comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯDiscipłi sermonẽ adnĩ¬
cȩ passionis tociens
replicatũ id̾o intelli¬
gere ñ iralent: quia
que maxime uidere de¬
siderant: eiꝰ mortem au
mori posse ñ pictant.

Expanded text:
Discipuli sermonem Dominicae passionis toties replicatum ideo intelligere non valent, quia quem maxime videre desiderant, ejus mortem audmori posse non putant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Om̃is qui uenit.
Postqͣm de aꝑte ma¬
de uere ⁊ simulate
bonis diu disputaint:
bonos auditores u̾bi:
sibi ip̃i. malos uero.¬
drabolo assimilat. qua sic̃
sonis unã eccłram sibi con¬
struit. erudit. gub̃nat: in
nus auditor uariis iur¬
tutib suꝑnã sibi man¬
sionẽ edificat. in fict᷑o
cũ xp̃o de dedicatione
letaturꝰ. & sic̃ diabolus

Expanded text:
Omnis qui venit, etc. Postquam de aperte made vere et simulatis bonis diu disputavit, bonos auditores verbi sibi ipsis, malos diabolo assimilat. Quia sicut ersonis unam Ecclesiam construit, erudit, gubernat, innus auditor variis virtutibus supernam sibi mansionem aedificat in futuro cum Christo de dedicatione laetaturus. Et sicut diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ punctiones uitioꝵ.
uua ⁊ ficus: Aulcedo
none ꝯu̾sationis. qua
xp̃e in nobis esurit. et
feruor diłonis. qui
letificat cor hoĩs: Hon
de spinis ⁊ rubis: iura
uł ficus. quia mens
simulare: s ñ ferre
fructꝰ noui hoĩs. Qd̃ si
qͣndo facta uł dacta
maloꝵ ꝓsunt bonis: ñ
hoc faciint mali. s fit
de illis: consilio deiz¬
¶ꝓfert botiũ diligit ini¬
micũ. om̃i petenti tri¬
malũ. odit amicũ. Au¬
fert aliena. ñ dat sua.
⁊ huiꝰ mõi. que d̾s iudi¬
eat sedm intentionẽ e:¬
e: cordis. R uere quia de bono uł malo corde ꝓcedit.
bonus uł malus debet iudicari fructus: quia
ex habundantia cordis que intus latent: loqͥ¬
tur ext̃ius os .i. ꝓcedit exterior effectuis. tã in
uerbis qͣm in fa̾ctis ꝙ hoc ẽ: qͣntũ ad aiinũ
examen. Cui loquit᷑ os cordis. quia ex qua inten¬
tione u̾ba ꝓcedant: ñ ignorat qui ⁊̃ uerba que
ext̃ius bona uident᷑: quia ex mala radice ꝓced̃t:

Expanded text:
 punctiones vitiorum. Uva et ficus, dulcedo novae conversationis quam Christus in nobis esurit, et fervor dilectionis qui laetificat cor hominis. Non de spinis et rubis uva vel ficus, quia mens simulare, sed non ferre fructum novi hominis. Quod si quando facta vel dicta malorum prosunt bonis, non hoc faciunt mali, sed fit de illis consilio Deifert bonum. Diligit inimicum. Omni petenti trimalum, etc. Odit amicum, aufert aliena, non dat sua, et hujusmodi, quae Deus judicat secundum intentionem cordis. Et vere, quia de bono vel malo corde procedit, bonus vel malus debet judicari fructus, quia ex abundantia cordis quod interius latet loquitur os, id est procedit exterius effectus, tam in verbis quam in factis. Hoc est quantum ad divinum examen cui loquitur os cordis, quia ex qua intentione verba procedunt, non ignorat. Quia etiam verba quae exterius bona videntur, quia ex mala radice procedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dere: pͥmum uide u¬
trũ similis ei sis. qd̾
si es: parit̾ ingemisce
⁊ ñ eumtibi obtemꝑa¬
re.s pariter conarr
mone. Qd̃ si ñ es similis
tam̃ quia uł olim fui¬
sti: uł eẽ potiusti: con¬
descende. ⁊ ñ ex odio:
s ex miscd̾ia: argue.
Raro gͦ. ⁊ ñ si ne magna
necc̃itate: sunt obiur¬
gationes adhibende.⁊
non nisi respectu dei.
remota ab oculo trabe.

Expanded text:
dere, primum vide si similis ei sis. Quod si es, pariter ingemisce et noli eum tibi obtemperare, sed pariter conari mone. Quod si non es similis, tamen quia olim fuisti, vel esse potuisti, condescende, et non ex odio sed misericordia argue. Raro ergo non sine magna necessitate sunt objurgationes adhibenda, et nonnisi respectu Dei, remota ab oculo trabe.
Abbreviated transcription (Latin):
s suidua ad quã hehas
eccłiã. quea suo ꝯditore
cte fidi nesciũ. qͣsi paupe¬
rem filiũ egena stipe nu.¬
utilis. sarepta: incendiũ
uł angustia panis int̃¬
expͥmit᷑. quȩ inutili ue

Expanded text:
 vidua ad quam Elias Ecclesiam, quae, a suo diutius ctae fidei nescium, quasi pauperem filiuutilis; Sarepta vero incendium vel angustia panis inteexprimitur, quae inutili ve
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝓpħ icus sermo mutit᷑ ad eam. qui in iudea fa¬
pe ꝑielitabat᷑. clausa celi ianua .i. cessante sc̃p¬
turaꝵ intelligñtia: ꝓ ꝑfidia iudeoꝵ. Uenit gͦ ꝓ
pħicris sermo ad eccłiam. ut receptiis: pasc̾et: et
refic̾et corda c̾dentiũ. ubi pͥus panis sp̃ualis erat¬
angustta: ibi farina ⁊ oleũ ore ꝓpħico benedicit᷑.
.i. fructus ⁊ hilaritas caritatis. uł gr̾acra dñici
corꝑis. ⁊ unctio cͥsmatis. in defectu u̾bi celestis
munere fecundat᷑. ⁊ hactenꝰ hec muna apd̃ eccł̾rã
ñ deficiunt. ħ mulier misticũ panẽ factura:

Expanded text:
erat cognoscendae Diitabatur, clausa coeli janua id est, cessante Scripturarum intelligentia pro perfidia Judaeorum. Venit ergo propheticus sermo ad Ecclesiam, ut receptus pasceretur, et reficeret corda credentium. Ubi prius erat panis spiritualis angustia, ibi farina oleumque ore prophetico benedicitur, id est, fructus et hilaritas charitatis, vel gratia Dominici corporis et unctio charismatis indefectivo verbi coelestis munere fecundatur, et hactenus haec munera apud Ecclesiam non deficiunt. Quod haec mulier mysticum panem factura,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pulcherrimũ affec¬
tande conu̾sionis exem¬
plũ: quod tam cito latro
buit: qͣm rogatur. Ille¬
rogabat: memĩto m̾̃i cũ¬
minꝰ ait. Hodie mecum
noscit dñs: quia ille eiꝰ

Expanded text:
 Pulcherrimum affectandae conversionis exemplum, quod tam cito latronbuit, qrogabat: Memento mminus ait: Hodie mecum noscit Dominus, quia ille ci
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ: ⁊ affectate
patͦciniũ ⁊ offen¬
sam timere debemꝰ:
ix. iustis. qui n
errauerunt: nec
indigent pentrũ¬
cra: angłi intelli¬
impios iustificare:
qͣm iustos ereare
⁊ oseruare. quia

Expanded text:
quorum et affectare patrocinium, et offensam timere debemus.novem justis qui non erraverunt nec indigent poenitentia, angeli intellimpios justificare quam justos creare et conservare, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Cur usos ad hẽ.
cũ ptꝰ hẽ: multi
occisi: ante natalẽ
mox plieri ab hac
gen̾atione sunt
ꝑempti. S quia
abel pastor oui

