comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
douenert̃. ẜ locũ iacob qͣm᷑ intueam̃ intelligendu ẽ. Magis enĩ locꝰ iacob illa a¬
uitas putari potẽ. inqͣ erat tẽpłu qͦ uniu̾sã uła gentẽ sac̃ficande & ad orandi
cõp̃ssos aꝑsecutoribꝰ ypħa uellet intellig loca de solata uideret᷑ dicẽ debiusse.
militẽ ꝓmilitibꝰ. pecꝰ ꝓpecoribꝰ. MNulta enĩ huimͦdi moris ẽ dici. nec sołu uul¬
go loqͣntiũ uerũ etiã dissertissimq auetaȩ eloqͣntiȩ nec abipsa diuina scͥptã
hoc genꝰ locutionis alienũ ẽ. Posuit enĩ⁊ ipsa ranã ꝓranis. locustã ꝓlocustis &
innum erabila talia. Qd uͦ dietũ ẽ. comedert̃ iacobbene intelligit᷑ qđ multos
sane q̃ uis illis ꝓmerito pessimȩ uoluntatis erira di digna reddenda sint. ñ
tam̃ eos aliqͥd adũsꝰ hereditatẽ eiꝰ ualẽ potuisse. nͥ eã uoluisset ipse ꝓpeccatis
eiꝰ flagellando em̃dare. Uñ subiungit. Nememineris iniqͥtatũ nr̃q antiqua :

Expanded text:
do venerunt. Sed, locum Jacob, quomodo intueamur intelligendum est. Magis enim locus Jacob illa itas putari potest, in qua erat et templum quo universam illam gentem, sacrificandi et adorandi ccompressos a persecutoribus Propheta vellet intelligi, loca desolata videretur dicere debuisse, ta enim hujusmodi moris est dici, nec solum vulgo loquentium, verum etiam disertissimorum auctorum eloquentiae. Nec ab ipsa divina Scriptura hoc genus locutionis alienum est: posuit enim et ipsa ranam pro ranis, locustam pro locustis , et innumerabilia talia. Quod vero dictum est, Comederunt Jacob, hoc bene intelligitur, quod multos sane, quamvis illis pro merito pessimae voluntatis ex ira Dei digna reddenda sint, non tamen eos aliquid adversus haereditatem ejus valere potuisse, nisi eam voluisset ipse pro peccatis ejus flagellando emendare. Unde subjungit: Ne memineris iniquitatum nostrarum antiquaram.
Abbreviated transcription (Latin):
me dns. ⁊ morti ñ t̃didit me. flagellat enĩ oẽm filiũ ꝗͣ recipit. Et qͥsẽ filiꝰ. cui ñ
na qͣ nom̃ tuũ ñ inuocauert̃. etiã ista ꝓpħatio ẽ ñ optatio. Ñ maliuolentie uoto
ritis euentura. ita ꝓpħata s̃. qͣsi optata sint. Quẽ ad mͦdi enĩ ꝓpħa ñ imꝑat xp̃o. ꝙͣ¬

Expanded text:
me Dominus, et morti non tradidit me . Flagellat enim omnem filium quem recipit: et quis est filius cui non me Dominus, et morti non tradidit me . Flagellat enim omnem filium quem recipit: et quis est filius cui non nt nomen tuum, etiam ista prophetatio est, non optatio. Non malevolentiae voto ritis eventura, ita prophetata sunt, quasi optata sint. Quemadmodum enim Propheta no
Abbreviated transcription (Latin):
porro⁊ belus di ñs̃ ꝑturbationesdi. sic̃ ñ nulli sept᷑as qͥs ñ intellig̃ argunt.
s. nõie ire intelligit᷑ uindicta iniqͥtatis. nor̃e heli exactio castiratis. ne aĩa le¬
gẽ dni sui ẽtẽpnat. & ado suo fornicando disꝑeat. Nec gͦ ipso affectu in hoĩnũ
afflictione s̃ turbulenta. indi aut̃ dispositione ĩnqͥllas̃. cui dictũ ẽ. Tu aut̃ dne
uirtutũ. cũ tͣnqͥllitate uidicas Satis aut̃ his ostendit᷑ u̾b̾. ꝓpt̾ peccata hoĩbꝰ. h
cet fidelibꝰ has fieri t̾bulationes ꝗ̃uis hinc florescat martyrũ gła merito pati¬
entiȩ. & pre sustentato in flagello dni moderamine disciplinȩ. Hoc machabei
int̾ seua torm̃ta. hoc tͦs uiri int̃ noxias flammas. hoc ꝓpħȩ scĩ incaptiuitate
testant᷑. Quãuis enĩ pat̃nã correptionẽ fortissime: pussime ꝑferant. ñ tam̃ ta¬
cent hec accidẽ meritis peccato Eꝙ enĩ uax ẽ & in psalmis. Em̃ dans em̃ dauit

Expanded text:
sicut nonnulli Scripturas quas non intelligunt arguunt: sed nomine irae intelligitur vindicta iniquitatis; nomine zeli exactio castitatis, ne anima legem Domini sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat. Haec ergo ipso effectu in hominum afflictione sunt turbulenta; in Dei autem dispositione tranquilla sunt, cui dictum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas . Satis autem his ostenditur verbis, propter peccata hominibus, licet fidelibus, has fieri tribulationes; quamvis hinc florescat martyrum gloria merito patientiae, et pie sustentato in flagello Domini moderamine disciplinae. Hoc Machabaei inter saeva tormenta , hoc tres viri inter innoxias flammas , hoc Prophetae sancti in captivitate testantur. Quamvis enim paternam correptionem fortissime et piissime perferante meritis peccatorum: horum enim vox est et in Psalmis, Emendans emendavit
Abbreviated transcription (Latin):
effunde uã tuã ingõ ꝗͣ te ñ cognouert̃ . Qd more suo repetit dic̃s̃ & in regna qͣ ñ in¬
uoluntatẽ dni sui: ñ fac̃ digna. plagis uapulabit paucis. seruus aut̃ qͥ scit uolun¬
uoluerit intelligi uñ postea dic̃. Redde uicinis nr̃is septies tantũ. dnqr multũ int̃¬
ẽ int̃ seruos qͥ licet nesciant uoluntatẽ d̾ni sui. tam̃ inuocant nom̃ eiꝰ & alienos
a familia tanti patͥs familiãs qͥ sic ignorant d̾m ut nec inuocent dm. Inuocant
enĩ istos deqͥbꝰ hoc ꝓpħat ita nescientes significat sui d̾ni uoluntatẽ ut tam̃ ip¬
sũ dnm timeant. s ita ipsũ dnm nescientes ut nec inuocent eũ ⁊ inimior nois eiꝰ
eaxrstant. Multũ gͦdistat int̃ seruos uoluntatẽ łni sui nescientes. & tam̃ in fami

Expanded text:
Effunde iram tuam in gentes quae te non noverunt. Quod more suo repetit, dicens, Et in regna quae non inna plagis, vapulabit paucis; servus autem qui scit volunvoluerit intelligi: unde postea dicit, Redde vicinis nostris septies tantum. An quia multum interest inter servos, qui licet nesciant voluntatem Domini sui, tamen invocant nomen ejus, et alienos a familia tanti patrisfamilias, qui sic ignorant Deum, ut nec invocent Deum? Invocant at, ita nescientes significat Domini sui voluntatem, ut tamen ipsum Dominum timeant; sed ita ipsum Dominum nescientes, ut nec invocent eum, et inimici nominis ejus existant. Multum ergo distat inter servos voluntatem domini sui nescientes, et tamen in fam
Abbreviated transcription (Latin):
ereo qd agunt p̃sumunt: oꝑa sua laudant. ñ ꝑueniunt ad grãm đi. Ergo stra
ilłã grãm s̃ negotiatores. ꝗͣ cõm̃dat hic psalm. Ilła enĩ grãm cõm̃dat : ut ne
modesiuis oꝑibꝰgłet. Q uom̃ q̃đa loco đr̃ medici ñ resuscitabt : deserere debent
hoies medicinã. S qͥd ẽ hoc. Subistonomine intelligunt᷑ suꝑbi. pollicentes
saluit̃ hõib: cũ dni sit salus. Quomꝰ gͦ cont᷑ medicos idẽ suꝑbos saluus pollici¬
tatores uigilat hoc qd̾ dictũ ẽ tota die salutẽ tuã: sic ꝯt᷑ negonatores idẽ qͥde

