comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petratõe malorum. nulla debet ẽẽ fidutia
ronorum p̾teritorum. Intelligendu est¬
ħ aduitam ꝑcipiendam. uona pretita ñ da¬
rẽ fidutiani. ⁊ si admitiorem pena. alicꝗn
p̾misse auccoritati aug obmaret. ⁊ bõa igi¬
ta q̃ ꝯmitatur mortuł culpa. quam nõ
delet sequens penirentia ad sensu miti¬
oris pene ꝓficunt. ñ ad uite fructu ali¬

Expanded text:
petratione malorum nulla debet esse fiducia bonorum praeteritorum. » INTERROGATIO hoc, ad vitam percipiendam bona praeterita non dare fiduciam, etsi ad mitiorem poenam; alioquin praemissae auctoritati Augustini obviaret. Et bona eta, quae concomitatur mortalis culpa, quam non delet sequens poenitentia, ad sensum mitioris poenae proficiunt, non ad vitae fructu
Abbreviated transcription (Latin):
si tũ ñ clandis os tuu. sonfitere ergo ⁊
euades. Slauoit suꝑ illu qui inꝑfunto ꝯ¬
tempnit. a quo mortuo uelut qui ñ sit
ꝑit confessio. Id̾. Nullus debite grauioris
pene accipit ueniam. nisi qualencũq ⁊ si
ionge minorez minorez qua debent sol¬
uerit pena. Ita enim ĩ pertitur iusticia
peccator ẽ plangat delicta ꝓpria uł ppłi. ⁊ ĩ¬
grediatut᷑ eccłiam. dequa ꝑꝑ pcocatum fu¬
erat egressus. ⁊ dormiat insacco ut p̃teri¬
tas delicias ꝑquas deum offenterat uite
austeritate ꝯpenset. ¶ His aliisq auc¬
toritatib nituntur atserere. sine confes¬
sic̾e̾ nocis. ⁊ aliqua solutc̃e peñ. nemin̾e
apeccato mundari.
Cui sententie potiꝰ ꝯ

Expanded text:
tere ergo et evades. Claudit super illum, qui in profundo contemnit; a quo mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Item, nullus debitae gravioris poenae accipit veniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debeat, solverit poenam. Ita enim impartitur a peccator est, plangat delicta propria vel populi, et ingrediatur ecclesiam, de qua propter peccata fuerat egressus; et dormiat in sacco, ut praeteritas delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatibus nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solutione poenae neminem a peccato mundari. 2. Cui sententiae poti
Abbreviated transcription (Latin):
uod qui negant. eas de t̾minare laborãt
cunt. Ait enim doꝰ ꝑ ysaiam. Dictu iniꝗ¬
tates tuas. ut iustiticers. It amb̾r. In ł de¬
cato. nisi fuit peccatum añt ꝯfessus. Id̾¬
in ỹmone .xl. confessio amorte anima
liłeut. confessio aꝑit̾ ꝑadisum. ꝯfefsio
sꝑ̃e salutis tribuit. quia ñ meretur iusti¬
ꝯfiteri. Illa confessio nos libenit. que fit
cum penitentia. Penitentia uã ẽ. dolor
cordis. ⁊ amaritudo anime. ꝓmał q̃ quiᷤᷤ
qua gr̾am di accipete. nisi purgatus
finͣt ab om̃i peccato per penitentia. ꝯfes¬
te penitentia. quał agitur ineccłia. Ne¬
ppłi peccata mea confiteri. It. amibr. ueĩa¬
lis ẽ culpa. quam sequitur ꝓfessio de lic¬
torum. It̃ añg suꝑ illu locum. ñ obsor¬

Expanded text:
uod qui negant, eas determinare laborant;cunt. Ait enim Dominus per Isaiam: Dic tu iniquitates tuas ut justificeris. Item Ambr.: ccatoem dicit: Confessio a morte animam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justim confiteri. Illa confessio nos liberat, quae fit cum poenitentia. Poenitentia vera est dolor cordis, et amaritudo animae pro malis quae quisquam gratiam Dei accipere, nisi purgatus fuerit ab omni peccato per Poenitentiae confeste poenitentiam qualis agitur in Ecclesia. Nepopuli peccata mea confiteri. Item Ambr.: Venialis est culpa, quam sequitur confessio delictorum. Item August., super illum locum ps
Abbreviated transcription (Latin):
quiũt ñ hũit quia p̾ceptu dĩ ꝯtẽpsit. n
prudentia. quia sibi ñ ꝓuidit. neq tẽꝑã¬
tia. quia aliena appet̾iit. nec fortitudĩe.
quia praue suggestioni cessit. quib iyn¬
dentes dicimus eu quid̾ ñ tc hũisse has
uirtutes qñ peccauit. s añt. ⁊ t̾c imisisse.
Q d̾ multis scoꝵ restimoniis approbatur.

Expanded text:
quiunt, non habuit, quia praeceptum Dei contempsit; nec prudentiam, quia sibi non providit; nec temperantiam, quia aliena appetiit; nec fortitudinem, quia prave suggestioni cessit. Quibus respondentes, dicimus eum quidem non tunc habuisse has virtutes quando peccavit, sed ante, et tunc amisisse. Quod multis sanctorum testimo
Abbreviated transcription (Latin):
gnere s ñ oportuit. qiͣ potuit s ñ oportuit. ñ
⁊ iõ subsilentio potius eẽt p̾ter eunõ. nisi me
suꝑ ħ aliquid logui cogeret in stantia q̃renti¬
ũ. H aꝑitur ex qͦ sensu sũt accepienda.

Expanded text:
n oportuit, quasi potuit, sed non oportuit? Non et ideo sub silentio potius esset praetereundum, nisi me super hoc aliquid loqui cogeret instantia quaerentium. 5. Hic aperitur ex quo sensu recipienda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯlõ eẽt d̾i hõĩumq mediatornisi eẽt idem
d̾s. id̾ hõ. ⁊ inutroq dunus ⁊ uerus. Quam
ẜuile formam a solofilio susceptam. tota
trinitas cuius una ẽ uoluntas ⁊ oꝑatõ fe¬
cit. Nõ aũt inutero uirgins pͥus caro suscep¬

Expanded text:
on esset Dei hominumque mediator, nisi esset idem Deus, idem homo, in utroque unus et verus: quam servilem formam a solo Filio susceptam tota Trinitas, cujus est una voluntas et operatio, fecit. » Non ante in utero Virginis prius caro suscep
Abbreviated transcription (Latin):
uł carne qua amimã. ⁊ utiu caro iłla prius
fiu̾̃t mutero uirginis ꝯcepta ⁊ postea assũ¬
ta. iuͣssime ⁊ absq ulla ambiguitate dr̃.
quia exquo hoi̾e d̾s assũpsit. totum assũp¬
sit. simula sibi uniuit u̾a ⁊ carne. nec
ta s inconce ptr̃e assũpta ⁊ in assuptõe cõ¬

Expanded text:
illa prius fuerit in utero Virginis concepta, et postea assumpta? verissime et absque ulla ambiguitate dicitur; quia ex quo hominem Deus assumpsit, totum assumpsit, simulque sibi univit animam et carnem. Nec in conceptione assumpta, et in assumptione con
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dicitur clegisse quosdamut boni fic¬
rent ⁊ fideles. uui ⁊̃ concedi debeat reꝓbasse
quos dam ut mali eẽnt ⁊ infideles. ⁊ obdira¬
re ut peccẽr. ꝙ millatenus ꝯceli oportet.
ꝯd̾o enim reꝓbato itt ẽ cũ mali. sicut p̃de

