comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculum intrat & exit: & qui intus in contemplatiõe
rapitur ⁊ foris infirmantiũ negotiis urguetur. Intus dĩ
archana considerat: foris onera carnalium portat. Qui de
rebus quoq dubiis semꝑ ad tab̾naculum recurrit: coram
tesfamenti archa cdñm consulit: exemplũ ꝓculdubio rectori¬
bus prebens: ut cũ foris ambigunt quod cusponam. ad men¬
tem semꝑ quasi ad tabernaculum redeant: & uelit corã
testamenti archa dñm consulant: si dehis in quibͣ aubi¬
tant. apud sem& ipsos intus sacri eloquii paginã reqͥrant.

Expanded text:
bernaculum intrat et exit, et qui intus in contemplatione rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit; exemplum procul dubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant.
Abbreviated transcription (Latin):
suborte cogitationes polluunt: terrenarũ rerum delectationib tan¬
guntiur: sed dum citius manii s̃ȩ districtionis abiguntͦ. festine agit
ne cordis faciẽ caligo temptationis opiat: quȩ hanc iam ex illicita co¬
gitatione tangebat. Nam sepe in ipso orationis nr̃e sacrificio umportu¬
ne se cogitationes ingerunt: quȩ hoc rapere uel maculare ualeant. qb
in nob do flentes immolamus. Unde & abraham cum ad occasum so
us sacrificiuim offerret. insistentes aues ꝑtulit: quas studiose ne obla¬
cũ sacrifiium raperent abegit. Sic nos dum in ara cordis holo caustũ

Expanded text:
subortae cogitationes polluunt, et terrenarum rerum delectationibus tangunt; sed dum citius manu sanctae discretionis abiguntur, quasi aves repelluntur, ne cordis faciem caligo tentationis operiat, quae hanc jam ex illicita delectatione tangebat. Nam saepe in ipso orationis nostrae sacrificio importunae cogitationes se ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant, quod in nobis Deo flentes immolamus. Unde et Ablis sacrificium offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit. Sic nos, dum in ara cordis holocaustum d
Abbreviated transcription (Latin):
nere peccata ꝑmittit: sed ira iudicii a nr̃a hic correptione inchoat.
ut in reꝓboꝵ dampnatione conquiescat: sic̃ scriptũ ẽ. Tempus ẽ.
ut iudiciũ incipiat de domo di. Si autẽ pͥmum a nob̾. quis finis
eoꝵ qui non credunt di euugłio: Eant gͦ nunc reꝓbi. & uolupta¬
tum suarũ desideria multa iniquitate consu̾ment: atq eo tẽpo¬
ralia flagella ñ sentiant: quo ȩterna eos supplicia expectant. De¬
ne aut̃ eoꝵ multa nequicia cham peccante signata ẽ: cui a patre
dicit᷑. Maledictus chanaan puer: seruus erit frm suoꝵ. Chanaan
uidelicet filius fuit cham. Et quid ẽ. quod cham peccante. chanaat

Expanded text:
nere peccata permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat, sicut scriptum est: Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei. Si autem primum a nobis, quis finis eotum suarum desideria inulta iniquitate consumment, atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem eorum inulta nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chanaam puer, servus erit fratribus suis. Chanaam videlic
Abbreviated transcription (Latin):
descendamꝰ & confundamꝰ ibi linguã eoꝵ. Dicit᷑ eis qui ad¬
herent. uenite: quia nimirũ hoc ipsum numquã a diina contẽ¬
placione decrescere. in diuina contemplacione semꝑ accrescere est.
& nunquã corde recedere. quasi quodã stabili motu ẽ semꝑ uenire.
Quib & dicit. Descendamꝰ & confundamꝰ linguã eoꝵ. Ascendunt
angłi in eo qd̃ creatorẽ conspiciunt: descendunt angłi in eo qd̃ cre¬
aturã sese in illicitis erigentẽ examine districtionis premunt. Di¬
cere gͦ dĩ ẽ. descendamus & confundamꝰ linguã eoꝵ. in scipso eis
hoc qd̾ recte agatur ostendere: & ꝑium internȩ uisionis eoꝵ m̃ab¬
erhibenda udicia occultis motib inspirare. In exposit lib̾ beati

Expanded text:
descendamus, et confunaamus ibi linguam eorum. Dicitur eis qui aderant Venite, quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est; et nunquam corde recedere quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus, et confundamus ibi linguam eorum. Ascendunt Angeli in eo quod Creatorem conspiciunt, descendunt angeli in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est, Descendamus, et confundamus ibi linguam eorum, in seipso eis hoc quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentiexhibenda judicia occultis motibus inspirare. CAP. XLII
Abbreviated transcription (Latin):
se atq homines in signun posuit. ut ultra mundũ diliuuo ñ
deleret. Unde & in arcu eodẽ color aquȩ atq ignis simul ostendit᷑:
quia ex parte est ceruleus. & ex parte rubicundus: ut utriusq
udicii cestis sit. unuis uidelicet faciendi & alterius facti: s iã¬
ñ ulcerius faciendi: idẽ. quia mundus quidẽ iudicii igne cre-¬
oꝑiunt : nͥ qđ bonis subditis sic p̃positoꝵ suoꝵ mala displicent. ut tm̃
hec ab aliis occultent: Oꝑimentũ auersi deferunt: quia indicantes
factum. & uenerantes magisterium. nolunt uidere quod tegunt.

