comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rint peccatorẽ. ⁊ os impietate fetidum ñ habebitis
sicicaticem potuentis in nrã aurc monstrare: qͥd
uiuat urãm ꝑfidiam ł ꝓdẽ pellis ethiopica ⁊ par¬
di uaneta sunnrõ corꝑe neuus apparũt. En papa¬
theophilus tota origenem arguit lib̾tate becicũ
ẽẽ. Necdicta defendunt s fingunt ab ħeticis ĩ mu¬
tata. Multorumq dicunt libroᷤᷤ similit̾ depͣuatoᷤᷤ
ut illum ñ sua fide s aliorum tueantur errorib.
uerumh adũsum heticos dictasint qͥ iniusto cẽ no̾
odio seuientes iñte fatentur archanũ. ⁊ uenena pe¬
toris inreinediabili dolore fatent᷑. uos xͥam senatũ¬
nerursum ħetici m̃tiant᷑ a nob pleraq ł addita uł
inutata. in qualabora se me fateor ut uerboꝵ elegã¬
tiam pari int̾p̃tatioĩs uenustate seruarẽ. ⁊ intra
definitas lineas currens nec inqͦquã excedeus loco
iudicio derelinqͦ. quã sciatis in. imͣ. partes eẽ diui¬

Expanded text:
rint peccatores, et os inpietate fetidum non habebitis, rint peccatores, et os inpietate fetidum non habebitis, si cicatricem potueritis in nostra aure monstrare? quid iuuat uestram perfidiam uel prodest pellis Aethiopica et pardi uaTheophilus tota Origenem arguit libertate hereticum esse: nec dicta defendunt aut fingunt ab hereticis inmutata multorumque dicunt libros similiter deprauatos, ut illum non sua fide, sed aliorum tueantur erroribus. uerum haec aduersum hereticos dicta sint, qui iniusto contra nos odio saeuientes mente fatentur arcanum et uenena pectoris inremediabili dolore testantur. Uos, Christ— ne rursum heretici mentiantur a nobis pleraque uel addita uel mutata —, in qua laborasse me fateor, ut uerborum elegantiam pari interpretationis uenustate seruarem et intra definitas lineas currens nec in quoquam excedens loco iudicio derelinquo -; quam sciatis in quattuor partes esse diui
Abbreviated transcription (Latin):
uum penitentiȩ genꝰ. oderunt uos quasi hostes
quoꝵ fidem publicȩ negare ñ audent. Nogo qͥs
ẽ iste dolor quinectp̃r nec rõe curat᷑: Int̾ micã¬
tes gladios. iacentia. corꝑa. nuos sanguinis ꝓ¬
fluentes iungunt̾ sepe hostiles dextere. ⁊ belli
qñ aꝑta blasphemia. publicis aurib fuĩt reue¬
lata. ⁊ uidint cc̃ se audientiũ turbã cͥciunfremẽ:
tc̃ simulata simplicitate dicunt audisse se pͥmũ
q̃ magistrum dicere haut scieunt. Cumq eoꝵ scͥpta
teneantur. uocenegant qđ litteris confitent᷑. qͥd
neceẽ ẽ obsicłe ꝓpontidem. mutare loca. diuersaᷤ
lustrare regiones. ⁊ clanssimum pontificemxͥ eiꝰ
q discipłos rabido ore discerꝑe:: Siuera loqui¬
mini pͥstinũ errori ardore ardore fidĩꝯ mutate.
quid maledicoꝵ pannõ hinc iñ ꝯsuitiꝰ ⁊ eoꝵ eaipias
uitam quorum fidĩ resistere ñualetis: Num icͥcco
ñ estis uos hetici sinos quidem asseruõe ura credide¬

Expanded text:
uum paenitentiae genus - oderunt nos quasi hostes, uum paenitentiae genus - oderunt nos quasi hostes, quorum fidem publice negare non audent. rogo, qui est iste dolor, qui nec tempore nec ratione curatur ? inter micantes gladios, iacentia corpora, riuos sanguinis profluentes iunguntur saepe hostiles dexterae et belli quando aperta blasphemia publicis auribus fuerit reuelata et uiderint contra se audientiam circum fremere, tunc simplicitate simulata dicunt audisse se primum, quae magistrum dicere haud nescierint. cumque eorum scripta teneantur, uoce negant quod litteris confitentur. quid necesse est obsidere Propontiaem, mutare loca, diuersas lustrare regiones et clarissimum pontificem Christi eiusque discipulos rabido ore discerpere ? si uera loquimini, pristinum erroris ardorem ardore fidei conmutate. quid maledictorum pannos hinc inde consuitis et eorum carpitis uitam, quorum fidei resistere non ualetis ? num idcirco uos non estis heretici, si nos quidam adsertione uestra credide
Abbreviated transcription (Latin):
tis. indie illaent altare domini inmedio t̃re egip¬
ti. xͥ habundauit peccatum suꝑhabũdaũ ⁊ grã.
ꝗͥ paruulum xp̃m fouerant: adultum fidĩ calore
defendunt. ut qui ꝑillos herodis effugerat manus:
esfugi at ħcticum blasphemantẽ. quem deinetriꝰ
alexandri urbe reppulit. toto orbe fugat theophy¬
Uꝰ theophylus ad quem lucas scͥpsit cũgłium. qͥ
ex amore dĩnom̃ inuenit. uͥnẽ ẽ colub̾ tortuosus:
uͥ uenenatissimma uiꝑa : pͥma hominis facies ute¬
roꝯ missa lupoꝵ. uͥ heresis quȩ sibilabat in mũbo.
⁊ me ⁊ papamtheophylum sui iactabat erroris.
latratuq impudentissimorum canum adindu¬
cendos simplices. nrm m̃tiebaturassensum :
Opp̃ssa ẽ eiꝰ auctoritate ⁊ eloquentia.⁊ inmorẽ demo¬
nicoꝵ sp̃uum det̾ra loquitur. Nescit enim eũ qͥ
desursumueniens ea loquitur quȩ sursums̃.
atq utinam serpentina gnãtio. aut sunpliciter
nrã fateat᷑. aut constanter defendat sua. ut sci

Expanded text:
t altare domini in medio terrae Aegypti, ut, ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. qui paruulum Christum fouerant, adultum fidei calore defendunt, ut, qui per illos Herodis effugerat manus, effugiat hereticum blasphemantem. quem Demetrius Alexandri urbe pepulit, toto orbe fugat Theophilus, Theophilus, ad quem Lucas scripsit euangelium, qui ex amore dei nomen inuenit. ubi nunc est coluber tortuosus ? ubi uenenatissima uipera, prima hominis facies utero commissa luporum? ubi heresis, quae sibilabat in mundo et me et papam Theophilum sui iactabat erroris latratuque inpudentissimorum canum ad inducendos simplices nostrum mentiebatur adsensum ? oppressa est eius auctoritate et eloquentia et in morem daemonicorum spirituum de terra loquitur. nescit enim eum, qui desursum ueniens ea loquitur, quae sursum sunt. Atque utinam serpentina generatio aut simpliciter nostra fateatur aut constanter defendat sua, ut scir
Abbreviated transcription (Latin):
uulis ne requiraᷤ. Eccłastica int̃p̃tatio ⁊̃ si hr̃e
loquii uenustatẽ. dissimulare eam debr ⁊ fuge¬
re. ñ otiosis phylosophoꝵ scoł paucisq disci¬
płis. s uniuerso loquat᷑ hominũ gnĩ.
ursum orientalib uos locu¬
pleto mercib. ⁊ alexandrinas o¬
pes pͥmo romam uere trãs mit¬
to. Ds abaustro uenii ⁊ sc̃s de
monte pbaran umbra ꝯdepsa.
U ni ⁊sponsa letat᷑ incantico canticor dicens. In ũbra

