideos sp̃at̃ cõmo¬
neie. ne xp̃o aliquid mali faciant. s cius
p̃dicationi consentiant. Quasi ita diccitt
Nolite xp̃m uidentes cum egenũ ⁊ parꝑem
despiccre. putantes solum hominẽ: qͥa õ
ds est. Unde dicit. Deus nomo factus. stecit or
dicit᷑ in lege. diis ne detiahas. Stecit aico ĩ
ut alius homo. s ipse ens in medio coꝵ.di

Expanded text:
erunt. Intentio est Judaeos specialiter commonere, ne Christo aliquid mali faciant, sed ejus praedicationi consentiant. Quasi diceret: Nolite Christum videntes eum egenum et pauperem despicere, putantes solum hominem, quia etiam Deus est. Unde dicit: « Deus » homo factus, « stetit »dicitur in lege: Diis ne detrahas , non ut alius homo, sed ipse Deus « in medio » eorum «
Abbreviated transcription (Latin):
gasti omnẽ. ostendit initigationẽ irȩ dei
qmͣ iuste sustinebamus ex peccõ pͥmi paren¬
tis. ini tercia quȩ incipit. audiam qͥd ioqͣt᷑.
manifeste anniuitiat ip̃m xp̃i aduentũ.
cẽt nasciturus. Intentio ẽ nos ammonere.
ut cum magna exuitatione aduentũ xͥ¬
suscipiamus ꝑ quẽ tanta unficia posside¬
mus. Quasi sic diceret. O dñe t̾ram quȩ
prius maledicta erat in oꝑe ade factam
mͦ tuam .i. quȩ recipit aduentum filii tui.

Expanded text:
a ostendit mitigationem irae Dei, quam juste sustineamus ex peccato primi parentis. In tertia parte, quae incipit. « Audiam quid loquatur, » manifeste annuntiat ipsum Christi adventum, esset nasciturus. Intentio est nos admonere, ut cum magna exsultatione Christi adventum suscipiamus, per quem tanta beneficia possidemus. Quasi sic diceret: o « Domine, terram » quae prius maledicta erat in opere Adae, modo factam « tuam » recipiens adventum Filii tui
Abbreviated transcription (Latin):
do deficit .i. ab omnib t̾renis ad eo se absti¬
net qͦd etiam corꝑe deficiat. Unde i can¬
ticis. Amore langueo. Uel deficit qͥa qnͣtulũ¬
cũq concupiscat. tam̃ ñ pot̾ comp̃hendẽ
gaudium illiꝰ ciuitatis. Nel ꝑ tabnacula
possumus acciꝑe p̃sentẽ ȩccłiani. ut sic di
tempꝰ tͥ militamus qmͣ diecta sunt .i. qm¬

Expanded text:
d est, ab omnibus terrenis se abstinet, quod etiam in corpore deficiat. Unde in Canticis: « Amore langueo . » Vel deficit, quia quantumcunque concupiscat, tamen non potest comprehendere gaudium illius civitatis. Vel per tabernacula possumus accipere praesentem Ecclesiam, ut sic dictempus tibi militamus; quam dilecta sunt, id
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sicut sicitus impinguat t̾ram ⁊ fructi¬
⁊ zeb. & zebeȩ.⁊ sal. Oreb interp̃tat᷑ sut¬
tas. ꝑ quod intelligimus eos qui sicci ft̃¬
a iore spu̾ali zeb lupus. ꝑ quod raptores
intelligius. Lebee uictima lupi. ꝑ quod
intelligimus cos quos diabolus sͥ incorpo¬
rat. Salinana umbra cominotionis. ꝑ

Expanded text:
quia sicut stercus impinguat terram et fructiet Zeb Zebeae, et Salmana. Oreb interpretatur siccitas, per quod intelligimus eos qui sicci sunt rore spirituali. Zeb, lupus, per quod raptores intelligimus. Zebeae, victima lupi, per quod intelligimus eos quos diabolus sibi incorporat. Salmana, umbra commotionis, per
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mittit causam qͣre cligat eẽ abiectus ⁊ des¬
seuntium. qͦs appetunt stiati. Ab iectũ se
ostendit dauid. cum se denudauit saltan¬
do ante archam cum eam reduceret. Uude
etia i uxor sua deridebat eum. Ideo elegi

Expanded text:
praemittit causam, quare se elegit esse abjectum et desseuntium quos appetunt stulti. Abjectum se ostendit David, cum se denudatum saltando ante arcam Domini, cum eam reduceret: unde etiam uxor sua deridebat eum. Ideo elegi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in memoria reconde. tu dico d̾s iacob. qui
diugis om̃s luctatores te diugentes. ⁊ ideo me
orationẽ qua peteret auxilium di. sic petit
ꝓtectionem di. quam necessariam ieputar
suȩ abiectioni qmͣ ostendet. Contõ. Ex audi¬

Expanded text:
 in memoria reconde, tu, dico, « Deus Jacob, » qui diligis omnes luctatores te diligentes, et ideo me orationem, qua peteret auxilium Dei, sic petit hic protectionem Dei, quam necessariam reputat suae objectioni quam ostendit. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
gnitate eccłiȩ filios chore ad cande digni¬
tatem moneat ꝓꝑare. dirigeus in finem.
lationos uocat torcularia. qͥa sic̃ torcular
expͥmit & seꝑat uinum ab acinis. ita tri¬
bulationes huiꝰ initȩ diuidunt bonos a
mał. toretlarib dico ualentib filus chore¬
in finem. Unde dicit᷑. Beatus uir qͥ suf

Expanded text:
gnitate Ecclesiae, filios Core monet ad eamdem dignitatem properare, dirigens in finem. lationes vocat torcularia, quia sicut torcular separat et exprimit vinum ab acinis, ita tribulationes hujus vitae discernunt bonos a malis, torcularibus dico valentibus in finem. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
non pot oꝑa bona & deo placita facere.
Uñ scriptum ẽ. Sine fide impossibne ẽpla¬
cere dõ. Et augustinus. non ẽ locus uerisa¬
crificii extra catholicam ȩccłiam. Et sicut
pulli ñ sunt in nido nisi ad horam mansu¬
ri: sic fideles in nac p̾senti milicia ñ sunt

Expanded text:
non potest bona opera et Deo placentia facere. Unde dicitur, « Sine fide impossibile est Deo placere . » Et Augustinus: Non est locus veri sacrificii extra catholicam Ecclesiam. Et sicut pulli non sunt in nido, nisi ad horam mansuri, sic fideles etiam in hac praesenti militia non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sua. Passeri comparat᷑ anima. qͥa sic̃ pas¬
ser dimittit siluas. ⁊ nidificat in domib
in altis tam̃ locis uͥ tutus sit a manib
ꝓueroꝵs ⁊ laqueis: ita fideł aninia dimis¬
sis terronis istis inuenit sͥ donũ celestem
in q̃ iam spe habtat ⁊ contemplatione. am̃