Expanded text:
sicut dicitur elogisse quosdam ut boni fierent et fideles, ita etiam concedi debeat reprobasse quosdam ut mali essent et infideles, et obdurare ut peccent; quod nullatenus concedi oportet. Non enim reprobatio ita est causa mali, sicut praed
Abbreviated transcription (Latin):
ulti nõ d̾ isto ꝓfundo aũg¬
cordis sui inscrutabile aliitudin̾e iuditoꝵ
dĩ cogitare conantes. infuyulas uanitatis
abierunt dicentes. quia u̾e sursu incelo per¬
cant. ⁊ ẜ suꝰ petrã ad corpora ꝓmertus oingũ¬
tur.⁊ dignis sibi qi carterib indudũtur.
enĩt hii talg post agiia̾e suas. ⁊ uolentẽ
disputare de dei ꝓsunto u̾si sunt ĩ ꝓfundũ.
dicentes. ãas incelo añ conu̾̃satas. ⁊ ibi ali
fide. ꝑꝑ enidente apłi sententia qua ait.
sum n̾dum nati eẽnt. aut aliquid boni ut
mali egissent. ⁊ c̃. Melior ẽ eigo fides uł
gnorañtia. qua temtrana icia. Elegit
deles futui eent. s ut fitẽles ec̾nt. eis ꝙ ga
delit. non quia fĩdeles eñit. set ut fierent. An

Expanded text:
ulti vero de isto profundo qucordis sui inscrutabilem altitudinem judiciorum Dei cogitare conantes, in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quod animae sursum in coelo pecundum sua peccata ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis sibi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum, dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliqfides propter evidentem Apostoli sententiam qua ait: Cum nondum nati essent, aut aliquid boni vel mali egiignorantia, quam temeraria scientia. Elegit deles futuri erant, sed ut fideles essent; eisque gratiam dedit, non quia fideles erant, sed ut fierent, ait
Abbreviated transcription (Latin):
qr gñi iua caritus ẽ ⁊ fides. q̃ uoluntate
ppat ⁊ ad iuuat. S quis dixent eos acce¬
pisse fite ⁊ caritate: Suio gr̾a ñ receꝑ¬
unt qua bene oꝑari possint. cu fuerint
adulti. ñ ergo iufficit eis inlxẽ statugr̾a
iubap̾to dat. nec ꝑillam possunt mo bõi
due si ñ additur. ñ ẽ exeoruim cũlpa. ꝗa
iustificati ñ sunt apeccato. Quida putãt
grãm oꝑante. ⁊ cooꝑante cunctis parnui¬
lis inhapt̃o dari ĩmuniere ñ msu. ut cũ
ad maiore uenerut etate. ex mue sor

Expanded text:
 voluntatem praeparat et adjuvat. Sed quis dixerit eos accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni e si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et cooperantem cunctis parvulis in Baptismo dari in munere, non in usu, ut cum ad m
Abbreviated transcription (Latin):
si paruuł in uapt̃o datur gr̾̃a qua c̾ tp̃e
hu̾int utendi libero arbitio possint uelle
bona. ⁊ cinrere. De adultus enim qui dig̃
fugare. Ae parnuł noͣ qui ñ du intõe n¬
tuntur. questio ẽ an inbapto receꝑint gi̾a.
qua ad maiore uenientes etate. possint

Expanded text:
si parvulis in Baptismo datur gratia qua, cum tempus habuerint utendi libero arbitrio, possint bene velle et operari. De adultis enim qui dignefugare. De parvulis vero qui nondum ratione utuntur, quaestio est an in Baptismo receperint gratiam, qua ad majorem ven
Abbreviated transcription (Latin):
ost p̾̃dc̃a d̾ ordine caritatis agendum ẽ.
quia dicit sponsa. Introduxit me rex in
cellam uinaria ⁊ ordinauit ĩme caritate.
yideamus ergo ordine.quid prius.⁊ quid
post ẽẽ debeat. ꝑ eccat enim qni p̃postere ag̃.
ꝯlam stire quit facias. ⁊ nescire ordine faci¬
endi. ñ ẽ ꝑfecte agnitõnis. Ordinis naq
ignorantia ꝯturbat meritoꝵ fõma. Ordiẽ

Expanded text:
ost praedicta de ordine charitatis agendum est, quia dicit sponsa, Cant. 2: Introduxit me rex in cellam vinariam, et ordinavit in me charitatem. Videamus ergo ordinem, quid prius, quid posterius esse debeat; peccat enim qui praepostere agit. Nam scire quid facias, et nescire ordinem faciendi, non est perfectae cognitionis. Ordinis namque ignorantia conturbat meritorum formam. Ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ordinata ẽ. mala ẽ. ⁊ pec̾cm ubi põt au eis
rõnabiłr queni. Si uolũtas ĩ quantu ĩ ordi¬
nata ẽ. pece ẽ: quare ergo intellectus. rõ ⁊
ĩgeniu. ⁊ huł mõi. cum ĩ ordinata sunt
peccñ n̾ sunt. In ordinata uõ siuuit. sicut
uoluntas c̃ adrectũ fine ñ tendũt. coꝵq
actus p̾uaricatõis existũt. Ad ꝙ illi dñt uo

Expanded text:
la est et peccatum. Ubi potest ab eis rationabiliter quaeri si voluntas, in quantum inordinata est, peccatum est, quare ergo intellectus, ratio, et ingenium et hujusmodi, cum inordinata sunt, peccata non sunt? Inordinata vero sunt, sicut voluntas, cum ad rectum finem non tendunt, eorumque actus praevaricationes existu
Abbreviated transcription (Latin):
rientib patrib succederent filũ. s ĩ aliquo
forme statu manentib. ⁊ d̾ ligno uite ui¬
gore sum̃tib. ⁊ fuii ad eund̃ ꝑ ducere̾tur
statu. donec ĩ pleto nũo sine morte aĩalia
corꝑa inalia qualitate mrinsirent. in quo
oĩo regenti sp̃ui de ẜuirent. ⁊ solo sp̃u uiui¬
ficante. sine corporis alim̃tis uiuerẽt. uł
potuerũt parentes filiis cedere. ut ꝑ succes¬
sicẽm nũs impłetur. quigenitis filiis ꝓ¬
fectaq humani offitu ursticia. admeliora

Expanded text:
rientibus patribus succederent filii, sed in aliquo forme statu manentibus, et de ligno vite vigorem sumentibus, et filii ad eundem producerentur statum, donec impleto numero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel potuerunt parentes filiis cedere, ut per successionem numerus impleretur; qui, genitis filiis perfectaque humani officii justitia, ad meliora
Abbreviated transcription (Latin):
Equitur dix̃ d̾s. Fiant liminania ĩ firma¬
m̃to celi. ⁊ diuidãt die ⁊ nocte. In p̾ceden¬
ti triduo dispõita ẽ uniu̾sitatis huius m̃¬
di machina.⁊ partib suis distributa. Fõ¬
mata enũ luce prima die que uniu̾sa
illustraret: duo sequentes dies atributi
sũt sup̾me ⁊ infime pãti mundi firma
m ẽ reuelata. atq aer serrnatus. Quatu¬
or igitur mu̾̃di elem̾̃ta. ilł dieb. suis locis
distincta sũt ⁊ ordinama. Trib aũt sequẽ¬
tib dieb. ornata sũt illa .uiiiͦ. elem̾ita. Q

