comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natus est aries quia immolatus: sed quid est quod in uepribus herebat
aries ille Crux cornuahabet sic enim duoligna conpinguntur insecum
speciem crucis reddunt : Vnde ec scriptum est deeo : Cornua in manibus
eius sunt. Cornibus ergo herens aries. crucifixum dñm significat:
uepres aũt spinae sunt spinac iniquos et peccatores significant qui sus¬
penderunt dñm incruce. Interspinas itaq: peccatorum iudeorom̃
suspensus est dñs sicut perheremiã idem dicit. spinis peccatorũ circũ¬
dedit populus hic: Alii hunc arie tẽ cornibus inuepribus obliga¬
tum eundem xpm senserunt ante quã immolaretur. spinis a iudȩis
coronatũ. Peracto igitur sacrificio dixit ds̃ ad abraham Insemi¬
netuobenedicentur om̃s gentes: Quando enim hoc factum est: nisi
quando ille aries perpsalmistam dixit. foderunt manus meas et pedes
meos et dinumerauerunt om̃a ossamea: Hoc enim quando per¬

Expanded text:
natus est, aries quia immolatus. Sed quid est quod in vepribus haerebat natus est, aries quia immolatus. Sed quid est quod in vepribus haerebat aries ille, crux cornua habet. Sic enim duo ligna compinguntur secum et speciem crucis reddunt, unde scriptum est de eo. Cornua in manibus ejus sunt, cornibus ergo haerens aries crucifixum Christum significat. Vepres autem spinae sunt, spinae iniquos et peccatores significant, qui suspenderunt Dominum in cruce, inter spinas itaque peccatorum Judaicorum suspensus est Dominus, sicut per Hieremiam idem dicit, spinis peccatorum suorum circumdedit me populus hic. Alii hunc arietem cornibus in vepribus obligatum eumdem Christum senserunt, ante quam immolaretur spinis a Judaeis coronatum. Peracto igitur sacrificio dicitur Abrahae, in semine duo benedicentur omnes gentes. Quando enim hoc factum est, nisi quando dicit ille aries, foderunt manus meas et pedes meos, et dinumeraverunt omnia ossa mea. Hoc enim quando per
Abbreviated transcription (Latin):
menbic ci aoser ebat nesciebat. lam qucddictũ esteis expec¬
cecitas est expectatehic cumasino : ut plenitudo in quid gentiũ intraret
hoc estpostquã adorauerimus ubi sa crificiũ crucis dominicȩ implecũ
pergentes peruenerit praedicatũ. hocesc ut plenitudo gentium intraret
et quidest reuertemuraduos et sic om̃is i srłh saluus fiet t riduũ aũt
illud in quo uenerunt ad locum immolationis tres mundi aetates signifi¬
cantur : Vnã antelegem aliam sublege tertiã sub gratiã: Antelegẽ
et quic quid restat Tertius dies gratiae est in quatertia aetate quas
posttriduũ sacramentum sacri fici xp̃i completum est. De inde
isa acligatis pedibus altari superponitur: et dñs inligno sus pensus
cruci ad figitur : sed illud quod figuratum est in isa ac trans iectũ est
adarietem cur : quia p̃s ouis ipse enim filius ipse agnus: filius quia

Expanded text:
menta, et quod ferebat nesciebat. Jam quod dictum est eis, Exspecmenta, et quod ferebat nesciebat. Jam quod dictum est eis, Exspec Quid caecitas est? Exspectate hic cum asino, ut plenitudo gentium intraret, inquit, hoc est, postquam adoraverimus, ubi sacrificium crucis Dominicae impletum per gentes fuerit praedicatum, hoc est, ut plenitudo gentium int. Quid est revertimur ad vos? Et sic omnis Israel salvus fiet. Triduum autem illud, in quo venerunt ad locum immolationis, tres mundi aetates significantur: unam ante legem, aliam sub lege, tertiam sub gratia. Ante legem, m a Domino, et quidquid restat. Tertius dies gratia est, in qua tertia aetate quasi post triduum sacramentum sacrificii Christi completum est. Deinde Isaac ligatis pedibus altari superponitur: et Dominus in ligno suspensus cruci affigitur. Sed illud quod figuratum est in Isaac, transgressum est ad arietem. Cur? quia Christus ovis: ipse enim filius, ipse agnus; fi
Abbreviated transcription (Latin):
inbgoste uuit dam deindeseqentis hrstorure acrimestũqdit
imosidrtae. e r pxe endebat in spiciendumest . Cuiserg ginaibidũ
ut praedie tũest perillamim molationem figuriuasu ꝯ is pdter
eecilsns piquis enisaac nisixp̃r Nam sicut abraham unscueter
quubi senut inponendus ita et xp̃s gestabat in humeris lignum
rucis inquo eratcrucifigendus : Duo autem seruullidim inet
nom perductiadlocum sacrificiriudaeos figurabant qui cũ ser¬
inliter iuueretet carnaliter saperent non intellegebant hu¬
uenerare p̃ĩ non intellegebant passio nemxpĩ. ideo nom per¬
uenerunt ud locũ sacrificu. Quur autẽ duo seriti nisi quia ipse in
quasdo duis sibideridoserat ÷ quod factũ ilomone peccnt
qu analo diuisus est idem populus loco regni non errore imoieti¬
es quibuseriam saey e perprophetam dicitur. euerra trie irrhet
iudicorum citrix iuda :asinus autẽ ille in sensata. est iiscultita
mdicorum. Astarñsensata istultitia portaba t orinia sagra¬

Expanded text:
te prophetavit. Jam deinde sequentis historiae sacramentum quid imaginarie portendebat, inspiciendum est. Quis ergo in Abraham, ut praedictum est, per illam immolationem figurabatur, nisi Pater excelsus? Quis in Isaac, nisi Christus? Nam sicuti Abraham unicum et quibus erat imponendus, ita et Christus gestabat in humeris lignum crucis, in quo erat crucifigendus. Duo autem servi illi dimissi, et non perducti ad locum sacrificii, Judaeos figurabant, qui cum serviliter viverent, et carnaliter saperent, non intelligebant humilitatem Christi, non intelligebant passionem Christi, ideo non pervenerunt ad locum sacrificii. Cur autem duo servi, nisi quia ipse in duas partes dividendus erat? quod factum est Salomone peccante, quando divisus est idem populus loco regni, non errore impietatis, quibus etiam saepe per prophetam dicitur: Adversatrix Israel et praevaricatrix Juda . Asinus autem ille insensata est stultitia Judaeorum: ista insensata stultitia portabat omnia sacra
Abbreviated transcription (Latin):
talique anima humana inheret uerbodi: ut sint duo incarneunas
quad magnũ coniugii sacramentũ inxpõ et inecclesia cominedat
apostolus: pro inde regum terrenum scłihun figura gerebant
rogis quisaram polluere permissi non sunt : Non est expertum
nuc inuenit ecdesiã coniugem x pr̃nisi comuio lare tmptauerit:
Diuinoenimtestimonioperfidemmarti rumcessit correctam
inposterioribus regibus honorauit munere quã correptionis sue
sub dercin pri oribus nonualuit : Nam quod tunc in eodamrege
orius et posteruis figuratũ est : hoc inistorignoprioribus regibus
dematri nanterrenae ginerationis quae euabitur sed gratiȩ clestis
quã in aetirnumm an ebit cognatio commendatur. secundũ quani
uocenum genuns inortale non crimus accepta potestate filudiuõ
uocemus et samus meque enupi er peram rano testene goudiuo