Expanded text:
Cur usque ad hunc, cum post hunc multi occisi ante natale mox pueri ab hac generatione sunt perempti? Sed quia Abel pastor ovi
Abbreviated transcription (Latin):
s Manifestum ẽ: iu¬
odisse: uł ñ intelle¬
xisse salutẽ. Uñ: ⁊¬
adu̾sus petrũ dr̃. Qua¬
re introisti ad gentes

Expanded text:
 Manifestum est Juodisse, vel non intelxisse salutem. Unde adversus Petrum dicitur: Quare introisti ad gentes
Abbreviated transcription (Latin):
o dicit ioħes: qͥa bucellam adño tra¬
ditam: intrauit sathanas in iudã.
S ⁊ ante bucellam: muaserat eum
sathanas. & quẽ pͥus intrau̾at ut
deciꝑet: postmodũ intrauit: ut
iam sibi traditũ plemꝰ possid̾et:¬

Expanded text:
od post buccellam a Domino traditam intravit Satanas in Judam. Sed et ante buccellam invaserat eum Satanas, et quem prius intraverat ut deciperet, postmodum intravit, ut jam sibi traditum plenius posside
Abbreviated transcription (Latin):
transiuit ext̾minator ꝑ egiptũ.
uł dñs: lib̃ans popłm suũ. Quo
noĩe sig̃cabrt᷑: agnũ in hac die
de mundo ad parrẽ tͣnsiturũ
Int̾ pascha u̾o ⁊ azima hoc distat:
quod pascha uocatur solus dies:

Expanded text:
transivit exterminator per Aegyptum, vel Dominus liberans populum suum, quo nomine significabatur Agnum in hac die de mundo ad Patrem transiturum. Inter Pascha vero et azyma hoc distat, quod Pascha vocatur solus dies,
Abbreviated transcription (Latin):
ximoꝵ. Unde: hic: lucas dies festus arimoꝵ: qui dicit᷑ pasch̾a.
quia ⁊ festus dies pasche: in arimis panib celebrari p̃cipiebat᷑. Et
nos: quasi pascha ꝑpetuũ facientes: semꝑ ex hoc mundo transire
p̃cipimut. Uno die immolato agno ad uesperum: sequunt᷑ .uii. duies
arimoꝵ. Qura xp̃e in plinitudine tempoꝵ semel ꝓ nobis passus: to¬
to tempore sełi ꝯuod .uii. dieb agit᷑: in arimis sinceritatis it
ueritatis: p̃cipit esse uiuendum:¬

Expanded text:
stus Azymorum, qui dicitur Pascha , quia et Paschae dies in azymis panibus celebrari praecipiebantur. Et nos quasi perpetuum Pascha facientes, semper ex hoc mundo transire aecipimur: uno die immolato agno ad vesperam sequuntur septem dies Azymorum, quia Christus in plenitudine temporum semel pro nobis passus, toto tempore saeculi quod septem diebus agitur in azymis sinceritatis et veritatis praecepit esse vivendum
Abbreviated transcription (Latin):
negat : penitꝰ con¬
terit᷑. ut nec testa
renaneat. Uł cadit
suꝑ eum: qui modo
ꝯtempnit. ⁊ inuiriis afficit. necdum penitꝰ
interit. s quassat᷑: ut ñ ambulet rectus. sa¬
dit suꝑ eũ lapis: quem: ueniens in iuactio
oppͥmit:

Expanded text:
negat, penitus conteritur, ut nec testa aneat; vel cadit super eum qui modo contemnit et injuriis afficit, necdum penitus interiit, sed quassatur ut non ambulet rectus. Cadit super illum lapis, quando veniens in judicio opprimit
Abbreviated transcription (Latin):
noscunt. Quod enĩ¬
in mente gerebant:
tineri intelligunt.
Negantib ergo
iudeis: iustum
ad gentes tranf.¬
ferri: quid sal¬
uator respon¬
deat: attende.

Expanded text:
noscunt. Quod enin mente gerebant, tineri intelligunt. Negantibus ergo Judaeis justum ad gentes transferri, quid Salvator respondeat attende.
Abbreviated transcription (Latin):
lingua ñ pot̾at: animo exril¬
tante salictat. ⁊ sue p̃cursioĩs
offm inchoat: Ecce apparet qd̃
angłs dix̾at. sp̃uscõ replebit᷑
ad huo ex itõ mr̃is sue¬

Expanded text:
lingua non poterat, animo exsultante salutat, et suae praecursionis officium inchoat. Ecce apparet quod angelus dixerat: Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris su
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m dm̃: spĩtalis cognationis
consortio non carebant:
se extollit. s suȩ ꝯditionis: ⁊ di¬
uinȩ dignationis: ꝑ omĩa me¬
mor: se ancillã illiꝰ eẽ fatet᷑: ciuuiꝰ :÷¬

Expanded text:
secundum Deum spiritualis cognationis consortio non carebant. se extollit, sed suae conditionis et divinae cognationis per omnia memor, se ancillam illius esse fatetur, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemantes sua lu¬
ce fruerent᷑: ꝙ nota. qd̾
sexta hora .i. sole reces¬
suro a centro mundi:
crucifigit᷑. diluculo .i.
oriente sole:resurgit.

Expanded text:
blasphemantes sua luce fruerentur. Et nota quod sexta hora, id est sole recessuro a centro mundi, crucifigitur; diluculo, id est oriente sole, resurgit
Abbreviated transcription (Latin):
sui electi. Aridum:
impii ⁊ pecc̃ores. Uñ ait.
Si ego qui pecc̃m ñ feci:
qui lignui uite appel¬
nos fructus grẽ ꝑ sin¬
gulos menses affero:
sine igne passionis:
de mundo ñ exeo:
que torm̃ta ma¬
nent illos qui fru-¬
ctib sunt uacui: in¬
suꝑ lignũ uitȩ flam

Expanded text:
sui electi, aridum impii et peccatores, unde ait: Si ergo ego qui peccatum non feci, qui lignum vitae menos fructus gratiae per singulos menses affero, sine igne passionis de hoc mundo non exeo, quae tormenta manent illos qui fructibus sunt vacui, insuper et lignum vitae flam
Abbreviated transcription (Latin):
doctores: dormien¬
do celestia subeunt.
modo: fidebiũ cas¬
tatis exempla que¬
rendo circueunt.
modo: ad publicũ
pastoralis officii do¬
cendo redeunt. ut

Expanded text:
teris dormiendo coelestia subeunt, modo fidelium castatis exempla quaerendo circueunt, modo ad publicum pastoralis officii docendo redeunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cecidisse: net aliqͥs
scõrum in resurr̾one
dñi ꝓstrattis in t̾ram
adorasse: legit᷑. Unde:
mos cepit in eccłia:
paschali tp̃r ñ flecti
genua in or̾one. s
uultu in t̾ram de¬
clinato orare:¬
Sicut mulieres in
monum̃to dnĩ stan¬
tes: recordant᷑ uerboꝵ
que de sua dispensari¬
one p̃fatus erat: sic

Expanded text:
cecidisse, nec aliquis sanctorum in resurrectione Domini prostratus in terram adorare legitur; unde mos coepit in Ecclesia paschali tempore non flecti genua in oratione, sed vultu in terram declinato orareSicut mulieres in monumento Domini stantes, recordantur verborum quae de sua dispensatione praefatus erat, sic
Abbreviated transcription (Latin):
Qui deuorant
sub obtentu ꝓ¬
lixe orõnis. Qura
ut religiosiores
appareant: ꝓli
tis: qͣi patͦni: lau¬
des ⁊ pecumas ac¬
cipiant Quoꝵ eriã¬
orõ fit in pect̃m. ut
ñ solũ ꝓ abiis int̃¬

