comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intimore. Ante consummationem quae pellit timorem: ab eo
quod scriptumẽ : ego autem inmultitu dine miserationũ tuarũ
usq ad orabo adtem plum sem̃tuum intimoretuo: Quarto proficis¬
centem se atq. promouentem. inter illa ipsa quibusse impedire sentr
Orat. ut adiuuetur intrinsecus. ubi nemo hominum uidet. ne a uer¬
tatur malis linguis : ab eo quod scriptumẽ: Dñẽ deducme intua
iustitia propter inimicos meos usadlinguis suis dolose agebant.
Quinto. prophetia : quae pena maneat impiis. quando iustus uix sal¬
uuserit : et quod p̃mium iusti adepturi sunt qui uocati uenerunt.
et donec perducerentur uiriliter omnia sustinuerunt. abeo qđ
scriptum ẽ. iudica illos ds̃. usq. infinem psalmi

Expanded text:
in timore ante consummationem quae expellit timorem; ab eo in timore ante consummationem quae expellit timorem; ab eo quod scriptum est, Ego autem in multitudine miserationis tuae, usque ad, Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Quarto, proficientem se atque promoventem inter illa ipsa quibus impediri se sentit, orat ut adjuvetur intrinsecus, ubi nemo hominum videt, ne avertatur malis linguis; ab eo quod scriptum est, Domine, deduc me in tua justitia propter inimicos meos, usque ad, Linguis suis dolose agebant. Quinto, prophetia est quae poena maneat impios, quando justus vix salvus erit, et quod praemium justi adepturi sint, qui vocati venerunt et donec perducerentur viriliter omnia sustinuerunt; ab eo quod scriptum est, Judica illos, Deus, usque in finem Psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
inpenitentiam.: It ipsa sunt arma quibus expugnatur in imicus. Con¬
tra quem dicitur: Quis accusauit aduersus electos dĩ. et ds̃ pronob
quis aduersuseos : Quiunico filio suo non pepercit. sed pronobis tra¬
didit eum.: Si enim cum adhuc inimici essemus. xp̃s pronobis mortuus
ẽ. multo magis reconciliati. salui erimus ab ira peripsum . Hoc est
inuictissimum scutum quore pellitur inimicus: Desperationem salu
tis suggerens. multitudinem tribulationum &temptationum: Iotus
ergo textus psalniẽ oratio Vt exaudiatur. abeo. quod scriptũ est:
Verbamea exaudidnẽ : usq ad rexmeus et ds̃meus. Deinde intel¬
lectus eorum. quae impediunt aduidendum dnm̃: Id .ẽ. ut se ex auditã
eẽ cognoscat: abeo quod scriptumẽ: Quõ ad te orabo dñẽ. mane ex au¬
dies uocem meam: Usq aduirum sanguinum & dolosum ab hominabitꝰ
dñs. Tertio sesperat domumdĩ futuram. et nunc ei ad propinquare

Expanded text:
in poenitentiam. Et ipsa sunt arma quibus expugnatur inimicus, conin poenitentiam. Et ipsa sunt arma quibus expugnatur inimicus, contra quem dicitur: Quis accusabit adversus electos Dei? et, Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui unico Filio suo non pepercit, sed pro nobis didit illum. Si enim cum adhuc inimici essemus, Christus pro nobis mortuus est, multo magis reconciliati, salvi erimus ab ira per ipsum. » Hoc est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus, desperationem tis suggerens multitudine tribulationum et tentationum. 18. Totus ergo textus Psalmi est oratio ut exaudiatur; ab eo quod scriptum est, Verba mea exaudi, Domine, usque ad, Rex meus et Deus meus. Deinde intellectus eorum quae impediunt ad videndum Deum, id est, ut se exauditam esse cognoscat; ab eo quod scriptum est, Quoniam ad te orabo, Domine, mane exaudies vocem meam, usque ad, Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Tertio, sperat se domum Dei futuram, et nunc ei appropinquare
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. et habitabis in eis.: Ipsa ergo erit aeterna exultatio cũ templũ
dĩ funt iusti. eterit gaudium ipsorum. ipse incolatus eorum.
Et gloriabuntur inte omnes quidiligant nomentiiũ.: Tam quam
cum adẽ eis ad fruendum quod diligunt: et bene inte : Tam quam pos¬
sidentes hereditatem. dequatitulus psalmiẽ. cum etipsi sinteius heredi¬
tas. quod significat inhabitabis in eis: a quo bono prohibentur. quos se¬
cundum multitudinem impietatum eorum expellit ds̃. Quõ tubene
scĩ ficatio conceditur iustis. sedut iustificentur. p̾cedit uocatio. quae
nonẽ meritorum. sed gratiae dĩ.: Omnes enim peccauer̃. etegent¬
iustificauit . hos et scĩ ficauit.: Quia ergo uocatio. non meritorum
nrõrum sed beniuolentiae et misericordiae diẽ : sub iecit dicens::
Iñe ut scuto bone uoluntatis tuae coronastinos. Bona enim
uoluntas dĩ. praecedit bonam uoluntatem nram: ut peccatores uocet

Expanded text:
bunt, et inhabitabis in eis: ipsa ergo erit aeterna exsultatio, cum templum bunt, et inhabitabis in eis: ipsa ergo erit aeterna exsultatio, cum templum Dei fiunt justi; et erit gaudium ipsorum, ipse incola eorum. Et gloriabuntur in te omnes qui diligunt nomen tuum: tanquam cum adest eis ad fruendum quod diligunt. Et bene in te, tanquam possidentes haereditatem de qua titulus psalmi est, cum et ipsi sint ejus haereditas, quod significat, inhabitabis in eis. A quo bono prohibentur quos secundum multitudinem impietatum eorum expellit Deus. 17. vers. sanctificatio conceditur justis; sed ut justificentur, praecedit vocatio, quae non est meritorum, sed gratiae Dei: omnes enim peccaverunt,et egentificavit, hos et glorificavit . Quia ergo vocatio non meritorum nostrorum, sed benevolentiae et misericordiae Dei est, subjecit dicens: Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos; bona enim voluntas Dei praecedit bonam voluntatem nostram, ut peccatores vocet
Abbreviated transcription (Latin):
enim secundum multitudinẽ impietatũ eorũ. ut multum expellantur.
Expelluntur ergo impii ab illa hereditate quãm intellegendo & uiden¬
dodm̃ possidetur : sicut expelluntur morbidi oculi fulgure lucis cum
illis ea paenaẽ quae aliis laetitia. Nonergo ipsi mane ad stabunt &
uidebunt: & tam magna paenaẽ ista expulsio : Quam magnum p̃miũ ẽ
illud quoddicitur : mihi autem adhereredõ bonumẽ Huic poene¬
contrarium ẽ. intragaudium dnitui. Quihuic expulsioni simileẽ:
Proicite illum in tenebras exteriores.: Quõ in amaricauerunt tednẽ .:
Egosum inquit panis quidecaelo descendi: etoperamini escam quae
non corrumpitur: et gustate etuidete quõ suauis ẽ dñs .: Peccatori¬
bus autem panis ueritatis amarusẽ: Vndeos uera dicentis. oder̃
ipsi Ergo amaricauer̃ dnm̃ qui pectando in eam egritudinem deue¬
nerunt. ut tibum ueritatis. quosane animae gau .E dent tã¬

