comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
set offm̃: egͣtis est ad remedui.
Infirmitas enĩ incontinẽtie q̃ est
in carne pp̃ pcc̃m mortua: ne cadat
mruinã flagitiorum excipitur
hoẽstate i uuptiarũ. Si ñ pecrassẽt
primi homines sũ carnis incentiuo
ac fuore libidĩs. ip̃i ac successores e

Expanded text:
ad officium, aegrotis est ad remedium. Infirmitas enim incontinentiae, quae est in carne per peccatum mortua, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nuptiarum. Si vero non peccassent primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis temꝑib. Ideo aũ dicunꝰ
a uidetur quibzdam ꝙ omnes
homines qui fiunt simul in a
a licet maior numerus sit hoĩ¬
num computatis in unum oĩb
qui fu̾nt ⁊ qui sunt. ⁊ futi᷑ sunt.
quam agłorum: tñ qr homines
decedentib hoĩb succedunt. ⁊ ĩo
nũquam simul sunt in hac ui¬
ta:. angeli uero nũquam decedũt
s simul omnes sunt: Esse pot̾ ut
singłi hominum dum in hac ui¬
ta sunt: singłos hãnt angelos bo¬
nos uł malos ad custodiam uel
ex̾citium destinatos. Cetm siuei¬
ta sit siue non:. ñ est dubitandum
unum quemq hr̃e angłm sibi de¬
putatum. siue płib simul destĩa¬
tus sit: siue uni singulariter. Nec
est mirand̃ unum angłm płib
hominib ad custodiam deputaĩ.
cum uni homini płium custodi¬
a deputetur. ita ut eoꝵ quisq su¬

Expanded text:
ibus. Ideo autem dicimus ia videtur quibusdam quod omnes homines qui sunt simul in ala licet major sit numerus hominum, computatis in unum omnibus qui fuerunt, et sunt, et futuri sunt, quam angelorum, tamen quia homines decedentibus hominibus succedunt, et ideo nunquam simul sunt in hac vita, angeli vero nunquam decedunt, sed simul omnes sunt, ideo esse potest ut singuli hominum dum in hac vita sunt, singulos habeant angelos bonos vel malos ad sui custodiam vel exercitium destinatos. Caeterum sive ita sit, sive non, non est dubitandum unumquemque habere angelum sibi deputatum, sive pluribus simul destinatus sit, sive uni singulariter. Nec est mirandum unum angelum pluribus hominibus ad custodiam deputari, cum uni homini plurium custodia deputetur, ita ut eorum quisque su
Abbreviated transcription (Latin):
stodiam uł extitium depu puta¬
tatus sit. S eum elc̃ tot sit tus¬
plures ꝯstat esse omnes simł
tonos ⁊ malos hommnes: quam
boni angłi sint. ⁊ cum tot sint e¬
lecti quot angłi boni ⁊ angeli
boni plures sint quam mali.
pluresq sint homines mali ꝙͣ
boni: ñ est ambiguum plures
ẽẽ bonos homines quam sint
mali angłi ⁊ plures esse maios
homines: quam suit mali ãgłi
uel boni angeli. Ideoq dici oꝑt¬

Expanded text:
stodiam vel exercitium deputatus sit? Sed cum electi tot sint quplures constat esse omnes simul bonos et malos homines quam boni angeli sint. Et cum tot sint electi quot angeli boni, et angeli boni plures sint quam mali, pluresque sint homines mali quam boni, non est ambigendum plures esse bonos homines quam sint mali angeli, et plures esse malos homines quam sint mali angeli vel boni angeli.
Abbreviated transcription (Latin):
pt̾atis in uiro fuerit: sic̃ in ꝙ młr¬
muliere. Ad qd̃ dicimus ꝙ a
dam ñ fuit seductus. eomodo qͦ
mulier. Non enim ꝓutaut ẽe
uerum: quod diabolus suggere¬
bat. In eo tam̃ fuisse seductum cͤ¬
di pot̾: ꝙ cõmissum ueniale pu¬
tauerit. ꝙ ꝑemptorium erat. S
nec prior seductus fuit. nec ineo
in quo młr. ut crederet deum illd̾
lignum ĩõ tangere ꝓhibuisse:
qm̃ si tangerent. fie̾rent sicut dii.
u̾mptñ preuaritator fuitadam:
elatio menti eius inesse. illico ptꝰ
temptationem. ex qua uoluit lig¬
num uetitum exꝑiri. cum muliꝰ¬
dat dicens. In simuitudinẽ pre-¬
uaritationis ade. seductũ tamẽ
s mulier. u̾ñ ⁊ int̾rogatus ñ ait.
mulier sadux̃ mez s dedit mͥ. et
comedi. mulier uero inquit. Ser¬
pens seduxit me. Hanc autem
bat eos si tetigissent: sicut deos
futuros. tamquam ets diucnita¬
tem inuidẽt qui eos homines fe¬
cerat. Sed ⁊ si uirum pp̃ aliquã
ñ poterat. sollicitait aliqua ex¬

Expanded text:
tatis in viro fuerit, sicut in muliere. Ad quod dicimus quia Adam non fuit seductus eo modo quo mulier. Non enim putavit esse verum quod diabolus suggerebat. In eo tamen fuisse seductum credi potest, quod commissum veniale putaverit, quod peremptorium erat. Sed nec prior seductus fuit, nec in eo quo mulier, ut crederet Deum illud lignum ideo tangere prohibuisse, quoniam si tangerent fierent sicut dii. Verumtamen praevaricator fuit Adam, elatio menti ejus inesse illico post tentationem, ex qua voluit lignum vetitum experiri, cum mulidit, dicens, Rom. 5: In similitudinem praevaricationis Adae; seductum tamen sed mulier; unde et interrogatus non ait: Mulier seduxit me; sed: Dedit mihi, et comedi. Mulier vero dixit: Serpens seduxit me. Hanc autem buerit, quia sciebat eos, si tetigissent, sicut deos futuros; tanquam eis divinitatem invideret, qui eos homines fecerat. Sed etsi virum propter aliquam non poterat, sollicitauit aliqua ex
Abbreviated transcription (Latin):
pelaguis usus ẽ. disputans ad¬
u̾sus eum. immo aduersus gra¬
tiam. sicut as. in li. retractatio¬
num. illud ⁊ alia huuismodi re¬
tractans. cominemorat inqui¬
ens. In hiis atq huiꝰmodi uer¬
bis meis quia grã dei comme¬
morata non est de qua tunc ñ
agebatur: putant pelagiani su¬
am nos tenuisse sñiam. s fru¬
stra hoc putant. uoluntas qͥp¬
pe est qua petcatur. ⁊ recte uiui¬
tur. Q hiis u̾bis egimus. sed
a supperet adiuuetur: recte amor¬
talib iuui ñ pot̾. Ecce aperte
det̾minat ex quo sensu illa dire¬
rit inimicos gr̃e refellens.
ud testimonium