Expanded text:
sua. Passeri comparatur anima, quia sicut passer dimittit silvas, et nidificat in domibus, in altis tamen locis, ubi tutus sit a manibus puerorum et laqueis: ita fidelis anima, dimissis terrenis istis, invenit sibi domum coelestem, in qua jam spe inhabitat, et contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰea humiliatꝰ .i. huiniliati sunt mei ad
labores.i. mei sunt conturbati.¶Et n
mei ad horam sustinuerunt. ut p̾modũ
gaudent imꝑpetuum. Et cerrores tui. de
timore futuri uidicqi conturbauert me.
mergere. siẽ aqua demgit nomines. ⁊ hoc

Expanded text:
 sum, » id est humiliati sunt mei ad labores, si mei conturbati sunt. Et non mei ad horam sustinuerunt, ut postmodum gauderent in perpetuum; « et terrores tui » de timore futuri judicii, « conturbaverunt me » id mergere, sicut aqua demergit homines: et haec
Abbreviated transcription (Latin):
Cison interp̃tat᷑ duricia. Sapientes tiem
huiꝰ mundi destruent᷑ in torrente cison.
.i. in ab itndanti duricia sua. Dispicrunt
alii in endor. scił in loco illo: & interpͥtatᷤ
fons generationis. Illi sunt facti ut sttu.¬

Expanded text:
Cyson interpretatur duritia; sapientes vero hujus mundi destruuntur in torrente Cyson, id est, in abundanti duritia sua. « Disperierunt » alii « in Endor, » scilicet in loco qui interpretatur fons generationis, « et » illi « sunt facti ut st
Abbreviated transcription (Latin):
scił ut fiant uꝑiani. Qui auttẽ obstinati fc̃
⁊ nolunt hic crubescere. in alia uita eru¬
bescant de turpitudinib suis. ⁊ contur¬
Et tunc saitem cognoseant qͥa tͥ. conuenit
hoc nom̃ dñs. Et qui in hac uita putabãt
se altos ꝙ potentes. tunc oognoscant quia
nos. quia sicut potens es in remunerati¬
one bonorum. ita in dampnatione
malorꝗ:¬

Expanded text:
 ut fiant Christiani. Qui autem obstinati sunt et nolunt hic erubescere, in alia vita « erubescant » de turpitudinibus suis, « et contur« Et » tunc saltem « cognoscant, quia tibi » convenit hoc « nomen Dominus » et qui in hac vita putabant se altos et potentes, tunc cognoscant quia nos, quia sicut potens es in remuneratione bonorum, ita in damnatione malor
Abbreviated transcription (Latin):
dum e.s. in scdo aduentu xp̃i dampnã¬
dos ꝑsequutores nr̃os ⁊ qͦscũq in alos:
d̾r etiam p̃s. quia hic docet bñ oꝑari.
scił patient᷑ sustinere. Materia ẽ scđs
a malis quȩ sustinet in nac uita. ꝙ enu
merat inuta mala quę nic patit᷑ eccłia.
precat᷑ ut ds scđo quide ueniens rectam
umdictam sumat. de mal itus. & ettam
conuersionem quorũdam in hac uita.
quorũda maiorẽ excecationem. Intentio ẽ¬

Expanded text:
et, in secundo adventu Christi damnandos persecutores nostros, et quoscunque malos: dicitur etiam psalmus, quia hic docet bene operari, et mala patienter sustinere. Materia est secua malis quae sustinet in hac vita, etenum erat multa mala quae hic patitur Ecclesi» precatur, ut Deus secundo veniens, rectam vindictam sumat de malis illis: et etiam conversionem quorumdam in vitam, quorumdam in majorem excaecationem. Intentio e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maxime iudeos a ꝑsequutione eccłiȩ.
Quasi ita diceret ꝓpħa: homines putant¬
de debilem & impotentem. cum patiaris
tuos puniri. s o ds qͥs sunilis erit tibiꝰ
tempore huiꝰ uitȩ ꝑmittendo tuos affl¬
gi. ne taceas. dare in cos fententiam di¬
cens. Ite maledica in ignẽ ęcernũ. Neq
compescaris a uindicta. s potiꝰ compri¬
mne eos pena ȩt̾na. Ideo dico ne taceas: qm̃

Expanded text:
axime Judaeos a persecutione Ecclesiae. Quasi ita diceret Propheta: Homines te debilem et impotentem putant, cum patiaris tuos puniri, sed o « Deus, quis similis erit tibi? » tempore hujus vitae permittendo tuos puniri, « ne taceas » dare in eos sententiam, dicens: Ite, maledicti, in ignem aeternum, « neque compescaris » vindicta, sed potius comprime eos poena aeterna. Ideo dico ne taceas, « qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ patͥarhȩ st̃ fundam̃ta ciuitatis de qua
meditabar: qͥa suꝑ eos ẽ fides nra fundata
Portas accipit tam apłos qmͣ om̃s illos qui
introducunt nomines in hanc ȩccłiant:
Dilig̃ dico. suꝑ omnia tab̃nacła. ia.i. suꝑ oĩa¬

Expanded text:
 patriarchae sunt fundamenta ejus civitatis, de qua meditabatur, quia super eos fides nostra est fundata:» Portas accipit tam Apostolos quam illos qui introducunt homines in hanc Ecclesiam. Diligit dico « super omnia tabernacula Jacob, » i
Abbreviated transcription (Latin):
Silue bñ comꝑat eos. qͥa ipsi fc̃ siluestres.
& inculti lege di. Montib comꝑat ꝓpt̃
clationem.Ita. Sicut ignis siluam.ita
tu ꝑsequeris eos qͦsi impotentes se excu¬
sare. in tempestate tua .i. iii iudicio. qd̃
tta subito ueniet qͣi tempestas. ⁊ seꝑabit
gna a palcis. Dieo ꝑ sequcris & comp̃hen¬
dens eis te iratum. penam ȩternã inferendo:¬
Imple. Petut dͥ ampnationẽ maloꝵ: modo
petit conuersionẽ saluandoꝵ. Quasi di

Expanded text:
Silvae bene comparat eos, quia ipsi sunt silvestres et inculti lege Dei: montibus comparat propter elationem. « Ita. » Sicut ignis silvam, « ita » tu « persequeris eos, » quasi impotentes se excusare « in tempestate tua, » id est, in judicio, quod ita subito veniet quasi tempestas, et separabit grana a paleis, et dico persequeris, et comprehendens eis te iratum, poenam aeternam inferendo. Petiit damnationem malorum, modo petit conversionem salvando
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatus ẽ uenur cum aliis ad ꝑ sequutio¬
nem eccłiȩ di. Et ipse singularit clatus¬
Uoth enim declinans interp̃tat᷑. ꝑ quod
bñ diabolus significat᷑. sfac illis.ꝑ .ii.¬
pulos ab isrłitico ppło deict̾os. significat
dampnandos. Conto. Ist ita disponun a¬
Maduan interp̾tat᷑ꝰ declinans iudicium. pa
intelligiuit᷑ illi qͥ negant iudicitĩ futurum

Expanded text:
atus est venire cum aliis ad persecutionem Ecclesiae Dei, et ipse singulariter potesLoth enim declinans interpretatur, per quod bene diabolus significatur. « Fac illis. pulo Israelitico destructos, significavit damnandos. Continuatio: isti ita disponunt aMadian interpretatur declinans judicium, per quod intelliguntur illi qui negant judicium futurum
Abbreviated transcription (Latin):
tem de diuina potestate. uel ut alii dicunt
de se p̃sumentẽ. & ideo non potuit ppłm
in t̾ram ꝓmissionis inducere. Sic ꝓbat ds̃
illos de eccłia ad aquam contradict̾ionis.
incipit malos ammonere: Contõ. Hec
testabor te .i. testimoniis scͥpturarũ com¬
& si natis in tp̃r. tam̃ sũ cocternꝰ eũ patre.
necꝑ ador. in me d̾m alienum. Et uere non