Expanded text:
itali anima humana inhaeret Verbo Dei, ut sint duo in carne una : itali anima humana inhaeret Verbo Dei, ut sint duo in carne una : quo magni conjugii sacramentum in Christo et in Ecclesia commendat Apostolus. Proinde regnum terrenum saeculi hujus, cujus figuram gerebant reges qui Saram polluere permissi non sunt, non est expertum, nec invenit Ecclesiam conjugem Christi, nisi cum violare tentant. Divino enim testimonio per fidem martyrum cessit, correctumque in posterioribus regibus honoravit munere, quam corruptioni suae subdere in prioribus non valuit. Nam quod tunc in eodem rege prius et posterius figuratum est, hoc in isto regno prioribus et posterioribus regibus de matre: non de terrenae generationis, quae evacuabitur, sed gratia coelestis, quae in aeternum manebit, cognatio commendatur, secundum quam gratiam genus mortale non erimus accepta potestate, ut filii Dei vocemur et simus. Neque e
Abbreviated transcription (Latin):
seruit ꝑ quorum eloquentiae fecunditatẽ eam insuꝑficie uerborum¬
so ab alienigenis captiua possideretur. certus dedõ quod eã uiolari
non permicteret sicut nec primum apharaone : undeet abimelech
somnio commonitus non commaculauiteã concubitu. sed intactã res¬
taurabat marito: Verum tamen quis tuncin illo figurabatur. scire
uolo et cuius sit uxor quae in hac peregrinatione atque inter alieni¬
genas polluimaculari nonsinitur. et sit uiro suosine macula etruga
Ingloriã quippexpĩ recteuiuit ecclesia ut pulchritudocius honorsit
uiro eius: siuit et abraham proptersaprac pulahriudinẽ inter alie¬
Opulchra intormulieres ipsius pulchritudinis merito regis offir
munera sicut sarrae optulit r&x abimelech. plus incamirans fornie¬
decus quodimare potuit. uio lare non potuit: Est enimecclesi adña. hũ
xpo in occulto uxor. Occulte quippe it que abscondito secrtospir¬

Expanded text:
seruit, per quorum eloquentiae fecunditatem  Z., facuseruit, per quorum eloquentiae fecunditatem  Z., facuso, ab alienigenis captiva possideretur; certus de Deo, quod eam violari non permitteret, sicut nec primum a Pharaone. Unde et Abimelech, somno commonitus, non commaculavit eam concubitu, sed intactam restituit marito. 2. Verumtamen quis tunc in illo figurabatur viro, scire volo; et cujus sit uxor quae in hac peregrinatione atque inter alienigenas pollui macularique non sinitur, ut sit viro suo sine macula et ruga? In gloriam quippe Christi recte vivit Ecclesia, ut pulchritudo ejus honor sit viro ejus, sicut Abraham propter Sarae pulchritudinem inter alieO pulchra inter mulieres , ipsius pulchritudinis merito reges offerunt munera, sicut Sarae obtulit rex Abimelech, plus indecus, quod amare potuit, et violare non potuit. Est etenim sancta Ecclesia Domini Jesu Christi in occulto uxor. Occulte quippe atque in abscondito secreto spir
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quodsi antehanccausam supranomen hoclegimus. sciamus
peranticipationem dictum esse. sicut etbetelh et galgala quaeutiq
autem et exprioribus et ex presentiloco quodisaac nonsitnatus ad quere
mambrẽ. sed ingeraris ubi et bersabeȩ hodic oppidũ est quae prouintia
ante non grande tẽpus ex diuisione pracsidum palestina salutaris est
dicta. Huius rei scriptura testis est quacait. ET HABITAUITABRA¬
ham ioterraphilas tinorum: Asrahanuero planta¬
uit nemus iNBERSABEE. Et reliqua. Nemus arboressunt
umbrasae et in fructuosae: habent enim lata etm en afoliuli
ficanteosquos elegit dñs exgentibus quicrant liberalibus aettibus in¬
trueti: et quasi perhoc uidebantur magni etdilatatietsinefruetu
et tamen sinfructu spiritalis intellegentiae quos abraham scilicet dñs
Acredemptor noster inbersabeȩplan tauit. idest sacraescripturae in¬

Expanded text:
tur. Quod si ante hanc causam supra nomen legimus, sciamus tur. Quod si ante hanc causam supra nomen legimus, sciamus per anticipationem dictum esse, sicut et Bethel et Galgala, quae utiqautem, et ex prioribus et ex praesenti loco, quod Isaac non sit natus ad quercum Mambre, sed in Geraris, ubi et Bersabee usque hodie oppidum est. Quae provincia ante non grande tempus ex divisione praesidum Palaestinae  Petr., Palaestina Salutaris est dicta. Hujus rei Scriptura testis est, quae ait: Et habitavit Abraham in terra Philistinorum. Abraham vero plantavit nemus in Bersabee, et reliqua. Nemus arbores sunt umbrosae et infructuosae. Habent enim lata et amoena folia, et significat eos quos elegit Dominus ex gentibus, qui erant liberalibus artibus instructi, et quasi per hoc videbantur magni et dilatati, et tamen sine fructu spiritalis intelligentiae; quos Abraham, scilicet Dominus ac Redemptor noster in Bersabee plantavit, id est sacrae Scripturae in
Abbreviated transcription (Latin):
prop teꝵ puteuin aquȩ quomuiasstulo¬
RANT SERUIILLIVS QuIAMULTOS EXCREOEN¬
TIBUS COEGERUUTIDOLADCCLANARE RESPON¬
dITꝰABI MEL ECH NESCIUIqUIS FECERIT HANCREM
SEDETTUXONIXDICASTIMiCHI Sub̵ neque perle gẽ
neque per prophaas: Tulit itaque asraham oues
ui delic& simplices Et poues: Scilic& doctores et
deditabi melech: id est sapientibus huius mundi pe¬
CuSSeRuNt quEAMBΟΡΑΕΟuSEΤSTAruit
apraham septemacNAs CREGΙs SEORSume
REł perseptemagnas significantur a postoli septi formis spr̃
quos ab imelech id est regnum uel sapientia huiusmundi suscepit
Testimonium perhibentes. quia profunditas scarum seripturarũ
si uegnãa baptismi quae significartur perputeũ : Ad abraham idefi
LOCUS IlLE. BERSABEAE. QUIAIBIU TERQUE IURAUIT
Duplex aut̃ causa cur ita appellatus sit: si uequia septẽ agnas
abi melech demanu abrahȩ acceperit: Septe menim dicuntur sabeae
siue quo dibi iurauerint quia et iuramentũ sabeae similiter appella¬