Expanded text:
equitur: Dixit Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, et dividant diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti mundi, firmaerra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentib
Abbreviated transcription (Latin):
maximinu hrticum ita dicens. tudicis
ꝙ pater genuit filiu minore se ip̃o. in
quo ⁊ patri dergas. Qui si filiu imicu
minore genuit. aut ñ potuit. aut ñ uo¬
luit gignere equale. Si dicis quia ñ no¬
luit. eu in uidu ẽẽ dixiti. Si aũt ñ po¬
tuit. ubi ẽ om̃ipotentia di patris. ꝓrsu̾
ad hũc articulum recolligitur. ut d̾s pa¬
ter equale s̾ gignere filium. aut ñ potu
erit. aut noluit. Si ñ potuit infirmmus.
si noluit innidus ĩ uenitur. S inm̃q
lis ẽ. Genuit ergo pater sibi equale fili¬
um: ⁊ abutroq ꝓcedit. uitiq equał sp̃c
nec tum̾ plenam genuit s minore. co¬
gimini patiem inuidu dicere pꝰ le¬

Expanded text:
Maximinum haereticum dicens: Tu dicis quod Pater genuit Filium minorem se, in quo et Patri derogas. Nam si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut noluit gignere aequalem. Si dicis quia non voluit, eum invidum esse dixisti; si autem non potuit, ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligit, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium aut non potuerit aut noluerit. Si non potuit, infirmus; si noluit, invidus invenitur. Sed utrumque alis est. Genuit ergo Pater sibi aequalem Filium, et ab utroque procedit utrique aequalis nec tamen plenam genuit, sed minorem, cogimini Patrem invidum dicere. De
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i ẽ potentia pat̃ filiodedert: ãmino¬
rem. Sitantam: ñ solum potentei. s ⁊̃
om̾ipotente genuisse. om̃ipotens ĩ telli¬
ter filii suntꝰ si patris omĩpotentia filii
n̾ ẽ. nõ oĩa ꝑculdubio que ħt pat̾ filui

Expanded text:
ipsi est, potentiam Pater Filio dederit, an minorem. Si tantam, non solum potentem, sed etiam omnipotentem genuisse omnipotens intelliPater, Filii sunt? Si Patris omnipotentia, Filii non est, non omnia procul dubio quae habet Pater, Filii
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cira d̾o debub. Quorn alioru q ñali¬
u d̾s hõi curam reliquid ⁊ ꝓuitentiã. ut
dominatõi eiꝰ subicerenir ⁊ mtõs illius gub̾¬
narẽtur. ut sciret ilł necessaria ꝓuicere a
quib emolum̾tu decebat reciꝑe: hãc aũi
scĩam hõ peccanto ñ ꝑdidit. sicut nec illã

Expanded text:
 cura Deo de bobus. Quorum aliorumque animalium Deus homini curam reliquit et providentiam, ut dominationi ejus subjicerentur, et ratione illius gubernarentur; ut sciret illis necessaria providere a quibus emolumentum debebat recipere. Hanc autem scientiam homo peccando non perdidit, s
Abbreviated transcription (Latin):
Quãtu eͥ ad animu̾ eius aitinet. ñ uerum
dicit. quia ñ ꝙ sentit aĩo dicit. quauis uerum
ĩ ueniatur e̾ẽ ꝙ dicit. ꝯdec ille lib̾ ẽ am̃datõ.
qui ore nesciens loquitur uerum. sciens au̾t
ẽẽ dm̃. cum ñ ita sentiat animo. utiu loqina¬
tur m̾datiu. ñ ẽ m̃danu ꝙ dicit. quia licet

Expanded text:
ejus attinet, non verum dicit; quia non quod sentit dicit, quamvis verum inveniatur esse quod dicit. Nec ille liber est a mendacio, qui ore nesciens loquitur verum, sciens autem esse Deum, cum non ita sentiat animo, utrum loquatur mendacium. Non est mendacium quod dicit, quia, licet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quid sit m̾̃tiri. d̾m̃ utru om̃e m̃datiu sit pͦ¬
m̃datiu falsa significatõ uocis cum inteni¬
õe falendi. Ut ergo m̃tatiu ẽsit. necet̃ ẽ
ut falsu ꝓfertur. ⁊ cu intent̾iõe fallendi.
Hoc enim malu ẽ ꝓͥum m̃tientis. aliud
hr̃e clausu inpectore: aliud ꝓnitu in l̾igna¬

Expanded text:
mne mendacium sit peugust., falsa significatio vocis cum intentione fallendi; ut ergo mendacium sit, necesse est ut falsum proferatur et cum intentione fallendi. Hoc enim malum est proprium mentientis, aliud habere clausum in corde, aliud promptum in li
Abbreviated transcription (Latin):
que ñ excusat. q̃ ⁊ ip̃a pec̾cẽ. ⁊ eoru ꝗuolu̾t.
s ñ possunt q̃ excusat. ⁊ ẽ pena peccati ñ per¬
catu. ⁊ eorum qui qiͣ simplicit nesciũt. ñ re¬
nuentes ł ꝓponentos scut. que nemin̾e ple¬
ne excusat. s sic fortasse ut minus puniat᷑.
uñ au̾g adualentinu. Eis aufectur excusa¬
tõ. qui mandatu d̾i nouerũt. qu̾a solent hr̃e
hoĩes d̾ ignorantia. Et licet granius sit peccare
scienter auam nescient̃: ñ iõ tam̾ fugiend̃
ẽ adignorantie tenebras. ut ineis quis quã
excusato̾e requirat. Aluid ẽ eni nescite.a
liud scire noluisse. quia meis qui intelligẽ
noluerĩt. ip̃a ignorantia peccatu ẽ. Incis

Expanded text:
lunt, et non possunt; quae excusat, et est poena peccati, non peccatum: et eorum, qui quasi simpliciter nesciunt, non renuentes, vel proponentes scire; quae neminem plene excusat, sed sic fortasse ut minus puniatur. Unde B. Augustinus: Eis aufertur excusatio qui mandata Dei noverunt; quam solent habere homines de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scienter quam nescienter, non ideo tamen confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis qui intelligere nol
Abbreviated transcription (Latin):
tanqu̾a simplicit᷑ nesciũt: nullu sic ex¬
cusat ut et̃no igne ñ ardeat. s fortasse ut
mitius ardeat. ꝯlon igitur muliet excu¬
satc̾e hu̾it d̾ igͦ rantia. cũ ⁊ mandatu no¬
iti hominis ẽẽt incorrupta.

Expanded text:
 simpliciter nesciunt, nullum sic excusat ut aeterno igne non ardeat, sed fortasse ut minus ardeat. Non igitur mulier excusationem habuit de ignorantia, cum et mandatum noa hominis esset incorrupta.
Abbreviated transcription (Latin):
inquid. si primi homines ñ peccassent. u¬
nec manib nec peclib uterentur. Nlam
ꝓp uteri necessitate. forte nece̾e erat par¬
iuilos nasci. S quamuis exigua pars corpo
ris sit costa: no̾ tam̾ ꝑꝑ hoc parunla uiro
ꝯugem fecit. uñ et eius filios poterat om̃i¬
potentia creatoris. mox natos grandes facẽ.
Sut ħ obinita. potenit certe eis p̾stare.
ꝙ multis aĩalib p̾stitit. Quoru pulli qͣ¬
nis sint pariuili. tñ mox ut nascuntur
currunt. ⁊ matres secuntur. Eccͣ ohõi na
Ito nec ad incessu pedes idonei sũt. nec ma¬
nus saltem ad scalpendum habiles.⁊ iux¬
ta se mãmus ponis. nascentes mag̾ posst̃
esurientes flere. quam suggere. ꝓͥeq infir¬
mitati m̃tis ꝯgruit. ħ infirmitas carnis.
Quibdã ñ
ab surde placuit ꝙ filii pariili nascetẽ¬
tur. ⁊ ꝑ accefsu tp̃sis instatura ⁊ in aliis si¬
cut ñc ꝓficerent ꝙ ñ eẽt uitõ ĩputand̾.