Expanded text:
vulis ne requiras. Ecclesiastica interpretatio etiam si habet vulis ne requiras. Ecclesiastica interpretatio etiam si habet eloquii venustatem, dissimulare eam debet et fugere, ut non otiosis Philosophorum scholis paucisque discipulis, sed universo loquatur hominum generi. ursum orientalibus uos locupleto mercibus et Alexandrinas opes primo Romam uere transmitto. deus ab Austro ueniet et sanctus de monte Faran umbra condensa; unde et sponsa laetatur in Cantic
Abbreviated transcription (Latin):
os. ⁊ eccłaꝵ bibliotecis fruere. ⁊ mag̃ concito grady
ad optata ceptaq ꝑuenies. Audio totiꝰ urbis ĩte
studia concitata. audio pontificis ⁊ ppłi uolun¬
tatem pan mñte congruere. Minus ẽ tenere sacer¬
tinum de hebreo sermone uerti silegeris.⁊ delec
armario ntenere. Transtuli nuꝑ iob inlinguã
nrãm. cꝰ exemplar ascã in arcella consobrina tu¬
a poteris mutuan. lege eundem grecum ⁊ la¬
tinum. ⁊ ueterem editionem nr̃e trans lationi
cõꝑa. ⁊ liquido ꝑuidebiᷤᷤ quantum distet inter
ueritatẽ ⁊ mñdatium. Miseram q̃dam tonitiom
elem qͦ: ⁊ malachim .i. quattuor. regum libros.
quȩ silegere uoluĩs. ꝓbahis quantȩ difficulta¬
tis sit diuinã scͥpturam ⁊ maxime ꝓħas intelli¬
gẽ. ⁊ int̾p̃tum uitio q̃ ap̃ suos puris simocursu
orõĩs labunt̃. ap̃nos scatere uitus. Porro e lo¬
quentiam quam ꝓ .xͦ incicerone ꝯtempniᷤᷤ. ĩpar¬

Expanded text:
os et ecclesiarum bibliothecis fruere, et magis concito gradu os et ecclesiarum bibliothecis fruere, et magis concito gradu ad optata coeptaque peruenies. Audio totius in te urbis studia concitata, audio pontificis et populi uoluntatem pari mente congruere. minus est tenere sacertinum de Hebraeo sermone uerti, si legeris et delectarmario non tenere. transtuli nuper Iob in linguam nostram; cuius exemplar a sancta Marcella, consobrina tua, poteris mutuari. lege eundem Graecum et Latinum et ueterem editionem nostrae translationi conpara, et liquido peruidebis, quantum distet inter ueritatem et mendacium. miseram quaedamhelem quoque et Malachim, id est quattuor Regum libros.. quae si legere uolueris, probabis, quantae difficultatis sit diuinam scripturam et maxime prophetas intellegere, et interpretum uitio, quae apud suos purissimo cursu orationis labuntur, apquentiam quam pro Christo in Cicerone contemnis, in par
Abbreviated transcription (Latin):
ł inuituꝑatiõe nimiis. ñ mentũ stilis. suũsto¬
machũ sequentes. Itaq qd solum facere potui
nͥ c̃ ã. misi. quem cum legeris aut ipse ꝓ no¬
tiis disputat alit̃ disserere compelleris. Nec ħ
dico qͦ te ad scͥbendum ꝓuocem cꝰ insae̾s litteris
studium p̃fero. s ut alios quinos lacerant ħ fa¬
cere c̃pellas. Norunt litteras. uident᷑ s scioli. pꝰ¬
sunt me ñrep̃hende s docere. Si aliquid scͥpse¬
rint. mag̃ oꝑis eorum comꝑatioẽ mea int̃p̃ta¬
tio negligit᷑. lege queso te ⁊ diligent̃ apłiuer¬
ba consicła. ⁊ tunc uideb̾ me ꝓpt̾ calumpinam
declinandã multo plus quam ille uoluit ĩ mari¬
toꝰ fuisse lementem. Ongenes. dionisius. pi¬
eriꝰ. cusebiꝰ cesariensĩ. didimꝰ. apollinariᷤ. latissi
lud exponere. uolo autem om̃s eẽ sic̃ meips um.
ũsa quȩ scͥpsi huic sententiȩ comꝑata. lenissima
s̃. Reuolue om̃ium qͦs supra memoraui ꝯm̃tari¬

Expanded text:
uel in uituperatiorie nimii sunt non meritum stili, sed suum stouel in uituperatiorie nimii sunt non meritum stili, sed suum stomachum sequentes. itaque, quod solum facere potui, ooscpcav/jaa, quem cum legeris, aut ipse pro notiis disputat, aliter disserere conpelleris. Nec hoc dico, quo te ad scribendum prouocem, cuius in sacris litteris studium prae me fero, sed ut alios, qui nos lacerant, hoc facere conpellas. norunt litteras, uidentur sibi scioli: possunt me non reprehendere, sed docere. si aliquid scripserint, magis ex operis eorum conparatione mea interpretatio neglegetur. lege, quaeso te, et diligenter apostoli uerba considera, et tunc uidebis me propter calumniam declinandam multo plus, quam ille uoluit, in maritos fuisse clementem. Origenes, Dionysius, PiEusebius Caesariensis, Didymus, Apollinaris latissimlud exponere: uolo autem omnes esse sicut me ipsum, auersa, quae scripsi, huic sententiae couparata lenissima sunt. reuolue omnium, quos supra memoraui, commentari
Abbreviated transcription (Latin):
Ristiam intͣdum pudoris ẽ
⁊̃ apud amicos tacere. ⁊ bumi¬
litatem suammag̃ silentio c̃¬
solari. quã retractãdo uetere
amcitias ambitioĩs cͥm̃ ĩcur¬
rere. quandui tacuisti. tacu¬
i.nec ex postulare unquam suꝑ hacre uolui.
ne ñ amicum querere. s potiorem uiderer ex pe¬
tere. Nc̃ a utem ꝓuocatus offitio litterarum pri¬
quam scb̾e. ut ⁊ uerecundȩ bucusq tacus se.x.
ucrecundius loqͥ cepisse cognoscar. de opꝰculi mei
cc̃ iouinianum qd̃i prudenter ⁊ amant̃ feceris
exemplaria subtrabendo optimȩ noui. s nicħ
ꝓfuit ista diligentia. cum aliquanti ex urbe ue¬
nientẽ mͥ ead lectitarent. quȩ sero ine excepi̾se re¬
ferebant. In hac qͦ: ꝓuintia iam libri fuerant di¬
uulgati. ⁊ ut ipse legisti nescit uox mis sa reuerti.
tatores. ut nugas meas qñ uoluerim em̃dare pꝰ¬
sim. Statim ut aliquid scͥpsero. aut amatores
mei aut inuidi. diuerso quid̃ studio s paucer¬
tamine inuulgꝰ nr̃ã disseminant. ⁊ ł in laude