Expanded text:
disputans adversus cum, imo adversus gratiam; sicut August. in libro Retract. illud et alia hujusmodi retractans commemorat, inquiens: In his atque hujusmodi verbis meis, quia gratia Dei commemorata non est, de qua tunc non agebatur, putant Pelagiani suam nos tenuisse sententiam; sed frustra hoc putant. Voluntas quippe est qua peccatur et recte vivitur, quod his verbis egimus: sed a superet adjuvetur, recte a mortalibus vivi non potest. Ecce aperte determinat ex quo sensu illa dixerit, inimicos gratiae refellens. ud testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
re. huiꝰmodi inductionib Erẽ
mununt. Si inquiunt ñ pot̾
ea fac̾e homo que iubentur. nõ
est imputandum ei ad mortem.
Sicut tu ip̃e. ase. in li . ar. asseris.¬

Expanded text:
re, hujusmodi inductionibus muniunt. Si, inquiunt, non potest ea facere homo quae jubentur, non est ei imputandum ad mortem, sicut tu ipse August. in libro de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ optauer̃t̃ fĩ sicut futam c̾debũt.
Passiones uͦ scõrum possumus
uelle ⁊ nolle. ⁊ utrumq bona uo¬
luntate: si rectos nobis ꝓponamꝰ
fines. Cui enĩ placuit p̾auli pas-¬
nare passionẽ. ⁊ effuge manꝰ iniqͦꝵ
cõpassione pietatis: ⁊ ille bonã ha
buit uoluntatẽ. uñ ãs. in enche
ridion. Bone apparebant uolun¬
bi pateretur mala. que agabus

Expanded text:
optaverunt fieri sicut futurum credebant; passionem vero sanctorum possumus velle et nolle, et utrumque bona voluntate si rectos nobis proponamus fines. Cui enim placuit Pauli pasnare passionem et effugere manus iniquorum compassione pietatis, et ille habuit bonam voluntatem; unde August. in Ench bonae apparebant volunbi pateretur mala, quae Agabus
Abbreviated transcription (Latin):
subsistunt. ut sint: s quo illas ã¬
ministrat ut uoluit: quas ut uo¬
luit condidit. Oĩm gͦ q̃ ad gra¬
tiam sig̾candã ñ naturali motu
rerum s mirabilit̾ fr̃ã sunt:ab¬
scondite cause in deo fuerunt.
Quoꝵ unum erat. ꝙ mulier
fc̃a ẽ de latere uiri dormientis.
Non huĩt pͥma rerum conditõ
ut femina sic fieret. s ut fĩ poss.
ne ꝯͣ causas qͣs deus uoluntarie
instituit mutabłi uoluntate ali¬
quid facere putaretu. De aĩ

Expanded text:
subsistunt ut sint; sed quo illas adsubsistunt ut sint; sed quo illas administrat ut voluerit, quas ut voluit condidit . Omnium ergo quae ad gratiam significandam non naturali motu rerum, sed mirabiliter facta sunt, absconditae causae in Deo fuerunt; quorum unum erat, quod mulier facta est de latere viri dormientis. Non habuit prima rerum conditio ut femina sic fieret, sed ut fieri posset; ne contra causas quas Deus voluntarie instituit, mutabili voluntate aliquid facere putaretur 8. De
Abbreviated transcription (Latin):
uero cause in deo tĩ sunt. ⁊ tm̃.
illarum rerum cause dicuntur.
abscondite in deo. quia ita est in
diuma dispõne ut hoc uł illud fi¬
at: ꝙ ñ est in seminali c̾ature rõe.
Et illa quidem que scd̾m causã
seminalem fũt dñr naturalr̃.
fieri. quia ita tursus nature ho¬
minib innotuit. alia uo̾ p̃ter
naturam. quoꝵ canse tm̃ sunt
nificanda non naturaliter. s mi¬
rabilit̾ fiunt. Int̾q̃ młris factu¬
ram de costa uiri ponit ita dicẽs.
ret. ñ in reb conditum s in deo
absconditum erat. Omĩs nate᷑
cursus ht̃ naturales leges. suꝑ
hunc nataͣlem cursũ c̾ator hab
apud se posse de omnib facere:
aliud quam eorum naturał rõ
at. fructum gignat. ⁊ in iuuẽtu¬
te stłls femina: in senectute pa¬
riat. ut asina loquatur. ⁊ hiꝰ. de¬
dit aũ naturis. ut ex hiis ⁊̃ hec
fi̾ possent. ñ ut in naturali mo
quoꝵdam factoꝵ causas. quas
reb conditis ñ inseruit. easq ĩ¬
plet: ñ oꝑe ꝓuidentie quo nate

Expanded text:
ero causae in Deo tantum sunt: et illarum rerum causae dicuntur absconditae in Deo, quia ita est in divina dispositione ut hoc vel illud fiat, quod non est in seminali creaturae ratione. Et illa quidem quae secundum causam seminalem fiunt, dicuntur naturaliter fieri, quia ita cursus naturae hominibus innotuit. Alia vero praeter naturam, quorum causae tantum sunt nificanda non naturaliter sed mirabiliter fiunt. Inter quae mulieris facturam de costa viri ponit, ita dicens,ret, non in rebus conditum sed in Deo absconditum erat. Omnis creaturae cursus habet naturales leges: super hunc naturalem cursum Creator habet apud se posse de omnibus facere aliud, quam eorum naturalis raet fructum gignat, et in juventute sterilis femina, in senectute pariat, ut asina loquatur, et hujusmodi. Dedit autem naturis, ut ex his etiam haec fieri possent, non ut in naturali motquorumdam futurorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet non opere providentiae, quo naturae
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat. Ad qd̾ dici pot̾ qm̃ lux il¬
la forte suꝑiores partes illustra-¬
bat. ⁊ ad illuminationes infi̾orũ
solem fieri oportebat. uel pocuis
ideo. qr fco sole diei fulgor auctus
est. Ampliori enim multo luce
radiauit dies pꝰea quam ante. Si
ea corpus solis formatũ. aut in
ea ꝑte celi eẽ in qua sol ẽ: ñ ꝙ ip̃a
sit sol. s sic ei unita. ut disc̾m ñ
ualeat.
Quõ accipiend̾ sit illd̾

Expanded text:
ciebat. Ad quod dici potest quoniam lux illa forte superiores partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim multo luce radiavit dies postea, quam ante. Si ea corpus soli formatum, aut in ea parte coeli non esse in qua sol est; non quod ipsa sit sol, sed sic ei unita ut discerni non valeat. 7. Quomodo accipiendum sit ill
Abbreviated transcription (Latin):
re bonam causam. Qui enĩ ne.¬
aliena furatur ut pauꝑibus tͥ¬
buat: non ꝓ bono ut auunt fura¬
tur. Non ẽnim bonum est aliena
pauꝑib erogare. Qui enim de ra¬
pina sacrificium deo offert: idem
facit. ut ait auctoritas ut si ĩmo
laret filium in conspectu patris
ab hominabił nempe deo est im¬
piorum oblatio. Ita etiam et ho¬
minem ꝑ adult̾ium a morte li¬
b̾are: malum ẽẽ dicunt. ⁊ si enĩ
bonum sit hominem a morte li¬
berare: tamen sic hominem liba¬
re malum fore asserunt. Ideoq
aG̃m. in suꝑiorib dicunt tempe¬
rasse sermonem cauteq locutũ
uͥait. ea que constat ẽẽ pc̃ca: Et
nullo qiͣ bono fine nulla ueld̃
bona intentione. facienda. Nõ
enim simpłr dixit bono fine et
bona intentionẽ. s addidit qͣsi
et uelut. quia talia ñ fiunt bono
fine et bona intentõe. sed intentõ¬
ne que udet᷑ bona: ⁊ fine qui pu¬
tatur bonus. sed non est. Nec iõ
excepit a̾s. ista ut anint. qͥuin cãs
dent᷑ bone:. sunt tamen male.

