comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur apud animum claritas quietis.
lle iam quippe fulgor internꝰ mentem
irradiat. ut ꝑ intentionẽ ibi requiescat.
ubi predicationis gr̃ã non queratur. Deead̾
quippe sc̃a eccłia scͥptum ẽ. P enne columbe
de argentate et post̾iora dorsi eius inspecie
auri. Que enim hic spũ mansuetudinis
impleta quasi columba pennas deargen¬
tatas habet. in post̾iora dorsi speciẽ auri
continet. quia hic p̃dicatores suos sermo¬
nis luce induit. in posteriori aut̃ scł̃o
fulgorem in se claritatis ostendit. Sed ad hoc
quod intus clarũ ostenditur: qualis sit ascen¬
sus aduingit. cum de eodem ferculo ꝓtinus
subdit. Ascensum purpureum. era quippe
purpura. quia de sanguine tingitur. non in¬
merito in colore sangumnis uidetur. Et
quia maxĩa multitudo fidelium in exor
ꝑuenit ad regnum. rex ñr ascensum pur¬
pureum fecit inferculo. quia adclarum
quod intus aspicitur: ꝑtribulationem

Expanded text:
venitur apud animam claritas quietis. venitur apud animam claritas quietis. Ille jam quippe fulgor internus mentem irradiat, ut per intentionem ibi requiescat, ubi praedicationis gratia non quaeratur. De eadem quippe sancta Ecclesia scriptum est: Pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in specie auri . Quae enim hic spiritu mansuetudinis impleta quasi columba pennas deargentatas habet, in posteriora dorsi ejus speciem auri continet, quia hic praedicatores suos sermonis luce induit; in posteriori autem saeculo fulgorem in se claritatis ostendit. Sed ad hoc quod clarum intus ostenditur, qualis sit ascensus adjungit, cum de eodem ferculo protinus subdit: Ascensum purpureum . Vera quippe purpura, quia de sanguine tingitur, non immerito in colore sanguinis videtur. Et quia maxima multitudo fidelium in exordnguinem pervenit ad regnum, Rex noster ascensum purpureum fecit in ferculo, quia ad clarum quod intus aspicitur per tribulationem
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. Neq enum credendum est salomonẽ
tante magnitudinis regem. qui sic inmen¬
sis diuitiis affluebat. ut pondus auri eius
estimari non posset. ⁊ argentum indieb
eius preciũ ñ haberet. quia ferculũ sibi
lum fecit. Liban quippe ligna cedrina: ual¬
de sunt imputribilia. Fereulum itaq regis
nr̃i scã eccła est que de fortibus patrib. id est
de inputribilib mentib ẽ constructa. Que
recte ferculum dicitur: quia ipsa fert
cotidie animas ad et̃num conuuuum con¬
ditoris sui. Cui ferculo colunne argentee
facte sunt: quia p̃dicatores scẽ eccłie eloquii
luce resplendent. Est aut̃ cum colũpnis
argenteis reclinatorium aureũ. quia per
hoc quod a scĩs predicatorib dilucide dr̃.
mentes audientium fulgorẽ claritatis in¬
time inqua reclinentur inueniunt. ꝑhoc
enim quod luculente ⁊ aꝑte audiunt. in
illo quod clarescit incorde requiescunt
Coliuine ergo argentee ⁊ reclinatorium au¬
reum factum ẽ quia ꝑlucẽ sermonis in¬

Expanded text:
etc.--Neque enim credendum est Salomonem tantae magnitudinis regem, qui sic immensis divitiis affluebat ut pondus auri ejus aestimari non posset, et argentum in diebus illis pretium non haberet, quia ferculum lum fecit. Libani quippe ligna cedrina, valde sunt imputribilia. Ferculum itaque Regis nostri sancta Ecclesia est, quae de fortibus Patribus, id est de imputribilibus mentibus est constructa; quae recte ferculum dicitur, quia ipsa fert quotidie animam ad aeternum convivium Conditoris sui. Cui ferculo columnae argenteae factae sunt quia praedicatores Ecclesiae sanctae, eloquii luce resplendent. Est autem cum columnis argenteis reclinatorium aureum, quia per hoc quod a sanctis praedicatoribus lucide dicitur, mentes audientium fulgorem claritatis intimae in qua reclinentur, inveniunt. Per hoc enim quod occulta aperte audiunt, in illud quod clarescit in corde requiescunt. Columnae ergo argenteae, et reclinatorium aureum factum est, quia per lucem sermonis, in
Abbreviated transcription (Latin):
dicio. Recte quoq exterius limen illos patͦs
designat. qui abipsa incarnatione redẽpto¬
ris nr̃i ꝑinterualla temporum longuis
constiterunt. Et quidem ab abel sangͥne
passio iamcepit eccłȩ. ⁊ una ẽ eccła electoꝵ
p̃cedentium atq sequentium. S tam̃ quia
discipulis dr̃. multi reges ⁊ppħe uoluerunt

Expanded text:
dicio . Recte quoque exterius limen illos patres 1338 designat, qui ab ipsa incarnatione Redemptoris nostri per intervalla temporum longius constiterunt. Et quidem ab Abel sanguine passio jam coepit Ecclesiae, et una est Ecclesia electorum praecedentium atque sequentium. Sed tamen quia disci
Abbreviated transcription (Latin):
mina. etiam inmanu oꝑis tenemus. Ho¬
tandum uero quod limen porte uno cala¬
mo mensuratur. calamus autẽ in sex cu¬
bitis. et palmo tenditur. quia uidelicet in
seͥptura saera et doctrina ꝑfecte oꝑationis
ninitium suꝑne contemplationis inue¬
nitur. Si uero porta hoc loco unus quisq
predicator accipitur. limen exteruis in
porta ẽ uita actuia. limen uero interuis
uita contemplatiua. Perillam quippe
ambuilatur infide. ꝑ hanc uero festinat᷑
adspeciem. Illa exterius ducit. ut unus¬
quisq bene uiuere debeat: ista interius
ꝑducit. ut ex bona uita ad gaudia et̾na
ꝑtingat. Hec nos hodie tractasse suffici¬
at. Quia enim transeuntes ad alia diu
ꝑ excessum lociti sumus. ea que sub unc¬
ta sunt lectioni alteri reseruemus. re¬
parandi ꝑsilentium. sꝑantes in uerbo:
Quod uiuit ⁊ regnat cum patre inuni¬

