comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficiscentes inheremus : pere grinantib: copulamur absentib: alloquimur separatos.
Defũctos quoq ad conloquium resuscitam eosq utui entes cõplectimur &tenemus
& uitae officia his usumq deferimus. Eaigitur ẽ ad imaginem dĩ : quae non corporea
aestimatur. sed mentis uigore absentes uid& : trans marina uisu nouit: ꝑ curritas pectu
scrutatur abdita. huc atq illuc. uno momento sensus suos ꝑtotius orbis fines & mundi
secr&a circum fert : quae dõ iungitur. xp̃o adher&. Descendit ad infernum atq ascen¬
dit : libera uersatur in caelo: Deniq audi dicentem: Nr̃a aũt conuersatio in caelis est:
Non est ergo adimaginem dĩ. in quads̃ semꝑ ẽ : sed audi quia ad imaginem dĩ. Dicit
enimapłs : nos itaq: om̃s reuelata facie gloriã dĩ speculantes: ad candem imaginem
reformamur a gloria ingloriam : sicut adnĩ spu: quia igitur cognouimus animã eẽ

Expanded text:
ficiscentes, inhaeremus inlecebris, copulamur absentibus, adloquimur separatos, ficiscentes, inhaeremus inlecebris, copulamur absentibus, adloquimur separatos, defunctos quoque ad conloquium resuscitamus eosque ut uiuentes conplectimur et tenemus et uitae officia his usumque deferimus. ea igitur est ad imaginem dei quae non corporeo aestimatur, sed mentis uigore, quae absentes uidet, transmarina uisu obit, transcurrit aspectu, scrutatur abdita, huc atque illuc uno momento sensus suos per totius orbis finis et mundi secreta circumfert: quae deo iungitur, Christo adhaeret, descendit in infernum atque ascendit, libera uersatur in caelo. denique audi dicentem : nostra autem conuersatio in caelis est. non est ergo ad imaginem dei in qua deus semper est? sed audi quia ad imaginem dei. dicit enim apostolus: nos itaque omnes reuelata facie gloriam dei speculantes ad eandem imaginem reformamur a gloria in gloriam sicut a domini spiritu. Quia igitur cognouimus animam esse
Abbreviated transcription (Latin):
sim : Quod ante pedesẽ uideo : qđ a tergo ẽ uidere non possum : Ceruicem mẽa nescio
non noui occipitium renes meos uidere non possum: similit̃ quantum ẽ. quod au¬
diuimus cũ id quod paululum dist& uidere . & audire non possim siuinter iecti pari¬
& essint: impeditur aspectus. impeditur auditus: Deinde corpus nr̃m uno in locõ
her& angusto : includicur spatio. Om̃s ferae latiores sunt homine : om̃s & iã uelotio¬
res: Nonergo caro potest eẽ adimaginemdĩ : sed anima nr̃a qua e libera ẽ : & diffu¬
sis cogitationib: atq consiliis. huc atq illuc uagatur : quae considerando spectat
om̃ia : Eccenunc sumus initalia : & cogitamus quae ad orientales. aut occidenta¬
les partes spectare uideantur &cum illis uersari uidemur : qui imꝑsidas̃ constitu
& illos uidemus quid egunt in africa si quos cognitos nobis eaterra susceperit. sequimur pro¬

Expanded text:
sim? quod ante pedes est uideo, quod a tergo est uidere non possum. ceruicem meam nescio, sim? quod ante pedes est uideo, quod a tergo est uidere non possum. ceruicem meam nescio, non noui occipitium, renis meos uidere non possum. similiter quantum est quod audimus, cum id quod paululum distet uidere et audire non possim ? si creaturas parietes sint, inpeditur aspectus, inpeditur auditus. deinde corpus nostrum uno in loco haeret, angusto includitur spatio; omnes ferae latiores sunt homine, omnes etiam uelociores. non ergo caro potest esse ad imaginem dei, sed anima nostra, quae libera est et diffusis cogitationibus atque consiliis huc atque illud uagatur, quae considerando spectat omnia. ecce nunc sumus in Italia et cogitamus quae ad orientales aut ad occidentales partes spectare uideantur et cum illis uersari uidemur qui in Perside sunt constituti et illos uidemus qui degunt in Africa, si quos cognitos nobis ea terra susceperit, sequimur pro
Abbreviated transcription (Latin):
terra ẽ quia caro terra ẽ : ergo corporeus dẽ : ergo infirmus ut caro passionib: q: sub¬
iectus forte caput tibiuideatur adsimilitudinem dĩ quia emin&: aut oculi quia in¬
tuentur : uł aures. quia audiunt: si altitudinem spectes: non proceri uidemur. quia
paululũ uertice eminemus a terris. sed ideo nom pud& nos similes dõ dici: quia ser¬
pentib: c&erisq reptantib: aut quiadã mulis atq: ouibus aut lupis celsioressumus.
& quantum in ea parte cameli nobis atq: elefanti ꝓceriores sunt: obtutus ẽ quidem pres¬
tans spectareelementu mundi: cognoscere. quae nullus ad nunti& : sed tuus de prae¬
hendat aspectus: uerum hoc ipsum quantum est. quod uidemus. ut eo ad similitudi¬
nem dĩ nos esse dicamus: Qui om̃ia uid& spectat om̃ia. latentes dep̃hendit affectus.
scrutatur cordis occulta : non pud&. hocdicere : cumipseme totum uidere non pos¬

Expanded text:
terra est, quia caro terra est, ergo corporeus deus, ergo infirmus ut caro passionibusque subterra est, quia caro terra est, ergo corporeus deus, ergo infirmus ut caro passionibusque subiectus? et forte caput tibi uideatur ad similitudinem dei, quia eminet, aut oculi, quia intuentur, uel aures, quia audiunt. si altitudinem spectes, aedificiorum proceri uidemur, quia paululum uertice eminemus a terris? sed ideo non pudet eo nos similes dei dici, quia serpentibus ceterisque reptantibus aut quia dammulis atque ouibus aut lupis celsiores sumus? et quantum in ea parte cameli nobis atque helefanti proceriores sunt! optutus est quidem praestans spectare elementa mundi, cognoscere quae nullus adnuntiet, sed tuus deprehendat aspectus: uerum hoc ipsum quantum est quod uidemus, ut eo ad similitudinem dei nos esse dicamus, qui omnia uidet, spectat omnia, latentes deprehendit affectus, scrutatur cordis occulta? non pudet hoc dicere, cum ipse me totum uidere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
te agni nomen scriptum est : Anima igitur. nr̃a. adimaginem dĩ ẽ. in hac totus es
homo : quisine hacnihil es sed esterra & interram resolueris. Deniq ut scias quiasi¬
ne anima caronihil ẽ. nolite in quit timere eos qui possunt corpus occidere animã
aũt non possunt: Quidigitur in carne p̃sumis. quinihil amittis. sicarnem ami¬
seris : sed illudtime : neanimaetuae defrauderis auxilio. Quam eñi dabit homo cõ¬
mutationem pro anima sua in qua non exigua suiportio : sed totius humane uniuer¬
sitatis substantia ẽ. haec est ꝑ quam c& eris ferarum. auiumque dominaris: animan¬
tibus: haec est adimaginem dĩ: corpus aũt ad speciem bestiarum. In hacpium diui¬
nae imitationis insigne : in illocum feris acbeluis uile consortium: sed traccemus
limatius : quid sit adimaginem dĩ. Caronumquit adimaginem dĩ est : ergo indõ

