comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
digni eẽ conflictuꝰ. p̾missisq huiꝰ¬
cemodi documentis spũalib qͦq
neqͥtiis congdi posse credemur:
quȩ ñ nͥ uictorib tantũ. ⁊ his qui
merentur in spũali agone conten¬
dere. concertare dignant᷑: Illud
enim ẽ cunctorũ luctaminũ uelut
qͣddam solidissimũ fundam̃tum:
ut pͥmitꝰ carnalium desideriorũ
incentiua ꝑimantur: Nam nullus
carne ꝓpͥa non deuicta: legitime
decertare pot̾it Et qui legitime
ñ decertat: sine dubio nec in ago¬
ne confligere. nec coronȩ głam
uictoriȩ grã pot̾it ꝓmereri Qđsi¬
bati. ⁊ ꝑ hoc nec libtatis. nec robo¬
ris insignia p̃ferentes. aspualiũ
cong̃ssionũ conflictu. ut indigni
seruiq non sine confusionis nota
ꝓtinus repellemur: Omĩs enim
qui facit peccatum: seruus ẽ pec¬
cati: Diceturq nob ꝑ beatum
apłm: cũ his int̾ quos fornicatio
nominatur Temptatio uos non
app̃hendit nͥ huniana: Non enĩ

Expanded text:
digni esse conflictu, praemissisque huiusdigni esse conflictu, praemissisque huiuscemodi documentis spiritalibus quoque nequitiis congredi posse credemur, quae non nisi uictoribus tantum et his, qui merentur in spiritali agone contendere, concertare dignantur. illud enim est cunctorum luctaminum uelut quoddam solidissimum fundamentum, ut primitus carnalium desideriorum incentiua perimantur. nam nullus carne propria non deuicta legitime decertare poterit, et qui legitime non decertat, sine dubio nec in agone confligere nec coronae gloriam uictoriae gratia poterit promereri. qrobati, et per hoc nec libertatis nec roboris insignia praeferentes, a spiritalium congressionum conflictu, ut indigni servique, non sine confusionis nota protinus repellemur. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati . Diceturque nobis per beatum Apostolum cum his inter quos fornicatio nominatur: Tentatio vos non apprehendit, nisi humana . Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
despiciet uniu̾sa p̃sentia. cũ ad ea
quę immobilia sunt ⁊ ec̃na insepa¬
rabiliter defixerit mentis obtutum.
adhuc in carne positus. futurȩ
commorationis beatitudinẽ iam
corde contemplans: uelut siquis
immania uirtutum p̾mia in sub¬
limi quibusdã paruis indiciis de¬
signata. ꝑspicacissimis oculoꝵ obtu¬
tib cum teli directione ferire ten
dentibus festinet. sciens immensã
głȩ palmã ⁊ remunerationis p̃mia
in eorum confixione consistere.
oculorũ aciem ab omĩ intuitu auer¬
tens. illuc dirigat necesse ẽ. ubi
summã remunerationis ⁊ p̃mii ꝑ¬
spicit collocatam: amissurus ꝓcul
dubio peritiȩ palmã & renuinera¬
tionem uirtutis. si quantulũcũq
contemplationis eius acies deuia
concupiscentia hoc intuitu suꝑa¬
ta. nec serui carnis. nec in fames
uitiorũ nota ꝓnuntiati. uelut
in olimpiacis disciplinis iudica¬
bimui: suꝑiorũ qͦq certaminum

Expanded text:
despiciet uniuersa praesentia, cum ad ea despiciet uniuersa praesentia, cum ad ea quae inmobilia sunt et aeterna inseparabiliter defixerit. mentis obtutum, adhuc in carne positus futurae conmorationis beatitudinem iam corde contemplans. Uelut si quis inmania uirtutum praemia in sublimi quibusdam paruis indiciis designata perspicacissimis oculorum obtutibus cum teli directione tendentibus ferire festinet, sciens inmensam gloriae palmam et remunerationis praemia in eorum confixione consistere, oculorum aciem ab omni intuitu auertens illuc dirigat necesse est, ubi summam remunerationis et praemii perspicit conlocatam, amissurus procul dubio peritiae palmam et remunerationem uirtutis, si quantulumcumque contemplationis eius acies deuiarit. concupiscentia hoc intuitu superata nec serui carnis nec infames uitiorum nota pronuntiati uelut in Olympiacis disciplinis iudicabimur superiorum quoque certaminum
Abbreviated transcription (Latin):
prima contentio: hȩc nr̃a uelut in
olimpiacis certaminib pͥma ꝓbatiõ.
gulȩ uentrisq concupiscentiam desi¬
derio ꝑfectionis extinguere: Ob qͦd
ciborũ ñ solum suꝑfluus appetitꝰ.
uirtutũ contemplatione calcandus:
sed etiã ipsis naturȩ necessariis tãꝗͣ
castitati contrarius. ñ sine cordis an¬
xietate sum̃dus ẽ Et ita demum
uitȩ nr̃e instituendus ẽ cursus:
ut nullũ magis sit tempꝰ qͦ senti¬
amus nos aspãlib studiis reuo¬
cari. quã quod descende ad ne-¬
cessariam corporis curã. eiꝰ fragili¬
tate compellimur: Cũq ad hanc
necessitatem summittimur: usui
pͦtius uitȩ quã mentis desiderio
famulantes. quãtotius ab ea. uelut
a salutarib nos studiis retrahente
subtrahi festinemꝰ: Nequaꝗͣ enĩ
pot̾imꝰ ȩscarum p̾sentiũ sꝑnere
uoluptates: nisi mens contẽplatio¬
ni diuinȩ defixa. amore uirtutum
potius ⁊ pulchritudine cȩlestium
delectet᷑ Et ita quis uelut caduca

Expanded text:
prima contentio, haec nostra velut in Olympiacis certaminibus prima probatio, gulae ventrisque concupiscentiam desiderio perfectionis exstinguere. Ob quod ciborum non solum superfluus appetitus virtutum contemplatione calcandus, sed etiam ipsi naturae necessarius tamquam castitati contrarius, non sine cordis anxietate sumendus est. Et ita demum vitae nostrae instituendus est cursus, ut nullum magis sit tempus quo sentiamus nos a spiritalibus studiis revocari, quam quo descendere ad necessariam 4 corporis curam eius fragilitate conpellimur. cumque ad hanc necessitate submittimur, usui potius uitae quam mentis desiderio famulantes quantocius ab ea, uelut a salutaribus nos studiis retrahente, subtrahi festinemus, nequaquam enim poterimus escarum praesentium spernere uoluptates, nisi mens contemplationi diuinae defixa amore uirtutum potius et pulchritudine caelestium delectetur. et ita quis uelut caduca
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse humiliat.: et exaltat. Ipse occi¬
dit: et uiuificat. Deducit ad inferoꝰ
et reducit: Et ignita diaboli iacła
que ꝑ me arbitror tibi ꝑmisit in¬
fligi redundante spũs sui rore res
uam temptationẽTingat
licet eadẽ celeritate qua inferri
dñs passus est. ad unã senis oracio¬
nem rursus abstulerit: euidenti
tam̃ exꝑimento docuit. ñ modo ñ
ex ꝓbrari patefacta cuiꝰq uicia. s ne
leuit̾ quidẽ laborantis dolorẽ deb̾e
condempni Et iccirco neqͣꝗͣ uos
uniꝰ senis siue paucoꝵ uł exꝑientia
uł leuitas ab illa salutari quã p̃dix¬
imꝰ uia et tͣdicione maioꝵ det̾reat.
et excludat. quoꝵ canicie ad decep¬
tionẽ uinioꝵ callidissimꝰ ab utitur
inimicꝰ: s absq ullo confusionis ope¬
rimento omĩa debent seniorib re¬
uelari. atq ab eis uł remedia uulne¬
nũ uł exempla conuersationis ac
uite fiducialit̾ sumi In quib parẽ
opem et similem exꝑi mur effecͥ¬

Expanded text:
ipse humiliat et exaltat, ipse occiipse humiliat et exaltat, ipse occidit et uiuificat, deducit ad inferum et reducit et ignita diaboli iacula, quae me arbitro tibi permisit infligi, redundante spiritus sui rore restinguat. quam temptationem licet eadem celeritate qua mfem dominus passus est ad unam sems orationem rursus abstulerit, euidenti tamen experimento docuit non modo non exprobrari patefacta cuiusque uitia, sed ne leuiter quidem laborantis dolorem debere contemni. et idcirco nequaquam uos unius senis siue paucorum uel inperitia uel leuitas ab illa salutari qua praediximus uia et traditione maiorum deterreat et excludat, quorum canitie ad deceptionem iuniorum callidissimus abutitur inimicus: sed absque ullo confusionis operimento omnia debent senioribus reuelari atque? ab eis uel remedia uulnerum uel exempla conuersationis ac uitae fiducialiter sumi. in quibus parem opem et similem experiemur effec
Abbreviated transcription (Latin):
one reficere: Et scđm p̃ceptũ
sapientissimi salomonis eruere
eos qui ducunt᷑ ad mortẽ. et
redimere eos qui interficiunt᷑
ne parcas. nr̃i q saluatoris ex¬
emplo harundinẽ quassatã ñ
conterere. et linũ fumigans ñ
extingere. atq illã ã dño grãm
poscere. qua ipse quoq fiducralit̾
ualeas oꝑe ac ueritate cantare:
Dñs dedit michi lingã eruditã. ut
sciã sustentare eũ qui lapsus ẽ
uerbo Nullus etenĩ sufferre
nales estus. naturali quodã modo
ret ac muniret: Et iccirco salu¬
taris huiꝰ dispensationis racione
finica qua uł illũ iuiuenẽ ã ꝑnicio¬
sis estib dñs liberare. uł de impug¬
nationis uehementia et compacien¬
di affectu te uoluit erudire: con¬
munib eũ p̃cib imploremꝰ. qͦ. fla¬
gellũ istud qđ ucilitatis grã dñs con¬
ferre dignat᷑ est iubeat amoueri.
Ipse enĩ dolere facit: et rursũ meꝰ¬
detur: Percutit: et manus eiꝰ sanañ.

Expanded text:
one reficere, et secundum praeceptum one reficere, et secundum praeceptum sapientissimi Salomonis eruere eos qui ducuntur ad mortem et redimere eos qui interficiuntur ne parcas, nostrique saluatoris exemplo harundinem quassatam non conterere et linum fumigans non extinguere atque illam a domino gratiam poscere, qua ipse quoque fiducialiter ualeas opere ac uirtute cantare: dominus dedit mihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum, qui lassus est uerbo. nullus etenim sufferre nales aestus naturali quodammodo ret ac muniret et idcirco salutaris huius dispensationis ratione finita, qua uel illum iuuenem perniciosis aestibus dominus liberare uel de inpugnationis uehementia et conpatiendi affectu te uoluit erudire, communibus eum precibus inploremus, quo flagellum istud, quod utilitatis gratia ferre dignatus est, iubeat amoueri ipse enim dolere facit et rursum medetur: percutit et manus eius sanauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
post annoꝵ tantoꝵ seriẽ: quã in
hac ꝓfessione triuisti ñ dicam
respuere s ne uno quidẽ die po¬
dñs passus ẽ sauciari: ut saltĩ in
senecta disceres compati infir mi¬
tatib alienis. et fragilitati condes¬
cendere iunioꝵ. tius exemplis ataq
experientia docereris. qui suscipi
tradidisti. quancũ in te ẽ. ab eođ
lugubrit̾ deuorandũ Quẽ sine
dubio nequaꝗͣ tam uehementi
conflictu fuisset aggressus. quo
te nunc usq appetere ᷤ dignatꝰ est.
nisi ut futuro ꝓfectui eiꝰ inuidenꝰ
inimicꝰ. illã uirtutẽ ꝗͣ in animo
eiꝰ ineẽ cernebat. anticipare et
peruertere suis ignitis iaculis
festinasset. ꝓcul dubio intelligens
fortiorẽ cui tanta uehementia
confligere oꝑep̃ciũ iudicauit:
Disce itaq tuis exemplis laborantib
compati. et periclitantes neqͣꝗͣ
perniciosa desperatione t̾rere.
nec durissimis sermonib asꝑare.
s pociꝰ leni blandaq consolati¬

Expanded text:
post tantam annorum seriem, quam in post tantam annorum seriem, quam in hac professione triuisti, non dicam respuere, sed ne uno quidem die didominus passus est sauciari, ut saltim in senecta disceres conpati infirmitatibus alienis et fragilitati condescendere iuniorum tuis exemplis atque experientia docereris, qui suscipietradidisti, quantum in te est ab eodem lugubriter deuorandum. quem sine dubio nequaquam tam uebementi conflictu fuisset adgressus, quo te nunc usque est adpetere dedignatus, nisi futuro profectui eius inuidens inimicus illam uirtutem, quam animis eius inesse cernebat, anticipare ac praeuertere suis ignitis iaculis festinasset, procul dubio intellegens fortiorem, cui tanta uehementia confligere operae pretium iudicauit disce itaque tuis exemplis laborantibus conpati et periclitantes nequaquam perniciosa desperatione terrere nec durissimis sermonibus asperare, sed potius leni blandaque consolati
Abbreviated transcription (Latin):
citus. qua uiuenis ille discesserat:
Quẽ abbas apollo uelut amentẽ
factũ quib dã furiis conspiciens
agitari: intellexit ignitũ diaboli
qđ uiderat telũ in corde eiꝰ fuisse
defixũ illã q in eo confusionẽ men¬
tis ac ꝑt᷑bationẽ sensuũ intoleran¬
dis estib oꝑari accedensq ad eũ
quo inquit ꝓperas. aut quenã te¬
cause semilis iliꝰ gͣuitats oblitũ
ita puerilit̾ inquietant. ac mobi¬
liter cursitare compellunt: Cũq
ile ꝓ conscientie sue reatu ac
turpi exagitatione confusus ere¬
deret ardorẽ sui pectoris dep̃hen¬
sũ ac retectis seni sui cordis archa¬
nis. nullã responsionẽ ꝑcunctanti
reddere ꝓrsus auderet: reuerte¬
re inquit ad cellã. tandẽq tẽ
icellige uł ignoratũ hactenꝰ a
diabolo uł despectũ. nec in eoꝵ
numero reputatũ quib ille co¬
tidie confugere et colluctari ꝓ¬
fectib eoꝵ ac studiis instigatur.
qui unũ in te directũ eiꝰ iacłm

Expanded text:
citus coepit, qua iuuenis ille discesserat. citus coepit, qua iuuenis ille discesserat. quem abbas Apollo uelut amentem factum quibusdam furiis conspiciens agitari intellexit ignitum diaboli quod uiderat telum in corde eius fuisse defixum illamque in eo confusionem mentis ac perturbationem sensuum. intolerandis aestibus operari, accedensque ad eum, quo, inquitcausae senilis illius gravitatis oblitum ita pueriliter inquietant ac mobiliter cursitare compellunt? Cumque ille pro conscientiae suae reatu ac turpi exagitatione confusus, crederet ardorem sui pectoris deprehensum, ac retectis seni sui cordis arcanis, nullam responsionem percunctanti reddere prorsus auderet: Revertere, inquit, ad cellam, tandemque te intellige vel ignoratum hactenus a diabolo, vel despectum, nec in eorum numero reputatum quibus ille quotidie confligere et colluctari profectibus eorum ac studiis instigatur, qui unum
Abbreviated transcription (Latin):
dni et gr̃a uinceret᷑: uniꝰ tant̃ dici
ab eodẽ poposcit inducias Et ut re¬
uerteret᷑ ad suã cellã dep̃cat᷑: ad
monasteriũ p̃dicti senis tota festi¬
natione ꝑrexit: Cũq eidẽ ꝓhx imias¬
set: ex pansis manib oracionẽ cũ
lacrimis fundens. conuerte ait dñe
qui occultarũ uiriũ et infirmita¬
tis humane solus arbiter pius ac
secretus es medicꝰ impugnationẽ
iuuenis istiꝰ in senẽ istũ. ut condes¬
cendere infirmitatib iaborantiũ &
compati fragilitati uinioꝵ uł in
senectute doceat᷑ Cũq ille hanc
p̃cem cũ gemitu conelusisset: cer¬
nit echiopẽ tetrũ cont᷑ uliꝰ senis
cellulã stantẽ. acq aduersus eũ ig¬
nita iacula dirigentẽ: Quib cũ
fuisset ille ꝓtinis sauciatꝰ. et ꝓg̃s¬
sus ẽ cella huc illucq uelut amen̾
et ebriꝰ cursitaret. atq egdiens et
ingrediens iã se in ea continere
ñ posset: eadẽ uia cepit ꝑgere con¬

Expanded text:
domini et gratia uinceretur, unius tantum diei domini et gratia uinceretur, unius tantum diei ab eodem poposcit indutias, et ut reuerteretur ad suam cellulam deprecatus ad monasterium praedicti senis tota festinatione perrexit. comqae eidem proximasset, expansis manibus orationem cum lacrimis fundens, conuerte, ait, domine, qui occultarum uirium et infirmitatis humanae solus arbiter pius ac secretus es medicus, inpagaationem iuuenis illius in senem istum, ut condescendere infirmitatibus laborantum et conpati fragilitati iuniorum uel in senectute doceatur. cumque ille hanc precem cum gemitu conclusisset, cernit Aethiopem taetrum contra illius cellulam stantem atque ignita aduersus eam iacula dirigentem. quibus cum fuisset ille protinus sauciatus et progressus e cella huc illucque uelut amens et ebrius cursitaret, atque egrediens et ingrediens iam se in ea continere non posset, eadem uia pergere con
Abbreviated transcription (Latin):
risset. et laborẽ et oppugnationis
uehementiã. quȩ in corde eiꝰ tacite
uoluebat᷑. de contemplatione uult̾
et deiectione coniectans. causã tan¬
te ꝑtͣbationis inquireret: atq ille
mollit̾ se compelantiseni nec respon¬
sũ quidẽ ullũ posset referre: magi
ac magis senciens senex ñ maniter
causã tancę tristicie silentio uelle
contegere. quã ne uultu quidẽ
dissimulare p̃ualeret: intentiꝰ ab eo
causas occulti doloris ceꝑit inqui¬
rere:. Quib ille constrictus ꝑgere
refrenare stimulos carnis et im¬
pugnationis remedia consequi iam
ualeret: uxorẽ. duceret: ac relicto
monasterio reuerteret᷑ ad scłm
Quẽ senex blanda consolatione de¬
mulcens. seseq asserens isdẽ cotidie
incentiuoꝵ stimulis atq estib agi¬
tarr et iccirco ñ debere eũ ꝓrsus
desꝑatione concidere. nec mirari
suꝑ impugnationis ardore. qui ñ
tam laboris studio quã miserationie

Expanded text:
risset laboremque et obpugnationis risset laboremque et obpugnationis uehementiam, quae in corde eius tacite uoluebantur, de contemplatione uultus et deiectione coniectans cantam tantae perturbationis inquireret, atque ille molliter se conpellanti seni ne responsum quidem ullum posset referre, magis ac magis eum sentiens senex non inaniter causam tantae tristitiae silentio uelle contegere, quam ne uultu quidem dissimulare praeualeret, intentius ab eo causas occulti doloris coepit inquirere. quibus ille constrictus pergere refrenare stimulos carnis et inpugnationis remedia consequi iam ualeret, uxorem duceret ac relicto monasterio reuerteretur ad saeculum. quem senex blanda consolatione demulcens seseque adserens isdem cotidie incentiuorum stimulis atque aestibus agitari, et idcirco non debere eum prorsus desperatione concidere nec mirari super iapngnatioms ardore, qui non tam laboris studio quam misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
blicauit. simile aliquid admicta¬
mus: rem tant̃ gestã quȩ instłtuc¬
tionẽ uob̾ necessariã conferre pos¬
sit. exponã: Cũ gͥ ad senẽ quen¬
dam nobis optime cognitũ. qͥdã
sui et curationis gr̃a ꝑrexisset.
et carnalib incentinac fornicatioĩs
spu semetipsũ inquietari sim¬
plicit̾ ꝓdidisset. consolationẽ cre¬
dens laborib suis oratione senis.
et remedia inflictis uulnerib
reꝑturũ: ille amarissimis incre¬
pans eũ uerbis. miserabilẽq et
indignũ nec monachi nomine
censendũ eẽ. ꝓnuncians. qui po¬
tuerit huiꝰmodi uicio et concupis¬
centia titillari ita ẽ contrario¬
suif correctionib uulnerauit: ut
eũ sũma desꝑatione deiectũ ac
letali tristicia consternatũ ẽ sua
dimicteret cella: Cũq ei tali merore
dep̃sso nec iã de remedio passionis
s de expletione conceptȩ concupis¬
centiȩ ꝓfunda cogitatione tͣctanti.
abbas apollo senioꝵ ꝓbatissimꝰ occur¬

Expanded text:
blicauit, simile aliquid admittablicauit, simile aliquid admittamus, rem tantum gestam, quae instructionem necessariam uobis conferre possit, exponam. cum igitur ad senem. quendam nobis optime cognitum quidam sui et curationis gratia perrexisset et carnalibus incentiuis ac fornicationis spiritu semet ipsum inquietari simpliciter prodidisset, consolationem credens laboribus suis oratione senis et remedia inflictis uulneribus reperturum, ille amarissimis eum increpans uerbis miserabilemque et indignum nec monachi nomine censendum esse pronuntians, qui potuerit huiusmodi uitio et concupiscentia titillari, ita suis e contrario correptionibus uulnerauit, ut eam summa desperatione deiectum ac letali tristitia consternatum e sua dimitteret cella. cumque ei tali maerore depresso nec iam de remedio passionis, sed de expletione conceptae concupiscentiae profunda cogitatione tractanti abbas Apollo seniorum probatissimus occur
Abbreviated transcription (Latin):
in tepore suo quẽ ab adolescentia¬
sua conceperunt atq ignauia se¬
nescentes auctoritatẽ sibi ñ ma¬
turitate moꝵ. s annoꝵ numero¬
sitate conquirunt: De quib exꝓbra¬
Etio illa dñi ꝓprie satis dirigit᷑ ꝑ
et ipse ignorauit: hos inꝗͣ in ex¬
emplũ uiniorib ñ uitę ꝓbitas
nec ulla ꝓpositi huiꝰ laudabilis
atq imitanda districtio s anno¬
sitas sola ꝓuexit: Quoꝵ caniciẽ
callidissimꝰ inimicꝰ ad deceptionẽ
iunioꝵ inp̃iudicata auctoricate
ꝓponens: etiã qui ad uiã ꝑfectionis
uł suis ł alioꝵ potuerunt moni¬
tis incitari. subuertere ac decipe¬
re exemplis eoꝵ fraudulenta sub¬
tilitate festinat. uł in teporẽ eos
scilicet noxiũ uł in lȩtalẽ desꝑa¬
tionẽ doctrinis eoꝵ insticutis q
ꝑducens Cuiꝰ rei uolens uobis
exempla ꝓferre: auctoris no¬
mine p̃termisso. ne nos qͦq illiꝰ
qui patefacta sibi frĩs uicia pu¬

Expanded text:
in tepore sto quem ab adulescentiin tepore sto quem ab adulescentia conceperunt atque ignauia senescentes auctoritatem sibi non maturitate morum, sed annorum numerosi- tate conquirunt. de quibus exprobratio illa domini proprie satis dirigitur pet ipse ignoranit. hos, inquam, in exemplum iunioribus non uitae probitas nec ulla propositi huius laudabilis atque imitanda districtio, sed annositas sola prouexit. quorum canitiem callidissimus inimicus ad deceptionem iuniorum in praeiudicata auctoritate proponens etiam illos, qui ad uiam perfectionis uel suis uel aliorum potuerunt monitis incitari, subuertere ae decipere exemplis eorum fraudulenta subtilitate festinat, uel in teporem eos scilicet nonum uel in letalem desperationem doctrinis eorum institutisque perducens. cuius rei uolens nobis exempla proferre, auctoris nomine praetermisso, ne nos quoque illms, qui patefacta sibi fratris uitia pu
Abbreviated transcription (Latin):
icut ñ sunt om̃s iuuenes moyses
pari modo uł feruentes spũ uł
disciplinis ac morib optimis insti¬
tuti: ita nec senes quidẽ cuncti
uno modo uł ꝑfecti possunt uł ꝓba¬
tissimi repperiri: diuiciȩ enĩ senũ
ñ sunt canitie capitis. s industria
uiuentutis ac p̃t̾itoꝵ laboꝵ stipen¬
diis metiende: Quȩ enĩ inquit ñ
congregasti in iuuentute: quomodo¬
inuenies in senectute tua: Senetꝰ
namq honorabilis est ñ diuturna
nec numero annoꝵ computata
Cani enĩ sunt sensus hominis. et se¬
ta Et iccirco ñ om̃iũ senioꝵ quoꝵ
capita canities tegit. quosq uite
longeuitas sola conmendat nob̾
sunt sectanda uestigia. seu tͣditi¬
ones ac monita suscipienda: s eoꝵ
quos laudabilit̾ uitã suã ac ꝓbatis¬
sime comꝑimꝰ in iuuentute sig¬
nasse: nec p̃sũptionib ꝓpriis. s
maioꝵ tͣdicionib institutos St̃
enĩ ñnulli quoꝵ etiã qđ ẽ lugu¬
brius maior est multitudo: qui

Expanded text:
icut non sunt omnes iuuenes pari modo uel feruentes spiritu uel disciplinis ac moribus optimis instituti, ita nec Senes quidem cuncti uno modo uel perfecti possunt uel probatissimi repperiri. diuitiae enim senum non sunt canitie capitis, sed industria iuuentatis ac praeteritorum laborum stipendiis metiendae. quae enim non congregasti inquit in iuuentute, quomodoinuenies in senecta tua? senectus namque honorabilis non diuturna, ate numero annorum conputata: cani enim sunt sensus hominis, et ta. et idcirco non omnium seniorum, quorum capita canities tegit quosque uitae longaeuitas sola commendat, nobis sunt sectanda uestigia seu traditiones ac monita suscipienda, sed eorum, quos laudabiliter uitam suam ac probatissime conperimus in iuuentute signasse nec praesumptionibus propriis, sed maiorum traditionibus institutos. sunt enim nonnulli, quorum etiam, quod est lugubrius, maior est multitudo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
homicidium ꝑpetretur . oͣdiumq
succiditur: sine quib homic̾ii crim̃.
nullam᷑ ualebit admitti. Quiira¬
scitur enim fr̃i suo: reus erit uidicio
& qui oderit frẽm suũ: homici¬
da est: In eo scilicet qđ eum corde
cupiat int̾ire. cuius eruorem ꝓpria
manu uł telo apud homines mini
me fudisse cognoscitur: effectu irȩ
homicida ꝓnuntiatur ad nõ: qui
non solum ꝓ oꝑationis effectu. sed
etiam ꝓ uoluntatis acuoti desidio
unicuiq aut p̾mium reddit aut
penam: scđm illut quod ipse loqͥt᷑
Int̾se inuicem cogitationib accusan¬
tib aut ettam defendentib in die

Expanded text:
homicidium perpetretur, ira, odiumque homicidium perpetretur, ira, odiumque succiditur, sine quibus homicidii crimen nullo modo valebit admitti. Qui irascitur enim fratri suo, reus erit judicio: et qui odit fratrem suum, homicida est ; in eo scilicet quod eum corde cupiat interire, cujus cruorem propria manu, vel telo apud homme fudisse cognoscitur, affectu irae bomicida pronuntiatur a domino, qui non solum pro operationis effectu, sed etiam pro uoluntatis ac uoti desiderio unicuique aut praemium reddet ant poenam, secundum illud quod ipse loquituinter se inuicem cogitationibus accusantibus aut etia
Abbreviated transcription (Latin):
putemꝰ commotionib nris lucrum
aliquod uł rechediũ comparari:
quod maledictionib uł iracundiç
nr̃ȩ minime res inanimatȩ mutȩq
respondeant: & intemꝑantiam cordiˢ
nr̃i ad maiorem nequaquã ꝓuo¬
cent exardescere furoris insaniam:
cupimus adipisci qua dicit᷑. beati
mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃:
non solum a nrĩs actib hȩc ampu¬
tanda est : sed etiam de intimis atu¬
mȩ radicitus extirpanda. Non em̃
ualde ꝓderit iracundiȩ cohibitus
fuoror in uerbo. nec in effectu ꝓlatꝰ:
si illum archanis pectoris nr̃ĩ ds̃
quẽ secreta non latent cordium
ineẽ ꝑspexerit : Radices enim uiti¬
orum potius excidi p̃cipit eu̾głicꝰ
sermo quã fructꝰ: qui ꝓculdubio
euulsis fomitib nequaquã ult̾rus
pullulabunt: Atq ita mens pot̾it
iugit in omi patientia & sc̃itate du¬
rare: cũ ħ non desuꝑfitie oꝑationiᷤ
&e actuum. sed de cogitationum fu¬
erint euulsa penetralib & ido ne

Expanded text:
putemus commotionibus nostris lucrum putemus commotionibus nostris lucrum aliquod, vel remedium comparari, quod maledictionibus vel iracundiae nostrae, minime res inanimatae mutaeque respondeant, et intemperantiam cordis nostri ad majorem nequaquam provocent exardescere furoris insaniam. cupimus adipisci, de quo dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt : non solum e nostris actibus haec amputanda est, sed etiam de internis animae radicitus exstirpanda. Non enim valde proderit iracundiae cohibitus furor in verbo, nec in effectum prolatus, si illum arcanis pectoris nostri Deus, quem secreta non latent cordium, inesse perspexerit. Radices enim vitiorum potius exscindi praecipit Evangelicus sermo, quam fructus; qui proculdubio evulsis fomitibus nequaquam ulterius pullulabunt: atque ita mens poterit jugiter in omni patientia et sanctitate durare, cum haec non de superficie operationis et actuum, sed de cogitationum fuerint evulsa penetralibus. Et ideo ne
Abbreviated transcription (Latin):
dõq ꝑfectionem querentib ñ suffi¬
cit contra hominem ñ irasci: Me¬
minimus enim in solitudine com¬
morantib nob̾. contra calamum.
cum aut crassitudo eius. aut exilitaᷤᷤ
displiceret. contraue scalpellum
cum incidenda hebeti acie segnit᷑¬
exsecaret: contraq silicem si forte
ex eo festinantib nob̃ ad lectionem
tardius scintilla ignis emieuit. ita
indignationis irrepsisse motum:
ut non alias ꝑturbationẽ mentis.
quã uł contra insensibiles mat̾ias.
uł certe adu̾sus diabolũ maledicti¬
one plata digerere atq euaporare
possemꝰ: Quãobrẽ ad ꝑfectionis
dumtaxat rationem non satis ꝓdit
abee̾ homines in qͦs ira moueamur:
cũ si patientia pͥus ñ fuerit adqͥsita.
etiam erga res mutas speciesq
minutas exerceri similiter iracun¬
diȩ possit affectꝰ. Qui residens in
corde nr̃o. nec iugit nos possidere
tranquillitatis statum. nec residius
uitiis carere ꝑmittit: nͥ forte meo

Expanded text:
ideoque perfectionem quaerentibus non suffiideoque perfectionem quaerentibus non sufficit contra hominem no ?? irasci. meminimus enim in solitudine commorantibus nobis contra calamum, cum aut crassitudo eius aut exilitas displiceret contraue scalpellum, cum incidenda hebeti acie segnitexsecaret; contraque silicem, si forte ex ea festinantibus nobis ad lectionem tardius scintilla ignis emicuerit, ita indignationis irrepsisse motum, ut non alias perturbationem mentis, quam vel contra insensibiles materias, vel certe adversus diabolum maledictione prolata, digerere atque evaporare possemus. Quamobrem ad perfectionis dumtaxat rationem non satis proderit abesse homines, in quos ira moveatur: cum si patientia prius non fuerit acquisita, etiam erga res mutas speciesque minutas exerceri similiter iracundiae possit affectus, qui residens in corde nostro, nec jugem nos possidere tranquillitatis statum, nec residuis vitiis carere permittet; nisi forte in eo
Abbreviated transcription (Latin):
consortio: ad naturam pristinam
mox reuersurus. cum int̾pellaue¬
rit cuiuslibet occasionis cõmotio.
Emergunt quippe ex eo confestim
uitia quȩ latebant: & uelut equi
infrenes certatim esuis repagulis
ocio longiore nutriti. acrius ad
punt Magis enim exercitio usuq
humano cessante efferantur uitia¬
in nobis: nisi fuerint ante purga¬
ta: Ipsamq umbram patientiȩ.
quã possidere imaginarie ꝑmixti
fr̃ib saltem ꝓ eorum reuerentia.
& nota publica uidebamur. desi¬
dia securitatis amittimus: quasi
uͦ uniu̾sa uirulenta serpentium
genera uł ferarum. cũ in solitudi¬
ne suisq cubilib commorantur.
non innoxia ꝑseuerint᷑. nec tam̃
ex eo ꝓnuntiari possunt innoxia.
quia nulli nocent. Hoc enim eisñ
affectus bonitatis: sed necessitas so¬
litudinis confert: Quȩ cũ ledendi
nacta fuerint copiam: insemet ipsis
reconditum uirus & animȩ feritatẽ
ꝓtinus egerunt atq demonstrant:

Expanded text:
consortio, ad naturam pristinam consortio, ad naturam pristinam mox reuersur ??? cum interpellauerit cuiuslibet commotionis occasio. emergu ??? quippe ex eo confestim uitia quae latebant, et uelut equi i frenes certatim e suis repagulis otio longiore nutriti acrius m pee prorumpunt. magis enim exercitio usuque humano cessante efferantur in nobis uiti ?? nisi fuerint ante purgata, ipsamque umbram patientiae, quam possidere imaginarie permixti fratribus saltim pro eorum ra uerentia et nota publica uidebamur, desidia securitatis amittimu» Quasi uero uniuersa uirulenta serpentium gener ?? uel ferarum, cum in solitudine suisque cubilibus inmorantu ?? non innoxia perseuerent. nec tamen ex eo pronuntiari possu ?? innoxia, quia nulli noceant: hoc enim eis non affectus boni: tatis, sed necessitas solitudinis confert. quae cum laedendi nancta fuerint copiam, in semet ipsis reconditum uirus ea animae feritatem protinus egerunt atque demonstrant.
Abbreviated transcription (Latin):
bitrio collocanda: qͦđ nequa quã
nr̃e subiacet potestati. sed in nr̃a
potius conditione con siflit. Itaq
ut non irascam᷑. ñ debet ex alt̾ius
ꝑfectione sed ex nra uirtute descen¬
dere: que non aliena patientia.
sed ꝓpria longanimitate conqͥrit᷑:
ad purum in cong̃gatione fratrũ
uitiis. ñ pusillantmitatis ꝑfugio.
sed diuine contemplationis obten¬
tu. & desiderio intuitus sublimio¬
ris intrare: qui ñ nͥ solitudine a
ꝑfectis solũmꝰ pot̾it ap̃hendi. Quec̃s
enim uitia incurata in heremum
deculerimus: oꝑta in nob̾ ⁊ñ abolita
sentientur: Solitudo namq sicut
nouit emendatis morib contempla¬
tionem purissimã reserare: & intu¬
itu sincerissimo spu̾alium sacram̃¬
torum scientiam reuelare: ita eorũ
qui minus enĩdati sunt uitia non
solum seruare. uerum etiam exage¬
rare consueuit. Tamdiuq patiens
sibi quisq uidetur & humilis. do¬
nec nullius hominũ commiscet᷑

Expanded text:
bitrio conlocanda, quod nequaquam bitrio conlocanda, quod nequaquam nostrae subiacet potestati, sed in nostra potius dicione consistat. itaque at non irascamur, non debet ex alterius perfectione, sed ei nostra uirtute descendere, quae non aliena patientia, sed propria longanimitate conquiritur. ad purum in congregatione fratrum uitiis non pusillanimitatis perfugio, sed diuinae contemplationis obtentu et desiderio intuitus sublimioris intrare, qui non nisi in solitudine a perfectis solummodo poterit adprehendi. quaecumque enim uitia incurata in heremum detulerimus, operta in nobis, non abolita sentientur. solitudo namque sicut nouit emendatis moribus contemplationem purissimam reserare et intuitu sincerissimo spiritalium sacramentorum scientiam reuelare, ita eorum qui minus emendati sunt uitia non solum seruare, uerum etiam exaggerare consueuit: tamdiuque si ?? patiens quis uidetur et humilis, donec nullius hominum comisceatur
Abbreviated transcription (Latin):
atq apłicis immoramur: cũ etiã
uecus lex quȩ aliquid habere re¬
missionis uidetur. Hec eadẽ pcaue¬
at dicens. ne oderis frẽm tuum
rie ciuium tuorum. & rursum.
itinera eorum qui memoriã reti¬
nent malefacti. in mortem. Uides
& ibi nequitiam ñ in oꝑe tantum.
sed etiã in archanis cogitationib re¬
secari: cũ de corde odiũ. & iniurię
non solũ retͥbutio. sed etiã tpsa me¬
moria radicitꝰ iubet᷑ euelli :¬
nt̾dum suꝑbia. uł impatientia sup¬
ati. cũ inconditos mores nros riolu
derare conquerimꝰ. tanꝗ̃ ibi nullis
nos concitantib ilico uirtutẽ pati¬
entiȩ reꝑturi: excusantes negligen¬
tiam nr̃ãm. causasq cõmotionis
ũ nr̃a dicentes impatientia. sed fr̃m
uitio generari Dumq in alios er¬
roris nr̃i uertimꝰ causas: nũ d pa¬
tientiȩ ac ꝑfectionis calcẽ ualemꝰ
ꝑuenire. Sũma gͥ emĩdationis ac
tranquillitatis nr̃e. ñ ẽ in alt̾ius ar¬

Expanded text:
atque apostolicis inmoramur, cum etiam atque apostolicis inmoramur, cum etiam uetus lex, quae aliquid habere remissionis uidetur, haec eadem praecaueat dicens: ne oderis fratrem tuuriae cinium tuorum, et rursum: itinera eorum qui memoriam retinent malefacti in mortem? uides et ibi nequitiam non in opere tantum, sed etiam in arcanis cogitationibus resecari, cum de corde odium et iniuriae non solum retributio, sed etiam ipsa memoria radicitus iubetur euelli. Interdum superbia uel inpatientia superati cum inconditos mores nostros atqderare conquerimur, tamquam ibi nullis nos concitantibus ilico uirtutem patientiae reperturi, excusantes neglegentiam nostram causasque commotionis non nostra dicentes inpatientia, sed fratrum uitio generari: dumque in alios erroris nostri uergimus causas, numquam ad patientiae ae perfectionis calcem ualebimus peruenire. Summa igitur emendationis ac tranquillitatis nostrae non est in alterius ar
Abbreviated transcription (Latin):
lens radicitus a cordib nrĩs
auellere. non solũ si lesi fueri¬
mus iubet nos remutere. &¬
reconciliari frib nr̃is. nullãq adũ¬
sus eos iniuriȩ seu lesionis memori¬
am retinere: sed etiam illos adu̾sũ
nos seu iuste seu iniuste habere
aliquid nouerimus. similit̾ p̾cipit
ut munus nrm relinquentes. id ẽ.
compescentes orationes nrãs. ad eoꝵ
pͥus satisfactionem tendere festine¬
mus: & ita frĩs curatione p̾missa.
orationum nr̃arum munera illaba¬
ta deferre: Non enim ita nrĩs ob¬
sequiis commuius omĩum dñs
delectatur: ut quod in uno adqͥ¬
rit ꝑdat in alt̾o. dñante tristitia:
n cuiuslibet nãq dispendio unũ
patitur detrimentũ: qui eodem
mͦ om̃ium famulorũ suoꝵ salutẽ
desiderat & expectat. Et idcirco
eque habente adu̾sũ nos frẽ. inef¬
ficax erit oratio nr̃a: ac si nos adũ¬
sus eum tumenti spũ indignatio¬
nis amaritudinẽ retineamus:¬
ed quid diutius p̾ceptis eugłicis

Expanded text:
len radicitus a cordibus nostris len radicitus a cordibus nostris euellere, non solum si laesi fuerimus iubet nos remittere reconciliari fratribus nostris nullamque aduersus eos iniuriae seu laesionis memoriam retinere, sed etiam si illos aduersum nos seu iuste sine iniuste habere aliquid nouerimus. similiter praecepit, ut munus nostrum relinquentes, id est conpescentes orationes nostras, ad eorum prius satisfactionem tendere festinemus et ita fratris curatione praemissa orationum nostrarum munera inlibata deferre. non enim ita nostris obsequiis communis. omnium dominus delectatur, ut, quod in uno adquirit, perdat ? altero dominante tristitia. in cuiuslibet namque dispendio« unum patitur detrimentum, qui eodem modo omnium famu- lorum suorum salutem desiderat et expectat. et idcirco aeque \' habente aduersum nos fratre inefficax erit oratio nostra, ac si nos aduersus eum tumenti spiritu indignationis amaritudinem reseruemus. Sed quid diutius praeceptis euangelicis
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. si gͦ offers munꝰ tuũ ad al¬
tare.⁊ ibi recordatꝰ fueris qͦđ frat᷑
tuus habet aliquid adu̾sunite.
relinque ibi munus tuũ ad altai¬
re. & uade pͥus reconciliari frĩ tuo.
& sic ueniens offeres munꝰ tuum:
Quomͦ gͦ ñ dicam usq in dies plu¬
res. sed uł usq ad occasum solis
istius ꝑmittimur contra frẽm re¬
tinere tristitiam: qui illo quidem
aliquid habente adu̾sum nos. ora¬
tiones dõ offerre concedimur. qͥb
p̃cipitur ab apło sine int̾missione
orate & in om̃i loco leuantes puras
manus. sine ira & disceptatione:
Suꝑest gͥ ut aut nũquã oremus.
huiuscemodi uirus retinentes
& ubiq iubemur orare simus
obnoxii: aut si nosmet ipsos cir¬
cumuenientes. p̾cem fundere
contra eius int̾dictũ p̾sumimꝰ:
non orationem dño. sed rebelli¬
onis spũ contumatiam nos eidẽ
eos offensos despicimꝰ : anima¬
rum medicus. & occultoꝵ con¬
scius occasiones iracundiȩ uo¬

Expanded text:
dicens: si ergo offers munus tuum ad aldicens: si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quod frater tuus habet aliquid aduersum te, relinque ibi munus tuum ad altare, et uade prius reconciliare fratri tuo, et sic ueniens offeres munus tuum? quomodo ergo non dicam usque in dies plures, sed uel usque ad occasum solis istius permittimur contra fratrem retinere tristitiam, qui ne illo quidem aliquid habente aduersum nos orationes nostras deo offerre concedimur? quibus praecipitur ab apostolo: sine intermissione orate, et: in omni loco leuantes puras manus sine ira et disceptatione. superest igitur, ut ant numquam oremus huiuscemodi uirus retinentes et ubique iubemur orare, simus obnoxii, ant, si nosmet ipsos circumuenientes precem fundere contra eius interdictum praesumimus, non orationem domino, sed rebellionis spiritu contumaciam nos eidem eos offensos despicimus, animarum medicus et occultorum conscius, occasiones iracundiae uo
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit. si id quod p̾ualet ira insti¬
gante compleuerit: Quod hii qͦq
facere noscuntur: qui motꝰ suos ñ
appecitu placiditatis. sed inopia
cohibent ultionis Nichil enim
inferre amplius his quib iratist̃
possunt. nisi ut cũ eis affabilitate
solita minime colloquantur. aut
quasi in effectu oꝑis solumiodo
sit iracundia moderanda. & ñ potiꝰ
ab archanis nr̃i pectoris eruenda:
ne tenebris illius obsurati. nec con¬
silii salubris. nec scientiȩ lum̃ ad¬
mittere: sed nec templum sp̃s scĩ
habitante in nobis spũ nequã. ua-¬
leamꝰ existere Cohibitus enĩ in corde
furor asstantes quidem homines
non offendit: sed eque spc̃ scĩ splen¬
didissimũ iubar. acsi ꝓlatꝰ excludit:
Aut quẽad modũ uł ad momentũ
uult eam dñs retentari: qͥ nec sacri¬
ficia quidem spu̾alia orationũ nr̃a¬
rũ ꝑmittit offerri. si uł aliũ contͣ
nos aliqͥd rancoris hab̃e cognoscimꝰ.

Expanded text:
fecerit, si id, quod praeualet, ira instifecerit, si id, quod praeualet, ira instigante conpleuerit quod hi quoque facere noscuntur, qui motus suos non adpetitu placiditatis, sed inopia cohibent ultionis: nihil enim inferre amplius his quibus irati sunt possunt, nisi ut cum eis affabilitate solita minime con- loquantur, aut quasi in effectu operis solummodo sit iracundia moderanda et non potius ab arcanis nostri pectoris eruenda, De tenebris illius obscurati nec consilii salubris nec scientiae lumen admittere, sed nec templum spiritus sancti, habitante in nobis spiritu nequam, ualeamus exsistere. cohibitus enim in corde furor adstantes quidem homines non offendit, sed aeque spiritus sancti splendidissimum iubar ac si prolatus excludit. Aut quemadmodum uel ad momentum uult eam dominus retentari, qui ne sacrificia quidem spiritalia orationum nostrarum permittit offerri, si uel alium contra nos aliquid rancoris habere cognoscimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uid uero dicam de his qđ qͥdđe
dicere sine mea confusione ñ
possum. quorũ implacabilitati nac
hic quidem sol occidens t̾minum
ponit̾. sed ꝑ dies eam plurimos
ꝓtelantes. atq ad u̾sus eos in quos
cominoti fuerint rancorẽ animi
reseruantes. negant quidẽ se uerb̃
irasci. sed re ipsa & oꝑe. indignan
grauissime comꝓbantur: Nam
neq eos congruo sermone cõpel¬
lant: nec affabilitate eis solita collo¬
cuntur: Q eo se minime delinq̃re
putant. quod uindictam suȩ cõmo¬
tionis ñ expetant Quã tam̃ quia
ꝓferre palam & exercere. aut non
audent. aut certe ñ possunt᷑ in
suam ꝑnitiem uirus iracundiȩ
retorquentes. concoquunt eam in
corde taciti. ac silentes in semecipss
consumunt: a maritudinẽ tristitie
non uirtute animi ꝓtinus expellenteᷤᷤ.
sed digerentes ꝓcessu dierũ. & uteũq¬
ꝓ tempore mitigantes: quasi uͦ ñ hic
finis unicuiq uindictȩ sit. & abunde
quis furori ꝓprio uł tristitiȩ satis¬

Expanded text:
uid vero dicam de his quod quidem dicere sine mea confusione non possum quorum implacabilitati nec hic quidem sol occidens terminum ponit; sed per dies eam plurimos protelantes, atque adversus eos in quos commoti fuerint rancorem animi reservantes, negant quidem se verbis irasci, sed reipsa et opere indignari gravissime comprobantur? Nam neque eos congruo sermone compellant, nec affabilitate eis solita colloquuntur; et in eo se minime delinquere putant, quod vindictam suae commotionis non expetant; quam tamen quia proferre palam et exercere, aut non audent, aut certe non possunt, in suam perniciem virus iracundiae retorquentes, concoquunt eam in corde taciti, ac silentes in semetipsis consumunt, amaritudinem tristitiae non virtute animi protinus expellentes, sed digerentes pro tempore mitigantes. Quasi uero non hic finis unicuique uindictae sit et abu nde quis furori proprio uel tristitiae satis
Abbreviated transcription (Latin):
certantẽ. iracundiȩ motꝰ radicitꝰ
oporcet euellere. Cuiꝰ morbi ħ erit
medicina ꝑfecta: ut pͥmitꝰ credamꝰ
nullomͦ siue iustis siue iniustis ex
causis licere nobis irasci: scientes nos
discretionis lum̃ rectiq consilii fir¬
mitatẽ. ipsam qͦq honestatẽ ⁊ iustitiȩ
moderamina ꝓtinꝰ amissuros: si pͥn¬
cipale cordis nr̃i eiꝰ fuerit tenebris
obscuratũ. Tum deinde puritatem
m̃tis nr̃e mox ꝑtͣbandam. templum
eam scĩ sp̃s effici omnino ñ posse:
iracundiȩ in nob̾ spũ commorante:
Postremo ut cogitemus neqͥꝗͣ licere nob
orare: nec tratos fundere p̾cẽ ad dm̃
Et p̃ omĩb incertum statum condi¬
tionis humanȩ p̃ oculis habentes.
cotidie nos credamus e corpore mi¬
gͣturos: nichilq nob̾ continentia
castitatis. nichil abrenuntiatione
omnium facultatum. nichil diuiti¬
arum contemptu. nichil ieumiorũ
iugiliarumq laborib conferendum:

Expanded text:
certantem iracundiae motus radicitus certantem iracundiae motus radicitus oportet euellere. cuius morbi haec erit medicina perfecta, ut primitus credamus nullo modo sine iustis seu iustis ei causis licere nobis irasci, scientes nos ..discretionis lumen rectique consilii firmitatem, ipsam quoque honestatem et iustitiae moderamina protinus amissuros, si principale cordis nostri eius fuerit tenebris obscuratum, tum deinde puritatem mentis nostrae mox proturbandam, templumque eam sancti spiritus effici omnino non posse iracundiae in nobis spiritu commorante: postremo ut cogitemus nequaquam licere nobis orare nec iratos fundere preces ad deum, et prae omnibus incertum statum condicionis humanae prae oculis habentes cotidie nos credamus e corpore migraturos, nihilque nobis continentia castitatis, nihil abrenuntiatione omnium facultatum, nihil diuitiarum contemptu, nihil ieiuniorum uigiliarumque laboribus conferendum,
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum tamen in eo quod in qͥbdã
exemplarib inuenitur. qui irascitur
frĩ suo sine causa. reus erit iudicio᷑.
suꝑfluum eẽ sine causa. & adiectũ¬
ẽẽ ab his qui amputandã irã ꝓustisͤ
causis minime putauerunt: cum
utiq nullus quãlibet absq ratione
cõmotus. sine causa dicat se irasci
Q uã obrem apparet ab eis adiectum.
qui ꝓpositum non intellexerunt
scripturȩ uolentis fomitẽ iracundiȩ
omnimodis amputarẽ. nullamq
indignationis occasionem penitꝰ
reseruare: ne dum iubemur trasci.
cum causa. etiam sine causa irascen¬
di nobis intromittatur occasio.
Finis enim patientię: ñ irascendo
iuste. sed penitꝰ non irascendo con¬
sistit: Licet a quib dam hoc ipsum
qđ dr᷑ sine causa. ita int̾p̾tari sciã:
qđ scilicet sine causa irascit᷑ is. cui
expetert ultionẽ irato ñ licet: Melius
ẽ tam̃ ita denere: ut & nouella exem¬
plaria multa. & antiqͣ omĩa inue¬
ua ꝓpt̃ athletam xp̃i legitime de¬

Expanded text:
ciendum tamen in eo quod in quibusdam exemplaribus invenitur: Qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio, superfluum esse, sine causa, et adjectum ab his qui amputandam iram pro justis causis minime putaverunt, cum utique nullus quamlibet absque ratione commotus sine causa se dicat irasci. quamobrem apparet ab eis adiectum, qui propositum non intellexerunt scripturae uolentis - fomitem iracundiae omnimodis amputare nullamque indignationis occasionem penitus reseruare, ne, dum iubemur irasci cum causa, etiam sine causa irascendi nobis intromittatur occasio. finis enim patientiae non in irascendo iuste, sed in penitus non irascendo consistit. licet a quibusdam hoc ipsum quod dicitur sine causa ita interpretari sciam, quod scilicet sine causa irascatur is, cui expetere ultionem irato non liceat. melius tamen est ita tenere, ut et nouella exemplaria multa et antiqua omnia inueQuapropter athletam Christi legitime de
Abbreviated transcription (Latin):
tio inmobilit̾ custodiri: qđ nulli ma¬
lũ ab alio possit inferri. nisi qui illid
ignauia cordis ac pusillanimitate con¬
traxerit: hanc cãdẽ sentenciã beato
apło uno uersiculo confirmante: Scimꝰ
Dicenꝰ enĩ omiã cooꝑant᷑ ĩ bonr̃ uniu̾sa ñsolũ ĩꝓfpo¬

Expanded text:
tio inmobiliter custodiri, quod nulli matio inmobiliter custodiri, quod nulli malum ab alio possit inferri, nisi qui illud ignauia sui cordis ac pusillanimitate contraxerit, hanc eandem sententiam beato apostolo uno uersiculo coufirmante: scimus dicens enim omnia cooperantur ad bonum uniuersa n
Abbreviated transcription (Latin):
ista conmittunt: Nec enĩ quis impiꝰ
uł iniquus iccirco impunitꝰ erit:
quia malicia sua iusto nocere ñ po¬
tuit: Tolerantia enĩ et uirtꝰ iusti:
ñ illi qui mortẽ uł supplicia in¬
tulit. s illi ꝓficit ad mercedẽ. qui
illata sibi pacient̃ excipit: Ideoq &
hic merito puniet᷑ ꝓ crudelitatis
suȩ uicio. qua malũ uoluit infer¬
re: & ille nichilominꝰ nicħ mali
ꝑpessus est: quia uirtute animi sui
pacient̾ temptationes doloresq sus-¬
tentanꝰ ea quȩ malo ꝓposito illata sunt
ad ꝓfectũ melioris statꝰ et et̾nę uitȩ
fecit beatitudinẽ ꝑtincre. Neq enĩ
patientia iob mercedẽ diabolo qui eũ
illustriorẽ suis temptationib reddidit.
s illi ipsi qui eas ꝑtulit uirilit̾ aaqui¬
siuit: Nec uidaᷤᷤ ȩt̾ni supplicii in muni¬
tate donabit᷑: quia ꝓditio eiꝰ ad salutẽ
tus considerandꝰ est oꝑis. s oꝑantis asfec¬
tus Quaꝓpt̾ hec debet in nob diffim¬

Expanded text:
ista conmittunt. nec enim quia impius ista conmittunt. nec enim quia impius uel iniquus idcirco inpunitus erit, quia malitia sua iusto nocere non potuit. tolerantia enim et uirtus iusti non illi qui mortem uel supplicia intulit, sed illi proficit ad mercedem qui inlata sibi patienter excepit. ideoque et hic merito punietur pro crudelitatis saeuitia, quia malum uoluit inferre, et ille nihilominus nihil mali perpessus est, quia uirtute animi sui patienter temptationes doloresque sustentans ea quae malo proposito inlata sunt ad profectum melioris status et aeternae uitae fecit beatitudinem pertinere. Neque enim patientia Iob mercedem diabolo, quia eum inlustriorem suis temptationibus reddidit, sed illi ipsi qui eas uiriliter pertulit adquisiuit, nec ludas aeterni supplicii inmunitate donabitur, quia proditio eius ad salutem tus considerandus est operis, sed operantis adfectus. quapropter haec debet in nobis defini
Abbreviated transcription (Latin):
tulit animo furibundo: s qualia sen¬
serit ille qui sustinet. Ideoq cũ illata
fuerit mors uiro scõ: ñ ei malũ malũ
illatũ eẽ credendũ ẽ. s mediũ quiddã:
qd̾ cũ peccatori malũ sit. iusto requies
& absolutio fit maloꝵ: MNors enĩ uud
requies cuiꝰ abscondita ẽ uia. Et ideo
nec uir iustꝰ ex hac aliquod patit᷑
detͥmentũ. qui nicħ ꝑtulit noui: s
id qd̃ ei accessurũ fuerat necessitate
naturȩ. inimici nequicia ñ sine p̃¬
mio uitȩ ꝑemnis excepit: ac debitũ
mortis humanȩ qđ in excusabili lege
reddendũ est. cũ fructu uberrimo
passionis. ac magne remunerationis
rgo si int̾emptꝰ iustꝰ ñ solũ ni¬
chil mali ꝑpessus est. s etiã mercedẽ
passionis consequitur.: quomͦ in reatũ
uocabit᷑. qui ñ nocuit mortem in-¬
ferendo. s ꝓfuit: Cheodorꝰ
Iosde ꝓprietate boni maliq
uł eius quod diximus eẽ me¬
dium disputamꝰ: ñ de affectu eoꝵ qͥ

Expanded text:
tulit animo furibundo, sed qualia sentulit animo furibundo, sed qualia senserit ifuerit mors uiro sancto, non ei malum inlatum esse credendum est, sed medium quiddam. quod cum peccatori malum sit, iusto requies et absolutio fit malorum. mors enim uiro requies cuius uia abscondita est. et ideo nec uir iustus ex hac aliquod perpetitur detrimentum, quia nihil pertulit noui, sed id, quod ei accessurum fuerat necessitate naturae, inimici nequitia non sine praemio uitae perennis excepit ac debitum mortis humanae quod ineicusabili lege reddendum est cum fructu uberrimo passionis ac magnae remunerationis Ergo si interemptus iustus non solum nihil mali perpessus est, sed etiam mercedem passionis adsequitur, quomodo in reatum uocabitur qui non nocuit mortem inferendo, sed profuit? THEODORVS: Nos de proprietate boni malique uel eius quod diximus esse medium disputamus, non de affectu eorum qui