comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uanitates : insamas m̃daces :: qͥ ad huc respicntis. audite
credendu ẽ ñ frustra factũ. neq in anit̃. Ubiq enĩ nob̾ innuit iłs :: ad intelle¬
ctũ uocat piũ studiũ carnatis. Qd ẽ defecert̃ ymni dđ filucesse. Ymni
laudes s̃ dĩ cũ cantico : ymnicantꝰ s̃ c̃tinentes lauđẽ dĩ Si sit laus: ñ sit dĩ :¬
hȩc tria. ⁊ lauđe : di cͤanticũ. Qd ẽ gͥ defecert̃ ymni dđ. Befecert̃ laudes.
q̃ cantant᷑ inđm. Molestã rem ⁊ qͣsi luctuosã uidet᷑ nunciare. Qui enĩ camat
laudẽ . ñ sołu laudat. ẜ etiã hylarit laudat: qui cantat laudẽ ñ solu cantat.
s. etiã amat cũ ꝗͣ cantat. In laude ꝯfitenis ẽ p̃dicatio. in cantico. aman¬
tis affectio. Defecert̃ ymni ꝗͦ dauid ait:: addidit filii iesse. Erat cnĩ đ
rex isrł filiꝰ iesse tprẽ qͦdã uet̾is testam̃ti: q̃ tprẽ nouũ testam̃tũ occultũ
ibi erat. tã ꝗͥ fructꝰ in radice. Si enĩ ꝗͣras fructũ in radice ñ inuenis: nec tñ

Expanded text:
vanitates et insanias mendaces ; et qui adhuc respicitis, audite credendum est non frustra factum, neque inaniter: ubique enim nobis innuit Deus, et ad intellectum vocat pium studium charitatis. Quid est, Defecerunt hymni David, filii Jesse? Hymni laudes sunt Dei cum cantico: hymni cantus sunt continentes laudem Dei. Si sit laus, et non sit Dei, nei, et canticum. Quid est ergo, Defecerunt hymni? Defecerunt laudes quae cantantur in Deum. Molestam rem et quasi luctuosam videtur nuntiare. Qui enim cantat laudem, non solum laudat, sed etiam hilariter laudat: qui cantat laudem, non solum cantat, sed et amat eum quem cantat. In laude confitentis est praedicatio: in cantico amantis affectio. Defecerunt ergo hymni David, ait: et addidit, filii Jesse. Erat enim David rex Israel, filius Jesse , tempore quodam Veteris Testamenti; quo tempore Novum Testamentum occultatum ibi erat, tanquam fructus in radice. Si enim quaeras fructum in radice, non invenies; nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Fracti g̃rami: ut ego inserar: Bene. ꝓpt̃ incredulitatẽ fractis̃ : tu aũ fidesta.
Noli altũ saꝑe s. time. Qd enĩ ẽ noli altũ saꝑe s: time: nͥ noli suꝑbire qͥa insert̾
es: s. time ne frangaris ꝑ infidelitatẽ. sic̃ illi fractis. Apt̃ incredulitatẽ inqͥt
fracti s̃: tuaũ fide sta. Noli altũ saꝑe . s. time. Nam si ds nat̾alibꝰ ramis ñ pe

Expanded text:
Fracti sunt rami, ut ego inserar. Bene; propter incredulitatem fracti sunt: tu autem fide sta; Fracti sunt rami, ut ego inserar. Bene; propter incredulitatem fracti sunt: tu autem fide sta; noli altum sapere, sed time. Quid enim est, Noli altum sapere? Noli superbire, quia insertus es; sed time ne frangaris per infidelitatem, sicut illi fracti sunt. Propter infidelitatem, inquit, fracti sunt: tu autem fide sta; noli altum sapere, sed time. Nam si Deus naturali
Abbreviated transcription (Latin):
souenienti parieti p̃putii .i. gentiũ: cũ qͦ se erig̾ent genies. sic eas reprimit.
Si enĩ tu inquit exnaturali incisus oleastro insertꝰ es in illis. noli głari ad u̾sũ ramõ.
Namsigłaris: ñ tu radicẽ portas s radix ie. Ergo ðradice pat archaꝵ dic̃ fractos
quosđa ramos ꝓpt̃ infidelitatẽ :: in sertũ ibi oleastrũ ut cẽt particeps pin¬
quedinis oliuȩ .i. ȩccłiam exgentibꝰ uenientẽ. Et qͥs inserit oleastrũ moliuã.
Ouua solet inoleastro: oleastrũ inoliua nũꝗͣ uidimꝰ. Nã qͥsqͥs fecir : ñ inueniet
bacas ñ oleastri. Qđ enĩ inserit᷑ hoc crescit̃. ⁊ eiꝰ rei fructus ibi inuenit᷑: inue¬
nit᷑ ñ radicis fructꝰ s surculi. H oc ostendens apłs om̃i potentia sua đm fecisse.
ut oleaster inradice oliue insereret᷑ : ñbacas siluestres. s olraiã daret: ad
om̃i potentiã dĩ reuocans. hoc apłs ait. Si tu ex nat᷑ali incisus es oleastro. &

Expanded text:
de diverso venienti parieti praeputii, id est Gentium: cum ergo erigerent se gentes, sic illas reprimit: Si enim tu, inquit, ex naturali incisus oleastro, insertus es in illis, noli gloriari adversus ramos. Nam si gloriaris: non tu radicem portas, sed radix te. Ergo de radice Patriarcharum dicit fractos quosdam ramos propter infidelitatem, et insertum ibi oleastrum, ut esset particeps pinguedinis olivae, id est, Ecclesiam ex Gentibus venientem. Et quis inserit oleastrum in oliva? Oliva solet in oleastro; oleastrum in oliva nunquam vidimus. Nam quisquis fecerit, non inveniet baccas nisi oleastri. Quod enim inseritur, hoc crescit, et ejus rei fructus invenitur: invenitur non radicis fructus, sed surculi. Hoc ostendens Apostolus omnipotentia sua Deum fecisse, ut oleaster in radicem olivae insereretur, et non baccas silvestres, sed olivam daret; ad omnipotentiam Dei revocans hoc Apostolus ait: Si tu ex naturali incisus es oleastro, et
Abbreviated transcription (Latin):
ego facio. egyostendo : senties cũ qͦ habes: uiuẽ te ñsinã. Uel cogitares ea ñ
etiã effunderes. Sł int̃ elaustra cogitatiõis mala cupiditas coherceret᷑ ł

Expanded text:
Ego facio, ego ostendo; senties cum quo habes, vivere te non sinam. Vel cogitares ea, non Ego facio, ego ostendo; senties cum quo habes, vivere te non sinam. Vel cogitares ea, non etiam effunderes: vel intra claustra cogitationis mala cupiditas coerceretur, v
Abbreviated transcription (Latin):
nẽpe mori mopẽ illũ. : afferri ab angłis insinũ abrahȩ. Ille aũ mortuus
ẽ : sepultꝰ ẽ. Nã illiꝰ forte sepulturã nemo curauit. Et cũ a pd inferos ille
diues intorm̃tis eẽt: ñne eleuauit ocłos suos.⁊ uidit in infinito gaudio
cadentes micas desidauerat. Fr̃s: iabor ille pauꝑis qͣntꝰ fuit: Deliciȩ ille
diuitis ꝗͣ longe fuert̃. Q̃đ aũ mutauert̃ ꝑpetuũ ẽ. Illiꝰ gͦ qa ñ erat declina¬
tio inmorte.: firmam̃tũ erat inflagello qiꝰ. in laborib hominũ ñ fuit¬
int̾ hõies flagellatꝰ ñẽ : ille aũ flagellatꝰ hic reqͥeuit ibi: ꝗaͥ flagellat
dictu sẽ mitte laharũ dicat ł fr̃ibꝰ meis: qñ ei ñ c̃cedit᷑ fructus penitentie:
Non enim penitenna ñ dat᷑: s. sempit̾na erit penitentia. : nulla salus pꝰpe¬
nitatt̃. S locunt᷑ malignitatẽ hõĩes ⁊ cũ timore: istiaũ qͥm̃ Iniqͥtatẽ in
alto locuti s̃. Non sołu locuti s̃ iniqͥtatt̃: ẜ etiã clare audientibꝰ oĩbꝰ. Supbe

