comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adme. Ego sum ikx nazaremis:quez
tu psequeris. Et qui mecum erant. li¬
men quidẽ uiderunt: uocẽ autem non
audicrunt eius qui loquebaxtur mecũ
et dixĩ.quid faciam domine: Domir
aũt dixit adme. Surgens uade dama¬
scum: ⁊ibi tibi dicctur deomnib qre
te oporteat facere. Et cumnuderemp̃
claritate lumins illius. ad manus deq¬
ductus. acomitib. ueni damascum.
Anamas aũt quidam uir m legem te¬
stimomum hñs ab omnnb habitãtib
uideis: ueniens adme ⁊ astans. dix̃ mͥ.

Expanded text:
ad me ego sum Iesus Nazarenus quem tu persequeris et qui mecum erant lumen quidem viderunt vocem autem non audierunt eius qui loquebatur mecum et dixi quid faciam Domine Dominus autem dixit ad me surgens vade Damascum et ibi tibi dicetur de omnibus quae te oporteat facere et cum non viderem prae claritate luminis illius ad manum deductus a comitibus veni Damascum Ananias autem quidam vir secundum legem testimonium habens ab omnibus habitantibus Iudaeis veniens ad me et adstans
Abbreviated transcription (Latin):
turgentib geminis erupant flores.
Quiꝰ foliis dilatatis: mamigdalas
de formati sunt. Ptulit ergo moyse
om̃s uirgas de ꝯspectu domim ad cũc¬
tos filio israel: uideruntq ⁊ receper̃¬
singuli uirgas suas. Urẽ q dominy
admoysen. Referuirgam.iaron ita¬
b̾naculum testimonui: ut ẜuetur ib
ĩsignum rebellium filiorum ifrł: et
moriantur. Fecitq moyses: sic̃ pre¬
ceperat dominus. Bixerunt aũt fili

Expanded text:
turgentibus gemmis eruperant flores turgentibus gemmis eruperant flores qui foliis dilatatis in amigdalas deformati sunt protulit ergo Moses omnes virgas de conspectu Domini ad cunctos filios Israhel videruntqi virgas suas. Dixitque Dominus ad Mosen: Refer virgam Aaron in tabernaculum testimonii, ut servetur ibi in signum rebellium filiorum  Vulg. amoriantur. Fecitque Moses sicut praeceperat Dominus. Dixerunt autem fili
Abbreviated transcription (Latin):
puidens castrorumlocum. uubes qqr
dni. supeos erat pdiem. cum inceder¬
rent.sumq el euareturarcha. dicebit
morses Gurge domine ⁊ dissipentur
inunicitui: ⁊ fugiant qui odeninte
afacte tua. Cum au̾t de po̾eretur: Mebit
seutere dñe: ad multitudinẽ ercieit
ioterea ortum ẽ mumurppliqĩ dolen
tem.Cumqz clamass ppls ad moyser
orauit moyses dñm. ⁊ absortus ẽ igͥs
uocant q nom̃ loci illius ĩcensio: c̃o
De tribu beniami. phalti filiũ raphr
Detribu⁊ abulon: geddiel filiũ sodi.
De tubiuoseph.scep̃timanasse: gad¬
di filium susi.
De tribu dan: ammihel filiũgemalli.
De tribu aser: sthur filium michahel.
De tribuneptalim: naabi filiũuaphsi.
De tribugad: gubel filium machi.
Hec sunt nomina uirorum: quos
runt ei oms principes uirgas ꝑsigu¬
las trib. Fuerunt qr uirge .xii. absq
uirga a aron. Quas cum posuisszoxyse
cora dño intabnaculo testimonii:
sequenti die regssus inuenit gemi¬
nasse uirgam aaron indomolem: et

Expanded text:
providens castrorum locum. Nubes quoque Domini super eos erat per diem, cum incederent. Cumque elevaretur arca, dicebat Moses surge Domine et dissipentur inimici tui et fugiant qui oderunt te a facie tua cum autem deponeretur aiebat revertere Domine ad multitudinem exercitus interea ortum est murmur populi quasi dolentartem cumque clamasset populus ad Mosen oravit Moses Dominum et absortus est ignis vocavitque nomen loci ilde tribu Beniamin Phalti filium Raphu de tribu Zabulon Geddihel filium Sodi de tribu Ioseph sceptri Manasse Gaddi filium Susi de tribu Dan Ammihel filium Gemalli de tribu Aser Sthur filium Michahel de tribu Nepthali Naabbi filium Vaphsi de tribu Gad Guhel filium Machi haec sunt nomina virorum quosrunt ei omnes principes virgas per singulas tribus fueruntque virgae duodecim absque virga Aaron quas cum posuisset Moses coram Domino in tabernaculo testimonii sequenti die regressus invenit germinasse virgam Aaron in domo Levi et
Abbreviated transcription (Latin):
lii isrł: iurͣ om̃ia que p̃cepat domini
Castra metati sunt ptũmas suas: ⁊
fecti ꝑfamilias ac domos pitrũ suo
Ec sunt generatioẽs aaron.Apr¬
⁊ moysi.indie qua locutus e domi
ad moysen imonte synai. ⁊ hec nõu
liorum aaron. Primogenitus cius
dab. ⁊ inde abiu. ⁊ elcazar. ⁊ ithimai
Nec noĩa filiorum.aaron sacerdotii
quiuncti sunt: ⁊ quorum replete. ⁊
secrate manusut sacerdotio funge

Expanded text:
 omnia quae mandaverat Dominus castrametati sunt per turmas suas et profecti per familias ac domos patrum suorum haec sunt generationes Aaron et Mosi in die qua locutus est Dominus ad Mosen in monte Sinai et haec nomina filiorum Aaron primogenitus eius Nadab dein Abiu et Eleazar et Ithamar haec nomina filiorum Aaron sacerdotum qui uncti sunt et quorum repletae et consecratae manus ut sacerdotio funge
Abbreviated transcription (Latin):
Declit itaq moyses filiisgad ⁊ rubẽ
⁊ dimidic tribin manasse filu iosep
regnumscon regis amorei⁊ regnum
og̾ regis basan: ⁊ terram eorum cu
nͣrbib̾ꝰ sius ꝑcircuitum. Igitur extry¬
xerunt filii gad.dibon. ⁊ astaroth . ⁊
arcer. ⁊ roth. sophan. ⁊ iazeriethaa .⁊.¬

Expanded text:
Dedit itaque Moses filiis Gad et Ruben, et dimidiae tribui Manasse filii Joseph regnum Seon regis Amorrhaei, et regnum Og regis Basan, terram eorum cum urbibus suis per circuitum. Igitur exstruxerunt filii Gad, Dibon, et Ataroth, et Aroer, et Atroth, Sophan, et Jazer, et
Abbreviated transcription (Latin):
uicesimo: et ego
eram insusis castõ.
nani unus de fra¬
tribmcis. ip̃e et
uin exida. ⁊ interrogauicos de iudeis q̃
remanserant et superant decaptiuitate