Expanded text:
ex eo quod agunt praesumunt, opera sua laudant, non perveniunt ad gratiam Dei. Ergo contra ex eo quod agunt praesumunt, opera sua laudant, non perveniunt ad gratiam Dei. Ergo contra illam gratiam sunt negotiatores, quam commendat hic psalmus. Illam enim gratiam commendat, uto quodam loco dicitur, Medici non resuscitabunt ; deserere debent homines medicinam? Sed quid est hoc? Sub isto nomine intelliguntur superbi, pollicentes salutem hominibus, cum Domini sit salus. Quomodo ergo contra medicos, id est superbos salutis pollicitatores, vigilat hoc quod dictum est, Tota die salutem tuam: sic contra negotiatores
Abbreviated transcription (Latin):
ut optẽ pauꝑibꝰ famẽ qͦ possim uendẽ qđ seruaui Ad hoc me adducis. S ñ ea
faciunt inquis agͥcolȩ boni: nec illa negotiatores boni. Quid enĩ. Iam : filios
babe̾ małui ẽ : qã qͣndo eis caput dolet. male ⁊ infideles matres ligaturas sacrile¬
gas ⁊ incantationes ꝗͣ rt̃. Ista hominũ ñ rerũ peccata s̃. Potẽ m̃ hoc dice̾ nego¬
tiator: Tuere gͦꝰ ep̃e ꝗͣ ad mođu intelligas negonationes qͥs legisti in psatt̾o: ne¬
forte tu ñ intellegas.: me anegonatiõe ꝓhibcas. None q̃ ꝗͦ ad mođu uiuã. Si bene
bene m̾erit. Unũ tñ scio: qͥa simalus fuero ñ negotiũ mͥ fac̃ s iniqͥtas mea. Qnͣdo¬
tota die laudat đm. Negonatio⁊ in gͤca lingua ab actu dr̃. ⁊ in latina. N egon
atio siue ab actu siue negonũ discutiat᷑ qͥd sĩt. Quienĩ negotiatores actuosi qͣsi

Expanded text:
ut optem pauperibus famem, quo possim vendere quod servavi? ad hoc me adducis? Sed non ea ut optem pauperibus famem, quo possim vendere quod servavi? ad hoc me adducis? Sed non ea faciunt, inquis, agricolae boni. Nec illa negotiatores boni. Quid enim, etiam et filios habere malum est, quia quando eis caput dolet, malae et infideles matres ligaturas sacrilegas et incantationes quaerunt? Ista hominum, non rerum peccata sunt. Potest mihi hoc dicere negotiator. forte tu non intelligas, et me a negotiatione prohibeas. Mone ergo quemadmodum vivam: si bene, bene mihi erit; unum tamen scio, quia si malus fuero, non negotiatio mihi facit, sed intota die laudat Deum. Negotiatio et in graeca lingua ab actu dicitur, et in latina a negato otio: sed sive ab actu, sive a negato otio, discutiatur quid sit. Qui enim negotiatores actuosi, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Noc uiciũ meũ ẽ ñ negonationis. Heq enĩ ñ siuelle possẽ age sine isto uicio.
Non qͣ meã culpã actor ad negotiũ tnsfero : s. sim̃tior egom̃tior ñ negotium.
Possẽ enĩ dice: tanto emi s. tanto uenda : si placet eme. Non enĩ istã uitatẽ au¬
diens emptor repelleret᷑:: ñ potiꝰ om̃s accurrerent. qͥa plus fide ꝗͣ mercẽ diligen¬
Nocg̃ inqͥs me mont ne m̃tiar ne ꝑiurẽ ñ ut abiciã negotiũ unde me ĩnssigo
Quoenĩ uocas : qñ hinc reuocas. Forte ad artẽ aliꝗͣ. Ero sutor. calciam̃ta faciã
cũ acceꝑint abalio p̃ciũ dimitunt qđ faciebant.: suscipiunt alt̾i fac̾e. &
fallunt eũ cui ꝓmiserant cito se fact᷑õs. Nonne sepe dict̃ hodie facio. hodie
impleo. Beinde impsa sutura tantas fraudes ñ faciunt. Faciunt ista &
dicunt ista : s ipsi mali s̃. ñ ars ꝗͣ ꝓfitent᷑. Om̃s gͦ artifices mali. đm ñ tim̃tes

Expanded text:
itium meum est, non negotiationis: neque enim non, si vellem, possem agere sine isto vitio. itium meum est, non negotiationis: neque enim non, si vellem, possem agere sine isto vitio. Non ergo meam culpam actor ad negotium transfero: sed si mentior, ego mentior, non negotium. Possem enim dicere: Tanto emi, sed tanto vendam; si placet, eme. Non enim istam veritatem audiens emptor repelleretur, et non potius omnes accurrerent; quia plus fidem quam mercem diligeo, inquit, me mone ne mentiar, ne perjurem; non ut abjiciam negotium unde me transigo. Quo enim vocas, quando hinc revocas? Forte ad artem aliquam? Ero sutor; calceamenta faciamcum acceperint ab alio pretium, dimittunt quod faciebant, et suscipiunt alteri facere, et fallunt eum cui promiserant cito se facturos? nonne saepe dicunt: Hodie facio, hodie impleo? Deinde in ipsa sutura tantas fraudes non faciunt? Faciunt ista, et dicunt ista; sed ipsi mali sunt, non ars quam profitentur. Omnes ergo artifices mali Deum non timent
Abbreviated transcription (Latin):
negoriationes. Audiant negonato̾res : mutent utã : si fucrt̃ ñ sint ñ cognos¬
cant qđ fuert̃ obliuiscant᷑: postremo ñ ap̃ꝓbent ñ laudent: imꝓbent dap¬
nent mutent᷑: si peccatũ ẽ negotiatio. Hinc enĩ auiditate nescioqͣ aoqͥrendi
onegonator qñ dã pnũ passus fueris blasphȩmabis. ⁊ ñ erit inte qđ dictũ ẽ.
tota die laudẽ tuã. Quando aũ ꝓp̃ciis rtrũ qͣs uendis ñ solum̃tiris uerũ ctã
mat᷑ nom̃ di ut dicat᷑: ccce qͣles s̃ xp̃iani Ergo sippita iste iota dic laũe dĩ
dicit qͥã ñ cognouit negotiationes. corrigant se xp̃iani. ñ negotient᷑. Sait mͥ
negonator. Ecce ego affero qͥdẽ ex longinqͦ merces adea loca inqͥbꝰ ñ s̃ ea q attu¬
lero: unde uiuã tãꝗͣ merceđẽ laboris mei peto. ut cariꝰ uena qͣm emero. Snde
enĩiuuã cũ scͥptũ sit : dignꝰ ẽ oꝑarius mercede sua. Sagit᷑ dem̃datio deꝑiurio