Expanded text:
enim secundum multitudinem impietatum eorum, ut multum expellantur. enim secundum multitudinem impietatum eorum, ut multum expellantur. Expelluntur ergo impii ab illa haereditate quae intelligendo et videndo Deum possidetur; sicut expelluntur morbidi oculi fulgore lucis, cum illis ea poena est quae aliis laetitia. Non ergo ipsi mane astabunt, et videbunt. Et tam magna poena est ista expulsio, quam magnum praemium est illud quod dicitur: Mihi autem adhaerere Deo bonum etui. Quia huic expulsioni simile est: Projicite illum in tenebras exteriores . 15. Quoniam inamaricaverunt te, Domine. Ego sum, inquit, panis qui de coelo descendi : et, Operamini escam quae non corrumpitur : et, Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Peccatoribus autem panis veritatis amarus est; unde os vera dicentis oderunt. Ipsi ergo inamaricaverunt Deum, qui peccando in eam aegritudinem devenerunt, ut cibum veritatis, quo sanae animae gaudent, ta
Abbreviated transcription (Latin):
non maledictio: Non enim optat uteueniat. sed cernit qui deuentu¬
rum sit. Contingit namq illis non quia uidetur optasse: sed quiata¬
les sunt. ut merito contingat. Sicenim. et quod postea dicit.
eẽ laetaturos: Sic perprophetam dictumẽ. Excita potentiam tuã
et ueni. quõ uidebateẽ uenturum.: Quam quam possit etiam hocmodo
accipi quoddictumẽ. decidant a cogitationibus suis: ut magis bene
optatum credatur. dum cadunt a cogitationibus malis. Idẽ utiam non
enim modo potest in bonam partem accipi. cum quisq expellatur adõ.
Qua propter perprophetam dictum. non permaliuolentiam intelligitur
Cum hoc dictum sit. quod necessario talibus euenturum ẽ. qui inpeccatis
quae memorata sunt perseuerare uoluerint. Decidantergo a cogitatio¬
nibus. Dictum ẽ decidant accusantibus se cogitationibus suis. testimoni
perhibente conscientia sua. Sicut apłsdic̃. Et cogi

Expanded text:
non maledictio: non enim optat ut eveniat, sed cernit quid eventunon maledictio: non enim optat ut eveniat, sed cernit quid eventurum sit: contingit namque illis, non quia videtur optasse, sed quia tales sunt ut merito contingat. Sic enim et quod postea dicit, niam cernit esse laetaturos. Sic per prophetiam dictum est, Excita potentiam tuam et veni ; quoniam videbat esse venturum. Quanquam possit etiam hoc modo accipi quod dictum est, decidant a cogitationibus suis, ut magis bene ab eo optatum credatur, dum cadunt a cogitationibus suis malis, id est, utenim modo potest in bonam partem accipi, cum quisque expellitur a Deo. Quapropter per prophetiam dictum, non per malevolentiam intelligitur; cum hoc dictum sit, quod necessario talibus eventurum est, qui in peccatis quae memorata sunt perseverare voluerint. Decidant ergo a cogitationibus suis, dictum est; decidant accusantibus se cogitationibus suis, testimonium perhibente conscientia sua, sicut Apostolus dicit: E
Abbreviated transcription (Latin):
& quaeritis mendacium :: Sepulchrum patensẽ guttur eorum. Aduo
racitatis significationem referripotest: Propter quam plerumq: homines
adulatione mentiuntur. : Et mirabiliter patensdixit sepulchrum : quõ
semper inhiat illauoracitas. non ut sepulcra. quaereceptis cadauerib
muniuntur.: Potest illud intellegi. quodmendatio &blanda adula¬
tione trahunt inse: quosad peccata inlectant. et eos tam quam deuorant
cum insuam uitam conuertunt. quod quibus contingir. quõ peccato
moriuntur: recte illi a quibus inducuntur. sepulera patentia dicta sunt.
quia et ipsi quod am modo ex animes s̃. uitam non habendo ueritatis. &
mortuos interse recipiunt. quos uerbis mendacibus. et uano corde in¬
ter emptos: inse conuertunt. Linguis suis dolose agebant : Id .ẽ.
linguis malis . Nam hoc uidetur significare. cum dic̃ suis : Mali
enim malas habent linguas. Idẽ mala loquuntur. Cum loquuntur

Expanded text:
et quaeritis meet quaeritis meracitatis significationem referri potest, propter quam plerumque homines adulatione mentiuntur. Et mirabiliter dixit, patens sepulcrum; quoniam semper inhiat illa voracitas, non ut sepulcra quae receptis cadaveribus muniuntur. Potest et illud intelligi, quod mendacio et blanda adulatione trahunt in se quos ad peccata illectant, et eos tanquam devorant cum in suam vitam convertunt. Quod quibus contingit quoniam peccato moriuntur, recte illi a quibus inducuntur, sepulcra patentia dicti sunt; quia et ipsi quodammodo exanimes sunt vitam non habendo veritatis, et mortuos in se recipiunt quos verbis mendacibus et vano corde interemptos in se convertunt. Linguis suis dolose agebant, id est linguis malis: nam hoc videtur significare, cum dicit suis, mali enim malas habent linguas; id est, mala loquuntur, cum loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas eius descendet. Cum ergo punit ds̃ ut aud ex punit eos
quilegem p̃tereunt: non eis inferens dese ipso malum : sedinid quoc
elegerunt. eos expelles ad conplendam summam miseriarum.: Homo
autem cummalum promalo reddit: malo uoto ld facit. et obhoc prior
ipsemalusẽ dum punire uultmalum.: Dirige in conspectutuo iter
meum. Nihil manifestius. quam id tempus ea commendare quo profic̃
Hocẽ enimiter: quod nonterrarum locis peragitur. sed affectib: animarũ:
In conspectu inquit tuo dirige ltermeum.: Idest ubinullus hominum
uidet: quibus credendum nonẽ. laudantibus. autuituperantibus.
Non enim ullo modo possunt dealiena conscientia ludicare: Inqualt̃ di¬
rigitur addm̃:: Ideo subiecit. Quõ nonẽ in oreeorum ueritas.: Quibus
utiq iudicantibus. non ẽ credendum: Iti deo lntro ad conscientiã. & ad
peccati. Vnde reuocantur homines illauoce : Vt quid diligitis uanitatẽ