Expanded text:
se atque homines in signum posuit, ut ultra mundum diluvio non deleret. Unde et in arcu eodem, color aquae et ignis simul ostenditur, quia ex parte est ceruleus, et ex parte rubicundus, ut utriusque judicii non ulterius faciendi. Quia mundus quidem judicii igne creoperiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt videre quod tegunt.
Abbreviated transcription (Latin):
craccaret᷑ adiunctũ est: quod quatuor fluminib de para¬
dyso egredientib terra rigetur. Solidum mentis nr̃ȩ edificiũ. prudentia
temꝑantia. fortitudo. iusticia. sustinet: quia in his quatuor uirtutib. do¬
ta boni oꝑis structura consurgit. Quatuor ergo paradysi flumina teriã
irrigant: quia dũ his quatuor uitutib cor infundit᷑: ab om̃i desideriꝵ
carnaliũ estu temꝑatur. In exposit̾ libri beati iob: libro xuiiii.¬

Expanded text:
ram sitientem . Quod quatuor fluminibus de paradiso egredientibus terra rigatur, solidum mentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia continet; quia in his quatuor virtutibus tota boni operis structura consurgit. Quatuor ergo paradisi flumina terram irrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Sensus enim & cogitatio human cordis in malũ ꝓnasũt
ab adolescentia sua. Corruptionis malum qđ unusqͥsq nr̃m ab
ortu desiderioꝵ carnalium sumpsit: in ꝓuectu etatis exercet. Et nͥ
hoc diuinȩ formidinis manus reprimat: om̃e condice naturȩ bo¬
nũ. repente culpa in ꝓfundũ uorat. Nemo gͥ sibi cogitationum
suarũ uictoriam tribuat. cũ apłs dicat: neq qui plantat c̃ aliqͥd
neq qui rigat. s qui incrementũ dat ds̾. In exposit̾ libri be

Expanded text:
 et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adolescentia sua. Corruptionis malum quod unusquisque nostrum ab ortu desideriorum carnalium sumpsit, in profectum aetatis exercet, et nisi hoc citius divinae formidinis manus reprimat, omne conditae naturae bonum, repente culpa in profundum vorat. Nemo igitur sibi cogitationum suarum victoriam tribuat, cum Apostolus dicat: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Crescite
Abbreviated transcription (Latin):
te enoch septimiis orit᷑: quia eoꝵ uitȩ festa dedicatio in fine seruaeͦ.
Dinc ẽ qd̾ accestante paulo abraham in casuilis habitat: quia haben¬
cẽ fundamenta ciuitatẽ quã suꝑnꝰ artifex construit expectat.

Expanded text:
te Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. te Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est, quod attestante Paulo, Abraham in casulis habitat ; quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, exspectat.
Abbreviated transcription (Latin):
apellat. Iusti iutiri quanto celestib ꝑ concemplationis radiu inherere
desiderant: canto in terra ȩdificare refugiunt. ubi. seꝑegrnos se bos¬
pites nouerunt: paulo attestante qui att. ra aude comiersatio
icelis ẽ . & iterũ. Uos autẽ ȩdificamini domũ non manufatã sed
cternam in celis. Quia enim sc̃ĩ uiri in propriis gaudere desudcerne
cõ in alieno felices recusant: Iniusti autt̃ quanto longiuis abeterne
patris hereditate diuisi sunt: tanto in terra altius fuindamenta
cogitationis figgunt.. Hinc ẽ qđ ab ipso humane condicionis exor¬
dio: in prole elecca enoch septimus nascitur. Pinc ẽ qđ cam p̾rũ
filiũ enoch uocat: acq ex eius nomine cuutatẽ quã condilis apellas.
fnoch qrpe: dedicatio dicitur. Iniqui gͥ se in primordus dedicant. et
in hac quȩ ante ẽ. cordis radicẽ plantant: ut hic ad uotũ Nloreant :¬
& a sequenti patria funditiis arescant. Unde & contra in electoꝵ par¬

Expanded text:
est:--Justi viri quanto in coelestibus per contemplationis radium inhaerere desiderant, tanto in terra aedificare refugiunt, ubi se peregrinos et hospites noverunt, Paulo attestante, qui ait: Nostra autem conversatio in coelis est . Et iterum: Vos autem aedificamini domum non manutes noverunt. Quia enim in propriis gaudere desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita quod ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria arescant. Unde et e contra in electorum par
Abbreviated transcription (Latin):
cuit: quia tempora eo stante transibant. S postquã deliqͥt. in
quodã se quasi lubrico temporalitatis posuit: & quia cibũ co¬
medit uecitũ: status sui ꝓtinꝰ inuenit defectum.

Expanded text:
tuit, quia tempora eo stante transibant. Sed postquam deliquit, in tuit, quia tempora eo stante transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit, et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum.
Abbreviated transcription (Latin):
calitatis absorbuit: & dum ꝰ iuuentute ad seniũ. & senio traheretꝰ
ad morte: transeundo didicit. stando quid fuit. Cuius nos qi
do propagine nascimur: radicis amaritudinẽ quasi in uirgulto
retimnemis. Nlam quia ex ilo originẽ ducimꝰ. es cursum nascendo
sortimur: ut eo ipso cotidiano mom̃to quo iuuimꝰ. incessant̃ a uita
transeamꝰ: & uiuendi nob̾ spaciũ unde crescere credit᷑. inde decres¬
cat: quia ddũ infantia ad puericiã. pueritia ad adolescentiã. adoles¬
centia ad iuuentutẽ. iuuentus ad senectutẽ. senectꝰ transit ad mor¬
tem: in cursu uite presentis. ipsis suis augmentis ad detrimenta
impellitur: & inde semꝑ deficit. unde se ꝓficere in spaciũ uitȩ cre¬
dit. fixum &enim statum hic habere non possumꝰ ubi transitu¬
ri uenimꝰ: atq hoc ipsum nr̃m uuiere. cotidie a uita transire est.
Quẽ undelic& lapsum primꝰ homo ante culpam habere non po¬