Expanded text:
propter puteum aquae, quem vi abstulerant servi illius; quia multos ex credentibus coegerunt ad idola declinare. Responditque Abimelech: Nescivi quis fecerit hanc rem. Sed et tu non indicasti mihi. Subaudi, neque per legem, neque per prophetas. Tulit itaque Abraham oves, videlicet simplices, et boves, scilicet doctores, et dedit Abimelech, id est sequentibus hujus mundi. Percusseruntque ambo foedus Et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum, et reliqua. Per septem agnas significantur apostoli, septiformis Spiriquos Abimelech, id est regnum, vel sapientia hujus mundi suscepit, testimonium perhibentes quia profunditas sanctarum Scripturarum, sive gratia baptismatis, quae significatur per puteum, ad Abraham, id eslocus ille Bersabee, quia ibi uterque juravit. Duplex autem est causa cur ita appellatus sit, sive quia septem agnas Abimelech de manu Abrahae acceperit: septem enim dicuntur Sabee; sive quod ibi juraverint, quia et juramentum Sabee similiter appella
Abbreviated transcription (Latin):
ipse Iubetur deinde abraham immolare unicum filium. Illeautem
obtemperans dõ soluit uotum : strauit asinum in posuit ligna ser¬
immolandus lignaportabac: deindo abraham gladio armatur:
etcumiam poeneferiret ammonecur ut parceret. et non tamen
sines acrificio sine sanguine effuso recedit: apparet namq aries
inuepre inhẽrons cornibus immolatur. ꝑ agitur sacrificiũ: ꝑ acto
sacrificio dicitur ad abraham. Benudicam tibi et multiplicabo se¬
mentuum sicut STEL LASSTE LASCAELI ETUELUD ARENAM
MARIS: POSSIDEBIT SEMEN TuuMportas mancorue
SuORum ET BENEDICENTUR INSEMNETUOOMNES
qENTES TERRAE quIΛ osΟEdISTIuociMrΕΑs: A genunc
uideamus quid sub huius sacramentilatat mystirio: Is tecnim
abraham: quando filium unicũ perduxit ad immolandũ hahiba
ꝑsonamdĩ patris: sed quid est quod eum senex susecpit : noncnim
sencscitds̃. sedipsa prȩnuntiatio dexp̃o iam quodam modo senuerat
duo unede sieuna: steramentum illud magnum hoc estinapo

Expanded text:
 Jubetur deinde Abraham immolare unicum filium suum. Ille autem obtemperans Deo solvit votum, stravit asinum, imposuit ligna, serimmolandus ligna portavit. 2. Deinde Abraham gladio armatur, et cum jam pene feriret, admonetur ut parceret; et non tamen sine sacrificio, sine sanguine fuso recedit. Apparet namque aries in vepre inhaerens cornibus, immolatur, peragiturque sacrificium. Peracto sacrificio, dicitur ad Abraham: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum, sicut stellas coeli, et velut arenam maris. Possidebit semen tuum portas inimicorum suorum, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, quia obedisti voci meae. 3. Age nunc, videamus quid sub hujus sacramenti lateat mysterio. Iste enim Abraham, quando unicum filium suum perduxit ad immolandum, habebat personam Dei Patris. Sed quid est, quod eum senex suscepit? non enim senescit Deus, sed ipsa praenuntiatio de Christo jam quodammodo senuerat,duo in carne una. Sacramentum illud magnum in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
equosante in seruitut emr&inuit: quod aucemintrscontis & uIII
nificat quod per elet tos quunper se cutio ieiur eutum constitute
sunt fundati side trinitatis & habencos plonicudinen do enogi
octauadie quȩ sabbato sequitur cumxporosurgentes quod cũ¬

Expanded text:
quos ante in servitutem retinuit. Quod autem in trecentis decemquos ante in servitutem retinuit. Quod autem in trecentis decemnificat quod per electos, qui in persecutione virtutum constituti sunt, fundati fide Trinitatis, et habentes plenitudinem Decalogi octava die quae sabbato sequitur, cum Christo resurgentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Sentles sed aiã & loch quunter pr&atur declinans perquẽ
si uesficantue uesenqui doclin auerunt arcetitudinesides: peruallõ
nes inproi sunditate uitiorũ demersos perbitumen conglutinationẽ
perta tagum qua sunt unitiin iniquitate. Pocest e calitr intdilo
quan tuorreges quiquinque superauerunt: pos sunt nimirũ contra¬
ranitia no decrbus significari heresi scilicengentilititeohs pocrisin
auanitia nquaeest ido lorum scruitus quae regesnuncupantur quia
qumque sensuspossunt intellegi ut diximus quiaet iosirq es quia enis
homo nosterexteriorregitur tergauertuntur donec abram pater
excelius uictis quatiuorregibus supradictis spolia rcuocet &
lotbiparopinquun suum declin antemutiqae a malo & eorum potesta¬
te eripiat : quo dautemrecedere quinque reges aquattuordicun¬
tensignificat quod illos mnaximcper sequitur contraria potesta

Expanded text:
gentiles, sed etiam et Lot, qui interpretatur declinans, per quem gentiles, sed etiam et Lot, qui interpretatur declinans, per quem significantur Judaei, qui declinaverunt a rectitudine fidei. Per vallem nes in profunditate vitiorum demersos; per bitumen conglutinationem peccatorum, qua sunt uniti in iniquitate. Potest et aliter intelligi: quatuor reges qui quinque superaverunt, possunt nimirum contraria vitia virtutibus significare: haeresim scilicet, gentilitatem, hypocrisin, avaritiam, quae est idolorum servitus. Quae reges nuncupantur, quiquinque sensus possunt intelligi, ut diximus; quia et ipsi reges, quia ex his homo noster exterior regitur, terga vertuntur, donec Abram, pater excelsus, victis quatuor regibus supradictis, spolia revocet, et Lot propinquum suum, declinantem utique a malo, ex eorum potestate eripiat. Quod autem recedere quinque reges a quatuor dicuntur, significat quod illos maxime persequitur contraria potestas,
Abbreviated transcription (Latin):
ad propinquantescolligunt. herc rebi tumen et nequaquã ferro
precidifertur sanguinetintum mulierum mens truo uel urina
cdere utilis ad conpagom nauium uel cornoribus hominũ me¬
dents seruat ad huc regio speciem paenae: Nascuntur enim
poma pulcherrima quie et edendicupiditatẽ expectantibus
generent si cirpas fatiscunt. acresoluuntur in cincremfumumq:
excitant quasi assiduc ardeant: sanc indius aestatis in modi¬
cus perspatia campi ex aestuat uapor: unde ot co alescente u¬
das in colis conficit egritudines Deniquequinque istireges
allexoricae aquattuor regibus deuicti qui uenerunt debabr¬
lone: significant quinque sensus hominis. Videlicet uisum. Au¬
dtum gustum odoratum et tactũ: Quat tuor reges quat¬
tuor uitia principalia intelleguntur: idest cupiditas gau¬
dium timor et tristitia: perhaec quat tuor uitia ex̃pug¬
nauit diabolus non solum sod omitas per quos significabant᷑