Expanded text:
iniquitas ejus descendet . Cum ergo punit Deus, ut judex punit eos iniquitas ejus descendet . Cum ergo punit Deus, ut judex punit eos qui legem praetereunt, non eis inferens de seipso malum, sed in id quod elegerunt eos expellens ad complendam summam miseriarum. Homo autem cum malum pro malo reddit, malo voto id facit; et ob hoc prior ipse malus est, dum punire vult malum. 11. Dirige in conspectu tuo iter meum. Nihil manifestius est, quam in tempus eum commendare quo proficit; hoc est enim iter quod non terrarum locis peragitur, sed affectibus animorum. In conspectu, inquit, tuo dirige iter meum: id est, ubi nullus hominum videt, quibus credendum non est laudantibus, aut vituperantibus; non enim ullo modo possunt de aliena conscientia judicare, in qua iter dirigitur ad Deum. Ideo subjecit, Quoniam non est in ore eorum veritas, quibus utique judicantibus non est credendum, et ideo intro ad conscientiam et ad peccati? Unde revocantur homines illa voce: Utquid diligitis vanitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
magnum p̃sidium p̃cedentibus ad salutem: Cum autem quisq perue¬
nerit : fietineo quod dictumẽ : Consummata dilectio. foris mittit ti¬
morem: Nonenim timent lam amicum : quibus dictumẽ : Iam non
dicam uos seruos sed amicos : Cum adid quod promis sumẽ perducti fu
hic declarauit inprofectione seeẽ: Id est inprouectu ad perfectionẽ.
nondum in ipsa perfectione : quando utdeducatur exoptat.: In tua
iustitia autem : non inea quaeuidetur hominibus . Nam etmalum
promalo reddere. iustitia uidetur : Sed nonẽ eius dequodictumẽ
Iuifacit oriri solem suum superbonos etmalos.: Quia etcum punit ds̃
peccatores non malum suum eis infert sed malis eorum eos dimittit :
Ecce inquit parturiuit iniustitiam: concepit dolorem. et peperit
iniquitatem. Lacum aperuit &effodit eum. et incidit infoueam
quam operatusẽ :: Conuertetur dolor eius incaputei. & inuerticẽ ei

Expanded text:
magnum est praesidium procedentibus ad salutem. Cum autem quisque pervemagnum est praesidium procedentibus ad salutem. Cum autem quisque pervenerit, fiet in eo quod dictum est: Consummata dilectio foras mittit timorem , non enim timent jam amicum, quibus dictum est: Jam non dicam vos servos, sed amicos , cum ad id quod promissum est perducti fuehic declaravit in profectione se esse, id est in provectu ad perfectionem, nondum in ipsa perfectione, quando ut deducatur exoptat. In tua justitia autem, non in ea quae videtur hominibus. Nam et malum pro malo reddere, justitia videtur, sed non est ejus de quo dictum est: Qui facit oriri solem suum super bonos et malos ; quia et cum punit Deus peccatores, non malum suum eis infert, sed malis eorum eos dimittit: Ecce, inquit, parturiit injustitiam, concepit laborem, et peperit iniquitatem: lacum aperuit et effodit eum, et incidit in foveam quam operatus est: convertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
constabit. quamnunc parturit et paulatim parit ecclesia Homines aũ
multos segeneratos atq perfectos. recte dici multitudinem miserationis
dĩ quisnegat : Cum uerissime dictum sit: Quid ẽ homo quia memor eies
autfilius hominis quiauisitas eum: Introibo indomum tuam. Tãquã
lapis c ȩdo inaedificium dictumẽ: Quidenim aliud domusdĩ quamtẽplũ
ficu. lapis angularis ẽ ille: quem suscepit coaeterna patris uirtus et sapien¬
tiadĩ. Adorabo ad templum scm̃tuũ intimoretuo. Ad templum sipro¬
petemplum intellegimus .: Nonenim ait adorabo intemplo scõtuo sed
adorabo ad templum scm̃tium.: Intellegendum ẽ etiam non de ꝑfectione.
sed de progressu ad perfectionem dictum eẽ: ut illud perfectionem signi
Introibo indomumituam: sed ut hoc proueniat: p
quit ad templum scm̃tuũ : et fortasse obhoc addidit intimoretuo: Quod

Expanded text:
constabit, quam nunc parturit et paulatim parit Ecclesia. Homines autem constabit, quam nunc parturit et paulatim parit Ecclesia. Homines autem multos regeneratos atque perfectos, recte dici multitudinem miserationis Dei quis negat, cum verissime dictum sit: Quid est homo, quod memor es ejus; aut filius hominis, quia visitas eum ? Introibo in domum tuam: tanquam lapis, credo, in aedificium, dictum est. Quid enim aliud domus Dei quam templum  angularis est ille , quem suscepit coaeterna Patri Virtus et sapientia Dei. 9. Adorabo ad templum sanctum tuum, in timore tuo: ad templum sicut prope templum intelligimus; non enim ait, Adorabo in templo sancto tuo, sed, Adorabo ad templum sanctum tuum. Intelligendum etiam est non de perfectione, sed de progressu ad perfectionem dictum esse; ut illud perfectionem significet, Introibo in domum tuam. Sed ut hoc proveniat, prius adorabo, inquit, ad templum sanctum tuum; et fortasse ob hoc addidit, in timore tuo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
paulus. cum ait : Non potui uobis loqui. quasi spiritalibus. sed quasi
carnalibus. VUndemanifestum ẽ: non eẽ culpandum aliquando uerumta¬
cere: falsum autem dicere : non inuenitur concessum eẽ perfectis Ni
rum sanguinum et dolosum ab hominabiturdñs.: Potest hicrecte uideri
repetitum. quod ait superius : Odisti omnes qui operantur iniquitatem
perdes eos quiloquuntur mendacium : Vtuirum sanguinum ad operan¬
tem iniquitatem referas . dolosum autem ad mendacium: Dolosus ẽ aũ
cum aliud agitur. aliud simulatur: et apto uerbo ususẽ quod ait. ab¬
hominabitur. Solent enim ab hominati dici. exheredati : Hic aut̃
psalmus. proea ẽ. quae hereditatem accepit : quae sub iec̃ exultationẽ¬
spei suae dicens Ego autẽ inmultitudine miserationumtuarũ
introibo indomum tuam. Inmultitudine miserationis. fortasse in
multitudine hominũ perfectorum etbeatorum dic̃. quibus ciuitas illa