Expanded text:
Qui devorant, Sub obtentu prolixae orationis, qui ut religiosiores appareant, proltis, quasi patroni laudes et pecunias accipiant, quorum oratio fit in peccatum, ut non solum pro aliis n
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non salutari
sedes uetat eis:¬
s quib debemꝰ ex ordine
officii. s eis: qui inde¬
is fori litib int̾esse
nelit: qui desiderat
sedere incathedra mo¬
ysi:

Expanded text:
Non salutari sedes vetat eis quibus debentur ex ordine officii, sed eis qui indeis fori litibus interesse velit, qui desiderat sedere in cathedra Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
ad lacͥmas. quasi in
mentẽ eiꝰ reducins:
quotiens negau̾at.¬
⁊ quod ei p̃dixat. Nec
potuit in tenebris
remanere:quẽ lux
mundi respexit:
seclusus: culpam
lauat. quod ñ intus
Ob hoc ꝑmissus ẽ

Expanded text:
ad lacrymas, quasi in mentem ei reducens quoties negaverat, quod ei praedixerat, nec potuit in tenebris remanere quem lux mundi respexit. seclusus culpam lavat, quae non intus ob hoc permissus e
Abbreviated transcription (Latin):
mpleta ẽ ꝓpħia. In
uirga ꝑcutient in dexil¬
lam iudicis isrł. et
rtem. dedi maxillã
meã alapis. S qui
tunc cedebat᷑ colaphi
iudeoꝵ: nrinc ceditur
blasphemiis falsorũ
faciẽ: non ut coꝵ sce¬
lera ñ uideat: s ut
a se:sicut quondam:
moysi fecerunt: grãm
cognitionis eiꝰ abscon¬
dant. Si enĩ cred̾e̾nt
moysi: cred̾e̾nt ⁊ dnĩo.
hoc uelam̃: usq ho¬
die manet suꝑ corda
ablatũ: cũ illo mo¬
riente: est uelum
templi scissum:

Expanded text:
mpleta est prophetia: In virga percutietur maxilla judicis Israel. Et item: Dedi maxillam meam alapis. Sed qui tunc caedebatur colaphis Judaeorum, nunc caeditur blasphemiis falsorum faciem, non ut eorum scelera non videret, sed ut a se sicut quondam Moysi fecerunt gratiam cognitionis ejus abscondant: Si enim crederent Moysi, crederent et Domino . Hoc velamen usque hodie manet super corda ablatum: cum illo moriente velum templi scissum
Abbreviated transcription (Latin):
me moriturũ.
mortẽ solu̾e̾ pot̃.
Cuiꝰ mors: mortem:
⁊ ip̃m mortis aue¬
torem: destrriet.
ꝓgeniem: Aigras
lacrimaꝵ fontib
abluite ne cũ ꝑ-¬
fidis dampnemi¬
ni: in ultionem
mee crucis

Expanded text:
me moriturum, mortem solvere potest, cujus mors mortem, et ipsum mortis auctorem destruet, progeniem dignis lacrymarum fontibus abluite, ne cum perfidis damnemini in ultionem meae crucis
Abbreviated transcription (Latin):
hñt: scͥptitras in¬
telligunt. hanc
legis ꝑiti: nec ip̃i¬
in lege ⁊ ꝓpħis in¬
delligunt: nec ab
aliis intelligi uo¬
lunt: Intrare est.¬
ad arcbana inte¬
ligenda penctͣie.
uł doctor: si illos
quos uerbo edifi¬
cat: eremplo scan¬
daluat: nec ipse
regñ̃ di intrat.
s illos qui int̾re
pot̾ant exeludit:¬

Expanded text:
habent, Scripturas intelligunt. Hanc legisperiti, nec ipsi lege et prophetis intelligunt, nec ab aliis intelligi volunt. Intrare ad arcana intelligenda penetrare. Vel doctor si illos quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat et illos qui intrare poterant excludit
Abbreviated transcription (Latin):
de celo q̃rebant. temp¬
tantes. hos arguit. qa
si uellent atrend̾e: pos¬
bes ab occasu oriens: car¬
nem xp̃i a morte risur¬
gentẽ sig̃cat. ex quo tp̃r:
om̃ib ĩris ẽ infusus.

Expanded text:
de coelo quaerebant tentantes. Hos ergo arguit, quia si vellent attendere, posbes ab occasu oriens, carnem Christi a morte resurgentem significat, ex quo tempore omnibus terris est infusu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nota. qd̾ in hac ter¬
cia inuitatione: non
dicit᷑: inuita. s compel¬
le intrare. Qui eñi mun
di huĩ adu̾ sitatibus¬
fracti: ad dei amorem
redeunt: ⁊ a p̃seritis iu¬
te desideriis corrigunt᷑
quid nisi compulsi

Expanded text:
Nota quod in hac teria invitatione non dicitur: Invita, sed Compelle intrare. Qui enim di adversitatibusfracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis desideriis corriguntur, illi non nisi compulsi
Abbreviated transcription (Latin):
intrant: Quidã autẽ
qui donium intellectꝰ
accipiunt: s opere ñ
implent Quidã uocant᷑: ⁊ ueniunt. qui

Expanded text:
intrant. Quidam autem qui domum intellectus accipiunt, sed opere non implent. Quidam vocantur et veniunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cum ꝑ gr̃am fid̾i uo¬
catus a p̃dicatore. mẽ¬
bris eccłiȩ te iunxeris:
ñ te de meritis głando:
qi cet̃is sis sublimior:
extollas
bescens: qd̾ dete ali¬
q̈ndo maiora p̃sumpsi¬
sti: incipias ad pn̾am
te meriti cognoscere:¬

Expanded text:
Cum per gratiam fidei vocatus a praedicatore, membris Ecclesiae te junxeris, non te de meritis gloriando, quasi caeteris sublimior extollas. bescens quod de te aliquando majora praesumpsisti, incipies ad poenitentiam te minoris cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
iudam iã retessisse. et
multos alios iam retro
abiisse: auditis uerbis
incomphensibilis sacra¬
m̃ti qñ hec loquebatur

Expanded text:
udam jam recessisse, et multos alios jam retro abisse, auditis verbis incomprehensibilis sacramenti quando haec loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
datur p̃ciptũ. qui¬
a si una diuidat᷑:
nemo uestit᷑. In di¬
midia tunica: et
nudus remanet qͥ
accipit:⁊ qͥ dedit.

Expanded text:
datur praeceptum ; quia si una dividatur, nemo ea vestitur. In dimidia enim tunica, et nudus remanet qui accipit et qui dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
a lienoꝵ se temꝑarent
appctitu: tandem ad
nicanda ꝑting̾e̾nt:¬
deramine eos psio¬
monsne ab eis calũp¬
nrando p̃dam reqͥ¬
rant: quib mili¬
tando ꝓdesse de-¬
buerant. docens:
iccͥco: stipendia ꝯ¬
stitta ẽẽ milicie.
nedum sumptus
querit᷑: predo gras¬
setur Nullũ offm̃:
tas: Ab agenda mĩa¬

Expanded text:
alienorum se temperant appetitu, tandem ad nicanda pertingerentderamine eos praemonet, ne ab eis caluando praedam requirant, quibus militando prodesse debuerant. Docens idcirco stipendia constituta militiae, ne dum sumptus quaeritur, praedo grassetur. Nullum ergo um ab agenda mi
Abbreviated transcription (Latin):
frnctũ ꝑtinit. ut
ñ tm̃ ext̃iora minꝰ
necessarra. s etrã
ip̃a ualde necc̃ia:
cũ ꝓximis diuida¬
mus. ut escam. qua
nos  fructꝰ pne