Expanded text:
appropinquantes colligunt, haerere bitumen, et nequaquam ferro appropinquantes colligunt, haerere bitumen, et nequaquam ferro praecidi fertur. Sanguine tantum mulierum menstruo vel urina cedere, utilis ad compagem navium, vel corporibus hominum medendis. Servat adhuc regio speciem poenae. Nascuntur enim poma pulcherrima, quae et edendi cupiditatem exspectantibus generent; si carpas, fatiscunt ac resolvuntur in cinerem, fumumque excitant quasi assidue ardeant. Sane in diebus aestatis immodicus  Z., non modicus per spatia campi exaestuat vapor, unde et coalescente vdas incolis conficit aegritudines. Denique quinque isti reges, allegorice, a quatuor regibus devicti qui venerunt de Babylone, significant quinque sensus corporis, videlicet visum, auditum, gustum, odoratum et tactum. Quatuor reges quatuor vitia principalia intelliguntur, id est cupiditas, gaudium, timor et tristitia. Per haec quatuor vitia expugnavit diabolus non solum Sodomitas, per quos significabantur
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur sicut in hoc eodem libro scribitus in qua fuerunt antra
puteibituminis. postdĩ iram et sulphenis pluuiam in maremo ti¬
umuersaest quod agrecis stagnum bituminis apoellatur idipsũ
istas faltum mortuum auton appellatur mare quod nachil
recipiat gemerum uiueniium nequepis ces neque assuetas
aquis aues tauri cameliq fluitent : deniq suordanis
auctus hembribus pisces illuc influensrapuerit.: statimne¬
riuntur et pinguibus aquis subnatant Iueet nam accensar
fertur supernatare sine ulla conuersione ex teseto demier¬
gilumine etuas demersum arte quod bibat difficile lere¬
re inprofundo omnia que uiuentia demersalicet etuehe¬
mentor inlisa statim resilere : Denique uespasi anum p̃cepis¬
senandi ignaros reuinctis manibus in profundum dercicosq
omnes ilico supernatasse : Aqua ipsa sterilis et amara ceterisq
superaquasbi tuminis glebas certum est atroliquore quasscafis

Expanded text:
dicitur, sicut in hoc eodem libro scribitur, in qua fuerunt antea dicitur, sicut in hoc eodem libro scribitur, in qua fuerunt antea putei bituminis, post Dei iram et sulphuris pluviam in mare Mortuum versa est, quod a Graecis stagnum bituminis appellatur. Idipsum est asphaltum. Mortuum autem appellatur mare, quod nihil recipit generum viventium, neque assuetas aquis aves, tauri camelique fluitent. Denique si Jordanis auctus imbribus pisces illuc influens rapuerit, statim moriuntur et pinguibus aquis subnatant. Lucernam accensam fertur supernatare sine ulla conversione, exstincto demergi lumine, et vas demersum arte, quod bibat, difficile haerere in profundo, omniaque viventia, demersa licet et vehementer illisa, statim resilire. Denique Vespasianum praecepisse natandi ignaros revinctis manibus in profundum dejici, eosque omnes illico supernatasse. Aqua ipsa sterilis et amara, caeterisque super aquas bituminis glebas certum est atro liquore, quas scaphis
Abbreviated transcription (Latin):
qui fonsiudicu nominatur. qui aibi ds̃ populũ iudicas
Erpepcus seruait omnem Reqioema¬
malo chi tarunetamopreũ sedeNtcm
ASSASON THAIAR Hoc oppidu est quod nuncus¬
catur engaddi balsami & palmarũ forcile sicucis
libris locorũ ropperiassa sonaut̃ thamar ĩntert¬
tatur urbspalmarũ : Thamar quippeꝰ palmadt
TERAUS que quo At quattuorperos
Aducꝑ scis quiNque uALLISAUTOM SILS¬
tris habebat pa teosbitumixie .nu
tos Ixaquerex so domo ꝑũ etcoo¬
que ibi et quiremanseruntFigeru
Et pełq. Notandu nest quod ͥalue quae et segor uoi¬
dunt haebrȩi quia sicut in alio loco ostenditur scripturae ha
tandem esse salisa et interpraetatur uitulam conster anie
quod scilicit tertiomotu terrae absortasit. et ex eote por
quod sodoma et gomorra adama et sebcum diuino gni sultier
sunt. ilia paruula runcupatus siquidem segr trans fertu
in paruulam ⁊ Uallis autim salinarum quae et uallis siluestris

Expanded text:
qui fons judicii nominatur, quia ibi Deus populum judicaverit. qui fons judicii nominatur, quia ibi Deus populum judicaverit. Et percusserunt omnem regionem Amalecitarum, et Amorrhaeum sedentem in Assasonthamar. Hoc est oppidum quod nunc vocatur Engaddi, balsami et palmarum fertile, sicut in libris Locorum reperi. Assason autem thamar interpretatur urbs palmarum. Thamar quippe palma dicc., usquequo ait: Quatuor reges adversus quinque. Vallis autem Silvestris habebat puteos multos bituminis. Itaque rex Sodomorum et Gomoque ibi, et qui remanserant, fugerunt et reliqua. Notandum est quod Balae, quae et Segor, tradunt Hebraei, quia sicut in alio loco ostenditur Scripturae hanc eamdem esse Salisa, et interpretantur vitulam consternantem, quod scilicet tertio motu terrae absorpta sit, et ex eo tempore quo Sodoma et Gomorrha, Adama, et Seboim divino igni subversae sunt, illa parvula nuncupatur; si quidem Segor transfertur in parvulam. Vallis autem Salinarum, quae et vallis silvestris
Abbreviated transcription (Latin):
ne quaquã erit culpa in ꝓinittente sed in mȩ qui ꝓmissa acci¬
pere ñ merui: Lege librũ iosue &iudicũ & quantis posses¬
sionis angustus sis coartatus incelleges : Terraau tempin¬
guis arbosa diuersoculturae genere nitens distincta arbo¬
ribus nullahicuel exiguaterr ae portio uacat: crebrae ur¬
ut exiguus uicus in suo hab eat xumilia in habitantiũ, estaut̃¬
iude aeciuitas in medio iero solima quasi umbilicus regionis.
lia figurantur : cuique om̃is terradatur: ut a libi postu¬
la ame &dabotibi gentes heredita tẽ tuã &cc&̃ usqueu
IM INASTARΟTH CΑRΝAIM quoque ETZorim cum
SISGT Reł q̃ Raphamgigantes interpr &antur
tozimterribiles & horrendi astaroth ciuitas est quȩ
us quo hodiesi cuo catur: Si gnificat quod quat tuor re¬
ges interfecerunt gi ganter & robustos quo que a rabiȩ
asta rotli carnaim terragigantũ quandã in suꝑcilio
est iudicii hoc est cades per anticipationẽ dicitur qb
postea sic uocatũ est: Significat autem locũ apud pa

