comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sclit qui erat mortuus. ⁊ cepit loqͥ.
et dedit illum matri sue. Residet
quippe qui erat mortuus: cum int̾¬
na compunctione reuiuiscit pecca¬
to:. Incipit loqui: cum reducis indi¬
ca iute. cunctis qui peccatum luxe¬
rant ostendit. Redditur matri: cũ
ꝑ sacerdotalis decreta uilicii. cõmu¬
moni sociatur eccłie.¬

Expanded text:
sedit qui erat mortuus, et coepit loqui, sedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
Loculus ĩ quo mortuus effertur:
ma le setura desperati peccatoris.
conscientia est Qui uero sepeliend
portant. uil immunda defideria q̃
hominem rapiunt ĩ interitum
uł ienocima blandientium sũt
uenenata sociorum. Que ptc̃a
nimirum dum fauorib collumt
accumulant: pectantesq contc̃e¬
tu quasi aggereterre obruunt
De quib aubi dicitur. Dimitte e¬
mortuos sepelire mortuos iuos
Mortuos qui ppe mortui sepcli¬
unt: cum pecca tores quiq sui sim¬
les alios nociuo farore demulcẽt.
congestaq pessime ad ulationis
mole. nequa aliqͣndo spe resurgen¬
di potiantur opprimunt. Dño ergo
leculum tangente. funeris bauili
atterunt: quia suꝑni formidine
iidicii attasta conscientia. ⁊ carna¬
lum sepe affluentiam uolupta¬
cum. ⁊ in iuste laudantium turbã
Icohercens. ad seip̃am reu̾titur: uo¬
atiq ad uitam festina respondet
saluatori. Unde recte sequitur. Et
ait Adolescens tibi dico surge Et re¬

Expanded text:
Loculus, in quo mortuus effertur, Loculus, in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quae peccata nimirum dum favoribus tollunt, accumulant, peccantesque contemptu, quasi aggere terrae obruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et re
Abbreviated transcription (Latin):
datio
t hoc iudua erat: et turba
ciuitatis multa cum illa.
Uiduam ẽẽ eccħam: omnis aĩa
que sponsi dominiq sui se morte
redemptam meminit agnoscit
Diuino aũt nutu multa dñm tͤ¬
ba multa uiduam comitabatur
ut iuso tanto miraculo mulci tes¬
tes. multi dei fierent laudatores.
Qmͣ cum udisset dñs: miscd̃ia mo¬
tus suꝑ eam. dixit illi. Noli flerede¬
siste inquit quasi mortuum flerc
quem mox uuum resurgere uide¬
bis. Ubi mystice nouati dogia cõ¬
funditur: qui de sua mundicia
suꝑbe głiatus. humilem penitẽ¬
tum mũdationem euacuare
natur: ueramq matrem eccłian
denatorum fuorum spiritali ex¬
tinctione plorantem. sꝑe uice re¬
donande negat consolari debe. Et
pulchre eungłista dñm pͥus mi¬
scd̃ia motum ẽe super matrem ac
si filium suscitasse testatur: u ĩ
uno nobis exemplum imitande
pietatis ostenderet: in altero fidẽ
mirande pocestatis astrucret
cressit ih̾cet cetigit loculum
hi aũt qui portabant stettr̃t

Expanded text:
datio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam cum vidisset Dominus, misericordia motus super eam, dixit illi: Noli flere. Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui de sua munditia superbe gloriatus, humilem poenitentium mundationem evacuare conatur, veramque matrem Ecclesiam, renatorum suorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et pulchre evangelista, Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet; in altero, fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant steterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
taites appellat quos
aute dixerat super¬
bos: qui ideo nuni¬
rum superbi uocan¬
tur: quia supra mẽ¬
suram se suc condi¬
tioius extollunt.