Expanded text:
 si primi homines non peccassent unec lingua nec manibus uterentur. Nam propter uteri necessitatem fortasse necesse fuerat parvulos nasci; quamvis eris sit costa, non tamen propter hoc parvulam viro conjugem fecit, unde et ejus filios poterat omnipotentia Creatoris mox natos grandes facere. Sed, ut hoc omittam, poterat certe eis praestare quod multis animalibus praestitit, quorum pulli, quamvis sint parvuli, tamen mox ut nascuntur currunt, et matrem sequuntur. Contra homini nato nec ad incessum pedes idonei sunt, nec manus saltem ad scalpendum habiles, et, juxta se mammis positis, nascentes magis possunt esurientes flere quam sugere, proprieque infirmitati mentis congruit haec infirmitas carnis. Quibusdam non absurde placuit quod filii parvi nascerentur, et per accessum temporis in statura et in aliis sicut nunc proficerent, quod non esset vitio imputand
Abbreviated transcription (Latin):
rat. nẽ id ꝙ ẽ no mueniat. ¶ Ecce his auc¬
toritatib insinnatur aꝑte. ꝙ uolu̾tatis
d̾ĩ cã nulla ẽ.⁊ ĩo querenda no ẽ Qd̾ uo
untus d̾i prima ⁊ sũma cã om̃ium.

Expanded text:
rat, ne id quod est non inveniat. Ecce his auctoritatibus aperte insinuatur quod voluntatis Dei causa nulla est, et ideo querenda non est. 5. Quod voluntas Dei prima et summa cau
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Quid̾ tenendum. Sane dici põt ꝙ sine
ꝯfessioe̾ oris ⁊ solutte pent exterioris pet̾a
delentur ꝑcontatõe ⁊ humilitate cordis.
fessurum. d̾s dimiitit quia ibi ẽ confes¬
sio cordis. ⁊ si ñ oris. ꝑ qua anima interi¬
us mundatur amacula ⁊ ꝯtagio peccati
ꝯmissi. ⁊ debitum et̾ne mortis relaxatur.
Ila ergo que suꝑius dicta sunt decõfes¬
nce̾ ⁊ penitentia. uł ad confetũde cordis.
⁊ ad interiore penam referenda sunt. sic
illud au̾gͥ. quod nullus dicitur uenia ꝯ¬
scqui. ñsi prius quantulãcu̾q peccati
soluerit pena. uł de exteriori pena accipi¬
enda suiit. ⁊ ad contempnentes uł negłi¬
gentes ieferenda sũt sicut ⁊ illud. nemo
dicat occulte ago. ⁊c̾. ꝯlõ nuui en ĩ uita
pecc̃a ꝯfiteri negligunt uł erubescunt:
⁊ iõ ñ merentur iustificari. Sicut enĩ pre¬
cepta ẽ nob̾ intenor penitentia: itu ⁊ oiͣs

Expanded text:
dici potest quod sine confessione oris et solutione poenae exterioris peccata delentur per contritionem et humilitatem cordis. fessurum, Deus dimittit, quia ibi est confessio cordis, etsi non oris, per quam anima interius mundatur a macula et contagio peccati commissi, et debitum aeternae mortis relaxatur. Illa ergo quae superius dicta sunt de confessione et poenitentia, vel ad confessionem cordis, vel ad exteriorem poenam referenda sunt. Sicut illud Aug.: Quod nullus dicitur veniam consequi, nisi prius quantulamcumque peccati solverit poenam, vel de exteriori poena accipiendum est, et ad contemnentes vel negligentes referendum, sicut illud: Nemo dicat: Occulte ago, etc. Nonnulli enim in vita peccata confiteri negligunt vel erubescunt, et ideo non merentur justificari. Sicut enim praecepta est nobis interior poenitentia, i
Abbreviated transcription (Latin):
Queritur quõ ĩ mortuł factus sit hõ p̾aliis
aĩantib. ⁊ quo cum ilł cõmune acceꝑit a¬
limoniam. S aliaẽ in mortalitus carnis
ut ñ poss mori si ñ peccaret. Moreretur
aũt si peccaret. Eilii uoͣ resurectoĩs. nec
poterũt ultra peccare. nec mori. Caro nr̃a t̾e̾ ñ
egebit refectr̃e ciborum: qr tr̃ nulla pote¬
riit ẽẽ defectõ. Caro ade añ peccatu. nn ĩ¬
mortał creata ẽ: ut ꝑ alimonia adiuta
eẽt. mortis ⁊ doloris exꝑs. Sic ergo ĩ morta
ł ⁊incorruptibił ꝯdita ẽ caro hominis. ut
sua ĩ mortalitate̾. ⁊ incorrupit̾e. ꝑ obẜu̾ã¬
cia mandatoꝵ dĩ custodiret. Inquib ma¬
datis ħ ꝯtinebatur: ut d̾ ilł lignis ꝯcessis
manducaret. ⁊ ab int̾dc̃o abitine̾t. ꝑꝰ hoꝵ e
duliũ ĩ mortalitatis dõa ꝯẜuaret. tonet
corꝑalib increm̃tis ꝑductus ad etate. q̃ ꝯ

Expanded text:
is animantibus: et quomodo cum illis communem acceperit alimoniam. Sed alia est immortalitas carnis ut non posset mori si non peccaret, moreretur autem si peccaret; filii vero resurrectionis non poterunt ultra peccare, nec mori. Caro nostra non tunc egebit refectione ciborum, quia nulla poterit esse defectio. Caro de Adae ante peccatum ita immortalis creata est, ut per alimoniam adjuta esset mortis et doloris expers. Sic ergo immortalis et incorruptibilis condita est caro hominis, ut suam immortalitatem et incorruptionem per observantiam mandatorum Dei custodiret. In quibus mandatis hoc continebatur, ut de illis lignis concessis manducaret, et ab interdicto abstineret. Per horum edulium immortalitatis dona conservaret, donec corporalibus increm
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am eẽ nisibił. ꝓ ꝰ m̃ iłla oĩa que patrib¬
uisa sint cũ d̾s ilł p̾sentaretur ꝑc̾amu¬
ram. fucta eẽ manifestũ ẽ. ⁊ si nos latet
qu̾o ea ministris angłis ea fecerit ds̃. ꝑ
angłos tam̾ e̾e̾ facta dnĩs. Audeo ergo fi¬
dutiałr dicere. nec dm̃ patre nec u̾bũ eiꝰ.
nec sp̃m eius. qui ẽ uus d̾s ꝑ id ꝙ est
atq id ip̃m ẽ. ullo mo eẽ mutabile. at

Expanded text:
illa omnia quae patribvisa sunt, cum Deus illis praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Etsi nos latet quomodo ea ministris angelis fecerit Deus per angelos, tamen facta esse dicimus. Audeo ergo fiducialiter dicere nec Deum Patrem, nec Verbum ejus, nec Spiritum ejus, qui est unus Deus, per id quod est atque idipsum est, ullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
dei aliquid heant de laborib ⁊ indust̾s
aut nicħ hẽant nisi deusura ⁊ tũc ñ est
honestũ dalia ab eis retipi. S in casu non¬
loca que solebant afidelib in h̃rtari sit̃ nõ
pͤcaret aliquis dampnificatꝰ afuro uł rap¬
tore ꝑ ĩcendiũ uł simili mo si recuꝑaret
ab eo dampnũ suñ. lit fur aut raptor nł