Expanded text:
fructum pertinet, ut non exteriora et minus necessaria, sed etiam ipsa valde necessaria cum proximis dividamus, ut escam qua vnos fructus poe
Abbreviated transcription (Latin):
faciebant: utt ue¬
nirent scanda la
ꝑ se. quȩ ñ po¬
terant ñ eueni¬
re in mundo. e¬
¶ Qui u̾ba legis despiciunt:
redẽptoris p̃cepta: qui ex
mortuis surrexit: quanto

Expanded text:
faciebant, ut evenirent scandala per se quae non poterant non evenire in mundo  qui verba legis despiciunt, redemptoris praecepta qui ex mortuis surrexit quanto
Abbreviated transcription (Latin):
Qiua pharisei suꝑbi
⁊ auari: sicut penitñtib ue¬
nrã: ita egentib pecuniã ne¬
gabant: ideo salirator: nẽ ad il¬
los: nc̃ illis audientib ad disci-¬
pulos: de pietate uerba facit:

Expanded text:
ia Pharisaei superbi et avari sicut petentibus veniam, ita egentibus pecuniam negabant; ideo Salvator nunc ad illos, nunc illis audientibus, ad discipulos de pietate verba facit.
Abbreviated transcription (Latin):
s meretͥces sunt:
suꝑsticiones gentilrũ.
Cum quib subam dissi¬
pat. qui relicto uero¬
conubio u̾bi di. cũ demo¬
ne feda cupidditate forn¬
eatur:¬

Expanded text:
 Meretrices sunt superstitiones gentilium, cum quibus substantiam dissipat, qui, relicto connubio verbi Dei, cum daemone feda cupiditate fornicatur
Abbreviated transcription (Latin):
que de angus¬
tiis litt̾e egredi¬
ens: in subli¬
mi loco recipit
saliratorem. Qũi in
litt̾a rentanet. in imis
pascha facit S qui

Expanded text:
quae de angustiis terrae egrediens in sublimi loco recipit Salvatorem. Qui in littera remanet, intimis Pascha facit, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
ani qui reꝓbis ac¬
tib exacerbant:
dum suas cogitati¬
ones ⁊ oꝑa tenebra¬
rum ab illo uideri
non putant: quasi illu¬

Expanded text:
nque reprobis actibus eum exacerbant, dum suas cogitationes et opera tenebrarum ab illo, videri non putant, quasi illu
Abbreviated transcription (Latin):
per ꝑfidiã defunctus
effertur. quẽ mat̃ eccłra
nil in mundo q̃i ꝓpͥum
lorũ turbis circũ septa
pio affectu plorat. ⁊ ad uitã¬
rat. Quod ⁊ interim in pau¬
cis indeoꝵ conu̾sis: ⁊ tandẽ

Expanded text:
perfidia defunctus effertur, quoniam mater Ecclesia nil in mundo quasi populorum turbis circum septa pio affectu plorat, et ad vitrat; quod et interim in paucis Judaeorum conversis, et tande
Abbreviated transcription (Latin):
ñ longe habet iħm a domo.
tam ⁊ si sub tectũ imita¬
re ñ audet. qͥa ꝓpe tim̃¬
tes eũ: salutart ip̃iꝰ. ꝙ qͥ
nat᷑ali lege recte utitur:
quo bona que nouit oꝑa¬
tur: eo illi qui uere bo¬
nus ẽ aꝓpiat. at illis qͦs
errore gentilitatis cri¬
mina uinxert̃: aptari
enĩ ex his de longe uene¬
runt:¬

Expanded text:
n longe haberet a domo, tametsi sub tectum suum invitare non auderet, quia prope timentes eum salutare ipsius . Et qui naturali lege recte utitur, quo bona quae novit tur, eo illi qui vere bonus est appropiat. At illis quos errore gentilitatis crimina vinxerant, aptari enim ex his de longe venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nec in isił. fides istius
etrã electiorib ⁊ dm̃ iu
dentib antefittur:
In isto uno: fides genti¬
um p̃fertur isrłi¬

Expanded text:
Nec in Israel. Fides istius etiam electioribus et Deum dentibus antefertur. Etiam in isto uno fides gentium praefertur Isr
Abbreviated transcription (Latin):
Iustus enĩ dñs. ⁊ iusticias dilexit. In eo gͦ iustificatio
in e: si ñ ad indignos ⁊ noxios: s ad innocentes ꝑ
ablutionẽ factos: uidcatur: ⁊ ad iustos sua mu¬
ficat dm̃. cedens ei uincenti. ⁊ ab eo grãm sꝑans.
In baptismate gͦ iusti ficat᷑ deus: in quo est con¬
fessio ⁊ uenia peccatoꝵ¬

Expanded text:
ustus enim Dominus, et justitiam dilexit . In eo ergo justificatio Dei est, si non ad indignos et obnoxios, sed ad innocentes per ablutionem factos videatur et justos sua muficat Deum cedens ei vincenti, et ab eo gratiam sperans. In baptismate igitur justificatur Deus, in quo est confessio, et venia peccato
Abbreviated transcription (Latin):
lum suꝑare: ⁊ eicere a meis
fidelib festirio Cũ drabolui
fortis ad nocendũ. armatꝰ mus¬
tis sp̃ilib nrqͥciis. custodit
in sua uirtute atͥum suũ .i. mũ
dum: qui in maligno positus ẽ.
In quo: usq adaduentũ filii

Expanded text:
lum superare et ejicere a meis fidelibus festino. Cum diabolus, fortis. Ad nocendum, armatus, multis spiritualibus nequitiis: custodit, in sua servitute, atrium suum, id est mundum, qui in maligno positus est, in quo usque ad adventum Filii
Abbreviated transcription (Latin):
calũpniabant᷑. s forciori po¬
tencia: ip̃m strauit. mundũq
ab ip̃ius dĩatione libauit.
arnra diabłi que abstulit.
decepte. Que uittor xp̃c distri¬
buit: quodẽ insign trrũ phan¬
tis. quia captiita ducens cap¬
tiuitatẽ: dedit dona hominib.
quosdam quidẽ apłos. alios eiã¬

Expanded text:
bantur, sed fortiori potentia ipsum stravit, mundumque ab ipsius dominatione liberavit. Arma diaboli quae abstulit, deceptae, quae victor Christus distribuit, quod est insignium triumphantis, quia captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam quidem apostolos, alios evan
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ digiti int̾ se daic¬
creti ft̃. Nec noceat
inequalitas brachii.
licet enĩ urachiũ
maiꝰ sit igito: tñ
manꝰ cũ digito: u¬
num ẽ corpus. hoc
digito: scͥpta ẽ lix
in tabulis. hunc

Expanded text:
se discreti sunt: nec nocet inaequalitas membrorum. Licet enim brachium majus sit digito, tamen brachium cum digito unum est corpus. Hoc digito scripta est lex in tabulis. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ximo mari galilex. quia
hoc ñ miracłi loco pone¬
nominat᷑. in qua: ⁊̃ tirus
⁊ sydon cõmp̃hendi pote¬
rant.s quia cĩuitates
gentrũ sunt: ꝯsulte no¬
minatim ponunt᷑. urt
qͣnta sit uirtus xp̃i in¬
timetur. que ⁊̃ exteras
ciuctates excitat:
Qui ñdum ꝯsũmate
tim ad melioꝵ ꝓgressi: Aũ
dño in planicie stanti.
libent̃ auscultant: ad
hunc qñq in monte se¬
dentẽ sublimit ascendant.
edomandis insistit: hoc
qͣsĩ stans affat᷑. quos lon¬
go studio excitatos: ⁊ iam
dociles inuenit: his q̃ si
quietus residens misti¬

Expanded text:
ximo mari Galilaeae neque enim hoc miraculi loco ponenominatur. In quo etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Sed quia sunt civitates gentium, consulte nominatim ponuntur, ut quanta sit virtus Christi intimetur, quae etiam exteras civitates excitat. Qui nondum consummatae tim ad meliora progressi, dum Domino in planitie stante libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. edomandis insistit, hos quasi stans affatur. Quos longo studio exercitatos et jam dociles invenit, his quasi quietus residens mysti
Abbreviated transcription (Latin):
tempnit. quod pot̾at
uenire a pͥncipib scłi. qͥa
rõnes uectigaliũ incom¬
positas reliquerit. ⁊ qͥa
in nullo ꝓrsus huiꝰ ui¬
te respectũ uł cogitati¬
onẽ sibi reseruauit: do¬
minicoꝵ talentoꝵ fide¬

Expanded text:
temnit, quod poterat venire a principibus saeculi, quia rationes vectigalium incompositas reliquerit. Et quia in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibi reservavit, dominico
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑ suadet resur¬
rectionẽ. p̃bendo
se: ⁊ oculis uiden¬
dũ. ⁊ manib con¬
trectandũ. qui dũ
palpanda ossa. car-¬
nemq monstrat.
resurrõnis sign¬
ficat. In qua corpꝰ
nr̃m: ⁊ subtile
erit ꝑ effectum
spũalis potencie:
⁊ palpabile: per
ueritatẽ nature:¬
ut ostensa uulne¬
rũ cicatce: infide¬
litatis uulnus
sanarit. quas ci¬
catrices: ⁊ tunc
dicio ẽsseruat᷑us pͥmo: ad fidem resnrronis intri¬
endam: deinde: ut patri ꝓ nob̾ supplicans: quale genꝰ
torm̃tis ꝓ hoĩe ꝑtulerit᷑: semꝑ ostendat: T̃cio: nt¬
⁊ sua morte redem ꝑtis:

Expanded text:
ntis persuadet resurrectionem, praebendo se et oculis videndum et manibus contrectandum. Qui dum palpanda ossa carnemque monstrat, resurrectionis significat, in qua corpus nimirum et subtile erit per effectum spiritalis potentiae, et palpabile per veritatem naturUt ostensa vulnerum cicatrice infidelitatis vulnus sanaret, quas cicatrices et tunc dicio servaturus est. Primo ad fidem resurrectionis astruendam: deinde ut Patri pro nobis supplicans, quale genus mortis pro homine pertulerit semper ostendat: tertio, ut sua morte redemptis
Abbreviated transcription (Latin):
dectionẽ. quã deside¬
rabant imꝑtiendo.
Infidelib uͦ. nat̾alis
solum ingenii. quo
ꝯtenti erant: bñficiũ
ꝯcedendo

Expanded text:
ectionem, quam desiderabant impartiendo; infidelibus vero naturalis solum ingenii, quo contenti erant, beneficium concedendo.
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m qualtzatẽ loci
uł temꝑis. Ouplex
ẽ: quod ultra ne¬
cessitatẽ est:
tuinicis: duplici
tetis. Unde: sedm
matħm: domus
in qua manere
debeant: pͥus eli¬
genda ẽ: ut mu¬
tandi hospicii ne¬
cessitas auferat᷑:

Expanded text:
dum qualitatem loci vel temporis. Duplex est, quod ultra necessitatem est. tunicis, duplicittetis. Unde secundum Matthaeum, domus in qua manere debeant prius eligenda est, ut mutandi hospitii necessitas auferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ita ex ruina
fructus mundi
ruina ẽ. Ad hoc
enĩ crescit: ut
cadat. Ad hoc
germinat: ut
nau̾it: cladib

Expanded text:
ita ex ruina uia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat ut, naverit, cladib
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sicut humilis ñ audet appinq̃re:
ut d̾s ad eũ appinquet. ñ aspicit: ut as¬
piciat᷑. p̃mit ꝯscĩam. s spem subleuat.
ꝑcutit pectus. perã de se exigit: ut ds
parcat. ꝯfitet᷑: ut d̾s ignoscat. ignorat
deus: qd illi agnosut:¬
sti ⁊ publicani¬

Expanded text:
Sicut humilis, non audet appropinquare, ut ad eum Deus appropinquet: non aspicit ut aspiciatur; premit conscientiam, sed spem sublevat; percutit pectus, poenas de se exigit ut Deus parcat; confitetur ut Deus ignoscat; ignoscit Deus quod ille agnostius. Publican
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑioꝵ quodã mͦ ẽẽ repetionẽ : magis eam
p̃termitrendo: fecit intelligi Deinde: dres
illas adiungit. de pane cotidimo. de remissio¬
ne pecc̃oꝵ. de tẽptatione uitanda. At u̾ qd
matħi in ultimo posuit s lib̾a nos a mralo:

Expanded text:
se quodammodo repetitionem, magis eam praemittendo fecit intelligi; deinde tres alias adjungit de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda. At vero quod ille in ultimo posuit: Sed lib
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nemo ꝓximior ho¬
mini:q̃m deus. qui
intͥnsecus ⁊ extͥn¬
secus nouit. ⁊ omĩa
curare pot̃. S omĩs

Expanded text:
Nemo proximior homini quam Deus, qui intrinsecus et extrinsecus novit, et omnia curare potest, sed omnis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Om̃ĩs qui uim fa¬
cit: uehementi studio
ꝓperat. ñ torpenti
lentescat affectu.¬
Est ergo fid̾i religiosa
iiiolentra. segnicia cri-¬
minosa. faciamꝰ uim
nature: ut ñ ad t̃rena

Expanded text:
m qui uim facit uehementi studio properat, non torpenti lentescEst ergo fidei religiosa violentia, segnities criminosa. Faciamus ergo vim naturae, ut non ad terrena
Abbreviated transcription (Latin):
¶ .B. Qurasi fons medius
doctoꝵ sedet. s quasi
exemplar humilitatis.
pͥus int̾rogat. ⁊ auddit.
quo instruit: ue par¬
uli a seniorib do¬
ceri trubescant. ne
infirnus docere an
quis sit sibi uerus
pat̃: insinut ⁊ qͥd
potĩ debeat ei cui ẽ
et̃nus filiꝰ: mentis o¬
culos attollere cogit.
Quta enĩ ds ⁊ homo ẽ
nc̃ excelsa d̾itatis. nc̃
infirma p̃fert fragi¬
litatis. quasi filiꝰ dĩ:
in templo ꝯmorat᷑.¬

Expanded text:
. Quasi fons, medius doctorum sedet, sed quasi exemplar humilitatis, prius interrogat et audit quam instruat, ne parvuli a senioribus doceri erubescant, ne infirmus docere audquis sit sibi verus Pater insinuat, et quid potius debeat ei cui est aeternus Filius, mentis oculos attollere cogit. Quia enim Deus et homo est, nunc excelsa Deitatis, nunc infirma praefert humanitatis. Quasi Filius Dei in templo commorat
Abbreviated transcription (Latin):
uem a t̃ra reducere pu¬
sillũ: sig̃cat: uel: temꝑa¬
te itendũ u̾bo ad tur-¬
bas: ut nec t̃rena eis ꝓͣ¬
cipiant᷑ nec aterrenis
in ꝓfunda sac̃mentoꝵ
recedatur: ut ea penitus
ñ intesligant: uel. pͥus
in ꝓximis regionib gen¬
tibus p̃dicandũ. S dũ¬

Expanded text:
em a terra reducere pusillum, significat vel temperate utendum verbo ad turbas, ut nec terrena eis praecipiantur, nec sic a terrenis in profunda sacramentorum recedatur, ut ea penitus non intelligant, vel prius in proximis regionibus gentibus praedicandum, ut quo
Abbreviated transcription (Latin):
tur: sigrat geminũt
martirii gmus: quo.
in passionib eccłia a¬
dornat᷑. ut sit candi¬
dus actione ⁊ rubicũ
nans: in pace: lilia
gignit. in bello: ro¬
sas:
qd̃ herodes ⁊ pilatus
in occidendo xp̃m pe¬
pigerunt: succissores
eoꝵ iuit hereditario cu
stodiunt. dũ iudei et
gentiles: sicut genere:
religione: ita mente qr
dissidentes: in xpĩanis
tam̃ ꝑsequendis: ⁊ fide
¶ Qnͣtum studrũ di¬
mittendi iħm pilatꝰ
habeat. attende pͥmo¬
E illis accusantib: dicit
inuenisse. demñ: incep
ad herodẽ. ut explora¬
ret: an ille aliqͥd scełis
in eo inuenire posset.
an dimittendũ decer¬
nat. Deniq herodis uo

Expanded text:
tus, signat geminum martyrii genus, quo in passionibus Ecclesia adornatur, ut sit candidus nans, in pace lilia gignit, in bello rosas quod Herodes et Pilatus in occidendo Christum pepigerunt, successores eorum haereditario jure custodiunt, dum Judaei et gentiles, sicut genere et religione, ita mente quoque dissidentes, in Christianis tamen persequendis, et fide ntum studium dimittendi Jesum Pilatus habeat, attende. Prim illis accusantibus dicit invenisse, deinde tamen ad Herodem, ut exploret an ille aliquid sceleris in eo invenire possit, an dimittendum decernat. Denique Herodis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ꝙ ꝓut uultis. Ne iuide¬
atur leger dissoluere:
in beneficiis uicem ser¬
uat: quã negligit in in¬
sit cumulatior. cũ uotis
ut amici ẽẽ incipias.
⁊ pͥus affectum dilecti¬
onis: ⁊ post modum:
oꝑa e ⁊tendite dilec.¬

Expanded text:
ut vultis. Ne videatur legem dissolvere, in beneficiis vicem servat, quam negligit in insit cumulatior, cum votis ut amici esse incipiant, et prius affectum dilectionis, et postmodum opera extendite c
Abbreviated transcription (Latin):
nis medicim. helias
mortuũ suscitauit. ip̃e
tam̃ rogauit ⁊ fleuit. hĩc :¬
iussit. heli seus leꝓsũ mun¬
dari fecit. ñ tam̃ ibi ua¬
luit p̃cepti auctoritas. s
addit post supͣdicta: de cru¬
ce. ⁊ obitu. ⁊ sepultura. qd̾ ẽ
plenitudo fidi. Nullũ enĩ
nũ: q̃m toto se unu̾ ob¬
tulisse ꝓ mundo. hoc so¬
sicut ⁊̃ ã ioħe declaratꝰ
ẽ. Ecce agnꝰ dĩ. Ecce qui

Expanded text:
nis medicina. Elias mortuum suscitavit ; ipse tamen rogavit et flevit, hic jussit. Eliseus leprosum mundari fecit , non tamen ibi valuit praecepti auctoritas, sed Addit post supradicta de cruce et obitu et sepultura, quod est plenitudo fidei. Nullum enim nium, quam toto se unum obtulisse pro mundo. Hoc soSic etiam a Joanne declaratus est: Ecce agnus Dei, ecce qui
Abbreviated transcription (Latin):
Non ait qui uenisti¬
desçensurꝰ. debeo te ñti¬
are inferis: qui ñtra¬
filio dei mori: An aliũ
ad hec sacͤm̃ta missurꝰ¬
uates quẽ uenturũ
quia lapsus amoris: fi¬
dem ñ impedit. Talis
enĩ lapsus: est religio¬
sus:¬

Expanded text:
Non ait qui venistidescensurus sum: debeo te nuntiare inferis, qui nuntiaFilio Dei mori, an alium ad haec sacramenta missures qui venturus quia lapsus amoris fidem non impedit, talis enim lapsus est religiosus
Abbreviated transcription (Latin):
tabanit᷑ dicta sine factis: co fides plenior ge¬
storũ testificationib qͣm u̾boꝵ sponsionib
exhibetur. et que t̃c in pectorib iudeoꝵ ue¬
lut obscurata lege nutabat: ipio spectac ło
dñce crucis: ⁊ pleno resurr̾onis testimonio.

Expanded text:
mque dicta sine factis, et fides plenior gestorum testificationibus, quam verborum sponsionibus exhibetur, quae tunc in pectoribus Judaeorum velut obserata Lege nutabat, ipso spectaculo Dominicae crucis, et pleno resurrectionis testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ secutionis: qua
2.pulos informat: Missis si¬
quidẽ discrpłu ad p̃dican¬
dum: nequid tollerent in
uia: p̃cepit. ordinans: ut

Expanded text:
rsecutionis tempore qua pulos informat. Missis siquidem discipulis ad praedicandum, ne quid tollerent in via praecepit; ordinans
Abbreviated transcription (Latin):
imprecari: non uota
sunt optantrũ. s pre¬
muntiationes futuro
respondere maledictis.
Si ñ querit que sua
sunt: ñ debet resiste¬
re rapienti. Si non
emulatur: ñ debet
odisse inimicum:

Expanded text:
imprecari, non vota sunt optantium sed praenuntiationes futurorrespondere maledictis. Si non quaerit quae sua sunt, non debet resistere rapienti, si non aemulatur , non debet odisse inimicum.
Abbreviated transcription (Latin):
intrat ad aures corꝑis: iur¬
tus sp̃ualis cor intrat
audientis. ⁊ ñ sobã ma¬
trem: s ⁊ sobolem: amo¬
re aduenientis accendit:¬

Expanded text:
intrat ad aures corporis, virtus spiritualis cor intrat audientis, et non solum matrem, sed etiam sobolem amore advenientis accendit
Abbreviated transcription (Latin):
deuen̾. In hoc fine: mit¬
tit᷑ seriuis .i. ordo p̃dica¬
toꝵ ad inuitatos: ꝑ legẽ
⁊ ꝓpħas. ut repulso fa¬
stidio: ad gustandã ce¬
nam se p̃parent. quia
molato: introitꝰ regni
patet:¬

Expanded text:
unt . In hoc fine mittitur servus, id est ordo praedicatorum ad invitatos per legem et prophetas, ut repulso fastidio ad gustandam coenam se praepararent, quia molato, introitus regni patet
Abbreviated transcription (Latin):
uinet in et̾nũ Siquis
incarnationis sacram̃to
ꝑfecte in corꝑatus: dii¬
nȩ maiestatis uisione
frui meru̾t: hic et̃na
bitudine gaudebit.S
qͥa multi fidetemnꝰ quasi
odorando ꝑcrprunt: qul¬
fastidiunt: torpor eoꝵ re¬

Expanded text:
ivet in aeternum . Si quis incarnationis sacramento perfecte incorporatus, divinae majestatis visione frui meruerit, hic aeterna beatitudine gaudebit. Sed quia multi fide tenus quasi orando percipiunt, dulfastidiunt, torpor eorum re
Abbreviated transcription (Latin):
¶P ostqͣm ardenti de se spes
tollit᷑. animo ad ꝓpinqͦs recur¬
rit. qͥa reꝓboꝵ mentẽ sua pe¬
alit̃ diligant: qui hic dum
pecc̃a dilig̾ent: nec se amabãt.
Seruat᷑ ergo dum ad penamꝰ:
⁊ cognitio pauꝑis quẽ despex.
⁊ memoria fr̃m qͦs reliqͥt. ut¬
⁊ de uisa gła despecti: ⁊ de pe¬
na inutilit̃ amatoꝵ. ampliꝰ
uillici illiꝰ suꝑiore. ⁊ istius
tabnacła tͥbuit: hic uͦ docet:
pauꝑib ꝯferendum:

Expanded text:
Postquam ardenti de se spes tollitur, animus ad propinquos recurrit; quia reproborum mentem poeligant, qui hic dum peccata diligerent, nec se amabant. Servatur ergo diviti ad poenam, et cognitio pauperis quem despexit, et memoria fratrum quos reliquit, ut de visa despecti gloria, et de poena inutiliter amatorum amplius uilici illius superiore et istius tabernacula tribuit, hic uero docet pauperibus conferendum
Abbreviated transcription (Latin):
paremus: ¶Sicut d̾s cunctoꝵ
p̃scrus: cũ discipłis loquit᷑ de his qui
alibi gerunt᷑. s bene: ꝑaturis pascha:
amphoram aque portans occurrit:
ꝓ ablitione mundi ꝑ aqua bapt̾i¬
e. sit celebrandũ .iibi. ueri
pasche cultorib. tpicus
de limine cruor: aufert᷑.
⁊ ad tollenda peccata: ui¬
uifici fontis baptisia
ꝯsecrat. amphora: sig̾cat
ꝑfectã mensirrã expłeti
temꝑis quo dignũ erat
hec geriz¬
Sine noĩe designat᷑
ne pauꝑ ⁊ ignobilis
estimettir: qui a dño
eligit᷑. C uiꝰ scitas in hoc
apparet: qd in strato
cũ sublimiũ uirtu¬
tum delectatione re¬
quiescit:¬

Expanded text:
es. Sicut Deus cunctorum praescius, cum discipulis loquitur de his quae alibi geruntur. Et bene paraturis Pascha amphoram aquae portans occurrit, pro ablutione mundi per aquam baptismi sit celebrandum ubi veri Paschae cultoribus typicus de limine fervor aufertur, et ad tollenda peccata vivifici fontis baptisma consecratur. Amphora significat perfectam mensuram expleti temporis, quo dignum erat haec geriSine nomine designatur, ut pauper et ignobilis aestimetur, qui a Domino eligitur. Cujus sanctitas in hoc apparet, quod in strato cum sublimium virtutum delectatione requiescit
Abbreviated transcription (Latin):
re molliens. nec ex¬
primens uolunta¬
tem. Cui similis ẽ¬
suoꝵ impotens
reddere rationem:¬
tymiana ponit: nasctt᷑m ioħem agnoscit. qa dũ doctores altiori flãma diuine lectio

Expanded text:
re moliens, nec exprimens voluntatem. Cui similis posuorum impotens reddere rationemthymiama imponit, nasciturum Joannem cognoscit; quia dum doctores divina lectio
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nota: hanc eẽ pͥmam
ꝑabłam que cũ int̃yre¬
tatione sua posita sit.
et cauendum ẽ: ubicũq
dñs rogatus a discipu¬
lis intͥnsecus sexmones
suos disserit: ne uł ali

Expanded text:
 Nota hanc esse primam parabolam quae cum interpretatione sua posita sit. Et cavendum est ubicunque Dominus rogatus a discipulis intrinsecus sermones suos disserit, ne vel ali
Abbreviated transcription (Latin):
ĩu̾itate .I. noluntatẽ ti¬
m̃trũ se faciet. Alios qͥ
ñ ita petunt: redargnit
racobꝰ. dicens. Petitis⁊
ñ accipitis eo qd̃ male
petatis. qͥa ꝑseuatis in
peccatis¬

Expanded text:
ritate, et voluntatem timentium se faciet . Alios qui non ita petunt redarguit Jacobus dicens: Petitis et non accipitis, eo quod male petatis , quia perseveratis in peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sramicꝰ eiꝰ surgit:
et dat: ñ amicicia s
tedio ꝯpulsus: qͣnto
magis dat a̾s: qui sine
tedio largissime donat
qd̃ petitur: Negͦ animꝰ
ab erroris uanitate con¬
inopra diutiꝰ tabescat:
petamꝰ epulas u̾bi. que¬
ramꝰ amicũ qui det. pul¬
semꝰ ostiũ: ubi seruant᷑
abscondita. Magnã em̃
spem tͥbuit: qui ꝓmit¬

Expanded text:
amicus homo surgit, et dat non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus qui sine taedio largissime donat quod petitur. Ne ergo animus ab erroris vanitate coninopia diutius tabescat, petamus epulas verbi, quaeramus amicum qui det, pulsemus ostium ubi servantur abscondita. Magnam enim spem tribuit, qui promit
Abbreviated transcription (Latin):
cetis qui ꝯtra legem in¬
noxiũ dãpnabant: sic̃
indignis: nichil dicit.
ubi uͦ tacet: qĩ agnus
ꝓ grege ĩmolandus: pa¬
uentiã p̃stat. ubi res
trones pugnat:¬
defensione ñ indiget.
ambiant defetii: qͥ
timent uinci. Nec

Expanded text:
caeteris, qui contra legem innoxium damnabant, sicut indignis, nihil. Ubi vero tacet, quasi agnus pro grege immolandus, patientiam praestat; ubi resptrones pugnatdefensione non indiget: ambiant defendi qui timent uinci. n
Abbreviated transcription (Latin):
quã in uobis plantaui:
exigo. qd̾̃ ex nobis ortum
est: ꝯdempno. Si non est
ueritas resurr̾onis: ꝑdi¬
tus ẽ fructus passionis

Expanded text:
quam in vobis plantavi, exigo; quod ex vobis ortum est condemno. Si non est veritas resurrectionis, perditus est fructus passionis
Abbreviated transcription (Latin):
ligentia diuini sermonis. Quod ẽclausũ:
temꝑe famis u̾bi di: cũ intelligentia ñ
datur: Et puęri .i. illi qui engłitam sapi¬
entiã tamq̃n panẽ erogantes ꝑ uibem ter

Expanded text:
ligentia est divini sermonis, quod est clausum tempore famis verbi Dei, cum intelligentia non datur. Et pueri, id est, illi qui evangelicam sapientiam tanquam panem erogantes per orbem ter
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ⁊ lapidẽ immense
magͥtudinis reuolutũ
stupebant: ⁊ corpꝰ tam
uenerabile ñ inuentũ:
dolebant. Sicut temp¬
dato dño in solitudine.
expleta uictoria angłi
ministrabant ei : ita mͦ
post deuictam mortẽ:
ueniunt angłi. qui ñ
solũ u̾bo: s etiã ful¬
genti habitu: głam an¬
nuntient tͥumphantiᷤ: ⁊ sicut corꝑi in sepulchro

Expanded text:
quia et lapidem immensae magnitudinis revolutum stupebant, et corpus tam venerabile non inventum dolebant. Sicut tentato in solitudine Domino, expleta victoria angeli ministrabant ei, ita modo post devictam mortem venerunt angeli, qui non solum verbo, sed etiam fulgenti habitu gloriam annuntiant triumphantis. Et sicut corpori in sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
P ost t̾ciam nega¬
tionẽ. sequit᷑ galli
gantꝰ. Sacramenta
designant᷑. Media no¬
cti: negat. Galligan¬
tu: peniret. Post re¬
surrectionẽ: quem
sub luce ter negaue¬
rat: ter se amare ꝓfes¬
sus ẽ. Auna qui inte¬
nebris oblimomi er¬
rari̾at: sꝑate ĩa lucis
rememoratione corre¬
xit. ⁊ eiusdẽ uerȩ lu¬
cis p̃sentia: plene
quicqͥd nutau̾at e¬
rexit. Mistice. Gallus:¬
aliquis doctoꝵ ẽ. qͥ
somnolentos incre¬
pani: ait. Eiugilate
iusti.⁊ nolite pecca¬
re Qd̾ petrus ante pͥ¬
mu gallieantũ negat:
eos significat: qui
xp̃m ante resurrec¬
tionẽ. dm̃ eẽ ñ pu¬
tauerunt: morte
eius turbati. Q nod
bis ante scd̾mgal e:¬
⁊O licantũ negat: illos sig.¬
nificat: qui nc̃ in illo