Expanded text:
vicesimo, et ego eram in Susis castro. nani unus de fratribus meis, ipse et viri ex Juda: et interrogavi eos de Judaeis, qui remanserant et supererant de captivitate,
Abbreviated transcription (Latin):
bes mimitas. Et mittam ignem inci¬
uitates eis ⁊ deuorabit edes illius.
olilctan srł. noli exultare sicut ppłi. qr
forncatus es adeotuo. Dilexistimei¬
cedem: suꝑ omnes areas tritici. Area ⁊
torcular ñ pascet eos. quinumm̃tictũ
eis. Nonhitabunt interradomini. Re¬
pollutum comedit᷑. Non libabunt do¬
mino uinum: ⁊ ñ placebiit ei. Sacrifi

Expanded text:
bes munitas et mittam ignem in civitates eius et devorabit aedes illius noli laetari Israhel noli exultare sicut populi quia fornicatus es a Deo tuo dilexisti mercedem super omnes areas tritici area et torcular non pascet eos et vinum mentietur eis non habitabunt in terra Domini repollutum comedit non libabunt Domino vinum et non placebunt ei sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
reuna regi. uirit qz arcina ad regem. Xo¬
miniis tcus tuus suscipiat uotum tu
ut inss cmam pretioate: et nõ offera
dũodeo meo holocausta gratuita. Emit
crgodo arcam ⁊ boues argenti siclis.l¬

Expanded text:
 Areuna ad regem: Dominus Deus tuus suscipiat votum tuum. ut vis, sed emam pretio a te, et non offeram Domino Deo meo holocausta gratuita. Emit ergo David aream, et boves, argenti siclis
Abbreviated transcription (Latin):
uenennt adte.⁊ ingressi sunt domu
tuam. Eeploratores quippe sunt. ⁊oẽ
teiram ꝯ siderare uencrunt. Tollensq
muilier uiros abscondit: ⁊ ait. ⁊ateorre¬
nennt adme s nescicbam unde essent.
Cumq porta clanderctur intenebris. ⁊
illi pniterericrunt: nescio quo abierãt
Pscquimim cito: ⁊ comprchendetis eo

Expanded text:
enerunt ad te, et ingressi sunt domum tuam: exploratores quippe sunt, et omnem terram considerare venerunt. Tollensque mulier viros, abscondit, et ait. Fateor, venerunt ad me, sed nesciebam unde essent: cumque porta clauderetur in tenebris, et illi pariter exierunt, nescio quo abierunt: persequimini cito, et compr
Abbreviated transcription (Latin):
sicut fuit cum morse. Qi ꝯtradirent
orituo. ⁊ ñ obedient cimctis ẜmonib¬
tius quos precepis ci. moriatur. Tu to
confortare. ⁊ nuliterage. I¬
Isit ergo iosuc filusnum. descitim di¬
os mnros erploratores abscondito. et

Expanded text:
sicut fuit cum Mose qui contradixerit ori tuo et non oboedierit cunctis sermonibus quos praeceperis ei moriatur tu tantum confortare et viriliter age misit ergo Iosue filius Nun de Setthim duos viros exploratores abscond
Abbreviated transcription (Latin):
derem cam illis. Confortart igitur ⁊
estorobustus nalde. ut custodias ⁊ fa¬
cias oẽm legem. quam pccpit tibimo¬
yses ẜuus meus. Ne declines abca ad
decteramuł ad sinistram: ut intelliga
cuncta queagis. Donrecetat uolum̃
legis huius de ore tuo. s medita beris
incodichac noctib. ut custedias et
facias omina que scnpta sunt in eo.
Tuncdinges ianituam: ⁊ incellige
cam. Ecce prccipio tibi: Confortare et
esto robustus. Noli metuere. ⁊ noli ti¬
mert: qm̃ tecumẽ dominus deus tiniꝰ
momibo ad quecumq prereris. Pre

Expanded text:
onfortare igitur et esto robustus valde ut custodias et facias omnem legem quam praecepit tibi Moses servus meus ne declines ab ea ad dextram vel ad sinistram ut intellegas cuncta quae agis non recedat volumen legis huius de ore tuo sed meditaberis in eo diebus ac noctibus ut custodias et facias omnia quae scripta sunt in eo tunc diriges viam tuam et intelleges eam ecce praecipio tibi confortare et esto robustus noli metuere et noli timere quoniam tecum est Dominus Deus tuus in omnibus ad qu
Abbreviated transcription (Latin):
gieget. quem nos numicuparc posfumꝰ
cocionatorem. coq loquatur ad ppłm. ⁊
uisos generaliter diligitur. porro paci¬
ficus ⁊ dilectus domini ab co ꝙ inirg
eius par fuit. ⁊ eum dominus dilcrerit
appellatus ẽ. Nam ⁊ psalmus xlimi. et

Expanded text:
greget, quem nos nuncupare possumus concionatorem, eo quod loquatur ad populum, et iversos generaliter dirigatur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est. Nam et psal
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ iudci phylonis affimãt. Sic̃ ergo
indith ⁊ cobic ⁊ machalrorum libros
ieg quidem eos ecclia. sinter canonicas
senpturas ñ iecipitsic et hec duo uolum¬
ma legat. adcdificationem plebis. nor
ad auctoritatẽ eccliasticorum dogmatr̃
contimandam. Sicui sane septuagita ĩ¬
tprctum mag editio placet. hbercã aro¬
bis olim entatam. Ieq cnim sic nori
cudimus. ut netera destruamus: ⁊ tao

Expanded text:
 ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vete
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ fuum quippe est isrł hic: ꝙ male
ingrecis ⁊ latims codicib muenit in
cut cuim pubia ⁊ iudis institutio ad
uenit. hoc c̃ habitatorib icrłm: ita can¬
ticum canticorum ad cos ꝓpric ꝑtinet a
pfitientes. et patria dignitas ⁊ regni ꝓ¬
prii mentouedicatir nictoritas. Ad ꝑ¬
fectos ubi ñtimor enidit s amor ꝑ¬

Expanded text:
superfluum quippe est hic Israel, quod male in Graecis, et Latinis codicibus invenitur. In cut enim Proverbia, et rudis institutio ad venit, hoc est, habitatoribus Jerusalem: ita Canticum Canticorum ad eos proprie facit, proficientes, et paterna 385 dignitas, et regni proprii merito vindicatur auctoritas. Ad perfectos
Abbreviated transcription (Latin):
sc sorores sue ⁊ cuncti quinonane
cum prius: et comederint cumo
nem indomo cius: ⁊ morierunt sot
cum cap̃. ⁊ ꝯsolati sunt cum suponi
malo ꝙ intulerat dominus supcta¬

Expanded text:
 sorores suae, et cuncti qui noverant eum prius, et comederunt cum eo panem in domo ejus, et moverunt super eum caput, et consolati sunt cum super omni malo quod intulerat Dominus sup
Abbreviated transcription (Latin):
uultus cius formido. Corpus euis qĩ
scuta fusilia: et ꝯpactum squamis se¬
se prem̃tib. Unaum ꝯiungitur. ⁊ ixc
spiraculum quidem inccdit ꝑcas. u¬
na alten adherebunt: et tenentes se
nequa quam seꝑabuntur. Stermta¬
tio eius splendorignis. ⁊ ocli eius ut
palpebre diluculi. Deore cius lamꝑa¬
des pcedunt: sicut tede ignis accẽse.
De nanb cius ꝓcedit fumnus: sic̃ olle
succense atq feruentis. Alitus ełꝰ prr¬
nas arlere facit. et flamina de ore ciy
egreditur. Incollocius morabitur fõ¬
titudo: et faciemeius precedet egestaᷤᷤ
oxnbra cãnium eius: coherentia sibi
mittet ꝯtra cum fulmina: et adlocũ
alium ñ ferentur. Cor eius indurabi¬
tur qĩ lapis: ⁊stringetur qĩ mallca¬
toris incus. Cum sublatus fi̾t. ti¬
mebunt angli et tntipurgabuntũ.
Cum apprchenderit eum gladus: sub¬
sistere non potent nz hasta nr toraxare¬
putabit euim qĩ palcas femim: ⁊ qra¬
si lignum putndumes. Don fugabit
cum sagittanus. instipłam u̾si sunt

Expanded text:
us formido corpus illius quasi scuta fusilia et conpactum squamis se prementibus una uni coniungitur et ne spiraculum quidem incedit per eas una alteri adherebunt et tenentes se nequaquam separabuntur sternutatio eius splendor ignis et oculi eius ut palpebrae diluculi de ore eius lampades procedunt sicut taedae ignis accensae de naribus eius procedit fumus sicut ollae succensae atque ferventis halitus eius prunas ardere facit et flamma de ore eius egreditur in collo eius morabitur fortitudo et faciem eius praecedet egestas membra carnium eius coherentia sibi mittet contra eum fulmina et ad locum alium non ferentur cor eius indurabitur quasi lapis et stringetur quasi malleatoris incus cum sublatus fuerit timebunt angeli et territi purgabuntur cum adprehenderit eum gladius subsistere non poterit neque hasta neque torax reputabit enim quasi paleas ferrum et quasi lignum putridum aes non fugabit eum vir sagittarius in stipulam versi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
um capite illius: Põc iupcum manu
tuam.
E incobelli. nec ultra addas ioqui. Ecec
spes cuis finstrabitur eum: et iudentibꝰ
cunctis precipitabitur. Nonqĩ erudeli
Iuscitabo illum. Quis enm resistere po¬
test nultu meo: Et quis ante dedit iħ
ut reddam ei: Oĩa que subcelosunt:

Expanded text:
um capite illius pone super eum manum tuam memento belli nec ultra addas loqui ecce spes eius frustrabitur eum et videntibus cunctis praecipitabitur non quasi crudelis suscitabo eum quis enim resistere potest vultui meo quis ante dedit mihi ut reddam
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ ut nullum tiniẽt. Omne subli¬
me uidet: ip̃e ẽ rex supumũsos filio sy¬
ꝑbic rendens añt iobdño dixit. Sci
oqr oĩa potes: et nulla te latet cogita¬
tio. Quis ẽ iste qui celat ꝯsilium abs¬
q scĩa:. Ideo insipienter locutus sum.
⁊ que ultra modum cecederent scia
meam. Audi et egoloquar interroga¬
bote: ⁊ rende michi. Auditu aundi¬
udiui te nune au̾t ceulus ius:

Expanded text:
et omne sublime videt ipse est rex super universos filios superbiae respondens autem Iob Domino dixit scio quia omnia potes et nulla te latet cogitatio quis est iste qui celat consilium absque scientia ideo insipienter locutus sum et quae ultra modum excederent scientiam meam audi et ego loquar interrogabo et ostende mihi auditu auriudivi te nunc autem oculus meus
Abbreviated transcription (Latin):
supuenit nob inistis annis
eequo recessit iason ascã terra.
⁊ aregno. Portam succenderũt:
⁊ effuderunt sanguinem inno¬
centem. Et oraminus addñm
⁊ exauditi sumus: et optulimrᷤ
sacrifitium ⁊ similagnie. ⁊ accẽ¬
dimus lucẽnas: ⁊ ꝓpo̾suimus pa¬
nes. Et nunc frequentate dies scc¬
nophegie: m̃sis casteu. Anno .c. oc¬
togesimo octauo.ppłs quiẽ ierosoli¬

Expanded text:
is annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae mensis casleu anno centesimo octogesimo octavo populus qui est Hierosoly
Abbreviated transcription (Latin):
ratus es in me. Et nunc quia scio
tissime regnatus sis. ⁊bĩturus ĩ
ne deleas sem̃ meum post me.nza
raiit dauid sanli. Abiit ergo sanl
runt adtutiora loca.AX¬

Expanded text:
ratus es in me. Et nunc quia scio quod certissime regnaturus sis, et habiturus in ne deleas semen meum post me, neqjuravit David Sauli. Abiit ergo Saul in runt ad tutiora loca
Abbreviated transcription (Latin):
Er nõ assucrus oe̾m tenam ⁊ cunctas
mans insulas fecit tributanas. cnius
fortitudo ⁊ impium ⁊ dignitas. atqrsu¬
blimitas qua ex altauit᷑ mardocheum
scupta sunt. in libris medorum atq
Apud indeos ⁊ acceptabilis pleb̾i fr̃or
suorum: querens bona ppło suo et lo¬
quẽs ea que ad pacem suiseminis per¬
fide erpressi. Hec iutem que secuntin
scupta reipen meditiõe uulgata: queg
corun lingua ⁊ littens ꝯtin̾entur. Et
interim poit finem libri hoc capitulum
sum sompimiꝙ uideram. hec cadem si¬
gnificantis: nec corumquicquam im¬
tum fuit. Pamus fons qui crerat ĩflx¬
quam rex accepit urorem. ⁊uoluit cẽ
ieginam. Dno aut dracones egosu
⁊ aman. Gentes que ꝯuenerant᷑: hus¬

Expanded text:
em terram et cunctas maris insulas fecit tributarias: cujus fortitudo et imperium, et dignitas atque sublimitas, qua exaltavit Mardochaeum, scripta sunt in libris Medorum atqueapud Judaeos, et acceptabilis plebi fratrum suorum, quaerens bona populo suo, et loquens ea quae ad pacem sui seminis perquae sequuntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graecorum lingua et litteris continetur, et interim post finem libri hoc capitulum sum somnii, quod videram, haec eadem significantis; nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluquam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem dracones: ego sum, et Aman. Gentes, quae convenerant, h
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotem ⁊ leuitici genens ferebat.
⁊ptolomeus filius eius. hanc eplam.
phurim: quam dixerunt int̾pretatu
fuisse. lisunachum ꝓtholomei filium
raicilin nec queꝵ prmcipummiex