Expanded text:
te agni nomen scriptum est. 43. Anima igitur nostra ad imaginem Dei est. In hac totus es, te agni nomen scriptum est. 43. Anima igitur nostra ad imaginem Dei est. In hac totus es, homo; quia sine hac nihil es, sed es terra, et in terram resolveris. Denique ut scias quia sine anima caro nihil est: Nolite, inquit, timere eos qui possunt corpus occidere, animam autem non possunt . Quid igitur in carne praesumis, qui nihil amittis, si carnem amiseris? Sed illud time, ne animae tuae defrauderis auxilio. Quam enim dabit homo commutationem pro anima sua, in qua non exigua sui portio, sed totius humanae universitatis substantia est? Haec est per quam caeteris ferarum aviumque dominaris animantibus: haec est ad imaginem Dei, corpus autnae imitationis insigne, in illo cum feris ac beluis uile consortium. Sed tractemus limatius quid sit ad imaginem dei. caro numquid ad imaginem dei est? ergo in deo
Abbreviated transcription (Latin):
acmentem. unde om̃ia consilia proficiscuntur. adquã operum tuorũ fructus refert᷑:
Illa ẽ enim plena sapientiae : plena pi&atis. atq: iustitiae : qm̃ om̃is uirtus a dõ est : Cui
dicit ds̃. ecceego hierusalem pinxi murostuos. Illa anima a dõ pingitur. quae hab& n¬
se uirtutem gratiarumrenitentẽ splendore pi&atis: Illa anima benepicta ẽ in qua
imago substantiae: secđm hanc imaginem quae refulg& : pictura p̃ciosa ẽ: secđm han
imaginem : adam ante peccatum: sed ubi lapsus ẽ : deposuit imaginẽ caelestis. sumpsit
terrestris effigiem: sed fugiamus hanc imaginem : quae intrare ciuitatem dĩ non potest :
quia scriptum ẽ: Dnẽ inciuita tetua imaginem eorum ad nihilum rediges: non intrat
indigna imago : & quae intrarit : excluditur Quia non intrabit inquit in ea omne
cõmune : & qui facit execrationem & mendacium : sed ille intrabnt in eã . cuius in fron¬

Expanded text:
ac mentem, unde omnia consilia proficac mentem, unde omnia consilia proficIlla est enim plena sapientiae, plena pietatis atque justitiae; quoniam omnis virtus a Deo 129 est. Cui dicit Deus: Ecce ego, Hierusalem, pinxi muros tuos se virtutum gratiam renitentem, splendoremque pietatis. Illa anima bene picta est, in qua imago substantiae. Secundum hanc imaginem quae refulget, pictura pretiosa est. Secundum hanc imaginem Adam ante peterrestris effigiem. Sed fugiamus hanc imaginem, quae intrare civitatem Dei non potest, quia scriptum est: Domine, in civitate tua imaginem eorum ad nihilum rediges . Et non intrat indigna imago, et quae intraret, excluditur; quia non intrabit, inquit, in eam omne commune, et faciens exsecrationem et mendacium : sed ille intrabit in eam, cujus in fron
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis aut operis: non igitur inutroq: una ꝑsona. sed una sub stantia ẽ: Et bene ad di¬
dit sumus : quia semꝑ ẽẽ diuinum .ẽ ut co a&ernum credas : quemputabas eẽ dissimilem.
a & nus enĩ ẽ. dequodicit morses: qui est misitme: pulchre &iam illud p̃misit: ego & pa¬
ter : Namsi patrem p̃misiss& : Tuminorem filium iudicares : sed p̃misit filium : quẽ
non conuenit credipatri superiorem. Ad iunxit patrem . ut aduertasdm̃ patrem & fi¬
lium eius ordinis p̃iudicio non teneri: ad tende inquit tibi soli: aliudem̃ sumus nos.
alia nr̃a : alia quae circanos sunt : Nos sumus hoc ẽ anima & mens: nr̃a sunt corparis
membra & fensus eius: circanos aũt pecunia ẽ. serui sunt & uitae istius apparatus
Tibiigitur adtende : & teipsum scito: Hoc est : non quales lacertos habeas non quantam
corporis fortitudinẽ non quantas possessiones. quantam potentiã. sed qualem animam

Expanded text:
nitatis aut operis. non igitur in utroque una persona, sed una substantia est. et bene addinitatis aut operis. non igitur in utroque una persona, sed una substantia est. et bene addidit sumus, quia semper esse diuinum est, ut coaeternum credas quem nam esse dissimilem. aeternus est enim de quo dicit Moyses: qui est misit me. pulchre etiam illud praemisit ego nam. nam si patrem praemisisset, tu minorem filium iudicares; sed praemisit filium, quem non conuenit credi patre superiorem, adiunxit patrem, ut aduertas deum patrem et filium eius ordinis praeiudicio non teneri. Adtende inquit tibi soli. aliud enim sumus nos, aliud sunt nostra, alia quae circa nos sunt. nos sumus, hoc est anima et mens, nostra sunt corporis membra et sensus eius, circa nos autem pecunia est, serui sunt et uitae istius adparatus. tibi igitur adtende, te ipsum scito, hoc est non quales lacertos habeas, non quantam corporis fortitudinem, non quantas possessiones, quantam potentiam, sed qualem animam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed esto. ut adminiculo seruorum adoperandum ds̃ uobis indiguisse uideatur. sio peratio cõmunis
eripuit nos inquid depotestate tenebrarum : & transtulit in regnumfilii claritatis suae. Inqͥo
habemus redemptionem remissionẽ peccatorũ. qui ẽ imagodĩ inuisibilis & primo genitus
uniuersae creaturae. Ipse ẽ i magopatris:q iisemꝑ est &erat in principio. Deniq imago
ẽ quaedicit phrlippe : qui meuid& uid& & patrem : Et quomodo cum imaginemuiuam
patris uiuentis uideas dicis. ostende nobis patrem: non credis quia ego in patre. & pat̃ inmeest
godĩ ẽ solus ille quidixit : ego & pat̃ unum sumus. Itahab& similitu dinem patris. ut diuiiu¬
tatis et plenitudinis habeatunitatem: Vbi dicit faciamus. quomodo inequalitas : cum
iterum dicat ad similitudinem nr̃am. ubi ẽ dissimilitudo  sic & in euangelio ubi dicit. ego
& pater : utiq non una persona ẽ ubi aũt ait unum sumus: nulla ẽ discrepantia diui¬