Expanded text:
mina etiam in manu operis tenemus. Nomina etiam in manu operis tenemus. Notandum vero quod limen portae uno calamo mensuratur. Calamus autem in sex cubitis et palmo tenditur, quia videlicet in Scriptura sacra et doctrina perfectae operationis et initium supernae contemplationis invenitur. Sin vero porta hoc loco unusquisque praedicator accipitur, limen exterius in porta est vita activa, limen vero interius vita contemplativa. Per illam quippe ambulatur in fide, per hanc vero festinatur ad speciem. Illa exterius ducit, ut unusquisque bene vivere debeat; ista interius perducit, ut ex bona vita ad gaudia aeterna pertingat. Haec nos hodie tractasse sufficiat. Quia enim, transeuntes ad alia, diu per excessum locuti sumus, ea quae subjuncta sunt lectioni alteri reservemus, reparandi per silentium, sperantes in Verbo, quod vivit et regnat cum Patre in uni
Abbreviated transcription (Latin):
tie longanimitate mites. urelo rectitu¬
diis feruentes fuerunt. uerbi predicati¬
one diuites. simul ⁊ miscđie largitate.
Hi itaq quamuera dedeo dixerunt testant
miracła. quia talia ꝑ illum non facerent:
nisi de illo uera narrarent. Et quam pu.
quam humiles. quam benigni extitert̃.
loquentium miracula conspicimus. ⁊ in
fide quam ab eis accepimus confirma¬
mur. Quid ergo illoꝵ miraculai nisi
ur̃a sunt propugnacula: Quia inuiniri
ꝑ illa possumus. et tamen hec inmanu
nr̃i arbitrii non tenemus: nam talia fa¬
cere non ualemus. Clipeus uero in ma¬
nu ẽ et defendit: quiꝰ uirtus pacientie.
uirtus miscd̃ie. p̃cedente nos gr̃a. ⁊ in po¬
testate arbitrii ẽ. ⁊ aꝑiculo ꝓtegit ad uer¬
sitatis. Turris itaq nr̃a cum propugna¬
culis sius edificata ẽ. in qua mille clipei
dependent. quia inseriptura sacra ⁊ sub
miraculis patrum aiaculis adu̾sitatis
abscondimur. ⁊ conuersationis scẽ muni¬

Expanded text:
tiae longanimitate mites, et zelo rectitutiae longanimitate mites, et zelo rectitudinis ferventes fuerunt; verbi praedicatione divites, simul et misericordiae largitate. Hi itaque quam vera de Deo dixerint testantur miracula, quia talia per illum non facerent, nisi de illo vera narrarent. Et quam pii, quam humiles, quam benigni exstiterintloquentium miracula conspiciamus, et in fide quam ab eis accepimus confirmamur. Quid ergo illorum miracula, nisi nostra sunt propugnacula? Quia et muniri per illa possumus, et tamen haec in manu nostri arbitrii non tenemus, nam talia facere non valemus. Clypeus vero in manu est, et defendit, quia virtus patientiae, virtus misericordiae, praecedente nos gratia, et in potestate est arbitrii, et a periculo protegit adversitatis. Turris itaque nostra cum propugnaculis suis aedificata est, in qua mille clypei dependent, quia in Scriptura sacra et sub miraculis patrum a jaculis adversitatis abscondimur, et conversationis sanctae muni
Abbreviated transcription (Latin):
uides: ibi armaturam tuam in uenis.
ꝑquam contra sp̃alia bella mumaris.
Dependent quippe inea: muille clipei.
Siquis pugnare appetit. assumat et exe
at. uirtute pectus muniat. ⁊ uborum
iacula emittat. Et notandum quia
edificata. cum propugnaculis suis dicitur.
Hoc quippe agunt ꝓpugnacula quod cliper.
quia utraq pugnantem inuniunt. Sed in¬
ter utraq distat. quia clipeum pro nr̃o
munimine ubieumq uolumus mouemꝰ.
propugnaculo autem defendere nos pos¬
sumus. sed hoc mouere non possumus.
Clipeus in manu tenetur: nam ꝓpugnacu¬
lum non tenetur. Quid ergo inter propug¬
nacula et clipeos distat. nisiquod insacro
eloquio patrum precedentium ⁊i miracła
leginnis ⁊ uirtutes bonorum oꝑum audi¬
mus: Ibi namq cognoscimus. quod alius
potuit mare diuidere. aluis solem figere.
alius mortuum suscitare. alius paraliti¬
cum u̾bo erigere. umbra egrotos curare.
febrib obuiare: qui tamen ommes pacien¬

Expanded text:
vides, ibi armaturam tuam invenis, vides, ibi armaturam tuam invenis, per quam contra spiritalia bella muniaris. Dependent in ea quippe mille clypei: si quis pugnare appetit, assumat, et ex ea virtute pectus muniat, et verborum jacula emittat. 23. Et notandum quia aedificata cum propugnaculis suis dicitur. Hoc quippe agunt propugnacula, quod clypei, quia utraque pugnantem muniunt. Sed inter utraque hoc distat, quia clypeum pro nostro munimine ubicunque volumus movemus; propugnaculo autem defendere nos possumus, sed hoc movere non possumus. Clypeus in manu est, nam propugnaculum non tenetur. Quid ergo inter propugnacula et clypeos distat, nisi quod in sacro eloquio patrum praecedentium et miracula legimus, et virtutes bonorum operum audimus? Ibi namque cognoscimus quod alius potuit mare dividere, alius solem figere, alius mortuum suscitare, alius paralyticum verbo erigere, alius umbra aegrotos curare, febribus obviare . Qui tamen omnes et patien
Abbreviated transcription (Latin):
alligari sed et mori paratus proxp̃o: non
facit p̃ciosiorem animam suam quã se.
Succendi cor nr̃m igne caritatis querimus.
ioħis uerba pensemus. c̃uius omne quodlo¬
quitur. caritatis igne uaporatur. Quia gͦ
inuoce sacri eloquii cunislibet dũque¬
rimiis munimen uirtutis inuenimus:
mille clipei pendent exea. omnis arma¬
tura forcium. Si eium pugnare contra
sp̃alia nequitie uolumus. incollo eccłe
que nobis sicut turris dauid erepta est
idẽ indiumo eloquio protectionis ar¬
ma requiramus. ut exdiscretione p̃cepti
contra uicia sumatur uirtus ad iutorii
Ecce enim contra aerias potestates festina¬
mus fortes existere. in hac turri amatu¬
ram nr̃e mentis inueraimus. ut inde p̃¬
cepta nr̃i conditoris. in de sumamus exem¬
pla precedentium: ꝑque contra aduersa¬
rios nr̃os i expugnabiliter armemur.
Dum enim qualibet uirtutem subire ap¬
petis: ⁊hanc illic apatrib iam impletã