Expanded text:
tolus Paulus cum ait: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi tolus Paulus cum ait: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Unde manifestum est non esse culpandum, aliquando verum tacere. Falsum autem dicere, non invenitur concessum esse perfectis. 8. Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Potest hic recte videri repetitum quod ait superius: Odisti omnes qui operantur iniquitatem, perdes omnes qui loquuntur mendacium; ut virum sanguinum ad operantem iniquitatem referas, dolosum autem ad mendacium: dolus enim est, cum aliud agitur, aliud simulatur. Et apto verbo usus est quod ait, abominabitur; solent enim abominati dici, exhaeredati: hic autem psalmus pro ea est quae haereditatem accipit, quae subjicit exsultationespel suae, dicens: Ego autem in multitudine miserationis tuae, introibo in domum tuam. In multitudine miserationis, fortasse in multitudine hominum perfectorum et beatorum dicit, quibus civitas illa
Abbreviated transcription (Latin):
non magna culpaẽ. sed tamen non sunt sineculpa: cum autio camur
aut ut prosimus mentimur: illud primum in iocando. Ideononẽ ꝑ
nitiosissimum quia non fallit .: Nouitenim ille cui dicitur . loci causa
eẽ dictum. Secundum autem ldeo mitius ẽ quia retinet non nullam
beniuolentiam Illuduero quod non habet duplex cor : nemendaciũ
quidem dicendumẽ.: Tam quam uerbi gratia: sicui gladius comm̃detur
et promittat se redditurum cum ille qui commendauit poposcerit : si
forte gladium suum repetat furens. Manifestumẽ. tunc non eẽ
reddendum neuel seoccidat uelalios. donecei sanitas restituatur
Hoc ideo non habet duplex cor. quia ille cui commendatus ẽ gladius
cum promittebat seredditurum poscenti. non cogitabat furentẽ posse
repetere.: Uerum occultauit et dñs cum discipulis nondũ idonnis dix̃
Multa habeo uobis dicere. sed nunc non potestis illa portare: & a płs

Expanded text:
non magna culpa est, sed tamen non sunt sine culpa, cum aut jocamur, non magna culpa est, sed tamen non sunt sine culpa, cum aut jocamur, aut ut prosimus mentimur. Illud primum in jocando, ideo non est perniciosissimum quia non fallit; novit enim ille cui dicitur, joci causa esse dictum. Secundum autem ideo mitius est, quia retinet nonnullam benevolentiam. Illud vero quod non habet duplex cor, nec mendacium quidem dicendum est: tanquam, verbi gratia, si cui gladius commendetur, et promittat se redditurum cum ille qui commendavit poposcerit; si forte gladium suum repetat furens, manifestum est tunc non esse reddendum, ne vel se occidat vel alios, donec ei sanitas resHoc ideo non habet duplex cor, quia ille cui commodatus est gladius, cum promittebat se redditurum poscenti, non corepetere. Verum autem occultavit et Dominus, cum discipulis nondum idoneis dixit: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis portare illa ; et apos
Abbreviated transcription (Latin):
in his qui perfectis. Nec ista mendacia inueniuntur: quibus dictũ ẽ. Sit
in oreurõ ẽ ẽ. non.Non. quicquid ampliusẽ amalo ẽ . Nec inmerito alio
loco scriptũ ẽ. Os quod mentitur occidit animã. Nequis arbitretur.
perfectũ et spiritalẽ hominẽ proista temporali uita: Incuius morte
no n occiditur anima. siue sua. siue alterius deberementiri. Sed quõ a
liud est mentiri. aliud uerumẽ occultare: siquidem aliud ẽ falsũ dicere
aliud uerum tacere : Siquis forte uel adistam uisibilem mortem
hominẽ : prodere : paratus eẽ debet. uerum occultare non falsum dice¬
re : utneq prodat neq mentiatur : neoccidat animam suam procorpo
habeat mendacia : ut etiam abistis. sisola remanserint. liberari mere¬
atur. et sp̃s scĩ rober accipere : quo quicquid perpetiendũ ẽ proue¬
ritate : contempnat. ⁊ Duo sunt omnino genera mendaciorum. Inquib:

Expanded text:
in iis qui perfecti sunt, nec ista mendacia inveniuntur; quibus dictum est: Sit in iis qui perfecti sunt, nec ista mendacia inveniuntur; quibus dictum est: Sit in ore vestro, Est, est; non, non: quidquid amplius est, a malo est . Nec immerito alio loco scriptum est: Os quod mentitur occidit animam ; ne quis arbitretur perfectum et spiritualem hominem pro ista temporali vita, in cujus morte non occiditur anima, sive sua, sive altaliud est mentiri, aliud est verum occultare, siquidem aliud est falsum dicere, aliud verum tacere: si quis forte vel ad istam visibilem mortem non vult hominem prodere, paratus esse debet verum occultare, non falsum dicere: ut neque prodat neque mentiatur, nec occidat animam suam pro corpohabeat mendacia, ut etiam ab istis, si sola remanserint, liberari mereatur, et Spiritus sancti robur accipere, quo quidquid perpetiendum est pro veritate contemnat. Duo sunt omnino genera mendaciorum in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Videtur enim quod et illa odit. quos inse manere nonsinit. Non autem
manent. qui eam sustinere nonualeant. Pereos quiloquuntur mendaciũ
Hocest enim ueritati contrarium.: Sed nequis putet aliquã substantiam
uelnaturam ueritati eẽ contrariam : Intellegat adid quod nonẽ. pertiner
mendacium nonadid quod est .:: Sienim hocdicitur quod est. uerũ dicitur
Siaũ hoc dicitur quod nonẽ. mendaciumẽ. Ideo inquit. perdes eos quilo¬
quuntur mendacium: Quia recedentes abeo quod .ẽ ad id quod ñe decli¬
nantur.: Multa quidem uidentur prosalute aut commodo alicuius: ñma¬
litia sed benignitatẽ mendacia: quale illarum obstetricum in exodo quae
pharaoni falsum renuntiauerunt. ut infantes filiorum isrł nonnecarentꝰ:
Sedetiam ista nonre. sed indolo laudantur. Quõ qui tantum hoc modo
mentiuntur : merebuntur aliquando a bomni mendacio liberari . Nam

Expanded text:
Videtur enim quod et illa odit quos in se manere non sinit: non autem Videtur enim quod et illa odit quos in se manere non sinit: non autem manent, qui eam sustinere non valent. Perdes omnes qui loquuntur mendacium: hoc enim est veritati contrarium. Sed ne quis putet aliquam substantiam vel naturam veritati esse contrariam, intelligat ad id quod non est pertinere mendacium, non ad id quod est. Si enim hoc dicitur quod est, verum dicitur; si autem hoc dicitur quod non est, mendacium est. Ideo, inquit, Perdes omnes qui loquuntur mendacium; quia recedentes ab eo quod est, ad id quod non est declinantur. Multa quidem videntur pro salute aut commodo alicujus, non malitia, sed benignitate mendacia, quale illarum in Exodo obstetricum quae Pharaoni falsum renuntiaverunt , ut infantes filiorum Israel non necarentur. Sed etiam ista non re, sed indole laudantur; quoniam qui tantum hoc modo mentiuntur, merebuntur aliquando ab omni mendacio liberari. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
uideretur. Id .ẽ. cum iniquitatis nox transierit. Non habitabit iuxtate
malignus. id .ẽ. non sic uidebit uthereat : Ideo sequitur. Neq permanebt
iniusti ante oculos tuos: quia oculi eorum. Id .ẽ. mens eorum reuerberatꝰ
luce. ueritatis. propter tenebras peccatorum. Quorum consuetudine
fulgarem recte intellegentiae : sustinere non possunt: Ergo et qui uident
aliquando. Id .ẽ. quiuerum intellegunt. Tamen ad huc iniustisunt. non
ibi permanent. amando ea quae auertunt auero.: Gerunt enim secum suã
noctem. Id .ẽ. non solum consuetudinem. sed etiam amorem petcandi .
Quaenox sitransierit. Id .ẽ. sipeccare destiterit. et ipse amor atq consuetu¬
do fugata fuerit. fitmane. Ita ut non solum intellegant. sedetiam inhe¬
reant ueritati. Odistidnẽ om̃squi operantur iniquitatem. Odiũdĩ ex
illa locutione intellegendumẽ. quaodit peccator quisq ueritatem.:

Expanded text:
videretur, id est, cum iniquitatis nox pertransierit. 6. Non habitabit juxta te videretur, id est, cum iniquitatis nox pertransierit. 6. Non habitabit juxta te malignus: id est, non sic videbit ut haereat. Ideo sequitur, neque permanebunt injusti ante oculos tuos; quia oculi eorum, id est mens eorum reverberatur luce veritatis propter tenebras peccatorum, quorum consuetudine fulgorem rectae intelligentiae sustinere non possunt. Ergo et qui vident aliquando, id est, qui verum intelligunt, tamen adhuc injusti sunt, non ibi permanent amando ea quae avertunt a vero; gerunt enim secum suam noctem, id est, non solum consuetudinem, sed etiam amorem peccandi. Quae nox si transierit, id est, si peccare destiterint, et ipse amor atque consuetudo fugata fuerit, fit mane; ita ut non solum intelligant, sed etiam inhaereant veritati. 7. Odisti omnes qui operantur iniquitatem: odium Dei ex illa locutione intelligendum est, qua odit peccator quisque veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. mane intellegam meeẽ exauditã : Qualis ẽ ista locutio.
Ex surgednẽ. Id est facme exsurgere. Sed si hoc deresurrectione
xp̃i accipitur : illud certe non potest recte aliter accipi.Temp
& uobis metipsis mani festetur : quantum in eius amore proficeritis.
ẽ autem illud iacere : nisi in terra quiescere: quod est terrenis uolup¬
tatibus beatitudinem querere. Ad stabo inquit ecuidebo. Non ẽ ergo
inherendum terrenis. si uolumus dm̃ uidere quimundo corde conspicitur :
Quõ non ds̃ uolens iniquitatem tues. Neq habitabit luxtate malignus.
neq permanebunt in iusti ante oculos tuos. Odisti dnẽ omnes qui ope
rantur iniquitatem. perdes eos quilo quuntur mendacium. Nirum
sanguinum et dolosum ab hominabitur dñs. Iniquitas. malignitas.
mendacium. homicidium. dolus. et quicquid huius modiẽ. Ipsa noxẽ.
quatranseunte fitmane utuideatur ds̃.: Causa mergo exposuit quare
mane ad stabit etuidebit: quõ non dr̃ uolens iniquitatem tues . Si enĩ

Expanded text:
oluit, mane intelligam me esse exauditam? qualis est ista locutio, Exsurge, Domine , id est, fac me exsurgere; sed hoc de resurrectione Christi accipitur. Illud certe non potest recte aliter accipi, Tentet vobismetipsis manifestetur quantum in ejus amore profeceritis. est autem aliud jacere, nisi in terra quiescere, quod est in terrenis voluptatibus beatitudinem quaerere? Astabo, inquit, et videbo: non est ergo inhaerendum terrenis, si volumus Deum videre, qui mundo corde conspicitur. Quoniam non Deus volens iniquitatem tu es. Non habitabit juxta te malignus, neque perm, perdes omnes qui loquuntur mendacium. Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus: iniquitas, malignitas, mendacium, homicidium, dolus, et quidquid hujusmodi est, ipsa nox est, qua transeunte fit mane ut videatur Deus. Causam ergo exposuit quare mane astabit, et videbit; quoniam non Deus volens iniquitatem, inquit, tu es.
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus. alteram quaead amimã ꝑtin&: Ab adam enĩ usqad moysen genus humanũ
uix̃ ex corpore id ẽ secundum carnem: Qui &iam exterior. & uetus homo dicit᷑. &cun
uetus testamentum datum est: utquam uis religiosis. tamen carnalibus adhuc operati¬
onibus. futura spiritalia presignaret: hoc tutotem pore quo scđm corpus uiuebat᷑ reg¬
p̃uaricũdae. Sicut idem dicit : qm̃ usque: ad morsen accipiendum est. quousq legis opera.
idẽ carnaliter obseruata Illa sacramenta : &iam eos obstrictos tenuerunt certimyste¬
rii gratia : qui uni dõ subditierant: Ab aduentu aut̃ dni : ex quo ad circũcisionem
lis. acdrnis circum cisione transitum est. Facta uocatio est : ut

Expanded text:
ad corpus, alteram quae ad animam pertinet. Ab Adam enim usque ad Moysen genus humanum ad corpus, alteram quae ad animam pertinet. Ab Adam enim usque ad Moysen genus humanum vixit ex corpore, id est secundum carnem: qui etiam exterior et vetus homo dicitur , et cui Vetus Testamentum datum est, ut quamvis religiosis, tamen carnalibus adhuc operationibus futura spiritualia praesignaret. Hoc toto tempore quo secundum corpus vivebatur, regtudine praevaricationis Adae, sicut idem dicit; quoniam usque ad Moysen accipiendum est, quo usque Legis opera, id est carnaliter observata illa sacramenta, etiam eos obstrictos tenuerunt certi mysterii gratia, qui uni Deo subditi erant. Ab adventu autem Domini, ex quo ad circumcisionem cordis a carnis circumcisione transitum est, facta vocatio est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nis hoc non discunt : non quod apud seipsen on nouerit : Secundum illam locutionẽ.
Cum ergo itadicat᷑ nescirefilium hunc diem. non quod nesciat. sed quod nescire faciateos:
Quibus hoc non expedit scire. Idẽ non hoc eis ostendat. Quid sibiuult nescio quae presump¬
tio quaeannis computatis. certissimum sperat postseptem annorum milia diem
dñi ÷ Nosigitur quod nescirenos dnr̃ uoluit libenter nesciamus. Etqueramus
temeraria subputatione dies iudicii : octauus intelle : Quodiam postfinem huius
sȩculi accepta aeterna uita. Tunc non erunt animȩ iustorum obnoxiae temporib:
& qm̃ omnia tem pora septem istorum dierum repetitione uoluunt᷑. Octauus forteille
dictus est. quiuarietatem istam non habebit: Est aliud quod hic non absurde accipipotest
Curoctauum dicatur iudicium: quod post duas generationes futurum est : unã quae