Expanded text:
tes de divina potestate . Vel, ut alii dicunt, de se praesumentem, et ideo non potuit populum in terram promissionis inducere. Sic probat Deus illos de Ecclesia ad aquam contradictionis, iincipit malos admonere. Contra haec testabor te, » id est testimoniis Scripturarum comet si natus in tempore, tamen sum coaeternus cum Patre: « neque adorabis » in me « deum alienum. » Et vere non
Abbreviated transcription (Latin):
.i. desolatum ⁊ deuastatum reddiderunt. Uel
comed̾unt iacob. quia qͦsdam de illis in corpꝰ
suum tradurerunt. ¶ In ulos iram effunde.
Qnr̃i milatre. hoc dicit. Ne memincris mi¬
acccpimus. & in quib consucuimus. uias

Expanded text:
 desolatum et devastatum reddiderunt. Vel comederunt Jacob, id est, quosdam de illis in corpus suum traduxerunt. In illos iram effunde, et nostri miserere: hoc dicit « ne memineris inifac
Abbreviated transcription (Latin):
innouatio e. Preceptum erat in lege in figura
nĩe innouationis. qđ ppłs ille bucinaret.
in neo menia.i. in noua luna. Mene enl
urẽ innouationis quȩ uob̾debet magna
um. in quo saluabit obedientes. ⁊ dampna¬
bit negligentes. Et ulud p̃ceptũ suum.s.
legem suam posuit in ioseph .i. ppłm au¬

Expanded text:
invocatione. Praeceptum est in lege in figura nostrae invocationis, quod populus ille buccinaret in Neomenia, id est in nova luna. Mene enimvestrae innovationis, quae vobis debet esse magna um » in quo salvabit obedientes, et damnabit negligentes. Et « illud » praeceptum, scilicet legem suam, « posuit in Joseph, »
Abbreviated transcription (Latin):
mmouet ꝑfeccos de ȩccłia. scał qui ꝑ aues
intelligunt᷑. exultare in domino ⁊ laudare
cit fidelis synagoga dñm ioqueutem ⁊ incre¬
pante malos de eccłia. qui ꝑ pisces intelligun¬
t̾. ipsi tam ñ desistunt. In tercia quȩ uerpit.¬
mniici dñi. increpat sẏnagoga malos qui
nolunt a sua nequicia cessare. Intentio ẽ
ammonẽ ad uolatum. Et ammonet ipsa sỹ¬
nagoga ita ꝑfectos dicens. Exultate qo.l.

Expanded text:
 qui per aves intelliguntur, exsultare in Domino et laudare cit fidelis Synagoga Deum loquentem, et increpantem malos de Ecclesia, quae per pisces intelliguntur, ipsi tamen non desistunt. In tertia partntiti sunt, » increpat Synagoga malos, qui nolunt a sua nequitia cessare. Intentio est admonere ad volatum. Et admonet ipsa Synagoga perfectos, ita dicens: « Exsultate Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
tentes. Dico filii di eẽ poteritis: uos autem
ñ attendentes meã ammonitionẽ. morie
ita in recuꝑabilit̾ sicut unus de pͥncipi¬
b cecidit .i. diabolus. qͥ int̾ principes ce¬
lestes. principał crrit. Licet muiti cecidis¬
sent. ideo tam̃ dicit unus. qͥa om̃s sunt
uniti in pͥmi uoluntate. Uos quidẽ ita

Expanded text:
tentes. Dico, filii Dei esse poteritis « vos autem » non attendebatis meam admonitionem, ideo « moriemita irrecuperabiliter « sicut unus de principibus » cecidit, id est, diabolus qui inter principes coelestes principalis erat. Licet multi cecidissent, ideo tamen dicit unus, quia omnes uniti sunt in mala voluntate. Vos quidem ita
Abbreviated transcription (Latin):
reseruat᷑. ⁊ aciinum quod eicit᷑. ita in eccłia
quid̾a ad beatitudinẽ assumunt᷑. quidam
reiciunt᷑. Torcularib dico significatis in qͣnta
enun die ꝓdurit ds in animã uiuentem
pisces ⁊ aues exaquis. quia omnes auesex

Expanded text:
acinum quod ejicitur, ita in Ecclesia quidam ad beatitudinem assumuntur, quidam rejiciuntur. Torcularibus dico significatis, in quintenim die, produxit in animam viventem pisces et aves ex aquis: quia omnes aves ex
Abbreviated transcription (Latin):
sustentet᷑ ȩccłia plantasti. ita quod aliqͦ uẽto
qͥa ꝑ dotum mundũ diffusa ẽ. ⁊ umbra eiꝰ
.i. sollicitudo eccłiȩ ⁊ cura oꝑit montes .i.¬
apłos imnpedit. dum eos a contemplatiõe
eccłiȩ ab omni altitudine docidet. Simiłr̃
arbusta eiꝰ codios dĩ. Et illa uinca .i. ȩccłia
extendit palinites .i. p̃dicatores suos usq ad¬

Expanded text:
sustentatur Ecclesia, plantasti ita, quod aliquo ventoquia per totum mundum diffusa est: et umbra ejus, id est sollicitudo et cura os impedit, dum eos a contemplatione Ecclesiae Dei, ab omni altitudine decidet. Similiter arbusta ejus cedros Dei et illa vinea, id est Ecclesia, extendit palmites, i
Abbreviated transcription (Latin):
facit nob̃ dum sumus in campo .i. in
planitiȩ huius uite. Campo dico tane
⁊ educens cos de egipto. int̾rupit mare
rubrũ. & ꝑduxit eos usq ad aliud litus
⁊ statuit aquas maris. quasi in utre.
stabiles. nullo mͦ fluentes. Similit̃ aqua
baptismi int̾rupta. quia ẽ aliis sałus. aliis
ita compescto. ut deinceps ñ possint nob̃
ominari.¶ Et edurit e. Post exitum
maris in nube diei. quȩ erat eis ii refri¬
geritim. ⁊ tota nocte in illuminatiõe ig¬

Expanded text:
facit nobis dum sumus in campo, id est, in planitie hujus vitae: campo dico Thaneet educens eos de Aegypto , « interrupit mare » Rubrum, « et perduxit eos » usque ad aliud littus, « et statuit aquas » maris, « quasi in utre » stabiles, nullo modo fluentes, similiter aqua baptismi interrupta, quia est aliis salus, aliis ita compescit, quod deinceps non possunt nobis dominari. « Et deduxit eos, » post exitum maris Rubri, « in nube diei » quae erat eis in refrigerium: « et tota nocte in illuminatione ig
Abbreviated transcription (Latin):
de silua .i. de siluestrib honmib qui cultũ
di ignorant. ext̾minat eccłiam: dum umbra
Eꝰ alienat ab ea. ⁊ ipse idem diabolus singu¬
laris ferto. depastus ẽ eam ȩccliam. qͥa totam
fere consumet cam in tp̃r amttep̃i. s ds ur¬