Expanded text:
re bonam causam. Qui enim aliena furatur ut pauperibus tribuat, non pro bono, ut aiunt, furatur. Non enim bonum est aliena pauperibus erogare. Qui enim de rapina sacrificium Deo offert, idem facit, ut ait auctoritas, Eccl. 34, ac si filium in conspectu patris Abominabilis nempe Deo est impiorum oblatio. Ita etiam et hominem per adulterium a morte liberare, malum esse dicunt. Etsi enim bonum sit hominem a morte liberare, tamen sic hominem liberare, malum esse asserunt. Ideoque Aug. in superioribus dicunt temperasse sermonem cauteque locutum, ubi ait ea quae constat esse peccata, nullo quasi bono fine, nulla velut bona intentione facienda. Non enim simpliciter dixit bono fine et bona intentione, sed addidit quasi et velut; quia talia non fiunt bono fine et bona intentione, sed intentione quae videtur bona, et fine qui putatur bonus, sed non est. Nec ideo accepit August. ista, ut aiunt, quin causas dentur bonae, s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quid posset ñ mori: Si sẽ mori.¬
per unueret ñ utens illo ligno: in¬
ñ erat ei ex illo ligno posse non
mori. Si uero ñ posset semper
uuere: id erat ei ex illo ligno.
Aliqui dicunt ꝙ si ñ fuisset ei
preceptum uesci de illo ligno et
alus. ⁊ ñ illo uesceretur: uiuerz
ture solummodo erat er s etiã
ex ligno illo. Aliis aut̃ uidet᷑
ꝙ ex ugno uite erat ei posse nõ
mori: non ex natura. Ideo enuim
dr̃ potuisse ñ mori: quia poterat
uti ligno illo. de quo edens: non
moreretur.

Expanded text:
numquid posset non mori. Si semper viveret non utens illo ligno, non erat ei ex illo ligno posse non mori. Si vero non posset semper vivere, id erat ei ex illo ligno. Aliqui dicunt quod si non fuisset ei praeceptum vesci illo ligno, et aliis, et non illo vesceretur, viveret turae solummodo erat ei, sed etiam ex illo ligno. Aliis autem videtur quod ex ligno vitae erat ei posse non mori, non ex natura. Ideo enim dicitur posse non mori, quia poterat uti illo ligno, de quo edens non moreretur. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
illa dialeticorum regula de ⁊ma¬
ficit. qua dicunt nulli rei duo
simulmesse contraria. Nullus
enum potus aut cib. simul dul¬
cis est ⁊ amarus. Nullum simil
ubi album ibi et iugrum. ⁊ hoc
in multis ac pene in om̃ib reꝑi.
contrariiss. ut in una re simul
ẽẽ ñ possint. Cumautem bona
et mala nullus ambigeat esse
contraria ñ solum simul esse-
possunt: s mala oĩo sine bonis
et nisi in bonis esse ñ possunt. Et
hec duo contraria ita simul sunt
ut si bonuin non essz in quo essz
malum ꝓrsus nec malum esse
potuiss Quia non mͦ ubi ꝯsiste¬
ret. s unde oriretur corruptõ nõ
hrẽt: nisi ess ꝙ corrumperetur.
qm̃ nichil est aliud corruptio.
quam boni ext̾minatto. Ex bo¬
nis igitur mala orta sunt. ⁊ nͥ
in bonis ñ sunt. nec fuit ꝓrsus
uñ oriretur illa mali natura: nͥ
ex angłi ⁊ hominis natura bõa.
unde primitus orta est uoluu¬
tas maia
Epylogum facit ad

Expanded text:
illa dialecticorum regula deficit, qua dicunt, nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim potus aut cibus simul dulcis est, et amarus. Nullum simul corpus ubi album, ibi et nigrum; et hoc in multis ac pene in omnibus reperitur contrariis, ut in una re simul esse non possint. Cum autem bona et mala nullus ambigat esse contraria, non solum simul esse possunt, sed mala omnino sine bonis et nisi in bonis esse non possunt. Et haec duo contraria ita simul sunt, ut si bonum non esset in quo esset malum, prorsus nec malum esse potuisset: quia non modo ubi consisteret, sed unde oriretur corruptio non haberet, nisi esset quod corrumperetur, quoniam nihil est aliud corruptio quam boni exterminatio. Ex bonis ergo mala orta sunt, et nisi in bonis non sunt; nec fuit prorsus unde oritur ulla mali natura, nisi ex angeli et hominis natura bona, unde primitus orta est voluntas mala. 7. Epilogum facit ad
Abbreviated transcription (Latin):
n .s. ⁊̃ .nͣ. di. Neq enim sicut in
duob primis hominib ꝑsonã
suam quisq portabat ⁊ ideo si fo¬
la młr cibum ediss illuitum: sola
utiq mortis suplicio plecteret᷑.
Ita pot̾ diti in homine uno. si de¬
lectationib illititis a quib ꝯti
nuo se deberet aũtere: cogitatõ so¬
la libent̃ pascatur nec facienda de¬
c̃uantur mala: s tm̃ suauiter in
recordatione teneantur. qiͣ muli-¬
erem sine iuro posse dampnari.
absit hoc credere. hec quippe una
ꝑsona est. unus homo. totusq
dampnabitur: nisi hec q̃ sine uo¬
luntate oꝑandi s tñ cum uolun¬
tate animum talib oblectandi
soluis cogitationis sentiunt᷑ esse pͤ¬
cata: ꝑ mediatoris grãm remittã¬

Expanded text:
nostris . Neque enim sicut in illis duobus primis hominibus personam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si delectationibus illicitis, a quibus se continuo deberet avertere cogitatio, libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tantum suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari: absit hoc credere. Haec quippe una persona est, unus homo est, totusque damnabitur, nisi haec quae sine voluntate operandi, sed tamen cum voluntate animum talibus oblectandi, solius cogitationis sentiuntur esse peccata per Mediatoris gratiam remittan
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri ꝑsuasum erit. s aliq̃n
rõ uiriliter etiam commotam
cupiditatem refrenat atq com¬
pestit. Ꝙ tum fit: ñ labimur in pͦ¬
catum s cũ aliquanta luctatõne
coronamur. Si aut̃ rõ consenti¬
at. ⁊ ꝙ libido ꝯmouit faciendum
ẽe dec̃nat: ab omĩ bã uita tanqͣm
de ꝑadiso expellitur hõ. Iam enun