Expanded text:
mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae: ille autem mortuus est, et sepultus est; nam illius forte sepulturam nemo curavit: et cum apud inferos ille dives in tormentis esset, nonne elevavit oculos suos, et vidit in infinito gaudio cadentes micas desideraverat? Fratres, labor ille pauperis quantus fuit? Deliciae illae divitis quam longae fuerunt? Quod autem mutaverunt, perpetuum est. Illius ergo quia non erat declinatio ins flagellatus non est: ille autem flagellatus hic, requievit ibi; quia flagellat dicturus est, Mitte Lazarum; dicat vel fratribus meis ; quando ei non conceditur fructus poenitentiae. Non enim poenitennitatem. Sed loquuntur malignitatem homines et cum timore, isti autem quomodo? Iniquitatem in altum locuti sunt. Non solum locuti sunt iniquitatem; sed etiam clare, audientibus omnibus, superbe:
Abbreviated transcription (Latin):
inre: audi cas duas. Et enĩ ego c̃fitebor tͥ inuasis psalmi u̾itatẽ tuã. Hoc scađm
hõis ⁊ eatioris: incertũ ẽ qͦmͦ posita sint labia. Scqͥt᷑ ꝗͦ. Et aiã mea ꝗͣ reomisti
Ergo delabis int̾ioribꝰ saluati inspe reducti ab abyssis t̾re infide. & caritate.
expertantes tñ adhuc redeptionẽ corꝑis nr̃i : qͥd dicimꝰ. Iam dix̃: zanimã
meã ꝗͣ redemisti. Sne solã animã redẽptã putares. in qͣ nc̃ audistiunũ itum:
adhuc aũ inqͥt. Qd ad huc.Adhuc aũ: lingua mea. Ergo iã lingua corpis.
Tota die meditabit᷑ iusticiã tuã: idẽ in et̾nitate sine fine. S hoc qͣndo. Iam¬

Expanded text:
in re; audi eas duas: Etenim ego confitebor tibi in vasis psalmi veritatem tuam. Hoc secundum hominis et exterioris, incertum est quomodo posita sint labia: sequitur ergo, Et anima mea quam redemisti. Ergo de labiis interioribus salvati in spe, reducti ab abyssis terrae in fide et charitate, exspectantes tamen adhuc redemptionem corporis nostri, quid dicimus? Jam dixit: Et anima mea quam redemisti. Sed ne solam animam redemptam putares, in qua nunc audisti unum iterum, Adhuc autem, inquit: quid adhuc? Adhuc autem et lingua mea: ergo jam lingua corporis Tota die meditabitur justitiam tuam: id est in aeterni tate sine fine. Sed quando
Abbreviated transcription (Latin):
sis t̃rȩ num reduristi me. Ecce unũ it̾um: audi impleri ab apło. Si gͦ resurrexi
stiscũ xp̃o. qͣ sursũ s̃ quernte. ubi xͦ ẽ indextã di sedens: ꝗͣ sursũ s̃ sapne. ñ ꝗͣ
suꝑ t̾rã. Precessit qͦ ille iã: resurreximꝰ : nos: s. adhuc spe. dudihoc idẽ apłm¬
deptionẽ corpis nr̃i. Adhuc ingemiscis. Ad huc expectas. Qd qͦ ẽ qđ tͥ p̃stittix᷑:
itum ab abyssis spe. Qrͣe it̾um Caxp̃c iã p̃cesserat. S qͥa resurgemꝰ: xre. Modo
enĩ spe uiuimꝰ: mͦ scđm fide ambulamꝰ reducti. Peducti sumꝰ ab ab yssis t̃re¬
credendo incũ qͥ ante nos resurrexit ab abyssis t̃re. Resuscitata ẽ aĩa nr̃a
ab iniqͥtate infidelitatis :: facta ẽ in nob̾ qͣsi pͥma resurrectio ꝑfidẽ. S̾ si sola

Expanded text:
tivo; et caro in Christo de massa captivitatis. Utquid hoc? Ad exemplum. Suscepit a te in quo moreretur pro te; suscepit a te quod offerret pro te, quo exemplo doceret te. Quid doceret te? Quia resurrecturus es. Unde enim crederes, nisi exemplum carnis praecrexit, nos resurreximus. Non enim Verbum mortuum est, et resurrexit; sed in Verbo caro mortua tuus est: desperabas resurrectionem; resurrexit. Sed dicis mihi: Ille resurrexit; numquid ego? Sed resurrexit in eo quod pro te accepit ex te. Ergo natura tua in illo praecessit te; et quod sumptum est ex te, ascendit ante te: ibi ergo et tu ascendisti. Ascendit ergo ille prior, et in illo nos; quia caro illa de genere humano. Ergo et illo resurgente, reducti sumus ex abyssis terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi inimici timuit pꝰ peccatũ: qͥd illi deerat ut tange̾t. nͥ qa sua potestate
uti uoluit. p̃ceptũ rumꝑe delectauit. ut nullo sͥ dnante fierit sic̃ ds. qͥa
donullus utiq dnat᷑. A ale uagus. male p̃sumens. fut᷑us mortuus. rece¬
dendo auia iusticie. ecce soluit p̃ceptũ. ercussit ac̾uice iugũ disciplinȩ
Pabenas regiminis exaltante animositate disrupit: ubiẽ nẽ. Certe captiuus
clamat. Es qͥs similis tͣ
Nolui ẽẽ ꝑu̾se similis t᷑: fact̾ sũ similiꝰ pecori.
Sub tua dnatione. sub
tuo p̃cepto uere similis erã: s. ħo in honore
posit̾ ñ intelleax̃: cõꝑa

Expanded text:
quasi inimici timuit post peccatum? Quid illi deerat, ut tangeret, nisi quia sua potestate quasi inimici timuit post peccatum? Quid illi deerat, ut tangeret, nisi quia sua potestate uti voluit, praeceptum rumpere delectavit; ut nullo sibi dominante fieret sicut Deus, quia Deo nullus utique dominatur? Male vagus, male praesumens, futurus mortuus, recedendo a via justitiae! ecce solvit praeceptum, excussit a cervice jugum disciplinae, hab nas regiminis exaltan e animositate disrupit; ubi est nunc? Certe captivus clamat: Domine, quis similis tibi? Volui esse perverse similis tibi, et factus sum similis pecori. Sub tua dominatione, sub tuo praecepto vere similis eram: sed homo in honore positus non intellexit; compa
Abbreviated transcription (Latin):
diennia tenet : palmã : sola ibi in obedientia inuenit penã. Bonũ ẽ nolo
tangas. Non enĩ ñ tangendo morit᷑us es. Nũqͥd qͥ hinc ꝓhibuit. alia subt̃xit
gustes. Bonũ ẽ : s obedienua melior ẽ. dinde cũ terigis: nũqͥd arbor illa
masu erit ut moriaris. S in obedientia te subicit morti: qͥa ꝓhibita ietigisti.
Idõ arbor illa appellata ẽ scientiȩ di noscendi boni ⁊ mali: ñ qr inde talia
qͣsi poma pendebant . s. qͥc qͥd eẽt arbor illa. cuiꝰ libet pomi cuiꝰlibet fructꝰ
etͣt iđo sic uocata t̃ qͥa ħo qͥ nollet bonũ amalo disc̾nere ꝑ p̃ceptũ. discret᷑us
erat ꝑ exꝑim̃tũ : ut tangendo uẽtitũ. inueniret suppliciũ. Qͣe aũ tetigit
fr̃s mer Q̃d illi deerat. Bicat᷑ mͥ. Qđ illideerat in ꝑadyso c̃stituto in media
opulentia. mediisq delicuiis cũ magnȩ deliciȩ erant. ipsa uisio di. cuiꝰ faciẽ