Expanded text:
ristiani interdum pudoris est etiam apud amicos tacere et humilitatem suam magis silentio consolari quam retractando ueteres amicitias ambitionis crimen incurrere. quamdiu tacuisti, tacui nec expostulare umquam super hac re uolui, ne non amicum quaerere, sed potentiorem uiderer expetere. nunc autem prouocatus officio litterarum prquam scribere, ut et uerecunde hucusque tacuisse et uerecundius loqui coepisse cognoscar. De opusculis meis contra Iouinianum quod et prudenter et amanter feceris exemplaria subtrahendo, optime noui. sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex urbe uenientes mihi eadem lectitarint, quae se Romae excepisse referebant. in hac quoque prouincia iam libri fuerant diuulgati et, ut ipse legisti, nescit uox missa reuerti. nris tractatores, ut nugas meas, quando uoluerim, emendare possim. statim ut aliquid scripsero, aut amatores mei aut inuidi diuerso quidem studio, sed pari certamine in uulgus nostra disseminant et uel in laude
Abbreviated transcription (Latin):
qd supͣ ꝓpt̾ fornicationem aut̃. ⁊ ne temptet
uos sathanas ꝓpt̾ incontinenuã urãm. Reddit¬
q causam curdixerit sise ñ continent nubãt.
Melius ẽ enim nub̾e quam un. iõ melius ẽ nu¬
be: quiapeius ẽ un. dolle ardorem libi dinis¬
ad comꝑationem deterioris respic̃. ñ adsimpli¬
citatem in comꝑabił ꝑseboni. Uelut sidicer
Meluis ẽ unum ocłm hab̾e quam nullũ. R
pꝰ paululum cum apostropham fecissem ada
cendio comparare. s dic simplicit᷑. bonumẽ
nub̃e. Suspecta mͥ ẽ bonitas eius rei quã ma.¬
gnitudo alterius mali malum ẽẽ inferiꝰ cog̃.¬
ego autem ñ leuius malum s simplex ꝑse
bonum uolo.U ult apłs innuptas ⁊ iuduas
absq coitu ꝑmanere. ⁊ ad exemplum sui ꝓuo¬
cat. ⁊ felitiores uocat si sic ꝑmanserit.Si.
aut se continere ñ pꝰsunt. ⁊ ardorẽ libidiui
ñtam continentia uolunt quam fornicõe
restinguere. melius ẽ nube quam uri.ad

Expanded text:
quod supra, Propter fornicationes autem, Et, Ne tentet quod supra, Propter fornicationes autem, Et, Ne tentet vos Satanas, propter incontinentiam vestram. Redditque causam, cur dixerit, Si se non continent, nubant. Melius est enim nubere, quam uri. Ideo melius est nubere, quia pejus est uri. ad conparationem deterioris respicit, non ad simplicitatem inconparabilis per se boni, uelut si diceret: melius est enim unum oculum habere quam nullum. et post paululum, cum apostropham fecissem ad acendio conparare, sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex per se bonum uolo. uult apostolus innuptas et uiduas absque coitu permanere et ad exemplunt sui prouocat et felices uocat, si sic permanserint. si autem se continere non possunt et ardorem libidinis non tam continentia uolunt quam fornicatione restinguere, melius eis \'esse nubere quam uri. ad
Abbreviated transcription (Latin):
quas iñ eodm ⁊ scd̃a ett̃tia matͥmonia concedã
uocare nomine. Ego arbitror qñ dic̃ ad id ipsũ
⁊ remipsam tacet. ñ eumnominare palã coi¬
tum s uerecundȩ ostendẽ. An qd sequit᷑ qd̾
temptanoni p̃fert sathanȩ. qd̾ h̃ causam in
continentiã : sine alio uerborum nomine id
ipsum ẽ ne tẽptet uos sathanas ꝓpt̾ inconti¬
nentiamurãm : anq dixi ⁊ musitamꝰ ad huc
nuptias ñuocare indulgentiam s p̃ceptũ:
mͥ qui excepto p̃posterd ordine: nec sensum nec
ũba mutaui. t ranseamus ad reliqua. Epłar
enim breuitate festinat orõ. dico inquit apłsi
ego. Si autem se ñcontinent: nubant. Meliꝰẽ
enim nub̃e quamuri. qđ capitulum nos sie
int̃p̃tati sumus. pꝰquam nuptiᷤᷤ conces serat
usum coniugii.⁊ ostendat ipse quid uelli ꝗdue
concech transit adunuptas ⁊ uiduas ⁊ suiꝑ
ponit exemplum ⁊ felices uocat sisic ꝑmanse¬
rit. Si aut se ñ continent: nubant. Idipsum

Expanded text:
 modo bt secunda et tertia matrimonia concedantuocare nomine? ego arbitror, quando dicit \'ad id ipsum\' et rem ipsam tacet, non eum nominare palam coitum, sed uerecunde ostendere. an quia sequitur: quod temptationi praefert satanae, quod causam habet incontinentiam? nonne alio uerborum ordine id ipsumest:ne temptet uos satanaspropterincontinentiam uestram? an quia dixi: et mussitamus adhuc nuptias non uocare indulgentiam, sed praeceptum? perium, et non mihi. qui excepto praepostero ordine nec sensum nec uerba mutaui. Transeamus ad reliqua - epistolari enim breuitate festinat oratio-: dico, inquit apostego. si autem non se continent, nubant: melius est enim nubere quam uri. quod capitulum nos sic interpretati sumus: postquam nuptis concesserat usum coniugii et ostenderat se, quid uellet quidue concederet, transit ad innuptas et uiduas et sui proponit exemplum, et felices vocat, si sic permanserint. Si autem non se continent, nubant; idipsum
Abbreviated transcription (Latin):
spicuum ẽ me nicb noui de uirginib nuptisq
dixiᷤse. s maioꝵ in om̃ib secutum eẽ sententiam
tam huius iudł quam reliquoꝵ qui de eccłasti¬
cis dogmatib dĩputauer̃. quorum emulari exop¬
to negligennã pouus quam aliorum obscurã
diligentiam. Tument ẽc̃ me mariti qrͣ dixĩm.
um. non impleo continentiᷤᷤ. lub idem apłs in
ex consensu adtempꝰ ut uacetis oroĩ. Paulus
apłs dic̃. qñ coimus cumurorib nõ orare ꝰ pꝰse:
commerui: quid deliqui : Si turbidȩ ⁊ nebu¬
losȩ aquȩ fluunt. ñ ẽ aluei culpa. s fõrtis. An
iccͥco arguor qd de meo sum ausus adicere qͣ¬

Expanded text:
erspicuum est me nihil noui de uirginibus nuptisque erspicuum est me nihil noui de uirginibus nuptisque dixisse: sed maiorum in omnibus secutum esse sententiam, tam huius uidelicet quam reliquorum, qui de ecclesiasticis dogmatibus disputarunt; quorum aemulari exopto neglegentiam potius, quam aliorum obscuram dilium, non impleo continentis. » Jubet idem Apostolus in ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . Paulus s dicit, quando coimus cum uxoribus, nos orare non posse; commerui? quid deliqui? si turbidae et nebulosae aquae fluunt, non est aluei culpa, sed fontis. an idcirco arguor, quod de meo sum ausus adicere: qu
Abbreviated transcription (Latin):
gnãtioẽ filioꝵ addicitur nupta ñ iudua. ⁊ do¬
minatui uin subditur copulata ñ uirgo. & ̃
alio loco. p̃tio inquit emptiestis. uolite fieri
serui hominũ: Uidetis quai euidens cõuigał¬
sit definitio serututiꝰ. x. pꝰpusillum. Si gͥ bo¬
num conuigium. seruitꝰ malum. quidẽ qͣn
nequeant se inuicem scĩficare s ꝑdere: uni¬
uersa q̃ nõ de uirginitate ac nuptiis lato ser¬
mone diffudimus. ille breui artauit ꝯpẽdio.
in pauci multa. comp̃hendens. Uirginitaᷤ ab eo
nora descendẽs. iurginib brauiũ suꝑnȩ uo¬
cationis ostendit. nuptaᷤᷤ ne inuia defitiant
consolat᷑. alioᷤ laudat. alios dͥespicit. Conui¬
to multo minorẽ distantiã int̾ frum̃tum eẽ
clinandã. ⁊ diffinitionẽ cẽ euidentiᷤsume ser¬
uitutiᷤᷤ. ⁊ multa alia quȩ intͥb libellis de uir¬
ginib lausimȩ ꝓsequutus ẽ. Ex quib uniũsi ꝑ¬