Expanded text:
mulieri persuasum erit; sed aliquando mulieri persuasum erit; sed aliquando ratio viriliter etiam commotam cupiditatem refrenat et compescit. Quod cum fit, non labimur in peccatum, sed cum aliquanta luctatione coronamur. Si autem ratio consentiat, et quod libido commoverit faciendum esse decernat, ab omni vita beata, tanquam de paradiso, exp
Abbreviated transcription (Latin):
reis locis accedit ad eos ⁊ oꝑatur:
S miris modis ꝑ togitationem
suggĩt quicquid pt̃. quib sug¬
gestionib resistendum est. Non
enim ignoramus astutias eius.
Quomͦ enum accessit ad iudum qñ
ei ꝑsuasit ut dñm traderet: nũꝙͥ
homo: si ꝑadisum custodiat. po
natus. quo utiq ñ admittitur
ꝑuersitatis ille ꝑsuasor. s tñ ꝑ
mulierem decepit. Non enim̃ ⁊̃
ratio nr̃a deduti ad concessionem
pctĩ pot̾. nisi cum delectatio mota
fuit in illa ꝑte ammi que debet
obtemꝑarẽ rõni tamqitam tͤto¬
ri suo. Etiam in uno quoq nr̃m
nichil aluid agit᷑ mĩc cum ad pec¬
catum quisq delabitur: quam
tunc actum est in illis trib. ser¬
pente. muliere. ⁊ uro. Nam pri¬
mo fit suggestio. siue ꝑ cogitatõ¬
nem. siue ꝑ sensus corporis. uel
uidendo uel tangendo. uł audiẽ¬
suggestio cum fcã fuĩt: si cupi¬
ditas nrã ñ moueatur ad peccã¬
dum: excluditur serpentis astu¬
cia. Si aũ mota fui̾t: quasi iam

Expanded text:
os et operatur? Sed miris modis per cognitionem suggerit quidquid potest; quibus suggestionibus resistendum est. Non enim ignoramus astutias ejus . Quomodo enim accessit ad Judam, quando ei persuasit ut Dominum traderet? Numquihomo, si paradisum mentis custodiat. Posnatus, quo utique non admittitur perversitatis ille persuasor, sed tamen per mulierem decepit. Non enim etiam ratio nostra deduci ad consensum peccati potest, nisi cum delectatio mota fuerit in illa parte animi, quae debet obtemperare rationi, tanquam rectori viro. Etiam in unoquoque nostrum nihil aliud agitur cum ad peccatum quisque delabitur, quam tunc actum est in illis tribus, serpente, muliere et viro. Nam primo fit suggestio, sive per cogitationem, sive per sensus corporis, vel videndo, vel tangendo, vel audiensuggestio cum facta fuerit, si cupiditas nostra non moveatur ad peccatum excluditur serpentis astutia. Si autem mota fuerit, quasi jam
Abbreviated transcription (Latin):
dedisse iuiro suo simł edend̾ illici¬
tum cibum. Neq enim pͭ pcc̃m
ñ solum cogitand suauit̾ uerũ
c̾ni: nisi ⁊ illa intentio mentis
penes quam summa pt̾as ẽ mẽ¬
bra mopus mouendi ł ab opere
cohiben di: male actioni cedat. Nec
oblestatur illicitis ñ quidem dec̾¬
nens ẽe fatienda tenens tñ ⁊ uolẽs
libñter que statim ut attigerunt
animũ respui debuerunt: negã¬
dum est ẽẽ pc̃cm. s longe muus-
quam si ⁊ oꝑe statuat᷑ implend̃.
⁊ iõ de talib qͦ cogitatõnib uẽia

Expanded text:
dedisse viro suo simul edendum illicidedisse viro suo simul edendum illicitum cibum. Neque enim potest peccatum non solum cogitandum suaviter, verum cerni, nisi et illa mentis intentio, penes quam summa potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat et seoblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volvens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum, sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus quoque cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
qñ pecm̃ ita manima concipit᷑ uͥ iᵈ
fac̾e disponat. uł ⁊̃ ꝑficiat aliud f ͤ
mortale est. Cum uero in sensua¬
li motu tm̃ ẽ ut prediximus: tc̃
leuissimum est. qr rõ tunc ñ dełe¬
tatur. Ideo aut̃ supͣ dixi alid̾ fqͣnr
q̃ sitm̃ semel fiant uł facienda diᷤᷤ¬
ponantur: dampnant. quedam
uero ñ: nisi sepius fiant. uł faci¬
enda dec̾̃nantur. ut de ccioso ũbo
gio prioꝵ hominum serpens mã-¬
ducandum ꝑsuasit mulier aut̃
ñ manducauit sola. s uiro suo
dedit. ⁊ simul manducauerunt.
ita ⁊ in quodam sec̃to comugio ꝙ
in uno homine geritur ⁊ dinosci
rit quãdam illecebram: tc̃ ueld
serpens alloquitur feminam.
huic aũ illecebre consentire: de
ligno uetito est edere. S iste con¬
sensus si sola cogitationis delc̃a¬
tione contemptus est suꝑiori
uero auctoritate ita recinentur
m̃bra ut nec exhibeantur arma
sola comedit. Si autem in con-¬
sensu illo ita det̾nitur qd̃q pcc̃m
pleatur: intelligenda ẽ mulier

Expanded text:
 ita in anima concipitur, ut illud facere disponat, vel etiam perficiat aliud freqeatur, mortale est. Cum vero in sensuali motu tantum est, ut praediximus, tunc levissimum est, quia ratio tunc non delectatur. Ideo autem supra dixi aliud frequenter, tantum semel fiant, vel facienda disponantur, damnant; quaedam vero non, nisi saepius fiant, vel facienda decernantur, ut de otioso verbogio primorum hominum serpens manducandum persuasit, mulier autem non manducavit sola, sed viro suo dedit, et simul manducaverunt; ita et in quodam secreto conjugio, quod in uno homine geritur et dignoscrit quamdam illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superiori vero auctoritate ita retinentur membra, ut non exhibeantur arma sola comederit. Si autem in consensu illo ita decernitur quodque peccatum, pleatur; intelligenda est mulier
Abbreviated transcription (Latin):
it cã illi ẽ: ut sapiens sit. ⁊ cã illi
ẽ ut sit. S cãm pr̃i qua sit a pr̃e
genitã nullo mͦ quisqͣm dixĩt sa¬
pĩam. Quid enim est insanius.
Ita ergo si pr genuit essentiam qͣ
est. ẽẽntia quam genuit cã ẽ illi
ut sit. Non igit᷑ ip̃am q̃ qͣ est essẽ¬
tiam genuit. Nam in illa simpli¬
citate inqͥt. ab̃. qr ñ ẽ aliud sapere
ens est. ita nec eẽntiam qua est.
ut enĩ sapĩa sapiens ẽ. ⁊ potentia
potens. ita ⁊ essentia ip̃e est. Ead̾¬

