comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crudelis. uana ⁊ insipiens:
semꝑ ad malũ prona. ad bonũ
excusabilis ⁊ pigerrima. Ue¬
lox ad mortẽ. ad uitã difficilis:
cui exosa st̃ opa lucis. ⁊ tene¬
braꝵ amantissima: qͥa cadere
diligit. surgere negligit. Amara
est illi salus: & dulcis ꝑditio.
In malũ semꝑ corruens. inde¬
terius ⁊ de peiorib in pessimi¬
ora defluens. inquiera ⁊ impa-¬
tiens. flammis gehenne ani-¬
mam circũdans: initiens in
ter se germina cupiclitatis
et auaritie uanitatis ⁊arro¬
gantie. ire oe impatientie: ce¬
teraꝵ q nequitiaꝵ suꝑflua
inhonesta se deprimit. abstra¬
hens se a celestib ⁊ delectans
in t̾renis. Neliquit ueritatem.
festinat haurire uanitatem:
et u̾ba m̃dacii. Et qͥd plura:
Sicut tinea lanã deuorat. et
sicut ignis ligna. fenũ stipu¬
lam consumit: ita caro rebelliᷤᷤ
et delicata. animã consumit
et concremat. Qͥd tu ad hec-
anima: Quid tu ad hec respon¬
des: Dicam inquit redẽptori

Expanded text:
crudelis, vana et insipiens, crudelis, vana et insipiens, semper ad malum prona, ad bonum excusabilis et pigerrima, velox ad mortem, ad vitam difficilis; cui exosa sunt opera lucis, et tenebrarum amantissima; quia cadere diligit, surgere negligit; amara est illi salus, et dulcis perditio; de malo semper corruens in deterius, et de pejori in pessimiora defluens; inquieta et impatiens, flammis gehennae animam circumdans; injiciens se inter germina cupiditatis et avaritiae, vanitatis et arrogantiae, irae et impatientiae, caeterarumque nequitiarum, superflua, inhonesta se deprimit, abstrahens se a coelestibus, et delectans in terrenis. Relinquit veritatem, festinat haurire vanitatem et verba mendacii. Et quid plura? Sicut tinea lanam devorat, et sicut ignis ligna, fenum et stipulam consumit: ita caro rebellis et delicata animam consumit et concremat. Quid tu ad haec, anima, quid tu ad haec respondes? Dicam, inquit, Redemptori
Abbreviated transcription (Latin):
tu sis dña: & illa ancilla. Rogo
quare grauas animã: que mo¬
lesta ñ est tibi: Nec tu effugi¬
es penã dum ip̃a patitur ge
ri in die iudicii. Quare non
esto consentiens adusario tuo.
dũ es cum ip̃o in uia. hoc est
in seculo: Ne forte tradat te
iudici. hoc est xp̃o: iudex tra¬
dat te ministris hoc ẽ angelis
malis: & ministri mittant te
in carcerẽ hoc ẽ in gehennam.
Non exies inde donec reddas no¬
ussimũ quadrantẽ: id est mi
anime nr̃e: Qui te nutrit ad
malũ faciendũ te nutrit:
Qͥa nec pecrat aĩa nisi ꝑ car̾
peccare: cũ ñ uideat᷑: Qd portest
tenere: cũ ip̃a ñ teneatur:
Ip̃a caro pecrat: q̃ animã gra¬
uat. Et aĩa a carne superata:
consentit carni in pec̃cis. Caro
enĩ preceps ẽ ad libidinẽ: im¬
proba ad petulantiã. frequenꝰ
ad luxuriã: inuerecunda ad
fornicationẽ. Crimen cotidie
crimini suꝑponit. pec̃rm pec¬
catis: ñ cessat pessimis deteri¬
ora coniungere. Uoluntate

Expanded text:
tu sis domina, et illa ancilla. Rogo, tu sis domina, et illa ancilla. Rogo, quare gravas animam, quae molesta non est tibi? Nec tu effugies poenam, dum ipsa patitur gehri in die judicii. Quare non Esto consentiens adversario tuo dum es cum ipso in via, hoc est in hoc saeculo, ne forte tradat te judici, hoc est Christo, et judex tradat te ministris, hoc est angelis malis, et ministri mittant te in carcerem, hoc est in gehennam: non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem , id est minanimae nostrae? Qui te nutrit, ad malum faciendum te nutrit, quia non peccat anima nisi per carnepeccare, cum non videatur? Quid potest timere, cum ipsa non teneatur? Ipsa caro peccat, quae animam gravat: et anima a carne superata consentit carni in peccatis. Caro enim praeceps est ad libidinem, improba ad petulantiam, frequens ad luxuriam, inverecunda ad fornicationem, crimen quotidie crimini superponens, peccatum peccatis; non cessat pessimis deteriora conjungere; voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ pugnare cotidie debemꝰ.
sicut apłs p̃cipit. Si scd̾m carꝰ¬
nem iuxitis moriemini: si
autẽ spũ facta carnis mor¬
tificaueritis uiuetis. Omnẽ
suggestionẽ malã caro con¬
cupiscit ⁊ demonstrat. Caro
concupiscit omne malũ. Caro
hortat᷑ malefitia: caro ꝓuocat
iram. caro ꝓuocat homicidiũ:
caro ꝓuocat adulteriũ. ⁊ rixã:
caro inserit ebrietatẽ: caro
portat omnẽ concupiscentiam
derat. O caro bestia crudelis:
quid habes. qͥd grauas animã:
que nichil desideraret nisi d̾o
seruire. si tͥ inimice ñ se iun¬
xisset: Tu aut̃ẽ caro misera.
ñ solũ te ip̃am occidis: sed et
animã occidis. Non sufficit tͥ
ꝑditio tua: s ⁊ animã uis in
infernũ demergiͤ Ue tͥ aĩa.
que carnẽ accepisti contrariã:
que nec ip̃a intrat nec ꝑmittit
introire in regnũ celoꝵ. O caro
mala qͥd queris: Qd desid̾as:
Non uis laborẽ sustinere: nõ
ius inquieta conquiesc̾e. Suf¬
focas animã ut uersa iuce

Expanded text:
carnem pugnare quotidie debemus, carnem pugnare quotidie debemus, sicut Apostolus praecipit: Si secundum carnem viautem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis . Omnem suggestionem malam caro concupiscit et demonstrat; caro concupiscit omne malum; caro hortatur maleficia, caro provocat iram, caro provocat homicidium, caro provocat adulterium et rixam, caro inserit ebrietatem, caro portat omnem concupiscentiam derat. O caro, bestia crudelis, quid habes, quid gravas animam, quae nihil desiderasset nisi Deo servire, si tibi inimicae non se junxisset? Tu autem, caro misera, non solum te ipsam occidis, sed et animam occidis. Non sufficit tibi perditio tua, sed adhuc animam vis in infernum demergere. Vae tibi anima, quae carnem accepisti contrariam, quae nec ipsa intrat, nec te permittit introire in regnum coelorum! O caro mala, quid quaeris, quid desideras? Non vis laborem sustinere? non vis inquieta conquiescere? suffocas animam, ut versa vice
Abbreviated transcription (Latin):
ipso dicit. Sp̃s qͥdem ꝓmptꝰ
est: caro autẽ infirma. Caro
enĩ nr̃a in malitia semꝑ uult
fingit. Caro nr̃a ẽ que nos
demergit infoueã. dicẽte apło.
Mortificate m̃bra ur̃a que st̃
suꝑ terrã. id est forncationẽ.
immundiciã. iram. rixam:
et cet̾a que secunt᷑. Et iterũ.
Curam carnis ne fec̾itis ĩ con¬
cupiscentiis ur̃is. Itaq morti¬
ficemꝰ carnẽ nr̃am ꝑ abstinen¬
tiam. ieiuniũ ⁊ ingilias ⁊ ora¬
tiones: ne nobis adducat dia¬
bolum cũ concupiscentiis ma¬
lis. Caro autẽ data ẽ nobis:
qͣsi anime bellũ. Que si mor¬
tificet᷑ adducit uitã: si nufria¬
tur p̃parat se contͣ animã ad
bellũ. Laudo autẽ illũ qͥ car¬
nis sue potest hab̾e potestatẽ.
Dũ infirmitatẽ carnis nr̃e
timemꝰ: salutẽ anime nr̃e
negligimꝰ. O anima misera
qͥd dicis. qua caro si fortiter
grauat dicente salomone. ca¬
ro que corrũpit᷑ aggrauat
animã. Et iterũ repetit. Os
tra animã pugnat: &e nos otͣ