Expanded text:
dei aliquid habeant de laboribus et industraut nihil habeant nisi de usura, et tunc non sit honestum talia ab eis recipi. Liloca que solent a fidelibus inhabitari. Sicut non peccaret aliquis damnificatus a fure vel raptore per incendium vel simili modo, si recuperaret ab eo damnum suum, licet fur aut raptor nih
Abbreviated transcription (Latin):
cem sibi arbitrantur. ac dusam. s tergi uͥ¬
satõe dampnabili in eod̾ loco uestigium u̾¬
tunt. ut putent mutatc̾e̾m fieri q̃stionis¬
ĩmutat̾oe ymonis. dicentes quo possunt
ingenitus ⁊ genitus ẽẽ iius naturr at
q sub̾e. Eigo ut i̾ndeam mͥ ꝓpõite q̃stioi.
nusquam ĩuenio. ñ legi. ñ audiui. cuius
igitur mutabilitatis sunt homines huiꝰ¬
mõi ut nos dicant ea usuxpare q̃ ñ sũt
scripta. cum ea q̃ sunt scaipta dicamus. ⁊
ip̃i obitiant ꝙ scriptum ñ sit. glonne ip̃i
ubi ad u̾santur ⁊ auctoritatem calũpne
sue dengant

Expanded text:
cem sibi arbitrantur occlusam: sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mutatione sermonis, dicentes: Quomodo possunt ingenitus et genitus esse unius naturae atpositae quaestioni; nusquam invenio: non legi, non audivi. Cujus igitur mutabilitatis sunt homines istiusmodi, ut nos dicant ea usurpare, quae non sunt scripta; cum ea quae sunt scripta, dicamus: et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritatem calumniae suae derogant
Abbreviated transcription (Latin):
bonos angłos alii aliis p̃sunt. utt ⁊ nt̾ malos
alii aliis p̾lati sunt.⁊ alii aliis subiecti. Qũa¬
du enim durat mundus angłi angłis. ⁊ ho¬
mines hõib. ⁊ demoe̾s demonib p̾sunt. S
infuturo oĩs euacuabitur p̾lat̾o ut docet a

Expanded text:
bonos angelos alii aliis praesunt, ita inter malos alii aliis praelati sunt, et alii aliis subjecti. Quandiu enim durat mundus, angeli angelis, et homines hominibus, daemones daemonibus praesunt, sed in futuro omnis evacuabitur praelatio, ut docet A
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is excipiantur. Sienim aliquis hñs fide
⁊ cantate. uolui̾t uaptizari. ⁊ ñ põt necefsi¬
tate p̾uentus: supplet om̃ipotentis benigͥ¬
tas. ꝙ sacram̃to defuerat. Dum enim sol¬
uere põt: nisi soluat tenetur. S cum iam
ñ põt ⁊ tũ uult: nõ inputat ei ds. qui suã
potentia sacramtis ñ alligauit. Qd̾ uõ in

Expanded text:
i excipiantur; si enim aliquis habens fidem tatem voluerit baptizari, et non valet necessitate praeventus, supplet Omnipotentis benignitas quod sacramento defuerat. Dum enim solvere potest, nisi solvat, tenetur, sed quod jam non potest et tamen vult, non imputat ei Deus, qui suam potentiam sacramentis non alligavit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
quid his ꝯfenat bapĩs. ꝯlicħ enimeis pre¬
remissis peccatis iustificati sunt. ad qd̃
sane dici põt eos quid̃ ꝑfidem ⁊ contrict᷑õ¬
nem uistrficatos .i. amacula peccati pur¬
gatos. ⁊ adebito et̾ne pene ab solutos. tñ
ad huc tenen saciffacce temporali. qua pe
ori satffactõe ab soluuntur. ⁊ gr̃a adintrix

Expanded text:
quid eis conferat Baptismus. Nihil enim eis videccatis justificati sunt. Ad quod sane dici potest eos quidem per fidem et contritionem justificatos, id est, a macula peccati purgatos, et a debito aeternae poenae absolutos; tamen adhuc teneri satisfactione temporali, qua poeiori satisfactione absolvuntur; et adjutrix
Abbreviated transcription (Latin):
quia inuisibił p̃cessit. sine uisibili ergoĩ¬
que fit sacram̾to tenus. sine inuisibili ꝓ¬
dẽe ñ põt. cum ista sit omĩs illius utili
uuł enu ñ sufficit fides eccłie. sine sacram̃¬
to. Qd̃ si absq uapt̃o fuerint defuricti. ⁊̃ cũ
defenintur ad uapt̾m dampnabu̾tur. sicut
matrũ uiuere incipiu̾t. ⁊ ibi moriu̾tur. ł
dematrib nati sine sacram̃to bap̃ti de hoc
moriuntur. nũo infideliu ascribu̾tur. ita
qui baptic̾atur fideles uocantur. quiꝰ afide¬
liu ꝯ sortio ñ seꝑantur. c̃ orat eccłia pfĩde¬
lib defiuictis. Fiteles igiturs̃ ñ ꝑꝑ uirtu

Expanded text:
quia invisibilis praecessit. Sine visibili ergo inquae fit sacramento tenus, sine invisibili prodesse non potest, cum ita sit omnis illius utilitvulis enim non sufficit fides Ecclesiae sine sacramento, quia, si absque baptismo fuerint defuncti, etiam cum deferuntur ad baptismum, damnabuntur, sicut matrum vivere incipiunt et ibi moriuntur, vel de matribus nati sine sacramento Baptismi de hmoriuntur, infidelium ascribuntur numero, ita qui baptizantur, fideles dicuntur, qui a fidelium consortio non separantur, cum orat Ecclesia pro fidelibus defunct
Abbreviated transcription (Latin):
głis. un iob. u̾ ens lucifer cũ me landa¬
rent astra matintina ⁊ c̃. de ħ quau imait¬
beda n. Hec suꝑius cclu qd a nolubłita¬
te mundi secietum c̃. moxut factu ẽ. scĩs
atigłis replctu ẽ. quos ĩ principio cum ce
io tita ꝯditos testanir doꝰ dicens. Ubi eras
cũ me laututẽt astra matutina. ⁊ iubilarẽt
omĩs faii dĩ. Astra matutina ⁊ filios õi. eoᷤ¬
luminaria. ñ inpͥncipio s urẜa die fc̃m¬

Expanded text:
 cum me laudabant astra matutina? etc. De hoc quoque Beda ita ait: Hoc superius coelum quod a volubilitate mundi secretum est, mox ut creatum est, sanctis angelis impletum est, quos in principio cum coelo et terra conditos testatur Dominus dicens: Ubi eras, cum me laudabant astra matutina, et jubilarent omnes filii Dei. Astra matutina et filios Dei eosluminaria, non in principio,
Abbreviated transcription (Latin):
repletu. ꝙ ẽ suꝑͣ firmam̃tu. Et illud ẽ¬
ẽ purru ꝙ ꝗda expõitorum sagre scripture
nõĩe celi intesligi uolunt. nͥ scuptura
dicit. In pͥncipio creauit d̾s celu ⁊ t̾ram.
Tclum inquit strabꝰ ñ insibile firmam̃¬
tu. hic appellat. s empireu .i. igneum
uł in rellectuale. ꝙ nͥ ab abartore saspłe