Expanded text:
i causa est ut sapiens sit, et causa illi est ut sit. Sed causam Patri qua sit, a Patre genitam, nullo modo quisquam dixerit sapientiam, quid enim est insanius? Ita ergo si Pater genuit essentiam qua est, essentia quam genuit causa est illi ut sit. Non ergo ipsam quae est essentiam genuit. Nam in illa simplicitate, ut inquit Aug., quia non est aliud sapere ens est; ita nec essentiam qua est. Ut enim sapientia sapiens est, et potentia potens; ita et essentia ipse est. Eade
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. pes anime amor est. qui
si pranus est: dr̃ cupiditas ł
libido. Si rectus: dr̃ caritas. eo
mouetur anima qͣiͣ ad locum
quo tendit .i. ad delectationem
bonam uł malam: quo se ꝑue¬
nisse ꝑ amorem letatur. Finis
ergo uoluntatis ut premissũ
pp̃ ꝙ uolumus. ⁊ intentio ad il¬
lud respicit pp̃ ꝙ uolumus. et ĩ¬
lumus. ut u̾bi grã. Si uelu
esurientem reficere. ut h̃eam i¬
uitam et̾nam: uoluntas ẽ qua
uolo refitere esurientem. cuiꝰ
finis est: refectio esurientis. In-¬
tentio uero: qua sicut ad iutam
ꝑuelure uolo. finis aũ suppre¬
mus estipã uita. ad qͣm ⁊ alius
finis refertur.
An illa intentõ

Expanded text:
dicit: Pes animae amor est, quia dicit: Pes animae amor est, quia si pravus est, dicitur cupiditas vel libido; si rectus, dicitur charitas. Eo movetur anima quasi ad locum quo tendit, id est, ad delectationem bonam vel malam, quo se pervenisse per amorem laetatur. Finis ergo voluntatis, ut praemissum propter quod volumus; et intentio ad illud respicit propter quod volumus, et volumus; ut, verbi gratia, si velim esurientem reficere ut habeam vitam aeternam, voluntas est qua volo reficere esurientem, cujus finis est refectio esurientis; intentio vero est, qua sic ad vitam pervenire volo. Finis vero supremus est ipsa vita, ad quam et alius finis refertur. 7. An illa intent
Abbreviated transcription (Latin):
et intentionem. ac finẽ. finis.¬
Ad ꝙ dici pot̾ inter uolunta¬
teni ⁊ finem: certo atq euidenti m
distingui. quia uoluntas est qͣ
uolumus aliquid. finis n̾o uo¬
luntatis est. uł illud ꝙ uolumis
ꝑ qd̾ implet᷑ ip̃a uoluntas: ł po¬
Intencio uo uitdum ꝓ uolunta¬
te int̾dum ꝓfine uoluntatis ac-¬
cipitur. que digens ac puus lec¬
tor inscriptura ubi hec occͤrerint.
disc̾nere studeat. Finis aũ uolũ
tatis est delectatio bona ł mala
solus scrutatur corda .i. quid qͥs
gitationis: est delectatio. ad qͣm
cura et cogitatione nitit᷑ quisq
ꝑuenire. Et paulopost. opera
nr̃a que sunt in dc̃is et factis: pꝰ¬
sunt homines uidere. sz quo aĩo
fiant: ⁊ quo uenire cuptant: so¬
lus deus uidet. qui cum uidet cor
ẽẽ in celo: ⁊ nõ delectari nos in car¬
ne. sed in domino .i. cum boue st̃¬
cogitationes et earum fines: di¬
rigit iustum. Idem super alium¬
laqueo isto quem absconderũt
comprehensus est pes eorum.

Expanded text:
et intentionem, ac finem. Ad quod dici potest inter voluntatem et finem certo atque evidenti modo distingui, quia voluntas est qua volumus aliquid; finis vero voluntatis est, vel illud quod volumus, per quod impletur ipsa voluntas; vel poIntentio vero interdum pro voluntate, interdum pro fine voluntatis accipitur; quae diligens ac pius lector in Scriptura ubi haec occurrunt, discernere studeat. Finis vero voluntatis est delectatio bona vel malsolus scrutatur corda, id est, quid gitationis est delectatio, ad quam cura et cogitatione nititur quisque pervenire. Et paulo post: Opera nostra quae sunt in dictis et factis, possunt homines videre; sed quo animo fiant, et quo venire cupiant, solus Deus videt, qui cum videt cor esse in coelo, et non delectari nos in carne, sed in Domino, id est, cum bonae sucogitationes et earum fines, dirigit justum. Idem super altlaqueo isto quem absconderunt, comprehensus est pes eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
omnia simł in mat̾ĩa ⁊ forma rũ:¬
fuisse creata. O as. sensisse uide.
alii uero hͥ mag̃ ꝓbauer̃t atq as¬
seruerunt. ut primũ mat̾ia rudis
tidnẽ atq ꝯfusionem tenens c̾ata
sit. pꝰ mod̾ uõ ꝑ int̾ualla sex dier̃
ex illa mat̾ia rerum coͣrlũ gn̾a st̃
forͣta scd̃m sp̃es ꝓprias. Qm snĩam¬

Expanded text:
in materia et forma fuisse creata, quod Aug. sensisse videtur. Alii vero hoc magis probaverunt ac asseruerunt, ut prima materia rudis tionem atque confusionem tenens, creata sit. Postmodum vero per intervalla sex dierum ex illa materia rerum corporalium genera sint formata secundum sp
Abbreviated transcription (Latin):
ominia dicunt᷑ cẽ in deo. et
quam fierent non erant. quomͦ¬
gͦ deo nota erant quenon erant:
Et rursus. Quomͦ ea faceret q̃ si¬
bi nota ñ erant: Non enim qͥcꝙͣ
fecit ignoraus. Nota ergo fecit. ñ
facta cͦognouit. proinde añqͣm fi¬
ereut ⁊ erant. ⁊ ñ erant: erant indĩ
sc̃ia. ñ erant in sita natura. ip̃i ãt
deo ñ audeo ditere alio modo inno¬
tuisse cum ea fecisset quam illo
quo ea nouerat ut faceret. apud
quem ñ est transmutatio. nec ui¬
cissitudiuis obumbratio. Ecte hic
erent in dei sc̃ia erant. Ex hoc igit᷑
ꝙ creatura sit creator. uel ꝙ ista tẽ¬
poralia ẽentialiter sint in deo. sed
quia in ens scĩa semper sunt. que
iuita est.¬

Expanded text:
omnia dicuntur esse in Deo et quam fierent, non erant, quomodo ergo nota Deo erant quae non erant? Et rursus: Quomodo ea faceret quae sibi nota non erant; non enim quidquam fecit ignorans. Nota fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent, et erant, et non erant. Erant in Dei scientia, non erant in sui natura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse cum ea fecisset, quam illo quo ea noverat ut faceret; apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Ecce hic erent, in Dei scientia erant. Ex hoc igitur d creatura sit creator, vel quod ista temporalia essentialiter sint in Deo, sed quia in ejus scientia semper sunt, qui vita est.
Abbreviated transcription (Latin):
concedend̾̃ sit: ꝙ d̾s genuit dm̃.
Si enĩ deus genuit dm̃. ⁊ uidet᷑ ꝙ
aut se d̾m. aut alium genuit. Si
u̾o aliũ d̾m genuit. ñ ẽ tm̃ unꝰ d̾s.
Si aũ se ip̃m dm̃ genuit. aliqͣ res
cimus sane ⁊ catholice concedi ꝙ¬
iius unum genuit. ⁊ ꝙ d̾s dm̃ ge¬
nuit. qr d̾s pr dm̃ filium genuit.
In simbolo ꝙͦ scͥptum ẽ. lum̃ de
additur gͦ genuit se d̾m. uł aliũ
d̃m. neutrum ꝯcedend̃ ẽẽ dicimus.