Expanded text:
ipso dicit: Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma . Caro enim nostra in malitia semper vult fingit. Caro nostra est quae nos demergit in foveam, dicente Apostolo, Mortificate membra vestra quae sunt super terram, id est, fornicationem, immunditiam, iram, rixam, et caetera quae sequuntur . Et iterum: Curam carnis ne feceritis in concupiscentiis vestris . Itaque mortificemus carnem nostram per abstinentiam, et jejunium, et vigilias, et orationes; ne nobis adducat diabolum cum concupiscentiis malis. Caro autem data est nobis, quasi animae bellum: quae si mortificetur, adducit vitam; si nutriatur, praeparat se contra animam ad bellum. Laudo autem illum qui carnis suae potest habere potestatem. Dum infirmitatem cartimemus, salutem animae nostrae negligimus. O anima misera, quid dicis, quam caro sic fortiter gravat? dicente Salomone, Caro quae corrumpitur, aggravat animam . Et iterum repetit, Os tra animam pugnat: et nos contra
Abbreviated transcription (Latin):
confundis. requirentes te nõ
d̾elinquis. reu̾tentes ad te ñ
respius. s exultando ce lau¬
dando suscipis: atq in et̾na
beatitudine. una cũ scĩs et
electis tius. et̾naliter regnare
concedis. quia est tibi cũ eter¬
no patre et sp̃u sc̃õ una dei¬
tas. gła uirtus. imꝑium. et
potestas in scl̃a scl̃oꝵ am̃.

Expanded text:
confundis, requirentes te non confundis, requirentes te non derelinquis, revertentes ad te non respuis; sed exultando et laudando suscipis, atque in aeterna beatitudine una cum sanctis et electis tuis aeternaliter regnare concedis: quia est tibi cum aeterno Patre et Spiritu sancto una deitas, gloria, virtus, imperium et potestas in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tiam corã te: qr seruasti mͥ tẽ¬
pus conu̾sionis. qͦ considerans
pec̃ca mea cõpuncta sũ: et te
inspirante egi penitenitiã corã
te.Leta iam inde. tͥ nunc oe
semꝑ innumeras gr̃as refero.
qͥa ut inuenirẽ te tu pͥus que¬
sisti me: ut redirem ad te tu
cõpulisti. ut u̾berarer tu sicut
pius pat̃ respexisti: ut confite¬
rer tu es oꝑator. et ut me recog¬
noscens plangerem. tu dedisti m.
Done clñe lacͥmas meas in con¬
spectu tuo: & ꝑueniat ad te in
celũ dep̃catio mea. Adesto queso
et subueni atq in manib tuiꝰ
cõmenda tam tͥ me ip̃am su¬
scipe. liberans me de ore draco
cissimi inferni cũ acceꝑis me:
et auferes de medio umbre.
mortis. immo deduces ĩ semitã
lucis. in clarissimã regionem
uiuentiũ. Colloca me ĩ cau¬
lis tutissimis gregũ tuoꝵ. qͥa
tu es pastor bonus. qͥ requiris
et reducis p̾dita: tueris ⁊ sal¬
uas inuenta. foues ⁊ sanas
languentia: &e tu es miseri¬
cors dñs. qͥ sꝑantes in te noa

Expanded text:
tiam coram te: quia servasti mihi tempus conversionis, quae considerans peccata mea compuncta sum, et te inspirante egi poenitentiam coram te. Laeta jam inde tibi nunc et semper innumeras gratias refero: quia ut invenirem te, tu prius quaesisti me; ut redirem ad te, tu compulisti, ut verberarer tu sicut pius pater respexisti; ut confiterer, tu es operatus; et ut me recognoscens plangerem, tu dedisti mihi. Pone, Domine, lacrymas meas in conspectu tuo , et perveniat ad te in coelum deprecatio mea. Adesto, precor, et subveni, atque in manibus tuis commendatam tibi me ipsam suscipe, liberans me de ore saeviscissimi inferni. Cum acceperis me, et auferes de medio umbrae mortis: imo deduces in semitam lucis, in clarissimam regionem viventium. Colloca me in caulis tutissimis gregum tuorum; quia tu es pastor bonus, qui requiris et reducis perdita, tueris et salvas inventa, foves et sanas languentia. Et tu es miseriors Dominus, qui sperantes in te non
Abbreviated transcription (Latin):
nis oꝑib ꝑseuerans. q̃ specio¬
sior ẽ sole: ce sc̃i angłi qui eã
suscipiunt. & ꝑadys in qͦ ducit᷑.
expectatio ꝙ rogni celestis. His
trib ñ sunt meliora ĩ hoc m̃do.
Angłi enĩ sc̃i delectant aiam
spũali cantico: sic̃ psalmista
ait. Beatꝰ qũe elegisti ⁊ assũp¬
sisti dñe: habitabit ĩ tab̾nacłis
tuis. Replebim᷑ in bonis domꝰ
tue. sc̃m̃ ÷ templũ  tuũ. mi

Expanded text:
 speciosior est sole; et sancti angeli qui eam suscipiunt; et paradisus, in quem ducitur, exspectatioque regni coelestis. His tribus non sunt meliora in hoc mundo. Angeli enim sancti delectant animam spiritali cantico, sicut Psalmista ait: Beatus quem elegisti et assumpsisti, Domine; habitabit in tabernaculis tuis. Replebimur in bonis domus tuae: s
Abbreviated transcription (Latin):
diem iudicii. Teramꝰ carnis
nr̃e suꝑbiam: qr caro ẽ que
animã ꝑdit. & totã suꝑbiam
affert. Et qͥ in carne seminat
sicut apls ait: de carne et me¬
tet corruptionẽ. Caro est que
recipit diabolũ. Diabolus enĩ
seminat in carne nr̃a semina
sua. id est homicidiũ fornica¬
tionẽ. ocupiscentiã libidinẽ.
iram rixam. ebrietatẽ. suꝑbiã.
furtũ: & omnẽ suggestionem
malã dicente apło. Non ẽ uob̾
colluctatio adu̾sꝰ carnẽ ⁊ san

Expanded text:
declamatio. Teramus carnis nostrae superbiam, quia caro est quae animam perdit, et totam superbiam affert: et qui in carne seminat, sicut Apostolus ait, de carne et metet corruptionem . Caro est quae recipit diabolum: diabolus enim seminat in carne nostra semina sua, id est, homicidium, fornicationem, concupiscentiam, libidinem, iram, rixam, ebrietatem, superbiam, furtum, et omnem suggestionem malam, dicente Apostolo, Non est nobis colluctatio adversus carn
Abbreviated transcription (Latin):
ni: inuentor mortis. suꝑbie
institutor̾. radix malitie. scele¬
ꝑsuasor etiã turpiũ uoluptã¬
tum. Hic gͦ cũ illo pͥmũ homi
nẽ a d̾o factũ. adam scilicet pa¬
tre oĩum nr̃m intueret᷑. sicut
suꝑius crebro intellige̾ potes.
uderet q eũ hominẽ ex limo
terre. ad ymagiẽ dei factum
pudicitia ornatũ: tẽperantia
cõpositũ caritate circũdatũ.
immortalitate uestitũ: emu¬
lus atq inuidꝰ. tantã beatitu