Expanded text:
geuerationefiliorum addicitur nupta, non uidua, et dogeuerationefiliorum addicitur nupta, non uidua, et dominatui uiri sola subditur copulata, non uirgo; et in alio loco: \'pretio\', inquit, \'empti estis, nolite fieri serui hominum\'. uidete, quam euidens sit coniugalis definitio seruitutis; et post pauxillulum: siigiturbonum coniugium seruitus, malum quid est, quando nequeunt se inuicem sanctificare, sed perdere? uniuersa, quae nos de uirginitate ac nuptiis lato sermone diffudimus, ille breui artauit conpendio in paucis multa conprehendens. uirginitas ab eo nora descensus: uirginibus brauium supernae uocationis ostendit, nuptas, ne in uia deficiant, consolatur; alios laudat, alios non despicit; coniuto multo minorem distantiam inter frumentum esse clinandam et definitionem esse euidentissimae seruitutis et multa alia, quae in tribus libellis de uirginibus latissime prosecutus est. Ex quibus uniuersis p
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ eẽ pollutos. qd sicui asꝑum ⁊ rep hẽsiõe dig¬
num uidet᷑. tantã nos int̾ iurginitatẽ ⁊ nup¬
tias fecisse distantiam. quanta in t̾̃ fruñtũ
rordeum ẽ. legat scĩ ambros ii de uidius librũ
⁊ inueniet illum inter cetera q̃ de uirginitate :
exnngueret. s a continentiȩ ꝑsuasione incipi¬
ens ad incontinentiȩ remedia descendit. & cũ
brauium suꝑnȩ uocationis fortib demõ stras¬
s. deficere tameninuia neminem passꝰ ẽ ita
plaudens priorib ut ñ despiceret ⁊ sequentes.
didicerat enimet ipse. quia dominus iħc alii pa¬
nem ordeaceum ne iiua deficerent aliis corpꝰ
suum ut ad regnum tenderent demonstrauit.
.ꝙ. inconsequentib. si gͦ copula nuptiał quasi
culpa uitanda. s quasi saitina necessitatiᷤ de
clinanda. ẽ. lex enim astring̃ urorem ut in labo¬
rib ⁊ tristitia filios gnẽt. conuersio eiꝰ ad uirũ
sit. ut ei ipse dominet᷑. Gͣ laborib ⁊ dolorib in

Expanded text:
esse pollutos. quodsi cui asperum et reprehensione dignum uidetur tantam nos inter uirginitatem et nuptias fecisse distantiam, quanta inter frumentum et hordeum est, legat sancti Ambrosii de uiduis librum et inueniet illum inter cetera, quae de uirginitate et extingueret, sed a continentiae persuasioneincipiens adincontinentiae remedia descendit et, cum brauium supernae uocationis fortibus demonstrasset, deficere tameninuianeminem passus est ita plaudens prioribus, ut non despiceret et sequentes. didicerat enim et ipse, quia dominus Iesus aliis panem hordeacium, ne in uia deficerent, aliis corpus suum, ut ad regnum contenderent, demonstrauit; et in consequentibus: non ergo copula nuptialis quasi culpa uitanda, sed quasi necessitatis sarcina declinanda. lex enim adstrinxit uxorem, ut in laboribus et tristitia filios generet et conuersio eius ad uirum sit, quod ei ipse dominetur. ergo laboribus et doloribus in
Abbreviated transcription (Latin):
tollat crucem suã ⁊ sequat᷑ me. Nemno enim nulẽ
cuinuxore ꝑgit ad p̾lium. discipło ad sepulturã
patris ire cupienti. ñ ꝑmittit᷑. Uulpes foueas ba¬
bent ⁊ uolucres cęli nidos uͥ requiescant. filiꝰ aut̃
anguste mausers. qͥ sine uxoreẽ: sollicitus ẽ ea q̃¬

Expanded text:
tollat crucem suam, et sequatur me. » Nemo enim miles cum uxore pergit ad praelium. Discipulo ad sepulturam patris ire cupienti, non permittitur . Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, ubi requiescant: Filius auteanguste manseris. « Qui sine uxore est, sollicitus est q
Abbreviated transcription (Latin):
mi ead̾ doer quȩ ⁊ publicȩ: apuellarum consor¬
monachumuts uidetur diseitum. cꝰ decore ue¬
ueres fluunt. qͥ tante in sermocinando elegã¬
tiȩ sit ut comico sale aclepore ꝯsꝑsꝰ sit. lustrare
nobiliũ domos. herere salutationib matͦnaꝵ.
ne torquere uerboꝵ. atq it̾ hec frĩ suo detħe.
Utiq sierrare me arbitratꝰ ẽ. inmultiꝰ enĩ offẽ¬
dimꝰ om̃s. & si quis in uerbo ñ peccat hͥ ꝑfectus
ẽ uir. debuit larguereł int̾ro gare ꝑlateras.

Expanded text:
domi eadem docet, quae publice, a puellarum consordomi eadem docet, quae publice, a puellarum consormonachum et, ut sibi uidetur, disertum, cuius de ore Ueneres fluunt, qui tantae in sermocinando elegantiae est, ut comico sale ac lepore conspersus sit, lustrare nobilium domos, haerere salutationibus matronarum, ne torquere uerborum atque inter haec fratri suo detrahere! utique, si errare me arbitratus est — in multis enim offendimus omnes et, si quis in uerbo non peccat, hic perfectus est uir —, debuit uel arguer
Abbreviated transcription (Latin):
rũq hͦ latinissimꝰ ⁊ facundissimꝰ suꝑr.cum p̃sen¬
tẽ iouinianũ iesubone qualẽ ⁊ quantũ uirũ cꝰ ne¬
mo scͥpta intelligeret qͥ sͥ tantum caneret ⁊musis
eloquentiȩ suȩ mole opp̃ss erit. quesogͥ te pater
ne castitatẽ habitu pollicẽs uerb̾destruat. ne uͥgo
ł continẽs. ipse enimuidit qͥd ẽẽ seiactet. inari¬
tos uirginib ꝯ paret.⁊ frustra ad ũsꝰ hominẽ dis¬
serrissimum tanto tp̃e digladiatꝰ sit. Audio p̃t̾ea
eum libent̃ uirginũ ⁊ uiduaꝵ cellulas cͥcumire. ⁊
adducto suꝑcilio de sacͥs int̾eas littertꝰ philoso¬
phan. qͥd isecreto quid incubiculo mulierculaᷤ
doez : Utħ sciant ẽe uirgines qd marit᷑as. ut flo¬
rẽ ȩtatis ñnegligant. ut comedant ⁊bibant.
ut balneas ad eant. munditias appetãt. unguẽ¬
ta ñ sꝑnant. anmag̃ pudicitiã ⁊eiimia ⁊ illu¬
iuiem corꝑis : utiq illa p̃cip̃ quȩ plena uͥtutis c̃.
fateat᷑ gͦ publicȩ qd̾ domi loquitur. aut sirdo

Expanded text:
rumque homo Latinissimus et facundissimus superet, cum praesentem Iouinianum — Iesu bone, qualem et quantum uirum, cuius nemo scripta intellegeret, qui sibi tantum caneret et Musis! — eloquentiae suae mole oppresserit. Quaeso igitur te, paterne castitatem habitu pollicens uerbis destruat, ne uirgo uel continens — ipse enim uiderit, quid esse se iactet — maritos uirgiriibus conparet et frustra aduersus hominem disertissimum tanto tempore digladiatus sit. audio praeterea eum libenter uirginum et uiduarum cellulas circumire et adducto supercilio de sacris inter eas litteris philosophari. quid in secreto, quid in cubiculo mulierculas docet? ut hoc sciant esse uirgines, quod maritas, ut florem aetatis non neglegant, ut comedant et bibant, ut balneas adeant, munditias adpetant, unguenta non spernant? an magis pudicitiam et ieiunia et inluuiem corporis? utique illa praecipit, quae plena uirtutis sunt: fateatur ergo publice, quod domi loquitur, aut, si et
Abbreviated transcription (Latin):
sun dedi ut potui ⁊ epła longiore disserui. qͦunũꝗq
sensu dixcum. Imitatus saltem tuam feciss uere¬
cundiam. quiea loca quȩ scandalum quib dã fa.¬
ce uidebantur excepta de uolumiue ꝑ ordinẽ di¬
gesisti. poscensut ł eindaremuł exponerem ⁊ ñ
quendo ⁊ discursando. s tacendo ⁊ sedendo no¬
uert. legat ieremiam dicentem. Bonumẽ u¬
ro cumportauent uigum ab adolescentia sua.
Sedebit solus ⁊ tacebit. quia tulit suꝑse uigũ. Au
sicerre in omnes scͥptores censoriam accep̃ uirgu¬

