comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
missa celebraret᷑ cecus quidam
ꝑ signacłm lucis ⁊ uitȩ illumi¬
natus.⁊ adductus ẽ ad altare.
Ea siqͥdem die ad ꝓmissũ ser¬
monem conuen̾at ppłs inesti¬
mabilis qͣntum nemo cleri-¬
coꝵs sese aliqñ in eccłia illa ui¬
disse dicebat. Celebrauit aũt
missam pater sc̃s ad altare be¬
ati petri: qd̃ in occidentali par¬
te situm. obtinet in eccłia pͥn¬
cipatuni. Ibi pꝰst misse celebra¬
tionem innum̾a corã oĩb
miracła contigert̃. Honorata
mulier ⁊ notissima in ciuitate
que ꝑ qͥnquennium uno oco
ceta multa se se in medicos fate¬
batur inutilit̾ expendisse. sub
manu signantis uisum recep̃.
Altera qͦ similiter illuminatae
Abbas campensis. E multis
que ibidem uidi duo tm̃ occir¬
runt memorie. Dico aũt de
puella surda ⁊ muta que con¬
festĩ audiuit ⁊ locuta ẽ:⁊ de
iuuene claudo quem ad serui
sui oratõnem diuina u̾tꝰ erexit.
Eberuuinꝰ abbs stemuolden¬
sis. In platea ubi sermonem
habuit uir beatꝰ eo qd̃ eccłia

Expanded text:
Missa celebraretur, caecus quidam per signaculum lucis et vitae illuminatus et adductus est ad altare. Ea siquidem die ad promissum sermonem convenerat populus inaestimabilis, quantum nemo clericorum sese aliquando in ecclesia illa vidisse dicebat. Celebravit autem Missam Pater sanctus ad altare beati Petri, quod in occidentali parte situm, obtinet in ecclesia principatum. Ibi post Missae celebrationem, innumera coram omnibus miracula contigerunt. Honorata mulier et notissima in civitate, quae per quinquennium uno oculo caeca, multa sese in medicos fatebatur inutiliter expendisse, sub manu signantis visum recepit. Altera quoque similiter illuminata est. ABBAS CAMPENSIS. De multis quae ibidem vidi, duo tantum occurrunt memoriae. Dico autem de puella surda et muta quae confestim audivit et locuta est: et de juvene claudo, quem ad servi sui orationem divina virtus erexit. HERVINUS ABBAS STEINVELDENSIS. In platea ubi sermonem habuit Vir beatus, eo quod ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
dui. ¶emor sit inȩt̾num di¬
ei huius ciuitas coloniensis.
qua suscipere meruit hoĩem
scm̃ quem semꝑ optauerat. Qa
tam̃ insꝑatꝰ aduenit minor fu
it eodie frequentia ppłoꝵ. Sic
nimirum głȩ calcator huma¬
nȩ sollemnes sẽꝑ exceptiones
qd̃ in se est fugere consueuit.
⁊ elegit mnagis occulte ingredi
ciuitates. Raro tam̃ id potest qr
sequit᷑ maior gła repellentem.
Mane sexta feria pͥusqͣm ĩgre¬
derem᷑ eccłiam in hospitio nr̃o
mulier ceca ocło uno ab anniᷤᷤ
decem. ad tactum beate manꝰ
coram nobis uisum recepit.
Hȩc in eccłia statim p̃sentata
est clero. ⁊ diu iacuit ante al¬
tare. gr̃as agens do. Interea qͦ
puer cecus in ipso hospitio il
luminabat᷑. Ex hoc ingressus
eccłiam pat̾ sc̃s ad altare beate
Mariȩ qd̃ in orientali parte

Expanded text:
IDUS. Memor sit in aeternum diIDUS. Memor sit in aeternum diei hujus civitas Coloniensis, qua suscipere meruit Hominem sanctum, quem semper optaverat. Quia tamen insperatus advenit, minor eo die fuit frequentia populorum. Sic nimirum gloriae calcator humanae solemnes semper exceptiones, quoad in se est, fugere consuevit, et elegit magis occulte ingredi civitates. Raro tamen id potest, quia sequitur major gloria repellentem. Mane, sexta feria, priusquam ingrederemur ecclesiam, in hospitio nostro mulier caeca oculo uno ab annis decem, ad tactum beatae manus coram nobis visum recepit. Haec in ecclesia statim praesentata est clero, et diu jacuit ante altare gratias agens Deo. Interea puer quoque caecus in ipso hospitio est illuminatus. Ex quo ingressus ecclesiam Pater sanctus ad altare beatae Mariae, quod in orientali p
Abbreviated transcription (Latin):
Signauit aũt eum uir sc̃s.
⁊ nichil hesitans de uirtutis
effectu deponi iussit ⁊ ambu¬
lare. s ñ fuit qui obediret.
astabant. aut qr minꝰ intelle¬
xert̃ u̾bum. Siluit gͦ pat̃. s
ñ siluit uox uirtutis. Subi¬
to siqͥdem exclamauit homo
laxari sentiens neruum ⁊ ex¬
tendi genu suꝑ equum quo
uehebatur. Statim uͦ deposi¬
tus libere ambłabat magnifi¬
cans dm̃. ⁊ tota illa die suum
secutus ẽ curatorem. Alter ꝙͦ
cuius similit̃ femoris neruus
aruerat. ut uix summis digitis
pedis uniꝰ t̾ram tangeret. sana¬
cus est in uia eadem. ita ut li¬
bere talum deponeret.⁊ sine ba¬
culo graderetur. Wokemarus.
Teria qͥnta apud uiculũ riege¬
mach mane pͥusqͣm egrederem᷑
me p̃sente puer quidam gressũ
recepit. qͥ sex annis claudꝰ extite¬
rat sicut ab ipsis parentib eius
accepi. Ibidem ꝙ̃ mulier surda
audiuit. ⁊ uir cecus illumina¬
tus ẽ. cui unus tm̃ ocls erat. et
hic qͦ ad nichilum ualens. Girar¬

Expanded text:
Signavit autem eum Vir sanctus, Signavit autem eum Vir sanctus, et nihil haesitans de virtutis effectu deponi jussit, et ambulare; sed non fuit qui obediret, astabant, aut quia minus intellexerunt verbum. Siluit ergo Pater, sed non siluit vox virtutis: subito siquidem exclamavit homo laxari sentiens nervum, et extendi genu super equum quo vehebatur. Statim vero depositus libere ambulabat magnificans Deum, et tota illa die suum secutus est curatorem. Alter quoque, cujus similiter femoris nervus aruerat, ut vix summis digitis pedis unius terram tangeret, sanatus est in via eadem, ita ut libere talum deponeret, et sine baculo graderetur. WOLKEMARUS. Feria quinta apud viculum Riegemach, mane priusquam egrederemur, me praesente puer quidam gressum recepit, qui sex annis claudus exstiterat, sicut ab ipsis parentibus ejus accepi. Ibidem 1178 etiam mulier surda audivit, et vir caecus illuminatus est, cui unus tantum oculus erat, et hic quoque ad nihilum valens. 25. GAUFR
Abbreviated transcription (Latin):
fridus. In parrochia treu̾en¬
si situs est famosissimꝰ uicus.
ubi renus ⁊ mosella confluurt
unde ⁊ confluentia nominat᷑.
Ibi multa coram om̃i ppło osten¬
sa sunt signa quȩ nram noti¬
ciam aut memoriam effuge¬
runt. Claudum tam̃ puerum
qui in eccłia sc̃i florim pꝰt mis¬
sais celebrationem erectus ẽ.
memini me uidisse. S ⁊ cecũ
ibidem illuminatum asserit
fredericus nr̃ qui ab eod̾e uico
secutꝰ est scm̃ dñi una cum ad¬
dulfo optimo adolescente. Hic
ignorantib ꝓpinquis ⁊ amicis
nobiscum transiit mosellam
indutus tm̃ suꝑpelliceo sicut
uenerat ab eccłia sc̃i castoris. in
qua canonicꝰ erat. Reliquit
alt̃ ioseph pallium cũ adult̾a
fugitq egyptios ⁊ effugit. In
eodem itinere cũ paulułu ꝓ ces¬
sissemꝰ. claudꝰ quid̾ã notissimꝰ
in terra illa equo aduehebat᷑.
Huius ita neruus femoris aru¬
erat. ut replicato genu. qͣntũ
mensura est palmi uniꝰ tibia
illa breuior altera uideretur.