Expanded text:
sed esto ut adminiculo seruorum ad operandum deus uobis indiguisse uideatur: si operatio communis eripuit nos inquit de potestate tenebrarum et transtulit in regnum fili claritatis suae, in quo habemus redemptionem et remissionem peccatorum, qui est imago dei inuisibilis et primogenitus uniuersae creaturae. ipse est imago patris, qui semper est et erat in principio. denique imago est qui dicit: Philippe, qui uidet me uidet et patrem. et quomodo tu, cum imaginem uiuam patris uiuentis uideas, dicis: ostende nobis patrem? non credis quia ego in patre et pater in me est? go dei est solus ille qui dixit: ego et pater unum sumus, ita habens similitudinem patris, ut diuinitatis et plenitudinis habeat unitatem. ubi dicit faciamus, quomodo inaequalitas? cum iterum dicat ad similitudinem nostram, ubi est dissimilitudo? sic et in euangelio, ubi dicit ego et pater, utique non una persona est; ubi autem ait unum sumus, nulla est discrepantia diui
Abbreviated transcription (Latin):
maris profundo feruntur uideri: ut eorum conspectu naute nauigandi in illis
locis p̃sumptione reuocentur. nec secr&a elementarum. adire sine supp̃me
terrore mortis usurpent. sediam ad surgamꝰ ipsi deprofundomaris & aliquan¬
tulum sermo nr̃temergat atq: ad superiora sesubrigat. spectemus ea quae usita¬
ta multis et plena sint gratiae quomodo aqua insalis uertatur soliditatem ut ferro
sae pecedatur quod debrittahicis salib: nihilmirũ quae speciae marmoris ualidi
eius dem metalli niueo cando reresplendent. Salubres corporiscibo & potui nimis
grati. Quomodo &iam non indecorus lapis coralium in mari herbasit. si inaerem trans¬
feratur lapidis firmitate solid&ur. unde &iam ostreis p̃ciosissimã inargaritã natura
infixerit. quo modo eamaris aqua intã molli carne solidauerit. Quȩ difficile apud reges
nuenuencur camliteorib quasi uilia iacent uulgo &emnsarisean ecatils coulo litor

Expanded text:
maris profundo feruntur uideri, ut eorum conspectu nautae a nauigandi in illis maris profundo feruntur uideri, ut eorum conspectu nautae a nauigandi in illis locis praesumptione reuocentur nec secreta elementorum adire sine supremo terrore mortis usurpent. Sed iam adsurgamus ipsi de profundo maris et aliquantum sermo noster emergat atque ad superiora se subrigat. solum ea quae usitata multis et plena sint gratiae, quomodo aqua in salis uertatur soliditatem, ut ferro saepe caedatur, quod de Brittanicis salibus nihil mirum, qui <in> speciem marmoris ualidi eiusdem metalli niueo candore resplendent, salubres corporis cibo et potui nimis grati: quomodo etiam non indecorus lapis coralium in mari herba sit, si in aerem transferatur, lapidis firmitate solidetur: unde etiam ostreis pretiosissimam margaritam natura infixerit, quomodo eam maris aqua io tam molli carne tantum. quae difficile apud reges inueniuntur, ea. litoribus quasi meridiano iacent uulgo et in saxis asper
Abbreviated transcription (Latin):
aculcum & hoc mortuae: sicut enĩuipereos siquis calcauerit recens dum taxat gra¬
uius quã uenenum nocere ꝑ hib&ur & in medicabile uulnus serpere ita&iã turt᷑
aculeo suo mortua amplius quam uiua periculi adferre memoratur. Lepusculus
quoq: timidum animal interris in mariformidabile: citam & quae non facile
possit auferri. corruptelam inuehit. uoluit &iam tecreatortuus nec inmarisatis
ab insidiantib: ẽẽ securum : ut propt̃ pauta que noceant quasi in excubiis positus armis
fide semꝑ & scuto deuotionis accinctus. ad nõ tuo debeas salutis sperare p̃sidium
Ueniamus ad athlanticum mare quã in gentia illic & infinite magnitudinis co&ȩ
quae siquando suꝑnatant fluctib: ambulare insulas putes montes altissimos sũ mis
ad caelum uerticib: eminere. Quae non in acta nec inlitorib: sed in athlantico

Expanded text:
aculeum et hoc mortuae? sicut enim uiperae imbres si quis calcauerit recens dumtaxat graaculeum et hoc mortuae? sicut enim uiperae imbres si quis calcauerit recens dumtaxat grauius quam uenenum nocere fertur et inmedicabile uulnus serpere, ita etiam turtur aculeo suo mortua amplius quam uiua periculi adferre memoratur. lepusculus quoque, timidum animal in terris, in mari formidabile, citam et quae non facile possit noluit corruptelam inuehit. uoluit enim te creator tuus nec in mari satis ab insidiantibus esse securum, ut propter pauca quae noceant quasi in excubiis positus armis fidei semper et scuto deuotionis noluit a domino tuo debeas salutis sperare praesidium. ueniamus ad Atlanticum mare. quam ingentia illic et infinitae magnitudinis cete, quae si quando supernatant fluctibus, ambulare insulas putes, montes altissimos summis ad caelum uerticibus eminere! quae non in acta nec in litoribus, sed in Atlantici
Abbreviated transcription (Latin):
omnib mercib cariorem nos mercem longe inparem ad periculiuicem misera
lucri cupidine reportamus Itaq illi patriã rep&unt nos derelinquimus. illis in¬
nando increm̃tũ generis atquiritur : nobis minuitur nauigando. Quisigitur neg&
diuinitus illis in fusum ingenium ẽe huius modi atq uirtutem cũ uideatistos in aqui¬
lonem tam solemnẽ obeunde faecunditatis peregrinationem uiuaci ingeniocon¬
ponere alios in exiguo corpore tantũ ualiditatis ad sumere ut maximas nauium
plenis currentes uelis in mediis fluctib sistant e sicut breuis pisciculus echinus
tanta facilitate memoratur nauem ingentem statuere. ut quasi radicatam
mari herere uideas nec mouere aliquam diuenĩ in mobilem seruat. an & buic
putas sinecreatoris munere tantum potuisse supp&ere uirtutis: quid gladios lo¬
quor. aut serras. aut canes maritimos autballenas. auttrgenas quid &iã turturis