Expanded text:
um: et illud empyreum quidam expositorum sacrae Scripturae nomine coeli intelligi volunt, ubi Scriptura dicit: In principio creavit Deus coelum et terram. Coelum, inquit Strabus, non visibile firmamentum hic appellat, sed empyreum, id est, igneum vel intellectuale; quod non ab ardore
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uno factus ẽ oĩum reus. Ingratus eͥ
extitit: qui plenus uirtutib dm̃ oĩo nõ
timuit. In hec quisq peccator fit culpabi¬
uor. quo ẽ do̾ accept̃or. Iõ enim plus pec¬
cauit adam: quia oĩ bono habundant. a¬
lio ⁊̃ m̃o offendens ĩ uno factus ẽ oĩum
reus. qr oĩs uirtus patitur detrim̃tũ ab
uno uit̃o. Ponat se oĩo ĩ iuditõ ⁊ potesta¬
te sacerdotis. nicħ sui rrẜuans sibi. ut
oĩa eo iubente ꝑatus sit facere ꝓrecipien¬
da uita aĩe que faceret ꝓ euitanta corpo¬
facere debet ĩmortuł futurus: que face̾t
ꝓdifferenda morte moriturus. ꝯemper
dep̃cetur deum. offerat deo m̾te. ⁊ cordiᷤᷤ
tis. ꝯlec ꝯsiderandu ẽ quantu. s qua
m̃te. qua affectõe dat ꝙ põt. qui igitur
sua peccata redimere uult temporaliũ
oblatc̾e. prius offerat m̾te. Qd̾ ñ ẽ diuĩt¬

Expanded text:
, factus est omnium reus. Ingratus enim exstitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim quisque peccator fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. lio etiam modo offendens in uno factus est omnium reus, quia omnis virtus patitur detrimentum ab uno vitio. Ponat se omnino in judicio et potestate sacerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quae faceret pro vitanda corpofacere debet immortalis futurus, quae faceret pro differenda morte moriturus; semper deprecetur Deum, offerat Deo mentem et cordis tis. Nec considerandum est quantum, sed qua mente, qua affectione dat quod potest. Qui ergo sua peccata redimere vult temporalium oblatione, prius offerat mentem. Aug. ibi
Abbreviated transcription (Latin):
retate ꝑͦ. ⁊ quali ħ fecent temptatõe.⁊ in
intempore oratõni ꝯstituto. ut sunt fe¬
sunt enim qui ñ solum ñ uincuntur.
s ultro se peccato offerunt. nec expectãt
temptatõem. s p̃ueniunt uoluntatem.
⁊ tractet secum quam multiplici actr̃e
uitii. delectabiliter peccauit. Sĩs ista ua¬
rietas. confirenda ẽ ⁊ deflenda: ut cum co¬
gnouiͣt ꝙ pecatum ẽ. cito inuemiat de
u ꝓpitium. Incognoscendo augm̾tu
peccati. inueniat cuius etatis fuĩt. ciꝰ
sapientie ⁊ ordinis. Inmoretur ĩ singłis
istis. ⁊ sentiat modum criminis. purg̃s

Expanded text:
et quali hoc fecerit tentatione, et in in tempore orationi constituto, ut sunt feSunt enim qui non solum non vincuntur, sed ultro se peccato offerunt; nec expectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem. Et pertractet secum quam multiplici actione vitii delectabiliter peccavit. Omnis ista varietas confitenda est et deflenda, ut cum cognoverit quod peccatum est, cito inveniat Deum sibi propitium. In cognoscendo augmentum peccati, inveniat cujus aetatis fuerit, cujus sapientiae et ordinis. Immoretur in singulis istis, et s
Abbreviated transcription (Latin):
sunt .s. ꝯpunctõ cordis. ꝯfessio oris. satiffa¬
tio operis. Un̾ iołes hos aureum. Perfecta
penitentia. cogit peccatore om̃ia libenter
ferre. Incorde eius contricio. more confes¬
sio. moꝑr tota humilitas. Hec ẽ fructife¬
ra penitentia. ut sicut trib mõis dm̃ of¬
fendimus .s. corde. ore. manu: ita trib oĩo
satiffaciamus. Sirat em tres peccati dif¬
corde.⁊ infacto. ⁊ inconsuetudine. ux u̾bo
qiͣ plata iam extra portam cũ infc̾o ꝓcedit
afsensio. Tercia cum male ꝯsuctudinis tã¬
quam mole p̾mitur animus. uł noxie
defensionis clipeo armatur. qĩ insepulcͦ
iam putens. Hec sunt tra gn̾a mortuo¬
ium: que dñs legitur suscitasse. Huic gͥ
triplici morti. triplici remedio occutiitur.
contutõe. ꝯfessione. satisfat̃r. ¶ Cõpñc¬
Confessio ibi. Iustus inprincipio ẜmonis.
accusator ẽ sui. uere enim confiretur: qui
se accusat. qui ex secrando malu sibi ĩputat.

Expanded text:
t compunctio cordis, confessio oris, satisfactio operis. Unde Joannes, os aureum: Perfecta Poenitentia cogit peccatorem omnia libenter ferre; in corde ejus contritio, in ore confessio, in opere tota humilitas. Haec est fructifera Poenitentia, ut sicut tribus modis Deum offendimus, satisfaciamus. Sunt enim tres peccati difcorde, et in facto, et in consuetudine vel verbo, quasi prolata jam extra portam, cum in factum procedit assensio; tertia cum vi malae consuetudinis tanquam mole premitur animus, vel noxiae defensionis clypeo armatur, quasi in sepulcro jam foetens. Haec sunt tria genera mortuorum, quae Deus legitur suscitasse. Huic ergo triplici morti, triplici remedio occurritur: contritione, confessione, satisfactione. Compuncov. 18: Justus, in principio sermonis accusator est sui. Vere enim confitetur qui se accusat, qui execrando malum sibi imputat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ħ̾rtici eo utebantur ut simplices se duce
na tm̃ ypostaͬsis siue tres. minus ꝑitos ad
inconueniens. declucerent. cũ ñ erat hoc
nom̃ ita aput catholicos uulgatum. net ita
eius significato de t̾minata ut m̾o. Et ĩ̾o
iẽr dicit᷑ ħ nomine ñ utend̾ fore sine distĩt
tendebatur ita scribens defide catholica ad
damasum papani. Abarrianorum p̃sule.
ypostasion nouellum ngm̃ ame hõie ro¬
mano exigitur. ĩ t̾rogamꝰ quid tres yposta¬
ses arbitrentur intelligi. Tres ꝑsonas sub¬
si stentes aiunt. Rendemus nos ita crede̾.
ꝯlon sufficit eis sensus. Ip̃m nom̃ effla¬
gitant. quia nesio. quid ueneni ⁊̃ silłis la¬
tet. Clamamus. Siquis tres ypostases .i.
tres subsistentes ꝑsonas ñ confitetur. a¬
nath̃a sit. siquis au̾t ypostasim usiam
ut. Aut si rectum putatis tres ypostases¬
cum int̃ p̃tatõnib suis debere̾ nos dicere ñ
negamus. S mͥ credite. uenenu sub mel
le latet. transfigurat enim se angłs sa