Expanded text:
de silva, id est, de silvestribus hominibus, qui cultum Dei ignorant, exterminat Ecclesiam, dum membra ejus alienat ab ea: et ipse idem diabolus singularis, ferus, depastus est eam Ecclesiam, quia totam fere consumet eam in tempore Antichristi.
Abbreviated transcription (Latin):
petit con sunimatione eccłiȩ: quȩ futuraeꝰ
in uouissimis temporib. cu ctiam plemi¬
tudo gentium.⁊ rliquis iudcors conuntnt᷑.
litias ẽ nos facere certos de cominiitatioẽ:
qus oe̾ notat᷑ in titulo. Attendens aute ꝓpħa
uł quic̃q loquit᷑ de synagoga. alia oiiua
di uñficia sine ad uentu filii nr̃ẽ salictis
mefficana: ita incipit de aduenti. Tu ds qͥ

Expanded text:
tura est in novissimis temporibus, cum etiam plenitudo Gentium et Judaeorum convertetur. Intentio est nos facere certos de commutatione, quod etiam notatur in titulo. Attendens autem Propheta, et quicunque loquitur de synagoga, alia omnia Dei beneficia sine adventu Filii nostrae salutis inefficacia, ita incipitur de adventu filii:
Abbreviated transcription (Latin):
uationẽ uñ p̃monstrasti in figura illa. q̃n
ppłm tuũ de egipto transtulisti. ⁊ in terra
ꝓmissionis plantasti. hoc dicit. Uineam .i.
.r.eiꝰ.i. pncipes ꝑ qͦs alii sustinebant᷑. & po
pulus iue impleuit t̾ram ꝓmissionis. uł
ꝑ t̾ram totũ mundũ accipiamus. ⁊ dicemꝰ
hoc potiꝰ intelligendum de excłia qũa de

Expanded text:
vationem bene demonstrasti in figura illa, quando populum tuum de Aegypto eduxisti, et in terra promissionis plantasti: hoc dicit « vineam, » rincipes per quos alii sustinebantur, « et » populus ille « implevit terram » promissionis. Vel si per terram totum mundum accipiamus, dicemus hoc potius intelligendum de tota Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
listilit ads de p̃ fecaute qa assumplit
cum in celum. eiun ipse in hoc mundo
milcos fecundos dõ facenet. uł de iudaico
ppło uibi in uitos fecundos faciebat sustr¬
ut ad geitilem ipłm. Et ad hoc elegit. ut
pasceret iacob .i. gentilem ipłm postenus
uatum. ⁊ supplantatorem iudaici ppłi.⁊¬

Expanded text:
sustulit Deus de post foetantes, quia assumpsit eum in coelum, cum ipse in hoc mundo multos fecundos Deo faceret: vel de Judaico populo, ubi cum multos fecundos faciebat, sustulit ad gentilem populum, et ad hoc elegit ut pasceret Jacob, id est, gentilem populum posterius natum, et supplantatorem Judaici p
Abbreviated transcription (Latin):
S bonis p̾latis. & aliis bonis m̃bris. sicut
unicornris ut supͣ. Uel sicut unicornium
quia illi qui sunt in ęccłia. st̃ similes tini¬
corm. qͥa ⁊ iurilit̃ resistunt impugnator¬
b. ⁊ casti sunt. qmͣ ȩccłiam fundauit per¬
mansuram in seccla. Ita iudei putauerunt
t̾ram suam & legem suam eẽ fundatam in
secula. s T ribum uida elegit.⁊ in de elegit

Expanded text:
sibi bonis praelatis et aliis bonis membris, sicut unicornis, ut supra. Vel sicut, unicornium, quia illi qui sunt in Ecclesia, sunt similes unicorni, quia et viriliter resistunt impugnatoribus et casti sunt: quam Ecclesiam fundavit permansuram in saecula. Ita Judaei putaverunt terram et legem suam esse fundata in saecula. Tribum Juda elegit « et » inde « elegi
Abbreviated transcription (Latin):
ue ꝑmaneantis in pͥori genitura. uł genteᷤᷤ
.i. demones qui nos prud possidebant. ita
quod remoueant᷑ a faciȩ nĩa. ne iam conspi¬
ciamus eos in nobis. & ditudit nob̾ t̾ram.
altos conuigatos. & hoc sorte.i. ñ humano

Expanded text:
ermaneamus in priori genitura; vel gentes, daemones, qui nos prius possidebant, ita quod removeat a facie nostra, nec jam conspiciamus eos in nobis. Et dividit nobis terram, alios conjugatos: et hoc sorte
Abbreviated transcription (Latin):
in egiꝑto. & inanus eiꝰ populi. sermerb̃ in
cho. Cophimis uas ẽ in quo cogebant᷑ porta¬
re fiũ. Similit̾ diuertit ds dorsum .i. ratio¬
nem qua erigunt᷑ fideles ad suꝑiora ab one¬
b egiptus ad me gemero. Precep̃ em̃ pha¬
rao quia audiuit eos cid diñ clamasse.
ut sic oꝑib grauarent᷑. ut eos ñ uacaret
les suos in abscondito tempestatis. qñ se

Expanded text:
erunt in cophino. » Cophinus vas est, in quo cogebantur portare fimum. Similiter divertit Deus dorsum, id est, rationem qua eriguntur fideles ad superiora; ab onebus Aegyptiis, ad me gemere: praecepit enim Pharao, quia audivit eos ad Deum clamasse, ut sic operibus gravarentur, quod eis non vacaret les in abscondito
Abbreviated transcription (Latin):
sine oinni respectu miscđiȩ. ꝙ non in sola iersm.
ue erant quod nullt uacabat. ¶ Hic ꝓpħa qui
loquit᷑. uel quilibet de fideli ppło cognosceuᷤ.¬
se de populo illo. & condolens inaliseoꝵ qͣi
de ꝓprio dampno. ponit se in uumero eorꝑdi
cens. Facti sumus obꝓbrium uicinis nr̃is. qui
sepe nob̃ imꝑꝑent. ꝙ ostendit ꝑduas partes ob¬
ꝓbrium. scił facti sumus subsantiatio .i. derisi¬
o. quȩ fit ꝑ nasum. ⁊ illusio. quia multis u̾b
uos deridebaut. et eramus qͣi eoꝵ spectacłm.