Expanded text:
omnibus mercibus hic, nos mercem longe inparem ad periculi uicem misera omnibus mercibus hic, nos mercem longe inparem ad periculi uicem misera lucri cupidine reportamus. itaque illi patriam repetunt, nos derelinquimus: illis nando incrementum generis adquiritur, nobis minuitur nauigando. quis igitur neget diuinitus illis infusum ingenium esse huiusmodi atque uirtutem, cum uideat istos in aquilonem tam sollemnem obeundae fecunditatis peregrinationem uiuaci ingenio conponere, alios in exiguo corpore tantum ualiditatis adsumere, ut maximas hic plenis currentes uelis in mediis fluctibus sistant, sicut breuis pisciculus echeneis tanta facilitate memoratur nauem ingentem statuere, ut quasi radicatam marlmari haerere uideas nec mouerimoneri; aliquamdiu enim inmobilem seruat. an et huic putas sine creatoris munere tantum potuisse subpetere uirtutis? quid gladios loquar aut serras aut canes maritimos aut balaenas aut xygaenas, quid etiam turturis
Abbreviated transcription (Latin):
ditas aut solissoleat uernare temperies Nouit igiturpiscis pariendi tempus quod pro
magno mysterio dixit salomonis sapientia Nouit tempus eundiatq: redeundi : no¬
uit tempus ꝑfunctionis &iactationis & nouit ut nonqueat falli : quia nonrationis aesti¬
matione & disputationis argumento utitur sed inspirationenaturae quae uera ẽ¬
magis trapi&atis Deniq om̃s animantes p̃scripta habent parienditempora ho¬
mosolus in discr&a atq: confusa Reliqua genera clementiam temporis querunt muli¬
eres sole partus suos inclem̃ter e fundunt uana eñ & intemperans libido generan¬
diuagampariendi a& atem exib& pisces tanta maria transmittunt utilitatem
aliquã generisuo queant nos quoq: diffusa aequora trans fr&amus sed quanto
honestius quod successionis amore quã quod pecuniae auiditatesus cipitur
deniq illis ad pi& atem nobis ad quaestum trans missi deputatur. Illisobolem p̃ser̃

Expanded text:
ditas aut solis soleat uernare temperies. nouit igitur piscis pariendi tempus, quod pro ditas aut solis soleat uernare temperies. nouit igitur piscis pariendi tempus, quod pro magno mysterio dixit Solomonis sapientia, nouit tempus euudieundi atque redeundi, nouit tempus perfunctionis et iactationis et nouit ut non queat falli, quia non rationis aestimatione et disputationis argumento utitur, sed inspiratione naturae, quae uera emagistra pietatis. Denique omnes animantes praescripta habent pariendi tempora, homo solus indiscreta atque confusa. Reliqua genera clementiam temporis quaerunt, mulieres solae partus suos inclementer effundunt. Vaga enim et intemperans libido generandi vagam pariendi aetatem exhibet. Pisces tanta maria transmittunt, ut utilitatem aliquam generi suo quaerant. Nos quoque diffusa aequora transfretamus: sed quanto honestius, quod successidenique illis ad pietatem, nobis ad quaestum transmissio deputatur. illi subolem referunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qua enam ista sit ratio : consideremus Obiectus ẽ. pontisinus boreae : c&erorũq uen¬
torum uiolentissimis flatib: unde sigrauis illic procella fuerit tempestates mouent᷑
Ita ut deprofundo arena uertatur cuius rei fluctus arenosus: indicio est. Qui uen¬
torum motu in surgens altius : tupondere grauior haud dubiae non solum nauigan¬
tibus sed &iam maritimis ipsis animantib: intolerabilis hab&ur. Accedit illud: qđ
cumplurima & maxima ponto flumina misceantur : tum hiberno temporesinus
ipse frigidior & horrentem rigescat ad lapsum propterea pisces tãquã arbitri
fluentorum aestate illic aspirantis aure clementiam captare consuer̃. Cuius a moe¬
nitate ꝑfuncti : rursus hiemis aspera declinare contendunt & septentrionalib: plage
saeua fugientes. Inreliquossesinus conferunt in quib: aut uentorũmollior sit placi¬

Expanded text:
Quaenam ista sit ratio consideremus. obiectus est Ponti sinus boreae ceterorumque uenQuaenam ista sit ratio consideremus. obiectus est Ponti sinus boreae ceterorumque uentorum uiolentissimis flatibus, unde si grauis illic procella furit, tempestates mouentur, ita ut de profundo harena uertatur, cuius rei fluctus harenosus indicio est, qui uentorum motu insurgens altius, tum pondere grauior haud dubie non solum nauigantibus, sed etiam maritimis ipsis animantibus intolerabilis habetur. accedit illud, quod cum plurima et maxima Ponto flumina misceantur, tum hiberno tempore sinus ipse frigidior et torrentum rigescat omnem. propterea pisces tamquam arbitri fluentorum aestate illic asperantis aurae clementiam captare senitate perfuncti rursus hiemis aspera declinare contendunt et septentrionalis plagae saeua fugientes in reliquos se sinus conferunt, in quibus aut uentorum mollior sit placi
Abbreviated transcription (Latin):
nem quidem uerbis non explicant sed factis locuntur: ꝑgunt enĩ aestatis tempore ad
fr&um ponti eo quod reliquo marissinu. hic sinus dulcior sit. Nonenim tamdiu sol ei
fr&o : quã diuc& eris inmoratur. Eique fit causa ut non omnem a quã exhauriat quȩ
dulcis atq potabilissit. Quis aũt ignorat quod &iam ea quae maritma sunt aquis ple¬
rumq: dulcib: delectentur : deniq: dumflumina sequuntur & ad superiora ascendun
frequent̃ alieni pisces generis capiuntur influuiis. Cum haec igitur causa pontum illis
faciat gratiorem uł quod aestus temperat solem. nisi illic flatum a quilonis tum opor¬
tuniorem c&eris iudicant in quogenerare & partus possint proprios enutrire : quod
teneri fa&us laborem aliaene regionis ferre uix possint quos illic fou& aeris magna
cdementia. Itaq ꝑacto munere: om̃ssimul eo quouenerant agminere uertuntur¬