Expanded text:
 ut potui, et epistula longiore disserui, quo unumquidque sensu dixerim. imitatus saltim tuam fuisset uerecundiam, qui ea loca, quae scandalum quibusdam facere uidebantur, excerpta de uolumine per ordinem digessisti poscens, ut uel emendarem uel exponerem, et non quendo et discursando, sed tacendo et sedendo nouerit; legat Hieremiam dicentem: bonum est uiro. cum portauerit iugum ab adulescentia sua. sedebit solus et tacebit, quia tulit super se iugum. aut si certe in omnes scriptores censoriam accepit uirgu
Abbreviated transcription (Latin):
iminonescio quẽ detiuuo. de compiti. de plateis.
cͥcum foranũ monachũ. rimigerulũ. rabulũ. ua¬
sium tantum ad detrahẽdũ qͥ ꝑtrabem ocłi sui fe¬
stucã altenꝰ nitat᷑ eruere. ꝯtionan adũsũ me.⁊ li¬
bro qͦs ec̃ iouinianum scͥpsi camnodente rode.
lacerare. cõuelłe. huc dialeticũ urb̃urẽ ⁊ plauti¬
nȩ familiȩ colum̃ ñ legisse quicd̃ categorias ari¬
stoteł. ñ ꝑiermenias ñ topica. ñ saltẽ ciceronis

Expanded text:
immo nescio quem de triuio, de competis, de plateis circumforanum monachum rumigerulum, rabulam, uafrum tantum ad detrahendum, qui per trabem oculi sui festucam alterius nititur eruere, contionari aduersum me et libros, quos contra Iouinianum scripsi, canino dente rodere, lacerare, conuellere; hunc, dialecticum urbis uestrae et Plautinae familiae columen, non legisse quidem xanjifoptai; Aris
Abbreviated transcription (Latin):
qui eloquentia tulliũ. argum̃tis aristotilẽ. pru¬
dentia platonẽ. eraditione austartũ. multitudi¬
ne libroꝵ calcenterũ. didimum scientia scͥptu¬
raꝵ oẽsq sui tp̃is uncat tractatorẽ. deniq dr̃
materiã poscere.⁊ adcamẽ: ad dm̃ aliqͥd referes
sum ñ hꝰ seruass oratio cumcepi̾s indigitiᷤ partur
causã.⁊ sillogimorum suoꝵ retiatende: Nã si applo¬
siss pedem. intendiss ocłos rugassi frontẽ. iactaᷤ¬
s manum. uerba tornassi. tenebras illico añ ocłos of

Expanded text:
qui eloquentia Tullium, argumentis Aristotelem, prudentia Platonem, eruditione Aristarchum, multitudine librorum Chalcenterum, Didymum scientia Scripturarum, omnesque sui temporis vincat Tractatores. Denique dicitur materiam poscere: et Carneadis aliquid referens, sum non hujus servasset oratio, cum coepisset in digitis partiri causam, et syllogismorum suorum retia tendere? Nam si applosisset pedem, intendisset oculos, rugasset frontem, jactasset manum, barbam tornasset, tenebras illico ob oc
Abbreviated transcription (Latin):
int̾erã puellaꝵ. Pallebant ora ieuiniis ⁊ mẽs desi¬
cłus estuabat. Infrigido corꝑe ⁊ anteboẽm suũ
iã care p̃mortua sola libidinum ucendiabulli¬
ebant. Itaq omĩ aurilio destitutꝰ adibii iacebam
pedes. iigabain lacͥmis cͥne tergebam. ⁊ repugnã¬
tẽ caniẽ ebdemadaꝵ inedia. siibuigabã. si depu¬
desco infelicitatiꝰ mee quin potiꝰ płãgo ñ eẽ ꝙ fueri.
Memini me clamantẽ. diem crebro uixisse cũ noc¬
te. nec papectori cessasse uerb̾ib. quam dnõ uicre
pante rediret tranquillitas. Ipsam qͦ cellulã me¬
am quasi cogitationum ineaꝵ cõsciam ꝑtimesce¬
bam. ⁊ mͥm: iratꝰ ⁊ ngidus. solus deserta penetrabã.
Sicubi c̃caua ualliũ asꝑa montiũ ł rupiũ p̃rp.¬
ta cernebam: ibi meȩ ordĩs locꝰ. illud miserrimȩ
carni ergastulum. Uut mͥ ipse testis ẽ dñs. pꝰ mł¬
tas lacͥmas. pꝰ cȩlo ocłos uherenteᷤ. ñ nunquã.¬

Expanded text:
intereram puellarum. pallebant ora ieiuniis et mens desiintereram puellarum. pallebant ora ieiuniis et mens desideriis aestuabat in frigido corpore et ante hominem suum iam carae praemortua sola libidinum incendia bulliebant. itaque omni auxilio destitutus ad Iesu iacebam pedes, rigabam lacrimis, crine tergebam et repugnantem carnem ebdomadarum inedia subiugabam. non erubesco infelicitatis meae, quin potius plango non esse, quod fuerim. memini me clamantem diem crebro iunxisse cum nocte nec prius a pectoris cessasse uerberibus, quam domino rediret increpante tranquillitas. ipsam quoque cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam et mihimet iratus et rigidus solus deserta penetrabam. sicubi concaua uallium, aspera montium, rupium praerupta cernebam, ibi meae orationi locus, illud miserrimae carnis ergastulum; et, ut mihi ipse testis est dominus, post multas lacrimas
Abbreviated transcription (Latin):
illi salutare uultus mei ⁊ ds̃ ms̃. Nolo sinas cogi¬
tationem crescere. nicħ inte babiloniũ nicħ ꝯ¬
habilonis misera. beatus qui retͥbuet iͥ retͥbutionẽ.
beatꝰ qui tenebit ⁊ allid: paruulos tuos ad petrã.
qrenim impꝰsibile ẽ. insensum hominis ñ irruere no¬
tum medullaꝵ calorẽ. ille laudatur ille p̃dicat᷑
beatꝰ quistatim ut ceꝑit cogitare int̃fic̃ cogitatꝰ eiꝰ.
soł ardorib horridum monachĩ p̃stat habitaculũ.
putauime romanis int̾eẽ delitiis. Sedebam solus
q amantudine repletꝰ erã. horrebant sacco m̃bra
deformis ⁊ squalida cutis situm ethyopice carnis
obduxerat. Cotidie lacͥmȩ. cotidiȩ gemitꝰ. & si
qñ repugnantẽ somnus imminens opp̃ssissi. nu¬
da humo uix ossa berentia collidebam. Decibis
uͦ potu taceo. Cuin⁊̃ languens a qua frigida uta
t̃. ⁊ coctum aliquid accepis se luxuriȩ sit. ille gͥ
ego qͥ ob gehennȩ metum talime cardere ipsedãp¬
nauerã scorpionũ tantũ sotius ⁊ feraꝵ sepechoris