Expanded text:
nes hoc non discunt: non quod apud se ipse non noverit, secundum illam locutionem: nes hoc non discunt: non quod apud se ipse non noverit, secundum illam locutionem: Cum ergo ita dicatur nescire filius hunc diem, non quod nesciat, sed quod nescire fquibus hoc non expedit scire, id est, non eis hoc ostendat; quid sibi vult nescio quae praesumptio, quae annis computatis certissimum sperat post septem annorum millia diem Domini? 2. Nos igitur, quod nescire nos Dominus voluit, libenter nesciamus, et quaeramutemeraria supputatione, dies judicii octavus intelligi, quod jam post finem hujus saeculi accepta aeterna vita, tunc non erunt animae justorum obnoxiae temporibus: et quoniam omnia tempora septem dierum istorum repetitione volvuntur, octavus forte ille dictus est, qui varietatem istam non habebit. Est aliud quod hic non absurde accipi potest, cur octavum dicatur judicium, quod post duas generationes futurum est, unam quae
Abbreviated transcription (Latin):
eoctauo hicuidetur obscurum. Nam ȩtcetera in hoctitulo
mani festiora sunt. Ui sum ẽ autem nonnullis diem iudicii¬
sic significare. Id ẽ. tempus aduentus dnĩ nrĩ quouenturus ẽ¬
adiudi candum uiuos et mortuos.: Quiaduentus computatis annis
abadam. postseptemmilia annorum futurus creditur. Vt septẽ
annorum milia tamquam septem dies transeat : Deinde illud tẽ¬
pus tamquam dies octauus adueniat Sed quõ dictũ ẽ ad nõ. Non ẽ
urm̃ scire tempora. quae pater posuit insua potestate : et dedie uero
et hora illa nemoscit. neq angelus. neq uirtus. nec filius. nisi solus
pater. Et illud quod scriptumẽ. tamquam furem uenire diem
dñi: satis a perte ostendit neminem sibi oportere adrogare scien¬
tiam illius temporis: conputatione aliqua annorum. Si enim
post septem annorum milia ille dies uenturusẽ . Omnis homo potest:
annis computat is e aduentum eius addiscere.: Vbi eritergo quod
nec filius hocnouit: Quod utiq Ideo dictumẽ quia perfilium homi¬

Expanded text:
octavo, hic videtur obscurum; nam caetera in hoc titulo manifestiora sunt. Visum est autem nonnullis diem judicii significare, id est tempus adventus Domini nostri, quo venturus est judicare vivos et mortuos. Qui adventus, computatis annis ab Adam, post septem annorum millia futurus creditur; ut septem annorum millia tanquam septem dies transeant, deinde illud tempus tanquam dies octavus adveniat. Sed quoniam dictum est a Domino: Non est vestrum scire tempora quae Pater posuit in sua potestate , et: De die vero et illa hora nemo scit, neque angelus, neque virtus, neque Filius, nisi solus Pater , et illud quod scriptum est, tanquam furem venire diem Domini , satis aperte ostendit neminem sibi oportere arrogare scientiam illius temporis, computatione aliqua annorum. Spost septem annorum millia ille dies venturus est, omnis homo potest annis computatis adventum ejus addicere. Ubi erit ergo quod nec Filius hoc novit? » Quod utique dictum est quia per Filium homi
Abbreviated transcription (Latin):
magnificauimus : labia nr̃a apudnos sunt : quis noster dñs est ÷ Superbi ⁊po¬
critae significantur : in sermone suo spemponentes. ad homines decipiendos.
in euangelio: Messis multa. operarii autem pauci.: Hoc autem expsona
dĩ patris accipiendum : qui propter in opes & pauperes. id est in opia & pau¬
pestate: bonorum spiritalium egentis. filium suum dignatus ẽ mittere n

Expanded text:
magnificabimus, labia nostra apud nos sunt, quis noster Dominus est? Superbi hypocritae significantur, in sermone suo spem ponentes ad homines decipiendos, in Evangelio: Messis multa, operarii autem pauci . Hoc autem ex persona Dei Patris accipiendum est, qui propter inopes et pauperes, id est inopia et paupertate bonorum spiritualium egentes, Filium suum dignatus est mittere;
Abbreviated transcription (Latin):
esse arbit retur. si scripturas recte intellegit : In ꝓph&is enim atq: in omnibus
diuini uerbi dĩ predicatorib: obscura doctrina est : Praefulgur e in conspec¬
tu eius.: In comparatione fulguris. qui est in conspectu manifestationis eius. nu¬
bes ipsius transierunt: predicatores uerbi eius : quõ udeȩ finib: continentur

Expanded text:
esse arbitretur, si Scripturas recte intelligit. In prophetis enim, atque in omnibus divini verbi praedicatoribus obscura doctrina est » Prae fulgore in conspectu ejus: « in comparatione fulgoris, qui est in conspectu, manifestationis ejus. Nubes ipsius transierunt. Praedicatores verbi ejus, non jam Judaeae finibus continentur
Abbreviated transcription (Latin):
sa huius scłi ꝓ & suꝑ excelsa statuens me: Et suꝑ caelestem habitationem figit
intentionemmeam: ut implear in omnem plenitudinem dĩ ., Quidoc&manus
re caelestia regna conantur.: Et posuistiut arcum ereum brachia mea: & po¬
suisti infatigabilem intentionems bonorum operum meorum.: Et de distimihi
cepitme.: Et disciplinatua medirexit infinem: & correptiotua me deuiar
non sinens direxit. Ut quicquid ago in eum referam finem quo coher&urtibi:
Ꝙ disciplinatua ipsame docebit: Et eadem correptio tua me docebit ꝑuenire
quo direxit.: Dila tastigressus meos subterme. nec impedient carnales an¬
gustiae. quõ latam fecisti caritatemmeum. Operantem hilariter &iam de

Expanded text:
hunt. » Et super excelsa statuet me. « Et super coelestem habitationem figet intentionem meam, ut implear in omnem plenitudinem Dei. » Qui docet manre coelestia regna conantur. Et posuisti, ut arcum aereum, brachia mea. Et posuisti infatigabilem intentionem bonorum operum meorum. » Et dedisti mihicepit me. Et disciplina tua direxit me in finem. Et correctio tua me deviare non sinens, direxit, ut quidquid ago, in eum finem referam, quo coronetur mihi. Et disciplina tua ipsa me docebit. Et eadem correctio tua me docebit pervenire, quod direxit. » Dilatasti gressus meos subter me. « Nec impedient carnales angustiae, quoniam latam fecisti charitatem meam operantem hilariter, etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
in eclesia peccatorum quasi apud ipsos iusti. aut omnes. aut plures sint
Ab unius ecclesiae uerȩ matris uberib: nosauestere atq abripere moliunt᷑.
affirmantes quod apud ipsos sitxp̃s: & quasi piȩ studiosaeq ammonen¬
tes. ut ad eos transeundo transmigremus ad xpm: quem se habere menti¬
untur.: Notum : autem xpm̃ in proph&ia cum multis nominib allegori¬
cae Insinuaretur : etiam montem appellatum Respondendum ẽ istisitaq
& dicendum: In dño confido quomodo dicitis animae meȩ : transmigra in
montem sic̃ passer. Unum montem teneo in quo confido: quomodo dicitis
Sed ea ipsa ꝓhibent uolare in istos montes. & in superbis homib spem collo¬
care :: Hab eo domum ubi requi escam. quia in dño confido. : Nam & pas¬
ser inuenit sibi domum: & factus ẽ dñs refugium pauperi .: Di camus
ergo tota fiducia: Nedum xpm apud hereticos querimus. amittamus:
Indño confido: quomodo dicitis animaemeȩ: trans migra in montẽ sic̃ passer:¬