Expanded text:
ores, et mutent vitam; et si fuerunt, non sint; non cognoscant quod fuerunt, obliviscantur: postremo, non approbent, non laudent; improbent, damnent, mutentur, si peccatum est negotiatio. Hinc enim aviditate nescio qua acquirendi, o negotiator, quando damnum passus fueris, blasphemabis; et non erit in te quod dictum est: Tota die laudem tuam. Quando autem pro pretiis rerum quas vendis, non solum mentiris, verum etiam matur nomen Dei , ut dicatur: Ecce quales sunt Christiani! Ergo, si propterea iste tota die laudem Dei dicit, quia non cognovit negotiationes, corrigant se Christiani; non negotientur. Sed ait mihi negotiator: Ecce ego affero quidem ex longinquo merces ad ea loca in quibus non sunt ea quae attulero, unde vivam, tanquam mercedem laboris mei peto, ut carius vendam quam emerim. Unde enim vivam, cum scriptum sit: Dignus est operarius mercede sua ? Sed agitur de mendacio
Abbreviated transcription (Latin):
humilis corde :: inuenietis requit̃ animab ur̃is. Hec reqͥes tͣ negotiatores p̃di¬
cat᷑: hec reqͥes ꝯt̃ eos qͥ odert̃ otiũ p̃dicat᷑ agendo ⁊ iactando se deoꝑibꝰ sius. ut
ñ longiꝰ reqͥescant indo : ⁊ tanto longiꝰ agrã resiliant. qͣntomagis desuis oꝑib
habent negotiationẽ : ibi alii littaturã. Quom ꝯcordent inuenire difficile ẽ
⁊ tñ int̾p̃tũ diu̾sitas. forte sensũ ostendit ñ errorẽ induc̃. Quȩ ramꝰ gͦ ⁊ litta̾tu¬
ram qͦmͦ intelligamꝰ. ne sic offendamꝰ grãmaticos. qͦmͦ paulo ante negotiatores.
Adillos enĩ: hoc referamꝰ : ibi inueniem qđ dictũ ẽ Quomꝰ cũ denegotiatorib¬

Expanded text:
ris ? Haec requies contra negotiatores praedicatur, haec requies contra eos qui oderunt otium praedicatur, agendo et jactando se de operibus suis, ut non requiescant in Deo; et tanto longius a gratia resiliant, quanto magis de suis operihabent, negotiationem; ibi alii, litteraturam: quomodo concordent, invenire difficile est; et tamen interpretum diversitas forte sensum ostendit, non errorem inducit. Quaeramus ergo et litteraturam quomodo intelligamus, ne sic offendamus grammaticos, quomodo paulo ante negotiatores: ad illos enim et hoc referamus; ibi inveniemus quod dictum est. Quomodo cum de negotiatorib
Abbreviated transcription (Latin):
figura ẽ etiã qđ helyseus pͥmo ad moriuũ resuscrtandu bacułu suũ misit ꝑ
seruũ. ortuus erat filiꝰ iuduȩ hospitȩ ipsi. nunciatũ ẽ ei : seruo suo dedit bacu¬
su suũ. Sade inqͥt pone suꝑmortuũ. Nesciebat ꝓpħa qͥd ageret. Precessit
infans ñ surrexisset. ueñ ipse helyseus. iã figurã portans dn: qͥ seruũ suũ cũ
baculo tã ꝗͣ cũ lege p̃miserat: ueñ ad iacentẽ mortuũ. posun mẽbra sua suꝑ
ilłũ. Ille infanserat : ille iuuenis erat. Cont̾rit : breuiauit qͦdamꝰ iuuentutis
suȩ magnitudinẽ : paruulus factꝰ ut morii c̃grueret. Mortuus g̾ surrtã. cũ se

Expanded text:
figura est etiam, quod Eliseus primo ad mortuum resuscitandum baculum misit per figura est etiam, quod Eliseus primo ad mortuum resuscitandum baculum misit per servum. Mortuus erat filius viduae hospitae ipsius; nuntiatum est ei, servo suo dedit baculum suum: Vade, inquit, pone super mortuum . Nesciebat Propheta quid ageret? Praecessit infans non resurrexisset, venit ipse Eliseus, jam figuram portans Domini, qui servum suum cum baculo, tanquam cum Lege, praemiserat; venit ad jacentem mortuum, posuit membra sua super illum. Ille infans erat; ille juvenis erat: contraxit et breviavit quodammodo juventutis suae magnitudinem, parvulus factus ut mortuo congrueret. Mortuus ergo surrexit, cum se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ sanabant᷑ egron. Q g̾ibitc̃ sanabat egrotũ: Motus aque Pi scina illa mota. de¬
scendebat egrotꝰ: sanabat᷑ unꝰ qa unitas. Quisqͥs aliꝰ ad ipsũ motũ descenderit:
ñ sanabat᷑ Quom̃ cõm̃dabat᷑ unitas corꝑis. clamantis afinibꝰ t̃rȩ Aliꝰ ñ sanabat᷑.
piscina. aqͣ gͦ cineta porticib qͥnq gens erat iudça cineta lege. Et inporticib eg̾n
iacebant: in sola aqͣ turbata⁊ mota sanabant᷑. Uenit dñs: turbata ẽ aqͣ. Cruci¬
fixus c̃ descendat ut sanet᷑ egrotus. Quid ẽ descendat : Numiliet se. Ergo qͥcũq
amatis litterã sine grã : inporticib: remanebitis. Egri eritis. iacentes ñ c̃ualescen¬
tes. Belittã enĩ p̃sumitis. Si cnĩ data eẽt lex q posset uiuificare: om̃ino ex lege
ẽẽt iusticia. Sdata ẽ lex. ut reosuos face̾t: rei facti timeretis. tim̃tes indulgen¬
tiam petereus. iã deuirib ur̃is ñ p̃sumeretis. delittã uos ñ extolleretis. Nã ipsa

Expanded text:
 Quid ergo ibi tunc sanabat aegrotum? Motus aquae. Piscina illa mota descendebat aegrotus, et sanabatur unus, quia unitas: quisquis alius ad ipsum motum descenderet, non sanabatur. Quomodo commendabatur unitas corporis clamantis a finibus terrae? Alius non sanabatur, piscina. Aqua ergo cincta porticibus quinque, gens erat Judaea cincta Lege. Et in porticibus aegroti jacebant, et in sola aqua turbata et mota sanabantur. Venit Dominus, turbata est aqua, crucifixus est; descendat ut sanetur aegrotus. Quid est, descendat? Humiliet se. Ergo quicumque amatis litteram sine gratia, in porticibus remanebitis; aegri eritis, jacentes, non convalescentes: de littera enim praesumitis. Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Sed data est lex, ut reos vos faceret, rei facti timeretis, timentes indulgentiam peteretis, jam de viribus vestris non praesumeretis, de littera vos non extolleretis. Nam ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa piuredine defec̃ alaudib dĩ. foris in nocie. qͥ int̾ exultabat indic Hãq
uxori ꝑsuadenti blasphemiã. ⁊ cõmitenti animã ipsiꝰ malesuadent mistric
tã ꝗͣ umbre noct̾ne. locuta esinqt tã ꝗͣ una ex insipientibꝰ mulieribꝰ. Vert filiã
ficemꝰ innocte. Tota dic idẽ cũ sua nocte salutẽ tuã quõ ñ eognoui negotian

Expanded text:
in ipsa putredine defecit a laudibus Dei foris in nocte, qui intus exsultabat in die. Namque in ipsa putredine defecit a laudibus Dei foris in nocte, qui intus exsultabat in die. Namque uxori persuadenti blasphemiam, et committenti animam ipsius, male suadenti miserae tanquam umbrae nocturnae, Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Vere filia ficiemus in nocte? Tota die, id est cum sua nocte, salutem tuam. 17. Quoniam non
Abbreviated transcription (Latin):
d lioqͥn ñ erit qu dictũ ẽ tota die. Tota enĩ dies cũ sua nocte ẽ Nũ qͥd qnͣ dicimꝰ
tͥginta dies u̾bi causa tñsiert̃: ñ dicimꝰ: nocies. Nonne in ipsonumero dierũ
includimꝰ noctes. Ingencsi qͥd dicebat᷑. Factũ ẽ uesꝑe factũ ẽ mane diesun
Ergo dies totus cũ sua nocte ẽ. Hox enĩ dici seruit: ñ dies nocu Quic qͥd facis incar¬
ne mortali : iusticiȩ debet seruiro. Qcqͥd facis ex p̃ceptodi : ñ ꝓpt̃ omolum̃ta
carnis fiat nȩ dies seruiat noct. Ergo tota dic laude dĩ. si⁊ in ꝓspis.: in adũsis:
tempubi letabat̃. qa factꝰ t̃ illiꝰ qͣsilucis hoc ẽ ꝓsꝑitans. occasus destõ alaudib
di. Nonne dieserat incorde unde fulgebat : ans dedit dñs abstulit sic̃ d nopla¬
cuit ita factũ ẽ sit nom̃ dni benedictũ. Et hoc qͣsi ad huc uesptinũ tempꝰ̾trat᷑
Uenit : nar crassior tenebit ꝓfundiores. corpis dolor putredo uermiũ. nce sic