Expanded text:
tentes appellat quos ante dixerat superbos. Qui ideo nimirum superbi vocantur, quia supra mensuram se suae conditionis extollunt
Abbreviated transcription (Latin):
stam ui brans. Tunc simul omnes
benedixerunt misericordem dñm:
⁊ cõualuerunt animis: nõ solũ
homines. s et bestias ferocissimas
et muros ferreos parati penetra¬
re. Ibant igitur prompti: de celo
habentes aduitorem. et miseran¬
tem eos dñm. Leonum aũt ĩpe¬
tu irruentes hostib: ꝓstrauerũt
ex eis decem milia peditum: ⁊ e¬
quites mille sexcentos. Uniu̾sos
aũt ĩ fugam uerterunt: plures
uero ex eis uulnerati nudi euase¬

Expanded text:
stam vibrans tum simul omnes stam vibrans tum simul omnes benedixerunt misericordem Dominum et convaluerunt animis non solum homines sed et bestias ferocissimas et muros ferreos parati penetrare ibant igitur prompti de caelo habentes adiutorem et miserantem eos Dominum leonum autem impetu inruentes hostibus prostraverunt ex eis undecim milia peditum et equites mille sescentos universos autem in fugam verterunt plures vero ex eis vulnerati nudi evase
Abbreviated transcription (Latin):
lib et equitatũ uniuerso. uenie¬
bat ad uersus iudeos existimans
se cuutatem quidem captam gen¬
tib hĩtaculum facturum: templũ
uero ĩ pecume q̃stu. sicut cetera. de¬
lubra gentiũ hĩturum. ⁊ ꝑ singu¬
los annos uenale sacerdotium nus¬
qͥm recogitans dei potestatem: sed
mente effrenatus. ĩ multitudine
peditum. ⁊ ĩ milib equitum. ⁊ ĩ
ostoginta elephantis considebat
Ingressus aũt uideam. et appropi¬
aus bethsure qd̃ erat in angustolo¬
o᷑ ab iherosolima int̾uallo qͥno
tadioꝵ illd̃ p̃sidium expugnabat
t aũt machabeus ⁊ qui uiu
um illo erant cognouerunt
atpugnari p̃sidia: cũ fletu ⁊ la¬
grimis rogabant dñm. ⁊ om̃is tͣ¬
da simul: ut bonum angelum mͥ¬
tent ad salutem isrx. Et ip̃e pͥnꝰ
machabeus sumptis armis cete¬
ios adort atus est. simul secũ peri¬
cilum subite: et ferre auxilium fã¬
eẽnt: apparuit p̃cedens col eq̃ster
ĩ ueste candida: armis aureis ha¬

Expanded text:
libus et equitatu universo venielibus et equitatu universo veniebat adversus Iudaeos existimans se civitatem quidem captam gentibus habitaculum facturum templum vero in pecuniae quaestu sicut cetera delubra gentium habiturum et per singulos annos venale sacerdotium nusquam recogitans Dei potestatem sed mente effrenatus in multitudine peditum et in milibus equitum et in octoginta elefantis confidebat ingressus autem Iudaeam et adpropians Bethsurae quod erat in angusto loco ab Hierosolyma intervallo quinque stadiorum illud praesidium expugnabat ut autem Macchabeus et qucum eo erant cognoverunt expugnari praesidia cum fletu et lacrimis rogabant Dominum et omnis turba simul ut bonum angelum mitteret ad salutem Israhel et ipse primus Macchabeus sumptis armis ceteros adhortatus est simul secum periculum subire et ferre auxilium fratis apparuit praecedens eos eques in veste candida armis aureis ha
Abbreviated transcription (Latin):
ra. p̃sidium munitũ: cui p̃¬
eit cereas. Machabeus aũt. ⁊ qui
cũ eo erant: letantes obsederunt.
p̃sidium dieb .iiͦii. At hii qui ĩ tur¬
rib erant loci firmitate confisi:
supra modum ma ledicebaut: et
sermones nefandos iactabant. s
cum dies qͥnta illuscesceret iugni¬
ti iuuenes ex his. qui cum macha¬
beo erant accensi aĩmis ꝓpter blas¬
phemiam iuriliterꝰ accesserunt ad
murum: et feroci animo incedentee
ascendebant. S et alii si milit̾ ascẽ¬
dentes: turtes portasq succendere
aegressi sunt: atq ip̃os maledicos
uiuos concremare. ꝑ continuum
aũt biduum p̃sidio uastato: tymo¬
theum occultantem se ĩ quodam
repertum loco. ꝑemerunt. ⁊ fr̃os illiꝰ
gream et appollophanem occider̃t
auib gestis: in hymnis ⁊ confes¬
honib benedicebant dñm: quie
nagna fecit õ isrł: ⁊ ustoriam illi
regis ꝓpinquus ac negocioꝵ p̃posi¬
tus grauiter ferens de his que acci¬
derant: congregatis octoginta mi¬