Expanded text:
nequaquam erit culpa in promittente, sed in me, qui promissum accipere non merui. Lege librum Iosue et ludicum, et quantis possessionum angustiis sis coartatus intelleges". guis, herbosa, diuerso culturae genere nitens, distincta arboribusut exiguus uicus in suo tractu habeat XV milia inhabitantium. ItIudaeae ciuitas Hierusolima quasi umbilicus regionis tlia figurantur, cuique omnis terra datur, ut alibi: Postula a me, et dabo tibi gentes, et caetera . Usque in im in Astarothcarnaim quoque, et Zozim cum eis, et reliqua. Raphaim gigantes interpretantur; Zozim, terribiles et horrendi; Astaroth civitas, quae usque hodie sic vocatur, significat quod quatuor reges interfecerunt gigantes, et robustos quoque Arabiae; Astarothcarnaim, terram gigantum quamdam in supercilio est judicii, hoc est Cades; per anticipationem dicitur quod postea sic vocatum est. Significat autem locum apud petram,
Abbreviated transcription (Latin):
et benedicentur ineo ait om̃s gentes terrae quibus uerbis duo histo¬
rialiter promis sasunt gensiudȩorum secundum carnẽ et om̃s
gentes secundum fidem REUERTENS UEIAMAD¬
TErEMpΟRE ΙSΓΟ EtCΕTERΑ Idest reuer car
adte intempore uitae quasi dixerit humano moreloquens
siuixeno si fuerit uita comitata. Tradunt namq medicinon¬
nulli quod cuius corpus uiri secundum hoc cum iam deficit utcum
femina prouectioris aetatis quamuis adhuc menstruapatiat᷑
geeiare non potest deiuuencula potest . Etrursus mulier tam
prouecte actatis est qũa uismenstrua fluat et deseniore par¬
re nomposset. de iuuene potest. Vndemouec etiam quosdãquo¬
modo cũ esset abram ꝓpemedia aetatis secundum qũ ahomines
torc uiuebant. et postea filios decet thura fecerit dicat᷑ ab apło
conpone emortuo et promiraculo quia genuit praedicetur
sed secundum hocemor tuum dicit quodiam deprouectiopis

Expanded text:
Et benedicentur in eo omnes gentes terrae. Quibus verbis duo histoEt benedicentur in eo omnes gentes terrae. Quibus verbis duo historialiter illi promissa sunt, gens Judaeorum secundum carnem, et omnes gentes secundum fidem. CAte tempore isto, et caetera. Id est, revertar ad te in tempore vitae. Quasi dixerit, humano more loquens: Si vixero, si fuerit vita comitata. Tradunt namque medici nonnulli quod cujus corpus viri secundum hoc cum jam deficit, ut cum femina provectioris aetatis, quamvis adhuc menstrua patiatur, generare non possit, de juvencula potest. Et rursus mulier quae tam provectae aetatis est, quamvis adhuc menstrua fluant, et de seniore parere non possit, de juvene potest. Unde movet etiam quosdam quomodo cum esset Abraham prope mediae aetatis, secundum quam homines tunc vivebant, et postea filios de Cethura fecerit, dicatur ab Apostolo , corpore emortuo, et pro miraculo, quia genuit, praedicetur? Sed secundum hoc emortuum dixit, quod jam de provectioris
Abbreviated transcription (Latin):
sio qut a pae eer eumcisa non fuerit peribit anima illa depepis
suo quapas cuom insum ir citum fecit: Nonpuctum utique ci cteion¬
elsons qe o d non in fans quidiscernere nec dumualutt scamasoren qu
idsen uae nouerant poterant debuerant irritum fecerunt deru npac¬
inta rapreuaricas se conuincitur: at que ad eore modio salutis aliquas

Expanded text:
praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit . Non pactum utique circumcisionis, quod non infans qui discernere necdum valuit, sed majores qui id servare noverant, poterant, debuerant, irritum fecerunt; verum pacam gessit in terra praevaricasse convincitur, atque ideo remedio salutis aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
adam pactumdĩ custodis s& non abrahã hoc pactum accepiss& :
Sed quia ille in hoc mombro culpã in oboedientiae primo agno¬
uit. docuit ut iste in hoc membro signo oboedientiae secundo
accepiss& : ut ostender &ur oboedientes quandoque generas¬
se filios aduitandum olimpreuaricatores. qui generarunt
admortem: Vnde &iã sciendum est quia religio &ritus cir¬
cumcisionis quȩ ab eato patriarcha sumpsit exordium: multi¬
formis erat & trposgerebat rerũ futurarum: namerat
signa culum fidei abrahȩ & seminieius & inditium castigan¬
dieos quiad hoc semen &hanc fidem pertinerent ab omnun
saluator is quinos &in prisenti perbaptismum ab omni mortiferȩ
uerso nes polue ons ounderet et infucuro por resar pel tionen aba
uer sa mor tis plunss erpaetione mperpetuum liberaretisteri cei¬
bano ul tecroos ionis quodsolueret apeccato pracuarientiopis ruece¬
soreotest introre in regnum dĩ Ipsetunc dicebat : ꝓnasculuscules