Expanded text:
illi, salutare vultus mei, et Deus meus » . Nolo sinas cogitationes crescere. Nihil in te Babylonium, nihil cBabylonis misera, beatus qui retribuet tibi retributionem beatus, qui tenebit et adlidet paruulos tuos ad petram. quia ergo inpossibile est in sensum hominis non inruere notum medullarum calorem, ille laudatur, ille praedicatur beatus, qui, statim ut coeperit cogitare, interficit cogitatus et solis ardoribus horridum monachis praestat habitaculum, putaui me Romanis interesse deliciis! sedebam solus, quia amaritudine repletus eram. horrebam sacco membra deformis, squalida cutis situm Aethiopicae carnis adduxerat. cotidie lacrimae, cotidie gemitus et, si quando repugnantem somnus inminens oppressisset, nuda humo uix ossa haerentia conlidebam. de cibis uero et potu taceo, cum etiam languentes aqua frigida utantur et coctum aliquid accepisse luxuriae sit. ille igitur ego, qui ob gehennae metum tali me carcere ipse damnaueram, scorpionum tantum socius et ferarum, saepe choris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ irascim᷑ꝰ si subantib semꝑ ad coitum p̃mia pu¬
dicitiȩ denegentur: uolumus oppipare. come
bit fames p̃mium ⁊ ingluiies. sordes ⁊ mundi¬
tiȩ. saccꝰ ⁊ sericum : latanis recep̃mala ĩ uita
sua. ⁊ diues ille purpuratꝰ. eras sꝰ ⁊nitidus fru¬
itꝰ ẽ carnis bonis dum aduiueret. s diũsa pꝰ
mortẽ tenent loca. Miferiȩ deliti is. ⁊ delitiȩ
miseriis ꝯmutant᷑. In nr̃o arbitͥo ẽ ł lararũ
seqͥ ł diuitẽ. Itẽ epła eiusd ieronimi ad.¬

Expanded text:
et irascimur, si subantibus semper ad coitum praemia puet irascimur, si subantibus semper ad coitum praemia pudicitiae denegentur? uolumus opipare comedebit fames et ingluuies, sordes et munditiae, saccus et sericum? Lazarus recepit mala sua in uita sua et diues ille purpuratus, crassus et nitidus, fruitus est bonis carnis, dum aduiueret, sed diuersa post mortem tenent loca — miseriae deliciis et deliciae miseriis commutantur —: in nostro arbitrio est uel Lazarum sequi uel diuitem.
Abbreviated transcription (Latin):
inopꝰculo nr̃o. ñ ad mea uerba. respitias. s ad scͥp¬
ingres sꝰ ẽ hostiis. ⁊ insepulceuis qd nouũ ⁊ inpetra
diuissima fuãt excisum. nec antea quis necpostea.
positus ẽ. Ortus conclusus. fons signatꝰ. de qͦfon¬
te ille fluuius manat iuixta iohel qui irrigat torrẽ
familiaᷤ. hȩc ẽ porta orientalis ut ait erecbiel sẽꝑ
clauda ⁊ lucida. ⁊oꝑiens in se łex se ꝓferens scã scõꝵ.
ꝑ quam sol iustitiȩ ⁊ pontifex nr̃ scdmi ordinem mel¬
chisedech ingreditur ⁊ egreditur. Respondeant
manus ⁊ latus considerandum ⁊ ossacanẽq mon¬
strauit. ne uĩtas corꝑis fantama putaret᷑. ⁊ egore¬
spondebo qͦmͦ scãmaria sit imat̾ ⁊ uirgo. Uirgo pꝰ
partum. mat̾ antequainnupta. G̃ ut dicere cepe¬
ramꝰ.x p̃c uirgo. uirgo malla. utriusq sexꝰ uirgi¬
nitatis dedicauere principia. apłi ł uirgine̾ ł
uirgines eligunt᷑: aut uidui. aut ceite pꝰ sacerdo¬
tium inȩt̃num pudici. quid nob̾ ipsis illudinꝰ

Expanded text:
opusculo, non ad mea uerba respicias, sed ad scripingressus est ostiis; in sepulchro eius, quod nouum et in petra durissima fuerat excisum, nec ante quis nec postea positus est; hortus conclusus, fons signatus, de quo fonte manat fluuius ille iuxta Amos, qui inrigat torrentfamiliae. haec est porta orientalis in. Hiezechiel, semper clausa et lucida et operiens in se quam sol iustitiae et pontifex noster secundum ordinem Melchisedech ingreditur et egreditur. respondeant manus et latus considerandum et ossa carnemque moristrauerit, ne ueritas corporis fantasma putaretur, et ego respondebo, quomodo sancta Maria sit et mater et uirgo: uirgo post partum, mater ante, quam nupta. igitur, ut dicere coeperamus, Christus uirgo, uirgo Maria utrique sexui uirginitatis dedicauere principia; apostoli uel uirgiuirgines eliguntur aut uidui aut certe post sacerdotium in aeternum pudici: quid nobis ipsis inludimus
Abbreviated transcription (Latin):
cat cuinz̃ de secundis dixiss e melegerit. c̃cedit
apłs secd̃as nuptias s uolentib s hisquise cõti¬
nere ñ pꝰsunt. ne luxuriate in xͦ nub̾e uelint. ha¬
bentes dampnationem qd̾ pͥmam fidem urritã fe¬
cerint. &. ħ concedit quia multȩ abier̾ retrorsũ
pꝰsathanan. ceterum beauores erant sisic ꝑman¬
serint. continuoq subuingit apłicã auctoritatẽ
scdm consilium meũ. porroneauctoritaᷤᷤ apłi qͣ¬
si hominis leuior uideret᷑. addidit. puto aũt qd̃¬

Expanded text:
cat, cum etiam de secundis dixisse me legerit? « Concedit cat, cum etiam de secundis dixisse me legerit? « Concedit Apostolus secundas nuptias; sed volentibus, sed his quae se continere non possunt: ne luxuriatae in Christo, nubere velint: habentes damnationem, quod primam fidem irritam fecerint; et hoc concedit, quia multae abierunt retrorsum post Satanam . Caeterum beatiores erunt, si sic permanserint. Continuoque subjungit Apostolicam auctoritatem: secundum consilium meum. Porro ne auctoritas Apostoli quasi hominis, levior videretur, addidit: Puto aut
Abbreviated transcription (Latin):
quantum int̾boniun⁊ mnelius. Porro in cõse¬
quentib cumdicunus finita disputatiõe ꝯui¬
gioꝵ ⁊ uirginitatis ut int̾ utrũq cauto mode¬
ramine p̃ceptoꝵ nec ad sinistram nec adderterã
diuerteret. s uia regia graderet᷑. & illud impleret
ne sis multum ustus. rursꝰ monogamiã diga¬
miȩ comparat.ꝙ. qͦmͦ nuptias subdidat uir¬
ginitati. ita digamiam nuptiis subiẽ. ñ ne ꝑ¬
spicuȩ ostendimus quȩ sit inscͥpturis scĩs si¬
nistra quȩ dertera. ⁊ qͥd sige⁊ nesis multũ u¬
stus. qd̾ iudelicr sinistra sit. si uideoꝵ ⁊ gentiliũ
sequam̃ libidinem ⁊ semꝑ estuemꝰ ad coitũ. dex¬
tera simanicheorum sequam̃ errorẽ: simulata
pudicitia impudicitiȩ retib implicemꝰ. uiaaut
regia sit ita appetere uirginitatẽ ne nuptiȩ cõdẽp¬
uent᷑ : preterea quistam iniquiis meoꝵ opꝰculoꝵ
uider erit ut pͥma matrmouia dãpnare me di¬