Expanded text:
nem quidem verbis non explicant, sed factis loquuntur? Pergunt enim aestatis tempore ad nem quidem verbis non explicant, sed factis loquuntur? Pergunt enim aestatis tempore ad fretum Ponti, eo quod reliquo maris sinu hic sinus dulcior sit. Non enim tamdiu sol ei freto, quamdiu caeteris immoratur, eaque fit causa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis atque potabilis est. Quis autem ignoret quod etiam ea quae maritima sunt, aquis plerumque dulcibus delectentur? Denique dum flumina sequuntur, et ad superiora ascendunt, frequenter alieni pisces generis capiuntur in fluviis. Cum haec igitur causa Pontum illis faciat gratiorem, vel quod aestus temperet solemnis illic flatus aquilonis, tum opportuniorem caeteris judicant, in quo generare, et partus possint proprios enutrire, quod teneri fetus laborem alienae regionis ferre vix possint, quos illic fovet aeris blanda clementia. Itaque peracto munere om
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Dies statuitur et pleriq: ad dies statutos occurrere nequeunt. Quis impera¬
tor piscib p̃ceptum dedit : quis doctor hanc tribuit discipliname qui m&atores iti¬
nera dis ponunt qui duces iter dirigunt. ut nullus desit occursus: sed agnosco quis
ille sit imperator: qui ordinatione diuina sensib: uniuersorum suum effundat
imperium : qui tacitis mutis animantib: naturalis discipline ordinem tribuat¬
& non solum magna penetr& sed &iam ꝑminima quaeque se fundat. Diuinae legi
piscis obsequitur & homines contradicunt. piscis sollempniter. obaudit mandata
caelestia & homines irrita faciunt di p̃cepta. an contemtibilis tibi uid&ur quia
mutus ẽ rationisq expers sed uide netu tibi magis incipias ẽẽ contemptui ab inrationa¬
bili inrationabilior dep̃hendaris. Quidaũt rationabilius hoc piscium transitu cuius ratio¬

Expanded text:
tur, dies statuitur: et plerique ad dies statutos occurrere nequeunt. quis imperatur, dies statuitur: et plerique ad dies statutos occurrere nequeunt. quis imperator piscibus praeceptum dedit, quis doctor hanc tribuit disciplinam, qui metatores itinera disponunt, qui duces iter dirigunt, ut nullius desit occursus? sed agnosco quis ille sit imperator, qui ordinatione diuina sensibus uniuersorum suum infundat imperium, qui tacitus mutis animantibus naturalis disciplinae ordinem tribuat, non spiscis obsequitur, et homines contradicunt! Piscis solemniter obaudit mandata coelestia, et homines 92 irrita faciunt Dei praecepta! An contemptibilis tibi videtur, quia mutus est, rationisque expers? Sed vide ne tu tibi magis incipias esse contemptui, si irrationabili irrationabilior deprehendaris. Quid autem rationabilius hoc piscium transitu, cujus ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ut solitariam uita remotam possent arbitrorum interpolatione transigere.
sunt tamen aliqua genera piscium quae non ingenu facilitate loca mutent. sed
fouendi partus necessitate. Quaeo portuno atq legittimo procurantes tempore
explurimis locis. ac diuerso sinumaris. innumeri. uelut cõmuni consilio. con¬
uenientes coniuncto agminae aquilonis flatus p&unt: & ad illudseptentriona¬
lium mare partium quadam naturae lege contendunt. Decaspio : sic ascendere
uideas reuma qđ dã eẽ it a ꝓruunt fluctusq int̃secant ꝑ praepontidem in euxinũ
uiolento imp&u profluentes: Quis piscib: haec ad nunciat. locap̃cipit tempora
quis tribuit dispositionem uiandi comitandi ordine mo&as & tempora reuerten
di  hominessunt. imperatorem habent cuius expectant imperium. procedit tesser
ꝓponuntur edicta prouincialib: ut conueniant. Tribunis militum littere dirigun¬

Expanded text:
ut solitariam vitam remota possint arbitrorum interpellatione transigere. ut solitariam vitam remota possint arbitrorum interpellatione transigere. Sunt tamen aliqua genera piscium, qui non ingenii facilitate loca mutent, sed fovendi partus necessitate; quem opportuno atque legitimo procurantes tempore, ex plurimis locis, ac diverso sinu maris, innumeri velut communi consilio convenientes conjuncto agmine Aquilonis flatus petunt, et ad illud Septentrionalium mare partium quadam naturae lege contendunt. Dicas, si ascendentes videas, rheuma quoddam esse, ita proruunt, fluctusque intersecant, per Propontidem in Euxinum pontum violento impetu profluentes. Quis piscibus haec annuntiat loca, praecepit tempora? Quis tribuit disposdi? homines scilicet imperatorem habent, cuius expectatur imperium, procedit tessera, proponuntur edicta prouincialibus ut conueniant, tribunis militum litterae dirigun
Abbreviated transcription (Latin):
ximis auferant : Nũquit soli in habitis terram: clamat proph&a. cognoscit hȩc
dñs : et uindictae reseruat. Quanto aliena apiscibus auiditatis rapina: illinatura¬
lia captant secr&a. &ultra terminos orbis terrarum marenorunt. quod nullae
interpolant insulae nec terra aliqua inter iac& uł ulterius ulla sit posita. illici¬
tur uhi diffusum latem are omnem spectan diusum utilitatis gratia naui gandi
inter cludat audaciam. Condereseferunt ut c&e illa in mensa genera piscium
aequalia montib: corpora. ut tradiderunt nobis quiuidere poterunt : illic qu& ũ
aeuum exigant. Discr&a ab insulis: & ab omnium maritimarũ urbium conta¬
giis separata. Hab& suas regiones : & abitacula distributa Manent in his in offen¬
sa uicinorum limite. Nec uago transitu mutationes quaerunt locorum : sedtã quã
patrium solum diligunt. & in his inmorari dulce arbitrantur. Quae ideo eleger

Expanded text:
ximis auferant! numquid soli habitabitis super terram? clamat propheta. cognoscit haec ximis auferant! numquid soli habitabitis super terram? clamat propheta. cognoscit haec dominus et uindictae reseruat. Quanto aliena a piscibus auiditatis rapina! illi naturalia captant secreta et ultra orbis terrarum terminos mare norunt, quod nullae interpolant insulae, nec terra aliqua interiacet uel ulterius ulla sit posita. illic igitur ubi diffusum late mare omnem spectandi usum, utilitatis gratia nauigandi intercludat audaciam, condere se feruntur cete, illa inmensa genera piscium, aequalia montibus corpora, ut tradiderunt nobis qui uidere potuerunt. illic quietum aeuum exigunt discreta ab insulis et ab omnibus maritimarum urbium contagiis separata habent suas regiones et habitacula distributa. manent in his inoffenso uicinorum limite nec uago transitu mutationes quaerunt locorum, sed tamquam patrium solum diligunt et in his inmorari dulce arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
suspectum at nobis longe alia sententia mutare exilio domos incolarũ fastidio te
neri aduenarum capta regratiam transferre terminos ꝑp&uos quosposuerunt
patres nr̃i agrum adagrum iungeredomum addomum: Deficit terra hominibus.
sternuntur & maria. Rursus pro singulorum libidine inciditur terra : mare m¬
funditur ut insulas faciat possideant fr&a spatia maris sibi uindicant iure man¬
cipii pisciumq: iura: sicut uernaculorum condicione seruitii : sibi subiecta
commemorant : Iste inquid sinus maris m̃s ille alterius. Diuidunt elementa
sibi potentes his ostreae influctib nutriuntur his inuiuario piscis includit᷑:
luxoriae necmare sufficit nisia pothecas habeant ostrearum. Itaq a & ates
earum numerant & piscium receptacula instruunt. nec conuiuium diuitus
mare non possitimplere: Nam uicini nomen quib: audiunt aurib: quib: oculis intu