Expanded text:
raesidium munitum cui praeerat Caereas Macchabeus autem et qui cum eo erant laetantes obsederunt praesidium diebus quattuor at hii qui in turres erant loci firmitate confisi super modum maledicebant et sermones nefandos iactabant sed cum dies quinta inlucesceret viginti iuvenes ex his qui cum Macchabeo erant accensi animis propter blasphemiam viriliter accesserunt ad murum et feroci animo incedentes ascendebant sed et alii similiter ascendentes turres portasque succendere adgressi atque ipsos maledicos vivos concremare per continuum autem biduum praesidio vastato Timotheum occultantem se in quodam reppertum loco peremerunt et fratrem illius Caerean et Apollofanem occiderunt quibus gestis in hymnis et confessionibus benedicebant Dominum qui magna fecit cum Israhel et victoriam illiet propinquus ac negotiorum praepositus graviter ferens de his quae acciderant congregatis octoginta mi
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis fuerat suꝑatus: cõuo¬
cato exercitu ꝑegͥne multitud̾is. ⁊
congregato exercitu. asyano: adue¬
nit quasi armis ideam capturꝰ.
Machabeus aũt ⁊ qui cũ plo cm̃t
appropiante illo dep̃cabant᷑ deum:
caput t̾ra asꝑgentes: lumbosq cli¬
tiis p̃cincti ad altaris crepidinem
ꝓuoluti: ut sibi ꝑpitius. mimicis ã
eorum ẽẽt inimicus:⁊ ad u̾sa retur
sicut lex dicit. Et ita post or̃o neni
sumptis atmis: longius de cuuta¬
te ꝓcedentes: ꝓximi hostib effecti:
resecerunt. Primo aũt solis ortu:
utriq cõ miserunt Isti quidem ui¬
ctorie ⁊ ꝓsperitatis sponsorem cũ
uͥtute dñm hũtes: illi aũt ducem
belli animum habebant. Sed cũ
uehemens pugna eẽc: apparueñt
ad u̾sariis de celo uiri qͥnq in equis
frenis aureis decori: ducatum ui¬
deis p̃stantes. Ex quib duo macda¬
beum medium hñtes. armis suis
circũ septum ĩ columen cõseruabũt
ĩ ad uersarios aũt cela. ⁊ fulmina
iaciebant: ex quo et cecitate confu¬

Expanded text:
Iudaeis fuerat superatus convocato exercitu peregrinae multitudinis et congregato exercitu asiano advenit quasi armis Iudaeam capturus Macchabeus autem et qui cum ipso erant adpropiante illo deprecabantur Deum caput terra aspergentes lumbosque ciliciis praecincti ad altaris crepidinem provoluti ut sibi propitius inimicis autem eorum esset inimicus et adversaretur sicut lex dicit et ita post orationem sumptis armis longius de civitate procedentes et proximi hostibus effecti resederunt primo autem solis ortu utrique commiserunt isti quidem victoriae et prosperitatis sponsorem cum virtute Dominum habentes illi autem ducem belli animum habebant sed cum vehemens pugna esset apparuerunt adversariis de caelo viri quinque in equis frenis aureis decori ducatum Iudaeis praestantes ex quibus duo Macchabeum medium habentes armis suis circumseptum incolomem conservabant in adversarios autem tela et fulmina iaciebant ex quo et caecitate confu
Abbreviated transcription (Latin):
cum quẽ dixerat ei uir dei. ⁊ preoccu¬
pauit eum: et obseruauit se ibi. ñ
semel neq his. Conturbatum est
ergo cor regis syrie pro hac re: et
conuocatis serius sius ait. Quare
nõ iudicatis michi quil proditor
mei sit apd̃ regem isrł. Dixitq unꝰ
seruoꝵ eius. Nequaqͣm dñe mi rex.
s helyseus ꝓpheta qui est ĩ iscł. in¬
dicat regi isrł omĩa uerba q̃cumq
locutus fueris ĩ conclaui tuo. Dixit
eis. Ite et uidete ubi sit: ut mittam
⁊ capiam eum. Annũtiauerunt

Expanded text:
cum quem dixerat ei vir Dei et praeoccucum quem dixerat ei vir Dei et praeoccupavit eum et observavit se ibi non semel neque bis conturbatumque est cor regis Syriae pro hac re et convocatis servis suis ait quare non indicastis mihi quis proditor mei sit apud regem Israhel dixitque unus servorum eius nequaquam domine mi rex sed Heliseus propheta qui est in Israhel indicat regi Israhel omnia verba quaecumque locutus fueris in conclavi tuo dixit eis ite et videte ubi sit ut mittam et capiam eum adnuntiaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
phetarum ad helyseũ
Ecce locus ĩ quo hĩta¬
Inus corant te: angu¬
stus est nobis. Eamꝰ
ꝙ ad iordanem: et tollamus sin¬
guli de silua mat̾ias singulas: ut
dificemus nobis ibi locum ad hĩ¬
tandum. Qui dixit. Ite. Et ait unꝰ
etifrł. Ueni ergo ⁊ tũ cũ seruis tu¬
is rendit. Ego ueniam. Et abiit
cumeis. Cuinq uenissent ad iorda¬
nem: cedebant ligna. Accielit auit
ut cum unus mat̾iam suttidis¬
set: caceret ferrum securis ĩ aqͣm
Exclamauitꝙ ille ⁊ait. Heu heu
heu. dñe mi. Et hoc ip̃m mutuo
acceperam. Dixit aũt homo dei. ubi
cetidit. At ille monstrauit ei locũ
Precidit ergo lignum: ⁊ misit illuc
Natauitq ferrum. Et ait Tolle.
Qui extendit manĩr ⁊ tulit illd̾.
ex aũt syrie pugnabat lc¬
contra isrł. Consilium q in¬
it cũ serius sius dicens. In loco illo
⁊ illo: ponamꝰ iusidias Misit itaq
uir dei ad regem isrł: dicens. Caue
ne tnͣseas in loco illo: quia ibi syri
ĩ insidiis sunt. Misit rex ifrł ad lo¬

Expanded text:
phetarum ad Heliseum ecce locus in quo habitamus coram te angustus est nobis eamus usque ad Iordanem et tollant singuli de silva materias singulas ut aedificemus nobis ibi locum ad habitandum qui dixit ite et ait unus ex illis veni ergo et tu cum servis tuis respondit ego veniam et abiit cum eis cumque venissent ad Iordanem caedebant ligna accidit autem ut cum unus materiem succidisset caderet ferrum securis in aquam exclamavitque ille et ait eheu eheu eheu domine mi et hoc ipsum mutuo acceperam dixit autem homo Dei ubi cecidit at ille monstravit ei locum praecidit ergo lignum et misit illuc natavitque ferrum et ait tolle qui extendit manum et tulit illud ex autem Syriae pugnabat contra Israhel consiliumque iniit cum servis suis dicens in loco illo et illo ponamus insidias misit itaque vir Dei ad regem Israhel dicens cave ne transeas in loco illo quia ibi Syri in insidiis sunt misit rex Israhel ad lo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ profundũ maris. Pusillos hͥ
non etate pueros s malicia ꝑ¬
uulos dicit: sicut ait apls Ma¬
licia paruuli estote: ut sensi¬
bus ꝑfecti sitis.idelis sermo¬