Expanded text:
inventor mortis, superbiae instiutor, radix mali, caput scelepersuasor etiam turpium voluptatum. Hic ergo, cum illum primum hominem a Deo factum, Adam scilicet, patrem omnium nostrum intueretur, sicut superius crebro intelligere potes, videretque eum hominem ex limo terrae ad imaginem Dei factum, pudicitia ornatum, temperantia compositum, charitate circumdatum, immortalitate vestitum: aemulus atque invidus tan
Abbreviated transcription (Latin):
ces: Responde qͣre taces. Ecce
ꝑ diu̾sa p̃cipitia rapiunt᷑ oues
tue: & iunici tui qͥ te odert̃.
leuant. caput contͣ te et tu
taces.d O dñe d̾s qͣre tãdiu
semꝑ tacebo. Aget iudiciũ ma¬
nus mea. Ergo dñe ih̾u pastor
nr̃ rex nr̃. accipe arma tuã. et
ꝓgredere ut pugnes contͣ leo¬
nem adu̾sariũ nr̃m: qͥ circu¬
it q̃rens deuorare nos. Esto
nobis t᷑ris fortitudius: a fa¬
cie inimici. Petimꝰ ⁊ instantiˢ¬
sime petimꝰ: ut liberes nos.
Nundꝰ enĩ in maligno positꝰ
est. Ecce seuiunt mala. ⁊ pe¬
reunt m̃di doctores: blasphe¬
mant insaniunt: &e adu̾sꝰ te
m᷑murant. Non solũ tuam
etiã tuũ iudiciũ rep̃hend̃t.
Qͥs in eis talia oꝑat᷑ nͥ auctor
maliͥ angłs suꝑbus ꝑditus.
et om̃s ꝑdere cupiens: Lib̾a
nos dñe d̾s ab omni malo: c̃e
pars nr̃a sit cũ omni bono.
Ab omni malo lib̾a nos: qr
tunc ab om̃i malo liberamur.
qͣndo a diabolo ⁊ angłis eius

Expanded text:
ces? Responde, quare taces? Ecce ces? Responde, quare taces? Ecce per diversa praecipitia rapiuntur oves tuae, et inimici tui qui te oderunt levant caput contra te; et tu taces. O Domine Deus, quare tamdiu semper tacebo : aget judicium manus mea. Ergo, Domine Jesu, pastor noster, rex noster, accipe arma tua et progredere, ut pugnes contra leonem adversarium nostrum, qui circuit quaerens devorare nos . Esto nobis turris fortitudinis, a facie inimici. Petimus, et instantissime petimus, ut liberes nos. Mundus enim in maligno positus est. Ecce saeviunt mala, et pereunt mundi dilectores: blasphemant, insaniunt, et adversus te murmurant; non solum tuam etiam tuum judicium reprehendunt. Quis in eis talia operatur, nisi auctor mali, angelus superbus, perditus, et omnes perdere cupiens? Libera nos, Domine Deus, ab omni malo, et pars nostra sit cum omni bono. Ab omni malo libera nos; quia tunc ab omni malo liberamur, quando a diabolo et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ris uel a bestiis dilaniari atq
consumi: Absit. Quin immo
relictis nonagiita nouẽ: ꝑre¬
xit querere unã ouem ꝑditam.
Nec quia clamantẽ audiuit id̾o
ꝑrexit: s ante qͣm clamaret. Ait
enĩ eũgłista. Relictis nonagii¬
ta nouẽ. abiit q̃rere unã ouem
que ꝑierat: quã inuentã ⁊ lassa¬
tam atq fatigatã. impositam¬
in humeris sus. reportauit ad
ad gregẽ dignatꝰ ẽ reportare: oe¬
nuiscłia sua ab errore reuocare.
ꝓpriis impositã reportauit ad
gregẽ: qͣnte miscd̃ie eiꝰ gratie
agende st̃. qͥ tantũ se ad nos
humiliauit ⁊ inclinauit.
Portat ⁊ reficit: regit. ⁊ custo¬
Imple officiũ sũmi pastoris:
ꝑsequere leonẽ qͥ rapuit de gre¬
ge tuo ouẽ. Leo int̃ficiat᷑: ae
ouis de faucib eiꝰ eruat᷑. Tu
enĩ es pastor ouiũ. rex nr̃ po¬
tens: contere sathanan sub pe¬
dib nr̃is. Et nc̃ dñe pastor nr̃
rex nr̃. tor de grege tuo cotidie
rapiunt᷑ oues : & qͣre tantũ ta¬

Expanded text:
ris vel a bestiis dilaniari atque ris vel a bestiis dilaniari atque consumi? Absit. Quin imo relictis nonaginta novem, perrexit quaerere unam ovem perditam Nec quia clamantem audivit, ideo perrexit; sed antequam clamaret: ait enim Evangelista, Relictis nonaginta novem, abiit quaerere unam ovem quae perierat: quam inventam et lassatam atque fatigatam, impositam humeris suis reportavit ad ad gregem misericordia sua ab errore revocare. eris propriis impositam reportavit ad gregem quantae misericordiae ejus gratiae agendae sunt, qui tantum se ad nos humiliavit et inclinavit? Portat et reficit, regit et custoimple officium summi pastoris. Persequere leonem qui rapuit ovem de grege tuo; leo interficiatur, et ovis de faucibus ejus eruatur: tu enim es pastor ovium. Rex noster potens, contere satanam sub pedibus nostris. Et nunc, Domine pastor noster, rex noster, tot de grege tuo quotidie rapiuntur oves, et quare tantum ta
Abbreviated transcription (Latin):
est qͦd toleret᷑: contͣ illud qd̾
nobis ꝓmittit᷑: Apls inqt.
Non st̃ condigne passiones hꝰ
temꝑis: ad futurã głam. que
reuelabit᷑ in nobis. Nulla gͦ
nos pressura terreat:nulla ca¬
lamitas frangat. Dñs ĩ ꝓximo
est. pastor nr̃ circa nos quid
metuimꝰ: Et si metuimꝰ cla¬
memꝰ ad pastorẽ nr̃m ut nos
audiat. Clamemꝰ in cõpuncti¬
one cordis clicentes. Erraui
sicut ouis q̃ periit: require ser-¬
uum tuũ dñe. Clamemꝰ ⁊ di¬
camꝰ libera a framea animã
mea ce de manu canis unicã
meã: salua me ex ore leonis.
Clamemꝰ ⁊ dicamꝰ. periit fuga
a me. ce ñ est qͥ requirat ani¬
mã meã. Considerabo ad sini¬
strã. ecce lupꝰ ut diabolꝰ rugit:
sicut leo frendet. Eoce lupꝰ est
contͣ latrat canis. Clamaui
ad te dñe: dixi tu es spes mea:
portio mea in terra uiuentiũ
Libera me de manibz mumicoꝵ
Nũquid pastor nr̃ bonꝰ qͥ ani¬
mã suã posuit ꝓ ouib suis.
ad que si clamemꝰ dimittet
nos diutius errare: aut a fe¬

Expanded text:
d nobis promittitur? Apostolus inquit, Non sunt condignae passiones hujus temporis, ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Nulla ergo nos pressura terreat, nulla calamitas frangat. Dominus in proximo est, pastor noster circa nos est, quid metuemus? Et si metuimus, clamemus ad pastorem nostrum, ut nos audiat: clamemus in compunctione cordis, dicentes, Erravi sicut ovis quae periit; require servum tuum, Domine . Clamemus et dicamus, Libera a framea animam meam, et de manu carnis unicam meam, salva me ex ore leonis . Clamemus et dicamus, Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam. Considerabo ad sinistram? ecce diabolus ut lupus rugit, sicut leo frendet. Ecce lupus est? contra latrat canis. Clamavi ad te, Domine; dixi, Tu es spes mea, portio mea in terra viventium . Libera me de manibus inimicorum Numquid pastor noster bonus, qui animam suam posuit pro ovibus suis, ad quem si clamemus, dimittet nos diutius errare, aut a fe
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit: Scimꝰ enĩ qui clixit
Michi uindictã: ego reddam.
Et it̾m. Qͥa iuclicabit dñs po¬
pulũ suũ. Horrendũ est inci¬
dere in manꝰ dei uiuentis. Et
paulo post. Nolite itaq amit¬
tere confidentiã ur̃am: que
magnã ht̃ remunerationẽ.
Patientia enĩ uob̃ necessaria
est: ut uoluntatẽ dei fatien