Expanded text:
suspectum. At nobis longe alia sentesuspectum. At nobis longe alia senteneri, aduenarum captare gratiam, transferre terminos perpetuos, quos posuerunt patres nostri, agrum ad agrum iungere, domum ad domum. interfecti terra hominibus, sternuntur et maria, rursus pro singulorum libidine inciditur terra, mare infunditur, ut insulas faciant, possideant freta. spatia maris sibi uindicant iure mancipii pisciumque iura sicut uernaculorum condicione seruitii sibi subiecta commemorant. iste, inquit, sinus maris meus, ille alterius: aurum elementa sibi potentes. his ostreae in fluctibus nutriuntur, his in uiuario piscis includitur. luxuriae nec mare sufficit, nisi apothecas habeant ostrearum. itaque aetates earum numerant et piscium receptacula instruunt, ne conuiuium maria mari non possit inpleri. nam uicini nomen quibus audiunt auribus, quibus oculis in
Abbreviated transcription (Latin):
sed geomaram audiuimus thala som& ram numquã audiuimus. Et ta menpisces
mensuram suam norunt non muris urbium portisꝗsscriptam non aedificuis domorum
non agrorum finib: limitatam sed mensurameiꝰ quã oporteat. ut tam uersatisit unicui¬
q quantum adusum habund& non quantum auiditas quaedã in moderata sibi uin¬
dic& Lex quedam natura ẽ. tantum quaerere quantum sufficiat aduictũ alimen¬
torum et haectantũ modo sorte censere patrimonii. Hoc genus piscium in illo sinu
maris alitur & gignitur. illudinalio. Deniq non reperies confusa genera pisciũ
sed quod inc abundat alibi de est. Et iterũ illesinus maris. caefalos alit : lupos ille
illes axatiles locustas aliis non ẽ libera uagandi potestas. nec tamen aut interclusa
montib: copia aut fluuiis interlabentib transitus impeditur: sed usus nature in¬
pressus tamquã patriae finibus unum quemq: ser& inere & ultra in colas prodire

Expanded text:
temporibus? sed geometram audiuimus, thalassometram numquam audiuimus: et tamen pisces temporibus? sed geometram audiuimus, thalassometram numquam audiuimus: et tamen pisces mensuram suam norunt, non muriamuris urbium portisque praescriptam, non aedificiis domorum, non agrorum finibus limitatam, sed mensuram eius quod oporteat, ut tautumtantum satis sit unicuique quantum ad usum abundet, non quantum auiditas quaedam inmoderata sibi uindicet. lex quaedam naturae est tantum quaerere quantum sufficiat ad uictum et alimentorum modo sortem censere patrimonii. hoc genus piscium in illo sinu maris alitur et gignitur, illud in alio. denique nsed quod hic abundat, alibi deest. Et iterum ille sinus maris cephalos alit, lupos ille: ille saxatiles, locustas alius. Non est libera vagandi potestas; nec tamen aut interclusa montibus copia, aut fluviis interlabentibus transitus impeditur, sed usus naturae impressus tamquam patriae finibus unumquemque sese tenere, et ultra incolas prodire
Abbreviated transcription (Latin):
num contulerithuius gratiam p̃scientiae : nihilenim in exploratum nihil indissi¬
mulatum reliquit omĩauid& quia pascitom̃ia. omnia repl& sapientia. qui omnia
insapientia fecit ut scriptum ẽ. Et ideo echinum uisitationis suae ex ortem non p̃¬
termisit si eum considerat & futurorum informat in diciis. tua non considerat:
immouero considerat. sicut testatur eius sapiencia dicens si respicit uolatilia si pas¬
citilla : non neuos plures estis illis : sienimfoenum agriquod odieẽ & cras ineliba¬
nũmittitur dssicuestit. Quanto magis uos modicae fidei: anuero sine quadã
dote naturae manere piscib: &iam illã putamus gratiam quod unum quodq: genꝰ
piscium p̃scripta sibi domicilia hab&. quae sui generis nullus excedat non in cur¬
rat alienus : Quis geomara his diuisit habitacula nullus rumpenda temporib

Expanded text:
num contulerit huius gratiam praescientiae? nihil enim inexploratum, nihil dissinum contulerit huius gratiam praescientiae? nihil enim inexploratum, nihil dissimulatum reliquit. omnia uidet qui pascit omnia, omnia replet sapientia qui omnia in sapientia fecit, ut scriptum est. et ideo si echinum uisitationis suae exortem non praetermisit, si eum considerat et futurorum informat indiciis, tua non considerat? immo uero considerat, sicut testatur eius diuina sapientia dicens: si respicit uolatilia, si pascit illa, nonne uos pluris estis illis? si enim faenum agri, quod hodie est et cras in ignem mittitur, deus sic uestit, quanto magis uos minimae fidei? An uero sine quadam dote naturae manere piscibus etiam illam putamus gratiam, quod unumquodque genus piscium praescripta sibi domicilia habet, quae sui generis nullus excedat, non incurset alienus ? quis geometra his diuisit habi- \' tacula nullis rumpenda temporibua
Abbreviated transcription (Latin):
echinũ sane nequa quam signa p̃tereunt. Vnde exiguo animali tanta scientia
ut futura p̃nunci&. & quo magis in eo nihil ẽ quo tantã possit habere prudentiam
credo : quod ꝑ indulgentiam dñi rerum omnium. hic quoq: p̃scientia uius munus
acceperit. Et eñi si faenum ds̃ sicuestit ut miremur. si pascit uolatilia si paraut
coruis escampulli etus addnm clamant simulierib: dedit texturae sapientiam
si araneã quaetam subtiliter ac docte laxos casses suspendit in forib sapientiae
non relinquit inmunem si ipse uir tutem aequo dedit & soluit deceruice er
formidinem ut exult& in campo. & occurrensregib: inrideat odor&ur bellũemi¬
nus excit&ur sono tubae. sibaee in rationabilia pleraq & alia insensabilia Vt facnũ
ut lilia repleuit suae dispositione sapientiae. quid dubitamus. quod &iam in echi¬