Expanded text:
alligari, sed et mori paratus pro Christo, non alligari, sed et mori paratus pro Christo, non facit pretiosiorem animam suam quam se . Succendi cor nostrum igne charitatis quaerimus? Joannis verba pensemus, cujus omne quod loquitur charitatis igne vaporatur . 22. Quia ergo in voce sacri eloquii cujuslibet dum quaerimus munimen virtutis invenimus, mille clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium . Si enim pugnare contra spiritalia nequitiae volumus, in collo Ecclesiae, quae nobis sicut David turris erecta est, id est in divino eloquio protectionis arma requiramus, ut ex discretione praecepti, contra vitia sumatur virtus adjutorii. Ecce enim contra aereas potestates festinamus fortes existere? In hac turri armaturam nostrae mentis invenimus, ut inde praecepta conditoris, inde sumamus exempla praecedentium, per quae contra adversarios nostros 1340 inexpugnabiliter armemur. Dum enim quamlibet virtutem subire appetis, et hanc illic a patribus jam impletam
Abbreviated transcription (Latin):
quem timemus: sollicita ergo nobis men¬
te pensandum ẽ: ne si fortasse locum re¬
ꝑimus. malum ꝓmalo reddamus ipsi
quem fuguus. Daiid ergo ad memo¬
riam redeat. qui ꝑsequentem se regem
et inuenit ut posset occidere. et tam̃ in ip¬
sa feriendi positus potestate elegit bonũ
quod ipse deberet facere: non aut̃ malũ¬
intulit quod ille merebatur pati dicens.
Ibsit ame: ut mittam manum meam in
tibus fuisset inter emptus: eum quẽ
ꝑsecutorem dum uiueret ꝑtulit. fleuit occisũ.
rrantibus huius mundi potentib libere lo¬
qui de cernimus. ioħis auctoritas ad ammũ
ciam. ꝓuerbi rectitudine occidi non timu¬
prou̾itate animam posuit. Carnem ur̃am
iam ꝑdeo ponere inmorte festinamus. petrꝰ
admentem ueniat. qui inter flagella gau¬
det. qui cesus principib resistit. qui uitam
suam prouita despicit. Cum mortis appe¬
titu disponimꝰ adu̾sa contempnere: pau¬
lum ante oculos deduc amus. qui non solum

Expanded text:
quem timemus? sollicita nobis menquem timemus? sollicita nobis mente pensandum est ne, si locum fortasse reperiremus, malum pro malo reddamus ipsi quem fugimus. David ergo ad memoriam redeat, qui persequentem se regem et invenit ut potuisset occidere, et tamen in ipsa feriendi potestate positus, elegit bonum quod ipse deberet facere, non autem malum quod ille merebatur pati, dicens: « Absit a me, ut mittam manum meam in tibus fuispersecutorem dum viveret pertulit, flevit occisum . Errantibus hujus mundi potentibus libere loqui decernimus? Joannis auctoritas ad animum ndens, pro verbi rectitudine occidi non timu, quia pro veritate, animam posuit. Carnem jam nostram pro Deo ponere in morte festinamus? Petrus ad mentem veniat , qui inter flagella gaudet, qui caesus principibus resistit, qui vitam suam pro vita despicit. Cum mortis appetitu disponimus adversa contemnere? Paulum ante oculos deducamus, qui non solum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumere in dubus querimus. iosue adme¬
moram reuocemus. qui dũ dubia certamina
certa mente subut. ad uictoriam sine dubi¬
etate ꝑuenit. Iam mentis inmicieias pu¬
nire cupimus. in benignitatẽ animũ dila¬
tare: samuel incognitione deducatur. qui
de principatu de iectus apopło. cum idem
populus peteret ut pro eo dño p̃ces effunde¬
ret: respondit dicens. Absit hoc ame pec¬
catum indño. ut cessem orare prouobis
Culpam quippe uir sc̃s ꝑpetrare se credidit.
si eis quos aduersarios ꝑtulerat usq ad de¬
iectionem. beniguitatem grẽ non reddi¬
disset inp̃ce. Qui rursum cum iubente do¬
mino mitteretur. ut daiuid ungeret in re¬
gem: respondit. Quomodo uado: Inueni¬
et enim me saul: ⁊ occidet me. Et tamen
quia iratum dm̃ eidem sauli cognoue¬
rat. in tanto se se luctu afflixerat. ut ei per
ergo eius animum quantus ardor carita¬
tis incend̾at. qui ullum flebat. aquo ti¬
mebat occidi. Cauere autẽ uolumus

Expanded text:
is Dei praesumere in dubiis quaerimus? Josue ad meis Dei praesumere in dubiis quaerimus? Josue ad memoriam revocemus, qui, dum dubia certamina certa mente adiit, ad victoriam sine dubietate pervenit. Jam mentis inimicitias ponere cupimus, in benignitate animum dilatare? Samuel in cognitionem deducatur, qui de principatu dejectus a populo, cum idem populus peteret ut pro eo Domino preces effunderet, respondit dicens: « Absit a me hoc peccatum in Domino, ut cessem orare pro vobis! Culpam quippe vir sanctus se perpetrare credidit, si eis, quos adversarios pertulerat usque ad ejectionem, benignitatem gratiae non reddidisset in prece. Qui rursus cum jubente Domino mitteretur ut David ungeret in regem, respondit: « Quomodo vadam? Inveniet me Saul et occidet me . » Et tamen quia iratum Deum eidem Sauli cognoverat, in tanto se luctu afflixerat, ut ei per ergo ejus animum quantus dolor charitatis incenderat, qui et illum flebat a quo timebat occidi. Cavere autem volumus
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnquillitas ornauit. Laboriosa fortitudo
ut obtineri debeat querit᷑. iacob admemo¬
riam deducatur. qui postquam scuit for¬
titer sernire homini. ad eam quoq uirtu¬
tem ꝑductus est. ut non potiusset aluctan¬
te angło suꝑari. Conamur carnis illecebra
uincere. ⁊ osepl ad memoriam redeat. qui
temptante se diĩa studuit carnis conti¬
nentiam etiam cum uite ꝑiculo eustodi¬
re. Unde factum ẽ ut quia menbra sua
bene nouerat regere. regende quoq omi
egipto preficeretur. Mansuetudinem
atq pacientiam obtinere queruus.
moysen ante oculos deducamus. qui ex¬
ceptis paruulis ac mulierib sexcenta
milia amatorum uroꝵ regens mitis
fusse deseribit᷑ suꝑ omnes homines
qui habitabant suꝑfaciem orbis terre. Rec¬
titudinis zelo contra uitia accingunur. fine¬
es ante oculos deducatur: qui coeuntes gla¬
dio tranffigens castitati populum reddidit.
et iram dĩ iratus placuit. De spe ompĩs dĩ