Expanded text:
talitatis absorbuit, et dum juventute ad senium, senio traheretur talitatis absorbuit, et dum juventute ad senium, senio traheretur ad mortem, transeundo didicit, stando quid fuit. Cujus quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem, quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento, quo vivimus, incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia dum infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis, ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur, et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non po
Abbreviated transcription (Latin):
sum: descendat ignis de celo. & consumat uos. Quoꝵ utroꝵq senten¬
tia quanta ueritatis ratiõe conualuit: t̃minꝰ causȩ monstrauit. Nã
& symon eterna ꝑditione interiit: & duos quinquagenarios de¬
suꝑ ueniens flãma consumpsit. Uirtus gͦ subsequens testificatur:
qua mente maledictionis sententia ꝓmatur. Cum enim & maledi¬
centis innocentia ꝑmanet. & tam̃ eum qui maledicit᷑ usq ad in¬
teritum maledictio absorbet: ex utriusq partis fine colligitur. qr
a bono & intimo uidice in rerum sententia sumpta iaculatur
um de immortalitate
lo recederent tempora: nec cum temporib ipse transiret. Stabat
enim momentis decurrentib: quia nequaquã ad uitȩ t̾minũ
ꝑ dierum incrementa tendebat. Stabat canto robustius: quanto
semꝑ stanti artius inherebat. At ubi uecitum contigit: mox of¬
fenso creatore cepit ire cum tempore. Unde & ei dictũ ẽ. Terra es: &
in terrã ibis. Statu uidelic& immorcalitatis amisso. cursus eũ mor¬

Expanded text:
t ignis de caelo et consumat vos. Quorum utrorumque sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculaturum de immortalitate lo decederent tempora, ne cum temporibus ipse transiret. Stabat enim momentis decurrentibus, quia nequaquam ad vitae terminum per dierum incrementa tendebat; stabat tanto robustius, quanto semper stanti arctius inhaerebat. At ubi vetitum contigit, mox offenso Creatore coepit ire cum tempore, unde et ei dictum est: Terra es, et in terram ibis. Statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mor
Abbreviated transcription (Latin):
ledicta terra in oꝑe tuo. Maledictũ iusticiȩ iuidicio ꝓfert᷑. cũ
ad abraham dicitur: maledicã maledicentib t. Pursũ qͥa ma¬
ledictũ non iudicio iusticiȩ s liuore uindictȩ ꝓmit᷑: uoce pauli p̃di
homo maledicere ꝓhibetur: quia qd̃ homo agit malicia uindicte.
ds ñ facit nͥ examine & uircute iusticiȩ. Cum uͦ sc̃i uiri maledictio¬
erumpunt. Intus enim subtile dĩ uidiciũ aspiciunt: & mala foris ex¬
urgentia. quia maledicto feriri debeant cognoscunt. & eo in male¬
dicto non peccant. quo ab interno iudicio non discordant. Hinc est
quod petrus in offerentẽ sibi pecunias symonẽ: sententiã maledicti¬
onis intorsit dicens. Pecunia tua tecum sit in ꝑditione. Qui enim ñ

Expanded text:
ledicta terra in opere tuo . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ledicta terra in opere tuo . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promittamen maledicere homo prohibetur, quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine et virtute justitiae. Cum vero sancti viri maledictioerumpunt. Intus enim subtile Dei iuditium aspitiunt et mala foris exurgentia, quia maledicto debeant feriri, cognoscunt et eo in maledicto non peccant, quo ab interno iuditio non discordant. Hinc est, quod Petrus in offerentem sibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditione. Qui enim non
Abbreviated transcription (Latin):
sidiaberis calneo eiꝰ. Caput serpentis conterere est: mitia suggesti¬
onis eiꝰ inspicere: & manum sollicitȩ considerationis a cordis adi¬
tu funditus ex tirpare. Qui tam̃ cum ab initio dep̃hendit᷑: ꝑcut̃e
rũpitur: sequentis actionis medietas & terminus ab hoste calli¬
do secure possidetur: qm̃ totam sibi arborem fructus ferre conspi-¬
cit. quã ueneni dente in radice uiciauit.
Cum maledictionis iaculum diuina uox graui instruat ultione
plectendũ. ita ut regni quoq celestis aditũ claudat: quid ẽ qd̾
nunc peccanti homini in terrȩ maledictione diuina uoce hoc
quod homo facere ꝓhibetur infertur: S sciendũ ẽ quod scͥptu¬
ra sacra. duob modis maledictũ memorat: aliud uidelic&e qd̾
approbat: alud qdͣ dampnat. Alit̾ enĩ maledictũ ꝓfert᷑ iudi¬
cio iusticiȩ: alit̃ liuore uindictȩ. Maledictũ quippe uidicio
iusticiȩ ipsi primo homini peccanti ꝓlatũ ẽ cũ audiuit: ma¬

Expanded text:
inter te, etc.--Caput serpentis conterere est initium suggestionis ejus aspicere, et manu sollicitae considerationis a cordis aditu funditus erumpitur, sequentis actionis medietas et terminus ab hoste callido secure possidetur; cit, quam veneni dente in radice vitiavit. --Cum maledictionis jaculum divina vox gravi instruat ultione plectendum, ita ut regni quoque coelestis aditum claudat, quid est quod nunc peccanti homini in terrae maledictione, divina voce hoc, quod homo facere prohibetur, infertur? Sed sciendum est quod Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud videlicet quod approbat, aliud quod damnat. Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictum quippe judicio justitiae, ipsi primo homini peccanti prolatum est, cum audivit: Ma
Abbreviated transcription (Latin):
S achibere sibimet utriq defensionis solatia: quã confessionis ele¬
gerunt. Cumq excusare peccatũ uoluit uir ꝑ mulierẽ: mulier¬
ꝑ serpencẽ: auxerunt culpam quã tueri conati sunt: obliq adã
anm̃ cangens quod ipse peccati eoꝵ auctor extiterit qui muli