Expanded text:
Adam pactum Dei custodisset, non Abraham hoc pactum accepisset. Adam pactum Dei custodisset, non Abraham hoc pactum accepisset. Sed quia ille in hoc membro culpam inobedientiae primo agnovit, decuit ut iste in hoc membro signum obedientiae seeundo accepisset, ut ostenderetur obedientes quandoque generasse filios ad vitam, dum olim praevaricatores generarunt ad mortem. Unde etiam sciendum est quia religio et ritus circumcisionis, quae a beato patriarcha sumpsit exordium, multiformis erat et typos gerebat rerum futurarum. Nam erat signaculum fidei Abrahae et semini ejus, et indicium castigandi eos qui ad hoc semen et hanc fidem pertinerent ab omni iSalvatoris, qui nos et in praesenti per baptismum ab omni mortiferae actionis pollutione mundar e t, et in futuro per resurrectionem ab universa mortis ipsius corruptione in perpetuum liberaret, et praecipue donum remissionis, quod solveret a peccato praevaricationis An potest introire in regnum Dei , ipse tunc dicebat: Masculus cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ceneer oculis in ibiinspeximus emendarte sdrauit il delices sino
gmuter oclaraamꝰ etduo a et in nr̃is quibus dam uolier um baisien
lnitus quod et nos similiter logendum putamus Meruntamen
orudentilectoris arbitrio dereliquimus : quidhorũmagis placuiri
qm̃ potius alieno sensui cedere quam contentionibus uolumus deser¬
ure Dixri que dñs adabiahaoo. Et ruerco eusto¬
dies pacrum et neliqua us que quoait ⁊circum¬
ciderur ex uoris omuemas culinum et circumcids¬
tun ifans octo dierum : Quare abraham cir cũ cisionẽ acce¬
pit : Id crco abrahae circumcisio commendataest ut sublege esset:
sicut etadam ned elgnomanducaret ut probaretur si complerethoe
accepit : Vnde filius fidei non carnis nasciturus erat: nec truncata
corporis parcedeformior sed fidei in dm̃ signogloriosior : Igitur
prodõ aliquidperdere lucrum est nondaminum : ita abraham fidei
suȩ signum accipiens non de formatus est sed melioratus: Si enim

Expanded text:
genter inibi inspeximus, emendare curavit, videlicet sine genter inibi inspeximus, emendare curavit, videlicet sine uno r Saraam, et duo a; et in nostris quibusdam voluminibus ita legitur, quod et nos similiter legendum putamus. Verumtamen prudentis lectoris arbitrio derelinquimus quid horum magis placuerit, quoniam potius alieno sensui cedere quam contentionibus volumus deservire. Dixitque ad Abraham: Et tu ergo custodies pactum, et reliqua usquequo ait: Circumcidetur ex vobis omne masculinnm, et circumcidetur infans octo dierum. Quare Abraham circumcisionem accepit? idcirco Abrahae circumcisio commendata est, ut sub lege esset, sicut et Adam, ne de ligno manducaret, ut probaretur si compleret hoc  fidei accepit, unde filius fidei, non carnis, nasciturus erat, nec truncata corporis parte deformior, sed fidei in Deum signo gloriosior. Igitur pro Deo aliquid perdere lucrum est, non damnum. Ita Abraham fidei suae signum accipiens, non deformatus est, sed melioratus. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
apsonea orius tentum modo domus initorfanlanti ꝓ oscebatere dcit
abso late orita ceps Sed notandum est quia deio cabusststius niomans
sara aiuer si diuersalegunt : Non nulli sardpriusito cataom etpsnomas
surum dicant eoquod persin res ior sicut supra descripsimus beato
Vnded unuti et ideo legendum putant saraatq post mutationem saram
inerctanti sarra uicio scriptorum unumm ÷. Nadditumꝰ dicer et̃ quodet
orau tenticis libris semperita scriptum repperies Hincest et amat
seslius poeta in carmine paschaliiait ⁊ Saucia iam uctule marcebus
assceories rae:: Atuero non nulli sarai: sicut in uetuscis simisinuen¬
Es tbonus: nontantum sar& pronuntiar e contendunt et addito
quiainqu sipor a legitur post modum sara ã nominata autumant
oriainqurani sicat᷑ꝰ abrahae unalit tera itu sarr est a centum arta
proue sapra ostenditur : Vndesi qui dem ferunt quodoater albidus
ubibio teca quam carolo principi correxit quo d nos eelacti sile¬

Expanded text:
eps mea, unius tantummodo domus materfamiliae; postea vero dicitur absolute princeps. Sed notandum est quia de vocabulo istius nominis Sarae diversi diverse legunt. Nonnulli Sari prius vocatam, et postmodum Saram dicunt, eo quod per sin, res, et jod, sicut supra descripsimus, beatores, sed unum; et ideo legendum putant Sari, atque post mutationem Saram. in Ecclesia, ut Sarra vitio scriptorum unum r additum diceretur, quod et in authenticis libris semper ita scriptum reperies. Hinc est etiam quod sedulus poeta in carmine Paschali ait: Saucia jam vetulae marcebant viscera Sarrae. At vero nonnulli Sarai, sicut in vetustissimis invenies tomis, non tantum Sari pronuntiare contendunt, et addita littera e, quae per a legitur, postmodum Saraam nominatam autumant; quia inquiunt, sicut Abrahae una littera, ita Sarae est altera addita, prout supra ostenditur. Unde siquidem ferunt quod Pater Albinus in Bibliotheca quam Carolo principi correxit, quod nos etiam oculis dili
Abbreviated transcription (Latin):
bat unde & his mahel ex auditio interpr&atur: Angelus autemis¬
co similitudo est heliae perquem populus iste est erediturus. Si cuit
ꝑmalachiam dicitur: ecce egomittã uobis heliami qui conuer¬
tat corda patrum in filios: uerum quod statim uocauit angge¬
ius dni agardicens surgotollepuerum qui a ingentẽ magnam
faci& eum hoc significabat siue quod copiosus uidȩ orum populus es¬
s& regnaturus inseculo siue quia cȩlostis regnigloria consocu¬
turi essent quiex eis credidissent in xpm. quod autem eundem
credendum est qui ꝑlegem & ꝓ. ph&as semꝑlocutus est qui pp¬
ter oboodientiã paternae uoluntatis angelus uocatur: drau

Expanded text:
bat . Unde et Ismael exauditio interpretatur. 6. Angelus autem isbat . Unde et Ismael exauditio interpretatur. 6. Angelus autem iste similitudo est Eliae, per quem populus iste crediturus est sicut per Malachiam dicitur: Ecce ego mitto vobis Eliam, qui convertat corda patrum in filios. Verum quod statim vocavit angelus Domini Agar, dicens: Surge, tolle puerum, quia in gentem magnam faciam eum, hoc significabat, sive quod copiosus Judaeorum populus esset regnaturus in saeculum, sive quia coelestis regni gloriam consecuturi essent, qui ex eis credidissent in Christum. 7. Quod autem eumdem credendum est, qui per legem et prophetas semper locutus est. Qui propter obedien
Abbreviated transcription (Latin):
significabatur defectura siue doctrina eorum carnalis inpelle
mortua clausa id est in carneueters hominis p̃uaricat .onis sen¬
tentia dampnata quaeneo refri gerium praescat nec satiat sits
sed aestu tepida uomitum facit: Quod uero errat agar in solitudine
cumfiliosuo significat sinagogam cumpopulosuo expulsam deceor¬
apspenitu signorare : Quod filius illius siti deperit. ostendit populũ
nullam habens spiritalem purificationem : Quod aũt moriepten¬
filium siti sub arboreproiecit. et sie de mons trante angeloaspreit
fonitem ÷ Significabat quos dam ex eopopulo adumbram dudiorucur
s fugium pecitur os quo dex clamat puerplarans eronaudiuit eum
as e isc demonstrante angelo aspicit fontem hoc proillis dicit quiex
iudeis ad xp̃m conuertuntur. acflentes r&ro actus errores exaudi¬
untur Rescratis que oculis cordis uident fontem a quo uiuo idast