Expanded text:
concedendum sit, quod Deus genuit Deum? Si enim Deus genuit Deum, videtur quod se Deum aut alium Deum genuit. Si vero alium genuit non est tantum unus Deus. Si autem seipsum Deum genuit, aliqua rescimus, sane et catholice concedi us unum genuit, quod Deus Deum genuit; quia Deus Pater Deum Filium genuit. In symbolo quoque scriptum est: Lumen de additur: Ergo genuit se Deum vel alDeum; neutrum concedendum esse dicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dabo eiͦ sedẽ metũ in throno. sic̃ ⁊ ego
uici: ⁊ sedi cũ pre meo in throno eiꝰ.
uincẽs doꝰ cũ pre in throno sedit. qr pꝰ
throno fllii sedẽ ẽ ex eiꝰdem filii pt̃a¬
te iudicare. q enĩ uidicandi pͥncipa¬

Expanded text:
abo ei sedere mecum in throno meo: sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus. Vincens Dominus, cum Patre in throno sedit, quia pthrono Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principa
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ũm hoĩem suscepisse c̃di¬
mus. ⁊ in p̃o uisibilr̃ inuisibilẽ
hoĩb apparuisse. In ip̃o int̾ hõies
ꝯũsatum fuisse. In ip̃o ab hoĩb
humana ꝑtulisse. In ip̃o hoĩes
filius dei. cum in forma dei esset
forͣm sui accepit. unũ tñ eũd̾q ñ
dei defectione. s hoĩs assũptõe ꝓfi¬
temur:. ⁊ in forma dei ꝑ naͣm dini¬
nam ⁊ ui forma sui ex conceptõe

Expanded text:
m verum hominem suscepisse credimus, et in ipso visibiliter invisibilem hominibus apparuisse, in ipso inter homines conversatum fuisse, in ipso ab hominibus humana pertulisse, in ipso homines cet quod Filius Dei, cum in forma Dei esset, formam servi accepit, unum tamen eumdem, non Dei defectione, sed hominis assumptione, profitemur et in forma Dei per naturam divinam, et in forma servi ex conceptione
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ est. qr q̃dam eorũ que accidũt
ł accedt̃ ut h̃itũ factãt ñ mutant᷑.
s ip̃a mutant in seiitegra ⁊ incõ¬
tussa manentia sic̾ sapĩa accedens
hoĩ: ñ ipa mutat᷑. s hoĩem mutat:
quẽ de stulto sapientẽ facit. Q̾dã
uero sic acredt̃. ł accidũt. ut mutẽt¬
⁊ mutent᷑. ut cib qui amittẽs spe¬
refecti ab imbetillitate atq lango¬
re in rob̾ atq ualentiam mutam᷑.
Tertiũ genus ẽ cũ ea q̃ accidũt
uł accedt̃. nec mutant ea quib ac¬
tid̃t. nec ab eis ip̃a mutãtur. sicut
anulus poĩtus in digito: qd̾ genꝰ ra¬
rissime reꝑitur. Quartum genꝰ
ẽ cum ea que accidũt ł accedt̃ mut¬
tiem accipiũt. ut ẽ uestis que decͨta
atq depoĩta ñ ht̃ eam forͣm qͣm su¬
mit induta. Induta enĩ m̃bris ac¬
cipit forͣm qͣm ñ ħebat exuta. qd̾
genus congruit huic comꝑatõni.
s forͣm serui accipiens neq ꝯu̾tꝰ
aut transmutatus in homĩe: a¬
missa in cominutabili stabilitate

Expanded text:
interest, quia quaedam eorum quae accidunt vel accedunt, ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accedunt vel accidunt, ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens sperefecti, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium genus est, cum ea quae accidunt vel accedunt, nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitur. Quartum genus est cum ea quae accidunt vel accedunt, murmam accipiunt; ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exuta; quod genus congruit huic comparationised formam servi accipiens; neque conversus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili stabilitate,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ transfiguratõe in hoĩe. s hĩ¬
tu fc̃s ẽ. cũm indutꝰ est hoĩem quẽ
sibi unens quodãm᷑. atq confor¬
mans ĩmortalitati et̃nitatiq so¬
ciaret. Non gͦ oꝑt intlłigi inuta¬
tum ẽẽ u̾bum susceptõe hominis
sicut nec m̃bra ueste induta nru¬
tant᷑ qͣmuis illa susceptio ineffa¬
bilr̃ suscepturi suscipienti copit¬
laret. Hiis u̾bis aꝑte insinuare
ħĩtum qui ⁊̃ ip̃ius ĩ carnatõnis
modum uolens exprime q̃penti
ꝯgruent̾ appareret indutum. Ita

Expanded text:
ransfiguratione in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. His verbis aperte innuere itum. Qui etiam ipsius Incarnationis modum volens exprimere, quaercongruenter appareret, indutum. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
dines nec plures fuissent. nes.¬
ettam si illi qui ceciderunt ꝑstitis¬
sent mouentur lectores. quomͦ
scͥptura dicat decimũ ordĩem com¬
nẽ angeloꝵ quoꝵ alii assumũ
formandum decimũ ordinem.
tanquam nouẽ suit angłoꝵ ⁊ de¬
cimꝰ hoĩm. s hoĩes ꝓ qualitate ñ¬
toꝵ statuendos in ordinibus an¬
głoꝵ. Qd̃ ergo legitur decimꝰ or¬
to complendus de hominib: ex
tali sensu dcm̃ accipi pt̾. qr de hoĩ¬

Expanded text:
dines, nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum ordinem comne angelorum; quorum alii assumuntformandum decimum ordinem, tanquam novem sint angelorum et decimus hominum, sed homines pro qualitate meritorum statuendos in ordinibus angelorum. Quod ergo legitur decimus ordo complendus de hominibus, ex tali sensu dictum fore accipi potest, qui
Abbreviated transcription (Latin):
u̾b̾ ãbi p̃missis colligitur. ubi
hoĩem applłat naturam. ⁊ malũ
hoĩem malam naturam. Scd̃
bant gͥ assertõm ł acceptõm ma¬
li actus ñ sunt nature. ł sb̾e. nec¬

Expanded text:
ustini praemissis colligitur, ubi hominem appellat bonam naturam, et malum hominem malam naturam. Secundum hanc ergo assertionem vel acceptionem mali actus non sunt naturae ve
Abbreviated transcription (Latin):
in .li. recͣctatõnum. distinguens
int̾ sb̾as siue naturas. ⁊ bonas at¬
tões siue malas. Aꝑiens enin qͦ¬
mͦ intlłnd̾̃ sit quiddam in libro de
uera religione ab eo traditum a¬
it. hoc de sub̾uis atq naturis dcm̃
est. Iñ enĩ disputabat᷑. ñ de bonis
actionib atq pcc̃is. aꝑtehic ude̾
diuidere int̾ naturas sũ sub̾as: et
actiones siue pcc̃a. Id̾oꝙ asserunt
lagianos ita dicens. Oꝑa diabli
que uitia dñr actus sunt: ñ res.