Expanded text:
sine omni respectu misericordiae et non in sola Hierusalem, ne erant, quod nulli vacabat. Et hic Propheta qui loquitur, vel quilibet de fideli populo, cognoscens de populo illo, et condolens malis eorum, quasi de proprio damno, ponit se in numero acti sumus opprobrium vicinis nostris » qui saepe nobis improperent, et ostendit per duas partes; opprobrium scilicet facti sumus « subsannatio, » id est, derisio quae fit per nasum, « et illusio » quia multis verbis nos deridebant, et eramus quasi eorum spectaculum «
Abbreviated transcription (Latin):
nutiomͦ scđ̾m mit̾a nr̃a sufficientes ad pͥmiu̾
uite eternę. S cont̾ nrãm impossidaitatẽ
sacore debes quia tues salitaris nr: a quo
.i. quia inde nonĩ tuum głificabimus.¬
⁊ nuuam laudẽ inde nobis asctibemus.
Sieut illi uidei petebant liberari ab antio¬
cho. ⁊ aliis ꝑsequutorib. sie eccłia ne anqũ
deuineat᷑ a ꝑ sequitore. Liba dico: ⁊ pictꝰ¬
.e.ꝑ.in. ait etiam hec ꝑsequittio qmͣ susti¬
nemus. sit destructio ⁊ combustio peccõꝵ
urõne. Cum dicit adiuua. iuniit se exli¬
btate arbitrii alquid posse. s dd inuadico:
enim gentiles udeos dm̃ non habere. quia
inuisibił eiat. & imꝑꝑantes uideis dicebant.
qđ iubes ⁊ mania coleitut.ẜ Pars t̾cia. Iuud

Expanded text:
cundum merita nostra sufficientes, ad praemium vitae aeternae. Sed contra nostram impossibilitatem facere debes, quia tu es « salutaris no» id est, quia inde nomen tuum glorificabimus, et laudem inde nobis nullam attribuemus. Sicut illi Judaei petebant liberari ab Antiocho et aliis persecutoribus, sic Ecclesia, ne aliquando devincatur a persecutore; libera dico « et ut etiam haec persecutio quam sustinemus sit destructio et combustio peccatorum nostrorum. Cum dicit adjuva, innuit se ex libertate arbitrii aliquid posse. Adjuva dico «enim gentiles Judaeos Deum non habere, quia invisibilis erat, et improperantes Judaeis dicebant, quod nubes et inania colerent
Abbreviated transcription (Latin):
excouere un altum .i. contͣ dm̃. ut uos culpa¬
c̃atoriᷤᷤ eẽ peccõres dicatis. qui tales uos crea¬
uit. Et quid intelligat ꝑ cornu excollere in
attum. ipse exponit etm dicit. Nolite. lo.
diñ iniquȩ accusa ᷤ. ¶Nolite dico. ipse eui
cognoscit quicquid uos facitis. quia nusqꝗͣ
deest. Et hoc e. quia ipse non dec̃. neq ab
oriente. neq ab occidente.⁊.c̾. ad litterã:¬

Expanded text:
extollere in altum, Creatoris esse peccatores, qui tales non creavit: et quid intelligat per « cornu extollere in altum, » ipse exponit, cum dicit: « Nolite loqui m iniquitatem. Nolite » dico, ipse enim cognoscit quidquid vos facitis, quia nullo loco deest; et hoc est: « quia » ipse non deest, « neque ab oriente, neque ab occidente, neque a deser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutit. uł qui cum debeat fcrire hostem:
ferit dominum. Ita ꝙ nos exacerbainus
nec legem di custodimꝰ. ⁊ pactium in bapti¬
smo factĩt ꝑ quod diabolo & pompis eiꝰ
renuntiauimus. ñ obseruamus. ħ in ar¬
cum prauum conuertio᷑ uñ nos facturosᷤ
ꝓmictentes. ⁊ ñ complentes. uel quia dum
Aliis mala ꝑamus. in nos ipsos mala refun¬
Annus. Et in iram concitauert̃ eĩ .i. coł.s. in¬

Expanded text:
rcutit: vel qui, cum debeat ferire hostem, percutit dominum. Ita et nos exacerbamus Deum, nec legem ejus custodimus, et factum in baptismo pactum quod diabolo et pompis ejus renuntiavimus, non observamus, sed in arcum pravum convertimur, bene nos facturos promittentes, et non complentes, vel quia dum aliis mala paramus, in nos ipsos mala refundimus. Et « in iram concitaverunt eum in colli
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ⁊ c̃. quia nulli nostium poterat resisie̾.
Sic nos dłs sꝑnit. & facit cedere cuilibet tem
auophdis archam quȩ erat in tab̾naculo
milit̾ repcllit cos qui imlitant in ȩccłia
clusit in gladio ppłm suum. quia ꝑmisit
eos ab iuimicis occidi. Et hereditate .s. sp̃uit
Similit̾ gladio diaboli ꝑmittit nos occidi.
Iuuenes eoꝵ comedit ignis .i. furor inimi
do exigebat. Ita iuuenes .i. fortes in eccłia co¬
medit iguis concupiscentiȩ. ⁊ uirgnies in
corꝑe ñ sunt lam̃tate a p̃latis eccłiȩ. quia
prsus desꝑant de eis qñq. S acerdotes eoꝵ
ophui te finees filiĩ hely. cecid̾unt in gladio.
sacerdotes ur̃i cadunt in gladio orisddi. cum
his quȩ bñ anuunitiant contraria faciunt.
gentes recidunt in usum libidinis. uel qͥa¬

Expanded text:
 » cui nulli hostium poterant resistere. Sic nos Deus spernit, et facit cedere cuilibet tentAllophilis arcam quae erat in tabernaculo militer repellit illos qui militant in Ecclesiaclusit in gladio populum suum, » quia permisit eos ab inimicis occidi, « et haereditatem suam sprevit; » similiter gladio diaboli permittit nos occidi. « Juvenes eorum comedit ignis, » id est, furor inimicdo exigebat. Ita juvenes, id est, fortes in Ecclesia, comedit ignis concupiscentiarum, et virgines in corpore non sunt lamentatae a praelatis Ecclesiae, quia prorsus desperant dOphni et Phinees, filii Heli « ceciderunt in gladio »sacerdotes nostri cadunt in gladio oris Dei, cum his quae bene annuntiant contraria faciunt, gentes, recedunt in usum libidinis. «
Abbreviated transcription (Latin):
iste diigit in finem. habitus ꝓ his qui com¬
mitabunt᷑. Loquit᷑ enum de cominutandis.
osteudens ȩccłiam dilatandam ꝑ totũ mudũ
nucationẽ futuram. dicit. Testimoium
a suph.i. hoc testat᷑ fidelis synagoga quȩ lo¬
quit᷑ uͥ pouit cccłiȩ dilatationem. Materia
ẽ aduentꝰ xp̃i. Modis. in pͥma parte pett
ad uentum xp̃i. reputans sine eo omina aliu
di beueficia eẽ inutilia. conquerens eiam

Expanded text:
iste dirigit in finem habitus pro his qui commutabuntur. Loquitur enim de commutandis, ostendens Ecclesiam dilatandam per totum mundum; commutationem futuram, dicit testimonium Asaph, id est, hoc testatur fidelis Synagoga, quae loquitur, ubi ponit Ecclesiae dilatationem. Materia est adventus Christi. Modus. In prima parte petit adventum Christi, reputans sine eo omnia alia Dei beneficia esse inutilia: conquerens etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ebrius. dum suos ita. affligi ꝑ mitteret.
si muitũ potatus obdormit. extitatꝰ et
ad iram motꝰ marimũ fuiorem exticet:
ita dominus qͣsi magnũ furorem excicuit.
dum se de phuisteis tam acerrimc iundica¬
uit. Et peussit. Exertictus est. ꝙ peusit os sͥ¬