Expanded text:
FRIDUS. In parochia TreverenFRIDUS. In parochia Treverensi situs est famosissimus vicus, ubi Rhenus et Mosella confluunt, unde et Confluentia nominatur. Ibi multa coram omni populo ostensa sunt signa, quae nostram notitiam aut memoriam effugerunt. Claudum tamen puerum, qui in ecclesia sancti Florini post Missarum celebrationem erectus est, memini me vidisse. Sed et caecum ibidem illuminatum asserit Fredericus noster, qui ab eodem vico secutus est Sanctum Domini una cum Adulfo optimo adolescente. Hic, ignorantibus propinquis et amicis, nobiscum transiit Mosellam, indutus tantum superpelliceo, sicut venerat ab ecclesia sancti Castoris, in qua canonicus erat. Reliquit alter Joseph pallium cum adultera, fugitque Aegyptios, et effugit. In eodem itinere cum paululum processissemus, claudus quidam notissimus in terra illa equo advehebatur. Hujus ita nervus femoris aruerat, ut replicato genu quantum mensura est palmi unius, tibia illa brevior altera videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
puerum tetigit ⁊ erexit. qͣm sex
annis penitꝰ claudum fuisse pa¬
rentes sui ⁊ alii plures ẽ ppło
circunstante qui eum nou̾ant
testabantur. Hunc nos ip̃i statĩ
uidimꝰ ambulantem dum ad
eccłiam deduceret᷑. in laudem
dĩ acclamantibus uniuersis¬
Uuolkemaruis. Gercia feria
pichembach sic eñi nominant
uicłm ubi ꝑ noctauimꝰ die appa¬
ritionis : mane tria apparuert̃
miracła que p̃sens uidi ocłis me¬
is. Siquidem in ingressu eccłiȩ
surdus oblatus est ã quo statim
uir dm̃ sacratis digitis suis sur¬
ditatem reppulit. ⁊ immisit au¬
ditum. In egressu qͦ gressum
puella altero pede clauda rece¬
pit. Nec dum exierat uillã pa¬
ter beatꝰ. ⁊ ecce offerunt ei para¬
liticum in grabato qui audita
fama uirtutum eius a uicomag¬
no qui supra renum situs ẽ. ⁊
nominatur bobardꝰ plaustro
sese fecerat deportari. ꝙ hunc qͦ
signauit. tetigit ⁊ erexit. ⁊ ad
ꝓpria misit incolumem Gau¬

Expanded text:
puerum tetigit et erexit, quem sex puerum tetigit et erexit, quem sex annis penitus claudum fuisse parentes sui, et alii plures de populo circumstante, qui eum noverant, testabantur. Hunc nos ipsi statim vidimus ambulantem, dum ad ecclesiam deduceretur, in laudem Dei acclamantibus universisWOLKEMARUS. Tertia feria Pichenbach sic enim nominant viculum ubi pernoctavimus die Apparitionis mane tria apparuerunt miracula, quae praesens vidi oculis meis. Siquidem in ingressu ecclesiae surdus oblatus est, a quo statim Vir Domini sacratis digitis suis surditatem repulit, et immisit auditum. In ingressu quoque gressum puella altero pede clauda recepit. Necdum exierat villam Pater beatus, et ecce offerunt ei paralyticum in grabato, qui, audita fama virtutum ejus a vico magno, qui supra Rhenum situs est, et nominatur Bobardus, plaustro sese fecerat deportari: et hunc quoque signavit, tetigit, et erexit, et ad propria misit incolumem. 24. GAU
Abbreviated transcription (Latin):
uokemarus Ocinam
inter nomina electors
nõmen meum iubeat ds ascribi.
utinam in libro uitȩ uł ultimũ
inueniatur ipsius orone ⁊ m̾itis.
in cuiꝰ laude presenti pͥmum id
fieri ur̃e placuit sc̃itati. Sexta
gͥ feria sicut pͥoris libelli finis de¬
clarat soluta est curia spire. et
nos Warmatiam festinauinius.
Ubi pat̾ sc̃s licet obnixius roga¬
retur moram facere noluit di¬
cens qr oportet me ⁊ aliis ciuita¬
tib euangłizare. Transierat eñt
per Warmaciam ante duos men¬
ses ⁊ sermorie habito innum̾abi¬
lem ibi signau̾at ppłm signacło
militie xp̃iane. Prius cam̃ qͣm
egrederem᷑ die Salbati infirmos
tetigit qui conuenerant. ubi int̃
manus meas surdi duo quos of¬
ferebam astante ppło ⁊ acclaman¬
ce auditũ sibi redditũ fatebant᷑
cũ multa exultatione. Phili ppꝰ
n itinere puer claudꝰ erectus ẽ
ꝗuemꝰ fere uidistis. Gaufridꝰ.
Scd̾a feria die festo epiphanie
apud castrum grurenache.
regrediens ab eccłia pat̾ beatus

Expanded text:
KEMARUS. Utinam inter nomina electorum nomen meum jubeat Deus ascribi! Utinam in libro vitae vel ultimum inveniatur ipsius oratione et meritis, in cujus laude praesenti, primum id fieri vestrae placuit Sanctitati. Sexta igitur feria, sicut prioris libri finis declarat, soluta est curia Spirae, et nos Wormaciam festinavimus: ubi Pater sanctus, licet obnixius rogaretur, moram facere noluit dicens: « Quia oportet me et aliis civitatibus evangelizare. » Transierat enim per Wormaciam ante duos menses, et sermone habito innumerabilem ibi signaverat populum signaculo militiae christianae. Prius tamen quam egrederemur die sabbati, infirmos tetigit, qui convenerunt: ubi inter manus meas surdi duo, quos offerebam, astante populo et acclamante auditum sibi redditum fatebantur cum multa exsultatione. PHILIPPUS. In itinere puer claudus erectus est, quem omnes vere vidistis. GAUFRIDUS. Secunda feria, die festo Epiphaniae apud castrum Gruzenach, regrediens ab ecclesia Pater beatus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi uͦ compleuit. coram om̃i
ppło puella ceca illuminata ẽ
⁊ matrona diues ⁊ nota in ciui¬
tate. cuiꝰ arida crura ab annis
trib extendi penitꝰ ñ ualebaNł.
resolutis neruis ad signũ uitȩ
sine dilatione stecit erecta. In
pulpito qͦ dum sermonem ha¬
biturꝰ ad ppłm ascendisset. cecꝰ
senex uisum recepit. Multa qͥ¬
dem ⁊ alia signa facta sunt in
ipsa die. ⁊ sepiꝰ acclamabant.
sed nemo nr̃m inqͥrendi exticit
curiosus. Sabbato qͦ multa
in hospitio uidimꝰ ⁊ cognoui¬
mꝰ ea. s qr an notare neglexi¬
inus suꝑueniente multitudĩe
ceteroꝵs nob̾ iam penitꝰ excide¬
runt. Uerba tam̃ que ad cle¬
mam hanc clericoꝵs immo ui¬
tam ꝓrsu informem om̃ib
diuinaꝵ testimoniis scͥpt᷑ais¬
probauerit esse contrariam.
ñ om̃ib eis arbitror excidisse.
uos inquit ꝓpħa notabat cum
diceret. in laborib hominum
non sunt.⁊ cum hominib ñ
flagellabunt᷑. ideo denuit eos
suꝑbia. Et ysaias eod̾e sp̃u¬

Expanded text:
evit, coram omni populo puella caeca illuminata est, et matrona dives et nota in civitate, cujus crura arida ab annis tribus extendi penitus non valebant, resolutis nervis ad signum vitae sine dilatione stetit erecta. In pulpito quoque, dum sermonem habiturus ad populum ascendisset, caecus senex visum recepit. Multa quidem et alia signa facta sunt in ipsa die, et saepius acclamabant. Sed nemo nostrum inquirendi exstitit curiosus. Sabbato quoque multa in hospitio vidimus, et cognovimus ea; sed, quia annotare negleximus superveniente multitudine caeterorum, nobis jam penitus exciderunt. Verba tamen quae ad clemam hanc clericorum, imo vitam prorsus informem, omnibus divinarum testimoniis Scripturaprobaverit esse contrariam, non omnibus eis arbitror excidisse. « Vos, inquit, propheta notabat, cum diceret: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur, ideo tenuit eos superbia . Et Isaias eodem sp
Abbreviated transcription (Latin):
rem languidam ⁊ uirib corporis
adeo desticutam. ut nec stare nec
ambulare posset. signauit atq
sanauit. ꝓpriisq pedib ẽ reu̾sa.
que fuerat adportata manib a¬
lienis. Illic &̃ clericus quid̾a amis¬
sum unius ocłi lumen adeptꝰ ẽ.
⁊ puer claudꝰ incessum. Sic ꝙ
moreti uir cecus uno ocło qͥ uiro
di occurrerat ingͣdienti ꝯfestim
illuminatꝰ est ad eiꝰ bñdictionem.
Senonis que galliȩ olim ma¬
xia cuuitas erat in conspectucle¬
ri qui ad eum fuerat congregat᷑
mulierem surdam& cecam. per
manus impositionem auditu
donauit ⁊ uusu. pret alia q̃ scri¬
bere suꝑsedimꝰ. uitantes ꝓlixita¬
tem. Ingredienti oppidum cui
iouiniacũ nomen ẽ. oblataẽ mu¬
lier ceca. ⁊ confestim in habitũ
uersa priuatione de ceca facta ẽ
uidens. exiitq sermo in ppłm. &
anna uidet . qr om̃s nouerant
cam. Ubi gͦ egressi sumꝰ gemi¬
nata ppłi leticia. ⁊ sub ocłis om¬
nium puer a natiuitate cecus

Expanded text:
rem languidam et viribus corporis rem languidam et viribus corporis adeo destitutam, ut nec ambulare, nec stare posset, signavit atque sanavit; propriisque pedibus est reversa, quae fuerat apportata pedibus alienis. Illic etiam clericus quidam amissum unius oculi lumen adeptus est, et puer claudus incessum: sic et Moreti vir caecus uno oculo, qui Viro Dei occurrebat ingredienti, confestim illuminatus est ad ejus benedictionem. Senonis, quae Galliae olim maxima civitas erat, in conspectu Cleri qui ad eum fuerat congregatus, mulierem surdam et caecam per manus impositionem auditu donavit: et praeter alia, quae scribere supersedimus vitantes prolixitatem; ingredienti oppidum, cui Joviniacum nomen est, oblata est mulier caeca. Confestim in habitum versa privatione, de caeca facta est videns, exiitque sermo in populum, et Anna videt: » quia omnes noverant eam. Ubi vero egressi sumus, geminata est populi laetitia, et sub oculis omnium puer a nativitate caecus
Abbreviated transcription (Latin):
stare supra pedes suos. in medio
ppłi stetit incolumis. ⁊ relicto gra¬
bato suo gͣtulabunda repetiit
domum suam.pso die apd̾
moretum oppidum iuixta lepro¬
sorum domos surdum ⁊ mucum
a natiuitate puerum offerebant.
strum.egressi flumen tͣnsiuimꝰ
qd̃ luoem uocant. occurrit uiro
quem bñ nou̾ant circunstantes
amissam loquelam eiꝰ bñdicti¬
one recepit. Scampis negocio
iherosolimitane expeditionis. &
regni ꝓuidentiȩ. tam ipse qͣm
çeteri qui conuen̾ant intende¬
bant. Reddidit tam̃ illic auditĩ
surdo. frenetico quem ligatum
attulerant mentem. mulierib
duab iusum. alteri uniꝰ oculi.
alteri utriusq. Exiens qͦ finito
concilio cecam puellam ꝑ signũ
crucis illuminauit. Apud ui¬
culum messam. qͥ trib a stampis
miliarib distans. coram uniu̾so
ppło qui conuenerat surdis du¬
ob uiro ⁊ uetulȩ mulieri restitu¬
it audicum. ¶illiacum oppi¬
dum trausiens ipsa die mulie¬

Expanded text:
stare supra pedes suos, in medio stare supra pedes suos, in medio populi stetit incolumis, et relicto grabato suo gratulabunda repetiit domum suam. Ipso die apud Moretum oppidum, juxta leprosorum domos, surdum et mutum a nativitate puerum offerebant, strum egressi, flumen transivimus quod Luten vocant occurrit Viro quem bene noverant circumstantes, amissam loquelam ejus benedictione recepit. 50. Stampis negotio Jerosolymitanae expeditionis, et regni Franciae, tam ipse quam caeteri qui convenerant, intendebant. Reddidit tamen illic auditum surdo: phrenetico, quem ligatum attulerant, mentem; mulieribus duabus visum, alteri quidem unius oculi, alteri utriusque. Exiens quoque, finito concilio, caecam puellam per signum crucis illuminavit. Apud viculum Messam, qui tribus a Stampis milliaribus distat, coram universo populo qui convenerat, surdis duobus, viro et vetulae mulieri, restituit auditum. Milliacum oppidum transiens ipsa die, mulie
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogata a circunstantibus
lam cito uidebo inquit. ⁊ post
paululum uideo ait clare. õs
uos uideo. bñdictus d̾s qͥ fecit
mecum miscd̃am. Altera quoq
illuminata est qͣm ab annis
decem cecam fuisse testabant᷑.
Ibidem clauda mulier gressũ
recepit. ⁊ mutus loquelam ac¬
clamantib omnib maximeq
ipsius castri. qui nulla pͥus simi¬
lia uiderant. Ipsa die tͣnseunti
ꝓpe castrum braiũ qd̃ lutum
int̃̾pretatur. occurrit uir qui¬
dam filiam portans in hume¬
ris. que nec loqui unquam
potuerat. nec stare supra pe¬
des suos. statimq sub om̃ium
ocłis ab utroq est incõmodo
liberata. ¶pud monasteri¬
olum ubi iona fluuius in se¬
quanam influit p̃sente comi¬
te theobaldo. ⁊ multis aliis no¬
bilib parit̃ ⁊ ignobilib muli¬
eres cres. pͥma auditum recep̃.
scda amissum ab annis septem
unius ocłi uisum. tercia pa¬
ralitica sanitatem. Hec ingra¬
bato in ȩccłiam fuerat depor¬
tata. & ubi signata est ⁊ iussa

Expanded text:
interrogata a circumstantibus, « Jam cito videbo, » inquit: et post paululum, « Video, ait, clare, omnes vos video; benedictus Deus qui fecit mecum misericordiam. » Altera quoque illuminata est, quam ab annis decem caecam fuisse testabantur. Ibidem clauda mulier gressum recepit, et mutus loquelam, acclamantibus omnibus, maximeque illius castri, qui nulla prius similia viderant. Ipsa die transeunti prope castrum Braium quod Lutum interpretatur occurrit vir quidam filiam portans in humeris. quae nec loqui unquam potuerat, nec stare supra pedes suos: statimque sub omnium oculis ab utroque est incommodo liberata. 49. Apud Monasteriolum, ubi Iona fluvius in Sequanam influit, praesente comite Theobaldo, et multis aliis nobilibus pariter et ignobilibus, mulieres tres, prima auditum recepit, secunda amissum ab annis septem unius oculi visum, tertia paralytica sanitatem. Haec in grabato in ecclesiam fuerat deportata: et ubi signata est, et jussa
Abbreviated transcription (Latin):
quadam soli simul eẽnt. ab¬
bas et ipse cuius hoc relatio¬
ne didici. et de fr̃ib ip̃is ad
alt̾utrum loquerent᷑ subi¬
to altius suspirans. durius
aliquid solito de eiꝰ corde suo
sibi respondente. uade ait

Expanded text:
quadam soli simul essent Abbas et ipse, cujus hoc relatione didici, et de fratribus ipsis ad alterutrum loquerentur, subito altius suspirans, durius aliquid solito de eis corde suo sibi respondente: « Vade, » ait
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ imponens.
n eodem itinere. ⁊ in t̾ricorio
eodem. dũ febrientium mul¬
titudo sicut uͥq solebant̃ ad̾ihoĩe
panem pet̾ent bñdictũ: gerar¬
dus qͥdam clericꝰ ex castro cui
nom̃ clamiceium. male sciolꝰ
⁊ subsannans fidem ppłi blas¬
phemabat. In ip̃is aũt u̾biꝰblas¬
phemie guissima febre correc¬
tus : usq autisiodorũ ab euntẽ
sequi coactꝰ ẽ uirum di. ⁊ peni¬
tentiam agens apud eũ. ip̃am
cui detraxerat multis obtinuit
p̃cib benedictionem.

Expanded text:
nomen imponens. nomen imponens. In eodem itinere et in territorio eodem, dum febricitantium multitudo, sicut ubique solebant, a Dei Homine panem peterent benedictum, Girardus quidam clericus ex castro, cui nomen est Clamiceium, male sciolus et subsannans fidem populi blasphemabat. In ipsis autem verbis blasphemiae gravissima febre correptus, usque Autissiodorum abeuntem sequi coactus est Virum Dei: et poenitentiam agens apud eum, ipsam, cui detraxerat, multis obtinuit precibus benedictionem.
Abbreviated transcription (Latin):
di ducitur: sic se habens. Sisti¬
tur ad portam misera: et por¬
tario fr̃i causa tã misabił ĩtima¬
tur. Rogatꝰ ille oe maudito ꝯ¬
passus incommodo. supplex ad¬
iit ad patrem scm. fidelit̾ ei
necessitatem uidicans mulie¬
ris: fidelit̾ explens negocium
suscepte legationis. Et o mira
diuine uirtutis oꝑatio: mira¬
bilius accelerantis quod mira¬
bilit̃ tardabat᷑. Tanqͣm eñiħ̾
solum tanto tempore nasci
eadem femina peperit: ꝙ p̃¬
currente remedio ad portam
rediens frat̃ ille. incõmodu
qd̾ nunciauerat ñ inuenit.
lio tempore in t̾ritorio
autisiodorensi apud o¬
pidum qd cona uocat᷑: mu¬
lier quedam ꝑiclitabat᷑ mul¬
tis dieb qd̾ uenisset filiꝰ usq
ad partum. & uires ñ hab̾et
parturiens. Cunq suꝑueniss
int̾im seruus xp̃i. postulanti
bndictionem. aquam b̃ndie¬
tam misit. Gustauit mulier:
o confestim natꝰ ẽ puer. Quẽ
uen̾abił ep̃c carnotensis gau¬
fridus baptirauit: bernardi e

Expanded text:
Dei ducitur sic se habens. SistiDei ducitur sic se habens. Sistitur ad portam misera, et portario fratri causa tam miserabilis intimatur. Rogatus ille, et inaudito compassus incommodo, supplex adiit Patrem sanctum, fideliter ei necessitatem indicans mulieris, fideliter explens negotium susceptae legationis. Et, o mira divinae virtutis operatio, mirabilius accelerantis quod mirabiliter tardabatur! Tanquam enim hoc solum tanto tempore nasciteadem femina peperit, et praecurrente remedio, ad portam rediens frater ille incommodum quod nuntiaverat, non invenit. 23. Alio tempore in territorio Autissiodorensi, apud oppidum quod Cona vocatur, mulier quaedam periclitabatur multis diebus, quod venisset filius usque ad partum, et vires non haberet parturiens. Cumque supervenisset interim Servus Christi, postulanti benedictionem, aquam benedictam misit. Gustavit mulier, et confestim natus est puer: quem venerabilis episcopus Carnotensis Gaufridus baptizavit, Bernardi ei
Abbreviated transcription (Latin):
Deide reu̾ent̃ accedens: sacra
eiꝰ uestigia deuotissime oscłaba¬
t᷑. Nodum tam̃ aut seriem ui¬
sionis. nec ciuquã aꝑire nec in
eiꝰdem ep̃i uita scribere acqui¬
euit: hoc tm̃ respondens eũ
plimum rogaretur nimis ad
ꝓpriam sui ipsus ꝑtinuisse ꝑsos¬
gr̃am ꝑtinent sanitatũ.
retur exhibere qd̃ de ip̃o ioħes
eugłista testatur. si om̃ia scribe¬
rentur. ne ip̃m qͥdem mundu
caꝑe eos qͥ scribendi fuerant
libros. Ceterum nos saltem pau¬
ca de płib: exẽpli gr̃a ꝓferamꝰ.
astrum uillanum accole
uocant: qd̃ a clarauale ut
aiunt sex miliariis distat. Ubi
mulier pregnans dempꝰ om̃e
transierat pariendi: ⁊ aliqnͣtis
mensib iam decursis. cũ necdu
pareret ampliꝰ mirabat᷑. Cuiꝰ
eousq dilatꝰ est partꝰ: ut mor¬
bꝰ potius uideretur. nec iam
crederet᷑ p̃gnans esse stumens.
Quis eñi credere posset. infan¬
tulum anno indegro int uisc̾a
posse mat̾na teneri: Desꝑata
gͥ mulier ad monast̾ium uiri

Expanded text:
Deinde reverenter accedens, sacra ejus vestigia devotissime osculabatur. Modum tamen et seriem visionis nec cuiquam aperire, nec in ejusdem episcopi Vita scribere acquievit: hoc tantum respondens, cum plurimum rogaretur, nimis ad propriam sui ipsius pertinuisse tiam pertinent sanitatum, retur exhiberi, quod de ipso Joannes evangelista testatur: Si omnia scriberentur, ne ipsum quidem mundum capere eos, qui scribendi fuerant, libros . Caeterum nos saltem pauca de pluribus exempli gratia proferamus. Castrum-Villanum accolae vocant, quod a Clara-Valle, ut aiunt, sex milliariis distat: ubi mulier praegnans tempus omne transierat pariendi, et aliquantis mensibus jam decursis, cum necdum pareret, amplius mirabatur. Cujus eo usque dilatus est partus, ut morbus potius videretur, nec jam crederetur esse praegnans, sed tumens. Quis enim credere posset infantulum anno integro intra viscera posse materna teneri? Desperata igitur mulier ad monasterium Viri
Abbreviated transcription (Latin):
um beatꝰ ep̃c malachias.
cuiꝰ uitam uirtutib plenã
uir sẽs studiose descripsit. uix¬
ta desidium cordis sui. in clara¬
ualle beatam celo animã reddi¬
disset: offerens ꝓ eiꝰ transitu ue¬
nerabił abbas hostiam salutarẽ.
& eodem inspirante. sacrificio
iam expleto formam mutauit
orationis. ⁊ collectam intulit q̃
ad sc̃oꝵ pontificũ celebritates
ñ ad cõmendationes defunctoꝵ
ꝑtinet ita dicens. D̾s qͥbeatum
malachiam pontificem. sc̃orũ
tuoꝵ meritis coequasti. łbue

Expanded text:
um beatus episcopus Malachias, cujus vitam virtutibus plenam Vir sanctus studiose descripsit, juxta desiderium cordis sui in Clara-Valle beatam coelo animam reddidisset; offerens pro ejus transitu venerabilis Abbas hostiam salutarem, et eodem inspirante, sacrificio jam expleto, formam mutavit orationis, et collectam intulit, quae ad sanctorum pontificum celebritates, non ad commendationes defunctorum pertinet, ita dicens: « Deus, qui beatum Malachiam pontificem sanctorum tuorum meritis coaequasti, tribue
Abbreviated transcription (Latin):
Lenib aspera. mitib effera mixta fue¬
re.
S noua uuln̾a. uͥgo puerꝑa cum bñ fle
Tersit ⁊ abliit inde salus fuit. inde quie¬
Per tot lustra fere duo panes esca fuere.
Qͦ s mecum gessi simł huc ex urbe recessi.
Aruerant ⁊ duruerant ꝓpriũq colo
Perdiderant ⁊ desierant ꝯferre uigo¬
rem.
In de cam̃ releuare famẽ ꝑ pauca sole
Qͥd biberẽ cũ deficerem uix inueme¬
bam.
P ostqͣm st̃ longo ꝯsumpti tp̃re pa¬

Expanded text:
Lenibus aspera, mitibus effera mista fueLenibus aspera, mitibus effera mista fuere. Sed nova vulnera Virgo puerpera, cum bene flevi, Tersit et abluit; inde salus fuit, inde quiePer tot lustra fere duo panes esca fuere, Quos mecum gessi simul huc ex urbe recessi. Aruerant et duruerant, propriumque colorem Perdiderant et desierant conferre vigorem, Inde tamen relevare famem perparca solebam. Quid biberem cum deficerem vix inveniebam. Postquam sunt longo
Abbreviated transcription (Latin):
Oscła captant᷑. ad nuptũ uota uagant᷑.¬
U irtꝰ ẽ hneri pudor ultra lege uagari.
Tedet aque iugis. pꝰtpono seria nugis.
Soliuagam turbis. h̾emũ ꝯuentib urbis.
Hec ad defectum pulsant fantasmata rectum.
⁊ germen moris suffocat ymago furoris.
Donec ad eximiã p̃cib ꝯuersa mariam.
A temptamentis reuocarem lumina mentis.
Huc simul aduenio. gemo. lacͥmor. hostia fio.
Quero reformari. p̃cor ĩueterata nouari.
P ost holocausta p̃cũ. redit ⁊ stat mens bona metũ.
Post fletũ cordis fugit om̃is mentio sordis
His medicamentis residebant ulcera mentis.
⁊ rediuiuoꝵs sartago flagitior E  soħ¬
Que male feruebat penitꝰ frigere solebat.
Pret̾ea fientem miserabilit̾ q iacentem.
Circunfulgebat splendor. totãq tegebat.
Missus oberrantẽ reuocare. leuare labentẽ.
Spem ꝯferre bonã. dare iuim. monstͣre coronã.
Trina triennia. bina tetrenna sic abier

Expanded text:
Oscula captantur, ad nuptum vota vaganturOscula captantur, ad nuptum vota vagantur; Virtus est oneri, pudet ultra lege teneri; Taedet atque jugis, postpono seria nugis, Solivagam turbis, eremum conventibus urbis. Haec ad defectum pulsant phantasmata rectum, Et germen moris suffocat imago furoris, Donec ad eximiam precibus conversa Mariam A tentamentis revocarem lumina mentis. Huc igitur venio, gemo, lacrymor, hostia fio, Quaero reformari, precor inveterata novari. Post holocausta precum redit et stat mens bona secum, Post fletum cordis fugit omnis mentio sordis. His medicamentis residebant ubera mentis, Et redivivorum sartago flagitiorum, Quae male fervebat penitus frigere solebat. Praeterea flentem miserabiliterque jacentem Circumfulgebat splendor, totamque tegebat Missus aberrantem revocare, levare labentem, Spem conferre bonam, dare vim, monstrare coronam. Trina triennia, bina tetrennia sic abiere,
Abbreviated transcription (Latin):
unos t̃aenos. quadruplicit᷑q nouenos.
mi pat̾ expleui. pꝰt lapsũ flebilis eui.
N ec tam̃ absq graui certamĩe cͥmina laui.
Temptor eñi rursus. fit pꝰt sacͣ uota returꝰ:
Ad pigmentoꝵ calices. luxũq cibor.
Pisces egypti. uiniq cupido relicꝰti.
Me miseram tangunt. ⁊ eo ueheñitiꝰ ang̃t.
Qͦmagis intendi dapib studioq bibendi.
Dum mͥ sordebat ntodꝰ ebrietasq placebat.
Urbib ⁊ peregre uiciũ dediscitur egre.
Proposito mors subit hostis ubiq locoꝵ
Pectora firma parũ mala m̃tio deliciaꝵ.
Urget ⁊ infestat. furit eua uiruq molestat.
Eua cibũ mortis capit ĩ uitalib hortis.
Heu mͥ nã qued̾a pud edere. s tam̃ edam.
Crede nichil tutũ nͥ pͥmo carne solutũ.
S ẽꝑ erit p̃sto qd̾ ⁊ instet ⁊ obstet honesto.
Estu nubendi desid̾ioq canendi.
Execrandor modulos ⁊ caren amor.
Uror. ⁊ ad m̃tem retro male respicientem.
Amplexꝰ uetiti redeunt. ⁊ mille mariti.

Expanded text:
nos undenos quadrupliciterque novenos, Mi Pater, explevi post lapsum flebilis aevi, Nec tamen absque gravi certamine crimina lavi. Tentor enim rursus, fit post sacra vota recursus Ad pigmentorum calices, luxumque ciborum; Pisces Aegypti, vinique cupido relicti Me miseram tangunt et eo vehementius angunt, Quo magis intendi dapibus, studioque bibendi. Dum mihi sordebat modus, ebrietasque placebat, Urbibus et peregre vitium dediscitur aegre. Proposito morum subit hostis ubique locorum. Pectora firma parum mala mentio deliciarum Urget et infestat, furit Eva, virumque molestat. Eva cibum mortis cupit in vitalibus hortis. Hei mihi! nam quaedam pudet edere, sed tamen edam. Disce nihil tutum nisi primo carne solutum: Semper erit praesto quod et instet et obstet honesto. Aestu nubendi desiderioque canendi Exsecrandorum modulos et carmen amorum Uror et ad mentem retro resipiscentem Amplexus vetiti redeunt, et mille mariti,
Abbreviated transcription (Latin):
Ex tunc usq mͦ temptatio pͥsca rese
Extunc usq mͦ rationi sensus obe¬
dit.
Usq mͦ cib exterior cũ frondib her
Usq mͦ cib interio celestia uen¬
ba.
Uestes qͣs habui scidit triuit q uetu
Nuda de hinc tenui regiones sole ꝑu
Horis nocturnis. horis ꝑpessa diurnis.
Suppleo p̃terite scelus ⁊ dispendia uite.
Muto iocis ymnos. purgo merore cachinnos.
Pena uoluptatẽ redimit. sitis ebrietatem.
Pauꝑtas luxũ. labor ocia. glarea mulsum.
Crux mollem stratũ. deuotio sacra reatum.
Tot cormenta fere fero qͦt probͣ preteriere.
Q uicqͥd peccauit caro. carnis uictima lauit.
Quid mͥ penaꝵ. qualis conflictus ears.¬

Expanded text:
Extunc usque modo tentatio prisca resedit, Extunc usque modo rationi sensus obedit, Usque modo cibus exterior cum frondibus herba, Usque modo cibus interior coelestia verba. Vestes quas habui, scidit trivitque vetustas, Nuda dehinc tenui regiones sole perHoris nocturnis, horis perpessa diurnis, Supplico praeteritae scelus et dispendia vitae. Muto jocis hymnos, purgo moerore cachinnos, Poena voluptatem redimit, sitis ebrietatem, Paupertas luxum, labor otia, glarea mulsum, Crux mollem stratum, devotio sacra reatum. Tot tormenta fere fero quot probra praeteriere. Quidquid peccavit caro, carnis victima lavit. Quid mihi poenarum qualis conflictus ear
Abbreviated transcription (Latin):
rint. saliem ⁊ apłicam bñdicti¬
onem. Contigit olim dũ eẽmꝰ
parisius constituti. ut magni qͥ¬
dam ⁊ uenerabiles uiri. de cano¬
nizando sc̃e recordationis b̾nar¬
do qͦndam clareualł abbate face¬
rent mentionẽ. optantes utiq
ipiis nob̾ p̃cib sugg̾entes. ut ĩ
concilio qd̃ de proximo turonis¬
erat celebrandum. digno huic
⁊ laudabili uoto. celebrem dare¬
mus effectum. Cunq nos eidem
negotio fauorabili satis incende¬
remus affectu suꝑuenit multitu¬
do ⁊ frequentia pecitoꝵ. qͥ in diuer

Expanded text:
is, salutem et apostolicam benedictionem. Contigit olim, dum essemus Parisius constituti, ut magni quidam ac venerabiles viri de canonizando sanctae recordationis Bernardo quondam Clarae-Vallensi abbate facerent mentionem, optantes utique et piis nobis precibus suggerentes, ut in concilio, quod de proximo erat Turonis celebrandum, digno huic et laudabili voto celerem daremus effectum. Cumque nos eidem negotio favorabili satis intenderemus affectu, supervenit multitudo et frequentia petitorum, qui in diver
Abbreviated transcription (Latin):
silio. auctoritate apłice sedis. scõꝵ
cathalogo duximꝰ asscribendum:
⁊ diem depositionis ip̃iꝰ in eccłia
publice celebrandum. Unde qm̃
hoc ita in głam ⁊ honorem sũmi
condicoris exuberat. ut in ur̃am
quoq edificatõnem ꝯsolatõnẽ¬
q redundet: uestra potissimũt
intest om̃ipotenti d̾o gr̃as ag̾e:¬

Expanded text:
o, auctoritate apostolicae Sedis sanctorum catalogo duximus ascribendum, et diem depositionis ipsius in Ecclesia publice celebrandum. Unde quoniam hoc ita in gloriam et honorem summi Conditoris exuberat, ut in vestram quoque aedificationem consolationemque redundet; vestra potissimum interest omnipotenti Deo gr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uniuersis cisterciensis ordinis ab¬
batib. salutem ⁊ apłicam bñdi¬
ctionem. ¶Iuotiens honestano¬
bis oportunitas exhibet᷑. ut fidei
⁊ deuotioni quã circa eccłiam d̾i
nr̃is temporib habiustis. possimꝰ
in aliquo pro meritis respond̾e:
reuallis abb̃is canonizatione pro¬
positum.⁊ pro quorsd̾a similia
poscentium scandalo a turonen¬
sis concilii celebratiõe dilatũ. ad
nrãm reduc̾etur d̾o uolente memo¬
riamꝰ. faciente nobiscũ dño sigũ
in bono : qui hoc pietatis opus
nr̃is seruauit manib ꝯsũman¬
dum. Nos enĩ uitam oe sc̃itatem
eiusdem beatissimi confessoris te¬
cordatõne sollicita memorantes:
qͦmͦ scilicet in seipso religionis
⁊ sc̃imonie p̃rogatiua magnificꝰ.
⁊ uniu̾se eccłie d̾i. specialit̃ autem
ordini ur̃o fide ⁊ doctrina utilis
extit̾it q copiosissime fructuosus:
confisi de miscd̾ia d̾i. ⁊ beatoꝵ apo¬
stoloꝵ petri ⁊ pauli. nͨ non eiꝰdem
sc̃i confessoris meritis p̃sum̃tes:¬

Expanded text:
us Cisterciensis Ordinis, salutem et apostolicam benedictionem. Quoties honesta nobis opportunitas exhibetur, ut fidei et devotioni, quam circa Ecclesiam Dei nostris temporibus habuistis, possimus in aliquo pro meritis respondere,rae-Vallis abbatis canonizatione propositum, et pro quorumdam similia postulantium scandalo, a Turonensis concilii celebratione dilatum, ad nostram reduceretur Deo volente memoriam; et faciente nobiscum signum in bonum, qui hoc pietatis opus nostris servavit manibus consummandum. Nos enim vitam et sanctitatem ejusdem beatissimi Confessoris recordatione sollicita memorantes, quomodo scilicet et in se ipso religionis et sanctimoniae praerogativa magnificus, et universae Ecclesiae Dei, specialiter autem Ordini vestro fide et doctrina utilis exstiterit, et copiosissime fructuosus: confisi de misericordia Dei, et beatorum apostolorum Petri et Pauli, necnon de ejusdem sancti Confessoris meritis praesum
Abbreviated transcription (Latin):
regalis tue magnificentie celsitudo.
qdꝰ ea quȩ cum honore d̾i grata tͥ
acceptaq cognoscimꝰ : ad utilem
semꝑ effectum magno ⁊ uolenti
ammo ꝓmouemꝰ. Maxime aũt
gratissimum. qͥcqͥd ad decorẽ ȩccłiȩ.
isuꝑni regis honorem auctorita¬
te fuerit apłica constitutum. Un
qm sc̃ȩ recordationis. b̾nardꝰ qͦnd̾a
albas clareualł. ⁊ d̾o semꝑ carus. &
tam tͥ qͣm uniu̾so regno tuo gratus
extitit ⁊ acceptꝰ: eum ad głam d̾i ⁊
exaltatõnem ȩccłiȩ. ac cotiꝰ regni
tui. canonirandum decreumꝰ. et
int̾ beatissimos ꝯfessores festiua
celebratõne colendum: tam de mi¬
sericordia d̃i ⁊ beatoꝵs petͥ ⁊ pauli
e hoc celestis donum regno tuo te
regnante collatum. lecȩ deuotio¬
nis brachiis amplectaris: eiq iã
celesti beatitudine ꝑfruenti solita
pietate deuotꝰ existas: quem pro
sua uen̾abili sc̃itate adhuc in t̃¬
ris positum diligebas. Clareuallen
se a monast̾ium qd̾ fundauit. ĩ
quo etiam corpꝰ eiꝰ uenerabile re¬

Expanded text:
regalis tuae magnificentiae Celsitudo, quod ea quae cum honore Dei grata tibi acceptaque cognovimus, ad utilem semper effectum magno et volenti animo promovemus. Maxime autem gratissimum quiquid ad decorem Ecclesiae, et superni Regis honorem auctoritate fuerit apostolica constitutum. Unm sanctae recordationis Bernardus quondam abbas Clarae-Vallis, et Deo semper charus, et tam tibi, quam universo regno tuo gratus exstitit et acceptus, eum ad gloriam Dei et exaltationem Ecclesiae ac totius regni tui, canonizandum decrevimus, et inter beatissimos Confessores festiva celebritate colendum, tam de misericordia Dei, et beatorum Petri et Pauli  hoc coelestis gratiae donum, regno tuo te regnante collatum, laetae devotionis brachiis amplectaris, eique jam coelesti beatitudine perfruenti solita pietate devotus existas, quem pro sua venerabili sanctitate adhuc in tenebris positum diligebas. Clarae-Vallense vero monasterium quod fundavit, in quo etiam corpus ejus venerabile re
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe. ⁊ dm̃ in sc̃is suis ꝯsueuistis
głosius honorare. sic memoriam
sc̃i huiꝰ celebrate in t̾ris. ut p̃cib
eiꝰ ⁊ meritis digna p̃mia recipiatis
in celis. Datum anagnie .xiͦ. kł. fe¬

Expanded text:
cipere, et Deum in sanctis suis consuevistis gloriosius honorare, sic memoriam Sancti hujus celebretis in terris, ut precibus ejus et meritis digna praemia recipiatis in coelis. Datum Anagniae XV kalend. fe
Abbreviated transcription (Latin):
lumine radiarit. eum fr̃m nĩoꝵs
consilio habito. confisi de miscd̃ia
cathalogo sc̃oꝵ duximꝰ asscͥben¬
dum. diemq depositionis eius
festiuim de cetero ⁊ celebrẽ ob¬
seruandum. Unde q ur̃a potissi¬
mum int̾est eiꝰ ⁊ imitari uitam
⁊ głam uenerari. satagite ĩ oĩb
⁊ studete ipsius scĩ patris.⁊ in he¬
rere uestigiis. ⁊ festum excolere
sc̃itatis. ut cuiꝰ ꝯu̾sationis meru¬
istis esse participes. digni habea¬
mini eiusdem beatitudinis ẽẽ con¬
sortes. Datum anagnie .xiͦ. Rł.¬

Expanded text:
lumine radiarit: eum, fratrum nostrorum consilio habito, confisi de misericorcatologo sanctorum duximus ascribendum, diemque depositionis ejus festivum de caetero et celebrem observandum. Unde, quia vestra potissimum interest, et ejus imitari vitam, et gloriam venerari, satagite in omnibus et studete ipsius sancti Patris et inhaerere vestigiis, et festum excolere sanctitatis, ut cujus conversationis meruistis esse participes, digni habeamini ejusdem beatitudinis fore consortes. Datum Anagniae XV
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ studio sustentauit. ut
digne qͥdem ⁊ nob ⁊ om̃ib eiꝰdem
eccłie filiis im memoria haben¬
dꝰ sit ⁊ deuotione perpetua uene¬
randꝰ. In afflictione aũt corporis
sui usq adeo sibi mundum seq
mundo reddidit crucifixum. ut
confidamꝰ martyrum qͦ eum me¬
ritum obtinuisse scors. quẽ con¬
fessionis ordine ⁊ parsimonia ui¬
te tam longum constat duxisse
martyrium. Quib om̃ib pia ꝯ¬
sideratione pensatis.⁊ in consilio
fr̃m nr̃oꝵ expositis. confisi de mi¬
sericordia d̾i cui ꝑseuerant̃ ⁊ fide¬
liter militauit. nec ñ ⁊ de beators

Expanded text:
sapientiae studio sustentavit, ut sapientiae studio sustentavit, ut digne quidem et nobis, et omnibus ejusdem Ecclesiae filiis in memoria habendus sit, et devotione perpetua venerandus. In afflictione vero corporis sui usque adeo sibi mundum, seque mundo reddidit crucifixum, ut confidamus martyrum quoque eum merita obtinere sanctorum, quem confessionis ordine, et parcimonia vitae, tam longum constat duxisse martyrium. Quibus omnibus pia consideratione pensatis, et in concilio fratrum nostrorum expositis, confisi de misericordia Dei, cui perseveranter et fideliter militavit, necnon et de beatorum
Abbreviated transcription (Latin):
eciam in hoc differri qd̾ oporte¬
bat pro tempore ceteris denegari.
Nuꝑ aũt ex instantia ⁊ deuotiõe
clareuallensium fr̃m. ⁊ aliarum
sublimium ꝑsonarum eisdem a¬
pud nos p̃cib innouatis. reduxi¬
mus ad memoriam nr̃am eiꝰdem
beati uiri sexnciam ⁊ uenerabiłe
uitam. qͣlicer ip̃e singłaris gr̃e p̃¬
rogatiua suffultꝰ. ñ solum in se
ipso sc̃itate ⁊ religione p̃fulserit.
s etiam in uniu̾sa eccłia d̾i fidei
⁊̃ doctrine lumine radiant. ftu¬
ctum uͦ quemin domo dm̃i ⁊ u̾bo
oꝑatus est ⁊ exemplo. nullus fere
ones scẽ religionis instituta trais¬
miserit. atq in monast̾ioꝵ funda¬
tionem extenderit. ⁊ infinitã mul¬
ticudinem pecc̃oꝵ per uie scłaris
laticudinẽ incedentem. ad spirita¬
lis uite rectitudinẽ reuocarit.
Specialit̃ aũt sacrosc̃am romanã
eccłiam cui auctore dño p̃sidemꝰ.
ita qͦndam sub grauis ꝑsecutio¬
nis curbine laborantem.tam
uitȩ merito. qͣm date sibi celitus

Expanded text:
oportebat pro tempore caeteris denegari. Nuper autem ex instantia et devotione Clarae-Vallis fratrum, et aliarum sublimium personarum, eisdem apud nos precibus innovatis, reduximus ad memoriam nostram ejusdem beati Viri sanctam ac venerabilem vitam: qualiter ipse singularis gratiae praerogativa suffultus, non solum in se ipso sanctitate ac religione praefulserit, sed etiam in universa Ecclesia Dei fidei et doctrinae lumine radiarit. Fructum vero quem in domo Domini et verbo operatus est et exemplo, nullus fere ones sanctae religionis instituta transmiserit, atque monasteriorum fundationem extenderit, et infinitam multitudinem peccatorum per viae saecularis latitudinem incedentem, ad spiritualis vitae rectitudinem revocarit. Specialiter autem sacrosanctam Romanam Ecclesiam, cui auctore Deo praesidemus, ita quondam sub gravis persecutionis turbine laborantem, tam vitae merito, quam datae sibi coelitus
Abbreviated transcription (Latin):
nedictionem. uax. Sicut de re¬
ligione &e pietate quam cura dm̃
geritis. nichil nobis restat ambigu¬
um: sic exhibite circa nos robur
deuotionis oe fidei clara semꝑ est
certitudine manifestum.N enim
poteratis. s nec deinceps d̾o autto¬
re pot̾itis a gr̃a scĩtatis apparere
constat heredes. cui o gr̃a spiri¬
talis habundauit ad meritum:
⁊ oꝑum efficatia ñ defuit ad exẽ¬
plum. Scitis namq ⁊ pia uen̾a¬
tione recolitis qͣlit̃ beate memo¬
rie bernardꝰ cenobii ur̃i pͥmus
abbas. p̃cipuusq fundator d̾o qͥ¬
dem pro uirtute religionis accep¬
tus. o eccłiȩ cłi ꝓ plenitudine de¬
uotionis ⁊ fidei extit̾it gratiosus.
ita ut merito deberetis haberi
culpabiles. si imitationis ⁊ uen̾a¬
tionis ipsiꝰ. essetis in aliquo ne¬
gligentes. Placuit gͦ nob̾. qd̾
pro eo tanqua ꝓͥĩo patre sollici¬
tudinem habuistis.⁊ canonira¬
tionem eiꝰ uoto laudabili postu¬
lastisNois uͦ quib cordi semꝑẽ
pro multis fili abbas tue deuoti¬

Expanded text:
nedictionem. Sicut de religione et pietate, quam circa Deum geritis, nihil nobis restat ambiguum: sic exhibitae circa robur devotionis et fidei clara semper est certitudine manifestum. Non enim poteratis, sed nec deinceps Deo auctore poteritis a gratiaconstat esse haeredes: cui et gratia spiritualis abundavit ad meritum, et operum efficacia non defuit ad exemplum. Scitis namque et pia veneratione recolitis, qualiter beatae memoriae Bernardus, coenobii vestri primus abbas, praecipuusque fundator, Deo quidem pro virtute religionis acceptus, et Ecclesiae Dei pro plenitudine devotionis et fidei exstiterit gratiosus; ita ut merito deberetis haberi culpabiles, si imitationis et venerationis ipsius essetis in aliquo negligentes. Placuit ergo nobis, quod pro eo, tanquam pro pio Patre, sollicitudinem habuistis, et canonizationem ipsius voto laudabili postulastis. Nos quibus cordi semper est pro multis, fili abba, tuae devoti
Abbreviated transcription (Latin):
eodem itinere qͥuo nc̃ ꝑgimꝰ.
iuxta ꝓximũ uicũ: dicebat
aũt de eo quẽ nominant lon¬
gumcampũi. offerebat᷑ mͥ pu¬
ella clauda.⁊ dñs eigressũ red¬
debat. Audiert̃ ⁊ mirati sunt
frẽs: futuri magis atconiti ex¬
pectatõne miracłi. qͣm recorda¬
tione p̃teriti. Quid em̃ un qͣm
simile mundꝰ audiuit: Uencũ
ad locum: inuenta ibi ꝓtinus
puella clauda. expectans di ho¬
minem tͣnsiturũ: & asimul tͣn¬
seuntib iuxta u̾bũ qd̾ ip̃e dixe¬
rat expectata. Oblata gͥ ab eis qͥ
attulerant eam: signata ab ho¬
mine di. ex dĩ mun̾e gressum

Expanded text:
eodem itinere, quo nunc pergimus, eodem itinere, quo nunc pergimus, juxta proximum vicum dicebat autem de eo quem nominant Longum-Campum offerebatur mihi puella clauda, et Dominus ei gressum reddebat. » Audierunt et mirati sunt fratres, futuri magis attoniti exspectatione miraculi, quam recordatione praeteriti. Quid enim unquam simile mundus audivit? Ventum est ad locum, inventa est ibi protinus puella clauda exspectans Dei Hominem transiturum, et a simul transeuntibus, juxta verbum quod ipse dixerat, exspectata. Oblata igitur ab eis qui attulerunt eam, signata ab Homine Dei, ex Dei munere gressum
Abbreviated transcription (Latin):
escebat: ne uidelicet si concur¬
sus illuc hominũ fieret. quies
cenobi curbaretur. ⁊ disciplina
periret. Erat aũt p̃dictꝰ puer
ille fatuus & mentis inops: clau¬
dus quoq ⁊ surdus ⁊ mutus.
Qui eadem hora ꝑ ipsiꝰ oratio¬
nem ⁊ manꝰ impositionẽ. ab
omni simul incõmodo liberatꝰ.
audiebat o loquebatur. etam¬
bulabat. ⁊ sanȩ mentis effectus:
a priori penitꝰ inqͥecudine ⁊ fu¬
rore cessabat Cuirq eund̾e iam
incolumem filium pat̾ deuotꝰ.
bant᷑ mutuo fr̃s. detam mul¬
tiplici uniꝰ incommodo pueri
conquirentes. Ad quos pat̃ sc̃s.
flagellum inquit d̾i erat: et
maligni sp̃c dira uexatio. ui¬
di enĩ nocte p̃terita hoc eod̾e
in loco. erat aũt iuxta fluui¬
um albam ubi sanatꝰ fuerat
puer: hic inquit uidi obla¬
tum mͥ puerũ talem. exeunte
ab eo spiritu neqͣm om̃em re¬
membrorum.
dlit etiã uir beatꝰ de ea¬
dem scilicet uisione. Cũ¬
q paululum ꝓcessissem in

Expanded text:
escebat, ne videlicet, si concurescebat, ne videlicet, si concursus illuc hominum fieret, quies coenobii turbaretur, et disciplina periret. Erat autem praedictus puer ille fatuus et mentis inops, claudus quoque, et surdus. et mutus. Qui eadem hora per ipsius orationem et manus impositionem ab omni simul incommodo liberatus, audiebat, loquebatur, et ambulabat, et sanae mentis effectus, a priori penitus inquietudine et furore cessabat. Cumque eumdem jam incolumem filium pater devotusbantur mutuo fratres, de tam multiplici 1148 unius incommodo pueri conquirentes. 45. Ad quos Pater sanctus: « Flagellum, inquit, Dei erat, et maligni spiritus dira vexatio. Vidi enim nocte praeterita hoc eodem in loco: erat autem juxta fluvium Albam, ubi sanatus est puer: hic, inquit, vidi oblatum mihi puerum talem, exeunte ab eo spiritu nequam, omnem promembrorum. » Addidit etiam Vir beatus de eadem scilicet visione: « Cumque paululum processissem in
Abbreviated transcription (Latin):
beati martini basilicam de¬
duxerunt: magnifice domi¬
num collaudantes : qͥ mar¬
tini sui spm suscitau̾at ĩ b̾nardo.
on nullas etiam sanita¬
tes quas in manu fide¬
lis serui mirabilit᷑. xp̃c effecit.
ꝑ uisum ei mirabilius preos¬
tendit: multas ip̃e cũ fierent
animi uirtute persensit: ad
aliquas etiã sp̃u suggente ñ
rogatꝰ accessit. E quib ne ui¬
deatur in immensũ ꝓcessisse
narratio. exempla pauca subi¬
cimꝰ: illud etiã e regione mo¬
nentes. ne quis forte tam breui¬
ter scribi oꝑa tanta miretur.
Siquid̃ multa ex his in tã bre¬
ui fieri uidim᷑: ut tã celeriter
ea ꝓloqui nequeam᷑. Et cũ dici
soleat. nichil faciliꝰ dictu: huic
tam̃ di famło ꝑ gr̃am qͣm acce¬
ꝑat. signa fac̾e magis facile
udebat᷑. qͣm nob facta narrare.
gredienti aliq̃n monast̾i¬
um patri sc̃o. homo qͥd̾a
de finib illis occurrens: sanan¬
dum filium offerebat. Nã intͣ
monasteriũ qͥdem infirmis im¬
ponere mnanum difficiliꝰ acqui¬

Expanded text:
beati Martini basilicam deduxerunt, magnifice Dominum collaudantes, qui Martini sui spiritum suscitaverat in Bernardo. onnullas etiam sanitates, quas in manu fidelis Servi sui mirabiliter Christus effecit, per visum ei mirabilius praeostendit; multas ipse, cum fierent, animi virtute persensit: ad aliquas etiam spiritu suggerente non rogatus accessit. E quibus, ne videatur in immensum processisse narratio, exempla pauca subjicimus, illud etiam e regione monentes, ne quis forte tam breviter scribi opera tanta miretur: siquidem multa ex his in tam brevi fieri vidimus, ut tam celeriter ea proloqui nequeamus. Et cum dici soleat nihil esse facilius dicto; huic tamen Dei famulo per gratiam quam acceperat, signa facere magis facile videbatur, quam nobis facta narrare. Egredienti aliquando monasterium Patri sancto homo quidam de finibus illis occurrens, sanandum filium offerebat. Nam intra monasterium quidem infirmis imponere manum difficilius acqui
Abbreviated transcription (Latin):
dignius ꝑficient quod nos
conati sumus: et dignam
ciosam in conspectu un̾i
mortem eiꝰ uite simili con¬
tinuare scribendo: ac de mor¬

Expanded text:
dignius perficient, quod nos conati sumus: qui etiam iosam in conspectu Domini mortem ejus, vitae similem, continuare scribendo, et de vi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in alienis uberib nu¬
triendos cõmittere illustris fe¬
mina refugiebat: quasi cũ
lacte mat̾no. materni qͦdamͦ
boni infundens eis naturã.
Cum aũt creuissent qͣmdui
sub manu eiꝰ erant. heremo
magis qͣm curie nutriebat:
ñ patiens delicatiores assuesce¬
re cibos: s grossiorib et cõmu¬
nibr pascens : et sic eos p̃parans
et instituens dño inspirante

Expanded text:
etiam alienis uberibus nuetiam alienis uberibus nutriendos committere illustris femina refugiebat, quasi cum lacte materno materni quodammodo boni infundens eis naturam. Cum autem crevissent aliquandiu sub manu ejus, eremo magis quam curiae nutriebat, non patiens delicatioribus assuescere cibis, sed grossioribus et communibus pascens; et sic eos praeparans et instituens Domino aspirante