Expanded text:
quantum inter bonum et melius. Porro in consequantum inter bonum et melius. Porro in consequentibus, cum dicimus: finita disputatione coniugiorum et uirginitatis et interutrumque cauto moderamine praeceptorum, ut nec ad sinistram nec ad dextram diuerteret, sed uia regia graderetur et illud inpleret: \'ne sis multum iustus\', rursummonogamiam digamiae conparat et, quomodonuptiassubdideratuirginitati, itadi gami am n uptiis subicit, nonne perspicue ostendimus, quae sit in scripturis sanctis sinistra, quae dextra, et quid signistus? » Quod videlicet sinistra sit, si Judaeorum, et Gentilium sequamur libidinem, et semper aestuemus ad coitum; dextra, si Manichaeorum sequamur errorem, et simulata pudicitia, impudicitiae retibus implicemur. Via autem regia sit, ita appetere virginitatem, ne nuptiae condemnentur. Praeterea quis tam iniquus meorum opusculorum judex erit, ut prima matrimonia damnare me di
Abbreviated transcription (Latin):
ram uxorẽ. Ut ego ñ soluo conuigia sisemel ligatas.
itatuñ liges qd solutum ẽ.S ⁊ malio testimonio qͥd
de uirginitate ⁊ de nuptiis senseumus: manife¬
stissime declaratur. Nonimponit nob diabolꝰ la¬
queũ apłs nec cog̃ eẽ qd uolumus. s suad: qđ̾ho¬
nestum ẽ ⁊ decorum ⁊ intente fac̃ senure dnõ .x.
semꝑeẽ sollicitum. ⁊ expectare paratum dnĩ uo¬
luntatem ut cum quid imꝑauit quas i strenuus¬
taimatus miles statim impleat qd̾ preceptumẽ.
⁊ħ faciat sineulla distentione quę data ẽ scdm
eccłã sten hõib hꝰ mundi ut distendant᷑ in ea. In
fine qͦ comꝑatioĩs nuptaꝵ ⁊ uirginũ disputati¬
onem nrãm b seimone ꝯclusimus.ubiboniun⁊
in elius ẽ. ibi bon melioris ñ unum ẽ p̃miũ .&.¬
ubiñ unum p̃mium: ibi utiq dõa diuersa. can¬
tum ẽ gͥ int̾nuptias ⁊ uirginitatem. quantũ ĩ¬
t̃ ñ peccare ⁊ benefacere. immo ut leuius dicã:

Expanded text:
aeram uxorem. ut ego non soluo coniaeram uxorem. ut ego non soluo coniita tu non liges, quod solutum est. » Sed et in alio testimonio, quid de virginitate et nuptiis senserimus, manifestissime declaratur . « Non imponit nobis Apostolus laqueum, nec cogit esse quod nolumus, sed suadet quod honestum est et decorum, et intente facit servire Domino, et semper esse sollicitos, et exspectare paratam Domini voluntatem, ut cum quid imet armatus miles statim inpleat, quod praeceptum est, et hoc faciat sine ulla distentione. quae data est secundum Ecclesiasten hominibus huius mundi, ut distendantur in ea. in fine quoque conparationis nuptarum et uirginum disputationem nostram hoc sermone conclusimus: ubi bonum et melius est, ib boni et melioris non unum est praemium;etnbinon unum praemium, ibi utique dona diuersa. tantum est igitur inter nuptias et uirginitatem, quantum inter non peccare et benefacere, immo, ut leuius dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
seruaremꝰ. Siuurginitatem dñs im ꝑass: in¬
debaturnuptias condempnare. ⁊ bominũ
auferre seminanum uñ ⁊ ipsa uirginitaᷤ no¬
scinir. Si p̃cidiss radicem qͦ mͦ fruges que¬
reret : Nisi ante fundamenta. ieciss. qua ra¬
tione edifitium extrueret. ⁊ oꝑturũ cuneta
desuꝑ culm̃ imponeret : Siradicẽ nuptias
siurginitatem fructus diximꝰ. si fũc añto
mat᷑ monium & edificium ł culm ꝑpetuã castita¬
tem quisquam uel taminuidus ł tam cecꝰ obtrecta¬
tor mei erit. ut in eadem domo &. edificium ⁊ culmen
udeat. &. fundamentum qd edificium ⁊ culm̃ portat
ignoret: Porro in alio loco ꝓponentes apłi testimo¬
nium inqͦ art. alligatus es uxori noli querere soluti¬
onẽ. solutus es aburore noli querere urorem. ilicoi¬
sta subiecimus. Hab unusquisq nr̃m t̾minos suõ
redde mͥ ineum ⁊ tutene tuum. Si alligatus es urori
ne illides repudium. Sisolutus sum ab uxore ñ q̃¬

Expanded text:
seruaremus: si uirginitatem dominus imperasset, uiseruaremus: si uirginitatem dominus imperasset, uidebatur nuptias condemnare et hominum auferre seminarium, unde et ipsa uirginitas nascitur. si praecidisset radicem, quomodo fruges quaereret? nisi ante fundamentaiecisset, qua ratione aedificium extrueret et operturum cuncta desuper culmen inponeret? si radicem nuptias, uirginitatem fruges diximus, si fundamentum matrimonium et aedificium uel culmen perpetuam castitatem, quisquam uel tam inuidus uel tam caecus obtrectator mei erit, ut in eadem domo aedificium et culmen uideat, fundamentum, quod aedificium et culmen portat, ignoret? porro in alio loco proponentes apostoli testimonium, in quo ait: alligatus es uxori: noli quaerere solutionem; solutus es ab uxore: noli quaerere uxorem, ilico ista subiecimus: habet unusquisque nostrum terminos suos; redde mihi meum et tu tene tuum. si alligatus es uxori, ne illi des repudium; si solutus sum ab uxore, non qu
Abbreviated transcription (Latin):
tua eẽ dicatur.&. haclege uirgines qͦ uestȩ e
uinonis uniurȩ in sc̃arum queant ordine nu¬
merari. &. pꝰpaululum. Seruus uocatus es nõ
sit tͥ curx. ⁊ s ⁊ si potes lib̾fieri. magis utere. S.¬
tiam si habes inquit uxorem ⁊ illi alligatus es:
soluis debitum ⁊ ñ habes tui corꝑis potestatem. atq
ut manifestius loquar seruus uxoris es. noli
ꝓpter ħ hab̾e tristitiam. nec de amissa uirgini¬
tate suspireᷤ. s ⁊̃ sipotes causas aliquas inueni¬
re disidii ut lib̾tate pudicitiȩ ꝑfruaris. noli
salutem tuam cum alterius interitu querere.
labeto paulis ꝑuxorẽ ñ p̃curras morantẽ. ex per¬
ta dumsequitur. Si egeris patient̃. ꝯuix mu¬
tabitur insororẽ. In eo qͦq loco uͥ tractauimil
cur dixiss paulus de uirginib aut̃ p̃ceptum
dñi nõ habeo. consilium autem do tãquã mi
sccłiam consequutus adnõ ut sim fideł. ita
uirginitatem extlimꝰ. ut nuptiaꝵ ordinẽ

Expanded text:
tua esse dicatur et hac lege uirgines quoque Uestae et tua esse dicatur et hac lege uirgines quoque Uestae et Iunonis uniuirae in sanctarum queant ordine numerari. et post paululum: \'seruus uocatus es: non sit tibi curae; sed et si potes liber fieri, magis utere\\ etiam si habes, inquit, uxoremetilli alligatuseset soluis debitum et non habes tui corporis potestatem atque — ut manifestius loquar — seruus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam nec de amissa uirginitate suspires. sed etiam sipotescausasaliquas inuenire discidii, ut libertatem pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. habeto paulisper uxorem nec praecurras morantem: expecta, dum sequitur. si egeris patienter, coniux mutabitur in sororem. In eo quoque loco, ubi tractauimus, cur dixisset apostolus: de uirginibus autem praeceptum domini non habeo; consim fidelis, ita uirginitatem extulimus, ut nuptiarum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
uir eiꝰ uiuit. qd si dormierit uir eiꝰ lib̾ata ẽ cui
das nuptias t̾tiasq concedit tantum in dnõ. pͥ¬
inas cum etnico ꝓhib. aꝑiant queso aures
obtrectatores mei. ⁊ uideant me scdas ⁊ t̃tiaᷤ nup¬
pͥmum potui bampnare matͥmoniũ: In eoqͦ. lo¬
co uͥ int̾p̃tamur capitulum apłi. cͥcumcis aliquis
uocatus ẽ ñ adducat p̃putium. inp̃putio uocatꝰ
ẽ ñ cͥcumcidat᷑. lic⁊ quilamprudentissimi inĩp̃¬
tes scͥpturaꝵ ħ decͥcumcisioẽ ⁊ seruitute dictũ eẽ
contendant. ñne aꝑtissimȩ federa seruauimꝰ
nuptiaꝵ : diximus enim. Simnp̃putio quisuoca¬
tꝰ ẽ. ñ cͥcuicidatur. habebas inquit urorẽ cum
credidisti. Noli fidem xͥ causam putare disidii.
qr in pace nos uocauitds̃. cͥcumcisio ncħ ẽ ⁊ p̃¬
putium nicħ ẽ. s obseruatio mandatoꝵ dĩ. sli¬
fides quȩ ꝓͥe xͥanorumẽ sioꝑa ñ habuerit mor¬