Expanded text:
 distinguens inter substantias sive naturas, et bonas actiones sive malas. Aperiens enim quomodo intelligendum sit quiddam in lib. de vera Religione ab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas sive substantias, et actiones sive peccata. Ideoque asserunt contra Pelagianos ita dicens: Opera diaboli quae vitia dicuntur, actus sunt, non res.
Abbreviated transcription (Latin):
ingenitum: aliud prẽm. et ꝙ ur
diuersum sit genitus ⁊ inge̾nitꝰ.
utrum similit̾ dulsum sit esse.
patrem. ⁊ esse filium. anidem.
Ad qd̃ dicimus. quia ex codem
sensu quo dr̃ diu̾sum genitus ⁊
ingenitus. ⁊ quo dr̃ non ẽẽ idem
dicere genitum ⁊ ingenitum: pt̾
dici non ẽẽ idem s du̾̃sum ẽẽ pa¬
quia non ea notione p̃r est pat̾.
ẽẽ pr̃em ⁊ eẽ filium. ñ ẽ tamen¬
diuersa sub̾a. quia hoc ñ scd̃m sb̾
qd̃ tam̃ relatiuum non ẽ accidẽs.
quia ñ est mutabile. Ecce diu̾̾
tet. quia . s. alia notio est. qua ẽ
pr̃. alia qua est filius. Non enĩ
scd̾m eẽntiam pat̾ dr̃ pr̃. uł filius
filius. s scdm relationem.

Expanded text:
ingenitum, aliud Patrem, et quod diversum sit genitus et ingenitus, utrum similiter diversum sit esse Patrem et esse Filium, an idem. Ad quod dicimus quia ex eodem sensu quo dicitur diversum genitus et ingenitus, et quo dicitur non esse idem dicere genitum et ingenitum, potest dici non esse idem, sed diversum, esse Paquia non ea notione Pater est Patedimus quod aliud est esse Patrem, et aliud est esse Filium; quia alia notio est, quod tamen relativum non est accidens, quia non est mutabile. Ecce diverstet, quia scilicet alia notio est qua est Pater, alia qua est Filius. Non enim secundum essentiam Pater dpenitus falsum est. Eo enim Pat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sumine simplex est. Dicitur enĩ
magnus. bonus. sapiens. beatus.
uerus. ⁊ quicquid aliud ñ indig¬
ne dici uidetur. s eadem magnito¬
do eius est: que sapientia. Non e¬
nun mole magnus est. s uirtute.
⁊ eadem bonitas eiꝰ est que. sapĩã ⁊
magnitudo ⁊ uĩtas. et non ẽ ibi a¬
lud ip̃m beatum esse. ⁊ aliud mag¬
num. aut sapientem. aut uerum.
aut bonum esse. aut omnino ẽẽ.
Qualit̾ deus cum

Expanded text:
et summe simplex est, dicitur enim et summe simplex est, dicitur enim magnus, bonus, sapiens, beatus, verus, et quidquid aliud non indigne dici videtur; sed eadem magnitudo ejus est quae sapientia. Non enim mole magnus est, sed virtute, et eadem bonitas ejus est, quae sapientia, et magnitudo, et veritas; et non est ibi aliud ipsum beatum esse, et aliud magnum, aut sapientem, aut verum, aut bonum esse, aut omnino esse. Qualiter Deus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
anima. in comꝑatõe qͦ cor tiplex. ⁊¬
ꝑis est simplex. sine com ñ sim-
⁊ ñ simplex. Q̾ ideo simplex dr res¬
pectu corꝑis. quia mole ñ diffum-¬
dituꝵ. ꝑ spacium loci. s in uno¬
qͦ corpore ⁊ in toto:. tota est. ⁊ in
cum fit aliquid in quauis exigu-¬
a particula corꝑis ꝙ sentiat aĩa
qͣmuis ñ fiat in toto corꝑe. illa tñ
tota sentit: quia totam nõ latet.
S tamen nec in ip̃a anma: ue¬
ra simplicitas est. Cum enĩ aliud
sit artificiosum ẽẽ: aliud in hertem.
aliud acutum. aliud memorem
aliud cupiditas. aliud timor. ali¬
ud leticia. alud tͥsticia. Possũtq
hec ⁊ alia hiꝰ innumerabilia in a¬
nime natura inueniri. ⁊ alia sine
aliis. ⁊ aua magis. aua minus. Ma-¬
nifestum est non simplicem: s mł¬
tiplicem ẽẽ naturã eiꝰ. Nich enim
simplex mutabile ẽ. Omnis aut̃
creatura: mutabilis est. Nulla gͦ
creatura. uere simplex est. deus ue¬
ro ⁊ si multipłr dicatur. uere tam̃

Expanded text:
anima, in comparatione quidem corporis est simplex; sine comparatione non simplex, quae ideo simplex dicitur respectu corporis, quia mole non diffunditur per spatium loci, sed in unoquoque corpore et in toto tota est, et in cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa tota anima vera simplicitas est. Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud tristitia, possitque haec et alia hujusmodi innumerabilia in animae inveniri natura, et alia sine aliis, et alia magis, alia minus, manifestum est animae non simplicem, sed multiplicem esse naturam; nihil enim simplex mutabile est; omnis autem creatura mutabilis est; nulla ergo creatura vere simplex est. Deus vero etsi multiplex dicatur, vere tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mouemur. ⁊ uiuimus. Cũ gͦ nõ
sit auctor nisi bonoꝵ. mĩto sola bõa
in eo ẽẽ dicuntur. sicut ex ip̃o ⁊ per
ip̃m. Cum igitur in eius cognitõe
uł presentia sint omnia .s. bona et
maia. in eo tñ ñ dicunt᷑ ẽẽ nisi bõa
quoꝵ auctor est. uñ a̾s . in.li. de naͣ
boni. Cum au diumus inquit ex
deo ⁊ ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃o eẽ omnia com̃s
utiq naturas intlłige debennus. ⁊
ominia que naturalit̾ sunt. neq e

Expanded text:
movemur, et sumus. Cum ergo non sit auctor nisi bonorum, merito sola bona in eo esse dicuntur, sicut ex ipso, et per ipsum. Cum ergo in ejus cognitione vel praescientia sint omnia, scilicet bona et mala, in eo tamen non dicuntur esse, nisi bona, quorum auctor est. Unde Aug., in lib. de Natura boni: Cum audimus, inquit, ex Deo, et per ipsum, et in ipso esse omnia, omnes utique naturas intelligere debemus, et omnia quae naturaliter sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
totum ꝙ ibi est: unu eẽ. unã
uitam ẽẽ. que mͦ non it̾amus. ne
fastidium icõri ingeratins. Si
ergo ꝓprietates ibi sunt: singła
earum idem est. in quo ẽ ⁊ unũ.
eademq uita singule sunt. fate¬
amur gͦ ⁊ ꝓprietates ẽẽ in trib