Expanded text:
ificatio significabatur defectura: sive doctrina eorum carnalis in pelle ificatio significabatur defectura: sive doctrina eorum carnalis in pelle mortua clausa, id est, in carne veteris hominis praevaricationis sententia damnata, quae nec refrigerium praestat, nec satiat sitim, sed aestu tepido vomitum facit. Quod vero errat Agar in solitudine cum filio suo, significat Synagogam cum populo suo expulsam det Christus, penitus ignorare. Quod filius illius siti deperit, ostendit populum nullam habentem spiritualem purificationem. 5. Quod vero filium morientem siti sub arbore projecit, et sic, demonstrante angelo, aspicit fontem, significabat quosdam ex eo populo ad umbram ligni crucis refugium petituros. Quod exclamat puer plorans, et exaudivit eum Deus, et sic, demonstrante angelo, aspicit fontem, hoc pro illis dicit, qui ex Judaeis ad Christum convertuntur, ac flentes retro actos errores, exaudiuntur, reseratisque oculis cordis, vident fontem aquae vivae, id e
Abbreviated transcription (Latin):
cundum carnom sedinliberta te uocacus qualiber catcli¬
berauit eumixp̃s hocigitur mysteriosigurabacua prio¬
rompopulum in seruitũ cempeccatorum generatum indo
uelcon sortemcultoribus xp̃i Neccum filio nobilii dest siͥ eli populo
regnum calestis glori aeposses surum: Cum eiceretigitur abraa
agar dedomo accepit panes et utrem aquae dedit agar. etinposu
super humeros eius infantem et dimisit eam. Exiens aũtagar
erralat in solitudine et cum morientem siti filium proiecis sec subar¬
bore aꝓparuit ei angelus dñi et demonstrauit fontem aquac
eipotauit filium suur : Quid ergo significat quod exiens agar in¬
fantem in humeros suos in posuit nisi quod peccator populus et in¬
sipiens ceruicẽm atris suae sinagoge grauabat dumdicit. Sanguis
buius suꝑnos et suꝑfilios nr̃os: Panes aut̃ hocindicabant quoduet
sacerdotium panes propositionis si ut scriptum est portarei

Expanded text:
cundum carnem, sed in libertate vocatus est: qua libertate licundum carnem, sed in libertate vocatus est: qua libertate liberavit eum Christus. Hoc igitur mysterio figurabatur, priorem populum, in servitute peccatorum generatum, in dvel consortem cultoribus Christi; nec cum filio nobili, id est, fideli populo, regnum coelestis gloriae possessurum. Cum ejiceret igitur Abraham Agar de domo, accepit panes, et utrem aquae dedit Agar, et imposuit super humeros ejus infantem, et dimisit eam. Exiens autem Agar errabat in solitudine, et cum morientem siti filium projecisset sub arbore, apparuit ei angelus Domini, et demonstravit ei fontem aquae, et potavit filium suum. Quid ergo significat quod exiens Agar infantem in humeros suos posuit, nisi quod peccator populus et insipiens cervicem matris suae Synagogae gravavit, cum dixit: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros ? Panes autem hoc indicabant, quod vetus sacerdotium panes propositionis, sicut scriptum est, portaret
Abbreviated transcription (Latin):
DERTIS ET Reł. hic enimput eus significat graciambap¬
tis misiue scientiã scripturarum. qui cumque enimreꝵ: eno¬
rantur aduitã per gratiã baptis miuiuinit. & uident gratiã
dĩ inlustrati quidã codices habent bibentis & uidentis. qui¬
aunus quis que quanco magis sorbuerit scientiã scripturar ũ
bibendo tanto magis uid& intellegendo: quo modo alpute
ad modum stephanus dicit non accoperat heredi catem nocs¬
patiũ pedis: ea est incelle genda hereditas quã ds̃ munere suo
fuerat daturus gratuito : non ista quȩ prȩtio ompcaes: intelli¬
gitur autemspatium circaputeum adillud emptionis pactũ
pertinere in quo fuerant agnae septemdate quando abi¬
uecauit isaae: hunc cumuidis s& macor ludence cuirm¬
nunc cũ matre iub& expellidomo quod non gelo fecir ac¬
cunsa sedio sterio pphatiae compulsa: Agar quippe se¬
cundum quoda it apostolus populum in soruitutem genuit
carnale nuSarra uoro libera populũ genuit qui non est se¬

Expanded text:
dentis, et reliqua. Hic enim puteus significat gratiam baptismi, sive scientiam Scripturarum. Quicunque enim regenerantur ad vitam, per gratiam baptismatis vivunt et vident gratia Dei illustrati. Quidam codices habent, bibentis et videntis, quia unusquisque quanto magis sorbuerit scientiam Scripturarum bibendo, tanto magis videt intelligendo. CAPUT admodum Stephanus dicit, non acceperat haereditatem nec spatium pedis? Ea est intelligenda haereditas quam Deus munere suo fuerat daturus gratuito, non in ista quae pretio empta est. Intelligitur autem spatium circa puteum ad illud emptionis pactum pertinere in quo fuerant agnae septem datae, quando Abivocavit Isaac. Hunc cum vidisset mater ejus ludentem cum Ismnunc cum matre jubet expelli domo, quod fecit non zelo accensa, sed mysterio prophetiae compulsa. Agar quippe, secundum quod ait Apostolus, in servitutem genuit populum carnalem; Sara vero libera populum genuit qui non est se
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus est aegrptum: Naason princeps iuda in deserto det¬
cribitur cuius filius salmonterramrepromissionis introut
Computa aphares usque adnaas son & in uenies gonero
Ton dequofluuio ecyptidixit : Nonergo a flumino
magno aegrpti hoc est nilo seda paruo quod diuidu in¬
ter ae grptum & palestinam ubi est ciuitas rinac. irura
DIXTOÑS ADABRÃECCOTES TAMENTUM
msum tecum et erispateꝵmul tarum
Centum Et Nonuo cabrtur nomentt
quode en calsi s on postcauocatus est abraham pater multaptati
dum quars cumapudereeos et quorla ubatesrtur d sesec ido¬