Expanded text:
in Ecclesia peccata, quasi apud ipsos justi aut omnes aut plures sint, ab unius Ecclesiae verae matris uberibus nos avertere atque abripere moliuntur, affirmantes quod apud ipsos sit Christus, et quasi pie studioseque admonentes, ut ad eos transeundo transmigremus ad Christum, quem se habere mentiuntur. Notum est autem Christum in prophetia, cum multis nominibus allegorice insinuaretur, etiam montem appellatum. Respondendum est itaque istis, et dicendum: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montes sicut passer? unum montem teneo in quo confido, quomodo dicitis sed ea ipsa prohibent volare in istos montes, et in superbis hominibus spem collocare. Habeo domum ubi requiescam, quia in Domino confido: nam et passer invenit sibi domum , et factus est Dominus refugium pauperi . Dicamus ergo tota fiducia, ne dum Christum apud haereticos quaerimus, amittamus: In Domino confido; quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montes sicut passer
Abbreviated transcription (Latin):
ut sagittent in obscura luna. rectos corde:¬
orde :: Terrores isti sunt. comminantium
nobis depeccatorib : ut adsetam quam iustos transeamus. Ecce inquit peccato¬
res intenderunt arcum.: Credo scripturas : quas illi carnaliter interpretan

Expanded text:
ut sagittent in obscura luna rectos corde. Terrores isti sunt comminantium nobis de peccatoribus, ut ad se tanquam ad justos transeamus. Ecce, inquiunt, peccatores intenderunt arcum: credo, Sripturas, quas illi carnaliter interpretan
Abbreviated transcription (Latin):
Quem inter homi¬
is & caelestem iherusalem peccata erexer̃.: Ds̃ m̃s in maci
inmaculata est uia eius. : Elo quia dñi igne examinata. eloqui adm̃ igne tribu¬
lationis probantur.: Protector est omnium sperantium inse: & om̃s qui non in
se ipsis. sed in illosperant: Eudem tribulatione non consummantur. spes enim
et quis ds̃ preterdm̃. quem postbonam ser urtutem. tamquam hereditatem spe¬
rantes. filu possi debimus. Ds̃ qui precingit me uistute. Ds̃ qui precingitme
ut fostissim. ned efluentes sin us cupiditatis. Impediant opera & gressus meos
Et posuit in maculactam uam meum. & posuit in maculatam uiam caritatis. qua
adillum ueniam. sic̃ in maculata est fidei. quauenit adme.: Quiꝑ fec̃ pedes me¬
osbam quam cerui : qui ꝑfec̃ amoremmeum ad trans cendenda spinosa &umbro

Expanded text:
quem inter homines, et coelestem Hierusalem peccata erexerunt. » Deus meus, imimmaculata est via ejus. Eloquia Domini igne examinata. Eloquia nationis probantur. Protector est omnium sperantium in se. Et omnes, qui non in se ipsis, sed in illo sperant, eadem tribulatione non consumentur: spes enim Et quis Deus, praeter Dominum, quem, post bonam servitutem tanquam haereditatem speratam filii possidebimus? » Deus qui praecinxit me virtute. « Deus qui me praecinxit, ut fortis sim: ne diffluentes sinus cupiditatis impediant opera, et gressus meos. Et posuit immaculatam viam meam. Et posuit immaculatam viam charitatis, qua ad illum veniam, sicut immaculata est fides, qua venit ad me. » Qui perfecit pedes meos tanquam cervi. « Qui perfecit amorem meum ad transcendenda spinosa, et umbro
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu hominum uult placere: humilis anima inoctulto ubids̃ uidet
uult placere : Utsi placuerit hominibus debono opere illis gratulctur
quibus placet bonum opus non sibi cui  sufficere debet quia fecit bonũ
opus: Gloria nostra inquit haec est: testimonium conscientiae nrãe. ldeoq
Sdicamus &iam quod sequitur.: Dnẽ adiutor meus &redemptor meus: Adu
Idicamus &iam quod sequitur
Dñe adiutor meus &redemptor meus: Adu¬
tor inbonis. redemptor amalis.: Ad iutor ut habitem incaritate tua.
redemptor ut liberes me ab iniquitate mea: EXPLICIT EXPOSITI¬

Expanded text:
conspectu hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, conspectu hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, vult placere; ut si placuerit hominibus de bono opere, illis gratuletur quibus placet bonum opus, non sibi cui sufficere debet quia fecit bonum opus: Gloria nostra, inquit, haec est, testimonium conscientiae nostrae . Ideoque dicamus etiam quod sequitur, Domine adjutor meus et redemptor dicamus etiam quod sequitur, Domine adjutor meus et redemptor meus: adjutor in bonis, redemptor a malis; adjutor ut habitem in charitate tua, redemptor ut liberes me ab iniquitate mea. IN PS
Abbreviated transcription (Latin):
facta apostasia adõ : Eteunte anima intenebras male utente libero arbitri¬
o:peccatis etiam ceteris consecutis: ut & substantiam suam dissiparet cũ
meretricibus uiuens prodige : Et peregestatem fieret pastor porcorum
quierat socius angelorum: Propter hoc uitium propter hoc magnum super¬
biae peccatum. ds̃ humilis uenit: haeccausa hoc peccatum magnum iste in¬
gens morbus animarum omni potentem medicum decaelo deduxit : Vsq
ad formam serui humiliauit. contumeliis egit ligno suspendit. ac salutem
tantae medicinae curẽtur hictumor: lam tandem erubescat. homo esse su¬
perbus: Propter quem factus est humilis ds̃: Ita inquit mundabor adelicto
conplaceant oloquia oris mei. & meditatio cordis mei in conspectu tuo
semper: Namsi ab hoc magno delicto non mundor. In conspectu homi¬
num placebunt eloquia meu: non in conspectu tuo: Superba anima in

Expanded text:
facta est apostasia a Deo, eunte anima in tenebras, et male utente libero arbitrifacta est apostasia a Deo, eunte anima in tenebras, et male utente libero arbitrio, peccatis etiam caeteris consecutis: ut et substantiam suam dissiparet cum meretricibus vivens prodige, et per egestatem fieret pastor porcorum , qui erat socius Angelorum. Propter hoc vitium, propter hoc magnum superbiae peccatum, Deus humilis venit: haec causa, hoc peccatum magnum, iste ingens morbus animarum, omnipotentem medicum de coelo deduxit, usque ad formam servi humiliavit, contumeliis egit, ligno suspendit; ut per salutem tantae medicinae curetur hic tumor. Jam tandem erubescat homo esse superbus, propter quem factus est humilis Deus. Ita, inquit, mundabor a delicto complaceant eloquia oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper: nam si ab hoc magno delicto non mundabor, in conspectu hominum placebunt eloquia mea, non in conspectu tuo. Superba anima in
Abbreviated transcription (Latin):
inter caelabo quod sentio.: Delictum magnum. arbitror esse superbiam:
hoc fortasse & aliter significatum est. in eo quod ait. & mundabor adelicto mag¬
no quaeritis quam magnum sit hoc delictum quod deiecit angelum: quod
ex angelo fecit diabolum eiq in aeternum interclusit regnum caelorum:
magnum hoc delictum est: &caputł. atq causa omnium delictorũ: Scrii¬
tum est enim. Inicium peccati omnis superbi: & nequasi leue aliquid
contempnas. inicium inquit superbiae omnis apostatare adõ: Non leue
malum est hoc uitium fratres mei : huic uitio inhis personis quas uidetis
amplas displicet humilitas xp̃iana: Propter hocuitium dedignatur
colla subdere iugo xp̃i. Obligati artius iugo peccati. Non enim seruire
non eis contingent.: Nam nolunt seruire. sed eis expedit seruire Nolen¬
do seruire. Nihil aliud agunt. quam ut bono dño non seruiant. Non ut om¬
nino non seruiant: qui noluerit seruire caritati. necesse est ut seruiat ini¬

Expanded text:
n celabo quod sentio. Delictum magnum arbitror esse superbiam. Hoc fortasse et aliter significatum est in eo quod ait, Et mundabor a delicto magno. Quaeritis quam magnum sit hoc delictum, quod dejecit Angelum, quod ex Angelo fecit diabolum, eique in aeternum interclusit regnum coelorum? Magnum hoc delictum est, et caput atque causa omnium delictorum; scriptum est enim: Initium peccati omnis superbia. Et ne quasi leve aliquid contemnas, Initium, inquit, superbiae hominis apostatare a Deo . Non leve malum est hoc vitium, fratres mei: huic vitio in his personis, quas videtis amplas, displicet humilitas christiana. Propter hoc vitium dedignantur colla subdere jugo Christi, obligati arctius jugo peccati. Non enim servire non eis continget: nam nolunt servire, sed eis expedit servire. Nolendo servire nihil aliud agunt, quam ut bono Domino non serviant; non ut omnino non serviant: quia qui noluerit servire charitati, necesse est ut serviat ini
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe ne declines in ira a seruotuo: Poss& illeres ponder. forte hoc modo: Quidti¬
mes nedeclin& ateinira: Magis sia te declinauerit in ira. nonte uindicabit: Suncur¬
ras in eum illumiratum uindicabitinte: Optaergo potius ut declin& atemira: non

Expanded text:
ne, ne declines in ira a servo tuo. Posset illi forte responderi hoc modo: Quid times, ne declinet a te in ira? Magis si a te declinaverit in ira, non in te vindicabit: si incurras in illum iratum, vindicabit in te. Opta ergo potius ut declinet a te in ira. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. ꝑ patientiam expectamus .: Iam uero auremdĩ non menbrum cor¬
poreum. sed potentiam eẽ quae exaudit. regulariter debemus accipere.:
atq ita quibusq nominatis menbris eius. quae in nobis uisibilia &corporea
sunt potentias operationum Opost& intellegi: nesepe ista repetantur:
Non enim corporeum fas est putare : quod dñs non sonantẽ uocem. sed prae¬
conformatur huic scło. neq superbo .: Aliud est autem iud ica repupillum

Expanded text:
ramus, per patientiam exspectamus. Jam vero aurem Dei non membrum corramus, per patientiam exspectamus. Jam vero aurem Dei non membrum corporeum, sed potentiam esse, qua exaudit, regulaatque ita quibusque nominatis membris ejus, quae in nobis visibilia et corporea sunt, potentias operationum oportet intelligi, ne saepe ista repetantur: non enim corporeum fas est putare, quod Dominus Deus non sonantem vocem, sed praeconformatur huic saeculo, neque superbo. Aliud est enim judicare pupillum
Abbreviated transcription (Latin):
lunt quidam ꝑniciosissimiheretici asserre. Non eum hubuisse matrem: Nec
uident esse consequens. sihaec uerba attendunt. ut nec discipuli eius patres
habuerint : quia sic̃ ipsedix̃. Quae mihi mater est. sic illos docuit cum ait : No¬
Illius scilic& de quo supra dicebatur . Omnium in imicorum suorum dominabit᷑:¬
Ex surge dnẽ ds̃ & exaltetur manus tua. ⁊ Requiretur delictum eius. nec in ueni¬
etur. : Propter illud idẽ iudicabitur depeccato suo. & ipse peri& propter
peccatum suum : De in de quidmirum sisequitur: Dñs regnabit regnabit in ae¬
ternum & in seculum scłi: peribitis gentes de terraeius., Gentes posuit pecca
quo a estuabant. cum in angustiis & tribulationib huius scłi. dñi diem concu¬
piscerent .: Preparationem cordis eorumꝰ audiuit auris tua. Ha ec est
cordis preparatio : dequa in alio psalmo canitur : Paratum cormeum ds̃.
paratum cormeum.: Da quadic̃ apostolus : Si autem quod non uidemus spe¬

Expanded text:
lunt quidam perniciosissimi haeretici asserere, non eum habuisse matrem: nec vident esse consequens si haec verba attendant, ut nec discipuli ejus patres habuerint; quia sicut ipse dixit, Quae mihi mater est, sic illos docuit, cum ait: No, etc. Illius scilicet, de quo supra dicebatur: omnium inimicorum suorum dominabiturDomine Deus, exaltetur manus tua. Requiretur delictum ejus, nec invenietur. Propter illud, id est, judicabitur de peccato suo, et ipse periet propter peccatum suum. Deinde quid mirum si sequitur, Dominus regnabit in aeternum et in saeculum saeculi, peribitis gentes de terra illius? Gentes posuit, peccaquo aestuabant, cum in angustiis et tribulationibus hujus saeculi Domini diem concupiscerent. Praeparationem cordis eorum exaudivit auris tua: haec est cordis praeparatio, de qua in alio psalparatum cor meum: de qua et Apostolus: si autem, quod non videmus, spe