Expanded text:
tranquillitas ornavit . Laboriosa fortitudo, tranquillitas ornavit . Laboriosa fortitudo, ut obtineri debeat, quaeritur? Jacob ad memoriam deducatur , qui postquam scivit fortiter servire homini, ad eam quoque virtutem perductus est, ut non potuisset a luctante angelo superari . Conamur carnis illecebram vincere? Joseph ad memoriam redeat, qui, tentante se domina, studuit carnis continentiam etiam cum vitae periculo custodire . Unde factum est ut quia membra sua bene noverat regere, regendae quoque omni Aegypto praeficeretur. Mansuetudinem atque patientiam obtinere quaerimus? Moysen ante oculos deducamus , qui, exceptis parvulis ac mulieribus, sexcenta millia armatorum regens, mitis fuisse describitur super omnes homines qui habitabant super faciem orbis terrae. Rectitudinis zelo contra vitia accendimur? Phinees ante oculos deducatur , qui coeuntes gladio 1339 transfigens, castitati populum reddidit, et iram D
Abbreviated transcription (Latin):
ante oculos uemat. qui et occisiis a frẽ sebit
et non legitur reluctatus. Mentis mun¬
dicia etiam in coniugali copula eligitur.
enoch debet imitari. qui in conuigio positꝰ.
ambulauit eum deo et non inuemiebat᷑.
quia transtulit illum deus. Precepta di fes¬
tinamus presenti nr̃e utilitati p̃ponere.
noe ante oculos ueniat: qui cura ddomesti¬
ca post posita. ex uissione omnipotentis
dñi ꝑcentum annos ad arche fabricam
uixit occupatus. Subire obedientie uir¬
tutem ntimur. aspicere abraham debe¬
mus. qui relicta domo. cognatione. patͥa.
obediuit deo exire in locum quem acceptu¬
riis erat inhereditatem. et exut uesciens
quo abiret qui paratus extitit: ut prohe¬
reditate et̃na. dilectum quem acceꝑat
occideret heredem. Et quia unicum offer
re deo non distulit: uniuersam multitu¬
diuem gentium uisemine accepit. Mo¬
rum simplicitas placet. usaac admentem
ueniat: quem inomp̃is dĩ oculis uite sue

Expanded text:
ante oculos veniat , qui et occisus a fratre scribitur, ante oculos veniat , qui et occisus a fratre scribitur, et non legitur reluctatus. Mentis munditia etiam in conjugali copula eligitur? Enoch debet imitari, qui et in conjugio positus ambulavit cum Deo, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus . Praecepta Dei festinamus praesenti nostrae utilitati praeponere? Noe ante oculos veniat, qui, cura domestica postposita, ex jussione omnipotentis Domini, per centum annos ad arcae fabricam vixit occupatus . Subire obedientiae virtutem nitimur? Aspicere Abraham debemus , qui, relicta domo, cognatione, patria, obedivit exire in locum quem accepturus erat in haereditatem, et exiit nesciens quo iret ; qui paratus exstitit ut pro aeterna haereditate dilectum quem acceperat occideret haeredem. Et quia unicum Domino offerre non distulit, universam multitudinem gentium in semine accepit . Morum simplicitas placet? Isaac ad mentem veniat, quem in omnipotentis Dei oculis vitae suae
Abbreviated transcription (Latin):
nfirmantis animus ꝑfrui desiderat deo
sunul et scło. audiat quod illic dicitur.
Nemo potest duobus dñis seruire. Alius
non adnecessitatem stipendu sed aduolup¬
tatem desiderii possessa retinet. audiat
quod illic seriptum ẽ. Qui non renun¬
tiauerit omnib que possidet. non pot̃
meus ẽe discipulus. Quidam enim relin¬
quunt omĩa. multi autẽ etiam possiden¬
do renuntiant: quia sic adusum posses¬
sa retinent. ut eis ex desidio non succum¬
bant. Corpereꝰ appͥetit. ⁊ laborem subi¬
re pro dño etiam cum preualet refugit.:
audiat quod illic dicit᷑. Qui mecũ non
colligit: spargit. Incollo ergo ȩccłȩ idẽ
in sacri eloquii predicatione quod pro
sua munitione ⁊ altitudine turri dauid
sumile dr̃. mille clipei dependent: quia
quot illic p̾cepta sunt. tot etiam pec¬
toris nr̃i munimina sunt. Adseruan¬
dam itaq in nocentiam. etiam lesi aꝓximo
ꝑdurare inhuimilitate festinamus. ab el

Expanded text:
Infirmantis animus perfrui desiderat Deo Infirmantis animus perfrui desiderat Deo simul et saeculo? Audiat quod illic scriptum est: Nemo potest duobus dominis servire . Alius non ad necessitatem stipendii, sed ad voluntatem desiderii possessa retinet? Audiat quod illic dicitur: Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse meus discipulus . Quidam enim relinquunt omnia, multi autem etiam possidendo renuntiant, quia sic ad usum possessa retinent, ut eis ex desiderio non succumbant. Torpere quisquam appetit, et laborem subire pro Domino etiam cum praevalet refugit? Audiat quod illic scriptum est: Qui mecum non colligit, spargit . In collo ergo Ecclesiae, id est in sacri eloquii praedicatione, quod pro sua munitione et altitudine turri David simile dicitur, mille clypei dependent, quia quot illic praecepta sunt, tot etiam pectoris nostri munimina. 21. Ad servandam itaque innocentiam etiam laesi a proximo perdurare in humilitate festinamus? Abel
Abbreviated transcription (Latin):
Diliges dnm dm̃ tuum. extota mente tua.
⁊ ex tota uirtute tua. In odio fortasse labrt᷑
proximi. audiat quod dr̃. diliges proxi¬
mum tuum sicut te ipsum. Res alienas
concupiscit: audiat quod illic scͥptum ẽ.
Ion concupisces rem proximi tui. De inui¬
ria que aproxuni ore uł facto illata ẽ. ad
iram mens accenditur: audiat quod dicit᷑.
Non queras uttionem nec memor eris in urie
cuuium tuorum. In carnis concupiscentia
male sauciata mens accenditur. ne sequat᷑
oculus mnentem: audiat quod paulo suꝑius
dictum ẽ. Qui uiderit mulierem ad con¬
cupiscendum eam: iam mechatus ẽ eam
incorde suo. Contra inunicũ forfitan qͥsq
anumum suum relaxare disponit in odi¬
um: audiat quod illic scriptumẽ. Diligi¬
te inuimicos ur̃os: bene facite his qui ode¬
runt uos. Sed his qui alieua iam nonra¬
pit. ad huc forfitan sua in ordinate reti¬
net. audiat quod illic scͥptum ẽ. Uendi¬
te que possidetis: et date elemosinam.

Expanded text:
Diliges Dominum Deum tuum ex tota mente tua, Diliges Dominum Deum tuum ex tota mente tua, et ex tota virtute tua . In odium fortasse labitur proximi? Audiat quod dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Res aliena concupiscit? Audiat quod illic scriptum est: Non concupisces rem proximi tui . De injuria quae proximi ore vel facto illata est, ad iram mens accenditur? Audiat quod dicitur: Non quaeres ultionem nec memor eris injuriae civium tuorum . In carnis concupiscentiam malis agitata mens ascenditur? Ne sequatur oculus mentem, audiat quod paulo superius dictum est: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, jam maechatus est eam in corde suo . Contra inimicum forsitan quisquam animum suum relaxare disponit in odium? Audiat quod illic scriptum est: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Sed is qui aliena jam non rapit, adhuc forsitan sua inordinate retinet? Audiat quod illic dicitur: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam .
Abbreviated transcription (Latin):
ualde ẽ quod ꝑ ea animus refricatur ad
calorem: ne iniquitatis sue frigore torpes¬
cat. Cum illa p̃cedentes iustos fortiter
egisse cognoscimus. ⁊ ipsi ad fortitudinẽ
bone oꝑationis accingimur. scõrum ex¬
emploꝵ flamma animus legentis in¬
cenditur. Uidet forcia que abeis facta
sunt: ⁊ ualde indignatur sibi. quia talia
non mi. tatur. Unde recte sponsi uoce
ad sponsam in canticis canticorum dicit᷑.
Sicut turris dauid collũ tuum. que edifi¬
cata ẽ cum propugnaculis suis. Mille
clipei pendent ex ea. omnis armatura
forcium Incollo et enim guttur. ingrt¬
ture uox est. Quid ergo ꝑcollum sc̃e eccłe¬
nisi saera eloquia eiuus designant᷑᷑ In qua
dum mille clipei dependere dicuntur.
ꝑhunc ꝑfec tum numerum numerus
uniuersus ostenditur. quia uniuersa
nr̃a munctio in sacro eloquio continet᷑.
bi quippe sunt p̃cepta dĩ. ibi exempla uis¬
torum. Si enun torpet ammus acondi¬
toris sui desiderio: audiat quod dicitur.