Expanded text:
nir eius uiuit- quodsi dormiernir eius uiuit- quodsi dormierdas nuptias tertiasque concedit in domino, primas cum ethnico prohibet. Aperiant, quaeso, aures obtrectatores mei et uideant me secundas et tertias nupprimum potui damnare matrimonium? in eo quoque loco, ubi interpretamur capitulum apostoli: circumcisus aliquis uocatus est: non adducatpraeputium. in praeputio uocatus est: non circumcidatur, licet quidam-prudentissimi interpretes scripturarum hoc de circumcisione et seruitute dictum esse contendant, nonne apertissime foedera seruauimus nuptiarum? diximus enim: \'si in praeputio quis uocatus est, non circumcidatur.\' habebas, in.quit, uxor, cum credidisti; noli fidem Christi causam putare discidii, quia in pace nos uocauit deus. \'circumcisio nihil est et praeputium nihil est, sed obseruatio mandatorum dei\'. nihie Christianorum est, si opera non habuerit, mor
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ. Rogo quȩ ẽ ista contentio. claudẽ ocłos nec
aꝑtissimum lum̃ aspicere. In eccła diximꝰ doua
diuersa ⁊ aliud donum uirginitatis ⁊ alud nup¬
tiaꝵ.⁊ pꝰ paululum. concedo ⁊ nuptias eẽ dĩdo¬
num. s int̾ donum ⁊ donum magna diuersita
ẽ. ⁊ qd̃ dĩ donum uoce aꝑtissima ꝓuuutiamꝰ. dãp¬
nare dicunur:: Porro si iosepħ intipo diuĩ acci¬
pit̃. tuni eacius uana atq distincta inuirgini¬
b. uduis. continentib ac maritatiẽ. &. pot̾
uidi quasi alienũ qui de tunicaxͥ ẽ. cum⁊ ipsã
rato eas uarietate cͥcuidatam dixerinus : S
⁊ inconsequentib de coniugio disputantes eũd̃
sensumsequuti sumꝰ. ħ locus ad p̃sentemcontͦ¬
uersi am ñꝑtinz. Docet enim iuxta sententi ã
dnĩ uxorem excepta causa fornicatioĩs ñ repu¬
diandam. ⁊ repudiatã uiuo marito alteri ñ nu¬
be. aut certe uiro suo deb̾e reconciliari.&. in
alio loco. Mulier inquit alligata ẽ quauto tp̃e

Expanded text:
riae. Bogo. quae est ista contentio claudere oculos nec apertissimum lumen aspicere? in ecclesia diximus dona diuersa et aliud donum uirginitatis. aliud nuptiarum. et post paululum: concedo et nuptias esse dei donum, sed inter donum et donum magna dinersitas est. et quod dei donum uoce apertissima pronuntiamus, damnare dicimur? porro, si Ioseph in typo domini accipitur, tunica eius uaria atque distincta in uirginibus, uiduis, continentibus ae maritis est et potest uideri quasi alienus, qui de tunica Christi eBt, cum rato eadem uarietate circumdatam dixerimus? sed et in consequentibus de coniugio disputantes eundem sensum secuti sumus: hie locus ad praesentem eontrouersiam non pertinet. dotet enim iuxta sententiam domini uxorem excepta causa fornieationis non repudiandam et repudiatam uiuo marito alteri non nubere aut certe uiro suo debere reeoneiliari. nee non et alie loco: \'Mulier alligata est, quanto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias concedi in eũgłio. s tam̃ easdeminsuo
offitio ꝑmanentes p̃mia castitatis caꝑe non pꝰse.
qd̾ si indigne accipiunt manti: ñ mͥirascunt᷑ s
niuerso choro sacerdotali ⁊ leuitico. qui se nouer̃
bostias offerre ñ pꝰse sioꝑi seruiant conuigali.S:
⁊ ineo loco uͥ de apocalipsi testimoniũ posiumꝰ
ñne manifestum ẽ quid de uirginib ⁊ uidius

Expanded text:
diximus concedi in euangelio, sed tamen easdem in suo diximus concedi in euangelio, sed tamen easdem in suo officio permanentes praemia castitatis capere non posse. quod si indigne accipiunt mariti, non mihi irascantur, sed niuerso choro sacerdotali et Leuitico, qui se nouerunt hostias offerre non posse, si operi seruiant coniugali. sed et in eo loco, ubi de Apocalypsi testimonium posuimus, nonne manifestum est, quid de uirginibus, u
Abbreviated transcription (Latin):
rigidum. quialialoca uirginitati ⁊ nuptiis. alia
diti sumus nuptias condempnare : dampnaredi¬
cor nuptias cuius hͥ sermoe. Nulliq dubium ẽ sa¬
cerdotes de aaron ⁊ eleazar ⁊ finees stirpegenera¬
tos. qui cum ⁊ ipsiuxores huint. recte nob̾ oppone¬
rent᷑. si errore encratitarlun contendemꝰ matͥmo¬
nia reꝓbanda : catianum encratitaꝵ pͥncipẽ qͥ
abic̃ manimonia rep̃hendimꝰ ⁊ ipsi nuptias dap¬
namus : Rursumq uͥ uirgines : uiduas c̃ paro.
quidde nuptiis senserim.⁊ quomͦ tres gradus iur¬
ginitati uiduitatisq ł continẽtiȩ ⁊ conuigii fece¬
ẽc̃ uiduas quȩ ita pꝰ baptismum manserint. nec
illaꝵ detrabo merito q̃ cumiuiris incastitate ꝑ
patiant᷑ aĩo uirginitatem sͥ p̃ferri. adgalathã
habent filios. quȩ siconcedunt ⁊̃ in eũgłio. a¬
luid ẽ indulgentiam infirmitati tͥbuere. aliud¬
ẽ uirtutib p̃mia polliceri. Ecce ꝑspicuediximꝰ

Expanded text:
rigidum, qui alia loca uirginitati et nuptiis, alia rigidum, qui alia loca uirginitati et nuptiis, alia crediti sumus nuptias condemnare! damnare dicor nuptias, cuius hic sermo est: nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Finees stirpe generatos. qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum contenderemus matrimonia reprobanda. Tatianum, Encratitarum principem, qui abicit matrimonia, reprehendimus, et ipsi nuptias condemnamus? rursumque, ubi uirgines et uiduas conparo, quid de nuptiis senserim et quomodo tres gradus uirginitatis uiduitatisque et continentiae et coniugii feceesse uiduas, quae ita postbaptismum manserint, nec illarum detraho merito, quae cum uiris in castitate ppatiantur animo uirginitatem sibi praeferri. Ad Galatas habent filios. quae si conceduntur etiam in euangelio, aliud est indulgentiam infirmitati tribuere, aliud uirtutibus praemia polliceri. ecce perspicue nuptias