Expanded text:
totum quod ibi est, unum esse, unam vitam esse, quae modo non iteramus, ne fastidium lectori ingeramus. Si ergo proprietates ibi sunt, singula earum est id in quo est, et unum eademque vita singulae sunt. Fateamur ergo et proprietates esse in
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim uolebat deus actõm
uideoꝵ que maia erat. s uolebat
passionem bonam. ⁊ ħ uolũtas
ꝑ malas uideoꝵ uoluntates ĩ¬
utiq bonas implet. ꝑ malorũ
hominum uoluntates malas.
qui occisus ẽ dr̃etur. Ecce mani¬
feste hẽs: magnum bonũ fuisse ꝙ
xp̃c occisus est. ⁊ hoc bonum quia
petrus nolebat. iõ redargutus ẽ.¬
utrum placuerit bo

Expanded text:
Non enim volebat Deus actionem Non enim volebat Deus actionem Judaeorum quae mala erat, sed volebat passionem bonam; et haec voluntas per malas Judaeorum voluntates imutique bonas implet per malorum hominum voluntates malas: qui occisus est diceretur. Ecce manifeste habes magnum bonum fuisse quod Christus occisus est; et hoc bonum quia Petrus nolebat, ideo redargutus estUtrum p
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e xp̃m ꝙ fuit mala actio ⁊ pec¬
catum. actum quippe nidõꝵ ñ uo¬
cognouisti sessionem meam .i. uo
liusti. ⁊ appbasti passionẽ meam tͥ
ẽnim placuit. uoluit itaq tota tͥ¬
luit ut iudet occid̾ent. quia uolu¬
uideoꝵ. nec tñ noluit. Si enĩ no-¬
Iuisset nec fuisset. Oppositio.
ed ad hoc opponitur sic. Si uo¬
luit deus ut xp̃c pat̾etur. uo¬
luit utiq ut pateret᷑ a uideis ł ñ.
Si uoluit ut ñ pateret᷑ a uideis. õ
passus sit. fc̃m ẽ itaq ꝙ uoluit
d̾s nõ fi̾. Si ãt uoluit eum ꝑatia
uideis. gͦ uoluit eum occidi a iu¬
deis. uoluit itaq ut uidei occide̾nt
eum. Ad ꝙ ixndentes dñis simpͥ¬
ti. mori. quia eius passio bonũ
fuit ⁊ cã nr̃e salutis. cum aũt
dr̃: uolebat eum pati uł occidi a
uideis. hic distinguend̃ ẽ. Si e¬
nim intlłr. sic. uolebat eum pas¬
sionem sustinere siue crucifixio¬
nem a uideis illatam: uerus ẽ
sensus. Si uero intlłr sic. uole¬
bat ut uidei occid̾e̾nt eum: fłm ẽ.

Expanded text:
d fuit mala actio et peccatum. Actum quippe Judaeorum non vocognovisti sessionem meam, id est, voluisti et approbasti passionem meam, tibi enim placuit. Voluit itaque tota Trluit ut Judaei occiderent; quia voluJudaeorum nec tamen noluit, si enim noluisset, nec fuisset. 3. Oppositio. Sed ad hoc opponitur sic: Si voluit Deus ut Christus pateretur, voluit utique ut pateretur a Judaeis, vel non. Si voluit ut non pateretur a Judaeis, cum passus sit, factum est itaque quod voluit Deus non fieri. Si autem voluit eum pati a Judaeis, ergo voluit eum occidi a Judaeis: voluit itaque ut Judaei occiderent eum. Ad quod respondentes, dicimti et mori; quia ejus passio bonum fuit, et causa nostrae salutis. Cum autem dicitur: Volebat eum pati vel occidi a Judaeis, hic distinguendum est: Si enim intelligitur sic: Volebat eum sustinere passionem sive crucifixionem a Judaeis illatam, verus est sensus; si vero intelligitur sic: Volebat ut Judaei occiderent eum, falsum est.
Abbreviated transcription (Latin):
rie excõis fer̃t snĩam ⁊ ab altari cͥ
mĩstrabãt ñ aĩo. s offõ seꝑati. uitã
suã qi mortuã plang̾t. certi ꝙ recõ¬
adõ ñ solum amissa recipiant. sed
Hiis auͣttib mnitũt᷑ qui suffice̾
contẽd̃t dõ ꝯfit̾i pcc̃a sũ sac̃dote. dñt
enĩ ꝙ siqͥs timens detegi culpã su¬
am ap̃ hoĩes. ne iñ oppbrio h̃atur.
ł alii suo exẽplo ad peitand̃ actingã¬
tur. ⁊ ĩõ taceat hoĩ. ⁊ reuelet doꝯseq᷑¬

Expanded text:
 ab altari cui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quod reconuctibus, a Deo non solum amissa recipiant, sed His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat De
Abbreviated transcription (Latin):
Am scd̃m q̃onis articłm inspicia¬
mus .s. utrum sufficiat pc̃ca confi¬
teri soli deo: an oporteat confiteri sa¬
c̃doti. Quibdã uisũ ẽ suffice̾ si so
cit. Item ambr̃. Idõ fleiit᷑ petrus:
qr culpa obrepsit ei. Non inuenio
quid dixit: inuenio qued fleuĩt.
lacrimas eius lego. satisfconẽ
ñ lego. S ꝙ defendi ñ pt̾ ab solui
pt̃̾. lauant lacͥme delutum. ꝙ uo
ce pudor ẽ confiti ⁊ uenie fletus

Expanded text:
m quaestionis articulum inspiciamus, scilicet, utrum sufficiat peccata confiteri soli Deo, an oporteat confiteri sacerdoti. Quibusdam visum est sufficere, si solcit. Item Ambros.: Ideo flevit Petrus, quia culpa obrepsit ei; non invenio quid dixerit, invenio quod fleverit. Lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Sed quod defendi non potest, ablui potest. Lavant lacrymae delictum, quod voce pudor est confiteri. Veniae fletus
Abbreviated transcription (Latin):
si confundĩs alicui dr̃e: dicito ea co¬
tidie maĩa tua. ñ dico ut confitea
deo: qui turat ea. nec enũ siñ dixĩs
ignorat ea cũ faciebas ea p̃sto e¬
rat. Cũ ad mittẽs ea: cognou̾at. Nũ¬
quid ea uult a te cognosce̾ : pecca̾e
ciũ ñ crubuisti. ⁊ confit̾i erubescis:
Dicito in hxͣ uita: ut in alia requiẽ
h̃as. Dicito ingenustens ⁊ latͥmans
In cõdice scͥpta sunt pcca tua. Spõ¬
gia pcc̃oꝵ tuoꝵ lacͥme tue sunt. It̾¬
ꝓsꝑ. Illi quoꝵ pcr̃a humanã noti¬
ciam latent. non abipĩs confessa.
neo ab aliis publicata. Si ea ꝯfit̾i ł
ces fiant ⁊ ueluti sue ũqͥtatis ultores
h inse uolũtariã penã seui̾ssie aĩad¬
u̾siois ex̾ceãt tꝑalib penis mutab̃t
lr̃ et̾na supplicia. ⁊ lacͥmis ex u̾a cor¬

Expanded text:
si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearDeo, qui curat ea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae sint. It Illi quorum peccata humanam notitiam latent, non ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiterices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia