comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inpͥma sig̃cõne lit̾e continet᷑. Allegoria ÷ cum
ꝑ id quod factũ ar: aliquid aliud factũ sine
inp̃t̾ito. siue in p̃senti. siue in futuro sig̃catur:
Nde apparet. quantũ diuina scͥptura
cet̾is oĩb scͥpturis. ñ solum in mat̾ra
sua s ⁊̃ in modũ tͣctandi subtilitate ⁊ ꝓfundi¬
tate p̃cellat. cũ incet̾is quid scͥpturis sole uo¬
ces sig̾tare inueniant᷑: In hac autẽ ñ solu̾
uoces s ⁊̃ res signisicatiue sint. Sic̃ gͥ in eo sẽ¬
su qͥ int̾ uoces & resuersat᷑ necc̃ia ÷ cognitio uo¬
cum sic in illo qui int̾ res ⁊ facta uł facienda
mistica constat. necessaria ÷ cognitio rerum:
Coguitio autẽ uocũ in duob considant᷑. inꝑnĩ¬
ciatione uidelicet & sig̃tatione. Ad solam pro¬
nunciationẽ ꝑtinet gͣmatica. Ad solam sig̾ca¬
tionẽ ꝑtinet clialectica. Ad ꝓnuntiationẽ simł
ꝙ sigc̃ationẽ ꝑtinet rethorica. Cognitio rerum
in ext̃iori dispositionet natura inint̾iori qͣntate

Expanded text:
icatione litterae continetur; allegoria est cum per id quod factum dicitur, aliquid aliud factum sive in praeterito sive in praesenti, sive in futuro significatur; Unde apparet quantum divina Scriptura caeteris omnibus scripturis non solum in materia sua, sed etiam in modo tractandi, subtilitate et profunditate praecellat; cum in caeteris quidem scripturis solae voces significare inveniantur; in hac  etiam res significativae sint. Sicut igitur in eo sensu qui inter voces et res versatur necessaria est cognitio vocum, sic in illo qui inter res et facta vel facienda mystica constat, necessaria est cognitio rerum. Cognitio autem vocum in duobus consideratur; in pronuntiatione videlicet et significatione. Ad solam pronuntiationem pertinet grammatica, ad solam significaolam dialectica; ad pronunciationem simul et significationem pertinet rhetorica. Cognitio rerum in exteriori dispositione,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃t̃ sp̃m̃ xͥ quem accepit. cuius partcipatio in
suis s plenitudinem accepit. ⁊ cunctis parti¬
cipib suis. quasi caput menbris ẜ participa¬
tionem transsudit. sicut unguentum inea:¬
pite. qd̾ descendit a capite inbatbam ⁊ deiñ
usq in horam hoc ÷ in extrenuitatem uestuñ¬

Expanded text:
ti quem accepit. Cujus participatio in suis secundum plenitudinem accepit, et cunctis participibus suis quasi caput membris secundum participationem transfudit . Sicut unguentum in capite quod descendit a capite in barbam, et deinde usque in oram , hoc est extremitatem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ instituta ÷. ⁊ cum deuiat a sla d̾o iudicari
pot̃ sicut scͥptum ÷. Sp̃itał dindicat oĩa. ⁊ ipse
a nentine iudicatur. Quod autem sp̃itał potes¬
tas quantum adõnunam iristicutionem spec¬
tat ⁊ pͥor sit temꝑe ⁊ maior dignitate in illo
antiquo uet̾is in strum̃ti popło manifeste de¬
nclaratur. ubi pͥmum adeo sacerdotium institu¬
potestas oidinati. Unde ad huc in eccłia dei sa¬
cerdotał dignitas regalem potestatem sact &¬

Expanded text:
deviat, a solo Deo judicari potest, sicut scriptum est: Spiritualis dijudicat omnia, et ipse a nemine judicatur . Quod autem spiritualis potestas quantum ad divinam institutionem spectat et prior sit tempore; et major dignitate; in illo antiquo Veteris Instrumenti populo manifeste declaratur, ubi ppotestas ordinata. Unde et adhuc in ecclesia dei, sacerdotalis dignitas regalem potestatem sac
Abbreviated transcription (Latin):
tͥh̾ ħ ÷ ĩ ordiuib in sacͣm̃tis in preceptis
MNIS eccłiastica administratio urtͥb
constat. nordinib. in sacͣnientis in precep¬
tis. Ordiues ꝯsid̾amus iuꝑsonis p̃latoꝵ. Sacra¬
menta in ministerio coꝵ. p̃ceptã in conũsiõe
subiectoꝵ. Que singła ꝓͥa consid̾atione egent.
diaconꝰ ⁊ archidiaconus unus gͣdus ÷ insacram̃to.
non tñ una potestas inminasterio. Dia conus
enini sacdoti ministrat insactamento corporis
⁊ sanguinis xͥ archidiaconus autem hoc plꝰ h̃t
minisf̾ia dispensat. Similit̾ sac̾dos ⁊ponti¬
fer siue suinus sacerdos unus gradus ost.
quodam mͦ sit dignitas pontificib cũ eccłias
dedicandi. ordines faciendi. manus in ponen¬
di. sacri cris matis consecrandi ꝯmunem super
popłm benedictionem faciendi. singłaris data
est potestas. Sic itaq alia ÷ in sacris ordinib

Expanded text:
hoc est in ordinibus, in sacramentis, in praeceptis. Omnis ecclesiastica administratio in tribus constat: in ordinibus, in sacramentis, in praeceptis Ordines consideramus in personis praelatorum; sacramenta in ministerio eorum. Praecepta in comversatione subjectorum. Quae singula propria consideratione egent. diaconus et archidiaconus. Unus gradus est in sacramento; non tamen una potestas in ministerio. Diaconus enim sacerdoti ministrat in sacramento corporis et sanguinis Christi. Archidiaconus autem hoc plus habministeria dispensat. Similiter sacerdos et pontifex sive summus sacerdos unus gradus est iquodammodo sit dignitas, pontificibus tamen Ecclesias dedicandi, ordines faciendi, manus imponendi, sacri chrismatis consecrandi, communem super populum benedictionem faciendi, singularis data est potestas. Sic itaque alia est differentia
Abbreviated transcription (Latin):
dines conplectitur. laicos. ⁊ clericos.
quasi duo lait̃a corporis uinꝰ. Quasi enim adsi¬
nistrã sunt larti quiuite p̃sentis necessitatił
seruiunt. Non ita dico ad sinistram quemad¬
modum illi ad sinistram statuentur quib
dicetur. ite maledicti uugnem et̾num. Ab¬
sit a me ut bonos laicos ibi statuere p̃sũ mã.
Nam qui bom erunt siue laici siue clerici
ibi non erunt. ⁊ qui mali erunt siue laici.
est. ⁊ bonum ⁊ quãuis optimum non sit
tractant pars corporis ꝓp̃i sinistra sunt cłici
dispensant quasi dect̾ra pars sunt corporis ł.
pularis. Grect enim laos. latine dt populus.
uñ ⁊ basileos rex dictus putatur quasi ba¬
sis laos .i. sustentamentũ ꝑopłi. Cletitus

Expanded text:
dines complectitur, laicos et clericos, quasi duo latera corporis unius. Quasi enim ad sinistram sunt laici qui vitae praesentis necessitate serviunt. Non ita dico ad sinistram quemadmodum illi ad sinistram statuentur, quibus dicetur: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » Absit a me ut bonos laicos ibi statuere praesumam! Nam qui boni erunt, sive laici sive clerici, ibi non erunt, et qui mali erunt, sive laici est, et bonum est, quamvis optimum non sit.tractant pars corporis Christi sinistra sunt: clerim pertinent dispensant, quasi dextra pars sunt corporis Chrpularis. Graece enim laos latine dicitur populus. Unde et basileos rex dicitur, et dictus putatur quasi basilaos, id est sustentamentum populi. Clericus
Abbreviated transcription (Latin):
tã utͥmq capits distributi ⁊ quasi ab uno
pͥncipio deducti. ⁊ adunum relati. ⁊ rena po-¬
testas cap̃ ht̃ regem. spũał potestas caput¬
ht̃ suminũ pontificem. Ad potestatẽ oegis
ꝑtinent que t̾rena sunt. ⁊ ad t̾renam suam sc̃ã¬
oia. ad potestatem sũmi pontificis ꝑtinent que
spũalia sunt ⁊ uite sp̃uali attͥbuta unit̾isa. Quan¬
tum autem uita spiritał digiuor ÷ qͣm t̾rena ⁊ sp̃c¬

Expanded text:
tamen utrinque capite distributi, et quasi ab uno tamen utrinque capite distributi, et quasi ab uno principio deducti, et ad unum relati. Terrena potestas caput habet regem. Spiritualis potestas habet summum pontificem. Ad potestatem regis pertinent quae terrena sunt, et ad terrenam vitam faomnia. Ad potestatem summi pontificis pertinent quae spiritualia sunt, et vitae spirituali attributa universa. Quanto autem
Abbreviated transcription (Latin):
una t̾rena alia celestis alt̾a corporea al alia su¬
tetaᷤ spualis. una qua crpus uiuit ex aĩa. alia
qua anima uiuit exdeo. Utraq bonum suũ ht̃
quo uegetatur ⁊nutritur ut possit subsistere.
uita iusticia seruetur. ⁊ utilitas. ꝓueniat. pͥ¬
mum utͥraq distributi sunt qui utriusq bo
na ẜ necessitatim ł rõnem studio aclabor ad¬
quitant. deĩ aliai qui ea potestate officñ com-¬
missi. ẜ equitatem dispetisent ut nemo fr̃em
siuum innegotio suꝑ g̃diatur. s iusticia innio¬
lata conseruetur. ꝓpt̾ea in utroq populo ẜ¬
utͣmq uitam distrĩbuto pocestates s̃ ꝯstitute.
Inlaicis quippe ad quoꝵ studium ⁊ ꝓuidentiã
ea que t̾cene uite netessaria sunt ꝑanent
potestas ÷ t̾rena. in cłicis aut adquoꝵ offi¬
cium spectant ea que spũalis uite st̃ bona.
potestas ÷ diuina. Illa g potestas scł̃aris d̾r.
ista sp̃ualis nominatur. In utraq potestate
diu̾si st̃ gradus ⁊ ordines potestatum sub uno

Expanded text:
altera coelestis; altera corporea, altera spiritualis. Una qua corpus vivit ex anima, altera qua anima vivit ex Deo. Utraque bonum suum habet quo vegetatur et nutritur ut possit subsistere. vita justitia servetur, et utilitas proveniat; primum utrinque distributi sunt, qui utriusque bona secundum necessitatem vel rationem studio ac labore acquirant. Deinde alii qui ea potestate officii commissi secundum aequitatem dispensent, ut nemo fratrem suum in negotio supergrediatur; sed justitia inviolata conservetur. Propterea in utroque populo utramque vitam distributo; potestates sunt constitutae. In laicis quippe ad quorum studium et providentiam ea quae terrenae vitae necessaria sunt, pertinent, potestas est terrena. In clericis autem ad quorum officium spectant ea quae spiritualis vitae sunt bona, potestas est divina. Illa igitur potestas saecularis dicitur, ista spiritualis nominatur. In utraque potestate diversi sunt gradus, et ordines potestatum; sub uuo
Abbreviated transcription (Latin):
dri spectant. cui stanitum ÷ decimes ⁊ oblationibꝰ
que deo offeruntur sustentan. Laicis gͦ tͥanis side¬
lib t̾rena possidere conceditur. cłicis uͦ sp̃ualia tm̃
conmittant᷑. quẽa dmodum olim m illo popło pͥore
cet̾e ͥbo que typũ laicoꝵ p̃ferebant portiones in
heredicate a cceꝑunt. sola tͥb leui que clicos figu¬
rabat dicimis ⁊ oblanonib ⁊ sacrificioꝵ uictimiᷤ

Expanded text:
Dei spectant, cui statutum est decimis et oblationibus quae Deo offeruntur sustentari. Laicis ergo Christianis fidelibus terrena possidere conceditur, Clericis vero spiritualia tantum committuntur, quemadmodum olim in illo populo priore caeterae turbae, quae typum laicorum praeferebant, portiones in haereditate acceperunt, sola tribus Levi, quae clericos figurabat decimis et oblationibus et sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
nec bonum ꝑficere. post ħ itaq ꝯuementer
gc̃a dataest que ⁊ illuminaret cecum. ⁊ sana¬
ret ufirmum. Illuminaret ignorantiam.
refrigeraret concupiscentiai. Illumin aret
mam ad dilectionem. porro sicut sp̃s hontinis
mediante eipite ad membrom uiui ficandatbes-¬
menbrum ẜanus. Caput unum. menbra multo.
Et constat unum corpꝰ ex capite ⁊ menbris. ⁊ inuno
corꝑe sp̃s unus. Cuius plenitudo quidem in capi¬
te ÷ participatio in menbris. Sigͦ corpus unuĩ ÷¬

Expanded text:
nec bonum perficere. Post haec itaque convenienter nec bonum perficere. Post haec itaque convenienter gratia data est quae illuminaret caecum, et sanaret infirmum; illuminaret ignorantiam, refrigeraret concupiscentiam; illuminaret mam ad dilectionem. Porro sicut spiritus hominis mediante capite ad membra vivificanda desm Christianus. Caput unum, membra multa, et constat unum corpus ex capite et membris et in uno corpore Spiritus unus. Cujus plenitudo quidem in capite est participatio in membris. Si ergo corpus unum
Abbreviated transcription (Latin):
criptuoꝯ ÷ quia lex neminem ad ꝑ¬
fectum duxit. lex enim ignorantiam
dõcere potuit in firmitatem adiuuare ñ potuit.
Duo ħ mala in homine fuerunt. ⁊exbis cecera
mala hominib omĩa p̃cesserunt. Unũ fuit
ignorantia. aliud concupiscentia. Ignorantia
boni concupiscentia mali. Exignorantia uenit
racibum suum dimissus ÷ totus sibi. ne forte
grc̾an suꝑfluam iudicaret. si pͥus in firmitatis
sue defectum non agnosceret. posittim ⁊÷ gͥ
tempus naturał legis uit natura ꝑse o aret᷑.
posse agnosceret. Illa gͦ sibi relicta. errare.
cepit aueritate ꝑignorantiam. ⁊ conuincta :
de cecitate. pꝰ modum ⁊ conuincenda de infir¬
mitate. Data ÷ lex scpta ut ignoranttam il¬
luminaret. s in sirmitadem non corroborar⁊.
ut in ea parte homo qua de fectum surm ag¬
nouit iuuaretur ubi autẽ ꝑse stare pidauit
relinqueretur. Accepta gͦ scĩa ueritatis ꝑle¬
gem. conari cepit ut ꝑficeret. s p̃ssus concupis¬
centia. quia grãm adiuuantem. non hu̾it.

Expanded text:
criptum est quia lex neminem ad perfectum ad duxit . Lex enim ignorantiam docere potuit, infirmitatem adjuvare non potuit. Duo haec mala in homine fuerunt, et ex his caetera mala hominis processerunt. Unum fuit ignorantia, aliud concupiscentia. Ignorantia boni, concupiscentia mali. Ex ignorantia venitnosceret homo morbum suum, dimissus est totus sibi, ne forte gratiam superfluam judicaret, si prius infirmitatis suae defectum non agnosceret. Positum ergo est tempus naturalis legis, ut natura per se operaretur, posse agnosceret. Illa ergo sibi relicta errare coepit a veritate, per ignorantiam, et convicta est de caecitate, postmodum etiam convincenda de infirmitate. Data est lex scripta ut ignorantiam illuminaret, sed infirmitatem non corroboraret ut in ea parte homo qua defectum suum agnovit juvaretur. Ubi autem per se stare putavit, relinqueretur. Accepta ergo scientia veritatis per legem conari coepit ut perficeret sed pressus concupiscentia quia gratiam adjuvantem non habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
unimur. ꝑ corpus xͥ sanguinem inuificamur.
ꝑbapcissmum efficimur m̃bra corꝑis ꝑ corpus
duter xͥ efficimur participes uiuificationis.
fide uria. ⁊ sc̃ificata. Huius corꝑis mebra singłi
quiq sidelium existunt. Om̃s corpus unum
ꝓpt̃ sp̃m unum ⁊ fidẽ unam. Quem admodũ
autem incorpore humano singła queq m̃bra
non sibi soli agit quod solum agit. sic ui corꝑe
sc̃ẽ eccłie dona gr̾̃aꝵ distributa sunt. ⁊ tñ unus¬
quisq uon sibi soli ht̃ ⁊̃ id qd̾ solus ht̃. Soli ocłi
iudent. ⁊ tñ sibi solum mͦ non uident s coti cor¬
pori. Sole aures audiunt nec tñ sibi solum mͦ
audiunt s toti corpon. Soli pedes ambubant.
⁊ non sibi tñ solum modo ambulant. s toticor¬
dispensationem optim largitoris ⁊ distributo¬
ris sapientissima singła sint oĩum ⁊ omĩa
singłor. Quis quis gͦ donum gle d̾i ꝑcipere
meruit sciat non ad se solum ꝑtinere qd̾ ht¬

Expanded text:
us Christi et sanguinem vivificamur. Per baptismum efficimur membra corporis, per corpus autem Christi efficimur participes vivificationis. fide una, et sanctificata. Hujus corporis membra singuli quique fidelium existunt; omnes corpus unum, propter spiritum unum, et fidem unam. Quemadmodum autem in corpore humano singula quaeque membra non sibi soli agit quod solum agit, sic in corpore sanctae Ecclesiae dona gratiarum distributa sunt, et tamen unusquisque non sibi soli habet, etiam id quod solus habet. Soli eniident, et tamen sibi solummodo non vident, sed toti corpori. Solae aures audiunt, nec tamen solummodo sibi audiunt, sed toti corpori. Soli pedes ambulant, et non sibi tamen solummodo ambulant, sed toti cor secundum dispensationem optimi largitoris et distributoris sapientissimi singula sint omnium et omnia singulorum. Quisquis ergo donum gratiae Dei percipere meruit, sciat non ad se solum pertinere quod h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam hanc uitam suam infetiorẽ
custodiret eadem ꝓuidentia naturali fugien¬
do notia. salubria. appetendo. mediĩs ad u¬
trum libet. utens. Hac gͦ custodia munitꝰ
negligentiam uitare potuit. s uiolentiam
repellere ñ potuit: In ꝓuidentia .it. hoĩs ecco

Expanded text:
r quam hanc vitam suam inferiorem custodiret; eadem providentia naturali fugiendo noxia, salubria expetendo, mediis ad utrumlibet utens. Hac ergo custodia munitus negligentiam vitare potuit, violentiam repellere non potuit. In providentia
Abbreviated transcription (Latin):
tione distinguimus: ⁊ in his qͣł homo fũit
siue incorꝑe siue mnaĩa qͣntũq ab eo qͦd pͥmũ
fc̃s ÷ mutatus sit aut in quo idem ꝑstit̾it:
necio de t̾minandum putamꝰ. Pmus statꝰ
⁊ non potiꝰ ruina. inquem ꝑpect̃m ⁊ ꝑpenã
pecc̃. p pecc̾m seq̃ntem ⁊ lapsus. T ercuis statꝰ
erit hõĩs pꝰ resurrectionẽ amortus qͣn plene
ꝑfecte tam ãpeccato qͣm apena pecc̃i lib̾abi¬
tur. ⁊ non solũ in id in quo fuit conditꝰ s supͦ
id ÷ usq ad illud ad ꝙ conditꝰ sfuit restituetur̃
liudem. nicħ tñ contra laud̾e dei In scd̾o sta¬
tu ncħ ad laudem s totum q̃ laudem dei:
Int̾cio statu totũ ad laudẽ: nicħ p̃ter adlau¬
dem nͨ ꝯͣ laudẽ de. Ad laudem dei caritas. p̃¬
ter laudem dei necessitas. Contͣ laudẽ miqͥ¬
tas. In pͥmo statu caritas ⁊ necessitas. I scd̃o

Expanded text:
one distinguimus, et in his qualis homo fuerit sive in corpore sive in anima quantumque ab eo quod primum factus est mutatus sit, aut in quo idem perstiterit necessario determinandum putamus. Primus status et non potius ruina in quem per peccatum et poenam peccati post peccatum sequentem, est lapsus. Tertius status erit hominis post resurrectionem fecte tam a peccato quam a poena peccati liberabitur; et non solum in id in quo fuit conditus, sed supra id etiam usque ad illud ad quod conditus fuit restituetur. laudem, nihil tamen contra laudem Dei; in secundo statu nihil ad laudem, sed totum contra laudem Dei; in tertio statu totum ad laudem: nihil praeter laudem, nec contra laudem Dei. Ad laudem Dei charitas, praeter laudem Dei necessitas, contra laudem Dei iniquitas. In primo statu charitas et necessitas; in secundo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ia inparce alta staret ꝯͥcia inosentiam. Hac
itaq gemina custodia munita cuntas uite
humaue nullis ad u̾sis led̾etut qr si rõ humna¬
ruste se acustodia sua substraxit᷑. ut iam in
ip̃a iam nc̃ ⁊̃ inuita cogatur sustinere.
quod pͥus sponte cauere neglexit:
De tribus statibus homini . axotux.¬
Ro fortassis a licui querendum
iudeatur qualit̾ hõ ance pecc̾m
dstolentiam aliqͣm pati potuiss qui si non
Sigͦ om̃ino pati non potuit. molentia ei
nocere ñ potuit. neq opꝰ hu̾it custodia ne
iuolentia ꝓac̾etur. qui quodc̃q sibi illatũ
fuiss. nicħ om̃ino pat̾etur. Nam si uiolẽ¬
tiam pati potuit qͦmͦ ⁊̃ mori non potuit:
Si autem mori potuit. qͦ modo inmortał¬

Expanded text:
vina in parte altera staret contra violentiam. Hac itaque gemina custodia munita civitas vitae humanae, nullis adversis laederetur, quia si ratio humajuste se a custodia subtraxit, ut jam in ipsa jam nunc etiam invita cogatur sustinere, quod prius sponte cavere neglexit. CAP. X. De tribus statibus hominis. Sed fortassis alicui quaerendum videatur qualiter homo ante peccatum violentiam aliquam pati potuisset, qui si non Si ergo omnino pati non potuit, violentia ei nocere non potuit: Neque opus habuit custodia ne violentiam pateretur qui quodcunque illatum sibi fuisset nihil omnino pateretur. Nam si violentiam pati potuit, quomodo etiam mori non potuit? Si autem mori potuit, quomodo immorta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓcliuiꝰ ꝑre arbittet᷑. sic̃ semina q̃ ꝯepta ñ fuerint.
es negare qͥs anudecit ⁊ si affirmare ñ audecit id actit̃.
refurr estionem ut qͥce. forme de fuit. implecit᷑: atq ita
ñ desit ꝑfectõ q̃ accessura erad tẽpore. ꝗ ad̾m ñ er̃t
uitia q̃ accessert̃ tẽpor& urt neq in eo qͦd aptũl ÷ & ꝯgru¬
irum dies allat᷑ fuerant: nͥ fraudet᷑. neq ĩ eo qͦd ad ũ

Expanded text:
 fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuit impleatur? Atque ita non desit perfectio, quae accessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cio rudici rõtem de libͥs ꝯscĩe reddit᷑. Remotis .it.
hole ostituend̾. ⁊ ip̃am s̃ aĩam incordis specło demõftrtan¬
dã ⁊testes ꝯͣ eam ñde foris aliunde.s intꝰ de seimz ip̃aꝑ
fẽndos adicenda et̃t ũ alitͣ ꝑegͥna. s nimiũ nota cẽti.¬
monia id ⁊ oꝑa sia Cħr ds inp̃senti inidicat.

Expanded text:
Remotis enim hominem constituendum, et ipsam sibi animam in cordis speculo demonstrandam, et testes contra eam non de foris aliunde, sed intus de semetipsa proferendos; adjicienda erunt non aliqua peregrina, sed nimium nota testimonia, id
Abbreviated transcription (Latin):
uo decor nestiri s erce resurtictionẽ audio effectum
tñ ip̃ĩ resurrestionis ꝯtqͥro. Credo nanq qͦd resurrectu¬
rus sim. s uolo itoaudiã qͣl. Sciendũ qͥ pre mͥ ÷ utr̃
ĩ qͣdĩ alio subtili fortasse ł derio. an in eo qͦ mouioi cor¬
pare surgã. s si inaeno corꝑe surpexero tã ego ñ ero qͥ
resurgo. Nã qͦtt ⁊ ña resurrectio si uͦ ñ pot̾it eẽ. cro:

Expanded text:
 sequuntur. Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sim, sed volo ut audiam qualis. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortasse, vel aereo, an in eo quo morior corpore resurgam. Sed si in aereo corpore surrexero, jam ego non ero qui resur
Abbreviated transcription (Latin):
Uhꝙ manifestobr ꝗͣ iusto udicio difat ut ñ tã
it̾ta ac pene oĩa sta uidicia d̾i lateant sent̾ men¬
tesꝙ mortaliũ. c̃ tm̃ inhac re pioꝵ fidẽ ñ lateate
Ueꝯ ualde octulta sint duuna iudicia cur
in hac uita ñ ñꝙͣ bonis male sit. maꝰ bñ t̃¬

Expanded text:
ue manifestabitur, quam justo judicio Dei fiat, ut nunc tam multa ac pene omnia justa judicia Dei lateant sensus mentesque mortalium, cum tamen in hac re piorum fidem non lateat um valde occulta sint divina judicia cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, et
Abbreviated transcription (Latin):
turi st corporisexiguitate q̃ mortui c̃ s qͦd eis tar¬
d accessurũ erat ep̃it ħ st illo d̾i oꝑe mirq atq
oelerrimo recepturi: Insertentia qͥppe dñru̾
de furs. De fuit duit infanti mortuo ꝑ sectas
gior ẽẽ ñ p̾sit. hc̃ ꝑfectionris modũ sic hñt os̃ ut eũ
illo ꝯcipiant᷑ atq nascunt᷑. s hñt uirõne ñ mole sic̃¬
ip̃a mẽbra iã oĩa st̃ latent̃ ĩ semine c̃ ⁊̃ natis ñ nlła
long᷑ b̾nis ue fitarꝰ ÷. Restao gͦ ut suam recipiat qͥs¬
tuus ł fuãt. habitut᷑ si añ ÷ de functꝰ ut uͦ ult᷑ netĩ

Expanded text:
turi sunt corporis exiguitate, qua mortui; sed quod eis tardius accessurum erat tempore, hoc sunt illo Dei opere miro atque celerrimo recepturi? In sententia quippe Domini, ubi defuit. Defuit autem infanti mortuo perfecta giore esse non possit. Hunc perfectionis modum sic habent omnes, ut cum illo concipiantur atque nascantur; sed habent iipsa membra jam omnia sunt latenter in semine, cum etiam natis nonnulla longus brevisve futurus est. Restat ergo ut suam recipiat quistuus, vel fuerat habiturus, si ante defun
Abbreviated transcription (Latin):
de formem fec̾ar ꝯflare ⁊ pulcherrimam
ac siqͥd in iłla forma pͥcre indecent᷑ extbat nec
parilitati pertiũ ꝯgruebat ñ de toto unde fe¬
cerat amputare atq seꝑare. s ita ꝯspargere
uniũso atq misc̃e ut nec feditarẽ faciad uͦ
minuat qͣnticcitẽ. qͥd de oĩpotente sentiend ÷
ulla de foritate. sine ulla corruptio¬
ne. onere difficultatte inquib traita feliti

Expanded text:
deformem fecerat, constare, et pulcherrimam ac si quid in illa forma priore non decenter exstabat, nec parilitati pretium congruebat, nec de toto unde fecerat amputare atque separare; sed ita conspergere universo atque miscere, ut nec foeditatem faciat, nec minuat quantitatem, quod dulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facili
Abbreviated transcription (Latin):
decens cogitantib ⁊ ĩo resurcectionẽ carus ñ cred en¬
tib occurrio informitas. s ꝗ̃ admodũ si statua c̾¬
lib uolubił metalli aut igne liq̃sc̃et aũ ꝯtereret᷑
inpulũẽ aut ꝯfund̾et᷑ ĩ massam ꝯeam uellet ar¬
tifex rursꝰ ex illiꝰ mat̾ie qͣntitate reperrare. nicħ int̃¬
ẽẽt. ad eiꝰ inteqͥtatẽ ã particła mat̾ie cuic̾q menbro¬

Expanded text:
resurrectionem carnis non credentibus, occurrit formositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem quae particula mate
Abbreviated transcription (Latin):
bił sirculitudo seruet᷑. incẽtis añ corporis bonis Qqͣa
cuncta reddant᷑. ta modificab̾r illa mnuno qͦ mat̾i¬
es ut nͨ aliqͥd ereo ꝑeat. ⁊ qͦd alicui de fuertot ipse
suppleat qͥ ⁊ de nicħo pocuit qͦd uoluit opari.gi
autẽ incorp cribꝰ resurgentiũ cõnabił ineqͣlitas et̃.¬

Expanded text:
bilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit ipse suppleat, qui et de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas e
Abbreviated transcription (Latin):
dolore penarum c̃ audierit. Ite mignem et̃ num qui
p̃paratꝰ ÷ diabolo ⁊ angłis eiꝰ. a quo auditu malo ust̃ꝰ
tardius ad longinquiora. s utͣq int̾ualla pa¬
fit resurrectio moruoꝵ: oĩpotentie di ⁊ in effabili
mutui tam facile q ueq recentia ꝗͣ duitutno tp̃te di¬
lapsa cadaũa suscitare: Item de codem: cc.
rat uidicium ip̃o inopinato dñi aduentu
celerrimũ. qͦd tardissim̃ putabat᷑. qi ip̃as cõ¬
scĩas sñ s̃monis ꝓlycitate ꝯuincet. In cogitatiõib
eñi sic̃ scͥptum ÷̃. impii urtrogatio erit. Et apłs
Cogitationib inqͥt accusantib ł excusantib ĩ die
qͣ indicabit d̾s occulta hõiñ. ẜ euñgłiũ meũ ꝑ iħmtͣ¬

Expanded text:
dolore poenarum cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . A quo auditu malo justustardius ad longinquiora, sed utraque intervalla pafit resurrectio mortuorum. Omnipotentiae Dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia, quam diuturno tempore dilapsa, cadavera, srit judicium ipso inopinato Domini adventu celerrimum: qscientias sine sermonis prolixitate convincet. In cogitationibus enim, sicut scriptum est, impii interrogatio erit . Et Apostolus: Cogitationibus, inquit, accusantibus sive excusantibus in die qua judicabit Deus occulta hominum secun
Abbreviated transcription (Latin):
bndictã typic̃ sal ad miscens. dem̃ eccłiã
ipãm extͥnsecus t̾rigando asꝑg̃ clero ⁊ popło sub¬
clausam cẽ. oportet. ꝑcutit uͥga pastorali sr̃¬
luminare ipsius dicens sollite portas pͥnci.¬
pes ur̃as ⁊ eleuamini porte et̾nailes ⁊ introi¬
bit rex głe. Cui diaconus intꝰ positꝰ. responditi
Quis ÷ iste rexgłe : pontifex autẽ. Dñs uͥtutũ

Expanded text:
admiscens, deinde Ecclesiam ipsam extrinsecus ter gyrando aspergit, clero et populo subclausam esse oportet percutit virga pastorali superliminare ipsius, dicens: Tollite portas principes vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit rex gloriae . Cui diaconus intus positus respondet: Quis est iste rex gloriae? Pontifex autem: Dominus virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ  ⁊ op̃ oĩonem ꝯsurat oians ut exaudian¬
tur inibi ĩta petentes. qm̃ opꝰ hoĩs sñ diuino
ad iutorio ẽẽ pot̾ fructuosũ ẽẽ ñ pot̃. Nouis¬
sime ꝯpleta expiatione pontifex ad altare ꝯ¬
ũtitur: ꝙ reliquũ ÷ de aqͣ purificationis ad
basum ẽ effuudens. qͣi ꝯmictens deo ꝙ suꝑ ÷¬

Expanded text:
 oratione consummat, orans ut exaudiantur ibi justa petentes, quoniam opus hominis sine divino auxilio esse potest: fructuosum esse non potest. Novissime completa expiatione pontifex ad altare convertitur, quod reliquum est de aqua purificationis ad basim ejus effundens, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
inferi dñatio. Int̾rogõ inclusi ignoiantia popłi.
scĩficõe domus orat. ⁊ xꝰ humiliatus ꝓdiscipulis
⁊ ꝓ cͤ u̾tutiĩ oĩb patrem orabat dicens. pat̃ scĩfi¬
olex doctrina fidi. pauim̃tum cor buraamun.
sormam trucis inpͥmit. qͣ mñtib hõĩũ ꝑfidem e¬

Expanded text:
inferni damnatio. Interrogatio inclusi, ignorantia populi; sanctificatione domus orat, et Christus humiliatus pro discipulis et pro credituris omnibus Patrem orabat, dicens: Pater, sanctifiplex doctrina fidei. Pavimentum, cor humanum. formam crucis exprimit, quae mentibus hominum per fidem E
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cin̾em ad miscens ⁊faciens t̃ signũ crucis suꝑ
asꝑsorio fc̃o de ysopo. Circuit de hinc t̃ totam
eccłiom intͥnsetꝰ asꝑgens parietes ipsuis de oad̾
torio altissimi. Arcuit it̾ũ ip̃e pontifextͣnsi¬
ens ꝑ mediameccł̃iam. ⁊ cantans domꝰ mea do¬
se adoiõnem confert. p̃cans ut os qui eaudem
domũ oraturi intͣuerint: exauditos se ẽẽ. gau¬
deant. ꝯpleta itaq expiatõe: ꝯũtituradal¬
tare uicipiens antifouam. ĩ troibo ad altare di
c̃ ipõ psalmo ⁊ ꝙ reliquũ ÷ de qua p̾ificatiñs
ad basim altaris effundit. De uide ip̃m alcore
luiteo ext̾gitur ⁊ pontifex incensũ defert sr̃
ilłd pꝰea fac̃ crucem in medio altaris. ⁊ ꝑuii.
eccł̃ie.xii. crcices crismant᷑ in parietib ab ipso
pontifice tres ꝑsingłos figurate. Reu̾sus de inde
it̃un ad altare accensum thus suꝑ illd offert. in
mod̾ crucis ⁊ sic ꝑacta deniq ꝯsecratione: ip̃m al¬
olta in bis oĩb ladent ꝓfunda mist̾ia:

Expanded text:
et cinerem admiscens et faciens ter signum crucis super aspersorio facto de hyssopo. Circuit dehinc ter totam ecclesiam intrinsecus, aspergens parietes ipsius de eadem torio Altissimi . Circuit interim ipse pontifex, transiens per mediam ecclesiam et cantans: Domus mea, dose ad orationem confert, petens ut omnes qui eamdem domum oraturi intraverint, exauditos se esse gaudeant. Completa itaque expiatione, convertitur ad altare incipiens antiphonam: Introibo ad altare Dei ; cum ipso psalmo; et quod reliquum est de aqua purificationis ad basim altaris effundit. Deinde ipsum altare linteo extergitur, et pontifex incensum defert super illud. Postea facit crucem in medio altaris et per quecclesiae duodecim cruces chrismantur in parietibus, ab ipso pontifice tres per singulos figuratae. Reversus deinde iterum ad altare accensum thus super illud offert in modum crucis, et sic peracta denique consecratione ipsum allta in his omnibus latent profunda mysteria,
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ fcã ⁊ ⁊ꝑficienda iudeori. Qd̃ stans añ
altare dm̃ inadiutoriũ uocat. sig̃cat eos qui p̃¬
cepta fid̾i ꝯgnoscentes se ad bona oꝑa ⁊ ad luctã
ꝯͦ un uisibiles hostes accingunt. ⁊ qr de suis ui.¬
rib minꝰ p̃sumunt diuinũ auxiliũ s adẽt. de¬
poscunt. Inqͦ  c̾cantiũ labor expͥmit᷑ qͣrint̃

Expanded text:
est, et perficienda est Judaeorum. Quod stans ante altare Deum in adjutorium invocat, significat eos qui praecepta fidei cognitione se ad bona opera et ad luctam contra invisibiles hostes accingunt; et quia de suis viribus minus praesumunt, divinum auxilium sibi adesse deposcunt. In quo quia certantium labor exprimitur, quasi inter
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ea manifestatio seq̃r pꝰ rõale. ne docere pre¬
sumas qd̾ pꝰ ñ didic̃is. huic eñ ꝯcordat qd̾ in
ip̃o rãili .xii. lapides inserti erant .xii. patͥ¬
archarũ nõa in sculpta inse ꝯtinentes quia
pontisex scõu patrum exempla in p̾ssa me¬

Expanded text:
a manifestatio sequitur post rationale, ne docere praesumas quod prius non didiceris. Huic etiam concordat quod in ipso rationali duodecim lapides inserti erant duodecim patriarcharum nomina inscripta in se continentes, quia pontifex sanctorum Patrum exempla impressa me
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ⁊ ad cognitionẽ: fide a nob̾ credendum:
ñ cunositate in quirendũ. Nam si dix̃imꝰ am̃
qũ corpori cõmiscet᷑ uoluntate quadã a odelat¬
tionem culpe inclinari: iam ñ originali
tm̃ s actitali qͦ pecc̃o obnoxiam ẽẽ de mon¬
stramꝰ: si uͦ necessitate aliqͣ ad ꝯsortiũ corpo¬
ris ⁊ ad contagium intũ corporas de trusam ꝯsi¬
temͣ: ex ip̃a necessitate a reatu ab solutam etꝰ.
ostendimꝰ. Qnod enĩ oĩno necessitatis ⁊ imputa¬
bileñ ÷̃. Quod autẽ noluirtatis ⁊: ñ originale
nio infusa. nec uoluntate corrũpit᷑. ne pecc̾m
sit actuale: nec necessitate cortũpit᷑. ne uicm̃
sit ñ imputabile. Non itaq malũ illi ÷ aut
mala uoluntas q nec dũ uelle accep̃: aut opꝰ
malũ. qͦd ñ dũ adhuo bñ ł male ag̾̃e potuit:

Expanded text:
 fide a nobis credendum est, non curiositate inquirendum. Nam si dicimus animam quando corpori commiscetur voluntate quadam ad delectationem culpae inclinari; jam non originali tantum sed actuali quoque peccato obnoxiam esse demonstramus. Si vero necessitate aliqua ad consortium corporis et ad contagium vitii corporalis detrusam confitemur, ex ipsa necessitate a reatu absolutam esse ostendimus. Quod enim omnino necessitatis est, imputabile non est; quod autem voluntatis est non orino infusa nec voluntate corrumpitur ne peccatum sit actuale, nec necessitate corrumpitur ne vitium sit non imputabile. Non itaque malum illi est aut mala voluntas quia nondum velle accepit, aut opus malum quia nondum adhuc bene vel ma
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie ñ exponunt: qi sic̃ ad diuinam bonita¬
tem ñ ꝑtinuit ut ecis malas fac̾et: sic nec ꝙ¬
uenire uidebat᷑. ut ꝓpoñet illic collocare: nͥ
malas fieri necẽe eẽt. Non gͥ magnoꝑe in sistẽ.¬
dum ÷ ut r̃ne inuestiget᷑: quod fide magis ꝗ

Expanded text:
justitiae non exponunt; quia, sicut ad divinam bonitatem non pertinuit ut eas malas faceret, sic nec convenire videbatur ut proponeret illic collocare ubi malas fieri necesse esset. Non igitur magnopere insistendum est ut ratione investigetur, quod fide magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ patrũ ad filios tͣnseant: sic̃ ills pͥmi
parentis delictũ in õt qͥ exip̃o nati st̃ redundasse
uidemꝰ. Quod si uͭũ ÷̃ quanto possi̾ores tanto uaq
st̃ miserabiliores: nec equa uidet᷑ ꝯditio. ut tempꝰ
p̃iudicet ũctati: nͥ forte nͨ qͣnto mag̃ cortũpit᷑:
tanto dec̃ior seminatur. Num eñĩ dicat scͥptiua.

Expanded text:
tium patrum ad filios transeant, sicut illud primi parentis delictum in omnes qui ex ipso nati sunt redundasse videmus? Quod si verum est, quanto posteriores tanto utique sunt miserabiliores. Nec aequa videtur conditio ut tempus praejudicet veritati, nisi forte natura quanto magis corrumpitur, tanto deterior seminatur. Cum enim dicat
Abbreviated transcription (Latin):
originał corruptioms ñ collit᷑: int̾ueniente mñ
regen̾ationis sacͣmento ad dampnationẽ ñ impu¬
tatur. Quib fomes ꝙ pecti in eẽ. pot̃: s pecc̃m do¬
minari ũ pot̃. quãdui lib̾tatem fuam c̾todiunt:
⁊ sp̃m ad optionis uoluntarie peccando ñ ad¬
ruptione ꝙ̃ mortalitans necessitate tenemur:¬

Expanded text:
originalis corruptionis non tollitur, interveniente tamen regenerationis sacramento ad damnationem non imputatur. Quibus fomes quidem peccati inesse potest, sed peccatum dominari non potest quandiu libertatem suam custodiunt, et spiritum adoptionis voluntarie peccando non aruptione quidem mortalitatis necessitate tenemur
Abbreviated transcription (Latin):
uitio ignorantia ⁊ concupiscentie. ad uniu̾si
dilatat᷑: Quod si querit᷑ qua ĩticia aĩe impu¬
tetur. ꝙ. neq excreatione accepit. neq uolun¬
tate ꝑpetraiit. s ex sola carnis societate con¬
traxit: ꝗͣ tñ societatẽ ñ ipsa suo arbitrio ui¬
dicauit. s p̃cepto ⁊ dispositione creatoris sui
suidep̃: nos tandem id quod u̾ũ ÷̃ ꝓfiteri opo¬
tet. iusticiã diuinã in hoc rep̃hensibilem

Expanded text:
tiae et concupiscentiae ad universos dilatatur. Quod si quaeritur qua justitia animae imputentur quae neque ex creatione accepit, neque ex voluntate perpetravit; sed ex sola carnis societate contraxit, quam tamen societatem non ipsa suo arbitrio vindicavit, sed in praecepto et dispositione creatoris sui suscepit. Nos tandem id quod verum est profiteri oportet, justitiam divinam in hoc irreprehensibilem
Abbreviated transcription (Latin):
peccando effecti imitatores: t suo quieꝙ
pecco ñ alieno dãpnet᷑: dũ alienũ suũ facit.
quod amando ⁊ seq̃ndo imitat᷑. Sic enĩ gñalit
dit ũ ꝯuenientiꝰ intelligit᷑ filꝰ ñ portabit ini¬
quitatẽ patͥs ⁊ p̃r ũ portabit mniqͥtatẽ filũ: ut
nũꝗ̃ pecã aliena noceant. noceant. nͥ his. q
ea peceando imitantur: Cũ em̃ q̃ id qͥd
dictũ fuerat patres cõmederunt usam adet¬
bamui dentes filioꝵ obstupescunt. oppo sitũ
sio. silł non portabit iniqͥtatẽ pat̾i⁊ pat̾ nõ
portabit iniquitatẽ silĩ aĩã q̃ peccaĩit ip̃a

Expanded text:
peccando effecti imitatores, ut suo quisque peccato non alieno damnetur, dum alienum suum facit quod amando et sequendo imitatur. Sic enim generaliter dictum convenientius intelligitur. Filius non portabit iniquitatem patris, et pater non portabit iniquitatem filii, ut nunquam peccata aliena noceant nisi iis qui ea peccando imitantur. Cum enim contra id quod dictum fuerat: Patres comederunt uvam acerbam et dentes filiorum obstupescunt , oppositum sit: Filius non portabit iniquitatem patris, et pater non portabit iniquitatem filii. Anima quae pecc
Abbreviated transcription (Latin):
re sig̃catũ accipiꝰ: in subseq̃nti assertiõe
suo quemq pecõ tenerit neq p̃cedemia pec¬
cata patrũ ad subse q̃ndes filios redundare
intelligamiꝰ. Quod si n̾ũ ÷: ꝯstat qu peccata
patrũ ductualia ad filios ñ transeunt.s ori¬
emale solum: quod cet̾is oĩb tanto maiuis

Expanded text:
 in subsequenti assertione suo quemque peccato teneri, neque praecedentia peccata patrum ad subsequentes filios redundare intelligamus. Quod si verum est, constat quod peccata patrum actualia ad filios non transeunt, sed originale solum, quod caeteris omnibus tanto majus
Abbreviated transcription (Latin):
generationẽ dietũ ÷ qͣntũ ad culpã. qr tm̃ ad
peuam remam: ad eos qͥ gũant᷑ tnsiens. non
solũ ad penã ꝯstat. s ⁊̃ imputat᷑ ad culpam:
donec ꝑcepto lauatio tegñationis in ipsis quoq
culpa deleatur.⁊ si pena remaneat: Utrũ oĩa¬

Expanded text:
generationem deletum est quantum ad culpam, quia tamen ad poenam remanet; ad eos qui generantur transiens non solum ad poenam constat, sed etiam imputatur ad culpam, donec percepto lavacro regenerationis in ipsis quoque culpa deleatur, etiam si poena remaneat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tes qͥd ñuis. Uelle autẽ ñ potes nͥ c̃placet id qͦd co¬
gitau̾is. uerum aliquotiens ꝯtingit ñ id quod
s delectationem placet. sẜ rõnem non placet.
ut ñ dum ip̃a rõ ac qͥescat ad illud. ũ faciat
iꝑm quod delectat. Et ⁊ quidem in ip̃adilec¬
tatione qͣi q̃dam uolurtas fc̃ĩ s inip̾a tõne nͦ
delectat assensam consirm ⁊ iam tenetur si¬
ue ad tulpam si malũ ÷. sine ad m̃itum si
bonũ :. hoc autẽ totũ qͦd cogitationis ÷ ⁊ uo
secuta suerit pꝰ ꝓpositum iam obligari ui¬
cip̃ ad u̾sus aliũ sponsor ⁊ debitor fit ꝓmis¬
sionis sue ꝓu̾itate suanda adꝑximũ. Si ꝙͥ
ꝓmisit. Si ã malũ ÷ d ꝓmisit debitor nõ¬

Expanded text:
elle autem non potes nisi cum placet id quod cogitaveris. Verum aliquoties contingit ut id quod secundum delectationem placet, secundum rationem non placeat, et ut nondum ipsa rationi acquiescat ad illud ut faciat ipsum quod delectat. Et est quidem in ipsa delectatione quasi quaedam voluntas facti, sed in ipsadelectat assensum confirmet, jam tenetur, sive ad culpam si malum est, sive ad meritum si bonum est. Hoc autem totum quod cogitationis est, et secuta fuerit post propositum, jam obligari incipit adversus alium sponsor, et debitor fit promissionis suae pro veritate servanda ad proximum. Siquidem omisit
Abbreviated transcription (Latin):
sionis spontaneẽ q̃ ad solũ d̾m. ⁊ ad a
ficatione ꝓmissionis spontaneẽ d̾o se obli¬
gare ac debitoiem statuere. Nam qͥ ꝓmuttit
simpłr spondet se factsim aliqͥd. Qui uͦ uo¬
uet ꝯtestatur ꝓmissiõĩs sue ⁊ affirmat ip¬
sam ꝓmissionẽ. uͥ ĩ qͣntũ ÷ ꝓmissio tenet᷑.
in qͣntũ ÷ ꝯtestatio obligatar. uotũ ã aliud
ocultum ÷ ad dñ ⁊ coram deo alid̾ manisest̃
ad đm coram homine. Ocultum uotũ fractũ peccm̃ ÷.
Manifestũ ã uotũ fractum pecc̾m ⁊ scandalũ in
illo d̾s ostenditur misto d̾̃s ⁊̃ inꝑxim̃ peccm̃ R si

Expanded text:
m et ad ea ficatione promissionis spontaneae Deo se obligare ac debitorem statuere. Nam qui promittit simpliciter spondet se facturum aliquid; qui vero vovet, contestatur promissioni suae et affirmat ipsam promissionem. Ubi inquantum est promissio, tenetur, inquantum est contestatio, obligatur. Votorum autem aliud occultum est ad Deum et coram Deo, aliud manifestum ad Deum coram homine. Occultum votum fractum, peccatum est. Manifestum autem votum fractum, peccatum et scandalum. In illo Deus offendit
Abbreviated transcription (Latin):
rum ꝯsid̾o uideo quia ñ possum ipe sic̃ expedit
uidentĩ ꝯmitto. ut alat me ⁊ sustintat. ⁊ de meo
mͥ subsidiũ ministret. ⁊ ne forte frauder in aliqͦ
expeto c̃cam mͥ ⁊ det̾minatam pensam ꝯstitui.
qͣntum accipit scilit⁊ unꝰ aliqͥs eon qui eccłie
de seruiunt qͥ intitulo eccłie ꝯscͥpti s̃. p̃bendã
peto ad cotidiam uictus usum. sic̃ ht̃ alius qͥ
in eccłia: qui de eccłia uit ⁊ eccłie seruit.
dat mͥ eccłia ⁊ ꝯcedit illud meo accipiẽs ⁊ sua
reddens ĩ mao mea ñ sua mͥ Aispensans. Quid
¶ inde uidicandũ sentiam in qͥris. Ego tibi
breuit̾ respondeo qr si eccłiam milita tua

Expanded text:
rum considero. Video quia non possum ipse sicut expedit rum considero. Video quia non possum ipse sicut expedit rovidentiam committo, et ut alat me, et sustentet, et de meo mihi subsidium ministret, et ne forte frauder in aliquo, expeto certam mihi et determinatam pensam constitui, quantum scilicet accipit unus aliquis eorum qui ecclesiae deserviunt, qui in titulo Ecclesiae conscripti sunt. Praebendam peto ad quotidiani victus usum, sicut habet alius qui in ecclesia est, qui de ecclesia vivit, et ecclesiae servit. Dat mihi ecclesia et concedit illud, mea accipiens et sua reddens, imo mea non sua mihi dispensans. Quid igitur inde judicandum sentiam inquiris. Ego tibi breviter respondeo: quod si Ecclesiam in vita tua
Abbreviated transcription (Latin):
neutrum innenditũ aut memptũ reliquisse con¬
ꝓbatur. s dicis mͥi. Quom hoc eẽ pot̃ : ego ĩeccła
uictũ ⁊ uestitum emi: eccłiam ñ eni. Scipẽ emii.
p̃bendam emi. corꝑalia tm̃ emi. sp̃uale nichil¬
aut emi. aut emĩe uolui. Dic gͦ mͥ qͥs nom̃ tuum
int̃ noĩa fr̃m̃ asscripsit: quis t inchoio incapi
ħ gratis data sunt. Sñ dicis. Ouem emisti. ⁊ larẽ
ñ emisti. s gͣtis accepisti. Tirnisionẽ ñ emisses:
lanam ñ habuisses. ꝑ arbore p̃cium dfccta disti.
ut fructum eiꝰ gratis manducares: sue ⁊ sp̃s si¬
Satis astuce ingredi existimastis ns que ante¬
mento ridicło. Uide gͦ qͦm ñ emetis ũ ineoder
ꝙ. ñ hũisses sip̃cium ñ dedisses. Aut ce hoc pa¬
eccłiastinẽ em̃e ⁊ corꝑał sustentationis in pen¬
sam p̃ciosñ simonie culpa ꝯꝑare. Scce habeo p̃¬
dia mea aut pecuniã meã qua sꝰtentari possẽ
tunere. S forte tuneo uolentiam pͥncipium
de fectum etatis aut in becillitatem uiriũ mea:¬

Expanded text:
enditum aut inemptum reliquisse comprobatur. Sed dicis mihi: Quomodo hoc esse potest? Ego in Ecclesia victum et vestitum emi, Ecclesiam non emi. Stipem emi, praebendam emi, corporalia tantum emi, spiritualia nihil emi, aut emere volui. Dic ergo mihi: Quis nomen tuum inter nomina fratrum ascripsit? Quis tibi in choro, in capitHaec gratis data sunt. Bene dicis. Ovem emisti, et lanam non emisti, sed gratis accepisti. Tamen si ovem non emisses, lanam non habuisses. Pro arbore pretium dedisti, ut ejus fructum gratis manducares. Satis astute ingredi existimasti commento ridiculo. Vide ergo quomodo non emeris quod non habuisses, si pretium non dedisses. Aut te hoc paEcclesia stipem emere, et corporalis sustentationis impensam pretio sine simoniae culpa comparare? Ecce habeo praedia mea aut pecuniam meam, qua sustentari possem, et vivere; sed forte timeo violentiam principum,rte etiam defectum aetatis aut imbecillitatem virium mea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuicti sñ mĩa deponunt᷑. ꝙ ꝓfecdo sacͥs ordinib ĩ dig¬
n st̃. qui inip̃is sacͥs ordinib peccasse ꝓbantur. Ab
hereticis ad unitatẽ eccłie uenientes aliquotiens le¬
gimus in suis ordinib susceptos. Alĩ siquidẽ here¬
tici insuscipiendis ordinib ñ errabant. S alia cã
erat atq doctrina q̃ eoꝵ fidem impediebat. Simomi
entes ordinantur. qr eos catholicos ñ simoniacos
S dicis mͥ qͦm asimoniato ordinatus ꝑmpositionẽ