Expanded text:
sacerdotem et Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filius ejus, hanc epistolam PHURIM, quam dixerunt interpretum esse Lysimachum Ptolemaei filium era
Abbreviated transcription (Latin):
addominum ⁊ saluum fecit dominus
ppłm sinm: libauit qr nos de omnbo
malis. ⁊ fecit signa magna atq porte¬
ta intergentes. Et duas sortes ec̃ pre¬
ccpit: im̾ampplidei. ⁊. alteram cuncta¬
nu gentium. uenitq utraq sors in
statutum exilloiam tpr diem cora deo
iminisis gentibꝰ. Et recordatus est do

Expanded text:
num, et salvum fecit Dominus populum suum: liberavitque nos de omnibus malis, et fecit signa magna atque portenta inter gentes: et duas sortes esse praecepit, unam populi Dei, et alteram cunctarum gentium. Venitque utraque sors in statutum ex illo jam tempore diem coram Deo universis gentibus: et reco
Abbreviated transcription (Latin):
alteram ꝑtem declinent. Donaccipie
psonam nec mimera: qr munera exce¬
cunt celos sapientuim ⁊ mutant u̾b
iustorum Iuste ꝙ iustum ẽ ꝑsequetis.
ut inuas. ⁊ possideas terram quam i¬
dominus deus tuus dedent tibi. Ro¬
altut dm deitiꝰ nec facies tibi ati
ꝯstitues statuam: que odit dñs ds

Expanded text:
tem declinent non accipies personam nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium et mutant uerba iustorum. iuste quod iustum est persequeris, ut uiuas et possideas terram, quam dominus deus tuus dederit tibi. auca: Nec facies tibi atque constitues statuam, quae odit dominus
Abbreviated transcription (Latin):
undomo nabuchedonosor magnie
⁊ nom̃ tuum nõiabitur inuniuiciat
Uncuissit cam introure ubi
rep̃oiti erant thesaur cius ⁊ iussitille
manere eam: ⁊ ꝯstituit quid illidit

Expanded text:
domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur
Abbreviated transcription (Latin):
o. Cun repti fui̾nt ap̃te intraunam
portanim tuanm quas dommnusd̃
tun dabit tibi.uiraut mulier qui fa¬
ciant malum inꝯspectu din deitin et
transgrediantin pictum illius: ut
uadant ⁊ẜmant diis alicnis ⁊ ador¬
celi que ñ precepi ⁊ b̾t fin̾t nunciat¬

Expanded text:
 Cum reperti fuerint apud te intra unam portarum tuarum, quas dominus deus tuus dabit tibi, uir aut mulier, qui faciant malum in conspectu domini dei tui et transgrediantur pactum illius, ut uadant et seruiant diis alienis et adorcaeli, quae non praecepi, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
c iisrł. educes unnuim ac mulierem
quirem sceleratissimam ppetranint
ad portas ciuitatis tue. ⁊ lapidibus
obruentur. Inore duorum aut triu
testium ꝑibit qui intficietur. Remo
occiditur. uno ꝯtrase dicẽte testimo¬
nium. Oamus cestium prima inter¬
ficict cum. ⁊ manus reliqui ppli ce¬
trema mittetur. ut anferas malum

Expanded text:
est in Israel, educes virum ac mulierem, qui rem sceleratissimam perpetrarunt, ad portas civitatis tuae, et lapidibus obruentur. In ore duorum aut trium testium peribit qui interficietur. nemo occidatur uno contra se dicente testimonium. manus testium prima interficiet eum, et manus reliqui populi extrema mittetur, ut auferas malum
Abbreviated transcription (Latin):
finit millotp̃r. qũeres q abcis. Qu
dicabunt tibundicu uititem: ⁊ fa¬
es ꝙ cumq dirciunt qui presunt lo
corum. nec declinabad deeteram id
sinistram. Qui au̾t supbient. nolens
obedur sacdotis impio qui cotpre
ministrat dño deo tuo ⁊ decreto iudiq

Expanded text:
rit illo tempore, quaeresque ab eis, qui indicabunt tibi judicii veritatem et facies quaecunque dixerint qui praesunt locntiam eorum, nec declinabis ad dexteram vel ad sinistram. Qui autem superbierit nolens obedire sacerdotis imperio, qui eo tempore ministra
Abbreviated transcription (Latin):
electorum dei. ⁊ a¬
gnitionẽ uentatĩ
que ẜm pictatem
est inspem ute eter¬
ne. quam ꝓmisit
qui ñ m̃titur. deus anͣte tp̃ra
sclana.manifestauit aũt su

Expanded text:
electorum Dei et agnitionem veritatis quae secundum pietatem est in spem vitae aeternae, quam promisit qui non mentitur Deus ante tempora saecularia; manifestavit autem
Abbreviated transcription (Latin):
donosorrer babylonis iess
⁊ obsedit cam. Et tradidit
dominus inmanus cusio¬
achim regeo uide: ⁊ ptemuasorumdo¬
mus dei. Et asportauit ea interram sem¬
ar. indomumdei sin. ⁊ uasaitulit in
domum thesaum deisin. Et ait ree asph.¬
anat p̃poito eumchorum suorum. ut
introducẽt de filus ifrł. ⁊ desemme regi¬
o ⁊ trrannorum. pueros. iquib nullꝰ
eet macla. decoros forma. ⁊ eniditos oi
sapĩa. cautos scĩa. ⁊ docto disciplina: ⁊¬

Expanded text:
onosor rex Babylonis Hierusalem et obsedit eam et tradidit Dominus in manu eius Ioachim regem Iudae et partem vasorum domus Dei et asportavit ea in terram Sennaar in domum dei sui et vasa intulit in domum thesauri dei sui et ait rex Asfanaz praeposito eunuchorum suorum ut introduceret de filiis Israhel et de semine regio et tyrannorum pueros in quibus nulla esset macula decoros forma et eruditos omni sapientia cautos scientia et doctos disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
ni ⁊uenite admotem amorreorum
⁊ ad cetera que ci ꝓrima sunt cãpestri¬
aatqz montana ⁊humiliora loca ꝯt̃
mendiem ⁊ uix litus maris: terram
chanancorum ⁊ libam. usq ad fluo
magnum eufraten. En inquit tͣcli¬
diuob̾. ingredimim ⁊ possidete cam:
sr qua uirauit dominus patrib uri¬

Expanded text:
orum et ad cetera quae ei proxima sunt campestria atque montana et humiliora loca contra meridiem et iuxta litus maris terram Chananeorum et Libani usque ad flumen magnum Eufraten en inquit tradidi vobis ingredimini et possidete eam super qua iuravit Dominus patribu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem inloco inmundo. Domum au̾
ip̃am raduntrinsecus pcircuitum. ⁊
spargi puluerem rasure extraurbemĩ
loco inmundo: lapides qz alios repo¬
in phiis qui ablati fu̾int. ⁊ luto alio
linin domum. Sin aut postquam e¬
ruti sunt lapides. ⁊ pulius clatus. ⁊
alia terra lita. ingressus sacerdos inḋ¬