Expanded text:
Sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia, quam confessionis eleSed adhibere sibimet utrique defensionis solatia, quam confessionis elegerunt, cumque excusare peccatum voluit vir per muliere serpentem, auxerunt culpam, quam tueri conati sunt: oblique Adam Dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit, qui muli
Abbreviated transcription (Latin):
onib uel obstinacione miserȩ desꝑationis. enutritur. Ii expositiõe
sunt. & iniquitatẽ suam quẽq cognoscere: & cognitam uoce con¬
fessionis aꝑire. At contra usicacũ humani generis uitiũ ẽ. & labendo
peccatum committere: & cõmissum negando abscondere: & conuc¬
cum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominiᷤ
hec augmenta nequitiȩ ducimꝰ: ex quo ipsam radicẽ traximꝰ culpe¬
lier quã decdisti michi sociam: ipsa mͥ dedit de ligno & comedi.
psa quoq inquisita mulier: respondit. Serpens decepit me. & eome¬
di. ao hoc quippe requisiti fuerant: ut peccatum quod transgredi¬
endo cõmiserant. conficendo delerent. Unde & serpens ille ꝑsuasor.
quia non erat reuocandus ad ueniam: ñ est de culpa requisitus. In-¬
cerrogatus itaq ẽ homo ubi ẽẽt: ut ꝑpetratã culpam respiceret:
& conficendo cognosceret. quã longe a conditoris sui facie abeẽt.

Expanded text:
onibus vel obstinatione miserę desperationis enutritur, ac per hoc onibus vel obstinatione miserę desperationis enutritur, ac per hoc et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere, et commissum negando abscondere, et cognitum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culplier quam dedisti mihi sociam, ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita, respondit: Serpens decepit me, et comedi. Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commiserant, confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat revocandus ad veniam, non est de culpa requisitus. Interrogatus itaque homo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret, quam longe a conditoris sui facie abesset.
Abbreviated transcription (Latin):
pu serpentis mor se delectatione substernit. Asensum itero aclam muli
en p̃positus pbuit: quia dum caro in delectationẽ rapitur. ecast er sicu
reccatudimne sp̃c infirmatus melinatur. Et requuisitus adam confiteri cuil¬
pam noluit quia uidelicet sp̃c quo peccando aueritate dlistingicur
eom nume sue audacia nequius obduratur. E timorẽ quidem adam
somner ipsum absconsurus fugerat.: s. cam̃ requisitus in notuit. quantum
ccium tunens cumebat. Cum enim ex peccato presens pena metuit. & a
mussa di facies ñ amatur: timor ex tumore ẽ. non ex humilitate up¬
bit quippe: qui peccatũ si liceat ñ puniri ñ deserit: efam eisdem qua¬
ruor modis peccatũ consummat᷑ in oꝑe. Prius namq lacens culpa agit
post modũ ũ etiam ante odos hominum sine confusione reatus apitu.
dehinc in consuecudinẽ ducitur: ad extremum uͭ uł false spei seducti¬

Expanded text:
ba serpentis mox se deba serpentis mox se deeri praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus quo peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius obduratur. Per timorem quippe Adam semetipsum absconsurus fugerat, sed tamen requisitus innotuit, quantum etiam timens tumebat. Cum amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit, sed ttuor modis peccatum consummatur in opere. Prius namque latens culpa agitur, postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur, dehinc et in consuetudinem ducitur, ad extremum quoque vel falsę spei seducti
Abbreviated transcription (Latin):
reuocat. E hoc quod requirit. aꝑte insinuat: quia peccatores uire
tuor modis peccatũ ꝑpetratur in corde: uii. consummat᷑ in oꝑe. In cor¬
de namq suggestione. delectatione. consensu: & defensionis audatia
ꝑpecratur. Fic enim suggestio ꝑ aduersarium: delectatio ꝑ carnem᷑
consensus ꝑ spm̃: defensionis audacia ꝑ elationẽ. Culpa enim quȩ cer¬
rere mentẽ debuit extollit: & deiciendo eleuat.s grautꝰ eleuando sup¬
plantat. Unde & illã primi hominis rectitudinẽ. antiquus hostis his¬
quatuor ictib fregit. Nam serpens suasit: eua delectata ẽ: adam con¬
sensit. Qui etiam requisitus: confiteri culpam ꝑ audaciã noluit. Hoc
uͦ in humano genere cotidie agitur: quod actum in primo parente nr̃i
generis non ignoratur. Serpens suast: quia occultus hostis mala cor¬
aib hominũ latent suggerit. Eua delecata ẽ: auia carnalis sensus adiuer¬

Expanded text:
revocat. Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia peccatores jure revocat. Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia peccatores jure tuor modis peccatum perpetratur in corde; quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu, et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio per adversarium, delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim quae terrere mentem debuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis quatuor his ictibus fregit. Nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est, quia carnalis sensus ad ver
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis solẽ homo deseruit: & sub umbra se interni frigoris abicondit.
Inde & uoce eiuscdẽ ueritatis dicitur. Habundauit iniquitas: refrigescet
caritas multoꝵ. Increpauit gͦ adam deambulans. ut cȩcis nequitiam suã¬
bomo & ꝑ uerba quod fecerat audiret: & ꝑ deambulationẽ amissio ȩcerne
statu mutabilitatis suȩ inconstantiam cerneret: & ꝑ aurã feruore ca¬
ritatis expulso torporẽ suum animaduerteret: & ꝑ declinationẽ solis
cognosceret: quod ad tenebras propinquaret. In exposit libri beati
Quid est. quod dñs adam post lapsum requirit ubi es: Numquidnã
diuina potentia nesciebat. post culpam seruus ad quȩ latibula fu¬
gerat: S quia uidit in culpa lapsum. iam sub peccato uelut ab
ocłis ueritatis absconditum: quia tenebras erroris eius ñ approbat.
quasi ubi sit peccator ignorat: eumq & uocat & requirit dicens.
Adam ubi es: ꝑhoc quod uocat signum dat: quia ad penicentiam