Expanded text:
 dicimus, Triginta dies, verbi causa, transierunt, non dicimus et noctes? nonne et in ipso nomine dierum includimus noctes? In Genesi quid dicebatur? Factum est vespere, et factum est mane dies unus . Ergo dies totus cum sua nocte est; nox enim diei servit, non dies nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat, ne dies serviat nocti. Ergo tota die laudem Dei dic; scilicet in prosperis tempus ubi laetabatur, quia factus est illius quasi lucis, hoc est prosperitatis occasus, defecit a laudibus Dei? Nonne dies erat in corde, unde fulgebat, Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum ? Et hoc quasi adhuc vespertinum erat tempus: venit et nox crassior, tenebrae profundiores, corporis dolor, putredo vermium; nec sic
Abbreviated transcription (Latin):
qđ suꝑ adiciat᷑. Si iã omis illa laus ẽ: tuqͥd ad iecturus es . Laudat᷑ c̃ds̃ in
om̃ib bonis suis factis in om̃i creatã sua. inom̃ĩ institutione rerũ omniũ.
ingubnatione. in regimine scłox in ordine tp̃rum. ineminentia celi. infe¬
cunditate t̃rarũ. incircũ fusione maris. in omi p̃pollentia nascentis ubiq
creat̾ẽ: in ipsis filus hominũ. indanda lege. inliberandis sius acaptiuitate

Expanded text:
quod superadjiciatur? si jam omnis illa laus est, tu quid adjecturus es? Laudatus est Deus in quod superadjiciatur? si jam omnis illa laus est, tu quid adjecturus es? Laudatus est Deus in omnibus bonis factis suis, in omni creatura sua, in omni institutione rerum omnium, in gubernatione et regimine saeculorum, in ordine temporum, in eminentia coeli, in fecunditate terrarum, in circumfusione maris, in omni praepollentia nascentis ubique creaturae, in ipsis filiis hominum, in danda lege, in liberandis suis a captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
rtstitistis spũi scõ. Quã accensa iracundia ꝗͣ uehemens adu̾sũ inimicos. Cõmissa
tͥ uidet᷑ anima ipsius. Absit. Salutẽ ipsoꝵ requirebat. freneticos male scui¬
entes u̾bis ligabat. Nam uide qaͥ ñerat commissa aiã ipsiꝰ : ñ sołũ contͣdm.
ẜ nec eont᷑ ipsos. Dñẽ inqtͥ iħu: accipe spm̃ meũ. Nonei displicuit iħe: qã
cont᷑ inimicos suos. Induant᷑ ꝯ̃fusionẽ ⁊ uerecundiã qͥ cogitant mͥmala
Hoc enĩ ꝗͣrt̃ om̃s qui me t̾bulant: mala mͥquęrt̃. Quȩ mala querebat euã
mulier illa. qͣndo suggessit. dic aliquid ind̾m ⁊ morert :: illa uror tobis
qͦ ait marito suo. Ubi sunt iusticiȩ tue: Adhoc dicebat ut displiceret illids
homines ꝑ quos pateris. ñ cõmitut᷑ aiã tua : securus dicis qđ sequit᷑. łgo aut̃
semꝑ inte spabo. ⁊ adiciã suꝑ omnẽ laudẽ tuã. Quid ẽ hoc. Alouert nos de¬
bet adiciã suꝑ omnẽ laudẽ tuã. ꝑfecnorẽ facturus es lauđe dĩ. Est aliqͥd

Expanded text:
resistitis Spiritui sancto. Quam accensa iracundia, quam vehemens adversus inimicos! Commissa tibi videtur anima ipsius. Absit. Salutem ipsorum requirebat; phreneticos male saevientes verbis ligabat. Nam vide quia non erat commissa anima ipsius, non solum contra Deum, sed nec contra ipsos: Domine, inquit, Jesu, accipe spiritum meum. Non ei displicuit Jesus, quia contra inimicos suos. Induantur confusionem et verecundiam, qui cogitant mihi mala. Hoc enim quaerunt omnes qui me tribulant; mala mihi quaerunt. Quae mala quaerebat etiam mulier illa, quando suggessit: Dic aliquid in Deum, et morere . Et illa uxor Tobiae, quae ait marito: Ubi sunt justitiae tuae ? Ad hoc dicebat, ut displiceret illi Dehomines per quos pateris, non committitur anima tua; sed securus dicis quod sequitur: Ego autem semper in te sperabo, et adjiciam super omnem laudem tuam. Quid est hoc? Movere nos debet, adjiciam super omnem laudem tuam. Perfectiorem facturus es laudem Dei? est aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
plane enã sic iustus. ⁊ oĩs eẽt ista laus tua.S q̃a lib̾asti: ipsũ peccatorẽ iustifi¬

Expanded text:
plane etiam sic justus, et omnis esset ista laus tua; sed quia liberasti et ipsum peccatorem justifiplane etiam sic justus, et omnis esset ista laus tua; sed quia liberasti et ipsum peccatorem justifi
Abbreviated transcription (Latin):
intelligam  suꝑ ominẽ laudẽ p̃teritã. si hoc ⁊ recte intelligamꝰ. Sqͥd tu forte
peccator quid timebas cominitti animã tuã. qui in ipso solo sꝑabas. ut apͥma
illa captiuitate libareris. qͥ deiusticia tua ñ p̃sumebas. s de grã illiꝰ. ꝗͣ cõm̃dat
hic psalmꝰ Quidtu. Adicies aliqͥd suꝑ omnẽ lauđẽ dĩ. Adiciã inqͥt. Sideamꝰ
qͥd adiciat. Posset cẽ oĩs laus tua. : nichil om̃ino deẽt uide̾t᷑ adomnẽ laude
tuã : qa nichil decẽt si dampnares om̃s iniquos. Non enĩ ñ cĩt magna laus
dĩ iusticia ipsa qͣ iniqui dapnant᷑. Alagna laus cẽt fecisti hominẽ. dedisti
ei liberũ arbitriũ. in padyso collocasti. p̃ceptũ imposiusti. morit̃ si pͣceptũ uio¬
laret iustissimã denũntiasti. nichil ñ fecisti nemo ẽ qͥ ate ampliꝰ erigat.
Peccauit. factũ ẽg genꝰhumanũ tãꝗͣ massa peccatoꝵ: ꝓfluens depeccatorib¬
Qaqͥ. Tusimassã  istã iniqͥtatis dapnes: q̃sqͣm t̃ dicet iniustt ftcisti. Tses¬

Expanded text:
intelligamus super omnem laudem praeteritam: sic hoc et recte intelligimus. Quid, tu forte peccator, qui timebas committi animam tuam, qui in ipso solo sperabas, ut a prima illa captivitate liberareris, qui de justitia tua non praesumebas, sed de gratia illius quam sommendat hic psalmus; quid, is laus tua, et nihil omnino deesse videretur ad laudem tuam, quia et nihil deesset, si damnares omnes iniquos. Non enim non esset magna laus Dei justitia ipsa qua iniqui damnantur: magna laus esset. Fecisti hominem, dedisti ei liberum arbitrium, in paradiso collocasti, praeceptum imposuisti, mortem, si praeceptum violaret, justissimam denuntiasti; nihil non fecisti, nemo est qui a te amplius exigat. Peccavit; factum est genus humanum tanquam massa peccatorum, profluens de peccatoribtam iniquitatis damnes, quisquam tibi dicet: Injuste fecisti? Ess
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ñ cõmittat᷑ aiã tua: ñ cõmitat᷑ nͨ sołu cont᷑ đm .s. nec cont̃ eos ipsos qͥ tͥ
ista faciunt. Si enĩ ł̃ ipsos odio habueris. : dt᷑ illos cõmissa ẽ aiã tua: ꝓrsus
illi grãs age. ꝓistis ora. Forte enĩ: oratio ꝓipsis ẽ ista ꝗ audisti. sonfundant᷑
deficiant cõmitentes animã meã. sonfundant᷑ : deficiant: multũ enĩ
deiusticia sua p̃sumunt. Ergo ꝯfundant᷑. Hoc illis ex pedit ut peccata sua
cognoscant: unde ofundant᷑: deficiant. male enĩ deuiribꝰ siuis p̃sumebađs
ipsi defecti dicant. Qndo infirmor: t̃potenssũ. He abicias me intempus