Expanded text:
itatem in loco inmundo domum autem ipsam radi intrinsecus per circuitum et spargi pulverem rasurae extra urbem in loco inmundo lapidesque alios reponi pro his qui ablati fuerint et luto alio liniri domum sin autem postquam eruti sunt lapides et pulvis elatus et alia terra lita ingressus sacerdos vid
Abbreviated transcription (Latin):
fuit locus lepre. postquam uestis
lota: abrumpet eum. ⁊ asolido di¬
det. Quod siultra appariit inhi
cis que prius inmaclata erant:
uolatilis ⁊ naga digni coo bui
cessauerit. lauabit ea que pura si¬

Expanded text:
it locus leprae postquam vestis est lota abrumpet eum et a solido dividet quod si ultra apparuerit in his locis quae prius inmaculata erant lepra volatilis et vaga debet igne conburi si cessaverit lavabit ea quae pura su
Abbreviated transcription (Latin):
nis. mmmundus erit: ⁊tunc iudica¬
bitur huc uitio subiacẽ cum ꝑmom̃¬
ta singla adhereserit cam illius atoꝰ
creuerit fedus humor. Omne stratum
in quo dormierit ĩmundum erit: ⁊ubi¬
cumq sederit. Siquis hõmum tetige
spum. Qui tetigent c̾mnem eius la¬

Expanded text:
 tunc iudicabitur huic vitio subiacere cum per momenta singula adheserit carni illius atque concreverit foedus humor omne stratum in quo dormierit inmundum erit et ubicumque sederit si quis hominum t« Qui tetigerit c
Abbreviated transcription (Latin):
nũ est ⁊ data ẽ uob̾ut portetis imiqta¬
tem multitudims. ⁊ rogetis ꝓea ĩcon¬
spectu domim. p̃ẜtim cum de sangin¬
ne illius ñ sit illatum intra seã. ⁊ com¬
ta est hodie uictima ꝓpecc̃o. ⁊ holocau¬
stum: coram dño. michi accidit: qd
uides. Qũo potui comedere cam. aut¬

Expanded text:
um est, et data vobis ut portetis iniquitatem multitudinis, et rogetis pro ea in conspectu Domini, praesertim cum de sanguine illius non sit illatum intra sancta, et comta est hodie victima pro peccato, et holocaustum coram Domino: mihi autem accidit, quod vides. Quomodo potui comedere eam
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciens. si creuisse dprehend
lepra. ꝑseuerans erit: Pollutum
icabit uestim̃tum ⁊ omne inqu
erit inuenta: ⁊ id circoꝰ buretun
minis. Quod si eam inderit nõ
is. Et cum uiderit facion quider
stinam ñ reu̾sam. nec tam̃ circui
pram. ĩmundum iudicabit. ⁊ il

Expanded text:
aspiciens si crevisse deprehenderit lepra perseverans est pollutum iudicabit vestimentum et omne in quo fuerit inventa et idcirco conburetur flammis quod si eam viderit non aliis et cum viderit faciem quidem pristinam non reversam nec tamen crevisse lepram inmundum iudicabit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ domus nuntias sacdoti: ⁊ dicet. Qua¬
si plagalepre: indetur michi eẽ ĩdono
mea. At ille precipiet ut efferant uni¬
usa de domoprius quam ingrediat᷑
cam ⁊ udeatur utrum lepra sit: ne ĩ¬
munda fiant ommna que indomo st̃.
Intrabit q postea: ut ꝯsideret domus
lepram. Et cumuiderit inparictibus
illius qi ualliclas pallore sine ruboẽ
de formes. ⁊ humiliores suꝑ fitie reli¬

Expanded text:
st domus nuntians sacerdoti et dicet quasi plaga leprae videtur mihi esse in domo mea at ille praecipiet ut efferant universa de domo priusquam ingrediatur eam et videat utrum lepra sit ne inmunda fiant omnia quae in domo sunt intrabitque postea ut consideret domus lepram et cum viderit in parietibus illius quasi valliculas pallore sive rubore deformes et humiliores su
Abbreviated transcription (Latin):
mine eius appellate sunt auothiaur.
i. oppida iair usq inp̾sentem diem:
intena galaad. Mortuusq ẽ iar: ac
sepultus ĩlococin ẽ uocabulum cham¬
on. Filii. aũt isrł peccatis ueterib iun¬
gentes noua: fecerunt mala in ꝯspec¬

Expanded text:
mine eius appellatae sunt Avothiair id est oppida Iair usque in praesentem diem in terra Galaad mortuusque est Iair ac sepultus in loco cui est vocabulum Camon filii autem Israhel peccatis veteribus iungentes nova fecerunt malum in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ⁊uiuite: ne forte comburatur ũ
ignis domus ioseph: ⁊ deuorabit. et
u̾titis inabsinthium iuditium. ⁊ iuisti¬
tiam interra relinquitis: facientem ar
Quiuocat aquas maris. ⁊ effundit aq̃
suꝑfaciem terre. dominus nomen eui:
Qui subridet uastitatem suꝑ robustu:¬

Expanded text:
 vivite: ne forte comburatur ut ignis domus Joseph, et devorabit, et vertitis in absinthium judicium, et justitiam in terra relinquitis. Facientem ArcQui vocat aquas maris, et effundit eas super faciem terrae: Dominus nomen ejus. Qui subridet vastitatem su
Abbreviated transcription (Latin):
catores ꝓpu̾mei qui dicunt. ñ appro
cius: ea que coruerant in staurabo. Et
reedificabo eimisic radicbo antiquis
ut posfideant reliquias ydumce: ⁊ os
natioes. coꝙ ĩ nocatum sit nom meu
supcos. dicit dominus faciens hec. Ec¬
ce dics ueniunt dic̃ dominus. ⁊ com¬
pbendet arator messorem ⁊ calcator u¬
uc mittẽtem sem. Et stillabũt motes¬

Expanded text:
icunt non adpropeius et ea quae corruerant instaurabo et reaedificabo eum sicut diebus antiquis ut possideant reliquias Idumeae et omnes nationes eo quod invocatum sit nomen meum super eos dicit Dominus faciens haec ecce dies veniunt dicit Dominus et conprehendet arator messorem et calcator uvae mittentem sem
Abbreviated transcription (Latin):
filias heth. Si accepit iacoburoremde
stirpe huius tere. nolo muere.MAll¬
Ocauit itaq rsaac iacob⁊ benedir. pre

Expanded text:
filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit pr
Abbreviated transcription (Latin):
ultra. hec fiant. s nec ꝓcedant inpluri¬
mum: ex qua sunt malicie.itaut regi¬
b molestia importetur. Tunc recitati
biis que arege artarrerse seripta fuerat:
ratyinus. ⁊ sabellius seriba et qui cum
hus ꝯstituti erant iungentes festinan¬
teruenerunt mierlm cu̾m equitatu et
turbi ⁊ agmine ⁊ cepunt ꝓhibe edifica¬
tes. Et uãcabãt abedificatioẽ templi