Expanded text:
in profundum maris . Pusillos hic non aetate pueros, sed malitia parvulos dicit; sicut Apostolus ait: Malitia parvuli estote, ut sensibus perfecti sitis . Qui s
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: la tine gła est. Qd̃ ideo
cõmemorandum existimaui:
quia clicit apłs. Si abraham
ex operib iustificatus est: ħt
illi sit etiam qd̃ bene operatur.
a semetip̃o. Si ergo in hoc glifi¬
catus est deus ꝑater ut fructum
plurimum afferamus ⁊ efficia¬
mur xp̃i discipuli: non hoc nr̃e
gle tribuamus ⁊ tanquam hoc
ex ip̃is nobis habeamus. Eius
est enin hec gr̃a: et ideo in hoc
non nr̃a sed eius est gła. LIum¬

Expanded text:
dicitur, Latine gloria est. Quod ideo commemorandum existimavi, quia dicit Apostolus, Si Abraham ex operibus justificatus est, habet illi sit etiam quod bene operatur, a semetipso. Si ergo in hoc glorificatus est Deus Pater, ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli, non hoc nostrae gloriae tribuamus, tanquam hoc ex nobis ipsis habeamus. Ejus est enim haec gratia: et ideo in hoc non nostra, sed ejus est gl
Abbreviated transcription (Latin):
uierba eius in nobis ma¬
nent. qd̾ cunq uoluerimus pe¬
tamus ⁊ fiet nobis: quia si pe¬
timus ⁊ non fit. nõ hoc petimꝰ
qd̾ ht̃ mansio in eo ⁊ nec qd̃ ha¬
bent uerba eius que manent
in nobis: s qd̃ ht̃ cupiditas ⁊ ĩ¬
firmitas carnis que non est ĩ
co. et in qua non manent uer¬
ba eius. Nam utiq ad uerba
aius pertinet oratio illa quam
docuit᷑: ubi dicimus. pater nr̃
qui es in celis. Ab huiꝰ oronis u̾¬
bis et sensib non recedamus pe
ntionib nr̃is: et quicqͥd petimꝰ
net nobis. Tunc enĩ dicenda Ø¬
lunt uerba eius ĩ nobis mane
qnͣdo facimus qd̃ precepit⁊ et
diligimus que ꝓmisit.R¬

Expanded text:
verba ejus in nobis manent, quodcunque voluerimus petimus, et fiet nobis; quia si petimus, et non fiet, non hoc petimus quod habet mansio in eo, nec quod habent verba ejus quae manent in nobis, sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis, quae non est in eo, et in qua non manent verba ejus: nam utique ad verba ejus pertinet oratio illa quam docuit, ubi dicimus, Pater noster, qui es in coelis ; ab hujus orationis verbis et sensibus non recedamus in petitionibus nostris, et quidquid petimus, fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit.
Abbreviated transcription (Latin):
in operib bonis. Sicut dilexit me
pater inquit et ego cdilexi uos: ma¬
nete in dilectione mea. Ecce unde
sunt nobis bona opera. Nam un¬
de nobis essent nisi quia fides ꝑ
dilectionem operatur: Unde aũt
diligeremus ⁊ nisi pͥus diligere¬
mur: Apertissime hoc ĩ epła. sua
idem iste eunͣgelista dixit Nos di¬
ligamus d̾m: qm̃ ip̃e prior dilexit
nõs. Qd̾ aũt ait. sicut dilexit me
pater. et ego dilexi uos: nõ cqua

Expanded text:
in operibus bonis . 2. Sicut dilexit me Pater, inquit, et ego dilexi vos: manete in dilectione mea. Ecce unde sunt nobis opera bona. Nam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur ? Unde autem diligeremus, nisi prius diligeremur? Apertissime hoc in Epistola sua idem iste evangelista dixit: Nos diligamus Deum, quoniam ipse prior dilexit nos . Quod autem ait, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos;
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione mea. Quomodo inane¬
bimus: Audi qd̾ sequitur. Si pre¬
cepta mea inquit seruaueritis:
manebitis ⁊̃ dilestione mea. Di¬
lectio facit precepta seruari: au
precepta seruata faciunt clilectio¬
nem: Sed quis ambigat qd̾ dilectio
precedit: Unde enĩ precepta seruet
nõ habet: qui nõ diligit.e¬