Expanded text:
veritatis solem homo deseruit, et sub umbra se interni frigoris abscondit. veritatis solem homo deseruit, et sub umbra se interni frigoris abscondit. Unde et voce ejusdem veritatis dicitur: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multohomo et per verba quod fecerat audiret, et per deambulationem amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram fervore charitatis expulso torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret quod ad tenebras propinquaret. CAP. XXI.-- Vocavit DomQuid est quod Dominus Adam post lapsum requirit, dicens: Ubi es? Nunquidnam divina potentia nesciebat post culpam servus ad quae latibula fugerat? Sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccatoAdam, ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat, quia ad poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
bis sumci & reb:. loquitur ds. cum quibdã motib insinuat hoc quod
sermonib natras. Nleq enim adam post culpam in diunatatis sub¬
tantia dm̃i uidere potuit: sed increpationis uerba pangłm audi¬
uit. De quo scriptum ẽ. Cum audiss. uocẽ dñi di deambulantis in
parachyso ad auram post meridiẽ: abscondit se inter ligna para¬
dnsi uid ẽ enim quod post peccatũ hominis in parad so ane lã
non stat secd cdeambulat: nisi quod irruente culpa se a corde ho¬
minis motũ demonstrat: Quid ẽ quod ad aurã post merudiẽ:
nisi quoilux feruentior ueritatis abscesserat. & peccatric̃e ani¬
mam culpe suȩ frigora constringebant: Ad aurã namq post
meridiem primus homo post culpam inuenitur absconsus. Iuia
enim meridianum caritaitis calorem pdliderat: iam sus pecat
umbra quasi sub frigoris aura corpebat: sicut de eodẽ peccante homine
scriptum ẽ. quia secutus est umbrã. Calorem enim caritatis fugiens.

Expanded text:
bis simul et rebus loquitur Deus, cum quibusdam motibus insinuat hoc quod sermonibus narrat. Neque enim Adam post culpam in divinitatis substantia videre Dominum potuit, sed increpationis verba per angelum audivit, de quo scriptum est: Cum audisset vocem Domini Dei deambulantis in paradiso, ad auram post meridiem, abscondit se inter ligna paradisi. Quid est enim quod post peccatum hominis in paradiso Dominus non jam stat, sed deambulat, nisi quod irruente culpa, se a corde hominis motum demonstrat? Quid est quod ad auram post meridiem, nisi quod lux ferventior veritatis abscesserat, et peccatricem animam culpae suae frigora constringebant? Ad auram namque post meridiem primus homo post culpam abscensus invenitur. Quia enim meridianum charitatis calorem crediderat, jam sub peccati umbra, quasi sub frigore aurae torpebat. Sicut de eodem peccante homine scriptum est: Quia secutus est umbram. Calorem enim charitatis fugiens,
Abbreviated transcription (Latin):
in d̾ei usione ꝓficiunt: quantomagis duunitatis intna conspi¬
iunt: tantomagis se nichil ẽẽ cognoscunt. Nusqͣm quippe le-¬
gitur qd̾ abraham cinerem ⁊ puluer̾e se ẽẽ professus est. nisi
cũ habere meruit dĩ collocutionẽ dicens. loquar ad dñm me¬
um cum sim puluis ⁊ cinis Esse enim se aliqu̾ẽ fortasse cre-¬
der&: si ueracem essentiam quȩ suꝑ ipsum ẽ. minime seusiss&
At uͦ ubi ad incõmutabilem contemplandũ suꝑse raptus ẽ:
impletus tantȩ contemplatiõis potentia. dũ uider& illum.
nichil se ẽe. nisi puluerem udit Unde ⁊ ꝓpħ̃a repletus eadẽ¬

Expanded text:
in Dei visione proficiunt, quanto magis divinitatis interna conspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocutionem. Ait enim: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Esse enim se aliquid fortasse crederet, si veracem essentiam quae super ipsum est minime sensisset. At vero ubi ad incommutabilem contemplandum super se raptus est, impletus tanta contemplationis potentia, dum videret illum, nil se e
Abbreviated transcription (Latin):
& angusta in suꝑiorib fuit. Archa in undis diluuii quȩ huiꝰ eccl̃is
typũ gessit: & ampla in inferiorib & angusta in suꝑiorib fuit. Que
in sũmitate etiam sua ad uniꝰ mensurã excreuit cubiti. Inferuis
da ẽ. Ibi lata excicit. uͥ bestias habuit. ibi angusta u̾ homines ser¬
uauit: qr nimirũ scã eccł̃ia in carnalib ampla ẽ. in spũalib an¬
gusta. Ubi enĩ bestiales hominũ mores colerat: ibi latius sinũ laxat.
Ubi aũ eos habet qui spũali ratione suffulti sunt : illic quidẽ ad
summũ ducit᷑. s tam̃ quia pauci sunt angustart᷑. Lata quippe
uia ẽ. quȩ ducit ad ꝑdicionẽ: & multi sunt qui uadunt ꝑ eam.¬
Et angusta porta ẽ quȩ ducit aduitã: & pauci sunc qͥ intieniunt
eim. Co autẽ usq archa angustatur in summis. quousq ad mensu¬
eim unuis cubici ꝑducat᷑. quia in sc̃a ȩccłia quanto sanetiores quiq
sunt tanto pauciores. slue in summo ad illũ ꝑducit᷑ qui solus ho¬