Expanded text:
echinum sua nequaquam signa praetereunt. unde exiguo animali tantam scientiam, echinum sua nequaquam signa praetereunt. unde exiguo animali tantam scientiam, ut futura praenuntiet? quo magis in eo nihil est, quo tantam possit habere uero, crede quod per indulgentiam domini rerum omnium hic quoque praescientiae huius coniugalis acceperit. etenim si faenum deus sic uestit, ut miremur, si pascit uolatilia, singulorum parauit coruo escam — pulli enim eius ad dominum clamant —, si mulieribus dedit texturae sapientiam, si araneam, quae tam subtiliter ac docte laxos casses suspendit in foribus, sapientiae non reliquit inmunem, si ipse uirtutem equo dedit et soluit de ceruice eius formidinem, ut exultet in campo et occurrens regibus uanitatis, odoretur bellum eminus, excitetur sono tubae, si haec inrationabilia pleraque et alia insensibilia ut faenum, ut lilia repleuit suae dispositione sapientiae, quid dubitamus quod etiam in echi
Abbreviated transcription (Latin):
uti exemplis maritimis ad profectum nr̃ae salutis non ad alienae periculum:
echinũ animal exiguum uile ac dispicabile maritimũ loquor plerũq future tẽ¬
pestatis aut tranquillitatis nuncius sol& eẽ nauigantibus. Deniq cumprocella
uentorum p̃sens erit : calculum ualidum arripit eũq uelut saburram ue lilt
& tã quam anchoram trahit. ne excuciatur fluctibus. Itaq non sesuis liberat uirib
sed alieno stabilitum regitur pondere. Quo inditio nautae uelut signum futurae
perturbationis capessunt & sibi p̃cauent nehos in paratas turbo in prouisus inue¬
niat: Quimathematicus qui astrologus quiue caldeus potes siderũ cursus uł hos
caclimotus & signa conp̃hendere : quo in genio ista colligit : quod octore ꝑcipit ÷
quis ei fuit tanti interpres augurii sae pehomines confusionem aeris uident: &¬
saepefalluntur. Quod plerumq: eã sine tempestate discutiat. Echinus non fallit̃

Expanded text:
uti exemplis maritimis ad profectum nostrae salutis, non ad alienae periculum. 9,24 uti exemplis maritimis ad profectum nostrae salutis, non ad alienae periculum. 9,24 Echinus, animal exiguum. uile ac despectabile, maritimum loquor, plerumque index futurae tempestatis aut diuersisque adountius solet esse nauigantibus. denique cum procellam uentorum praesenserit, calculum ualidum arripit eumque uelut saburram uehit et tamquam ancoram trahit, ne excutiatur strauit. itaque non suis se librat uiribus, sed alieno stabilit et regit pondere. quo indicio nautae uelut signum futurae perturbationis capessunt et sibi excitet, ne eos inparatos turbo inprouisus inueniat. qui mathematicus, qui astrologus sed Chaldaeus potest sic siderum cursus, sic caeli motus et signa conprehendere? quo ingenio ista collegit, quo doctore percepit? quis ei fuit tanti interpres augurii? homines confusionem aeiis uident et saepe falluntur, quod plerumque eam sine tempestate discutiat: echinus non fallitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui cancriusu in alienaeusu circum scriptionis inrepant: & in firmitatẽ propriae
uirtutis astu quoda suffulciant fratridolum nectant & al terius pascantur eruna:
Tuaut ꝓpriis esto contentus: & aliena tedamna non pascant. Bonuscib ẽ simplicitas
in nocenciae suae bona habens: insidiari nescit alienis Nec auaritiae facibus in ar¬
descit cui lucrum omne aduirtutem dispendium ẽ. ad cupiditatem incendium
Etideo beata ẽ sibonasuanouerit cum ueritate pauꝑtas. & omnib: p̃ferenda thes¬
auris. Quia melius ẽ exiguum cum dĩtimore : quã thesaurimagmsinetimore
Quantum ẽ eni quod hominẽ alat : aut siqueris quod&iã aliis abund& ad gratim
rum pinguium p̃paratio cum dis cordia Vtamurergo ingenio adquerendam
gratiã & salutem tuendã : non ad alienam circum scribendã in nocentiã Lic& nob

Expanded text:
qui cancri usu in alienae usum circumscriptionis inrepant et infirmitatem propriae qui cancri usu in alienae usum circumscriptionis inrepant et infirmitatem propriae uirtutis astu quodam subfulciant, fratri dolum nectant et alterius pascantur aerumna: tu autem proprio esto contentus et aliena te damna non pascant. bonus cibus est simplicitas innocentiae. sua bona adtonita insidiari nescit alienis nec auaritiae facibus inardescit. cui lucrum omne ad uirtutem dispendium est, ad cupiditatem incendium. et ideo beata est, si bona sua nouerit, cum ueritate paupertas et omnibus praeferenda thensauris, quia melius est exiguum datum cum dei timore quam thensauri magni sine timore. quantum est enim quod hominem alat? aut si quaeris quod etiam aliis abundet ad gratiarum pinguium praeparatio cum discordia. utamur ergo ingenio ad quaerendam gratiam et salutem tuendam, non ad alienam circumscribendam exemplum. licet nobis
Abbreviated transcription (Latin):
culi. Qm̃ cum difficilis ẽ. uenatio tunc periculosa: Difficilis quia testis ualidiorib:
esca interior includitur Nam uelut muris quib: dã mollitiem carnis p̃cepti impe¬
rialis interpresnatura muniuit quã medio testarum quodã sinu concauo nu¬
trit ac fou&. et quasi in quadã ualle diffundit. Et ideo cassa omnia temptam̃ta sunt
cancri quia aperire clausũ ostreum nullaui potest. periculosum ẽ sichelam
eius includat: Ad argum̃tu confugit. & insidias noua fraudemolitur. Itaq quia
omnia genera delectatione mulcentur : explorat. siquando ostreum remotis¬
in locis ab omniuento contra solis radios dipticũ illud suum aperiat. & reserat
clausa testarum ut libero aere uisceris sui uoluptatem quandam capiat Et
tunc elanculo calculũ in mittens : impedit conclusionem ostreae. Acsia ꝑtaclaus¬
tra repperiens : tuto inserit chelas uisceraq interna depiscitur. Sunt igitur omneis