Expanded text:
fecerit? Scimus enim qui dixit, Mihi vindictam ego reddam. Et iterum, Quia judicabit Dominus populum suum. Horrendum est enim incidere in manus Dei viventis. Et paulo post: Nolite itaque amittere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem. Patientia enim vobis necessaria e
Abbreviated transcription (Latin):
ueamꝰ in pͥmis cupiditatẽ ma¬
lam. ⁊ suꝑbiã diabolicã: q cum
om̃i humilitate. xp̃i conemͦ seqͥ
uestigia. Et siqͥs militans impe¬
ratori terreno. oĩb iussis eius
obedire desiderat: qͣnto magis
militaturꝰ imꝑatori celesti. de¬
bet custodire precepta celestia:¬

Expanded text:
eamus imprimis cupiditatem malam, et superbiam diabolicam, et cum omni humilitate Christi conemur sequi vestigia. Et si quis militans imperatori terreno, omnibus jussis ejus obedire decertat; quanto magis militaturus Imperatori coelesti, debet custodire praecepta coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
pore enĩ suo. id est post mortem
siue indie inclicii meteniꝰ: quod
in uita et̃na hr̃e debemꝰ. Hic
enĩ laboremꝰ: &e inuicẽ onera no¬
stra portemꝰ. Qͦ eñi p̃cessit ca¬
put: & cet̾a m̃bra secutura er̃t.
sensꝰ nr̃ ẽ: & caritas tanqͣm nr̃a
sanitas. Fides credit. caritas
oꝑat᷑ : spes roborat. Et q̃mius
diu̾sa m̃bra. diu̾sa habeant of¬
ficia: si caritatis tam̃ unitate
teneant᷑ oĩa m̃bra tc merebũ¬
tur ire post caput. Caput enĩ
ait. Si quis mͥ ministrat me
sequat᷑: & ubi sũ ego. illic ⁊ mi¬
nister m̃s erit. Caueaniꝰ ⁊ per

Expanded text:
t mortem, sive in die judicii metemus, quod in vita aeterna habere debeamus. Hac enim laboremus, et invicem onera nostra portemus. Quo enim praecessit caput, et caetera membra secutura erunt. est, et charitas tanquam nostra sanitas. Fides credit, charitas operatur, spes roborat: et quamvis diversa membra diversa habeant officia, si charitatis tamen unitate teneantur omnia membra, tunc merebuntur ire post caput. Caput enim ait: Si quis mihi ministrat me sequatur: et ubi ego sum, illic et minister meus erit . Caveamus et p
Abbreviated transcription (Latin):
ut et suscipiam᷑ ab eo: ce uide¬
amꝰ que bona p̃parata ab eo
habemꝰ. qͥ nos cotidie uocat.¬
Et suscipiamꝰ nngũ eiꝰ leue. ⁊
sarcinã eiꝰ suauẽ: qͥ sarcinam
pecc̃oꝵ nr̃oꝵ releuat. Deponamꝰ
oꝑa tenebraꝵ: & induamꝰ arma
lucis. Qͥd enĩ est depon̾e opera
tenebraꝵ: nͥ renũtiare diaboli
pompis. et angłis eius: Et qͥd
est nobis arma lucis indui.
nisi cred̾e in deũ patrẽ oĩporen¬
tem: qͥ illuminat omnem ho¬
minẽ uenientẽ in hũc m̃dũ.
qui et dixit dũ luc̃ẽ habetis
credite in lucẽ. ut filii lucis
sitis: Prius tam̃ dilectissime
siuis inmo qͥa uis: discutia¬
sit cliabolꝰ. Diabolꝰ ẽ eñi angłs.

Expanded text:
ut et suscipiamur ab eo, et videamus quae bona praeparata ab eo habeamus, qui nos quotidie vocat. Suscipiamus jugum ejus leve, et sarcinam ejus suavem, qui sarcinam peccatorum nostrorum relevat. Deponamus opera tenebrarum, et induamur arma lucis . Quid enim est deponere opera tenebrarum, nisi renuntiare diaboli pompis et angelis ejus? Et quid est nos arma lucis induere, nisi credere in Deum Patrem omnipotentem, qui illuminavit omnem hominem venientem in hunc mundum, qui et dixit: Dum lucem habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis ? Prius tamen, dilectissime, si vis, imo quia vis, discutiasit diabolus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
reliqui sumꝰ suꝑ t̾ram. Pecc̃a
nr̃a agnoscamꝰ. ne cũ impiis
pereamꝰ: dũ cito digna satis¬
tũ est: Et tu dimisisti impi¬
etatẽ cordis mei. Paratꝰ ẽ sẽꝑ
d̾s pec̃ca nr̃a indulgere: si nõ
tardauerimꝰ ad eũ reu̾ti. Si
enĩ tardauerimꝰ timeamus
ne inferat in nob̃ iram suã
qͥa quosclã quidẽ p̃destinauit
ad suppliciũ: &e quibdã quidẽ
magnũ p̃stitit beneficiũ Nec
tam̃ hoc mniuste: s in alto suo
iudicio. Nam cain ꝑfecit ho¬
micidiũ & iob uulneratꝰ dei¬
ẽ amicꝰ effectꝰ: &e abel innocens
a fr̃e suo occisus. Tam̃ nͨ iob
diutius passus ẽ cruciatum:
nec ananie locũ donauit ad
ignoscendũ: nec paulũ dese¬
ruit colaphiratũ que sua gr̃a
fecit robustũ. Nec iudã susce¬
pit penitentẽ: nec petrũ dese¬

Expanded text:
qui reliqui sumus super terram, peccata nostra agnoscamus, ne cum impiis pereamus, dum cito digna satistum est? Et remisisti impietatem cordis mei. Paratus est semper Deus peccata nostra indulgere, si non tardaverimus ad eum reverti. Si enim tardaverimus, timeamus ne inferat nobis iram suam, quia quosdam quidem praedestinavit ad supplicium, et quibusdam quidem magnum praestitit beneficium: nec tamen hoc injuste, sed in alto suo judicio. Nam Cain perfecit homicidium, et Job vulneratus Dei amicus effectus est, et Abel innocens a fratre suo occisus: tamen nec Job diutius passus est cruciatum, nec Ananiae locum donavit ad ignoscendum, nec Paulum deseruit colaphizatum, quem sua gratia fecit robustum, nec Judam suscepit poenitentem, nec Petrum dese
Abbreviated transcription (Latin):
audientẽ. credentẽ. ⁊ cauentem
beatũ efficere possunt: sicut¬
et idem psalmꝰ concludit᷑. qui
facit hec ñ mouebit᷑ ineternũ.
tor õium creature suȩ rõnali
annũtiando insinuat: creda¬
mꝰ quia diligit creator qͦd crea¬
uit. Neminẽ ꝑsequit᷑: si ipse
homo ñ ꝑsequat᷑. A nullo qͥlibet
homine recedit nisi pͥus ip̃e ho¬
mo ab eo recedat. Nec naturã
in nob: s uitiũ qd̾ contraximꝰ
odit. Et ñ ꝓdest nob. inmo nõ
ꝓdest. xp̃i sanguine esse redẽptoᷤ:
et uoluntarie diabolo ẽẽ subiectoᷤ.
Id̾o cogitemꝰ ⁊ recogitemꝰ. qd̾ non
ꝓpt̾ felicitatẽ terrenã xp̃iani ef¬
fecti sumꝰ ñ ꝓpt̃ diuitias huiꝰ¬