Expanded text:
Post tertiam negationem sequitur galli cantus. Sacramenta designantur. Media nocte negat, galli cantu poenitet. Post resurrectionem sub luce quem ter negaverat, ter se amare professus est, quia qui in tenebris oblivionis erravit speratae jam lucis rememoratione correxit et ejusdem verae lucis praesentia plene quidque putaverat erexit. aliquis doctor est, qui somnolentos increpans ait: Evigilate, justi, et nolite peccare. Quod Petrus ante primum galli cantum negat, eos significat, qui Christum ante resurrectionem Deum esse non putaverunt, morte ejus turbati: quod bis ante secundum galli cantum negat, illos significat, qui nunc in illo
Abbreviated transcription (Latin):
cilla ꝓdit: cum
insi ut iste se¬
xiis ostendatur
in nece dñi pec¬
casse: ⁊ ꝑ passio¬
nem redemptus
sb ido: mulier
prima resurro¬
nis misterta ac¬
cipit. ⁊ mandata ÷¬
Non in monte: non
dotum. ubi non ẽ iie.¬
ritas. iibi iħc captus
⁊ ligatus. Quid nisi
erraret: quẽ intro¬
ostraria iudeorum.
Eua male induxit
adam. petrũ: male in

Expanded text:
cilla prodit, cum isi ut iste sexus ostendatur in nece Domini peccasse, per passionem redempturus. Et ideo mulier prima resurrectionis mysterium accepit, et mandata Non in monte, non dotum ubi non est veritas, ubi Christus captus et ligatus. Quid nisi erraret, quem introostiaria Judaeorum? Eva male induxit Adam, Petrum male in
Abbreviated transcription (Latin):
cietatẽ querebat s hauc
infidelitatẽ dño respi¬
ciente reliquit. ⁊ post
resurrectionẽ: in captu¬
ra pisciũ: cum pruras
positas ⁊ piscem suꝑposi¬
tum udisset: cor sirũ
prunis amoris inflam¬
marut.

Expanded text:
cietate quaerebat. Sed hanc infidelitatem Domino respiciente reliquit et post resurrectionem in captura piscium, cum prunas positas, et piscem superpositum vidisset, cor suum prunis amoris inflammavit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mandatũ erat: ut
sabb̃i silentiũ a nesꝑa
usq ad uesꝑam ser¬
uaret᷑. Id̾o: mulieris
sepulto dño: qͣm diu
licebat oꝑari: in ung¬
uentis priꝑandis: oc¬
cupant᷑ .i. parasceue:
t᷑nsacto sabbo: occidñ¬
de sole: ut mane ue¬
nientes: ungerent eũ.
quia uesꝑe sabbr: p̃¬
occupante iã noctis
articło: monum̃tũ

Expanded text:
Mandatum erat, ut sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur. Ideo mulieres sepulto Domino, quandiu licebat operari, in unguentis praeparandis occupantur parasceve transacto sabbato occidente sole, ut mane venientes ungerent eum, quia vespere sabbati, praeoccupante jam noctis articulo, monumentu
Abbreviated transcription (Latin):
ditor animarũ:
ipse qui cruci¬
fixerat: in ipso
passionis scan¬
dalo confitetur
dei filiũ. quẽ
iudei post tot
miracła credẽ¬
x. noluerunt. uñ: ꝑ cen¬
turionẽ. fides eccłiȩ sig

Expanded text:
ditor animarum, ipse qui crucifixerat in ipso passionis scandalo, confitetur Dei Filium, quem Judaei post tot miracula credere renuerunt. Unde per centurionem fides Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
signa magna erunt:
Uhec etiã eo tp̃r impleta: apud
iose phum inueniunt᷑ qui uar¬
rat: stelłam gladio similẽm ꝑ
int̃ matius immolantiũ pepe.¬

Expanded text:
signa magna. Haec etiam eo tempore impleta apud Josephum inveniuntur, qui narrat stellam gladio similem perinter manus immolantium
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce: inequalitas corꝑm.
in om̃ib delinqunt: in
y Mistice
Regnũ cont̃ regnũ:
pestilentia eoꝵ quorũ
sermo ut cancer serpir:
et fames audiendi
uerbi d̃i: cõmotio t̃re:¬
a uera fide seꝑatio: in
hereticis intelligitur.
qui contͣ se inuicem
dimicantes: eccłie uic¬
toriam faciunt:¬

Expanded text:
 inaequalitates corporum. in cunctis delinquunt, in  Mystice, regnum contra regnum, et pestilentiae eorum, quorum sermo ut cancer serpit, et fames audiendi verbi Dei, commotio terrae et a fide separatio in haereticis intelligitur: qui contra se invicem dimicantes, Ecclesiae victoriam faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo aduentu infor¬
masset: insinuans
qͥd in eo fc̃m̃ sit: et
de fuio qualĩt cũ ex¬
pectare debeant ad¬
monuisset: i̾tit sermonẽ ad turbas. in

Expanded text:
primo adventu informasset, insinuans quid in eo factum sit, et de futuro, qualiter eum exspectare debeant, admonuisset, vertit sermonem ad turbas, in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortalitatis recrꝑemus. manꝰ et
pedes stringit᷑: ut manꝰ nr̃e ad
bene oꝑandũ: pedes in uiam pa¬
cis dirigarit᷑. pariuilus factus.
uit nos ꝑfeca simus.

Expanded text:
immortalitatis reciperemus. Manus et pedes stringuntur; ut manus nostrae ad bene operandum, pedes in viam pacis dirigantur; parvulus factus, ut nos perfecti simus.
Abbreviated transcription (Latin):
lictulentis actib de¬
diti. in monte suꝑbie
pascentes. & nͥ quis.
more porci iuxerit:
diabolus in eo pote¬
statem ñ accipit.uł:
autẽ ad ꝑdendum
accipit:¬

Expanded text:
lutulentis actibus dediti, in monte superbiae pascentes. Et nisi quis more porci vixerit, diabolus in eo potestatem non accipit, vel autem ad perdendum accipit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtentio est: hoĩes sumt.⁊
scdm hoĩem ambulant.
ñ iudex mediꝰ s pietas de¬
uis ĩ mortalitatis patri¬
moniũ: ñ sit pecuia
hominib petendum:¬

Expanded text:
tentio est, homines sunt et secundum hominem ambulant. non judex medius, sed pietas devis immortalitatis patrimonium non sit pecunia hominibus petendum
Abbreviated transcription (Latin):
mo putaret cri¬
men ẽẽ heredita¬
tem diuidere. fru¬
ctus in horreis
ꝯgregare. s ⁊̃ hoc:
auariciã iudlicat
Unde subuun¬
git¬

Expanded text:
mo putaret crimen esse, haereditatem dividere, fructus in horrea congregare, sed et hoc avaritiam indicat unde et subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
ducandi ꝓpt̃ impor¬
timitatẽ turbarũ:
esuriebant ut ho-¬
mines. s uellentes
spicas inediam con-¬
solant᷑. qd̾ ẽ inditiũ:

Expanded text:
ducandi, propter importunitatem turbarum, esuriebant ut homines, sed vellentes spicas inediam consolantur, quod est indicium
Abbreviated transcription (Latin):
se exhibuit incorꝑe:
qualis apud illos e¬
rat in m̃te. ꝓbandi
erant: si hunc quẽ
ñdum ut dm̃ dilige¬
bant: saldem ut ꝑe¬
grurũ dilig̾ent. S

Expanded text:
se exhibuit in corpore, qualis apud illos erat in mente. Probandi erant, si hunc quem nondum ut Deum diligebant, saltem ut peregrinum diligerent. Sed