Expanded text:
culi: quoniam cum difficilis est venatio, tum periculosa: difficilis, quia testis validioribus culi: quoniam cum difficilis est venatio, tum periculosa: difficilis, quia testis validioribus esca interior includitur; nam velut muris quibusdam mollitiem carnis prialis interpres natura muniuit, quam medio testarum quodam sinu concauo nutrit ac fouet et quasi in quadam ualle diffundit ; et ideo cassa omnia temptamenta sunt cancri, quia aperire clausum ostreum nulla ui potest, et periculosum est, si chelam eius includat —, ad argumenta. confugit et insidias noua fraude molitur. itaque quia omnia genera delectatione mulcentur, explorat si quando ostreum in remotis locis ab omni iam contra solis radios diptycum illud suum aperiat et reseret claustra testarum, ut libero aere uisceris sui uoluptatem quandam capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit conclusionem ostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto inserit chelas uisceraque interna depascitur. sunt igitur homines,
Abbreviated transcription (Latin):
sigulorum mentes sensusq: ꝑtemptent cũ continentib positi : continentiã p̃dican¬
tes. Incoitu intemperantium : tã quã deuiiabstu dio castitatis & dimersi in intem¬
perantiae uolutabris: Vt quieos audiunt aut uident in cauta facilitate secredant:
Eoquaecitius labuntur dum declinare nonnorunt nec cauere quod noieat.
quo grauior sit & magis noxia in probitas benignitatis obumbrata uelamine. &ideo
cauendi sunt quicrines suae fraudis & brachia longe lateq: disꝑgunt ułspeciem in¬
duunt multi formem: Et istienĩ polrpisunt nexus plurimos habentes: & callido¬
rum ingeniorum uestigia quib: in r&ire possint. quicquid inscopulos suae fraudis
inciderit: Cancer quoq: quas cibi gratia prestigias struit: nãq: &ipse ostreo delec¬
tatur: & carnis eius epulũ sibi querit: sed quia ut ad p&ens cibi ita prospiciens ẽperi¬

Expanded text:
singulorum mentes sensusque pertentent, cum continentibus positi continentiam praedicansingulorum mentes sensusque pertentent, cum continentibus positi continentiam praedicantes, in coetu intemperantium tamquam devii ab studio castitatis, et demersi intemperantiae volutabris; ut qui eos audiunt aut vident, incauta facilitate se credant; eoque citius labuntur, dum declinare non norunt, nec cavere quod noceat, cum gravior sit et magis noxia improbitas benignitatis obumbrata velamine. Et ideo cavendi sunt qui crines suae fraudis, et brachia longe lateque dispergunt, vel speciem induunt multiformem. Et isti enim polypi sunt nexus plurimos habentes, et callidorum ingeniorum vestigia, quibus irretire possint quidquid in scopulos suae fraudis inciderit. Cancer quoque quas cibi gratia praestigias instruit! Namque et ipse ostreo delectatur, et carnis ejus epulum sibi quaerit. Sed quia ut appetens cibi, ita prospiciens est peri
Abbreviated transcription (Latin):
si erubescamus aut fidem non exibere dilecto cui ex hib& serpens : aut relinquentes
scã coniugia lubrica & nocitura salutarib: p̃feramus. quod facit : quicũ serpente mis¬
c&ur. Et quia de astutia coepimus sermonem subtexere quia unus quisq fratrem
suum cirũ uenire & decipere nititur & in nouasse fraudes componere ut quẽ ui opti¬
nere non potest circum scribat dolo et fuco quodam artis obducat: fraudulentum
illud polrpi in genium non p̃teribo: Quiuadoso in litore p&ram nanctius: ad figi¬
tur ei: itq: eius nebulo so ingenio colorem subit & similispeciae terga obductus
plurimos piscium sineulla suspicione fraudis ad lapsos dum notã non p̃cauent¬
& saxumopinantur cassib: furtiue artis includit & sinu quodã suae carnis in¬
tercipit. sic spontanea uenit p̃da : & talib: capitur argumentis. Qualia sunt eoꝵ¬
corda : qui ingenium suum sepe conmutant & diuersas nocendi artes mouent ut

Expanded text:
si erubescamus aut fidem non exhibere dilecto, cui exhibet serpens, aut relinquentes si erubescamus aut fidem non exhibere dilecto, cui exhibet serpens, aut relinquentes sancta coniugia lubrica et nocitura salutaribus praeferamus, quod facit qui cum serpenti miscetur. Et quia de astutia coepimus sermonem subtexere, qua unusquisque frasuum circumvenire et decipere nititur, et in novas se fraudes componere; ut quem vi obtinere non potest, circumscribat dolo, et fuco quodam artis obducat: fraudulentum illud polypi ingenium non praeteribo, qui vadoso in littore petram nactus, affigitur ei, atque ejus nebuloso ingenio colorem subit, et simili specie terga obductus plurimos piscium sine ulla suspicione fraudis allapsos, dum nota non praecavent, et saxum opinantur, cassibus furtivae artis includit, et sinu quodam suae carnis intercipit. Sic spontanea venit praeda, et talibus capitur argumentis, qualia sunt eorum qui ingenium suum saepe commutant, et diversas nocendi artes movent; ut
Abbreviated transcription (Latin):
neris: sed ardore libidinis exp&itus amplexus. Discite ouiri quialienã ꝑmouere
quaerit uxorem : cuius serpentissibi ad sciscere cupiat contubernium cui&iã
conparandus ipse serpenti sit festin& aduiperam. quae se in gremio uiri non direc¬
to tramite ueritatis sed lubrico deuii amoris infundit festin& ad eam : quae uene¬
num suum resumit ut uipera. quaefertur ꝑ acto coniunctionis munere: Uene¬
num qđ euomerat rursus haurire adultera enim uipera .ẽ. unde & salomon ait
Quod his qui fuerit temulentus. cũ ꝑuinum libido feruere consueuerit : tã quã
a colubirae actu extenditur & tãquã a cornuta diffunditur illiuenenum & ut
scias quia deadultera dixit: ad iecit. Oculitui cumuiderintalienã. ostuum loqui¬
tur ꝑ uersa. Nec quis quã uelut contraria posuisse noscredat ut & adbonum
& ad malum uipere huius exemplo uteremus cũ ad institututionem utrũq proficiat

Expanded text:
neris, sed ardore libidinis expetitus amplexus. discite, uiri, qui alienam permolere neris, sed ardore libidinis expetitus amplexus. discite, uiri, qui alienam permolere quaerit uxorem cuius uidetur sibi asciscere cupiat contubernium, cui etiam comparandus ipse serpenti sit. festinat ad uiperam, quae se in gremium uiri non directo tramite ueritatis, sed lubrico deuii amoris pueri. festinat ad eam quae uenenum suum resumit ut uipera, quae fertur peracto coniunctionis munere uenenum quod euomuerat rursus haurire ; adultera enim uipera est. unde et Solomon ait quod is qui fuerit temulentus, cum per uinum libido feruere consueuerit, tamquam a colubrae ictu extenditur et tamquam a cornuta diffunditur illi uenenum. et ut scias quia de adultera dixit adiecit: oculi tui cum uiderint alienam, os tuum loquetur peruersa. nec quisquam uelut contraria posuisse nos credat, ut et ad bonum et ad malum uiperae huius exemplo uteremur, cum ad institutionem utrumque proficiat,