Expanded text:
audientem, credentem et caventem audientem, credentem et caventem beatum efficere possunt, sicut idem psalmus concludit: Qui facit haec, non movebitur in aeternum tor omnium creaturae suae rationali annuntiando insinuat, credamus quia diligit creator quod creavit; neminem persequitur, si ipse homo se non persequatur; a nullo quolibet homine recedit, nisi prius ipse homo ab eo recedat; nec naturam in nobis, sed vitium quod contraximus, odit. Et non prodest nobis, imo etiam obest Christi sanguine esse redemptos, et voluntarie diabolo esse subjectos. Ideo cogitemus et recogitemus, quod non propter felicitatem terrenam Christiani effecti sum
Abbreviated transcription (Latin):
et aliꝰ iniuste fame torqueat᷑:
Non querit ista l̃s a nobis.
Audeo dic̾e: odit ista om̃ps d̃s.
Qui offert sacrificiũ ex rapi¬
na. siue ex substantia pauꝑm:
qͣsi qui uictimat filiũ in con-¬
spectu patris sui. Non accipiã
inquit ista de manib ur̃is.
Manus enĩ ur̃e. sanguine ple¬
ne st̃. Et aliꝰ ꝓpħ̃a. Pains egen¬
tium: uita pauꝑm ẽ. Qͥ defrau¬
dat illũ: uir sanguinum est.
Contẽpnamꝰ fac̾e miustas ele¬
mosmas. qui holumꝰ facere iu¬
stas: & sp̃ales elemosinas. ut
de iustis laborib faciamꝰ. ñ de
rapinis siue de multiplicatoẽ
frugũ. aut de ineptis negociis:
ne forte in hoc multa sacram̃¬
ta incurrant. uel etiã qͦd peiꝰ
est. ꝓ cupiditate uel ebrietate
sanguis funlat᷑. clament q
uoces eoꝵ ad deũ contra nos.
multo labore afflicti. Unde
et psalmista. Qui pecuniã suã
ñ dedit ad usurã. & mun̾a suꝑ
innocentes ier ñ accepit. et
ceta que suꝑius in eodẽ psalmo

Expanded text:
et alius injuste fame torqueatur? et alius injuste fame torqueatur? Non quaerit ista Deus a nobis: audeo dicere, odit ista omnipotens Qui offert sacrificium ex rapina, sive ex substantia pauperum, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Non accipiam, inquit, ista de manibus vestris: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Et alius propheta, Panis egentium, vita pauperum est: qui defraudat illum, ustas eleemosynas, qui volumus facere justas et spiritales eleemosynas, ut de justis laboribus faciamus, non de rapinis, sive de multiplicatione frugum, aut de ineptis negotiis, ne forte in hoc multa sacrilegia incurrantur, vel etiam, quod pejus est, pro cupiditate vel ebrietate sanguis fundatur, clamentque eorum voces ad Deum contra nos, multo labore afflicti. Unde et Psalmista: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera super innocentem non accepit , et caetera quae superius in eodem psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
negligamꝰ. S ubricũq nos
delectat: inuirias nr̃as uolumꝰ
uinclicare dicentes. Faciam ho¬
micidiũ ꝑiuriũ. adulteriũ.
fornicationẽ. & postea dabo do¬
mino redẽptionẽ meã. Qua¬
re ñ intelligimꝰ. dũ sic aͥdaster
peccamꝰ: estimantes mimerib
deũ posse placare. qd̵ t̃c multo
plus eũ ad iram qͣm ad mise¬
ricordiã ꝓuocamꝰ: quia deus
ñ delectatur in auro. uel ar¬
gento. nec aliud a nobis q̃rit.
qͣm animas nr̃as mundas in
conspectu suo p̃sentari: Nec
enĩ consiliis pecc̃oꝵ se ĩmiscet.
s ex salute nr̃a nos semꝑ admo¬
net & salubre dat consilium:
qͥa ip̃e ẽ consiliariꝰ salutis nr̃e
sicut ꝓpħa ait. Et uocabit᷑ no¬
men eiꝰ ãmirabilis. consiliariꝰ
Et it̾m dictũ ẽ de eo in psalmo.
mꝰ ꝓ nobis face̾ uel elemosinã
de p̃diis mortuoꝵ. siue de rapi¬
re uidet᷑. esse elemosinã: Qualiᷤ
est enĩ elemosina ut unꝰ iniu¬
ste uestiat᷑. & aliꝰ minste expoli¬
etur: & unꝰ inuiste pascatur.

Expanded text:
negligamus; sed ubicunque nos delectat, injurias nostras volumus vindicare, dicentes: Faciam homicidium, perjurium, adulterium, fornicationem, et postea dabo Domino redemptionem meam. Quare non intelligimus, dum sic audacter peccamus, aestimantes muneribus Deum posse placari, quod tunc multo plus eum ad iram, quam ad misericordiam provocamus: quia Deus non delectatur in auro vel in argento, nec aliud a nobis quaerit, quam animas nostras mundas in conspectu suo praesentari? Nec enim consiliis peccatorum se immiscet; sed ex salute nostra nos semper admonet, et salubre dat consilium, quia ipse est consiliarius salutis nostrae, sicut propheta ait: Et vocabitur nomen ejus admirabilis, conEt iterum dictum est de eo in Psalmo: mus pro nobis facere eleemosynam vel de praediis mortuorum, sive de rapire videtur esse eleemosyna. Qualis est enim eleemosyna, ut unus injuste vestiatur, et alius injuste expolietur; et unus injuste pascatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc gementes ⁊ dolentes di¬
cemꝰ. & quid meritis nr̃is in eũ
exigentib. responsuri erimꝰ:
dũ frequent̃ audimꝰ ⁊ negligi¬
mus qd̃ psalmista cecinit. qͥd
teneamꝰ qͥa spes bonoꝵ. in isto
m̃do ñ est posita. qͣmius uideat᷑
spes mundana esse que ĩ ama¬
ritudinẽ u̾titur : & amaram
potionẽ. ip̃e mundꝰ amatorib
sins ppinat. Et ip̃a ueritas eoᷤ
alloquit᷑ dicens. Ubi ẽ qd̾ ama¬
batis: Ubi ẽ qd̃ ꝓ magno te
tremiscant: Uel etiã sens
nr̃ adamantinꝰ: ut ñ mol¬
lescat aut etiã euigilet. ad
talia dei u̾ba: Quare ñ di¬
cimꝰ cũ ꝓph̃a. qͥs dabit capiti
nr̃o aqũa. ⁊ oculis nr̃is fon¬
tem lacrunaꝵͥ & plore mus
die ac nocte. uulneratos fi¬
lios plebis nr̃e : Deficiunt
flendo oculi eoꝵ: qͥ considerãt
ñ solũ mortes corpoꝵ. uerũ
certior inueniri potest: q̃n
unꝰquisq nr̃m. de aĩa ꝑdita
luget. & dolet cũ apło qui
dixit. qͥs infirmat᷑ ⁊ ego nõ

Expanded text:
tunc gementes et dolentes ditunc gementes et dolentes dicemus? Et quid meritis nostris in eum exigentibus responsuri erimus, dum frequenter audivimus, et negleximus quod Psalmista cecinit, Quidteneamus quia spes bonorum in isto mundo non est posita. Quamvis videatur spes mundana esse, quae in amaritudinem vertitur; et amaram potionem ipse mundus amatoribus suis propinat. Et ipsa veritas eos alloquitur, dicens, Ubi est quod amabatis? ubi est quod pro magno tencontremiscant; vel etiam sensus noster adamantinus, ut non mollescat, aut etiam non evigilet ad talia Dei verba? Quare non dicimus cum propheta, Quis dabit capiti nostro aquam, et oculis nostris fontem lacrymarum, et ploremus die ac nocte vulneratos filios plebis nostrae ? Deficiunt flendo oculi eorum, qui considerant, non solum mortes corporum, verucertior inveniri potest, quando unusquisque nostrum de anima perdita luget et dolet cum Apostolo, qui dixit, Quis infirmatur, et ego non
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃c eñĩ ne aurũ dilige̾mꝰ ob¬
lata munera contẽpne̾ docuit.
Ne famen timeremꝰ: qͣdragin¬
ta dieb ieiunauit. Ne nuditatẽ
aliam discipłis siuis hr̃e uẽtuit
Ne tribulationes expauesc̾emꝰ
om̃ia ip̃e sustinuit. Ne mortem
formidaremꝰ: &e hanc ip̃e suscep
Et cũ ista oĩa nos docuerit: ñ
tantũ u̾bo. uerũ etiã exemplo
ipse p̃cessit. Hoc enĩ suauiter
flagret in cordib nr̃is: hoc ig¬
nis sp̃s scĩ. in nos feruere faciat.
mundo. Heu qͣm miseri sumꝰ
si hoc credere nolumꝰ. & ab amo¬
re huiꝰ scł̃i mentẽ nr̃am ñ reuo¬
camꝰ. dũ ꝑpetualit̾ ista tenere
ñ possuimꝰ. & illa ꝑ securitatem
amittimꝰ. Qͥd faciemꝰ: Quid
agemꝰ: Lugendũ nobis est si
regnũ ꝓmissũ ꝑdamꝰ de subito
dicat᷑ nobis. O uos amatores
m̃di. exite obuiam sponso: et
ad illũ uenite. quẽ uidere non
uultis. qͥa p̃cepta eiꝰ post posinstiᷤ
uidebitis enĩ plagas ip̃as: quaᷤᷤ
in corꝑe suo ꝓ nob̃ ꝑtulit. Qd