Expanded text:
ultra haec fiant, sed nec procedant in plurimum ea quae sunt malitiae, ita ut regibus molestia inportetur. tunc recitatis his quae a rege Artaxerse scripta fuerant, Rathimus et Sabellius scriba et qui cum his constituti erant iungentes festinanter venerunt in Hierusalem cum equitatu et turba et agmine, coeperunt prohibere aedificantes, et vacabant ab aedificatione templi
Abbreviated transcription (Latin):
gnam omnib uẽnaculis suis. ⁊ om̃i¬
b magr̃atib medie ⁊ psis. ⁊ omnib
purpur̾atis ⁊ pretorib.⁊ ꝯsulib. ⁊ pre¬
⁊bibissent: saciati reu̾tebantur. T̃ unc
danus rex ascẽdit incubiculo suo⁊ dõ¬
munt: et ex ꝑge fẽs ẽ. Tumnc illi tres iu¬
uenes corporis custodes qui custodie¬
bant corpus regis: dixerunt alt̾ alteri.
Dicamus unus quisqz mĩm ẜmonem
qui precellat: et cuiuuscumq appannt
ẜmo sapientior altenus. dabit illi daiͣ
inauro bibere. et suꝑ aurum dormire.
⁊ curum aurcum freno ⁊ cydanm bys¬
sinam ⁊ torquem auream circa colb
suam et cognatus dami uocabitur. C̃c̃¬
crer ⁊ purpurati intue

Expanded text:
ernaculis suis et omnibus magistratibus Mediae et Persis et omnibus purpuratis et praetoribus et consulibus et praebibissent et satiati revertebantur, tunc Darius rex ascendit in cubiculo suo et dormivit et expergefactu tunc illi tres iuvenes, corporis custodes qui custodiebant corpus regis, dixerunt alter altero: dicamus unusquisque nostrum sermonem, qui praecellat; et cuiuscumque apparuerit sermo sapientior alterius, dabit illi Dariuin auro bibere et super aurum dormire et currum aureo freno et cidarim byssinam et torquem circa collum, apientiam suam et cognatus Darii vocabitur. rex et purpurati intueb
Abbreviated transcription (Latin):
giosa. et indomo commnuni. Aq̃ frigida
amme sitienti: ⁊ nuntius bonus deter¬
ra longinqua. Fons turbatus pede. ⁊
est ei bonum: sic qui ꝑscructator ẽ ma¬
iestatis. opprimeturaglia. Si c̃ urbs pa¬
tẽs ⁊ absq murorum ambitu: ita ⁊ uir
quin põt inloquẽdo cohibe sꝑ̃m suum¬
yomodo nir estate.⁊ pluuieMY
imesse: sic udecẽs est stulto głia. Bi¬
sicut auis adalta trans uolans. ⁊ passer
quolibet uadens: sic maledictum frustra
platum.inqueo piam suꝑueniet. Na¬
gellum equo ⁊chamus asmo: ⁊uirga

Expanded text:
giosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, etnon est ei bonum: sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir, qui non potest in loquendo cohibere somodo nix in aestate, et pluviae in messe: sic indecens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transvolans; et passer quo libet vadens: sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet. Flagellum equo, et chamus asino, et virga
Abbreviated transcription (Latin):
manus suas: et quiuades se offesunty
debitis. Si enpmñht unde restituat. p
cãe est. ut tollas opiitum decubilituo
re transgrediaus tminos atiquos. quo
posuerunt patres tui. uidisti nnnumue¬
locem mopere suo: coram regib stabit.
necent ante ignobiles.AI
Riando sederis ut comedas cumpncipe.
diligenter attende que põita sunt ante
faciem tuam: ⁊ statuc cultrum ĩguiture.
tuo: si tn habes inpotestate. aiamtuam.
Ne desideres decibis eius: in quoẽ panis
mẽdacii. Holi laborare ut diteris: s pru¬
dẽtictue pone modum. Pecrigas oculo
tuos adopes quas hre non potes. ꝙ fo

Expanded text:
manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis: Si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo? Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui. Vidisti virum velocem in opere suo, coram regibus stabit, nec erit ante ignobiles quando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende quae posita sunt ante faciem tuam et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam ne desideres de cibis eius in quo est panis mendacii noli laborare ut diteris sed prudentiae tuae pone modum ne erigas oculos tuos
Abbreviated transcription (Latin):
chxum iudeum sedentem ante fores rx¬
cettu amici. Iube paran ercels amitrabẽ
hntem altitudinis quinquaginta er¬
bitos: et dic mane reguit appe̾ndatur
geletus adꝯmnium. Placuit ei ꝯsili¬
Octem illam rex duxit insõpnem.
eius

Expanded text:
cheum Iudaeum sedentem ante fores receteri amici iube parari excelsam trabem habentem altitudinem quinquaginta cubitos et dic mane regi ut adpendatur ge laetus ad convivium placuit ei consilinoctem illam rex duxit insomnem ius
Abbreviated transcription (Latin):
exordium fuit. Tertioigitur ã¬
no imꝑii sui fecit grande ꝯuiui¬
um cunctis principib ⁊ puen
sius fortissimis psarum ⁊ me¬
dorum inclitis. ⁊ pre fcls ꝓuĩtia¬
rum. coram se: ut ostenderet di¬
uitias glie regnisin ac magni¬
tudinem. atq iactantiam potẽ¬
tie sue. multo tp̃r .c. indelicet. et¬

Expanded text:
tio igitur anno imperii sui fecit grande convivium cunctis principibus et pueris suis fortissimis Persarum et Medorum inclitis et praefectis provinciarum coram se ut ostenderet divitias gloriae regni sui ac magnitudinem atque iactantiam potentiae suae multo t
Abbreviated transcription (Latin):
phauit. Porro simplicitas clo¬
quii. delococi inquo natus est
accidit: Euit enim anathotitẽ.
quic usq hodie uiculus tribus
abicro solimis distans militibꝰ
sacdos exsaclotib. ⁊ ĩmatus u¬
tero scificatus. uͥginitate sua c¬

Expanded text:
it. Porro simplicitas eloquii, de loco ei in quo natus est accidit. Fuit enim Anathothites, qui est usque hodie viculus, tribus ab Jerosolymis distans millibus; sacerdos ex sacerdotibus, et in matris utero sanctificatus: virginitate sua e
Abbreviated transcription (Latin):
ueiba emĩastẽ. filii dauid regis
ierłm Suꝑfluum qmppe est hicis¬
rahel qd male in grecis ulatis
codicib m̃enit᷑ In cantico autem
canticoꝵ nec filius danid reris¬

Expanded text:
Ecclesiastae filii David, regis Jerusalem: superfluum quippe est hic Israel, quod male in Graecis, et Latinis codicibus invenitur. In Cantico autem Canticorum nec filius David, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tribus. et ad totũ ꝑtinet isrłi. et
quomõ cõtẽp̃tus mundi nõ insi
metropolitis cõuent. hoc est ha
siderant. ad incipientes ĩ proficiẽ
tes et paterna dignitas. et regui
ꝓprii nerito indicatur anctoritas