Expanded text:
dilectione mea. Quomodo manebimus? Audi quid sequitur: Si praecepta mea, inquit, servaveritis, manebitis in dilectione mea. Dilectio facit praecepta servari, an praecepta servata faciunt dilectionem? Sed quis ambigat quod dilectio praecedit? Unde enim praecepta servet non habet, qui non diligit.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ĩ me nõ manserit mit¬
tetur foras si cut palmes. et
arescet: et colligent eum. ⁊ ĩ ignem
mittent ⁊ ardet. Ligna itaq ui¬
tis. tanto sunt contemptibiliora
si ĩ uite non manserint: qnͣtogn¬
osiora si manserint. Deniq sicut
dominꝰ dicit. precisa nllis agricola¬
rum usib prosunt: nlłis fabrilib
operib deputantur. Unum edu¬
obus palmiti congruit: aut iuitis
aut ignis. Si in uite non est: in
igne crit. It ergo ĩ igne nõ sit: ĩ
uite sit. Si manseritis inquit ĩme
et uerba mea ĩ uobis manserint.
qd̾̃cũq uolueritis petctis: et fict
uobis. Manendo quippe in xp̃o
quid uelle possunt nisi qd conue¬
nit xp̃o: Quid uelle possunt ma¬
nendo in saluatore ⁊ nisi qd non
alienum est a salute: Aluid quip¬
pe uolumus quia iumus in xp̃o
et aluid uolumus quia sumus
in hoc scło. De mansio ne nanq
huiꝰ scłi nobis aliqͣndo surripit.
ut hoc petamus: qd̾ nobis non
expedire neltimus. Sed absit it
siat nobis si manemus ĩ xp̃o: qͥ

Expanded text:
it, non manserit, mittetur foras sicut palmes, et arescet, et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. Denique sicut Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint: quodcunque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt, nisi quod convenit Christo? Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod non alienum est a salute? Aliud quippe volumus, quia sumus in Christo, et aliud volumus quia sumus adhuc in hoc saeculo. De mansione namque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis non expedire nescimus. Sed absit ut fiat nobis, si manemus in Christo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i non manent ĩ memoria.
fit inueniuntur ĩ uita⁊ nõ com¬
putatur palmes ĩ iute: quia ui¬
tam nõ attrahit ex raclice. Ad hãc
iferentiani uaset qd̾ scriptũ
est: memoria retinentib man¬
data eius ut faciant ea. Multi
enim memoria retinent: ut cõ¬
tempnant. aut etiam derideant
aut oppugnent ea. In his uerba
xp̃i non manent: quia tangũt
quodammodo nõ coherent. Et
ideo illis nõ erunt ĩ beneficium
s in testimonium. Et quia sicĩ¬
sunt eis. ut nõ maneant ĩ eis:
ad hoc tenentur ab eis. ut uidi¬
centur ex eis.RQuatuor an¬

Expanded text:
ejus manent in memoria, nec inveniuntur in vita, non computatur palmes in vite, quia vitam non attrahit ex radice. Ad hanc differentiam valet quod scriptum est, Et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Multi enim memoria retinent, ut contemnant, vel etiam derideant et oppugnent ea. In his verba Christi non manent, qui attingunt quodammodo, non cohaerent: et ideo illis non erunt in beneficium, sed in testimonium. Et quia sic insunt eis ut non maneant in eis, ad hoc tenentur ab eis, ut judicentur ex eis. TRA
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ cordis archa credidit xp̃m se¬
quendo repperit effusione sangͥ¬
nis.ic nempe mundi gandia
et blandimenta noxia caduca
exte deputans ꝑuenit ad celestia
T empsit tyranni uincula li¬
ras cathenas uerbera ⁊ uoce cla¬
ra niunciat deum creasse omnia