Expanded text:
 enim, ne aurum diligeremus, oblata munera contemnere docuit; ne famem timeremus, quadraginta diebus jejunavit; ne nuditatem aliam discipulis suis habere vetuit; ne tribulationes expavesceremus, omnia ipse sustinuit; ne mortem formidaremus, et hanc ipse suscepit. Et cum ista omnia nos docuerit, non tantum verbo, verum etiam exemplo ipse praecessit. Hoc enim suaviter flagret in cordibus nostris, hoc ignis Spiritus sancti in nobis fervere faciat, mundo. Heu quam miseri sumus, si hoc credere nolumus, et ab amore hujus saeculi mentem nostram non revocemus, dum perpetualiter ista tenere non possumus, et illa per securitatem amittimus! Quid faciemus? quid agemus? Lugendum nobis est, si regnum promissum perdamus, et subito dicatur nobis, O vos, amatores mundi, exite obviam sponso, et ad illum venite, quem videre non vultis, quia praecepta ejus postposuistis. Videbitis enim plagas ipsas, quas in corpore suo pro vobis pertulit. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ carnales ce amatores hꝰ m̃di.
contͣ se inui. is cem seꝑantur
et disiunguntur: mouentes
alterutrũ scandala. contentio¬
ones. iras. rixas. dissensiones.
homicidia. ꝑiuria. furta. rapi
ctatur: dicens unꝰquisq ĩ corde
suo. faciã qͦd uolo. & possum im¬
pleam cogitationes meas. et de¬
lectationes corꝑisͥ suffragant᷑
mͥ consilia mea. siue amicorũ
meox uel parentũ potentum.
Adest michi aurũ: suꝑ habundat
argentũ. Ad sunt mͥ serui ⁊ an¬
cille. agri & multe possessiones
huiꝰ m̃di: pallia. uestesꝙ p̃ciose.
unde me redimere possũ. Ad im¬
pleam uoluntatẽ meã: cd̾s dabit
mͥ spatiũ uite ⁊ penitentie. Heu
quare ñ timemꝰ. qd̾ eugl̃m ter¬
ribilit̾ insonat dicens. stulte
hac nocte exposcent a te aĩam
tuã: que p̃parasti cuiꝰ erunt:
Homines nos esse cognoscamꝰ
et ne sic suꝑbiamꝰ contra deũ¬

Expanded text:
vero carnales et amatores hujus mundi contra se invicem separantur et disjunguntur: moventes in alterutrum scandala, contentiones, iras, rixas, dissensiones, homicidia, perjuria, furta, rapinctatur dicens unusquisque in corde suo: Faciam quod volo et possum; impleam cogitationes meas et delectationes corporis; suffragantur mihi consilia mea, sive amicorum meorum, vel parentum potentum; adest mihi aurum, superabundat argentum; adsunt mihi servi et ancillae, agri et multae possessiones jus mundi, pallia, vestes pretiosae, unde me redimere possum; adimpleam voluntatem meam: Deus dabit mihi spatium vitae et poenitentiae. Heu, quare non timemus quod Evangelium terribiliter insonat, dicens: Stulte, hac nocte exposcent a te animam tuam: quae praeparasti cujus erunt ? Homines nos esse cognoscamus, et ne sic superbiamus contra Deu
Abbreviated transcription (Latin):
iam ut cliximꝰ patit᷑ aliqͥs tri¬
bulationẽ aut dampnũ huiꝰ
scłi aut ꝓ culpis suis ĩ carcerẽ
ubente imꝑiali sublimitate re¬
trudit᷑: tristat᷑ parentũ siue
dolemꝰ: iam a corꝑe p̃cisi sumꝰ.
Caritas q̃ colligit ⁊ niuificã oĩa
eccł̃ie m̃bra: si nos uideat de al¬
teriꝰ ruina gand̾e̾. statim nos
p̃cilit a corꝑe. forte gͥ ñ dolemꝰ
p̃cisi sumꝰ a corꝑe. Si enĩ ibi
essemꝰ: sine dubio doluissemus.
menbrũ. qͣm diu in corꝑe con¬
tinet᷑. Si autẽ abscisũ fuerit:
nec dolere poti̾t. nec sentire.
Cum enĩ manꝰ aut aliquod.
menbrũ fu̾it abscisũ a corꝑe
si totũ corpꝰ tc̃ in multis ꝑtib
diuidat᷑. manꝰ illa ñ sentit. q̃
affectũ caritatis. ñ tenet ĩ corde:
dũ apłs p̃cipiat gaud̾e cũ gaudẽ¬
tib flere cũ flentib. id ip̃m in¬
uicẽ sentientes: & salomon. ne
de ruina fr̃m nr̃oꝵ gaudeamꝰ.
manifestissime ad monet. Nos
ritatẽ uolumꝰ custodire. om̃s¬

Expanded text:
diximus, patitur aliquis tribulationem, aut damnum hujus saeculi; aut pro culpis suis carcere jubente imperiali sublimitate retruditur; tristatur parentum sive dolemus, jam a corpore praecisi sumus. Charitas quae colligit et vivificat omnia Ecclesiae membra, si nos videat de alterius ruina gaudere, statim nos praecidit a corpore. Forte igitur non dolemus praecisi sumus a corpore. Si enim ibi essemus, sine dubio doluissemus. membrum, quandiu in corpore continetur: si autem abscisum fuerit, nec dolere poterit, nec sentire. Cum enim manus aut aliquod membrum fuerit abscisum a corpore, si totum corpus tunc in multis partibus dividatur, manus illa non sentit, quae affectum charitatis non tenet in corde, cum Apostolus praecipiat, Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, idipsum invicem sentientes . Et Salomon ne de ruina fratrum nostrorum gaudeamus, manifestissime admonet . Nos ritatem volum
Abbreviated transcription (Latin):
pis eiꝰ. & pec̃cis oĩb. Et si tͣnsgre¬
dim᷑ in aliqͦ pecc̃o post baptismũͥ
pius cł̃s dedit. sid̃m baptis mũ.
id est fontẽ lacrimaꝵ: &e ordina¬
uit nobis penitentiã. ꝓpt̾ fra¬
gilitatẽ nr̃am. Ideo debemꝰ nr̃as
confessiones ueracit confiteri.
et fructꝰ dignos penitentie fa¬
cere: idest p̃terita ñ reiteremꝰ
scd̾m iussionẽ d̾m timentis sa¬
cerdotis. Qͥ sac̾dos. ut sapiens
et ꝑfectꝰ medicꝰ pͥmũ sciat cura¬
re sua pecra ⁊ postea aliena nul¬
nera deterge̾. &e sanare. ce ñ pu¬
blicare. Hos sequam᷑ ꝑquira¬
mꝰ. ⁊ cũ talib consiliũ salutis
nr̃e ineamꝰ: ut ñ ꝑdamꝰ heredi
tatẽ celestem. qũa nobis dñs
ab mitio mundi p̃parauit: si ser¬
uiamꝰ ei in iusticia ⁊ scĩtate. et
puritate cordis. & caritate non
ficta: clamantes cũ apło. Quis
nos seꝑabit a caritate xͥ: Tribu¬
an fames. angladiꝰ: Et cet̾a que