Expanded text:
nis, non committatur anima tua; non committatur, non solum contra Deum, sed nec contra eos ipsos qui tibi nis, non committatur anima tua; non committatur, non solum contra Deum, sed nec contra eos ipsos qui tibi ista faciunt. Si enim vel ipsos odio habueris; et contra illos commissa est anima tua. Prorsus illi gratias age; pro istis ora. Forte enim et oratio pro ipsis est ista quam audisti: Confundantur et deficiant committentes animare meam. Confundantur et deficiant: multum enim de justitia sua praesumunt; ergo confundantur. Hoc illis expedit ut peccata sua cognoscant, unde confundantur et deficiant, male enim de viribus suis praesumebant; et ipsi defecti dicant, Quando infirmor, tunc potens sum ; et ips
Abbreviated transcription (Latin):
Cont̃ qm. Anima tua cont᷑ dm: ꝗͣ facta ẽ cont᷑ eũ aq̃ facta c̃ Nel qa es ꝗͣ cont̃
ilłũ clames. ingt̃a es. Iedi gͦ ad ẽfessionẽ infirmitatis tuȩ implora medici
manũ. Nont̃ uidcant᷑ felices : qui florent ad tempꝰ. Tu castigaris: illis parcit᷑
Forte tͥ castigato & em̃dato filio. hẽditas reseruat᷑ Redi ꝗ̃ redi p̃uaricator
adcor: ñ cõmitat᷑ aiã tua. Potentior ẽ multũ: cu belłũ indiristi. Qñdogñ¬
diores lapides incełu miseris. tanta te fortior runa obp̃ssura ẽ Redi potiꝰ.
agnosce it. Bs ẽ qͥ t̃ displicet. Erubesce : tutͥ displice. Nichil boni face̾s: ñ ille
bonꝰ eẽt. Hichil mali patereris : ñ ille iust cẽr. Euigila g in hanc uocẽ Pñs de¬
dit dns abstulit. sic̃ dnoplacuit ita factũ ẽ sit nom̃ dni benedictũ. In iusti
crant qͥ uixta iob putrescentẽ sani sedebant: tñ ille recipiendus flagella¬
bat᷑ illis puniendis parcebat᷑. Quicqͥd g̃ tͥbulationis accidit. qc qͥd insultatio¬

Expanded text:
eum a quo facta est. Vel quia es quae contra illum clames, ingrata es. Redi ergo ad confessionem infirmitatis tuae; implora medici manum. Non tibi videantur felices qui florent ad tempus. Tu castigaris; illis parcitur: forte tibi castigato et emendato filio haereditas reservatur. Redi ergo, redi, praevaricator, ad cor ; non committatur anima tua. Potentior est multum cui bellum indixisti. Quanto grandiores lapides in coelum miseris, tanto te fortior ruina pressura est. Redi potius; agnosce te. Deus est qui tibi displicet: erubesce; tu tibi displice. Nihil boni faceres, nisi ille bonus esset; et nihil mihi patereris, nisi ille justus esset. Evigila ergo in hanc vocem: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Injusti erant qui juxta Job putrescentem sani sedebant ; et tamen ille recipiendus flagellabatur, illis puniendis parcebatur. Quidquid ergo tribulationis tibi accideri
Abbreviated transcription (Latin):
mini: id agunt ut in eo qđ patimini. ds uob̾ displiceat. ⁊ excat ex ore ur̃o.
dͥ ẽ hoc Q̃d enĩ feci. Iam ꝗͣ tu nichil mali fecisti : tu iustꝰ es. & ille iniustus.
Pcccator sũ inquis: fattor. iustũ me ñ dico. S qͥd peccator: Nũqͥd im̃. qͣntũ ille
si peccator longe absũ: ⁊ tñ cũ uidco flortre om̃ib: bonis. ⁊ ego tanta patior
Non qͦ ego ido dico. đsqͥd t̃ frci: ꝗã nichil om̃ino mali feci : s ꝗa ñ tm̃ feci ut ista
dignus simpati. Iterũ tu iustus: ille iniustus. Puigila miser: cõmissa t̃ aĩa
tua. Non ingt̃ ego iustũ me diri. Qđ gͦ dicis : Peceator sũ :s ñ tanta cõmisi
ut ista dignꝰ ct̃m pati Nong̃ dicis dõ iustus sũ. tues iniustus : s dicis iniustus

Expanded text:
in eo quod patimini Deus vobis displiceat, et exeat ex ore vestro: Quid est hoc? quid enim feci? Jam ergo tu nihil mali fecisti, et tu justus es, ille injustus? Peccator sum, inquis, fateor; justum me non dico. Sed quid, peccator? numquid tantum quantum ille etsi peccator, longe absum; et tamen video eum florere omnibus bonis, et ego tanta patior! Non ergo ideo dico: Deus quid tibi feci, quia nihil omnino mali feci; sed quia non tantum feci, ut ista dignus sim pati. Iterum tu justus es, ille injustus? Evigila miser; commissa est anima tua. Non, inquit, ego justum me dixi. Quid ergo dicis? Peccator sum, sed non tanta commisi u
Abbreviated transcription (Latin):
scđm id qđ nos inse tnsfigurauerat. ñ scđm id qđ ipse descendat. factꝰ ẽ enĩ
multis ꝓdigiũ :: forie ipsa erat senectꝰ eiꝰ: qd exuetustate ñ in c̃grue senectꝰ
tua: resurrer̃ ipse ĩtia die ꝓmisit resurrectionẽ finito scło. Iam p̃cessit ca¬
put. m̃bra secut᷑a s̃. d times ne derelinqͣt te: ne abiciat intempꝰ senectutis.
cũ defec̾it uirtꝰ tua. Immo tc̃ inte erit uirtꝰ eiꝰ : qñ defcc̾it tua. Qre hoc

Expanded text:
m id quod nos in se transfiguraverat, non secundum id quod ipse descenderat. Factus est enim multis prodigium. Et forte ipsa erat senectus ejus; quia ex vetustate non incongrue senectus tua , resurrexit ipse die tertio, promisit resurrectionem finito saeculo. Jam praecessit caput; membra secutura sunt. Quid times ne derelinquat te, ne abjiciat in tempus senectutis, cum defecerit virtus tua? Imo tunc in te erit virtus ejus, quando defecerit virtus
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑ qͣrt hoc dico. Quõ tues patientia mea. Iam si patientia: recte: qđ seqͥt᷑
spes mea: qaͥ patientia mea . Tribulatio ait apłs patientiã oꝑat᷑: pacientia ꝓba¬
ȩt̃nũ. Dñẽ : spesmea aiuuentute mea. Aiuuentute tua ds spes tua. Non ne
& apueritia tua., ab infantia tua . Plane inqͥt. Nã uide qđ seqͥt᷑. Ne hoc puta¬
res me ita dixisse. spes mea auiuentute mea. qͣsi nchil ꝓfuerit ds in fantiȩ
ł pueritiȩ met : audiqđ scqͥt᷑ Inte ofirmatꝰ sũ exuto. dudiadhuc. Deuentre
Ante enĩ inte ñsꝑabam: ꝗͣ uis tu fucris ꝓttctor m̃s. qͥ saluũ me ꝑduxisti ad
tempꝰ qͦ inte discerẽ sꝑare. Aiuuentute aũ mea cepi inte sꝑare : ex qͦ me adũ¬
sus diabołu armasti ut in ꝓcinctu ex ercit᷑ tui armatꝰ fide tua. Karntate tia.
spe. cet̾isq donistius ꝯfligerẽ adu̾sus iniusibiles inimicos. audirẽq ab apło.