Expanded text:
deponuntur, quia profecto sacris ordinibus indigni sunt, qui in ipsis sacris ordinibus peccasse comprobantur. Ab haereticis ad unitatem Ecclesiae venientes aliquoties legimus in suos ordines receptos. Alii siquidem haeretici in suscipiendis ordinibus non errabant, sed alia causa erat atque doctrina quae eorum fidem impediebat. Simonientes ordinantur, quia eos catholicos non simoniacos Sed dicis mihi. Quomodo a simoniaco ordinatus per impositionem
Abbreviated transcription (Latin):
mago nom̃ accepit qui huiꝰ
mali exemplum exiciale pt̾is
reliquid. Est enĩ simonia gr̃a
spũlem pecunia ꝯꝑare uelle.
¶tis sit: zille utiq qui uendit ⁊ ille qͥ emit
eadem sententia feruint᷑. qr eiꝰdem reatus cul
tionis p̃cio ꝓpõito ad maledicendum popłm
d̾i ꝑrexit. de hinchꝰ heresis duo leguntur
auctores pestilentes em̃sisse. Alt̃ sub ꝓpħica
alt̃ sub apłica doctrina. pͥmus gieti magist̃
ẽẽ. uendentium. demde simonanctor udr

Expanded text:
Mago nomen accepit, qui hujus mali exemplum exitiale posteris reliquit. Est enim simonia gratiam spiritualem pecunia comparare velle. Quod cum fit, et ille utique qui vendit, et ille qui emit eadem sententia feriuntur, quia ejusdem reatus culptionis pretio proposito ad maledicendum populum Dei perrexit . Dehinc hujus haeresis duo leguntur auctores pestilentes emersisse: alter sub prophetica, alter sub apostolica doctrina. Prius Giezi magister esse vendentium , deinde Simon
Abbreviated transcription (Latin):
roris illuis participes ñ sunt: ⁊ culpt ꝯscũ ñ existt̃
grã ꝑ illũ datur. ab illo ñ datur. Minist̾ malꝰ ÷.
largitor bonus. Tam̃ minist̃:. Sicut ħetitus. siue
ineo ꝗ officium ht̃. sic simoniac᷑. nã ⁊ ip̃e ħetieꝰ¬
: ꝗͣuis ñ fide : tñ oꝑe mimst̾ malꝰ ÷ ⁊tñ minist̃
est. Malꝰ meo qd̾ simoniacꝰ ⁊: minist̃ uieo ꝙ inof¬
ficiũ ordinatus ÷. Malus ineo ꝗ p̃cium dedit: mi¬
nisf in eoꝙ ordinem. ⁊ officiũ accepit. s dicis mͥ
qͦ mͦ ordinem aut officiũ a cecepere potuit qͥ p̾ciũ
dedit : Audi quomͦ. ad ꝑnitiem. ad ꝑditionem.
solum accipitur. ⁊ tñ accipitur qͣuis adpniciem
aꝰ qui male acipit sicut ad ꝑniciem eius qui ma¬
le dedit

Expanded text:
roris illius participes non sunt, et culpae conscii non existunt, gratia per illum datur, ab illo non datur. Minister malus est largitor, bonus tamen minister est. Sicut haereticus sive in eo quon minister est: Malus in eo quod simoniacus est, minister in eo quod in officium ordinatus est; malus in eo quod pretium dedit, minister in eo quod ordinem et officium accepit. Sed dicis mihi: Quomodo ordinem aut officium accipere potuit qui pretium dedit? Audi quomodo. Ad perniciem, ad perditionem. solum accipitur, et tamen accipitur quamvis ad perniciem ejus qui male accipit, sicut ad perniciem ejus qui male dedit
Abbreviated transcription (Latin):
coiporis imꝑio aĩe sub̾ta: ut nec p̃ter ipsam
aliquando mouerentur: neq adaliquid ẽtͣ
ipsani. pꝰ quam autẽ sp̃s ad u̾sus creatorẽ suũ
ꝑ suꝑbiam intumuit : nũto in suo inferioerius
antique dñationis amisit: ut menbra corpo¬
ris iam eiꝰ imꝑio adinniriã creatoris ulciscen
culpa plecteret᷑ & natura foueretur. Ut
gͥ mobedientia manifesta fieret: unum
in corpore humano mẽbrum. potestati
dĩe subtͣrit ꝑ quod posteritas in carne se¬
minanda fuit: ut om̃s qui ꝑ illud gen̾ant᷑
se filios inobedientie ẽẽ. intelligant: ⁊ ex sua
ongine quales ⁊ exqualib generantur ag¬
noscant. Quia gͥ in hoc mñbro ꝑ quod huma¬
na ꝓpago transire debuit᷑ signum inobe¬
dientie positũ ⁊: cunctis ꝑillud ftanseue¬
tib manifeste ostenditur: qm̃ cũ cułpa tłi¬
obedientie gn̾ant᷑. Quasi etũ in ip̃o titulo
qui porte ui scͥptus ⁊ ꝑ quam transeunt:
agnoscunt unde ueniunt. ⁊ quo uadant.

Expanded text:
m aliquando moverentur, nec ad aliud contra ipsam. Postquam autem spiritus adversus creatorem suum per superbiam intumuit, merito in suo inferiori jus antiquae damnationis amisit, ut membra corporis jam ejus imperio ad injuriam creatoris ulciscendatenus simul et culpa plecteretur, et natura foveretur. Ut igitur inobedientia manifesta fieret unum in corpore humano membrum potestati animae subtraxit, per quod posteritas in carne seminanda fuit, ut omnes qui per illud generentur se filios inobedientiae esse intelligant, et ex sua origine quales et ex qualibus generentur agnoscant. Quia ergo in hoc membro per quod humana propagatio transire debuit signum inobedientiae positum est, cunctis per illud transeuntibus manifeste ostenditur quod cum culpa inobedientiae generantur. Quasi enim in ipso titulo qui portae inscriptus est per quam transeunt, agnoscunt unde veniunt et quo vadunt
Abbreviated transcription (Latin):
sttaret᷑: ut iea unũ inueniret᷑ quod regeret. &
alind qͦd regeretur. Ad iuncta ⁊ de inde foris in
carne ⁊̃ discretio sensuum. Que ꝙ quantum
ad uirtutẽ sacͣmenti in ꝯrugio necc̃ia ñ fuit:
s q sñ ea iofficio ꝯuigii ministeriũ generan¬
di impleri ñ potuit. Sic gͥ ante peccatum in¬
stitutũ suit ꝯuigiũ: & ꝯugii officiũ: utrũq

Expanded text:
straretur, ut in ea unum inveniretur quod regeret, et straretur, ut in ea unum inveniretur quod regeret, et totum quod regeretur. Adjuncta est deinde foris in carne etiam discretio sensuum, quae quidem quantum ad virtutem sacramenti in conjugio necessaria non fuit, sed quia sine ea in officio conjugii ministerium generandi impleri non potuit. Sic igitur ante peccatum institutum fuit conjugium et conjugii officium, utrumque