Expanded text:
d cordis arca credidit, Christum sequendo repperit Effusione sanguinis. Hic nempe mundi gaudia Et blandimenta noxia Caduca rite deputans Pervenit ad coelestia. Tempsit tyranni vincula, Diras catenas, verbera, Et voce clara nuntiat Deum creasse omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uia nemo nr̃m dilectissi¬
mi tam ꝑfectus et sanctus ẽ.
ut ꝑfectior sanctiorq ẽẽ nõ possit
omnes simul sine differentia gra¬
duum. si ne discretione meritorũ.
ab his in que ꝑuenimus. ⁊̃ ea que
ñ dum app̃hendimus. pia auicli¬
tate curramus: ⁊ ad mensurant
consuetudinis nr̃e. necessariis aliꝙ
addamus augmentis. Parũ enĩ
religiosus alio tempore demonstra¬
tur: qui ĩ his dieb nõ religiosior in¬
uenitur. Unde oportune aurib no¬
stris. lectio apłice p̃dicationis ĩ so¬
nuit dicens. Ecce nunc tempus
acceptabile: ecce nunc clies salitis
Quid enĩ acceptius hoc tempore:
quid salubrius his dicb. ĩ quib
un uirtutum ꝓfectus augetur:
Semꝑ quidem tibi o anima xp̃i¬
ana iugilandum contra salutis
tue aduersarium fuit: ne ullus
pateret locus temptatoris insi¬
diis. s modo tͥ maior cautio ⁊ sol¬
liꝗtior est assumenda prudentia:
qnͣdo idem hostis tuus. acriori seuit
inuidia. Nunc enĩ ĩ toto mundo po¬

Expanded text:
 nemo nostrum, dilectissimi, tam perfectus et sanctus est, ut perfectior sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiosior invenitur. CAP. II. Unde opportune auribus nostris lectio apostolicae praedicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc tempore, quid salubrius his diebus, in quibus um virtutum profectus augetur? Semper quidem tibi, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo po
Abbreviated transcription (Latin):
gesimale ip̃e legituni temporis re¬
cursus indicat: cohortatio tamen
etiam nr̃i sermonis adhibenda est.
que auxiliante ddño nec inutilis sit
pigris: nec onerosa deuotis. Nam
cum omnem obseruantiam nr̃an
ratio istorum dierum poscat auge¬
ri: nemo est ut confido de uobis. qͥ
se ad opus horum nõ gaudeat inci¬
tari. Natura enĩ nostra adhuc ma¬
nente mortalitate mutabilis ÷ etiã¬
si ad summa queq uirtutum stu¬
dia ꝓuehatur: semꝑ tamen sicut
potest habere quo recidat: ita potest
habere quo crescat. Et hec est ꝑfecto¬
rum uera iusticia: ut nũquam se¬
presumant ẽẽ ꝑfectos: ne ab itin̾is
nondum finiti intentione cessan¬
tes. ibi incidant deficiendi ꝑiculum:
ub ꝓficiendi depoluerint appetitũ¬

Expanded text:
unium quadragesimale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur, semper tamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitu
Abbreviated transcription (Latin):
ex hyspania calame habi¬
tabat: uetere morbo calculi la¬
borabat: per memoria in mar
illo aduexit ep̃c. saluus factus
est. Idem ip̃e postea morbo alio
preualescente. mortuus sic iace¬
bat: ut ci iam pollices ligarent᷑
Opitulatione memorati mar¬
tyris cum de memoria eius re.¬
portata esset. et suꝑ iacentis cor¬
pus misia ip̃ius pbr̃i tuni ca:
suscitatus est. Fuit ibi uir in
ordine suo primarius. nom̃ĩe
marcialis: euo iam grauis:
et multum abhorrens a religi¬
one xp̃iana. Habebat sane fi¬
delem filiam. et generum codem
anno baptizatum Qui cũ eum
egrot antem. multis. ⁊ magnis
lacrimis irgarent ut fieret xp̃ia¬
nus: prorsus abnuit : eosq: a se
tuxbida indignatione summonr¬

Expanded text:
ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradillo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submo
Abbreviated transcription (Latin):
penire paratus est ad salutem ser
i. Certe si nos cuiꝰpiam seruus ro¬
gareo ut ad eum nre deberemus ꝓti¬
lus nobrs nr̃a fuꝑbia ĩ cogitati¬
oneracta responderet dicens. Non
eas: quia temetip̃m degeneras:
honor tuus despicitur: locus iule¬
scit. Ecce de celo uenit qui seruo oo
humiliari ĩ terra contempnimꝰ.
qui de terra sumꝰ. Quid uero apd̃
deum uilius quid ẽẽ despestius po
test: quam seruare honorem apd̾
homines et interni testis oculos
nõ timere. Unde et ĩ satro euͣnge¬
lio ad phariscos ip̃e dominꝰ clicit.
uos estis qui iustificatis uos corã
hominib: deus aut nouit corda