Expanded text:
ebrius, dum suos ita affligi permitteret. si multum potatus, obdormit, excitatus, et ad iracundiam motus, maximum furorem exercet, ita Dominus quasi magnum furorem exercebat, cum se de Philistaeis tam acerrime vindicavit. « Et percussit. » Excitatus est, « et
Abbreviated transcription (Latin):
usqͦ accendet᷑ .i. inuttipiicabit᷑ ad puniendoᷤᷤ
tuos. ⁊ clis tuus .i. indignatio ꝓpcocatis corꝑ
exiirita. uelut ignis. qui qnͣdui materiam
inuenit non deficit. quasi tamdui erit tͥbula¬
tio. qñdi aliquod peccatum purgandũ crit.
Uel igni ⁊clus di comparat᷑. quia sieut ignis
mollia comburit. et dura fortiora & ꝓbata
reddit. sic tribulatio molles consumit et de¬
ficere facit. ꝓbatos uͦ reddit fortes. Noli ds¬

Expanded text:
t, multiplicabitur ad puniendos tuos « zelus tuus, » id est, indignatio pro peccatis eorum exhibita? « velut ignis » qui, quandiu materiam invenit, non deficit: quasi tandiu tribulatio, quandiu aliquod peccatum purgandum erit. Vel igni zelus Dei comparatur: quia sicut ignis mollia comburit, et dura fortiora et probata reddit, sic tribulatio molles consumit et deficere facit; probatos vero fortes red
Abbreviated transcription (Latin):
lt pars octana. Has plagas intiuit as egi
lit de terra ȩgipti sicut oues. non quod illi
seoues facerent. sed ipse ducebat cos tam bem¬
que sicut ꝑ astor oues. Et ꝑdurit eos tanqͥ¬
se heraditatis. ⁊ ñ tumnuerunt aliqũe de i¬
imicis. quod posset eis aufferre ꝓmissam
patriam. ⁊ inimicos eoꝵ oꝑuit mare. Sien
nos dueit ꝑ descitum huius uitȩ tanquam
ones. ⁊ aufert de manu inuici. ⁊ ducit
in spe ecernȩ patriȩ. nec tunemus quod

Expanded text:
lit. » Pars octava. Has plagas intulit Deus Aelit » de terra Aegypti « sicut oves, » non quod illi se oves fecerent, sed ille ducebat eos tam benigne, sicut bonus pastor oves, « et perduxit eos tanqsae haereditatis, « et non timuerunt » aliquem de inimicis, quod posset eis auferre promissam patriam, « et inimicos eorum operuit mare. » Sic et nos ducit per desertum hujus vitae tanquam oves, et aufert de manu inimici, et ducit in spe aeternae patriae, nec timemus quod
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Sio ⁊ nos ꝑuersi a ueto intellectu. ini de¬
serto huius uitȩ am̃ multociens ad iram con¬
citamus. ii recordantes int̾ cetera bnficia eius
quod nos redemit de potestate tͥbulantis .i.
diaboli. Et nota quod in allegoria ił attendimꝰ
significationes. Sicut ꝑꝯsuit. dico non sunt
Uel idẽ. si scãm noc dicat᷑ signum qd dĩ po¬
tentiam indicat. ꝓdigium quia in se dat
nob aliud intelligere. Ita i nob in hac egy¬
pto dum uiuendum ẽ nob in campo tanecoᷤᷤ.
scit sub humili mandato. ostendit nobis¬
ds mmudta signa ⁊ indicia suę uoliuitatis.
Et conueritt. Incipit eiimerare plagas
qͣs ds intulit egiptiis ꝓpt̾ eos. et licet non
ponat easdem quas moyses. tam̃ .xx. ponit
sicut ipse moyses. Et contra decem plagas
egiptioꝵ ponit augꝰ.x. p̃cepta legis. quȩ¬

Expanded text:
nis. Sic, et nos perversi a vero intellectu in deserto hujus vitae, Deum multoties ad iram concitamus, non recordantes inter caetera beneficia ejus quod nos redemit de potestate tribulantis, id est, diaboli. Et nota quod in allegoria non attendimusignificationes. « Sicut posuit » dico non sunt Vel idem, sed secundum hoc dicatur signum Dei quod potentiam indicat: prodigium, quia in se dat nobis intelligere aliud. Ita et nobis in hac Aegypto, dum vivendum est in campo Thaneos, id est, in humili mandato, ostendit multa signa, et indicia suae voluntatis. « Et convertit. » Incipit enumerare plagas quas Dominus intulit Aegyptiis propter eos, et licet non ponat easdem quas Moyses, tamen decem ponit, sicut ipse Moyses, et contra decem plagas Aegyptiorum, ponit decem praecepta legis Au
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ ũindictas de intinicis ⁊ ad utoriũ ppło
di. In tercia quȩ incipit. innotescat in na¬
tionib. petit quod ꝑ uindictam conuertat
as inimicos. & semꝑ pofsideat ⁊ defendat
fsios mortifictors.i. illos qui in defensione uita¬
tis imitant᷑ uideos istos. qui ꝓ u̾itate ab anthio¬
co interficiuit᷑ sicut elcararus & aui septẽ frẽs
qͥ magis mori deget uit qm di mandatũ p̃te

Expanded text:
catur vindictam de inimicis, et adjutorium populo Dei. In tertia parte, quae incipit: « Innotescat in nationibus, » petit quod per vindictam convertat Deus inimicos, et semper possideat, et defendat filios mortificatorum, id est, illos qui in defensione veritatis imitantur Judaeos istos: qui pro veritate ab Antiocho interficiuntur, sicut Eleazarus, et septem fratres, qui magis mori elegerunt
Abbreviated transcription (Latin):
in deserto. ꝑdesertum intelligit᷑ etiam cor
quoticus quasi sine nino. Et etiam i uram
concitꝗuerunt euui .i. ut dignas cis penad
inferret. ⁊ hoc in inaqnoso. Et conuersi sut
a bono intellectu. quẽ aliqñ de eo habueraut
uisis signis. uel plagis ꝑterriti. ad prauum
intellactum. Et cemptauerunt dm̃. de poten¬
tia oinnipotentis diffidentes. ⁊ exaccibauenĩt

Expanded text:
 desertum locum, intelligitur etiam cor quoties » quasi sine numero « et » etiam « in iram concitaverunt eum, » id est, ut digne eis poenam inferret, et hoc « in inaquoso. » « Et conversi sunt » a bono intellectu, quem aliquando de Deo habuerunt, visis signis, vel plagis perterriti, ad pravum intellectum, « et tentaverunt Deum, » de potentia Omnipotentis diffidentes, « et sanct
Abbreviated transcription (Latin):
mos eors ⁊ similia tiadidit igni. ꝑ ium̃ta
fatui homines significaut᷑: qui commi¬
nationib di gnͣdinant᷑. ꝑ ignem ardor
concupiscentie. qͦ omnis possessio boni
in exodo hastues plagas posuit .s. cẏnifes.
ulcera muscarũ. ⁊ tenebͣs: posuit ꝓpha
enuginem. priunam. ignem. ñ fulguris.
s qui omnes possessiones coꝵs incendent