Expanded text:
sequitur quare hoc dico: Quoniam tu es patientia mea. Jam si patientia, recte et quod seqsequitur quare hoc dico: Quoniam tu es patientia mea. Jam si patientia, recte et quod seqideo spes mea, quia patientia mea? Tribulatio, ait Apostolus, patientiam operatur, patientia probaaeternum. Domine, spes mea a juventute mea. A juventute tua, Deus spes tua? Nonne et a pueritia tua, et ab infantia tua? Plane, inquit. Nam vide quid sequitur, ne hoc putares ita me dixisse, Spes mea a juventute mea, quasi nihil profuerit Deus infantiae vel pueritiae meae; audi quod sequitur: In te confirmatus suAnte enim non in te sperabam; quamvis tu fueris protector meus, qui me salvum perduxisti ad tempus quo in te discerem sperare. A juventute autem mea coepi in te sperare; ex quo me adversus diabolum armasti, ut in procinctu exercitus tui armatus fide tua, charitate, spe, caeterisque donis tuis confligerem adversus invisibiles inimic
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ttituntis: iniqui. Est qͥdẽ iniquus legẽ p̃tiens. Non enĩ iniquus qͥ legẽ p̃terit
ẜ õĩs legẽ p̃teriens iniquus ẽ. Non om̃is iniquus legẽ p̃terit. Ubi enĩ ñẽ lex ait
apłs: nec p̃uaricatio. Quigͦ legẽ ñ accepunt in iqͥ dici posst̃ : p̃uaricatores ñ
posst̃. Iudicant᷑ ut̾q scđm merita sua: s ego qͥ dccaptiuitate uolo lib̾ari ꝑ
grãm tuã clamo adte libã me demanu peccatoris. qͥd t̃ demanu peccatoris
de potestate eiꝰ: ne cũ seuit. ad ducat ad c̃sensionẽ. ne cũ insidiat᷑ ꝑsuadeat mni¬
qͥtatẽ. Bemanu legẽ p̃iercuntis: iniqui. Lesponde illi qͥ te qͣris lib̾ari de
manu legt̃ p̃itreuntis : iniqui: noli ꝯsentirt .S. si scuit: patiens esto. tolera.
S qͥs tolerat : si deserat ille qͥ ẽ locꝰ munitꝰ. Qre qͣ dico lib̾a me demanu legẽ pͣter¬
euntis: iniqͥ: Qa ñ ẽ in me ut pauenssim : s. ime qͥdonas paticntiã. Beniq¬

Expanded text:
untis et iniqui. Est quidem et iniquus Legem praeteriens, non enim non iniquus qui Legem praeterit: sed omnis Legem praeteriens iniquus est, non omnis iniquus Legem praeterit. Ubi enim non est Lex, ait Apostolus, nec praevaricatio . Qui ergo Legem non acceperunt, iniqui dici possunt, praevaricatores non possunt. Judicantur utrique secundum merita sua. Sed ego qui de captivitate volo liberari per gratiam tuam, clamo ad te: Libera me de manu peccatoris. Quid est, de manu ejus? De potestate ejus; ne cum saevit, adducat ad consensionem; ne cum insidiatur, persuadeat iniquitatem. De manu Legem praetereuntis et iniqui. Responde illi: Quid te quaeris liberari de manu Legem praetereuntis et iniqui? Noli consentire; sed si saevit, patiens esto, tolera. Sed quis tolerat, si deserat ille qui fit locus munitus? Quare ergo dico: Libera me de manu Legem praetereuntis et iniqui? Quia non est in me ut patiens sim, sed in te qui donas patientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ crediti s̃ illi in uitã ẽĩnamidẽ ut unꝰqͥsq peccator: iniquus. iã dese de¬
desꝑans. iã habens qͣsi gladiatoriũ animũ ut idõ faciat qͥcqͥd uuit. qͥa ne¬
alit̃ suspicer : Etenĩ arbitror ħe eũ habe̾ affectũ. ⁊ hoc õib ꝓpensiꝰ syllabis
ꝑsonare .i. hoc nob̃ cõm̃dare grãm dĩ gͣtuitã ꝗͣ nos libat indignos. ñ ꝓpt̃ nos
s ꝓpt̃ se: ut etiã si ñ hoc dicerẽ. neq hoc p̃locutꝰ eẽm. qͥlibet mediocris cordis
ħo. attenie audiens u̾ba eiꝰde psalmi saꝑe hoc : ⁊ forte ipsis u̾bis si aliud habe¬
bat in corde mutaret᷑: fieret qđ hic sonat. Qdẽ hoc. It tota spes nr̃a indo
sit: nihilq de nob̾ tãqͣ denr̃is uirib p̃sumamꝰ: ne nr̃m facientes qđ ab illo
c̃. ⁊ qđ accepimꝰ amittamꝰ Titulus gͦ ẽ psalmi huiꝰ. ut solet utulus psalmi¬

Expanded text:
niquus jam de se desperans, jam habens quasi gladiatorium animum, ut ideo faciat quidquid vult, quia nealiter suspicer. Etenim arbitror hunc eum habere affectum, et hoc omnibus prope suis syllabis resonare: id est, hoc nobis commendare, grapter se; ut etiamsi non hoc dicerem, neque hoc praelocutus essem, quilibet mediocris cordis homo, attente audiens verba ejusdem psalmi, saperet hoc; et forte ipsis verbis, si aliud habebat in corde, mutaretur, et fieret quod hic sonat. Quid est hoc? Ut tota spes nostra in Deo sit, nihilque de nobis tanquam de nostris viribus praesumamus; ne nostrum facientes quod ab illo est, et quod accepimus amittam
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃t senectutis. Spes mea aniuenture mea: ne ꝓicias me intẽpꝰ senectutis.
Qd ẽ hoc tempꝰ seneciutis. Cũ deficiet uirtꝰ mta ne derelinqͥsme. Nespondet hic
t̃ ds. Immoũ deficiat urtꝰ tua: ut init mancat mea. ut dicas cum apło
In doinfirmor: tẽ potenssũ. Holitime ncpiciaris in ĩfirmitatẽ in istã sene¬
duit̃ Qđ enĩ. Bñs tuus ñ ẽ infirmatꝰ in cruce. Nonne ante illu tãꝗ ant
homint̃ nichil ualentẽ captiuatũ: opp̃ssũ capt agitauert̃ fortssimi &̃
thauri pingues: dixert̃: si filiꝰ dĩ ẽ descendat decruce: Nũqͥd ille qͥa infirm erat
desertꝰ ẽ qui maluit ñ descendẽ decruce. ne ñ potentiã ostendisse . s. insultantib
cessisse uideret᷑ Qͣuid te docuit pendens qͥ descendẽ noluit. ñ patientiã int̃ in¬
sultantes: n ut sis fortis indo tuo: fõrit ⁊ exeiꝰ ꝑsona dictũ ẽ tanꝗͣ ꝓdigiũ factꝰ¬

Expanded text:
icias me in tempore senectutis. Quod est hoc tempus senectutis? Cum deficiet virtus mea, ne derelinquas me. Respondet hic tibi Deus: Imo vero deficiat virtus tua, ut in te maneat mea; ut dicas cum Apostolo: Quando infirmor, tunc potens sum . Noli timere ne projiciaris in infirmitate, in ista senectute. Quid enim, Dominus tuus non est infirmatus in cruce? nonne ante illum, tanquam ante hominem nihil valentem, captivatum et oppressum, caput agitaverunt fortissimi, tauri pingues, et dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce ? Numquid ille, quia infirmus erat, desertus est; qui maluit non descendere de cruce, ne non potentiam ostendisse, sed insultantibus cessisse videretur? Quid te docuit pendens, qui descendere noluit, nisi patientiam inter insultantes, nisi ut sis fortis in Deo tuo? Forte et
Abbreviated transcription (Latin):
fias: m̃ in infirmitate positꝰ. medicũ rogas. Qd cũ acceꝑis ꝑfeciã etiã sanitatẽ.
Qd cũ effectꝰ fueris eqͣlis angłis dĩ. Iam forte istã gr̃am qͣ lib̾at̾ es obliuisceris :
pore gemitꝰ tprẽ humilitatis. tprẽ doloris. tprẽ infirmitatis tp̃re uocis acom¬
pedib hic q̃ qͥd. Tanꝗͣ ꝓdigiũ fact̾ sũ multis. Snde tãꝗͣ ꝓdigiũ. Unde mͥ in¬
sultant qͥ me ꝓdigiũ putant: qͣa credo qđ ñ uideo. Illi enĩ beati inbis qͣuident
exultant̃ in potu. inluxuria. inscortationib:. in auaricia. indiuitus. in rapi¬
nis. inscłarib dignitatib indealbatione lutei parietis : inhis exultant. am
nec alicubi securus. ñ in ꝓmissis dĩ. :illi: manducemꝰ : bibamꝰ cras enĩ moriem̃
Qaais. Acpete Alanductm inꝗt: bibamꝰ. Age qͥd p̾ca dixisti Eras enĩ moriem.¬