Expanded text:
 sunt boni, quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius da est. Ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritalibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spiritali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est 1639 quae ducit ad Et angusta porta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Eo autem usque arca angustatur in summis, quousque ad mensuram unius cubiti perducatur; quia in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur, qui solus ho
Abbreviated transcription (Latin):
nulla mutabilitate humane condicionis asstringitur. nec ei qd eẽ¬
ẽ. ẽẽ desit ex tempore. penituisse de sua condicione describit᷑: ñ q
plerumq in sacro eloquio. sic̃ sapientes di sermonẽ trahunt a sapi¬
entib scłi. sic nunc pro utilitate hominis uocẽ in se humane passio¬
nis ipse conditor hominũ sumit ds: ut uidelicet dicat᷑ penituit e¬
um qd hominẽ fecissec in terra: cum ꝓfecto constet quia is qui cunc¬
ta priꝰquã ueniant conspicit: nequaquã pꝰquã aliqͥd fecerit pęni¬
tendo resipiscat. Ut gͦ mirũ ñ ẽ. si spũales plerũq utant᷑ uerbis
carnaliũ: sic neq si ipse ineffabilis & creator sp̃c om̃iũ. ut ad intel¬
lectũ suũ carnẽ ꝑtrahat. in se ipso carnis sermonẽ format. In ex po¬

Expanded text:
nulla mutabilitate humanae conditionis astringitur, nec ei quod esse est, desit ex tempore, poenituisse de sua conditione describitur, nisi quod plerumque in sacro eloquio sicut sapientes Dei sermonem trahunt a sapientibus saeculi, sic nunc pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor hominum sumit Deus, ut videlicet dicatur: Poenituit eum, quod hominem fecisset in terra? Cum profecto constet, quia is qui cuncta prius quam veniant conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit poenitendo resipiscit. Ut ergo mirum non est, si spirituales plerumque utantur verbis carnalium, sic neqlectum suum carnem pertrahat, in se ipso carnis sermonem formet. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
nichil p̃sentis głȩ querere: libent̃ inopiam sustinere: mala mundi eq̃¬
nimiter ꝑpetiᷤ: ut possint in fine coronari. Ciectis gͦ enoch in septima
generatione nascitur: quia sui dedicationẽ gaudui. in extremȩ rec¬

Expanded text:
nil praesentis gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere, mala mundi aequnil praesentis gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in septima generatione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae re
Abbreviated transcription (Latin):
transire ad eterna neggligunt: & cuncta presentia fugitiua eẽ no
intuencur. mencẽ in amorem uite p̃sentis figunt: & quasi longe
habitationis in ea sibi fundamenta construunt: quia in tertenis
reb ꝑ desiderium solidant᷑. Unde & pͥmus in t̾ra cain ciuitatem
construxisse describitur: ut aꝑte monstraret᷑. quia ipse in t̾ra
fundamentũ posuit. qui a soliditate eternȩ patriȩ alienus fuit.
Peregrinꝰ dͥppe a summis. funclam̃tũ in infimis posuit: quia sta¬
tionẽ cordis interna delectatione collocauit. Unde & in eius stirpe
enoch qui dedicatio int̾p̃cat᷑. primꝰ nascit᷑. In electoꝵ uͦ ꝓgenie e¬
noch septimꝰ fuisse memoratur: quia uidelicet repbi in hacuita
que ante ẽ. semecipsos edificando dedicant. Clecti ũ: edificatiõis
nanq plurimos temporalia sola cogitare: honores querere: am¬
biendis reb mhiare: nichil post hanc uitã requirere. Quid itaq
isti: nisi in prima se generatione dedicant: & uideas electos

Expanded text:
transire ad aeterna negligunt, et cuncta praesentia fugitiva esse non intuentur, mentem in amore vitae praesentis figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in aeternis rebus per desiderium non solidantur. Unde et primus Cain civitatem construxisse describitur, ut aperte monstraretur, quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aeternae patriae alienus fuit. Peregrinus quippe a summo fundamentum posuit in infimis, quia stationem cordis in terrena delectatione collocavit. Unde et in ejus stirpe Enoch, qui dedicatio interpretatur, primus nascitur; in electorum vero progenie Enoch septimus fuisse memoratur, quia videlicet reprobi in hac vita quae ante est, semetipsos aedificando dedicant, electi vero aedificationis namque plurimos temporalia sola cogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nil post hanc vitam requirere. Quid itaque isti nisi in prima se generatione dedicant? Videas electos
Abbreviated transcription (Latin):
Respex̃ dñs ad abel & ad munera etꝰ. ad cam uͦ & ad mu¬
nera eius ñ respexit. Ab om̃ipotente dõ munis ex manu ñ ac¬
cipit᷑. quod corde obligato in malicia ꝓfert᷑. Mundari &enim¬
ex dantis mente pensat᷑. Cuncta itaq maliciȩ macula ab int̾i
ore nrõ homine cogitationis immutatione tergenda ẽ: qͥa irã
uidicis placare nescit oblatio. ñ ex mundicia placeat offeren¬
tis. Unde scriptum ẽ. Respexit ds ad abel & ad munera eiꝰ: ad ca¬
in autẽ & ad munera eiꝰ ñ respex̃. Neq & enim sacrũ eloquiũ dicit
resperit ad munera abel. & ad cam munera non respex̃: s prius
ait. quia respexit ad abel. ac deinde subiũxit. & ad munera e
& rursum dicit. quia non respexit ad cam. ac deinde subdidit.
nec ad munera eiꝰ. Ex dantis quippe corde: id quod dat᷑ accipit᷑.
Idcirco ñ abel ex munerib: s ex abel munera oblata placuerunt.
Prius namq ad eum legitur dñm respexisse qui dabat. quã ad il¬