Expanded text:
valde est quod per ea animus refricatur ad valde est quod per ea animus refricatur ad calorem, ne iniquitatis suae frigore torpescat. 19. Cum illa praecedentes justos fortiter egisse cognoscimus, et ipsi ad fortitudinem bonae operationis accingimur, sanctorum exemplorum flamma animus legentis incenditur. Videt quae fortia ab eis facta sunt, et valde indignatur sibi, quia talia non imitatur. Unde recte sponsi voce ad sponsam dicitur in Canticis canticorum: Sicut turris David collum tuum, quae aedificata est cum propugnaculis suis. Mille clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium . In collo etenim guttur, in gutture nisi sacra ejus eloquia designantur? in qua dum mille clypei dependere memorantur, per hunc perfectum numerum numerus universus ostenditur, quia universa nostra munitio in sacro eIbi quippe sunt praecepta Dei, ibi exempla justorum. Si enim torpet animus a Conditoris sui desiderio, audiat quod dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
habet exterus et interius. quia inlitte¬
ram diuiditur. ⁊ allegouam. Luñ quippe
scripture sacre exteruis littera. limen uͦ
euis interiꝰ allegoria. Quia enim ꝑ litt̾am
ad allegoriam tendimus. quasi alimine
quod est exteruis. ad hoc quod ẽ interius ue¬
niimus. Et sunt in ea ꝑmulta que tta uix¬
ta litteram mentem edificant. ut ꝑhoc quod
exterus agitur. audientis mens interius
trahatur. Ibi quippe uiuenumis p̃dicam̃¬
ta oꝑis. et exempla uirtutis. Ibi iubetur
quid agere etiam corporalit̃ debeamus. Ibi
⁊hoc quod ad oꝑandum precipitur. inscõꝵ
iurorum forcium actione monstratur.
ut postquam nos ꝑ aꝑtiora p̃cepta atq
exempla iustoꝵ. ad bonam oꝑationem in¬
structi fuerimus. tunc ad limen int̾uis
id.ẽ. ad intellectum misticum intimȩ con¬
templationis. tendamus si possumus pede
meditari: nolite despicere scͥpta nr̃i redẽp¬
toris. que ad nos missa sunt. Multum

Expanded text:
habet, exterius et interius, quia in littehabet, exterius et interius, quia in litteram dividitur et allegoriam. Limen quippe Scripturae sacrae exterius, littera; limen vero ejus interius, allegoria. Quia enim per litteram ad allegoriam tendimus, quasi a limine quod est exterius, ad hoc quod est interius venimus. Et sunt in ea permulta, quae ita juxta litteram mentem aedificant, ut per hoc quod exterius agitur audientis mens interius trahatur. Ibi quippe invenimus praedicamenta operis ex exempla virtutis; ibi jubetur quid agere etiam corporaliter debemus; ibi hoc quod ad operandum praecipitur in sanctorum virorum ac fortium actione monstratur, ut postquam nos apertiora praecepta atque exempla justorum ad bonam operationem instruunt, tunc ad limen interius, id est ad intellectum mysticum intimae contemplationis, tendamus, si possumus, pedem meditari, nolite despicere scripta nostri Redemptoris, quae ad nos missa sunt. Multum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanet. Unde etiam ꝑpsalmistam de
innubib aeris: quia occulta ẽ scientia in
ꝓphetis. Nec in merito colũpne argentee.
paxilli uero erei factisunt: quia quod cla¬
re iam apłi p̃dicant. hoc ꝓphete subintel¬
lectu mystico obscure locutisunt. Recte
ergo ꝑ eris metallum signati sunt: qui
clari in suis p̃dicationib non fuerunt.
S cĩ uero apłi quia deredẽptoris nr̃i myst̾i̾o
luicem predicationis habuerunt. argenteis
colunnis expressifunt. Et notandum qd̾
argentum sonat et lucet. es uero sonat et
non lucet: quia predicatores noui testam̃¬
ti aꝑte locuti sunt. que etiam monstrare
potuerunt. Predicatores uero testamenti
ueteris. quia ꝑallegoriarum umbras de
celesti mistĩo obscura dicta protulerunt:
quasi sine luce sonitum dederunt. Quod
ergo illic ꝑpaxillos ⁊ colunnas. hoc hic ꝑ
limen exterius ilum̃ int̾ius designatur.
Sin uero portam scripturam sacram hoc
loco accipimus. ipsa quoq duo limina

Expanded text:
permanet. Unde etiam per Psalmistam de permanet. Unde etiam per Psalmistam de ia videlicet occulta est scientia in prophetis. Nec immerito columnae argenteae, paxilli vero aerei facti sunt, quia quod clare jam apostoli praedicant, hoc prophetae sub intellectu mystico obscure locuti sunt. Recte ergo per aeris metallum signati sunt, qui clari in suis praedicationibus non fuerunt. Sancti vero apostoli, quia de Redemptoris nostri mysterio lucem praedicationis habuerunt, argenteis columnis expressi sunt. Et notandum, 1339 quod argentum sonat et lucet, aes vero sonat et non lucet, quia praedicatores Novi Testamenti aperte locuti sunt quae etiam monstrare potuerunt. Praedicatores vero Testamenti Veteris quia per allegoriarum umbras de coelesti mysterio obscura dicta protulerunt, quasi sine luce sonitum dederunt. Quod ergo illic per paxillos et columnas, hoc hic per limen exterius et limen interius designatur. 18. Si vero portam Scripturam sacram hoc in loco accipimus, ipsa quoque duo limina
Abbreviated transcription (Latin):
atq hoc dĩ habitaculum instatu fidĩ liga¬
rent. Extra ergo paxilli sunt. qui ante tẽpꝰ
huius sce eccłȩ fuerunt. Sed tamen eos li¬
gant qui inpsa sunt. quia dum celestia
mysteria uentura predicant. hec postquã
ostensa sunt credibilia omnib fecerunt.
Ut ergo intus colũpne immobiles stent.
foris paxilli funes continent: quia ut
mytt̾ium crederent. illoꝵ predicatio obti¬
nuit. qui hoc priusquam fieret ⁊uidere. ⁊p̃¬
dicere potuerunt. Unde recte quoq ipse
primus apłoꝵ magna scilicet colũpna ue¬
ri tabnaculi loquitur dicens. Habemius
firmiorem ꝓpħicum sermonem. cui bene
facitis intendentes. quasi lucerne lucenti
incaliginoso loco. Quib uerbis indicat. qͥa
quamuis ad alta surrexerit exculmmine.
ibi religatus existat infide. Que tam̃ lu¬
cerna ꝓpħitici sermonis iam quidem in¬
telligentib lucet. sed ad huc non intelligen¬
tibus cooꝑta allegoriarum obscuritatib

Expanded text:
atque hoc Dei habitaculum in statu fidei ligaatque hoc Dei habitaculum in statu fidei ligarent. Extra ergo paxilli sunt, qui ante tempus hujus sanctae Ecclesiae fuerunt. Sed tamen eos ligant qui in ipsa sunt, quia dum coelestia mysteria ventura praedicant, haec postquam ostensa sunt, credibilia omnibus fecerunt. Ut ergo intus columnae immobiles stent, foris paxilli funes continent, quia ut mysterium crederent, illorum praedicatio obtinuit, qui hoc priusquam fieret, et videre et praedicere potuerunt. Unde recte quoque ipse primus apostolorum, magna scilicet columna veri tabernaculi, loquitur dicens: Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Quibus verbis indicat quia quamvis ad altiora surrexerit ex culmine, ibi religata persistat in fide. Quae tamen lucerna prophetici sermonis jam quidem intelligentibus lucet, sed adhuc non intelligentibus cooperta allegoriarum obscuritatibus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiam corporalit᷑ ñ uidisse. Exteriꝰ igit᷑
sed tam̃ non diuisi ascã eccła fuerunt: quia m̃te.
oꝑe. p̃dicatione. ista iam fidĩ sacramenta te¬
nuerunt. istam sc̃ȩ ecclȩ celsitudinem cons¬
pexerunt. quam nos non ad huc prestolan¬
do. sed iam habendo conspicimꝰ. Sicut enĩ
nos in p̃terita passione redemptoris nr̃i: ita
illi ꝑfidem in eadem uentura saluati sunt.
li qͦ foris non extra myst̾ium: sed extra tẽpꝰ
ne argentee interius starent. paxilli erei fi¬
gi ꝑ cireuitum ext̾ius iussi sunt: in quib re¬
ligatum tabnaculum teneretur. Colũpne
itaq argentee internis. paxilli uero erei ex¬
teruis figuntur. atq upsis funes ligatist̃.
ut tabnaculum fixum maneret: Quia u¬
delicet ut sc̃i apłi inluce sui sermonis solidi
starent. ⁊ totũ tab̾naculum idẽ sca eccła
infidi integritate consisteret. tanquam paxil¬
terius fixi sunt. qui u̾boꝵ suoꝵ funib
p̃dicatoꝵ mentes insoliditate striungerent.

Expanded text:
erius igitur, sed tamen non divisi a sancta Ecclesia fuerunt, quia mente, opere, praedicatione, ista jam fidei sacramenta tenuerunt, istam sanctae Ecclesiae celsitudinem conspexerunt, quam nos non adhuc praestolando, sed jam habendo conspicimus. Sicut enim nos in praeterita passione Redemptoris nostri, ita illi per fidem in eadem ventura sunt salvati. Illi ergo foris non extra mysterium, sed extra tempusnae argenteae interius starent, paxilli aerei figi per circuitum exterius jussi sunt, in quibus religatum tabernaculum teneretur. Columnae itaque argenteae interius, paxilli vero aerei exterius figuntur, atque in ipsis funes ligati sunt, ut tabernaculum fixum maneret, quia videlicet ut sancti apostoli in luce sermonis sui solidi starent, ut totum tabernaculum, id est sancta Ecclesia in fidei integritate consisteret, tanquam paxilterius fixi sunt, qui verborum suorum funibus praedicatorum mentes in soliditate stringerent,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus emicuit. Potens ieuinsa
militate conspicuus. fide firmꝰ
le se antiquis monachis studio ui¬
tutis equauerat: cum interim sub
eum cogitatio iniecta ꝑdiabolum.
qͦd rectuis eet ut rediret ad patriã
filiũq unicũ ac domũ totã ẽ uxore
saluaret. Quod utiq eẽt acceptiꝰ dõ:
quã si solum scło eripere contentus.
salutem suorũ ñ sine impietate negli¬
geret. Istiꝰ modi gͦ false iusticiȩ colore
suꝑatus: post quadriẽnium fere
cellulam suã atq ꝓpositũ heremita
deseruit. S ubi ad primum monas¬
teriũ qͦd amultis fr̃ibus habitabat᷑
accessit: causam discessionis atq con¬
siliũ querentib confitet᷑. Reniten¬
tibus cunctis. & p̃cipue loci illiꝰ abba
te: male animo fira sententia ñ po¬
tuit auelli. Igit᷑ infelici se obstina¬
tione ꝓripiens. cum dolore om̃ium
digressus a fr̃ib uix e conspectu
abscesserat. impletꝰ a demone. cru¬
entasq spumas ore ꝓuoluens. suis
dentib se ipse lacerabat. Deinde

Expanded text:
fectus emicuit. potens ieiuniis, humilitate conspicuus, fide firmus facile se antiquis monachis studio uirtutis aequauerat, cum interim subiit eum cogitatio iniecta per diabolum, quod rectius esset ut rediret ad patriam filiumque unicum ac domum totam cum uxore saluaret : quod utique esset acceptius Deo, quam si solum se saeculo eripere contentus salutem suorum non sine inpietate neclegeret. istiusmodi falsae iustitiae colore superatus post quadriennium fere cellulam suam adque propositum eremita deseruit. sed ubi ad proximum monasterium, quod a multis fratribus habitabatur, accessit, causam discessionis adque consilium quaerentibus confitetur. renitentibus cunctis et praecipue loci illius abbate retinente male animo fixa sententia non potuit auelli. igitur infelici se obstinatione proripiens cum dolore omnium digressus a fratribus. uix e conspectu abscesserat, inpletur a daemone cruentasque spumas ore prouoluens suis dentibus se ipse lacerabat. deinde
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ instituta conplexus e: ut pau¬
ca hȩc tua uerba si equanimit̾ acce¬
perint et patient᷑ expenderint. mul¬
tum eis arbitrer ꝓfutura: ut non
indigeant libris post hȩc iheronimi
coherceri.S tu illa potiꝰ euolue quȩ
ceperas. & illud qd aduersus falsam
iusticiã dicturum de ẽẽ ꝓmiseras ꝓde
documentum. Nam ut uere tͥ fatear:
nullo ꝑniciosius malo intra gallias
laboramus. Ita faciam postumianꝰ
inquit: nec te diutiꝰ tenebe suspen
dolescens quidam ex sum.¬
asia. prediues opib genere cla¬
rus. habens urorẽ & filiũ paruulũ
cum in egypto tribunus eet. & fre¬
quentib aduersum blembos expe-¬
ditionib quedam heremi conti
plura uidia

Expanded text:
nostrorum instituta conplexus es, ut paunostrorum instituta conplexus es, ut pauca haec tua uerba, si aequanimiter acceperint et patienter expenderint, multum eis arbitrer profutura, ut non indigeant libris posthac Hieronymi coerceri. sed tu illa potius euolue quae coeperas, et illud, quod aduersus falsam iustitiam dicturum te esse promiseras, prode documentum: nam, ut uere tibi fatear, nullo perniciosius malo intra Gallias laboramus. ita faciam, Postumianus inquit, nec te diutius tenebo suspensum. Adulescens quidam ex Asia praediues opibus, genere clarus, habens uxorem et filium paruulum, cum in Aegypto tribunus esset et frequentibus aduersum Blembos expeditionibus quaedam eremi contigplura uidiss
Abbreviated transcription (Latin):
resoluto necessaria conferant᷑. Quod¬
si uel de modico ei aliqua uirtutis
signa succederent: angłm se putar&.
Cȩterum cum neq oꝑe neq uircute
conspicuus sit. si quis clerieus fue¬
rit effectus. dilatat continuo fi¬
brias suas: gaudet salutationib
inflatur occursionib Ipse & ubiq
discurrit: & qui ante pedib aut¬
asello ire consueuerat. spumante
equo suꝑbus inuehitur. Parua pͥus
ac uili cellula contentꝰ habitare eri¬
git celsa laquearia. construit mul¬
ta conclauia. sculpit ostia. pingit
armaria. uestem respuit grossiorẽ.
indum̃tum molle desiderat. atq
hec caris uiduis ac familiarib man¬
dat tͥbuta uirginib Illa ut byrrũ
rigentẽ. hȩc ut fluentẽ texat lacer¬
nam. Uerũ hȩc descͥbenda mordatiꝰ
beato uiro iheronimorelinquamus:
ad ꝓpositum reu̾tamur. Tũ uͦ inquit
gallus m̃s nescio qͥd iheronimo relique¬
ris disputandum. Ita breuit̾ uniu̾sa

Expanded text:
resoluto necessaria conferantur. quodresoluto necessaria conferantur. quodsi uel de modico ei aliqua uirtutis alicuius signa succederent, angelum se putaret. ceterum cum neque opere neque uirtute conspicuus sit, i ei quis clericus fuerit effectus, dilatat continuo fimbrias suas, gaudet salutationibus, inflatur occursibus, ipse etiam ubique dis currit: et qui antea pedibus autasello ire consueuerat, spumantibus equis superbus inuehitur: parua prius ac nili cellula contentus habitare erigit celsa laquearia, construit multa conclauia, sculpit ostia, pingit armaria, uestem respuit grossiorem, indumentum molle desiderat, adque haec caris uiduis ac familiaribus mandat tributa uirginibus, illa ut byrrum rigentem, haec ut fluentem texat lacernam. uerum haec describenda mordacius beato uiro Hieronymo relinquamus: ad propositum reuertamur. Tu uero, inquit Gallus meus, nescio quid Hieronymo reliqueris disputandum: ita breuiter uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
curauerat. Quid multis morer
Ille p̃potens. ille signis atq uirtu¬
tibus toto oriente uulgatus ille ad
cuiꝰ limina popłi ante confluxerant.
ad cuiꝰ fores sũmȩ istiꝰ scłi se ꝓstraue¬
rant potestates: correptus a demone
ẽ. tentus in uinculis. Omĩa illa quȩ
inergumini solent ferre ꝑpessus. qͥnto¬
demũ mense purgatus ẽ: ñ tantũ
demone. sed qd illi erat utiliꝰ atq op¬
tatius uanitate. S mͥ ista replicanti
nr̃a infelicitas nr̃a occurrit infirmi¬
tas. Quis enim nr̃m ẽ. quẽ si unus
homunculus humilis salutauerit.
aut fatuis atq ad ulantib u̾bis femi¬
na una laudauerit. ñ continuo ela¬
tus sit superbia ñ statim inflatus
sit uanitate: ut etiam si ñ habeat
conscientiã sc̃itatis. tam̃ quia uel
multoꝵ adulatione aut fortassis
errore sc̃s eẽ dicatur. scissimũ se pu¬
tabit: Iam uͦ si ei munera crebra
mittantur. dĩ se munificentia as¬
serit honorari: cui dormienti atq

Expanded text:
curauerat. quid multis morer? curauerat. quid multis morer? ille praepotens, ille signis adque uirtutibus toto Oriente uulgatus, ille ad cuius limina populi ante confluxerant, ad cuius fores summae istius saeculi se prostrauerant potestates, correptus a daemone est retentus in uinculis: omnia demum illa, quae energumeni solent ferre, perpessus quinto mense purgatus est non tantum daemone, sed, quod illi erat utilius adque optatius, uanitate. Sed mihi ista replicanti nostra infelicitas, nostra occurrit infirmitas. quis enim nostrum est, quem si unus homunculus humilis salutauerit aut fatuis adque adulantibus uerbis femina una laudauerit, non continuo elatus sit superbia, non statim inflatus sit uanitate? ut, etiamsi non habeat conscientiam sanctitatis, tamen, quia uel stultorum adulatione aut fortasse errore sanctus esse dicatur, sanctissimum se putabit! iam uero si ei munera crebra mittantur, Dei se magnificentia adseret honorari, cui dormienti adque
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotali auctoritate deposita con¬
ingi se ab eo atq benedici humilit̃
postulantes: sanctificatos se ac di¬
uino munere illustratos quoties
manum illiꝰ uestemq contigerant
ñ ĩ merito crediderunt. Hic ferebat᷑
loquarͤ ne gallus hoc audiat. septẽ
tantũ caricis sustentari. Interea scõ
uiro ut ex uirtute honor: ita ex ho¬
nore uanitas cepit obreꝑe. Quod
malum ubi ille potuit pͥmũ in se
sentire grassari: du multũq dis¬
cutere conatus est. s repelli penitꝰ
ł tacita conscientia uanitas ꝑseue¬
rante uirtute non potuit. Ubiq
nomen eus demones fatebantur:
excludere a se confluentiũ popłos
ñ ualebat. Hirus interim latens
serpebat in pectore: & cuiꝰ nutu
ex aliorum corporib demones fu¬
gabant᷑. se ipsum occultis cogita¬
tionibus uanitatis purgare ñ
poterat. Totis gͥ p̾cibus conuerso
ad dm̃: fertur orasse. ut ꝑmissa
in se mensib quinq diaboli po¬
destate similis his fieret quos ipse

Expanded text:
sacerdotali auctoritate deposita, contsacerdotali auctoritate deposita, contingi se ab eo adque benedici humiliter postulantes, sanctificatos se ac diuino munere inlustratos, quotiens manum illius uestemque contigerant, non inmerito crediderunt. hic ferebaturloquar, ne Gallus hoc audiat — sex tantum caricis sustentari. interea sancto uiro ut ex uirtute honor, ita ex honore uanitas coepit obrepere. quod malum ille ubi primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repelli penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique nomen eius daemones fatebantur: excludere a se confluentium populos non ualebat. uirus interim latens serpebat in pectore, et cuius nutu ex aliorum corporibus daemones fugabantur, se ipsum occultis cogitationibus uanitatis purgare non poterat. totis igitur precibus conuersus ad Deum fertur orasse, ut permissa in se mensibus quinque diabolo potestate similis his fieret, quos ipse
Abbreviated transcription (Latin):
laborem iam affecti frĩs eludit. E¬
cio demũ succe dentiũ temꝑum
labente curriculo. cum neq noc¬
te neq int̾duu aquariꝰ ille cessaret
oꝑator: urga floruit. Ego ipsam
ex illa uirgula arbusculam quȩ
Hodieq intra atͥum monasteris¬
est. ramis uirentib uidi. quasi
in testimonium manenꝰ quantũ
obecuientia meruit: & quantũ fi¬
des possit ostendit. S mͥ dies
ante deficiet: quam diuersa mi
uo uobis adhuc p̃clara memora¬
bo. Quorũ unum egregiũ erit
aduersus inflationẽ miserȩ uanita¬
tis exemplũ: alterũ adu̾sus falsã
iusticiam non mediocre docum̃¬
tum. Quidã ergo sẽs fugandoꝵ de
corporib obsessis demonũ incre¬
dibili preditus potestate: in au¬
dita ꝑ singulos dies signa faciebat.
Non solum enĩ p̾sens. neq uerbo
tantum: sed absens quoꝙ int̾dũ
lis: ex toto ad eum orbe
otestatum: ꝓforib illiꝰ sepe ia¬
runt. Episcopi quoq scĩssimi

Expanded text:
laborem iam affecti fratris eludit. telaborem iam affecti fratris eludit. tertio demum succedentium temporum labente curriculo, cum neque noctu neque interdiu aquarius ille cessaret operator, uirga floruit. ego ipsam ex illa uirgula arbusculam uidi, quae hodieque in atrio monasterii ramis uirentibus quasi in testimonium manens, quantum oboedientia meruerit et quantum fides possit, ostendit. sed me dies ante deficiet, quam diuersa mirDuo uobis adhuc praeclara memorabo: quorum unum egregium erit aduersus inflationem miserae uanitatis exemplum, alterum aduersus falsam iustitiam non mediocre documentum. quidam ergo sanctus, fugandorum de corporibus obsessis daemonum incredibili praeditus potestate, inaudita per singulos dies signa faciebat. non solum enim praesens, neque uerbo tantum, sed absens quoque interdum atur a populis ex toto ad eum orbe potestatum pro foribus illius saepe iacuerunt. episcopi quoque sanctissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
tuum xp̃e tironẽ ignis ille ñ attigit:
ut nec abbatem pigeret dura man¬
dasse: nec discipulum peniteret im¬
perio paruisse. qui eo quo aduenerat
die dum temptaret᷑ infirmꝰ ꝑfectꝰ
inuentus est. Merito felir: merito
gloriosus. Probatus obedientia: glo¬
rificatus est passione. xiii
N eodem aũt monasterio factũ id
qͦd dicturus sum. recenti memoria
ferebatur. Quidã itidem ad eundẽ
abbatem recipiendus aduenerat.
Cum pͥma ei lex obedientiȩ poneret᷑.
ac ꝑpetẽ polliceret᷑ ad omĩa ł extrema
patientiã: casu abbas storacinã uir¬
gam iam pͥdem aridã manu gere¬
bat. Hanc solo figit: atq illi aduene
id oꝑis imponit. ut tam dui uirgu¬
le aquam irriguã ministraret: do¬
nec qͦd contra omnẽ naturã erat. lig¬
num aridũ in solo arente uiuisce¬
ret.Subiectus ad uena durȩ legis
imperio aqua
operis spes ee non poterat. ta
obedientiȩ uirtus in labore disg¬
bat. Sequens quoq annus uan

Expanded text:
tuum, Christe, tironem ignis ille non attigit, tuum, Christe, tironem ignis ille non attigit, ut nec abbatem pigeret dura mandasse, nec discipulum poeniteret imperio paruisse? qui eo quo advenerat die, dum tentaretur infirmus, perfectus inventus est, merito felix, merito gloriosus: probatus obedientia, glorificatus est passione. XIX. In eodem autem monasterio factum id quod dicturus sum, recenti mferebatur. quidam itidem ad eundem abbatem recipiendus aduenerat. cum prima ei lex oboedientiae poneretur ac perpetem polliceretur ad omnia uel extrema patientiam, casu abbas storacinam uirgam iam pridem aridam manu gerebat. hanc solo figit adque illi aduenae id operis inponit, ut tamdiu uirgulae aquam inriguam ministraret, donec, quod contra omnem naturam erat, lignum aridum in solo arente uiresceret. subiectus aduena durae legis imperio aquamoperis spes esse non poterat: tamen oboedientiae uirtus in labore durabat. sequens quoque annus uanum
Abbreviated transcription (Latin):
facile ualeret implere patientia: ali¬
ud potius monasterium ubi facilio¬
rib legib uiueret᷑ expeteret: ne tẽp¬
taret aggredi qͦd implere non poss&.
Ille uero nichil his t̾rorib ꝑmoueri
s magis ita omnem obedientiam
polliceri. ut si eum abbas in ignẽ
ire p̃ciꝑet: non recusaret intrare.
Quam illiꝰ ꝓfessionẽ ubi magister
accepit: ñ cunctatus ꝓbare ꝓfiten¬
tem. Casu clibanus ꝓpt̾ arcdebat qͥ
multo igne succensus coquendis
panib parabatur. Exundabat¬
abruptis flãma fornacib & intra¬
camini illiꝰ concaua totis habenis
regnabat incendiũ. Hoc igit᷑ ad ue¬
nam illũ iubet magister intrare.
Nec diftulit parere p̃cepto. Medias
flãmas nichil cunctatus ingredit᷑.
Quȩ mox tam audaci fide iuicte ue¬
lud illis quondam hebreis pueris
cessẽ re uenienti. Suꝑata natura ẽ:
fugit incendium: & qui putabat᷑
arsurus. uelud frigido rore ꝑfusus
se ipse miratus est.S qͥd mirum. si

Expanded text:
facile ualeret inplere patientia: alifacile ualeret inplere patientia: aliud potius monasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihil his terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusaret intrare. quam illius professionem ubi magister accepit, non cunctatus probare profitentem. casu clibanus propter ardebat, qui multo igne succensus coquendis panibus parabatur: exundabatabruptis flacamini illius concava totis habenis regnabat incendium. Hunc igitur advenam illum jubet magister intrare: nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur; quae mox tam audaci fide victae, velut illis quondam Hebraeis pueris, cessere venienti. Superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, velut frigido rore perfusum se ipse miratus est. Sed quid mirum, si