Expanded text:
 medicum rogas: quid, cum acceperis perfectam etiam sanitatem? quid, cum effectus fueris aequalis Angelis Dei ? jam forte istam gratiam qua liberatus es oblivisceris? Apore gemitus, tempore humilitatis, tempore doloris, tempore infirmitatis, tempore vocis a compedibus, hic ergo quid? Tanquam prodigium factus sum multis. Unde, tanquam prodigium? unde mihi insultant qui me prodigium putant? Quia credo quod non video. Illi enim, beati in his quae vident, exsultant in potu, in luxuria, in scortationibus, in avaritia, in divitiis, in rapinis, in saecularibus dignitatibus, in dealbatione lutei parietis; in his exsultant: ambnec alicubi securus nisi in promissis Dei. Et illi: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Quid ais? repete. Manducemus, inquit, et bibamus. Age; quid postea dixisti? Cras e
Abbreviated transcription (Latin):
filii pat̾ obedirent. In ea gͦ re sola filiꝰ ñ debet obedire patͥ suo : si aliqͥd pat᷑
ipsiꝰ iusserit contͣd̾nm dm ipsi Neq cnĩ debet irasci pat̃ qñ ei p̃ponit᷑ ds.
Ubi aũ hoc iubet pat̾ qđ cont̃ dmñsit : sic audiendꝰ ẽ q̃m d̾s: qͥa obediri patri
dienti ppło suo: ex ꝓbrans. qa cũ filii iona dab abaudientes eẽnt patͥ suo. illa
ñ obedirent dõsuo. Cũ aũ ageret ista ieremias. id agebat cũ ppłorsrł. ut
pararent se ad captiuitatẽ. ducendos eẽ in babyloniã. ut ñ resisterent uo¬
luntati di. nec sꝑarent aliud ñ q̾a futi cẽnt captiui. Hidet᷑ gͦ inde coloratꝰ
titulus psalmi huiꝰ ut cũ dixisset filio ionailab. subicẽt: eoꝵ qͥ pͥmo capti
ui ducti s̃: ñ ꝗa filii ionadab captiui ducti s̃. s. qͥa illis ꝗͥ captiui ducendi
erant: oppositi s̃ filii ionadab qͥ pat̾ obedientes erant: ut intellige̾nt illi
ꝓptt̾a se ficri captiuos. qa dđo obedientes ñ fuert̃. Accedit etiã q̃a ionad ab¬

Expanded text:
filii patri obedirent. In ea ergo re sola filius non debet obedire patri suo, si aliquid pater ipsius jusserit contra Dominum Deum ipsius. Neque enim debet irasci pater, quando ei praeponitur Deus. Ubi autem hoc jubet pater quod contra Deum non sit, sic audiendus est, quomodo Deus; suo, exprobrans quia cum filii Jonadab obedientes essent patri suo, illi non obedirent Deo suo. Cum autem ageret ista Jeremias, id agebat cum populo Israel, ut pararent se ad captivitatem ducendos esse in Babyloniam, et non resisterent voluntati Dei, nec sperarent aliud, nisi quia futuri essent captivi. Videtur ergo inde coloratus titulus hujus psalmi, ut cum dixisset, filiorum Jonadab, subjiceret, et eorum quii ducti sunt: non quia filii Jonadab captivi ducti sunt, sed quia illis qui captivi ducendi erant oppositi sunt filii Jonadab, quia patri obedientes erant; ut intelligerent illi propterea se fieri captivos, q
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is ꝑspm̃ scm qͥ d atꝰ ẽ nob : remanscrẽ głantes inlittã. S qͥa littã occidit sp̃e aũ
uiuificat. ñ cognoui ego litt̾aturã.: int̾ibo in potentiã dni. Ido u̾sus iste seqͣns
ꝯfirmat ꝑfic̃q sententiã: ita ut cã figat incordib hominũ. nec aliũ ꝑ¬
mittat om̃ino irrepe ulla ex parte intellectũ. Dnẽ memorabor iusti¬
ciȩ iuȩ soliꝰ. Osolius. Qͥd addidit soliꝰ Eogo uos. Suffice̾t memorabo
pisti Si aũ accepisti: qͥd głaris qͣsi ñ acceꝑis : Iusticia tua sola me li¬
tẽ potenssim: ut tu in me sis potens: quõ memorabor iusticie
tue solius
RATIA DEIQya hratis salui facti sumꝰ nullis nr̃is e

Expanded text:
a littera occidit; spiritus autem vivificat; non cognovi litteraturam, et introibo in potentiam Domini. Ideo versus iste sequens confirmat perficitque sententiam, ita ut eam figat in cordibus hominum, nec alium permittat omnino irrepere ulla ex parte intellectum. Domine, memorabor justitiae tuae solius. O solius! Quid addidit, solius? rogo vos. Sufficeret, memoraborpisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Justitia tua sola me litunc potens sim; ut tu in me sis potens, quoniam memorabor justitiae tuae solius. Gratiam Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
erat. qa simul crucifixꝰẽ uetꝰ ħonr̃ cũ illo : : deipsouetere nr̃o corpꝰ acceꝑat.
qͥa maria deađa erat. Ergo qđ illi putauert̃: hoc decruce dix̃. Qre me ðreliqͥsti
Qͣrt me isti derelictũ putant: A alo suo. Qd ẽ derclictũ putant malo suo. Si
mus: qaͥ ⁊ ille tales uoces exꝑsona nr̃a habuit. ñ expotentia ⁊ maiestate
sua: s exeo qđ factꝰ ẽ ꝓpt̾ nos. ñ scd̾m id qđ erat qͥ ferit nos. Bñe dđs m̃s ne elon

Expanded text:
er cum illo; et de ipso vetere nostro corpus acceperat, quia Maria de Adam erat. Ergo quod illi putaverunt, hoc de cruce dixit: Quare me dereliquisti ? Quare me isti derelictum putant malo suo? Quid est, derelictum putant malo suo? Si mus: quia et ille tales voces ex persona nostra habuit, non ex potentia et majestate sua; sed ex eo quod factus est propter nos, non secundum id quod erat qui fecit nos. 13. ve
Abbreviated transcription (Latin):
uno beati otioso negotioso. Noc gͦ unũ desideremꝰ fr̃s. ut cũ uenerimꝰ ad hoc
nos paremꝰ. gaudẽ adđm laudare dm . Oꝑa bona qͣ mͦ nos ꝑduct̃. ñ ibi ert̃.
Diximꝰ ⁊ hesterno die qͣntũ potumꝰ. ubr ert̃ oꝑa mĩȩ. uͥ nulla erit miseria¬
Egentẽ ñ inuenies. nudu ñ inuenies. nemo tͥ occurret sitiens. nullꝰ ꝑ egͥnꝰ erit
nullꝰ egrotꝰ ꝗͣ uisites. nulłꝰ mortuus ꝗͣ sepelias. nullꝰ litigatq int̃ qͦs pacẽ cõponas
Qd facturꝰ es. An forte ꝓpt̃ necessitatẽ nr̃i corꝑis nouellabimꝰ: arabimꝰ ⁊ nego