Expanded text:
Respexit Dominus ad Abel et ad munera ejus; ad Cain vero et ad munera ejus non respexit . Ab omnipotente Deo munus ex manu non accipitur, quod corde obligato in malitia profertur. Mundari atur ex dantis mente pensatur. ori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Respexit Deus ad Abel et ad munera ejus, ad Cain autem et ad munera ejus non respexit . Neque etenim sacrum eloquium dicit: Respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit; sed prius ait quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, Et ad munera eEt rursum dicit: quia non respexit ad Cain; ac deinde subdidit: nec ad munera ejus. Ex dantis namque corde id quod fit, accipitur: idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominum respexisse, qui dabat, quam ad il
Abbreviated transcription (Latin):
one quid agitur: sed recte ñ diuidit᷑. si non hoc qd pie agitur.
etiam subtilit̃ discernat᷑. Oblata enim recte diuidere ẽ: quȩlibas
bona nr̃a studia sollicite discernendo pensare. Qđ nimirũ qui
agere dissimulat: etiã recte offerens peccat. Sepe gͦ & qđ bono
studio gerimꝰ : dũ discernere caute negglimꝰ. quo udicet᷑ fine
nescimus. E ñ nũquã hoc fit reatus criminis: quod putat᷑ cau¬
sa uircutis. Recte autẽ offerimus. cũ bono studio bonũ agimꝰ:

Expanded text:
one quid agitur, sed recte non dividitur, si non hoc quod pie agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est, quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare, quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus. Et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono studio bonum opus ag
Abbreviated transcription (Latin):
pellitur. secreta polluere cogitationis molitur. Unde & ser¬
penti a dño dicit᷑. Pectore & uentre repes. Serpens uidelicet uentee r̃o¬
pit: quando hostis lubricus ꝑhumana membra sibimet subdita u̾q
ad expletionẽ oꝑis luxuriam exercet. Serpens autẽ repit pecdore:
quando eos quos in oꝑe luxuriȩ non ualet ꝑtrahere. polluit in
cogitatione. llius itaq luxuriã iam ꝑpetrat actione: hiuic ser¬
pens repit ex uentre. Alius autẽ ꝑpetrandã uersat in mente. hu¬
ic serpens repit ex pectore. Sed quia ꝑ cogitationẽ ad oꝑa explen-¬
aa ꝑuenitur: recte serpens prius pectore. & postmodum repe
uentre describitur.

Expanded text:
pellitur, secreta polluere cogitationibus molitur. Unde et serpellitur, secreta polluere cogitationibus molitur. Unde et serpenti a Domino dicitur: Pectore et ventre repes. Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos, quos in opere luxuriae non valet pertrahere, polluit in cogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre. Alius autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit ex pectore. Sed quia per cogitationem ad opera explenda pervenitur, recte serpens prius pectore, et postmodum repere ventre describitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi iam parcere renuit. qui malum non erubescit confiteri qd̃
fecit: & qui defendendo accusare potuit. accusando celerrime¬
se defendit. Unde & mortuo lazaro qui mole magna p̃mebat᷑:
nequaꝗͣ dicitur reuiuisce. s ueni foras. Ex qua scilicet resurrec¬
tione quȩ gesta ẽ in illuis corpore. signat᷑ qualit̾ nos resuscitem᷑
in corde: cum uidelic& mortuo dicitur ueni foras: ut nimirum
homo in peccato suo mortuus. & ꝑ molem malȩ consuetudinis iã
sepultus: quia intra conscientiã suam absconsus iacet ꝑ nequi¬
tiam. a se ipso foras exeat ꝑ confessionem. Mortuo enim ueni foras
dicitur: ut ab excusatione atq occultatione peccati. ad accusatio¬
nem suã ore ꝓpͥo exire prouocet᷑. Unde dauid ꝓpħa ab illa tanci
morte facinoris reuiuiscens. ad uocẽ dñi quasi foras exiit: dũ ꝑ
nathan correptus quod fecerat accusauit.
aut oꝑe. Callidus namq aduersarus nr̃ cũ ab effectu oꝑis ex¬

Expanded text:
ipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod ipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit; et qui defendendo accusari potuit, accusando se celerrime defendit. Unde et mortuo Lazaro, qui mole magna premebatur, nequaquam dicitur: Revivisce, sed: Veni foras . Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta in illius est corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde, cum videlicet mortuo dicitur: Veni foras, ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et per molem malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a semetipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David propheta, ab illa tanti morte facinoris reviviscens, ad vocem Domini quasi foras exiit, dum per Nathan correptus quod fecerat accusavit. aut opere. Callidus namque adversarius noster cum ab effectu operis ex
Abbreviated transcription (Latin):
erem fecit: & eua culpam ad dnm referens. qui serpentẽ in paradyso
posiusset. Qui enim ore diaboli fallentis audierant eritis sicut dii
quia deo similes eẽ in diuinitate nequiuerunt: ad erroris sui cumu¬
lum. dm̃ sibi facere similẽ in culpam conati sunt. Sic gͦ reatum
suum dum defendere moliunt᷑ addiderunt: ut culpa eoꝵ atro¬
cior discussa fieret. quam fuerat ꝑpetrata. Unde nunc quoq hu¬
mani generis rami. ex hac adhuc radice amaritudinẽ trahunt :¬
& cum de uitio suo quisq arguitur. sub defensionum uerbis qͣsi
sub quibusdam se arboꝵ folus abscondit: & uelut ad quedã excu¬
sacionis suȩ opaca secreta faciem cognitoris fugit. dum non uult
cognosci quod fecit. In qua uidelicet ocultatione: non se dño: sed
dnm̃ abscondit sibi. Agit quippe ne om̃ĩa uidentẽ uidentẽ ui¬
deat: non autẽ ne ipse udeatur. Quo contra cuiq peccatori iam
exordium illuminationis ẽ. humilitas confessionis: quia sibi mec¬