Expanded text:
tribus, et ad totum pertinent Israel: et quomodo contemptus mundi non nisi metropolitis convenit, hoc est, hasites, et paterna dignitas, et regni proprii merito judicatur  Ms
Abbreviated transcription (Latin):
iiquitatũ illius. Qm̃i auris
li audit omĩa: ⁊ tumultus mii¬
muracionũ non abscondetur
Custodite ergo uos a murmmi
os aũt qd̃ mẽtitur occidit aũ¬

Expanded text:
iniquitatum. illius. quoniam auris zeli audit omnia, et tumultus murmurationum non absconditur. custodite ergo uos a murmuraos autem, quod mentitur, occidit a
Abbreviated transcription (Latin):
clesia̾sten. et cantiũ santicorum.
ueteri septuaginta int̾pretũ aut¬
toritate reodidi: uel ante posins
lineis suꝑflua ques designans.
uł stellis titulo p̃notans: ea que
minus habebantur interserens
ut plemus o paula ⁊ eusto¬
chium cognostanis. quis in libris
nostris minus sit qi ᷤ ne redũ¬
det necno etiam ia que ĩper
translatores. mał inlingwam
nostram de grecosmone uerte.¬
rant oblitterans iantiquans:
cunosissima mͣtat correri Et ubi
prepostero orome ntrr puerioise¬
tenciamum fuit limen ereptim
sius locis restituers. feci intellai
qd ͣ latebat. Portomu eo libro qui
aplensq sapiẽtia alomoĩs ĩlmu¬
bitur. et i ecacistis quem librũ
ibesu filii syract nullus ignorat
calamum temperim. tantũmõ
canonicas scriptusis nobis em¬
endare desiceraus ⁊ studiũ meũ
certis magis qmͣ dibis ꝯmẽdide

Expanded text:
clesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis commendare
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ cãticorũ salonionis Sicuti.
tribus. et ad totũ ꝑtinet isrłi. et
quomõ cõteptus mundi nõ mu
metropolitis cõuenit. hoc est ha
siderant. ad incipentes i proficiẽ¬
tes. et paterna dignitas. et regni
ꝓprii mento in dicatur anctoritas.
discipulos. sed amor. ꝓpriũ noiũ¬

Expanded text:
ticum Canticorum Salomonis. Sicut enim tribus, et ad totum pertinent Israel: et quomodo contemptus mundi non nisi metropolitis convenit, hoc est, hasiderant. Ad incipientes, et proficientes, et paterna 385 dignitas, et regni proprii merito vindicatur auctoritas. discipulus, sed amore, pr
Abbreviated transcription (Latin):
clesia̾sten et cantitũ canticorum
ueteri seꝑmaginta int̾pretũ aut¬
toritate reodidi. uel ante positis
liueis suꝑflua queq designans.
uł stellis titulo p̃notans. ea que
minus habebantur inrersereuo
ut plemus o paula ⁊ eusto¬
chium cognostatis. quid in librais
nostris minus sit qd ne redũ¬
det. necno etiam la que iem
translatores mał in lngiam
nostram de greto smone uerie¬
rant obliterans iarquas.
cunosissima utat correri Et ubi
prepostero orꝯme itrs ꝑuerio sẽ¬
tencianum fuit limen ereptimi
sins locis restitueis: feci intelliar
qd ͣ latebat. Portoru eo libro qui
apleasq sapac̃tia alomoĩs ilm¬
bitur: et in eccicistis quem librũ
ibesu filii syrach nillus ignorat
calamum temperin. tantũmõ
canouicas striptups nobis eu¬
endare desiceraus ⁊ studm̃ meũ
certis magis qmͣ dibus ꝯmẽtide

Expanded text:
clesiasten, Canticum Canticorum, veteri Septuaginta Interpretum auctoritati reddidi, vel antepositis lineis, ÷ superflua quaeque designans, vel stellis + titulo praenotatis, ea quae minus habebantur, interserens: quo plenius, o Paula et Eustochium, cognoscatis quid in libris nostris minus sit, quid redundet. Nec non etiam illa, quae imperiti Translatores male in linguam nostram de Graeco sermone verterant, oblitterans et antiquans, curiosissima veritate correxi. Et ubi praepostero ordine atque perverso, sententiarum fuerat lumen ereptum, suis locis restituens, feci intelligi quod latebat. Porro in eo libro, qui a plerisque Sapientia Salomonis inscribitur, et in Ecclesiastico, quem esse Jesu filii Sirach, nullus ignorat, calamo temperavi: tantummodo Canonicas Scripturas vobis emendare desiderans, et studium meum certis, magis quam dubiis comme
Abbreviated transcription (Latin):
pbumum: qñ ꝯmonebũt᷑ custodeͤ
domꝰ ⁊ nutabunt uiri fortissimi.
et ociose erũt molentes inuni-¬
nuto nimero: ⁊ tenebrescẽt in¬
dentes per forannĩa. et claudẽt
ostia ĩplatea in hmilitate nocd
molentis. et asurgent as no¬
cem uolucris: et obsurdescent
om̃s filie carminis. Excelsũ sꝑ¬
quoq timebũt. ⁊ formidabũt
in uia. Nlorebit amigdalus. in

Expanded text:
es domus et nutabuntur viri fortissimi et otiosae erunt molentes inminuto numero et tenebrescent videntes per foramina et claudent ostia in platea in humilitate vocis molentis et consurgent ad vocem volucris et obsurdescent omnes filiae carminis excelsa quoque timebunt et formidabunt in via florebit amigdalum
Abbreviated transcription (Latin):
ribus elementor subtilit̾ dissentes isto testi
ꝑcerunt. uel exꝑunentis tertissis probaunt
Iud nãq in psalnuis aut figrtate dictum
rtẽ accipi potest. ut qm teli itre nomĩe sepe¬

Expanded text:
ribus elementorum subtiliter disserentes isto testimribus elementorum subtiliter disserentes isto testimperceperunt uel experimentis manifestissimis probauerunt. illud namque in Psalmis aut figurate dictum recte accipi potest, ut, quoniam caeli et terrae nom
Abbreviated transcription (Latin):
tale est nõ celũ s sta sit Non .ii. tũilocis ss
eciã qualitatib ebementa distigui. ut ꝓ qͣli
tatib ppriis eciã loca ppria sortirẽtur. aqua
scilic suꝑ fr̾am que eniã si sub terra stat ã
labitur sicut ini autus cauenusq abdatis
nõ tñ ea terre ꝑte quã supͣ. ss ea qͣm infra se
habet continetur Nam si exꝑte suꝑiore
fu̾it ꝑs ulla f̾re dilapsa nõ mauet suu aqͣm
s ea prupta dmigitur ⁊ ꝑgit ad t̾rã quo ueĩ¬
ens conqmescit tãqͣ inleco suo. ut supra sit
aqua subter aũt t̾ra Unde cognoscitur qͥa
etiã supͣ aquas cum ess. nõ in ip̃s aqͥs poꝵ¬
tabatur. s compage t̾re tenebatur. sicut se¬
se hent canere speluncar. Hic occurrit ad¬
mon̾e cauendum errorem quẽ in libro pu¬
mo cauendũ monmi. neforte quia sc̃prtum
est in psamus. fundauit t̾rã sun aquam
arbitretur aliq̃s nr̃m adu̾sus istos te põde¬