Expanded text:
dientia tenet palmam; sola ibi inobedientia invenit poenam. Bonum est; nolo dientia tenet palmam; sola ibi inobedientia invenit poenam. Bonum est; nolo tangas. Non enim non tangendo moriturus es. Numquid qui hinc prohibuit, alia subtraxit? gustes. Bonum est, sed obedientia melior est. Proinde cum tetigeris, numquid arbor illa malum erit, ut moriaris? Sed inobedientia te subjecit morti, quia prohibita tetigisti. Ideo arbor illa appellata est scientiae dignoscendi boni et mali , non quia inde talia quasi poma pendebant; sed quidquid esset arbor illa, cujuslibet pomi, cujuslibet fructus esset, ideo sic vocata est, quia homo qui nollet bonum a malo discernere per praeceptum, discreturus erat per experimentum; ut tangendo vetitum, inveniret supplicium. Quare autem tetigit, fratres mei? Quid illi deerat? Dicatur mihi quid illi deerat in paradiso constituto, in media opulentia, mediisque deliciis; cui magnae deliciae erant ipsa visio Dei, cujus faciem
Abbreviated transcription (Latin):
sic ipse uelit sua potestate uti qͦm̃ ds nullo formanit nullo regente uiuat
qͥd restat fr̃s. ñ ut recedens abeiꝰ calore torpescat. recedens auitate uanescat
recedens ab eo qui summe atq incõmutabilit̃ ẽ indeteriꝰ mutat᷑ deficiat:
Quia dns sũ: ⁊ seruus es. Hec tota causa ẽ Si parua ẽ : dedignans eẽ seruus. Ga
aũ t expedit ñ eẽ subdno: Quomꝰ eris subdno : ñ fucris subp̃cepto. Porro sica
Offer mͥ sacͥficiũ dictus ẽ tͥ. Nonne ipse fec̃ oĩa: in quibꝰ: tefccit. Obseqͣre mͥ
dict᷑us ẽ tͥ siue adleciũ cũ reqͥesco. siue ad m̃sã cũ reficio. siue adbalneũ cũ lauo.
ut te qd tͥ ex pedit sentires cẽ subdno. ab aliqͣ rt ꝓhibendus eras: ñ ꝓpt̃ iluꝰ
arboris maliciã. s. ꝓpt̃ tuã obedientiã. Non potuit ds ꝑfectiꝰ demonstrare
qͣntũ sit bonũ obedientie: nͥ cũ ꝓhibuit ab ea re ꝗͣ ñ erat mala. Sola ibi obe¬

Expanded text:
sic ipse velit sua potestate uti, ut quomodo Deus, nullo formante, nullo regente vivat; quid restat, fratres, nisi ut recedens ab ejus calore torpescat, recedens a veritate vanescat, recedens ab eo quod summe atque incommutabiliter est, in deterius mutatus deficiat. 7. Quia Dominus sum, et servus es. Haec tota causa est. Si parva est, dedignaris esse servus? Quid autem tibi expedit, nisi esse sub Domino? Quomodo eris sub Domino, nisi fueris sub praecepto? Porro si exOffer mihi sacrificium, dicturus est tibi? Nonne ipse fecit omnia, in quibus et te fecit? Obsequere mihi, dicturus est tibi; sive ad lectum, cum requiesco; sive ad mensam, cum me reficio; sive ad balneas, cum lavo? ut te, quod tibi expedit, sentires esse sub Domino, ab aliqua re prohibendus eras; non propter illius arboris malitiam, sed propter tuam obedientiam. Non potuit Deus perfectius demonstrare quantum sit bonum obedientiae, nisi cum prohibuit ab ea re quae non erat mala. Sola ibi obe
Abbreviated transcription (Latin):
sti me:: deabyssis t̾re it̾um reduxisti me. Qd deinde. Sultiplicasti iusticiã
tuã :⁊ cũsus osolatꝰ esme : : deabyssis t̃rȩ st̃um reduxisti me Ecce alt̾umitũm
Si hoc itum solue laboram semel positũ qͥs pot̾it solue̾ geminatũ. Iã psũ
it̾um geminatio ẽ :⁊ rursus positũ ẽ itum. Assit ille aquogrã. assit ⁊ bra¬
chium qđ annuntiamꝰ om̃ĩ generationi suꝑuent᷑ẽ : assit ipse. & tãꝗͣ clauo
crucis suȩ clausũ sac̃m̃tũ aꝑiat. neq enĩ frustra illo crucifiro ucłu templi
se tnseuntib ad eũ. auferat᷑ uelam̃ : dicat nob̾ dns : saluator nr̃ iħc axp̃c.¬

Expanded text:
me. Quid deinde? Multiplicasti justitiam tuam; et conversus consolatus es me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Ecce alterum iterum. Si hoc iterum solvere laboramus semel positum, quis poterit solvere geminatum? Jam ipsum iterum geminatio est, et rursum positum est iterum. Adsit ille a quo gratia: adsit et brachium quod annuntiamus omni generationi superventurae: adsit ipse, et tanquam clave crucis suae clausum sacramentum aperiat. Neque enim frustra, illo crucifixo, velum templi ipse transeuntibus ad eum; auferatur velamen : dicat nobis Dominus noster et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
montno: ñ desertio. Beniq grãs agens qͥd dic̃. Et ꝯũsus uiiuificasti me & de
abyssis t̃re it̾um reduristime. Qndo enĩ Antea. Qd ẽ hoc It̃um Eccrdisti ab
alutudine ohomo: mancipiũ in obediens suꝑbe adu̾̃sus dđm. Pecidisti: factũ
ẽ inte. orsqͥ se exaltat humiliabit᷑. fiat inte qͥ se humiliat exaltabit᷑ Ledide
ꝓfundo. Redeo inqͥt : redeo agnosco. bs quissimilis t̃ Ostendistim t̾bulatio es¬

Expanded text:
ivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me. Quando enim antea? quid est hoc, iterum? Cecidisti ab altitudine, o homo, mancipium inobediens, superbe adversus Dominum, cecidisti! Factum est in te, Omnis qui se exaltat, humiliabitur: fiat in te, Omnis qui se humiliat, exaltabitur . Redi de profundo. Re
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt: tͥ debent qđ iuste uiuunt. t debent qđ beate uiuunt. Potentiã tuã
& iusticiã tuã. Usqq̃ ulsq in altissima q̃ fecisti magnalia. Ne pites hominẽ sołu
puncre ad gramdi. Qđ erat angłs ante ꝗͣ fieret Quid ẽ angłssi deserat qͥ creauit
Ergo potentiã tuã ⁊ iusticiã tuã. usq in altissima q̃ fecisti magnalia : hose ex¬
tollit ⁊ ut ꝑtincat ad p̾mã captiunatẽ. audit serpentẽ suggerentẽ gustate
& eritis sic̃ dii. Nomines sic̃ du squis similis tͥ Tonin abysso. ñ in inferno
ñ int̃ra:. ñ incȩlo. Omã enĩ tu fecisti. Qd ꝯtendit op̾cũ artifice. Bsqͥssimilis tͥ
go enĩ ait ađa miser. ⁊ ada õĩs ħo: cũ uolo cẽ ꝑu̾se similis tͥ ecce qͥd factꝰ sũ: ut
decaptiuitait ad te clamẽ. Cui bene erat subrege bono. captiuus factꝰ sũ sub
meo seluciore :: clamo ad ie qͥ cecidi abste. Et unde abste cecidi cũ qͣro ẽt̃ pu̾sc

Expanded text:
unt, tibi debent quod beate vivunt, Potentiam tuam et justitiam tuam, usquequo? Usque in altissima quae fecisti magnalia. Ne putes hominem solum pertinere ad gratiam Dei. Quid erat Angelus antequam fieret? quid est Angelus, si deserat qui creavit? Ergo, potentiam tuam et justitiam tuam, usque in altissima quae fecisti magnalia. 6. Et homo se extollit! et ut pertineat ad primam captivitatem, audit serpentem suggerentem: Gustate, et eritis sicut dii ! Homines sicut dii! Deus, quis similis tibi? Non in abysso, non in inferno, non in terra, non in coelo; omnia enim tu fecisti. Quid contendit opus cum artifice? Deus, quis simil Adam omnis homo, cum volo esse perverse similis tibi, ecce quid factus sum, ut de captivitate ad te clamem: cui bene erat sub rege bono, captivus factus sum sub meo seductore; et clamo ad te, quia cecidi abs te. Et unde abs te cecidi? Cum quaero esse perverse
Abbreviated transcription (Latin):
uni subditꝰ eẽ noluit. Nichil enĩ tam expedit aĩe ꝗͣ obedire. Et si ex¬
pedit aĩe obedire. inseruo ut obediat d̾no. infilio ut obediat patͥ in
urore ut obediat uiro: qͣntomagis in hoĩe ut obediat đo. Exꝑtus gͦ
Nã: sanis bonꝰ: fidelis medicꝰdat p̃ceptũ: ne sit illis necessariꝰ. Non ẽ sanis neces¬
sarius medicꝰ s. malc habentib. Boni aũ amici medici qͥ nołt uendẽ ariẽ suã
⁊plusgaudent adsanos ꝗͣ ad egͦtos: dant qͦda p̃cepta sanis. qͣ obseruando inegͥ¬
tudinẽ ñ cadant: Porro aũ illi si p̃cepta ꝯtẽpserint: inegͥtudinẽ inciderint:
supplicant medico. Quẽ ꝯtẽpsert̃ san : rogant egͣti. Utinã saluit̃ rogent: ne ꝑ
in illos dicta sit ꝑabola .ꝰ entis sanȩ erant qͥ dixert̃ : hic t̃ heres. uenite occida¬
mus eũ. ⁊ nr̃a erit hẽditas. Itiq ñ. Puta: qͥa occidunt filiũ: patrẽ occisurieran.

Expanded text:
uni subditus esse noluit. Nihil enim tam expedit animae quam obedire. Et si exuni subditus esse noluit. Nihil enim tam expedit animae quam obedire. Et si expedit animae obedire in servo ut obediat domino, in filio ut obediat patri, in uxore ut obediat viro; quanto magis in homine ut obediat Deo? Expertus ergo Nam et sano bonus et fidelis medicus dat praeceptum, ne sit illi necessarius. Non est enim sanis necessarius medicus, sed male habentibus . Boni autem amici medici, qui nolunt vendere artem suam, et plus gaudent ad sanos quam ad aegrotos, dant quaedam praecepta sanis, quae observando in aegritudinem non cadant. Porro autem illi si praecepta contempserint, et in aegritudinem inciderint, supplicant medico: quem contempserunt sani, rogant aegroti. Utinam saltem rogent! ne per  quemadmodum in illos dicta sit parabola. Mentis sanae erant qui dixerunt: Hic est haeres; venite, occidamus eum, et nostra erit haeredita
Abbreviated transcription (Latin):
riti ẜ illiꝰ grã ẽ. Illiũ qͥ laudemꝰ: illi totũ qđ sumꝰ: quđ salui efficim᷑ debtamꝰ¬
Ad qđ conclusit cũ multa dixisset dic̃s. Dnẽ memorabor iusticiȩ tuȩ solius.
Adistũ u̾sũ ꝯclusa ẽ hesterna ĩctatio. Primi gͦ captiui: idẽ ꝑtinentes ad pͥmũ
hominẽ. ꝓpt̃ hoc enĩ captiui .i. ꝓpt̃ pͥmũ hominẽ in qͦ om̃s moriunt᷑ : qͥa ñ
ui : ꝓpt̃ scłm hominẽ scđi redẽpti. Nam: ipsa redẽptio clamat captiuitatt̃ nrãm
Unde enĩ redepti : si ñ antea captiui Et eã captiuitatẽ cxp̃ssiꝰ ab apło insinuatam
exepła eiꝰ u̾ba qͣdã cõmemorantes insinuauimꝰ. ⁊ repetimꝰ. Sideo aliã legẽ in
m̃bris incis repugnantẽ legi m̃tis mec ⁊ captiuũ me ducentẽ inlege peccati
qͣ ẽ in m̃bris meis. Ipsa ẽ pͥma capuuitas nr̃a : qͥa c̃cupiscit adu̾sus spm̃
caro. Señ aũ hoc depena peccati. ut ho adu̾sus se ipsũ diuidcret᷑: qͥa

Expanded text:
. Illum ergo laudemus; illi totum quod sumus, et quod salvi efficimur, debeamod conclusit, cum multa dixisset, dicens: Domine, memorabor justitiae tuae solius. Ad istum versum conclusa est hesterna tractactio. Primi ergo captivi, id est, pertinentes ad primum hominem: propter hoc evi: propter secundum hominem secundi redempti. Nam et ipsa redemptio clamat captivitatem nostram. Unde enim redempti, si non antea captivi? Et eam captivitatem expressius ab Apostolo insinuatam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Ipsa est prima captivitas nostra, qua concupiscit adversus spiritum caro . Venit autem hoc de poena peccati, ut homo adversus seipsum divideretur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad solaciũ suũ: ad subsidiũ senectutis. Nũ qͥd idõ creauit hec oiã ds. aqͥbus
ꝑ ꝓpriã uoluntatẽ : nouit ds. ⁊ ordinauit oĩa. Ut aũ hosit aliqͥd: conu̾tit
se ad ilłi aqͦ creat̾ ẽ. E ecedendo enĩ frigescit: accedendo feruescit. Receden¬
do tenebrescit: accedendo clarescit. A quo enĩ ħt ut sit: apud ilłu habet
ut bene sit ei. Beniq filiꝰ minor qͥ uoluit insua potestate habẽ substantiã
suã ꝗͦ illi apud patrẽ optime seruabat᷑ fact̾ suȩ potestatis ꝓfectꝰ ẽ inregio¬
nem longinꝗͣ: hesit pͥncipi malo porcos pauit : fame corrictus ẽ qͥ saturitate
suꝑbꝰ abscesserat. Ergo qͥsquis uult ita eẽ similis dõ. ut ad ilłu stet. fortitudi¬

Expanded text:
et ad solatium suum, et ad subsidium senectutis. Numquid ideo creavit haec omnia Deus, a quibus et ad solatium suum, et ad subsidium senectutis. Numquid ideo creavit haec omnia Deus, a quibus voluntatem; novit Deus et ordinavit omnia. Ut autem homo sit aliquid, convertit se ad illum a quo creatus est. Recedendo enim frigescit; accedendo fervescit: recedendo tenebrescit; accedendo clarescit. A quo enim habet ut sit, apud illum habet ut ei bene sit. Denique filius minor, qui voluit in sua potestate habere substantiam suam, quae illi apud patrem optime servabatur, factus suae potestatis, profectus est in regionem longinquam, haesit principi malo, porcos pavit; fame correctus est qui saturitate superbus abscesserat . Ergo quisquis ita vult esse similis Deo, ut ad illum stet, fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
SU elle et̃ simiłe dã. Qd putamꝰ ut exclamaret captuus. Unẽ qͥs similis tͥ Quȩ ẽ
ista ꝑu̾sa similitudo. Audite ⁊ intelligite si potestis. Credimꝰ aũ qđ ipse qui
nos posuit hec uob̾ dicẽ dabit uob̾ etiã posse intellige̾. Bs nullo indiget bono.
⁊ipse c̃ summũ bonũ :: abipso ẽ om̃e bonũ. Ut gͦ boni simꝰ : do indigemꝰ. Vt
bonꝰ sit ds̃ nob̾ ñ indiget: nec nob tantũ. s usq ad aliissima ꝗͣ fec̃ magnalia
melior sit aut potentior: aut beatior. Quid enĩ eẽt qͥcqͥd aliud ẽ. nͥ ipse fecisser
Quoq̃ eget abste qͥ erat ante te : tã potens erat ut cũ tu ñ cẽs fac̾e̾t ie. Nũqͥd
q̃m parentes faciunt filios: ꝑ qͥnda scupiscentiã carnałe generant pouiꝰ ꝗͣ ertaũ
Illis enĩ generantibꝰ: ds creat. Nam si tu creas : dic qͥd tua mulier paritura ẽ
Quid dicã. Tudic: ipsa dicat quȩ qđ portat ignorat. henerant iñ homines filisꝰ.

Expanded text:
elle esse similem Deo? quid putamus, ut exclamaret captivus: Domine, quis similis tibi? quae est ista perversa similitudo? Audite, et intelligite, si potestis: credimus autem quia ipse qui nos posuit haec vobis dicere, dabit vobis etiam posse et intelligere. Deus nullo indiget bono, et ipse est summum bonum, et ab ipso est omne bonum. Ut ergo boni simus, Deo indigemus: ut bonus sit Deus, nobis non indiget, nec nobis tantum, sed usque ad altissima quae fecit magnalia,melior sit, aut potentior, aut beatior. Quid enim esset quidquid aliud est, nisi ipse fecisset? Quo ergo eget abs te qui erat ante te, et tam potens erat, ut cum tu non esses, faceret te? Numquid quomodo parentes faciunt filios? Per quamdam concupiscentiam carnalem generant, potius quam creant; istis enim generantibus, Deus creat. Nam si tu ita creas, dic quid tua mulier paritura est. Quid dicam, Tu dic? ipsa dicat, quae quod portat ignorat. Generant tamen homines filios,
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. : deuirib: tius p̃sumere debes. ꝗͣ ad mođu solent dicẽ hõĩẽs. Iã dimitte :
opꝰ erat ut uiã ostenderes : suffic̃ ambulabo ꝑiuã. Et ille qͥ tͥ uiã ostendit: ne
forte uis ut deducã te. Tu aũ si suꝑbis: absit : suffic̃: ambulabo. Dimitteris:
ꝑ infirmitatẽ itum aberrabis. Bonũ erat t ut deducẽt te qͥ pͥus inuia collo¬
cauit te. seterũ nͥ ⁊ ipse ducat: rursus errabis. Dic gͦ illi. Beduc me dne inuia
⁊ initiũ fidĩ. Antea enĩ ambulabas ꝑuias tuas uagabundus. errans ꝑ siluosa.
ꝑ asꝑa. laceratꝰ oĩb m̃bris: patriã ꝗͣrebas. hoc ẽ stabilitatẽ qͣnđa sp̃c tui ubi
diceres. bene ẽ : securus dicẽs. qͥetꝰ ab om̃i molestia. ab omĩ tẽptatiõe. ab om̃i
postremo captiuitait:: ñ inueniebas. Qd dicã. Señ adte qͥ tͥ ostendẽt uiã: ueñ¬

Expanded text:
 de viribus tuis praesumere debes? Quemadmodum solent homines dicere: Jam dimitte; opus erat ut viam ostenderes, sufficit, ambulabo viam. Et ille qui tibi viam ostendit: Ne forte vis ut deducam te? Tu autem si superbis: Absit, sufficit, ambulabo viam. Dimitteris, et per infirmitatem iterum aberrabis. Bonum erat tibi ut deduceret te, qui prius in via collocavit te. Caeterum nisi et ipse ducat, rursus errabis: dic illi ergo, Deduc et initium fidei. Antea enim ambulabas per vias tuas vagabundus; errans per silvosa, per aspera, laceratus omnibus membris: patriam quaerebas, hoc est stabilitatem quamdam spiritus tui, ubi diceres, Bene est; et securus diceres, quietus ab omni molestia, ab omni tentatione, ab omni postremo captivitate; et non inveniebas. Quid dicam? Venit ad te qui tibi ostende
Abbreviated transcription (Latin):
data ẽ uita ȩt̃na. Bs. dociusti me ex iuuentute mea. Ex ipso iitio fidĩ meȩ
qͣ me in nouasti: dociusti me nichil in me p̃cessisse unde m̃ dicerẽ deberi qđ
dedisti. Huis enĩ c̃u̾nt᷑ ad dnm: ñ ab iniqͥtait. Quis redimit᷑ ñ acapuuitate. Quis
aũ potẽ dicẽ iniustã fuisse captiuitatẽ suã: qͣndo deseruit imꝑatorẽ⁊ diuerut.
add desertorẽ Ismꝑator enĩ ds: desertor aũ diabolus. Precepiũ dedit imꝑator: frau¬
dem suggessit desertor: Sbi aures tuş int̃ p̃ceptionẽ: deceptionẽ. Nelior ne
ciabolus ꝗͣ ds. Melior qͥ defec̃ ꝗͣ qui te fecit. Credidisti qđ ꝓmisit diabolus : in
uenisti qł minatꝰ ẽ ds. Iamg̃ excaptiuitate libatꝰ. ad huc tñ in spe. ñ dũ inre. am
adit in nouatꝰ ate. qͥ factꝰ aie. recrtatꝰ qͥ ereatus. reformatꝰ qͥ formatꝰ ex qͦ c̃u̾sus sũ
ante ꝯu̾sionẽ iustꝰ ñ fiusti: s. p̃cessit iniquitas. ut ex pulsa iniqͥtate succederet

Expanded text:
data est vita aeterna. Deus, docuisti me ex juventute mea. Ex ipso initio fidei meae, qua me innovasti, docuisti me nihil in me praecessisse, unde mihi dicerem deberi quod dedisti. Quis enim convertitur ad Deum, nisi ab iniquitate? quis redimitur, nisi a captivitate? quis autem potest dicere injustam fuisse captivitatem suam, quando deseruit imperatorem, et defecit ad desertorem? Imperator enim Deus, desertor diabolus: praeceptum dedit imperator, fraudem suggessit desertor . Ubi aures tuae inter praeceptionem et deceptionem? Meliorne diabolus quam Deus? melior qui defecvenisti quod minatus est Deus. Jam ergo ex captivitate liberatus, adhuc tamen in spe, nondum in re, amte, innovatus a te qui factus a te, recreatus qui creatus, reformatus qui formatus: ex quo conversus sum, ante conversionem justus non fuisti, sed praecessit iniquitas, ut expulsa iniquitate succederet
Abbreviated transcription (Latin):
meritis p̃cedentib n qͥbꝰ suppliciũ debebat᷑ isto cõm̃dari psalmo
hesterno die insimulauimꝰ caritati ur̃e: cũq t̾etando quõ finire
neqͥuimꝰ extremã eiꝰ partẽ in hodiernũ diẽ distulimꝰ: ꝓmittentes
in noĩe dñi nos debitũ soluturos. Qđ soluendi quõ tempꝰ ẽ: adestote aĩs tãꝗͣ agro
fertili. ubi ⁊ sem̃ multiplicetis : pliuuȩ ingͣti ñ sitis. Comm̃dauimꝰ hesterno
die titułu eiꝰ s̃. ꝓpt̃ renouanda intentionẽ urãm. his intimanđũ qͥ heri absen¬
tes fuert̃ breuit̃ cõmemoramꝰ : qđ recolant qͥ audicrt̃ audiant qͥ nesciert̃. filoꝵ
ionadab psalmꝰ ẽ. Qđ nom̃ int̃p̃tat᷑ dni spontaneus. Quõ spontancus hoc ẽ bona.
pura. sincera. ⁊ ꝑfecta uoluntate : ñficto corde d̾no seruiendu ẽ Qđ etiã illud
indicat ubi dictũ ẽ. Noluntariȩ sacͥficabo tͥ filus huiꝰ idẽ filiis obediennȩ camat᷑¬

Expanded text:
plicium debebatur, isto commendari psalmo, hesterna die insinuavimus Charitati Vestrae: eumque tractando quoniam finire nequivimus, extremam ejus partem in hodiernam diem distulimus, promittentes in nomine Domini nos debitum soluturos. Quod solvendi quoniam tempus est, adestote animo, tanquam agro fertili, ubi et semen multiplicetis, et pluviae ingrati non sitis. Commendavimus hesterno die titulum ejus; sed propter renovandam intentionem vestram, et his intimandum qui heri absentes fuerunt, breviter commemoramus quod recolant qui audierunt, audiant qui nescierunt. Filiorum Jonadab Psalmus est; quod nomen interpretatur Domini Spontaneus: quoniam spontanea, hoc est bona, pura, sincera et perfecta voluntate, non ficto corde Domino serviendum est; quod etiam illud indicat ubi dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi . Filiis hujus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ture brachiũ tuũ. Et qͥd p̃stit brachiũ tuũ. lib̾ationẽ nrãm g̃tutã Noc ꝗͥ an¬
nuntiẽ : ipsã grãmomĩ genationi suꝑuent᷑e᷑ . Bicã om̃i homini nascit᷑o᷑: Hichil
uenerit. sua dona coronabit. ñ merita tua. Dicã om̃i genationi suꝑuenture.
Decaptiuitate uenisti: ad ada ꝑtinebas. Bicã hoc om̃i genãtioni suꝑuenturȩ
nullas uires meas. nulła iusticiã meã : s potentiã tuã ⁊ iusticiã tuã đsusq
in altissima ꝗͦ fecisti magnalia. Potentiã tuã ⁊ iusticiã tuã Usq qͦ. Usq ad
carnẽ: sanguinẽ Immousq ad altissima qͣ fecisti magnalia. In altis

Expanded text:
tuum? Liberationem nostram gratuitam. Hoc ergo annuntiem, ipsam gratiam omni generationi superventurae; dicam omni homini nascituro: Nihil cum praemium venerit, sua dona coronabit, non merita tua, Dicam omni generationi superventurae: De captivitate venisti; ad Adam pertinebas. Dicam hoc omni generationi superventurae, nullas vires meas, nullam justitiam meam; sed potentiam tuam et justitiam tuam, Deus, usque in altissima quae fecisti magnalia. Potentiam tuam et justitiam tuam, usquequo? usque ad carnem et sanguinem? Imo, usque ad altissima quae fecisti mag
Abbreviated transcription (Latin):
s. corde extincti s̃. Qui aũ suscitat mortuũ scđm corpꝰ: reddit eũ luci huic.
uidende : huic aeri ducendo. Non aũ suscitator eiꝰ ipse illi lux. & aer ẽ In¬
qñ ersuscitat animã. sraddit. Si rteedat aer mundi istiꝰ morit᷑ corpꝰ. Si
recedat ds morit᷑ anima. Cũ q̃ animã suscitat dđs. nͥ assit qͥ suscitauit: suscitata
ñ uiuit. Non enĩ suscitat : dimitut: ut uiuat s̃. Sic̃ laharus qñ resuscitatꝰ ẽ
qͣuluanꝰ mortuus. suscitatꝰ ẽ corꝑe ꝑ dm corꝑalẽ p̃sentiã: accesserat enĩ corpa¬
lt̃ ad scpulchrũ clamauit. lahare ueni foras : surrtax̃ lahar̾ ꝓcessit desepul¬
chro ligatꝰ deinde solutꝰ discessit: resuscitatꝰ ẽ dno p̃seme . s. uix̃⁊ d̾no absente¬

Expanded text:
sed corde exstincti sunt. Qui autem suscitat mortuum secundum corpus, reddit eum luci huic videndae, et huic aeri ducendo: non autem suscitator ejus ipse illi lux et aer est; inquando exsuscitat animam, sibi redit. Si recedat aer mundi istius, moritur corpus; si recedat Deus, moritur anima. Cum ergo animam suscitat Deus, nisi adsit qui suscitavit, suscitata non vivit. Non enim sentiam. Accessit enim corporaliter ad sepulcrum; clamavit, Lazare, veni foras: et surrexit Lazarus, processit de sepulcro ligatus; deinde solutus discessit . Resuscitatus est Domino praesente, sed vixit et
Abbreviated transcription (Latin):
qi uindicta di ẽ.S̾ qr futum erat ut regenerarent᷑⁊ credendo noui effi¬
cerem̃ atq: in resurrectione oĩs ipsa mortalitas absumeret᷑: nouitas
totiꝰ hoĩs repararet᷑ siõ enĩ in ada õs moriunt᷑. sic⁊ in xp̃o õsiuiuficabunt᷑.
fuit pͥma gn̾atio mortalis deira tua. erit alt̾a gn̾a¬

Expanded text:
quia vindicta Dei est. Sed quia futurum erat ut regeneraremur, et credendo novi effiquia vindicta Dei est. Sed quia futurum erat ut regeneraremur, et credendo novi efficeremur, atque in resurrectione omnis illa mortalitas absumeretur, et novitas totius hominis repararetur; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo Fuit prima generatio mortalis de ira tua; erit altera genera
Abbreviated transcription (Latin):
moriunt᷑. Qđ ille audiũ. secutũ ẽ nos. Ñ enĩ eramꝰ iã nos. ẜ eramꝰ in ada.
ldo qͥcqͥtl euenit ipsi ada. secutũ ẽ⁊ nos ut morerem᷑. Os qͥppe in illo fui¬
mus. Ea enĩ peccata parentũ ñ ꝑtinent ad filios. gͦ facuint parentes iã
natis filus. lã enĩ filii nati ad se ꝑtinent. ⁊ parentes ad se ꝑtinent. ltaq
illi qͥ natis̃. si tenuerint uias parentũ suꝙ malas. necesse ẽ ut portent
⁊merita ipsq si aut̃ mutauerint se.: ñ fuerint imitati parentes ma¬
los. in cipiunt hab̾e meritũ suũ. ñ meritũ parentũ suq: usq: ađo aut̃¬
ñ ÷ obẽ peccatũ pat̾stiu si temutaueris. ut necipsi patͥ tuo obsit si se mu¬
tauerit s qđ iã accepit ad mortalitatẽ istã radiax nrã dux̃ deadã. Ed dux̃:
Istã fragilitatẽ carnis. hoc torm̃tũ dolq hãc domũ pauꝑtatis. hoc undm
mortis : laqͦos tẽptationũ. Portamꝰ omĩa ista in carne hac ⁊ ira đi ẽ ista.

Expanded text:
moriuntur: quod ille audivit, secutum est et nos. Non enim eramus jam nos, sed eramus in Adam: ideo quidquid evenit ipsi Adam, secutum est et nos, ut moreremur; omnes quippe in illo fuimus. Ea enim peccata parentum non pertinent ad filios, quae faciunt parentes jam natis filiis: jam enim illi qui nati sunt, si tenuerint vias parentum suorum malas, necesse est portent et merita ipsorum. Si autem mutaverint se, et non fuerint imitati parentes malos, incipiunt habere meritum suum, non meritum parentum suorum. Usque adeo auttibi obest peccatum patris tui, si te mutaveris, ut nec ipsi patri tuo obsit, si se mutaverit. Sed jam quod accepit ad mortalitatem istam radix nostra, duxit de Adam. Quid duxit? Istam fragilitatem carnis, hoc tormentum dolorum, hanc domum paupertatis, hoc vinculum mortis, et laqueos tentationum: portamus omnia ista in carne hac; et ira Dei est ista,
Abbreviated transcription (Latin):
Uis pacẽ. Uno ore tͥ respondet totũ genꝰ humanũ. Opto. cupro. uolo. amo.
ama ⁊ uisticiã. qr duȩ amice s̃ usticia ⁊ pax. lusticia⁊ pax ipse se osculant᷑.
Si amicã pacis ñ amaueris. ñ teamabit ipsa pax. nec ueniet adte. Cd enĩ
magnũ ẽ desiderare pacẽ : Tuiuis mal desid̾at pacẽ. Bona enĩ resẽ pax. Ss fac
uisticiã. qr iusticia⁊ pax se osculant᷑. Nlitigant. tu qͣre litigas cũ iusticia.
Ecce iusticia dic̃ tͥ. ne furaberis. ⁊ñ audis. nec ad ulteres.: ñ uis audire. ñ facies
pax. qͥd me qͣris. Amica sũ uisticiȩ. qͦcũq inuenero inimicũ amicȩ meȩ. ñ
adilłu accedo Iis gͦ uenire ad pacẽ: fac uisticiã. Ido aliꝰ psalmꝰ dic̃t̃. Declina
amalo⁊ fac bonũ. H oc ẽ amare iusticiã. Et cũ iã declinaueris amalo. ⁊ feceris

Expanded text:
humanum: Opto, cupio, volo, amo. Ama et justitiam; quia duae amicae sunt justitia et pax; ipsae se osculantur: si amicam pacis non amaveris, non te amabit ipsa pax, nec veniet ad te. Quid enim magnum est desiderare pacem? Quivis malus desiderat pacem. Bona enim res est pax. Sed fac justitiam; quia justitia et pax se osculantur, non litigant. Tu quare litigas cum justitia? Ecce justitia dicit tibi, Ne fureris; et non audis: Ne adulteres; non vis audire: Non facpax; quid me quaeris? Amica sum justitiae, quemcumque invenero inimicum amicae meae, non ad illum accedo. Vis ergo venire ad pacem? Fac justitiam. Ideo alius psalmus dicit tibi: «Declina a malo, et fac bonum» hoc est amare justitiam; et cum jam declinaveris a malo, et feceris
Abbreviated transcription (Latin):
sagitã uolantẽ ꝑdiẽ.: demoniũ meridianũ. Sagita uolans ꝑdiẽ qd erat. ẽ s
c̃fessus fuerit xp̃ĩanũ feriat᷑. Es fidelis cã mortis celerttate ñ declinaret : Ilud
aut̃ qͥ se c̃fitet᷑ xp̃ianũ ñ occidat᷑ s. tortͤat᷑ donec neget si se negauerit dimit¬
tat᷑ dȩmoniũ meridianũ erat. Multi gͦ ñ negantes. intorm̃tis deficiebant. lã¬
dui enĩ torqͣbant᷑. donec negarent. ꝑ seuerantib̾ aut̃ in ñ negando xp̃m. qd fa¬
oturꝰ erat gladiꝰ unorctu occidendo corpꝰ. aĩam adđm mittendo. hoc faciebãt
duit᷑na torm̃ta. Si qͥs tande inueniret᷑ qͥ durarit adu̾s tantos. tã longos cru¬
ciatꝰ Multi defecert̃⁊ credendo illi defecert̃ qͥ dese p̃sũ psert᷑. qͥ ñ habitabant
in aduitorio altissimi. ⁊ in ꝓtectione di cęli ñ cõmorabant᷑. qͥ ñ dixert̃ dno.

Expanded text:
olans per diem quid erat? Qui se confessus fuerit christianum, feriatur. Quis fidelis eam mortis celeritate non declinaret? Illud autem, Si se confitetur christianum, non occidatur; sed torqueatur, donec neget; si se negaverit, dimittatur: daemonium meridianum erat. Multi ergo non negantes, in tormentis deficiebant; tamdiu enim torquebantur, donec negarent. Perseverantibus autem in non negando Christum, quid facturus erat gladius, uno ictu occidendo corpus, animam ad Deum mittendo? Hoc faciebant et diuturna tormenta: sed quis tandem inveniretur qui duraret adversus tantos et tam longos cruciatus? Multi defecerunt: et, credo, illi defecerunt qui de se praesumpserunt, qui non habitabant in adjutorio Alt
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi s̃ qalate cecidert. Laꝗ̃ sessuri cũ xp̃o admũdu uidicandu cecidert̃. Ade¬
diuidet illos abinuicẽ sic̃ pastor diuidit oues abhedis⁊ oues ponet ad eactͥs.
ctus ẽ. Esuriui ⁊ dedistis mͥ manducare hospes fui.⁊ suscepistis me. Manise
cũ illis regnab̾t. q illitãꝙ̃ milites. illi tãꝗ̃ annonã p̃bentes ꝓunciales Subino
tam̃ imꝑatore miles : ꝓiuncialis inregno ẽ miles fortis: ꝓuincialis deuotus
Miles fertis orationibꝰ pugnat adũsus diabołi. deuotꝰ ꝓuincialis annonã tdin
militibꝰ. Intelligat caritas urã. Et audient infine ad deat̾am positi benite

Expanded text:
am sessuri cum Christo ad mundum judicandum, ceciderunt. 10. A des gentes, et dividet illos ab invicem, sicut pastor dividit oves ab haedis; et oves ponet a dextris, dicturus est? «Esurivi, et dedistis mihi manducare; hospes fui, et suscepistis me.» Manifecum illis regnabunt: quia illi tanquam milites, illi tanquam annonam praebentes Provinciales, sub uno tamen Imperatore et miles et provincialis in regno est. Miles fortis, provincialis devotus: miles fortis orationibus pugnat adversus diabolum, dovotus provincialis annonam tribuit militibus. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
expectare cepit positꝰ apđd dm inqͥeit etiã redeptionẽ corꝑis sui inresurredio¬
nẽ mortuq Euasit aut̃ tẽptatione illa. asagita uolante ꝑdiẽ. sͦ qͥcũq se c̃fess¬
fuerit xp̃ianũ feriat᷑ qͦmͦ sagata uolans ꝑdiẽ fuit. N du erat dȩmoniũ men¬
dianũ flagans uehem̃ti ꝑsetutione⁊ faciens magnos estꝰ etiã fortibꝰ dudite enũ
gͥd secutũ sit. Cũ uidissent in imiei qđ multi festinarent admartẏriũ. ⁊tanto
plures eredent in xp̃m. qͣnto plures patiebant᷑. dixert̃ a pł se Nos occisuri sumꝰ
genꝰ bumanũ. tot milia gͣ eređt in hoc nor̃e : Si occiderimꝰ õs. ꝓpe nullꝰ int̾ra
remanebit. sepit feruere sol.cepit feruesce estꝰ dudite enĩ q uisseruit. Euon

Expanded text:
exspectare coepit positus apud Deum in quiete, etiam redemptionem corporis sui in resurrectione mortuorum: evasit a tentatione illa, a sagitta volante per diem. Ergo, Quicumque seriatur; quomodo sagitta volans per diem fuit. Nondum erat daemonium meridianum, flagrans vehementi persecutione, et faciens magnos aestus etiam fortibus. Audite enim quid secutum sit: cum vidissent inimici quod multi festinarent ad martyrium, et tanto plures crederent in Christum, quanto plures patiebantur, dixerunt apud se, Nos occisuri sumus genus humanum, tot millia quae credunt in hoc nomine, si occiderimus omnes, prope nullus in terra remanebit. Coepit fervere sol, coepit fervere aestus. Audite enim quid ju
Abbreviated transcription (Latin):
noctr łũ qsq iagorans peccat tãꝙ̃ in nocte peceat. sũ aut̃ seiens peceatt.
tãs indie pẽccat. Duogͥ ula leuiora. ipsa s̃ guiora qͣ repetitas. Irtemnlaco
utidiliqrent̃ hoc si ans annuerit ex ponat᷑ uob. Obseurũ ẽ enĩ ꝯerit magũ
fruet si int elsecreritis. Tep̃tationẽ q̃ sit ignorantibꝰ leus timorẽ noctnũ
ato declinate t̃nsire Eade rurs fac g̃uiora si ꝑsecutor insistat que hentit̃¬

Expanded text:
Cum quisque ignorans peccat, tanquam in nocte peccat: cum autem sciens peccat, tanquam in die peccat. Duo ergo illa leviora; ipsa sunt graviora, quae repetita sunt. Intendite, ut diligenter hoc, si Dominus annuerit, exponi intellexeritis. Tentationem quae fit in ignorantibus levis, timorem nocturnum cito declinata transire. Eadem rursus fac gravia. Si persecutor instat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Eãc ille ñ nouerat cuiꝰ pene cõmoti s̃ pedes qr lelaũ in peccatoribꝰ. pacẽ peccatq
intuens .s. didic̃ cã cũ int̾ret inscũariũ di. ⁊ intellige̾t innouissima qͦ pauei¬

Expanded text:
Hanc ille non noverat, cujus pene commoti sunt pedes, quia zelavit in peccatoribus, pacem peccatorum Hanc ille non noverat, cujus pene commoti sunt pedes, quia zelavit in peccatoribus, pacem peccatorum intuens
Abbreviated transcription (Latin):
inin firmitate ꝑficit᷑. E noũ potestatẽ ire tuȩ.  p̃timore tuo irã tuã dinume¬
tare. Ualde pauco hõĩnũ ẽ. in qͥt nosse irȩ tue potestatẽ qr pleris ta magis cũ
in alio psalmo. irritauit dnm peccator: ꝓmagnitudine ire suȩ ñ ex qͥret. E¬
noũ .÷ qͦ unꝰ qͥsq repperit᷑ qͥ nouerit potestatẽ ire tuȩ ⁊ p̃timore tuo irã tuã
dinum erare : Etiã hic sub audit᷑ qͥs noũ. Quã difficile inuenit᷑ qͥ nouerit ita p̃
timore tuo dinum erare irã tuã. ut etiã hoc addat. ⁊ ad eã intelligat ꝑtin̾e. qb
ñ nullis qͣbꝰ plus ura sceris part̾e uidearis. ut ꝓsperet᷑ peccator iniuia sua. ⁊ maio¬
ra recipiat innouissimo potestas qͥppe humanȩ irȩ cũ corpꝰocciderit. ampliꝰ¬
ñ ħt qͥd faciet. ds ũ ħt potestatẽ⁊ hic punire. ⁊ pꝰ corꝑis mortẽ mitt̾e in gehen¬
nã.⁊ apaucis eruditis maior eiꝰ ira intelligit᷑ uana ⁊ seductoria felicitas impiq