Expanded text:
tici eo utebantur ut simplices seduceretantum hypostasis, sive tres, minus peritos ad inconveniens deducerent, cum non erat hoc nomen ita apud Catholicos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut modo. Et ideo Hieron. dicit hoc nomine non utendum fore sine distinctreticis contendebatur, ita scribens de fide catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Clamamus: Si quis tres hypostases, id est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Si quis autem hypostasim usiam unt. Aut si rectum putatis, tres cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, uenenum le latet. Transfigurat enim se angelus S
Abbreviated transcription (Latin):
carnatt̾e quoq huius filii d̾i. tom uinitaᷤ
oꝑata c̾ẽ credenda ẽ. Solus tam̃ filius fer̾a
ẜui accepit insingłaritate ꝑ sõc. ¶ Hĩs
insinuari uidetur. ꝙ ꝑsoãm tantu natu
ra. ñ natura natura ⁊̃ assũpẜit. Sien
ꝙ cõmune ẽ iranitati no̾ accepit hoĩem gͦ
ñ natura diuina q̃ cõmunis ẽ trib ꝑso

Expanded text:
rnationem quoque hujus Filii Dei tota Trinitas operata esse credenda est. Solus tamen Filius formam servi accepit in singularitatem personae. His insinuari videtur quod persona tantum, non natura naturam assumpserit. Si enim quod commune est Trinitati, non accepit hominem, ergo non natura divina, quae communi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽntiam .i. tres ypostases una usiam.
que ad meclu nõ dĩs tres ꝑsonas mñã
eentiam. uł subam. Quanqua ⁊ illi siuel¬
ient. sicut dicunt tres sub̾as. trez yposta¬
ses. possent dicere tres ꝑsonas. tria ꝓso¬
ꝑa. Illirl aũt maluerunt dicere. quia
tortassẽ ẜ lingue suc ꝯsuetudinem. ap¬
tius dicitur. Qd̾ intrinitate ñ ẽ diu̾sitas
nec singłaritas uł solitudo. s unitas. ⁊

Expanded text:
 usiam, quemadmodum nos dicimus tres personas unam essentiam vel substantiam. Quanquam et illi, si vellent, sicut dicunt tres substantias tres hypostases, possent dicere tres personas, tria πρόσωπα. Illud autem maluerunt dicere, quia fortasse secundum linguae consuetudinem aptius dicitur. 9. Quod in Trinitate non est diversitas, nec singularitas, vel solitudo; sed unitas,
Abbreviated transcription (Latin):
blimare. Quia ergo ꝓeremplo rtiõalic
sp̃c inꝑarte usq ao consortiu i̾renicoͣr.
humiliatus ẽ. ne forte in hoc nimis de¬
p̾ssus uideretur. ad didit d̾i ꝓuitentia.
ut post mod̾ cum eod̾ corpore glorificato ad
ꝯsortiñ illoꝵ qui ĩ sua ꝑsticerant purita¬
te sublimarentur. ut ꝙminus exorsp̃e

Expanded text:
blimare. Quia ergo, pro exemplo, rationalis spiritus in parte usque ad consortium terreni corporis humiliatus est; ne forte in hoc nimis depressus videretur, addidit Dei providentia ut postmodum, cum eodem corpore glorificato, ad consortium illorum qui in sua permanserunt puritate, sublimaretur, ut quod minus ex dispe
Abbreviated transcription (Latin):
uitrio uolu̾tatis sue disponẽ ilł qͦs ĩ sua
ꝑinitate reliquarat sursu incelo mairsi¬
q regłam ꝓponõs obedientie. quatenus
⁊ illi abeo ubierãt ñcaderent ⁊ isti abeo uͥ
exant adid u ñ erant ascende̾nt. Fecitita¬
q d̾s hoĩe exduplici sub̾a. corꝑus de t̾ra
fingens. aĩam uero denchilo fuciens Io̾r̾¬

Expanded text:
itrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex duplici substantia, corpus de terra componens, animam vero de nihilo faciens. I
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝙ ostenbitur sp̃m creatu sp̃ui ĩ creato¬
in effabili amore̾ uniri. ꝓ exemplo igit᷑
ingłificato̾r eiusde ꝑficienda erat. aĩam
corporeis ĩ dum̾tis ⁊ t̾renis mansionib co¬
pulauit. Tuteamq matetia fecit aduite
sc̃su uegetare. ut sciret hõ quia si potu¬
it ds mu dispare natur aĩe ⁊ corporis ĩ¬

Expanded text:
e ad faciem; putaret enim creatura se non posse uniri Creatori suo tanta propinquitate, in glorificatione ejusdem perficienda erat, animam corporeis indumentis et terrenis mansionibus copulavit; luteamque materiam fecit ad vitae sensum vegetare, ut sciret homo quia, si potuit Deus tam disparem naturam corporis
Abbreviated transcription (Latin):
tens.mł. rett̃t. ait. ħ̾ ꝑpea dictum ẽ. ut
ħ fieret. ñ coegit. ꝯlam qua nesiens perca¬
uit. ñ congruent̾ nolens peccasse dici põt.
qu̾auis aip̾e qui nesciens fecit. uolens tam̃
ferit. Ita nec tale peccatum sm̃ uoliuitate
tum est ꝙ fĩ nõ debuit. Quisquis añt scig̃
p̾cat si põt cogenti ad poccatu sine pac̾o re¬
sustere nec tam̃ facit. utiq uolens peccat.
quia qui põt resistere. ñ cogitur cedere. oꝵa¬
ꝑp peccatu siñ uoluntate ee ñ posse uenssi¬
mu ẽ. ¶ Exhis licquet quauter suꝑiora

Expanded text:
 dictum est hoc fieret, non coegit. Nam qui nesciens peccavit, non incongruenter nolens peccasse dici potest; quamvis et ipse quidem nesciens fecit, volens tamen fecit. Ita nec tale peccatum sine voluntate tum est quod fieri non debuit. Quisquis autem sciens peccat, si potest cogenti ad peccatum sine peccato resistere, nec tamen facit, utique volens peccat; quia qui potest resistere, non cogitur cedere, quapropter peccatum sine voluntate esse non posse verissimum est. Ex his liquet qualiter superiora
Abbreviated transcription (Latin):
s. in .d. Non quia ħ fiue uoluntate nr̃ agat᷑
set quia uoluntas nr̃a nil boni agit. nisi diui
uoni agebat. s quia nicħ bomi ageret. si illa no
adiuuaret. ¶His testimonus aꝑte insimi¬
atur. quia uoluntus hominis gr̃a dĩ p̾ueni¬
tur atq p̾ꝑatur. ut fiat bona ñ ut fiat uolun¬
tas: quia ⁊ añ grãm uoluntas erat. s ñ ercit
na ⁊ recta uoluntas. bꝑd sit uoluntas.¬

Expanded text:
s Dei. Non quia hoc sine voluntate nostra agatur, sed quia volutas nostra nil boni agit, nisi divinboni agebat, sed quia nihil boni ageret, si illa non adjuvaret. His testimoniis aperte insinuatur, quia voluntas hominis gratia Dei praevenitur atque praeparatur ut fiat bona, non ut fiat voluntas; quia et ante gratiam voluntas erat, sed non erat bona et recta voluntas. 2. Quid sit voluntas.
Abbreviated transcription (Latin):
Idens igitur diabolus hõĩe ꝑ obedien¬
tie humulitate posse ascendere. u̾n ip̃e
ꝑ suꝑbiam corruerat. inuidit ei. ⁊ qui pͥ¬
us ꝑsuꝑbia fuerat diabolus.i. teorsũ lapsus.
inuiro ratoem uigere uouit. Eius eni ma¬
licia adtẽptanda uirtute timida. humana
naturã mea parte uͥ debilior uitebatur ag̾s¬
ĩa ẽ. ut si forte aliquatenus illic p̾ualeret.
post modũ fidutialius adaltera q̃ robusti¬
or fuit pulsandam. uł potius subu̾tenda
accedet. Primũ igitur solitaria femina
explorauit. ut inea primũ oẽm sue tẽpta¬
Quare ĩ aliena forma