Expanded text:
mos, et similia, tradidit « igni. » Per jumenta fatui homines habentur, qui commutatione Dei grandinantur. Per ignem, ardorem concupiscentiae, quo omnis possessio boni in Exodo has tres plagas posuit, scilicet cyniphes, ulcera muscarum, et tenebras, ponit Propheta aeruginem, pruinam, ignem, non fulguris, sed qui omnes possessiones incenderet. « Mi
Abbreviated transcription (Latin):
& rauam:⁊ disꝑdidit eos. quia ĩ nulo po
derant stabiles cẽ ꝓpt̾ ranas. ꝑ cynoniam
imꝓbitatem quȩ semꝑ hominem inquie¬
tat accipimus. ꝑ ranam ioquacicas desi¬
gnat᷑. eui intendentes disꝑgunt᷑ a uĩtate.
Et ui hoc uersu duȩ plago ponuutur:¬
ginem quȩ ẽ aura nocens uel nebula. et
latent̃ segetes corrupens. intelligit᷑ su¬
ꝑbia quȩ latent corrumpit bonos mores
cum se existimat aliquid eẽ cum nicbil
quȩ corroderet. ꝑ qm detractio intelligit᷑.
quȩ corrodit bonoꝵ labores ⁊ adnichilat.
Pot̾ ꝙ ꝑ locustam quȩ iustabile animal ẽ
maloꝵ instabilitas intelligi. qͥ ad tempus¬
crediuit. & in tp̃r temptationis recadunt.¬
minatione di non uiuificant᷑. s contun¬
dunt᷑ ⁊ occidiuit᷑. Et moros. e. ĩ pruina.

Expanded text:
 ranam, et desperdidit eos, » quia in nullo loco poterant stabiles esse propter ranas. Per cynomyiam improbitatem, quae semper hominem inquietat, accipimus: per ranam loquacitas designatur, cui intendentes disperguntur a veritate: et in hoc versu duae plagginem, quae est aura nocens, vel nebula, et latenter segetes corrumpens, intelligitur superbia, quae latenter corrumpit bonos mores, cum se existimat homo aliquid esse, cum nihil quae corrodent: per quam detractio intelligitur, quae corrodens bonos labores annihilat. Potest per locustam, quae instabile est animal, malocredunt, et in tempore tentationis receduntmutatione Dei, non vivificantur, sed conteruntur et occiduntur. « Et moros eorum in pr
Abbreviated transcription (Latin):
lato ab abraham. intelligo humanitatẽ
tcia. Ego sie delib̃aui.⁊ in nac mea delibati¬
one. diti nunc cepi.i. nunc accepi quid in
tenendiumn sit. Uel cepi .i. ueram cognitionem
inde habere cepi. scił uideo quadam muta¬
qui ẽ dextera di patris. ꝑ quẽ ds oꝑat᷑ hanc
inutationẽ. ut de peccato ad iusticiam tran¬
sire faciat. & de mortalitate ad immortali¬
tatem ꝓducat. Et ꝑ noc intellexi illã mu¬
tationem. quia memor fui oꝑũ dni. scił. qd̾¬

Expanded text:
lato ab Abraham, intelligo humanitatem tia. Ego sic deliberavi, « et » in hac mea deliberatione « dixi, nunc coepi » quid inde tenendum sit. Vel, « coepi » veram cognitionem inde habere, scilicet, video quamdam mutaqui est dextera Dei Patris, per quem operatur hanc mutationem, ut de peccato ad justitiam transire faciat, et de mortalitate ad immortalitatem perducat. Et per hoc intellexi illam mutationem, « quia memor fui operum Domini, » s
Abbreviated transcription (Latin):
contristauit electos isrł. ueluti moysen
⁊ similes. Similit̾ qͣsi ad huc dominicum
corpus habemus in ore. ꝙ ira dĩ ascendit
digne dominicũ cibum p̃sumentes exoecati¬
one mentis ꝑcutit. Uel diun sapientia mi¬
dit nos ds interius. & de hoo electi isrł .s.
scĩ uiri ꝙ p̃lati nr̃i contristant᷑ in eccłio.
In omnib .i. int̾ omnes has uindictas

Expanded text:
contristavit « electos Israel » veluti Moysen, et similes. Similiter dum adhuc Dominicum corpus habemus quasi in ore, et ira Dei ascendit digne Dominicum corpus sumentes, excaecatione mentis percutit. Vel dum sapientia madit nos Dominus interius: et electi Israel, id est, viri et praelati nostri contristantur in Ecclesia. « In omnibus hi
Abbreviated transcription (Latin):
de celo .i. de suꝑioriaere. scił ne flaret suꝑuiᷤ
s iuxta t̾ram. ⁊ affricum. illum aliũ uen¬
dit eis quȩ cibaria misit eis. Carnes dico
sicut puluerem .i. cum tanta abundantia
quanta puluis habct᷑. E determinat
quas carnes. scił uolatilia. ñ mortua s pen¬
possumus accipere scõs p̃dicatores feruore dilee¬
tionis caientes. ꝑ quos nob̃ pluit ds carnos. soc
prudentiam. qͣs comꝑat puliũ ꝓpt̾ subtilitat̃
cogitationiun. Ideo uocat eas uolatilia .p. qͥa
a terrenis subleuant hominem ad celestia.
arenȩ maris ideo comꝑat. qͥa copiosa sunt
sicut arena. ꝑmare quod salsum ẽ. conduñtũ
ueri saporis intelligimus. Cum dicit de ce¬
lo transtulit. intelligimus qđ ds ꝑdicatores
suoᷤᷤ tranffert de contemplatiua ad actiuam
scił ut curam auoꝵ agant. ¶ P luit illisds̾
uolatilia.⁊ illa cecidiuit in medio .c.e. ut

Expanded text:
d est, de superiore aere, scilicet ne flaret superius, sed juxta terram; « et Africum » illum alium ven Ecce ostendit quae cibaria miserit eis, carnes dico « sicut pulverem, » id est, cum tanta abundantia quanta pulvis habetur; et determinat quas carnes, scilicet « volatilia » non mortua, sed « penpossumus accipere sanctos praedicatores, fervore dilectionis calentes, per quos Deus pluit nobis carnes, id est, prudentiam, quas comparat pulveri propter subtilitatem cogitationum. Ideo vocat eas volatilia pennata, quia a terrenis sublevant hominem ad coelestia: arenae comparat ideo, quia copiosa sunt sicut arena. Per mare, quod salsum est, condimentum veri saporis intelligimus. Cum dicit, de coelo transtulit, intelligimus quod Deus praedicatores suos transfert de contemplativa vita ad activam, scilicet ut curam aliorum agant. Pluit illis Deus volatilia, « et » illa « ceciderunt in medio cast
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ. ¶Ideo .iiii. pars. Sic temptauerũt
dm̃. ⁊ ideo audinit dominus .i. intelle¬
xit. ⁊ impleuit peticiones eoꝵ. ne si sta¬
tim eos interficeret putaret᷑ impoteus. sic̾
ipsi dicebant. Audiuit dico. ⁊ distulit pe¬
nam inferre eis. ut pͥus ostendet potenti¬
muttiplicata est in isrł .i. contͣ maiores