Expanded text:
tuam dinumerare?» Valde paucorum hominum est, inquit, nosse irae tuae potestatem; quia plerisque ita magis, cum in alio psalmo, «Irritavit Dominum peccator; pro magnitudine irae suae non exquiret» usquisque reperitur qui noverit «potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare?» Etiam hic subauditur, «quis novit.» Quam difficile invenitur qui noverit ita prae timore tuo dinumerare iram tuam, ut etiam hoc addat, et ad eam intelligat pertinere, quod nonnullis, quibus plus irasceris, parcere videaris, ut prosperetur peccator in via sua, et majora recipiat in novissimo? Potestas quippe humanae irae cum corpus occiderit, amplit quid faciat; Deus vero habet potestatem et hic punire, et post corporis mortem mittere in gehennam . Et a paucis eruditis major ejus ira intelligitur vana et seductoria felicitas impiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ inmeridie: q multũ feruet ꝑsecutio. Maiores estus diẽ meridiã ad¬
tendat hoc carttas urã de sẽpt̃is me ꝓbantẽ. Qndo deseminante dicebat
dns qr eacut seminans seminare ⁊ aliud cecidit inuiã. aliud inpetͦsã. aliuid
unt spinas. dignatꝰ ẽ ipse ex pone similitudinẽ. Et cũ uenisset ad petͦsã. hoc
ait. Eus̃ qͣ audiunt u̾bũ.⁊ adhorã gaudent adũbũ⁊ intͥbulatione qͤ fit
ꝓpt̃ u̾bũ. c̃tinuo scandali hant᷑. Cd enũ dix̾at dehis qͥ ecierant inpetͦsis. Ea¬
⁊ fundati. Quomꝰ enĩ radix om̃iũ malo ẽ cupiditas. sic radiax or̃ũ bon& cari¬
tas ẽ. Nostis hoc ⁊ sepe dictũ ẽ. S qͣre hoc uolui cõmemorare . Ut intelligits
psalmũ. qr de moniũ meridianũ. ꝓpt̃ estũ uehem̃tis ꝑsecutionis posttũ ẽ
Sic enĩ dns dic̃. Ortꝰ ẽ sol. ⁊aruit herba. qr radicẽ ñ habebat. Et ex ponens nob
radicẽ ñ habebant. Becte hic intelligimꝰ dȩmoniũ meridianũ. ꝑsecutionẽ uo¬

Expanded text:
autem in meridie? Quia multum fervet persecutio: majores aestus dixit meridiem. Attendat hoc Charitas vestra de Scripturis me probantem. Quando de seminante dicebat Dominus, quia exiit seminans seminare, et aliud cecidit in viam, aliud in petrosa, aliud inter spinas; dignatus est ipse exponere similitudinem, et cum venisset ad petrosa, hoc ait: «Hi sunt qui audiunt verbum, et ad horam gaudent ad verbum; et in tribulatione quae fit propter verbum, continuo scandalizantur.» Quid enim dixerat de his quae exierant in petrosis? «Ex fundati» . Quomodo enim radix omnium malorum cupiditas , sic radix omnium bonorum charitas est. Nostis hoc, et saepe dictum est: sed quare hoc volui commemorare? Ut intelligatis Psalmum, quia daemonium meridianum propter aestum vehementis persecutionis positum est. Sic enim Dominus dicit: «Ortus est sol, et aruit herba, quia radicem non habebat.» Et exponens nobisradicem non habebant.» Recte hic intelligimus daemonium meridianum persecutionem ve
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ei noceat ꝑcorꝑales molestias ꝑfebres. ł egͥtudines ꝑ aliqͦs labores corꝑis. sic̃
laboraũ iob. Diabołu ñ uidebat. ẜ potestatẽ di intelligebat. Nou̾at qr diabol ineũ
nihil posset. nͥ ab illo cuiꝰ sũma potestas ẽ ꝑmitteret᷑. Totã głam do dabat. poten¬
tiã diabolo ñ dabat. Nã⁊ qñ abstulit diaboł uĩa. hoc dix̃. Dñs dedit dns abstulit.
Ñ dixc̃ dns dedit diabol abstulit. ꝙr nihil abstulisset diabolꝰ. nͥ ꝑmisisset dns. ldo¬
aut̃ ꝑmisit dns. ut ħo ꝓbaret᷑. diabolꝰ iunceret᷑. Et qñ eũ plaga ꝑcussit ille ꝑmi¬
sit. qr cũ acapite usq ad pedes in put᷑dine u̾miũ flueret. nec tẽ tͥbuit diabolo
aliꝗͣ potentiã ⁊ob.S̾ cũ ei suggessisset uxor eiꝰ ꝙ̃ soła reliqͤrat diaboł ñ c̃solattẽ

Expanded text:
ris, sicut laboravit Job. Diabolum non videbat, sed potestatem Dei intelligebat. Noverat quia diabolus in eum nihil posset, nisi ab illo cujus summa potestas est, permitteretur: totam gloriam Deo dabat, potentiam diabolo non dabat. Nam et quando abstulit diabolus omnia, hoc dixit: «Dominus dedit, Dominus abstulit.» Non dixt homo probaretur, diabolus vinceretur. Et quando eum plaga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ad pedes in putredine vermium flueret, nec tunc tribuit diabolo aliquam potestatem Job: sed cum ei suggessisset uxor ejus, quam solam reliquerat diabolus, non consolatricem
Abbreviated transcription (Latin):
uit̃ paganos insultatores patiebunt᷑ paganos erubesct̃ int̃ in sultatorn¬
aubo asporecedontes de fidi uia. in eiãt in lagos uenantiũ. Et qͥd t facturũ ẽ
pides mittunt᷑ in sepẽ ⁊ apid es illi nihil faetĩ s̃ aiubꝰ. endo enĩ ferit aũẽ qͥ la¬
pide mittit in sepẽ. Timens aut̃ auis inanẽ sonũ cadit inretia dre horesti¬
mites insultat uba uana ⁊in ania: erubescentes c̃uitus suꝑ flius. caałt in la¬
qos uenantiũ. captiuant᷑ adiabolo S̾ eur ñ dico fr̃s qdđ ñ ẽ tacendu. qđł me
cogt as dice. Quom libet hoc accipiatis cogit me ads dice. Et si ñ direro. egoca¬
doinlaqos uenantiũ Si enĩ det̾ctiones hoinũ timeo ut ñ dicã ego rpse aubo
aspo caddo inlaqͥos uenantiũ quos moneo ut ñ timeatis u̾ba hor̃nu. ed ẽ gͦ quł

Expanded text:
sse Christiani inter Paganos, insultatores patiuntur Paganos; erubescunt inter insultatorlaqueos venantium. Et quid tibi facturum est , et lapides mittuntur in sepem: lapides illi nihil facturi sunt avibus. Quando enim ferit avem, qui lapidem mittit in sepem? Timens autem avis inanem sonum, cadit in retia: sic homines timentes insultatorum verba vana et inania, et erubescentes conviciis superfluis, cadunt in laqueos venantium, et captivantur a diabolo. Sed cur non dico, fratres, quod non est tacendum, quod me cogit Deus dicere? Quomodolibet hoc accipiatis, cogit me Deus dicere; et si non dixero, ego cado in laqueos venantium: si enim detractiones hominum timeo, ut non dicam; ego ipse a verbo aspero cado in laqueos venant