Expanded text:
idens igitur diabolus, hominem per obedientiae humilitatem posse ascendere, unde ipse per superbiam corruerat, invidit ei; et qui prius per superbiam fuerat diabolus, id est deorsum lapsus, in viro rationem vigere novit. Ejus enim malitia ad tentandam virtutem timida, humanam naturam in ea parte ubi debilior videbatur, aggressa est; ut si forte illic aliquatenus praevaleret, postmodum fiducialius ad alteram quae robustior fuit pulsandam vel potius subvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam exploravit, ut in ea primum omnem suae tentaQuare in aliena forma
Abbreviated transcription (Latin):
rentes quib dr̃. inspirauit uł sufflauit
⁊c̾. Cum fiat inquiunt uł spirat hõ. de
se flatu emittit. Sic igitur creditur d̾c
flasse uł sprrasse spiniculu infaciẽ ho¬
minis. ⁊ ex se spm̃ ip̃is emisisse intelligi¬

Expanded text:
rentes, quibus dicitur inspiravit vel insufflavit, etc. Cum flat, inquiunt, vel spirat homo, de se flatum emittit. Sic ergo, cum dicitur Deus flasse vel spirasse spiraculum in faciem hominis, ex se spiritum hominis emisisse intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ parte d̾i. siem ħ eẽt. nec ase nec ab
alio decipi poss. nec ad malu faciendum ꝑ
patiendu ꝯpelli. nec ĩ melius uł deterius
mutari flatus ergo quo hoĩem aĩauit. sac¬
tus ẽ ad̾o. no de deo nec d̾ aliqua materia
s denichilo.

Expanded text:
esse partem Dei. Si enim hoc esset, nec a se nec ab alio decipi posset, nec ad malum faciendum vel patiendum compelli, nec in melius vel deterius mutari. Flatus ergo quo hominem animavit factus est a Deo, non de Deo, nec de aliqua materia, sed de nihilo.
Abbreviated transcription (Latin):
telligentie p̾ uiditõ dnĩs malentes ĩ aꝑti¬
one tam dausorum ẜmonu ꝑiciors au¬
dire. qua aliquid aliis influeir. ¶ Fla.
mł. de sinedis. Minus forte exp̾sse uidet᷑
d̃ indifferenti siłitudine parris ⁊ filii fides

Expanded text:
telligentiae praejudicio dicimus, malentes in apertione tam clausorum sermonum peritiores audire, quam aliquid aliis influere. 11.  suspecta. --Minus forte expresse videtur de indifferenti similitudine Patris et Filii fides
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie ibi sunt: quia sapientia que ꝓ¬
prie t̃ filius ẽ sapientia que ẽ trinitas.
ip̃a tam̃ ñẽ minitas. Sicut filius ẽ eẽn¬
tia que ẽ rrinitas. ip̃e tñ no ẽ timitas.
Qua mt̾d̾e pat̾ ñ dicitur sapies ea sap̾i̾a ꝗͣ

Expanded text:
Sapientiae ibi sunt, quia Sapientia quae proprie est Filius est Sapientia quae est Trinitas, ipsa tamen non est Trinitas, sicut Filius non essentia quae est Trinitas, ipse tamen non est Trinitas. 8. Qua ratione Pater non dicitur sapiens ea Sap
Abbreviated transcription (Latin):
beãtus alter uirius indiguerit offõ. qui
bonoru nr̃oꝵ n̾eget. s ut ẜuiret ei ac fru¬
eretur eo. cui ẜire regnare ẽ. In ħ enim
ꝑficit ẜiuiens. ñ ille cui ẜuitur.
Sicut fac¬

Expanded text:
beatus alterutrius indigeret officio, quia bonorum nostrorum non eget; sed ut serviret ei et frueretur eo, cui servire regnare est. In hoc enim proficit serviens, non ille cui servitur. Et sicut fac
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tu deitatis. Nsacram̃tu sit sacru sĩgn̾as
⁊ sacru signatu. s nunc agitur desacra
res p̾ter sp̃em quam ingerit sensib: aliud
aliquid ex se faciens incognutõem uenire
signorum uõ alia sunt naturalia. ut fumꝰ
significans igne. alia data. Et eorum que
data sunt. quedam sũt sacram̃ta. queda

Expanded text:
mentum divinitatis, ut sacramentum sit sacrum signans, et sacrum signatum; sed nunc agitur de sacrares praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud ex se faciens in cogitationem venire. Signorum vero alia sunt naturalia, ut fumus significans ignem, alia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt sacramenta, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
q fuiͣt indix illi erit. q̃ ardente sole arescere
quad in ip̃o mane̾ sp̃c astruatur. Notandu¬
ꝑ maneant parti red ditunus recelat. Ma¬
net enim apud eos. ut inbonis ĩsistant ac¬
tib. Recedat uõ ad ip̃c. nec semꝑ infirmos
curandi. mortuos suscitandi. demones ei
net ergo semꝑ. ut possint hr̃e uiriutes. ⁊¬
ut mirabiłr ip̃i uiuant. uenit ad tp̃c. ut
⁊ aliis ꝑmiraculoꝵ signa quales sint intus

Expanded text:
quam radix illi erit, quamvis ardente sole arescere quod in ipso manere Spper maneat, partim rediturus secedat. Manet autem apud eos, ut bonis insistant actibus; recedit vero ad tempus, ne semper infirmos curandi, mortuos suscitandi, daemones ejnet ergo semper, ut possint habere virtutes, ut mirabiliter ipsi vivant; venit ad tempus, ut etiam aliis per miraculorum signa quales sint intus,
Abbreviated transcription (Latin):
caritate semel hĩtam. abaliquo ñ pofse
excidere. nullu q dampnandu hãc aliqñ
hr̃e. qui hanc traditr̾e subditis nuniũt testi¬
ug̃. ad iulianu ⁊̃ inquid. Caritas q̃ deseri põt.
nũqua uera põfuit. Itez caritas ẽ fons pͥꝰ
⁊ singłaris uonorum.cui n̾ ꝯmunicat alie¬
nus. Alieni sunt oñs qui audituri sunt. ñ
noui uos. S̾ hoc fonte scriptura ait. Fons aq̃
cet tibi. si aũt alieni sunt qui audituri sũt
illa uoce. ñ ergo huic fonti cõmunicãt dãp¬
caritas securus esto nicħ mali ꝓcedere põt.
It̃ gͣg. ĩ moralib. ualida ẽ. ut mors dilect̃õ.
uirtuti eͥ mortis dilectõ ꝯꝑatur. quia ni

Expanded text:
charitatem semel habitam ab aliquo non posse excidere, nullumque damnandum hanc aliquando habere; qui hanc traditionem subditis muniunt testiam inquit: Charitas quae deseri potest, nunquam vera fuit. Item: Charitas est fons proprius et singularis bonorum, cui non communicat alienus. Alieni sunt omnes qui audituri sunt: Non novi vos . De hoc fonte Scriptura ait, Prov. 5: cet tibi. Si autem alieni sunt qui audituri sunt illam vocem, non ergo huic fonti communicant damcharitas, securus esto; nihil mali procedere potest. Item, Gregor. in Moralibus: Valida est ut mors dilectio, virtuti enim mortis dilect