Expanded text:
 pars. Sic tentaverunt Deum, « ideo audivit Dominus, » id est, intellexit, et implevit petitiones eorum, ne si statim interficeret eos, putaretur impotens, sicut illi dicebant. Audivit dico « et distulit » poenam inferre eis, ut prius ostenderet suam potentimultiplicata est « in Israel, » id es
Abbreviated transcription (Latin):
ditate a quarum possent meliꝰ tefici.
Petra incerrupta in neremo. significat.xͣ.
unde ꝓcessit spũał ⁊ inoffabilis refeccio:
sequebat᷑ eos ꝑ desertium. ⁊ refectionomn.
iministrabat. ꝑ qm aquã intelliginiu ᷤᷤ

Expanded text:
ditate aquarum poterant melius refici. Petra interrupta in eremo, significat Chriunde processit spiritualis et ineffabilis refectio. sequebatur eos per desertum, et refectionem ministrabat; per quam aquam intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
ni temptantes a deo petiuit escas corꝑales.
⁊ bona quȩ possumus non explemꝰ. Osten¬
dit qͦmͦ temptauerunt dicens. Ꝙ male
Et rationẽ qua posset eis obici infringunt:
ac si ita dicerent. licet ds in deserto aqm
nob̾ dederit. refectionem aliam dare non
pot̾it. quia naturale ẽ ut inde aqua ex¬
eat sci de petra. panem uͦ uel aliam re¬
fectionem in nuusmodi inuenire im¬
tram. ⁊ c̾. Numquid licet hec fecisset. pa¬

Expanded text:
ni tentantes, a Deo petunt corporales et bona quae possumus, non explemus. Ostendit quomodo tentaverunt, dicens: « Et male » et rationem qua posset eis objici confringit, ac si ita diceret: Licet Deus in deserto nobis aquam dedisset, refectionem tamen aliam dare non poterit, quia naturale est petrae ut aqua inde exeat; panem vero et aliam refectionem in hujusmodi loco invenire t. « Nunquid » licet hoc fecisset, « et pa
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis subtrahendo gr̃am ad grauiora nos
ꝑmittit desceudere. Animas etiam in motie
concludit. qñ usq ad contemptum dĩ nos
tione m̃tis. Ium̃ta in morte concludit. qñ
omnẽ pudiciciam in nob̾ ꝑite consentit. Uł
ꝑ ium̃ta fatu intelligunt᷑. qui simul a dco

Expanded text:
ccatis subtrahendo gratiam, ad graviora nos permittit descendere. Animas etiam in morte concludit, quando usque ad contemptum Dei nos tione mentis. Jumenta in morte concludit, quando omnem pudicitiam in nobis perire consentit. Vel per jumenta fatui intelliguntur qui simul a
Abbreviated transcription (Latin):
fecit mirab .i. t̃. egipti. Et ut maiorẽ re¬
linquant ceriitudinem. determinat locũ
diceus. in campo taneos. Tanis ẽ cuutas
egipti: apud qmͣ̃ decem plage factȩ sunt:
ꝙ interpͣtat᷑ humile mandatũ. Auego¬
rice in egipto.i. in tenebͥs nuiꝰ uite. fecit

Expanded text:
ilia in terra Aegypti, » et, ut majorem relinquat certitudinem, determinat locum, cum dicit: « in campo Thaneos. » Thanis est civitas Aegypti, apud quam decem plagae factae sunt, et interpretatur: humile mandatum. Allegorice: In Aegypto, id est, in tenebris hujus vitae, faci
Abbreviated transcription (Latin):
illa talis fuit quȩ cor suũ distortũ mnale
intelligendo. ñ direxͣ. ad bonum intelle
cum dõ bñ intelligendo. retraxerunt se
luti si aliqñ ꝑ figuras res significatas intel¬
intenso arcu mitteret sagritas. & se potum
ad pugnandum ostendet. in bello aũ ftatum
deficeret: ita maiores & p̃lato ppłi illiꝰ eñ se
paratos ad officium di ostende̾nt. diccntes

Expanded text:
illa talis fuit, « quae cor suum » distortum male intelligendo, « non direxit » ad bonum intelleccum Deo bene intelligendo, detraxerunt se lut, si aliquando per figuras res significatas intelintenso arcu, mitteret sagittas, et se paratum ad pugnandum ostenderet, in bello autem statim deficeret, ita et majores et praelati populi illius, cum se paratos ad servitium Dei ostenderent, d
Abbreviated transcription (Latin):
in eiꝰmodi loquitionib in quib aliud intel¬
gorias. quȩ uix possunt intelligi. sicut sut
diuinationes ille quȩ ꝓblemata uocant᷑.¬
ut illud qͦd samson ꝓposuit philisteis di¬
cens. De comedente exiuit cib: & de forti
diuocdo. Cum autẽ exposuissent uli noc eẽ
dictum de fauo mellis quod ipse uiuenerat
in ore leonis. ꝓposuit quand̾a ꝑabolam
respondeni. nisi in utula mea arassetis.
ꝓpositionẽ meã non exsoluissetis. ꝑ uituła
uxorem suam intelligens. ꝓ posttiones di¬
fecit in egipto. ¶ Quanta audnumꝰ. sais¬
scd̃a. Ideo debetis attendere ꝓpositiones quaᷤᷤ

Expanded text:
hujusmodi locutionibus, in quibus et aliud intelgorias quae vix possunt intelligi, sicut sunt divinationes illae quae problemata vocantur, velut quod Samson proposuit Philistaeis, dicens: De comedente exivit cibus, et de forti dulcedo. Cum autem exposuissent illi hoc esse dictum de favo mellis, quod ipse invenit in ore leonis , proposuit quamdam parabolam, respondens: Nisi in vitula mea arassetis, propositionem meam non solvissetis: per vitulam uxorem suam intelligens, propositiones difecit in Aegypto. « Quanta. » Secunda pars. Ideo debetis attendere propositiones quas
Abbreviated transcription (Latin):
heredicatem gcͣnam quã ꝓmisit nob ds.
Suscitauit ꝓpriȩ dicit. qͥa iex naturał in
nob sopita erat. ad qm suscitandam d̾s
dedit legem scͥptam. quȩ cum naturali
quodammͦ eadem erat. Et cum d̾s multa
bñficia contulisset ppło illi. ualde sunt
increꝑandi. qͦd ñ receꝑunt legem di.¶ Dico¬
qua mirifica ⁊ qm infinita matidauit¬

Expanded text:
tem quam promittit nobis Deus. Suscitavit proprie dicit, quia lex naturalis in nobis sopita fuit, ad quam suscitandam, Deus dedit legem scriptam, quae cum naturali quodammodo eadem erat. Et cum Deus multa beneficia promisisset populo illi, valde sunt increpandi, qui non receperunt legem iquam mirifica
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc ut uindictam de eis sumeret ꝓuo
significat ariditatem cordis eoꝵs. Sun iltt̾
mali xp̃iani pꝰ inulta di beneficia ad irã
eum ꝓuocant in inaquoso. scił in sterili
corde suo. ¶In iram excitaueriuit. ⁊ hoc
ñ sine causa. s quia tempta uerunt .d. in

Expanded text:
ad hoc ut vindictam de eis sumeret, prosignificat ariditatem cordis eorum. Similiter mali Christiani post multa Dei beneficia, ad iram eum provocant, in inaquoso, id est, in sterili corde eorum. In iram excitaverunt, et hoc non sine causa « sed quia, tentaverunt Deum in