Expanded text:
tale est, non caelum sed terra sit; non enim tantum locis, sed tale est, non caelum sed terra sit; non enim tantum locis, sed etiam tatibus propriis etiam loca propria sortirentur: aqua scilicet super terram, quae etiam si sub terra stat aut labitur, sicut in antris cavernisque abditis, non tamen ea terrae parte quam supra, sed ea quam infra se habet, continetur. Nam si ex parte superiore fuerit pars ulla terrae delapsa, non manet super aquam, sed ea perrupta demergitur et pergit ad terram: quo ueniens conquiescit tamquam in loco suo, ut supra sit aqua, subter autem terra. unde . cognoscitur, quod etiam super aquas cum esset non ipsis aquis portabatur, sed conpage terrae tenebatur, sicut sese habent camerae speluncarum. Hic occurrit admonere cauendum errorem, quem in libro primo cauendum monui, ne forte, quia scriptum est in Psalmis: fundauit terram super aquam, arbitretur aliquis nostrum aduersus istos de ponde
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm delis istos ita refeilere ut tucat scõm
oĩpotenciã dei tui ciuicta posswbilia sũt opo¬
tere nos credere. aquas eciã tã gnes quã
sunt sidera suꝑ fusas Qunc enĩ quc̃ad¬
modũ teus instituerit naturas rey ẜm
oꝑari Neq emim si uelit deus sub aqͣ oleũ
aliqͥndo man̾e non fieret: õ ex eo tñ
olei natura nob̾ ẽẽt incognita quodita frã
sit ut appendo suũ locum. eccã si suꝑfusa fũit
ꝑrumpat aquas eisq se suꝑ positã collocet.
Nunt gͦ quenmꝰ utrũ coubitor rer qui oĩa
in mensura ⁊ uum̾o ⁊ pontere disposut ñ
unum locũ souder a quas cura tram tribue¬
rit. s ⁊ suꝑ celum quod ultra luuitẽ aeris
tutũfusum atq solidatũ est Quod qui ne¬
gant esse credendum deponderib elemẽto¬
rum argumentant᷑. negantes ullo mõ ita
desup quasi quodami pauimẽto solibatũ oẽ
celum. ut possit aquar põrdera sustin̾e. quod
talis soliditas insi in terriꝰ eẽ nõ possit ⁊ qͥtqͥ

Expanded text:
tos debet ita refellere, ut dicat secundum omnipotentiam Dei, cui cuncta possibilia sunt, oportere nos credere, aquas etiam tam graves, quam sunt sidera, superfusas. Nunc enim quemadmodum Deus instituerit naturas rerum, operari. Neque enim si vellet Deus sub aqua oleum aliquando manere, non fieret; non ex eo tamen olei natura nobis esset incognita, quod ita facta sit, ut appetendo suum locum, etiam si subterfusa fuerit, perrumpat aquas, eisque se superpositam collocet. Nunc ergo quaerimus utrum conditor rerum, qui omnia in mensura et numero et pondereum ponderi aquarum circa terram tribuerit, sed et super caelum, quod ultra limitem aeris circumfusum atque solidatum est. Quod qui negant esse credendum, de ponderibus elementorum argumentantur, negantes ullo modo ita desuper quasi quodam pauimento solidatum esse caelum, ut possit aquarum pondera sustinere, quod talis soliditas nisi terris esse non possit et, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
genius aduentu. ut
dantur: Et in ysaia signatum leginius libꝵ
quem scube et pharisei. qui legis luteras y¬
nosse se iactant nõ possunt legere quia signa¬
tus est. nullusq inueniri potuit uisi leo de

Expanded text:
gemus adventu, ut dantur: et in Isaia atque Apocalypsi signatum legimus librum, quem Scribae et Pharisaei, qui Legis litteras nosse se jactant , non possunt legere, quia signatus est, nullusque inveniri potuit, nisi leo de
Abbreviated transcription (Latin):
lex. et sm̾o dñi dehierłm. Et iudicabit uit̾ gẽtes
multas. et arguet ppłmi plurutũ. Et concident gla¬
dios suos iu aratra. ⁊ dilinuas suas tu falces. ⁊
nõ sumet gens contra getitem gladiuu. et non
tuultas. ⁊ arguat prop̾e ppłm indeoruui. Nos em̃

Expanded text:
erbum Domini de Jerusalem: et judicabit inter gentes multas, et arguet populum plurimum, et concident gladios suos in aratra, et zibynas suas in falces, et non sumet gens contra gentem gladium, et non multas, et arguat proprie populum Judaeorum. Nos enim
Abbreviated transcription (Latin):
aut aligua enam facuttate ostendamus aut
nusla dubitacione credamus cẽẽ faasissimũ
atq ita teneamus mediatorẽ nr̃m in quos̃
neq faise phuo sophie loquacitate sedutams
neq false religionis suꝑsticione t̾reamꝰ ⁊ cñ
diuinos libros legimus intãta mulcrtudĩe
ueros intellc̃uũ qui de pancis u̾bis orumtur
⁊ sanitate catholice ficei muniũtur. id potis¬
simũ diliganus ꝙ certum apparue̾it enm
sensisse quẽ legimus. Si auͣt iatet id certe
quos cutũstancia sq̃iture non impedit ⁊ cũ
sana fide concordat. Si aũt ⁊ sqͥiture ccũstãcia
ꝑtractari ac discuti non pot. saltẽ id solu
quod fides sana p̃scribit Aliud est enĩ qͥd
potissimũ sꝙͥptor sensit nõ dinosce. aluid at
ã regulã pietatio crrare. Si utrũq indetur¬
ꝑfc̃e se s̃t fructus legentis Si uõ utrũq iu¬
tan nõ potest eciam si uoluntas scͥptoris ĩ¬
certa sit. sane ficei tõgnami nõ mutile est

Expanded text:
aut aliqua etiam facultate ostendamus, aut nulla dubitatione credamus esse falsissimum: atque ita teneamus Mediatorem nostrum, in quneque falsae philosophiae loquacitate seducamur, neque falsae religionis superstitione terreamur. Et cum divinos Libros legimus in tanta multitudine verorum intellectuum, qui de paucis verbis eruuntur, et sanitate catholicae fidei muniuntur, id potissimum deligamus, quod certum apparuerit eum sensisse quem legimus; si autem hoc latet, id certe quod circumstantia Scripturae non impedit, et cum sana fide concordat: si autem et Scripturae circumstantia pertractari ac discuti non potest, saltem id solum quod fides sana praescribit. Aliud est enim quid potissimum scriptor senserit non dignoscere, aliud autem a regula pietatis perfecte se habet fructus legentis: si vero utrunque vitari non potest, etiamsi voluntas scriptoris incerta sit, sanae fidei congruam non inutile est