Expanded text:
catis omnibus. Et si transgredimur in aliquo peccato post baptismum, pius Deus dedit secundum Baptismum, id est, fontem lacrymarum, et ordinavit nobis poenitentiam propter fragilitatem nostram. Ideo debemus nostras confessiones veraciter confiteri, et fructus dignos poenitentiae facere: id est, ut praeterita non reiteremus, secundum jussionem Deum timentis sacerdotis. Qui sacerdos, ut sapiens et perfectus medicus, primum sciat curare peccata sua, et postea aliena vulnera detergere et sanare, et non publicare. Hos, si quimus, perquiramus, et cum talibus consilium salutis nostrae ineamus: tatem coelestem, quam nobis Dominus ab initio mundi praeparavit, si serviamus ei in justitia, et sanctitate, et puritate cordis, et charitate non ficta, clamantes cum Apostolo: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribuan fames, an gladius , et caetera quae
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ qͥ ds ẽ ⁊ dei filiꝰ. descendit
de celo in t̃ram: ut nos de terra
ad celũ secũ portaret. Pro nob̃
pecc̃orib cruc̃e ascendit: uͭ nos
de cruciatu diaboli liberaret.
Ab inimicis penã suscepit: ut
nos de pena sempitna lib̾aret
Mortẽ suscepit: nt nos de mor¬
te eripet A mortuis resurre¬
xit: ut nos resurgamꝰ aĩa et
corꝑe in lie magno iulicii. Ido
dũ tempꝰ habemꝰ laboremꝰ. et
bona oꝑa deoq placita. unacũ
dei adiutorio semꝑ fac̾e studeamꝰ:
ne subito p̃occupati die mortis.
queramꝰ spacĩ penitentie ⁊ in

Expanded text:
 Deus et Dei Filius, descendit de coelo in terram, ut nos de terra ad coelum secum portaret; pro nobis peccatoribus crucem ascendit, ut nos de cruciatu diaboli liberaret; ab inimicis poenam suscepit, ut nos de poena sempiterna liberaret; mortem suscepit, ut nos de morte eriperet; a mortuis resurrexit, ut nos resurgamus anima et corpore in die magno judicii. Ideo dum tempus habemus, laboremus, et bona opera Deoque placita una cum Dei adjutorio semper facere studeamus: ne subito praeoccupati die mortis quaeramus spatium poenitentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ xp̃c apparuerit uitanr̃a. et
nos ꝑ concordiã caritatis. dilecti¬
ꝑfecta m̃bra illiꝰ absq ullo dolo
malicie uel iuidie. õs hoĩes
sicut nos ip̃os amantes. cũ ip̃o
apparere meream᷑ in gła. Ipse
et enĩ ait in eugł̃io. In hoc cog¬
noscent om̃s. qr mei estis disci¬
puli: si dilectionẽ habu̾itis ad
inuic̃e. Dilectio et enĩ ꝓximi:
malũ ñ oꝑat᷑. O mi fr̃ km̃e.¬
si clñs ⁊ saluator nr̃. qui nlłm
pecc̃m habuit. tanto affectu. ⁊
tanta dilectione nos peccõres
amare dignat᷑. ut qͦd nos pa¬
timur se ip̃m pati testetur: q̃re
nos qͥ sine pec̃co ñ sumꝰ. & qͥ pecc̃a
nr̃a ꝑ caritatẽ redime̾ possumꝰ.
ñ tam ꝑfecto amore eũ diligimꝰ.
dũ tanto nos dilexit. ut etiam
ꝓpͥum filiũ suũ ꝓ nob̃ peccõrib
morti tͣderet: Et dũ tantã benig¬
nitatẽ ⁊ miscdłiam erga nos ex

Expanded text:
t nos per concordiam charitatis, dilectiperfecta membra illius absque ullo dolo malitiae vel invidiae, omnes homines sicut nos ipsos amantes, cum ipso apparere mereamur in gloria. Ipse etenim ait in Evangelio, In hoc cognoscent omnes, quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem . Dilectio etenim proximi malum non operatur. O mi frateinus et Salvator noster, qui nullum peccatum habuit, tanto affectu et tanta dilectione nos peccatores amare dignatur, ut quod nos patimur, se ipsum pati testetur: quare nos, qui sine peccato non sumus, et qui peccata nostra per charitatem redimere possumus, non tam perfecto amore eum diligimus, dum tanto nos dilexit, ut etiam proprium Filium suum pro nobis peccatoribus morti traderet? Et dum tantam benignitatem et misericordiam erga
Abbreviated transcription (Latin):
facimꝰ oꝑa diaboli Ue his qui¬
bus ip̃parat᷑ dolor u̾miũ: ardor
fłame. sitis sine extinctu. fle¬
tus &e stridor dentiũ. oculoꝵ
lacrime.tenebre exteriores
sine luce: pena inext̃minabi¬
lis. ubi ñ est ullus honor siue
agnitio ꝓximi. s continuus
dolor et gemitus: ubi mors
optat᷑. et ñ ilabit᷑. ubi ñ est
honor senioris & regis: nec

Expanded text:
fecimus opera diaboli. Vae his quibus praeparatus est dolor vermium, ardor flammae, sitis sine extinctu, fletus et stridor dentium, oculorum lacrymae, tenebrae exteriores sine luce, poena inexterminabilis; ubi non est ullus honor, sive agnitio proximi, sed continuus dolor et gemitus; ubi mors optatur et non dabitur; ubi non est honor senioris et regis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
uiamꝰ placentes d̾o. cũ metu
et reuerentia. Et enĩ d̃s noster.
ignis consumens ẽ: qͥ consũp¬
turus ẽ adu̾sarios. Accedamꝰ
ad eũ aute qͣm consumam᷑ ab
illo: postulantes uri cor nr̃m
ꝓbasti nos d̾s: ĩgne nos exami¬
nasti sicut examinat᷑ argentũ.
Aꝑtissime enĩ patet. qͥa si hic
ab illo ñ urim᷑: illic uelut ad¬
uersarii consumem᷑. Ait enĩ
apłs. Nemo se circũueniat.
nemo se seducat inanib u̾bis:
qͥa quecũq seminauerit homo
hec et metet. Non aliud lingua
loquam᷑: & aliud corde. Ne simꝰ
iuda ⁊ herodiani. alii in ꝑditõe.
alii in confessione: alii indissi¬
mulatione. s alii in ueritatis
humilitate. Id̾o cũ uero corde.
in plenitudinẽ fidei ꝓperemus:
aspersi corda a conscientia mala.
Teneamꝰ spei nr̃e confessionem
in declinabilẽ. ⁊ bonoꝵ operũ
inchoationẽ ñ deseramꝰ sicut
est consuetudinis quib clam:

Expanded text:
centes Deo cum metu et reverentia: etenim Deus noster ignis consumens est, qui consumpturus est adversarios. Accedamus ad eum antequam consumamur ab illo: postulantes ab eo urere cprobasti nos, Deus, igne nos examinasti, sicut examinatur argentum . Apertissime enim patet, quia si hic ab illo non urimur, illic velut adversarii consumemur. Ait enim Apostolus, Nemo se circumveniat, nemo se seducat inanibus verbis, quia quaecunque seminaverit homo, haec et metet . Non aliud lingua loquamur, et aliud corde: ne simus Judas et Herodiani: alii in proditione, alii in confessione, alii in dissimulatione, sed alii in veritatis humilitate. Ideo cum vero corde in plenitudinem fidei properemus, aspersi corda a conscientia mala. Teneamus spei nostrae confessionem indeclinabilem, et bonorum operum inchoationem non deseramus, sicut est consue
Abbreviated transcription (Latin):
Deponamꝰ oꝑa tenebraꝵ. ⁊ in¬
duam᷑ arma lucis: ce expulsa
noctis caligine. effugatisꝙ
radicib tenebraꝵ. radiꝰ ueri
luminis. fulgeat ĩ cordib no¬
stris. In nocte ñ oꝑa noctis. s
diei oꝑa ꝑagamꝰ: qr filii cdiei
appellati sumꝰ. Neq enĩ delecta¬
tione somnii sensꝰ nr̃ torpe¬
scat: nec uanis fantasmatib
anunas nr̃as illudatꝰ. nec ip̃a
corꝑa stram̃toꝵ calore depressa.
in alto corꝑe quies inclinet: s
iugilando orando ieiunando.
infusã cordib nr̃is sentiamꝰ:
et in nocte oꝑa dei ꝑagamus.
Qͥd enĩ agendũ est nobis. in
nocte huiꝰ scl̃i caligmosa: nisi
diabolũ effugare ⁊ xp̃m intro¬
ducere: Quid agendũ ẽ nobis.
in noctis huiꝰ cecitate: nͥ capti¬
uatorẽ captiuare & liberatorẽ

Expanded text:
Deponamus opera tenebrarum, et induamur arma lucis , et expulsa noctis caligine, effugatisque umbris tenebrarum, radius veri luminis fulgeat in cordibus nostris. In nocte non opera noctis, sed diei opera peragamus; quia filii diei appellati sumus. Neque enim delectatione somni sensus noster torpescat, nec vanis phantasmatibus animas nostras illudat, nec ipsa corpora stramentorum calore depressa in alto torpore quies inclinet; sed vigilando, orando, jejunando, infusam cordibus nostris sentiamus, et in nocte opera diei peragamus. Quid enim agendum est nobis in nocte hujus saeculi caliginosa, nisi diabolum effugare, et Christum introducere? Quid agendum est nobis in hujus noctis caecitate, nisi captivatore
Abbreviated transcription (Latin):
fluxerunt. Extendamꝰ aciem
oculi cordis ⁊uideamꝰ. ⁊ aurẽ
cordis accõmodemꝰ ad tã terri¬
bilem apłi sententiã ꝑspicien¬
dam ⁊ inuestigandã. Munde¬
mꝰ oculũ cordis. immo ipsa
lux qũã desideramꝰ uid̾e. mun¬
det cor nr̃m: &e sit a pec̃coꝵ tene¬
bris ip̃o miserante mundatũ.
labor inutilis ad ꝑnitiem: s
utilis ad salutẽ. Curramꝰ dũ
lucẽ habemꝰ: ne tenebre nos cõ¬
prehendant. Et it̾m apl̃s horta¬
tur nos intentissime dicens.
Remissas manꝰ ⁊ soluta genua
erigite: le gressus rectos facite
pedib ur̃is: ut ñ claudicans
quis erret. magis autẽ sanet᷑

Expanded text:
fluxerunt. Extendamus aciem oculi cordis, et videamus: et aurem cordis accommodemus ad terribilem Apostoli sententiam perspiciendam et investigandam. Mundemus oculum cordis, imo ipsa lux, quam desideramus videre, mundet cor nostrum, et sit a peccatorum tenebris ipso miserante mundatum. labor inutilis ad perniciem, sed utilis ad salutem. Curramus, dum lucem habemus, ne tenebrae nos comprehendant . Et iterum Apostolus hortatur nos intentissime dicens: Remissas manus et soluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret; m
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa apłs p̃cipit nob̃ ñ nos in¬
ebͥari uino in qͦ ẽ luxia. uinũ
enĩ nobis d̾s ad leticiã cordis:
ñ ad ebrietatẽ donauit. Bibr¬
mꝰ gͥ ñ qͣntũ gula exigit: sed
qͣntũ nature imbecillitas po¬
stulat Ne igit᷑ qđ ad mede¬
lam corꝑis nr̃i tributũ est: ad
ꝑnitiem deputemꝰ Annuntia
queso tius in domo tua sub¬
iectis. qł pleriq ꝑ uinũ homi¬
cidia. ⁊ fornicationes ꝑpetra¬
ebrietas. qͣm manifestissimuᷤ
demon. Ebriosus putat se ali¬
quid optimũ gerere: cũ fue¬
rit ad p̃cipitia deuolutꝰ. Per
uinolentiã armat᷑ ad maledi-¬
cta ⁊ conuitia ꝓximoꝵ: & im¬

Expanded text:
 praecipit nobis non nos inebriare vino, in quo est luxuria . Vinum enim nobis Deus ad laetitiam cordis, non ad ebrietatem donavit. Bibamus ergo non quantum gula exigit, sed quantum naturae imbecillitas postulat. Ne igitur quod ad medelam corporis nostri tributum est, ad perniciem deputemus. Annuntia, quaeso, tuis in domo tua subjectis, quod plerique homicidia et fornicationes perebrietas, quam manifestissimus daemon. Ebriosus putat se aliquid optimum gerere, cum fuerit ad praecipitia devolutus. Per vinolentiam armatur ad maledicta
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ diripientes aliena. face se si¬
mulant elemosinã. Et cũ alioᷤᷤ
p̃mant: aliis se mise̾ri fin¬
gunt. Si aũt ex ꝓpͥo labore
dederint: gratũ ⁊ acceptum
om̃ib oꝑib suis humilit̃
corã deo agant. qͥcquid eis
agendũ sit: quia ñ erit gra¬
tum dño. quicqͥd homo facit

Expanded text:
qui diripientes aliena, facere se siqui diripientes aliena, facere se simulant eleemosynam: et cum alios premant, aliis se misereri fingunt. Si autem ex proprio labore dederint, gratum et acceptum omnibus operibus suis humiliter coram Deo agant quidquid eis agendum sit: quia non erit gratum Deo, quidquid homo facit
Abbreviated transcription (Latin):
dice̾ potuissem: s sapienti pau
seoꝵ pecuniaꝵ amorẽ excludẽ:
s qͥa erant cupidissimi salu¬
taria dñi u̾ba deridebant Nã
et illũ diuitẽ qũe dñs ad reg¬
maꝵ intrare ñ ꝑmisit Sed
et uide pectꝰ auaritie flama
exarsit: ut dñm cunctoꝵ bo¬
noꝵ largitorẽ. in manꝰ tͣderet
impioꝵ. Auarus enĩ uir in¬
ferno similis ẽ. Infernꝰ enĩ
qͣntoscũq deuorauit nũqũa
dicit satis ẽ. Sic ⁊ si om̃s thes¬
auri confluxerint in auarũ:
oĩb qui in domo tua ft̃. p̃cipe
ab hoc uitio cauere. Meliꝰ enĩ
est ut ex pauptate sua pusillũ
tribuat indigentib: ꝙͣ multũ
ex iniusta acquisitione. Unꝰqͥsꝙ
enĩ expetitur ab uno quoq
eoꝵ: qͣntũ ei l̃s dedit. Nlec enĩ
plꝰ ab eo exigit qͣm qͦd ip̃e dedit
Elemosina cũ iniquitate acqͥ¬
sita. ab hominabilis ẽ corã deo:
et acceptũ ẽ ei qͦd fui̾t fideliter
acquisitũ. Sunt enĩ ñ nulli

Expanded text:
dicere potuissem, sed sapienti paucdicere potuissem, sed sapienti paucsaeorum pecuniarum amorem excludere: sed quia erant cupidissimi, salutaria Domini verba deridebant . Nam et illum divitem, quem Dominus ad regeum intrare non permisit . Sed et Judae pectus avaritiae flamma exarsit, ut Dominum cunctorum bonorum largitorem, in manus traderet impiorum . Avarus enim vir inferno est similis. Infernus enim quantoscunque devoraverit, nunquam dicit, satis est. Sic etsi omnes thesauri confluxerint in avarum, omnibus qui in domo tua sunt praecipe ab hoc vitio cavere. Melius est enim, ut ex paupertate sua pusillum quis tribuat indigentibus, quam multum ex injusta acquisitione. Unusquisenim expetitur ab unoquoque eorum, quantum ei Deus dedit. Nec enim ab eo plus exigit, quam quod ipse dedit. Eleemosyna cum iniquitate acquisita, abominabilis est coram Deo, et acceptum est ei quod fuerit fideliter acquisitum. Sunt enim nonnulli,