Expanded text:
uno beati otioso negotio. Hoc ergo unum desideremus, fratres, cum venerimus ad hoc; nos paremus gaudere ad Deum, laudare Deum. Opera bona quae modo nos perducunt, non ibi erunt. Diximus et hesterno die, quantuegentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitiens, nullus peregrinus erit, nullus aegrotus quem visites, nullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorum inter quos pacem componas. Quid facturus es? An forte propter necessitates corporis nostri novellab
Abbreviated transcription (Latin):
cipũ. Cu& pͥcipũ. H qͥ fuert̃ in ea. Principes qͥ facti s̃ in ea.in ea factis̃ pͥn¬
orpes. Nã añ ꝗ̃ in ea fierent pͥncipes. abecta mũdi eleg̃ ds. ut õfundet for¬
tia. Nũ qͥd pͥnceps piscator: Nũqͥd pͥnceps publicanꝰ. Principes plane s qͥ fa¬
cti s̃ in ea. Quales pͥncipesuenert̃ debabẏlone. pͥncipes credentes de scło. pͥn¬
cipesuenert̃ adurbe romã qͣsi capt̃ babylonis. ñ iert̃ ad tẽpłu imꝑatoris .s:
admemoriã piscatoris. uñ enĩ isti pͥncipes. Infirma mũdi eleg̃ ds ut c̃fun¬
locet eũ cũ pͥncipibꝰ. cũ pͥcipibꝰ ppłi sui. Magna res. magnũ gaudiũ mag¬
na lȩticia. Postea uenert̃ in hãc ciuitatẽ ⁊ oratores.s ñ uenirent nͥ p̃cede¬
rent piscatores. Magna hec. S u̾ hȩc nͥ in illa ciuitate di deqͣ głosissima

Expanded text:
cipum? Horum qui facti sunt in ea. Principes qui facti sunt in ea, in ea facti sunt principes: nam antequam in ea fierent principes, abjecta mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Numquid princeps piscator? numquid princeps publicanus? Principes plane; sed quia facti sunt in ea. Quales isti principes? Venerunt de Babylone principes, credentes de saeculo principes venerunt ad urbem Romam, quasi caput Babylonis; non ierunt ad templum Imperatoris, sed ad memoriam Piscatoris. Unde enim isti principes? Infirma mundi elegit Deus, ut confunlocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Magna res, magnum gaudium, magna laetitia. Postea venerunt in hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praeceder
Abbreviated transcription (Latin):
Ne uentrẽ p̃occupent uilia. ⁊ñ possint admittere p̃ciosa. bͦ negociũ gutturis
erit ineiunio. Magna res utiq ieunũ. cont̃ uentrẽ ⁊ gutt᷑ pugnat. aliqͣndo
illis militat. ltaq fr̃s mei. si putatis aliqͥd tale habituros nos in illa patͥa qͣ nos
exhortat᷑ tuba cȩlestis. ⁊ ꝓpt̾ea uos ap̃sentibꝰ abstinetis. ut illic talia coprosius
recipiatis. sic estis qͦm illi qͥ ieuinant ꝓpt̃ epulas maiores.: c̃tinent se maiore
⁊hoc sołu nob sufficiet. Et qͥd. ñ manducabimꝰ: Immo manducabimꝰ. ⁊ pse
ctũ ẽ uñ iocundabim̃. Beati qͥ habitant indomo tua dne. in scła scło laudabt
te laudemꝰ ⁊mͦ drm qͣntũ possumꝰ mixtis gemitibꝰ qr laudando eũ desideramꝰ
eũ ⁊ ñ du tenemꝰ cũ sũ tenuerimꝰ. subtrahet᷑ oĩs gemitꝰ: remanebit sola⁊ pura

Expanded text:
Ne ventrem praeoccupent vilia, et non possit admittere pretiosa. Ergo negotium gutturis gerit in jejunio. Magna res utique jejunium: contra ventrem et guttur pugnat; aliquando illis militat. Itaque, fratres mei, si putatis aliquid tale habituros nos in illa patria, ad quam nos exhortatur tuba coelestis, et propterea vos a praesentibus abstinetis, ut illic talia copiosius recipiatis; sic estis quomodo illi qui jejunant propter epulas majores, et continent se majore et hoc solum nobis sufficiet. Et quid? non manducabimus? Imo manducabimus; et ipse ctum est unde jucundabimur: «Beati qui habitant in domo Dominum, quantum possumus, mixtis gemitibus; quia laudando eum desideramus eum, et nondum tenemus: cum tenuerimus, subtrahetur omnis gemitus, et remanebit sola et pura
Abbreviated transcription (Latin):
habeo ponendi aĩam meã.⁊ potestatẽ habeo tterũ sum̃di eã. Nemo tol¬
lit cã ame.s. ego pono eã. ⁊iterũ sumo eã. Posuit qͣndo uoluit. sũpsit qͣñ
uoluit. Nemo abstulit. nemo eactorsit G impletȩ erant õs passiones ẜ in
capite. Restabant ad huc passiones xp̃i in corꝑe. uos aut̃ estis corpꝰ xp̃i
in carne mea. Gͦ illuc imꝰ qͦ xp̃e pcessit.⁊ ad huc xp̃c illuc ꝑgit qͦ p̃cessit.
Precessit ⁊ enĩ xp̃c incapite. seqͥt᷑ in corꝑe. Et ad huc xp̃e hic laborat:
qͣm solet lingua dicẽ calcato pede. calcas me. lingnã nullꝰtetgit. cõ¬

Expanded text:
di eam: nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam» . Posuit quando voluit; sumpsit quando voluit: nemo abstulit, nemo extorsit. Ergo impletae erant omnes passiones, sed in capite: restabant adhuc Christi passiones in corpore. Vos autem estis corpus git quo praecessit: praecessit enim Christus in capite, sequitur in corpore. Et adhuc Christus hic laborat; persequeris?» Quomodo solet lingua dicere, calcato pede: Calcas me. Linguam nullus tetigit; com
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ qł ocłs ñ uidit nec auris audiuit. nec incor hois ascendit. ambulan¬
tes gͦ sic cantemꝰ ut desideremꝰ. Nã qͥ desiderat.⁊ si ling̃ taceat. cantat
corde. Caut̃ ñ desiderat. qͦlibet damore aures hoĩnũ feriat. mutꝰ ẽ do.
bidete qͦm̾ erant amatores huiꝰ ciutatis ardentes illi ipsi ꝑ qͦs heȩ di¬
ctas̃ ꝑ qͦs hec nob cõm̃data s̃. qͣnto ꝑ eos affectu ista cantata s̃. dffectũ
istũ gerebat in eis amor eiuitatis. amorẽ aut̃ ciuitatis infuderat sp̃c̃ di

Expanded text:
 non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desiderat, quolibet clamore aures hominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi ipsi per quos haec dicta sunt, per quos haec nobis commendata sunt, quanto per eos affectu ista cantata sunt. Affectum istum generabat in eis amor civitatis; amorem autem civitatis infuderat Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ibi erit iocunditas. qͣłe ñ nouimꝰ hic. uideo hic multas iocunditates : multi gau¬
dent in scło. alii hinc. alii inde.⁊ñ ẽ qđ illi gaudio cõparẽ. s. tãꝗͣ iocunditas
erit. Nã si dicã iocunditas. in cip̃ hõi occurrere talis iocunditas qͣłe solet hab̾e
in poculis. inp̃tis. in auaricia. in honoribꝰ scł. Extollunt᷑ enĩ hores: letieia qͣđa
in saniuint. s ñ ẽ gaudẽ impiis dic̃ dns. ẽ qͣda rocunditas ꝗ̃ nec ocłs uidit. nec

Expanded text:
ibi erit jucunditas, qualem hic non novimus. Video hic multas jucunditates, et multi gaudent in saeculo, alii hinc, alii inde; et non est quod illi gaudio comparem, sed tanquam jucunditas erit. Nam si dicam, Jucunditas; incipit homini occurrere talis jucunditas, qualem solet habere in poculis, in prandiis, in avaritia, in honoribus saeculi. Extolluntur enim homines, et laetitia quadam insaniunt: sed «non est gaudere impiis,» dicit Dominus .