Expanded text:
erem fecit; et Eva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuisset. Qui enim ore diaboli fquia esse similes in divinitate nequiverunt, ad erroris sui cumulum Dominum sibi facere similem in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum, dum defendere moliuntur addiderunt, ut culpa eorum atrocior discussa fieret quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis rami ex hac adhuc radice amaritudinem trahunt, et cum de vitio suo quisque arguitur, sub defensionum verba quasi sub quaedam se arborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta faciem conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi. Agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
pedientiȩ mox pudenda concexit ꝑ humilitatis custoiã. seruanda¬
emꝑ est inundicia castitatis. Si enum pie sp̃c sud des pinitͭ camo ialt¬
ceto cont sp̃m ñ eleuatur. Habet quippe spc̃ cõmissum sibi alñiuͥ cit¬
nis: si tam sub dño recognoscit iura legitime serucerti. Cam su ansio¬
pisiuum siuꝑbiendo contempnit: uire & a subiecta catne prelium sus¬
cupio. unde & ille primꝰ in obediens. mor ut supbiendo peccaunt upie
dam. carnis inuenit: & qui auctori suo ẽe subditꝰ noluit. lusser¬
nis subalite quã regebat amisit: ut in seipso uidelicet mobedien¬
tis sus consusis redundaret: & suꝑatus disceret. quid elatus ami¬

Expanded text:
anda est munditia castitatis. Si enim spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit iura legitimae servitutis. Nam si auctorem suum superbiendo contempnit, iure et a subiecta carne praelium suscliam carnis sensit. Et qui Auctori suo esse subditus noluit, jus carnis subditae quam regebat amisit, ut in seipso, videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus diceret, quid elatus ami
Abbreviated transcription (Latin):
nales sensus puerile quiddã exterius ꝑstrepunt: & nisi interioris gra¬
uitatis pondere & quasi iuiuenili quodã uigore refrenentur. ad fluxa
quȩq & leuia mentẽ eneruẽ trahunt. In eodice regłȩ pastoral¬

Expanded text:
tamen sensus puerile quiddam exterius perstrepunt; et nisi interioris gratamen sensus puerile quiddam exterius perstrepunt; et nisi interioris gravitatis pondere, et quasi juvenili quodam vigore frenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem inermem trahunt. In primo parente nostr
Abbreviated transcription (Latin):
lubrica in cogitatione uersemꝰ: ꝓuidendũ nob̃ ẽ. quia intueri non
debet. quod ñ licet concupisci. Ut .ii. munda mens in cogitatione
seruet᷑: a lasciuia uoluptatis suȩ depͥmendi sunt ocłi. quasi qͥdã rap¬
tores ad culpã. Neq enĩ eua lignũ uetitũ contigisset: ñ hoc priꝰ incau¬
te respiceret. Hinc gͦ pensandũ ẽ. quanto debemꝰ moderamine euga
illicita uisum restringere nos qui mor̾alit uiuimꝰ: si ꝙ mater ui¬
uentiũ ꝑ ocłos ad mortẽ uenit. Hinc etiã sub uideȩ uoce quȩ exteri¬
ora uidendo concupiscens bona interiora ꝑdiderat: ꝓpħa dicit. Ods̃
nis dep̃datus ẽ animã meã. Concupiscens enĩ uisibilia. iniusibiles
uirtutes amisit. Que g̾ interiorẽ fructũ ꝑ exteriorẽ uisum ꝑdidit:
ꝑ ocłm corporis ꝑtulit predam cordis. Unde nob̾ ad custodiendã cordis
mundiciã: exterioꝵ quoq sensuum disciplina seruanda est. Nam qn¬
talibet uirtute mens polleat. quantalibet grauitate iugeat: tam̃ car

Expanded text:
lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est: quia intueri non debet, quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur a lascivia voluptatis suae, deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incautillicita visum restringere, nos qui moraliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam sub Judae voce qui exteriora videndo, non concupiscens bona, interiora perdiderat, propheta dicit: Oculus meus depraedatus est animam meam . Concupiscens enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Qui ergo interiorem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam, exteriorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessit. Sciendũ ẽ quia nequaꝗ̃ culm̃ contẽplationis attingimꝰ: si
non ab exterioris curȩ oppressione cessemꝰ. Nequaꝗͣ nosmet ipsos
intuem. ut sciamus aliud in nobis eẽ rationale quod regit: aliud
animale qd̃ regitur: nisi ad secrecum huiꝰ silentii recurrentes ab
om̃i exterius ꝑturbatione sopiam᷑. Qđ silentiũ nrm bene etiã adã
dormiens figurauit: de cui mox latere mulier ꝓcessit: quia qͥsqͥs
ad inceriora intelligenda rapitur: a reb uisibilib ocłos claudit.
E tunc in se ipso uel quȩ prec̃ẽ urilit̾ debeant. uel quȩ subeẽ possc̃
infirma distinguit: ut aliud in illo ipso sit qd̃ regere ualeat. tãqͣ

Expanded text:
ce vero sciendum est, quia nequaquam culmen contemplationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessamus, nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale, quod regit, aliud animale, quod regitur: nisi ad secretum silentii recurrentes ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene Adam dormiens figuravit, de cujus mox latere mulier processit; quia quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus mentis oculos claudit: et tunc in se ipso vel quae praeesse viriliter debeant vel quae subesse possint, infirma distinguit, ut aliud in ipso sit, quod regere valeat tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
fauit: sed temptando suꝑando suꝑauit: quia sibi eum ꝑ consensũ sub¬
didit. Ex gula quippe temptanit. cum cibũ ligni uetitũ ostenciu: ata
tis sic̃ dii. Ex ꝓuectu auaritiȩ tempcauit: cum diceret. sciences bonũ
& malum Auaritia enim non solũ pecuniȩ ẽ: s etiam aititudinis.
Necte enim auaritia dicit᷑. cum supra modũ sublimitas ambit᷑. Sienĩ
ñ ad auaritiã honoris rapina ꝑtineret: nequaꝗ̃ paulus de unigeni¬
co filio diceret: ñ rapinã arbitratus est. c̃ẽ se egualẽ do. In hoc gͥ diabol

Expanded text:
tavit, sed temptando superavit, quia per consensum sibi eum subdidit. Ex gula quippe temptavit, cum cibum ligni vetiti ostendit, atque tis sicut Dii. Et ex profecta avaritiae tentavit, cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito filio diceret, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo. In hoc ergo di