Expanded text:
ingressus est Aegyptum. Naason princeps Juda in deserto desingressus est Aegyptum. Naason princeps Juda in deserto describitur, cujus filius Salmon terram repromissionis introivit. Computa a Phares usque ad Naason, et invenies generatem. De quo flumine Aegypti dixit? magno Aegypti, hoc est Nilo, sed a paruo, quod diuidit inter Aegyptum et Palaestinam, ubi est ciuitas RhinocoruraDominus ad Abram: Ecce testamentum meum tecum, et eris pater multitudinis gentium, et non vocabitur nomen tuum pater excelsus, et postea vocatus est Abraham, pater multarum; nam dum quare, cum apud Graecos et quosdam a littera vid
Abbreviated transcription (Latin):
icordo uerborumsit sciendo scies quia percerinimnẽ usemei cuum
intrramom propria quadrin gentis annis alod bunt allisiofaut in¬
i ellretor set in seruitutem redigent cos ee nocebumi illis ira ut im¬
enicio us esuon maehuius hocest post mortem io seplifac taesies tume st¬
npto gopulus di duram perageret seruitutem qua redic tuur est
etins odo logitus quin ta generatione ascenderunt fili isrł de
terra aegi pti Replica geneologi ̃ leui Leuigenuite ar elea
genuit a nam a ram genuit aaron aa rongenuit eleatapcelea¬
tar genuit finees Cathcum patresuo leui ingressus etaegro aua
Nrsum dearus cumpatresuo a arom egressus est abaegrꝑtoacad
usq addeleazar computantur quattuor quod aut secun dumexodũ
quin:a generatione egres si sunt fili isrł deterrastribus ibi iudu
esrom aran  Aran genuit amidabat. Aminadabisenuit
naason Na a songenũit salmon. phares cumpatresuo uide

Expanded text:
et ordo sit verborum: Sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum et ordo sit verborum: Sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non propria quadringentis annis. Illud autem interpositum intelligatur: Et in servitutem redigent eos, et nocebunt illisnorum summae huius, hoc est post mortem loseph, factum est, ut in Aegypto populus dei duram perageret seruitutem. Quid estet in Exodo legitur: Quinta generatione ascenderunt filii Israel de terra Aegypti? Replica genealogiam Levi. Levi genuit Cath, Cath genuit Amram, Amram genuit Aaron, Aaron genuit Eleazar, Eleazar genuit Phinees. Cath cum patre suo Levi ingressus est Aegyptum. Rursum Eleazar cum patre suo Aaron egressus est ab Aegypto. A Cath usque ad Eleazar computantur quatuor. Quod autem secundum Exodum quinta generatione egressi sunt filii Israel de terra, tribus tibi Judae , Esrom genuit Aran, Aran genuit Aminadab, Aminadab genuit Naason, Naason genuit Salmon. Phares cum patre suo Juda
Abbreviated transcription (Latin):
nonsic accipiendum tamquam in illa dur issima seruitute
quadr⁊nefunnis dipopulus fuerit seuiquiasr iptum st inif
cocabi turbi semen exanno natiui tatis isancusq adminũ
epris sonsxagypto omputantur ann qua dr ingent qnn
maseusq ad natum isaac Non mirum est si qua dringentos
et quinque annos summa solid aiqua dringentos uoluit appella rescrip¬
tora quae solet tempora it anuncupare ut quod desummaper¬
fectionis numeri paululum ex crescit aut in fraest nb̃c compate¬
tur Nonitaq quod ait inseruituto redigent eos et nocebant ilis
ad qua dringentos annos referendum est tam quam pertot an nos
habuerint in seruitutem sed referendisunt quadringent
anni adidd quod dictumesc peregrinumerit sementũ um in
terra non pro pria quia siue in terra chana an si ue inae¬
grpeo peregrinum erai illud semen ante quam hereditaco
sumerent terram ex promissi onedĩ quod factum est posita¬
quam ꝙ aegrpto liberati s untut h ꝑba conhic in tellegatur

Expanded text:
non sic accipiendum est, tamquam in illa durissima seruitute quadringentos annos dei populus fuerit; sed quia scriptum est: in Isaac uocabitur tibi semen, ex anno natiuitatis Isaac usque annum egressionis ex Aegypto conputantur anni quadringenti sque ad natum Isaac, non mirum est si quadringentos et quinque annos summa solida quadringentos voluit appellare Scriptura, quae solet tempora ita nuncupare, ut quod de summa perfectionis numeri paululum excrescit, aut infra est, non computetur. Non itaque, quod ait, in servitutem redigent eos et nocebunt illis, ad quadringentos annos referendum est, tanquam per tot annos 320 eos habuerint in servitute: sed referendi sunt quadringenti anni ad id quod dictum est: Peregrinum erit semen tuum in terra non propria; quia sive in terra Chanaan, sive in Aegypto peregrinum erat illud semen, antequam haereditate sumerent terram ex promissione Dei, quod factum est postquam ex Aegypto liberati sunt, ut hyperbaton hic intelligatur,
Abbreviated transcription (Latin):
rutremaquȩ & deditagar ponens supor hume gumeius &plrdur¬
um sedimisit eã : om̃isigitur filius se cundum idioma lingre hiebirs¬
orum ad conparationem parentum in fans uocatur & paruulus
et est sensus posuit ergo abraham panes & utrem super hume¬
rum agar & hoc facco de dit puerum matri hoc est inmanueius
cur tradidit: commendauit & ita emisit edomoquodinsoquenti¬
bus dedaratur dumdicitur Suꝑcotolle puerumetie
ucin auumeius. Vonut cum de cerra uelut ia cencem coller&
sed quasi comitem manutener&: quod autem manuparentis te¬
netur sollicitus monstratur affectus: quidest quod dicitur ma¬
tremfleuisse & dm̃uo compueri ex audisse: quia mater non sua
mortom sed filui deplorabat peper cit que ds̃ puero suo quo fuora
flaus matris: DIXIT QuE ΛCAR profecto hicui dipos¬
TΕRΙo RΩuidentisme: ⁊destangeliper quemintellegi¬

Expanded text:
et utrem aquae, et dedit Agar ponens super humerum ejus, et parvulet utrem aquae, et dedit Agar ponens super humerum ejus, et parvulum, et dimisit eam? Omnis igitur filius secundum idioma linguae Hebraeorum ad comparationem parentum infans vocatur et parvulus. Et est sensus: posuit ergo Abraham panes et utrem super humerum Agar, et hoc facto dedit puerum matri, hoc est, in manum ejus eum tradidit, commendavit, et ita emisit e domo; quod in sequentibus declaratur, dum dicitur: Surge, tolle puerum, et tene manum ejus, non ut eum de terra velut jacentem tolleret, sed quasi comitem manu teneret. Quod autem manu parentis tenetur, sollicitus monstratur affectus. Quid est quod dicitur matrem flevisse, et Deum vocem pueri exaudisse? Quia mater non suam mortem, sed filii deplorabat, pepercitque Deus puero suo, pro quo fuerat  13.-- Dixitque Agar: Profecto hic vidi posteriora videntis me. Id est angeli, per quae intelle