Expanded text:
venire paratus est ad salutem servenire paratus est ad salutem serervus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet, dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit qui servo in humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid despectius esse potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere? Unde et in sacro Evangelio ad Pharisaeos Dominus ait: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda
Abbreviated transcription (Latin):
num uero centurionis nõ inuita¬
tur. ⁊ tam̃ se corporaliter ire polli¬
cetur: Reguli filio ꝑ corporalem.
p̃sentiam non clignatur ad esse
centurionis seruo nõ delignat᷑
occurrere. Quid est hoc nisi qd̾ suꝑ¬
bia nr̃a retunditur: qui ĩ hom̃ib¬
non naturam qua ad ymaginẽ
di facti sunt. s honores ⁊ diuicias
meneramur. Cumq pensamus:
que cuta eos sunt: profecto interio¬
ra minime ꝑuidemus. Dum ea
considera mus que ĩcorꝑib despec¬
ta sunt: negligimus pensare qd̃
sunt Redemptor uero noster. ut os¬
uideret quia que alta sunt hõib
lanctis despicienda sunt.⁊que des¬
nicienda nõ sunt: ad filium re¬
guli ire noluit: ad seruum cen¬
tuionis ire paratus fuit . le . xii¬
Ncrepata est superbia nr̃a: que
helcit pensare homines p̃phõies
Sola ut liximus que circumstãt
hominib pensat: naturam non
epice honorem dei in hominib
ron agnosut. Ecce ire nõ uult fi¬
bais dei ad filium reguli: et tamẽ

Expanded text:
rvum vero Centurionis non invitarvum vero Centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, Centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc nisi quod superbia nostra retunditur? quia in hominDei facti sunt, sed honores et divitias veneramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum, sanctis despicienda sunt; et quae despicienda non sunt sanctis, ad filium reguli ire noluit, et ad servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
orporalem presentiam do¬
qui ꝑͥspiritum nusqͣm deerat.
Mmus itaq in illum credidit.
quem non putauit posse salutẽ
dare. nisi presens eetin corpore
Si enĩ ꝑfeste credidisset: procul
dudio scret. quia non ẽẽt locus
ubi non esset deus Ex magna gͥ
parte cliffisus est: quia honorem
nõ delit mai esti. sed presentie
corporali. Salutem itaꝙ filio peci¬
m: eotanien ĩ fide dubitauit: oma
eum ad quem uenerat. et poten¬
tem ad curandum credidit̾ et ta¬
men morienti filio ẽẽ absentem
putauit. Sed ch̃s qui rogatur
ut uadat: quia nõ defit nbi mui¬
tatur indicat. Solo uissu salute
reddidit qui uoluntate omĩa cre¬
auit. Qua in re hoc est nobis sol¬
lerter intuendum. qd̃ siort enͣn¬
głista alio. cestante didicimus a¬
turio ad dñm uenit dicens. Dñe
puer m̃s iacet paraliticus ĩ dorio
⁊ male corquetur. Cui a ih̃u pro¬
imus respondetur. Ego ueniam:
et curabo euno
uid est qd̃ regulus rogat. ut
tamen ire corporaliter recusat: ad sꝰ

Expanded text:
orporalem ergo praesentiam Doqui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illum credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali. Salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo mea, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut tamen ire corporalit
Abbreviated transcription (Latin):
eo maxime augent q̃stio¬
nis difficultatem quãqm
et cetera diligenter considerata:
ut omĩa ĩ imampationem con¬
currant. nichilq ĩ unam ꝑtem
dicatur qd̃ impediat alianu ma¬
gna cautio est adhibenda. Au¬
dentur itaq michi qͥnq uirgĩes
significare quinꝙ ꝑtitam. conti¬
uentiam a carnis illecebris Lonti¬
nendus est enĩ animi appetit᷑
a uoluptate oculorũ a uolup¬
tate auruim. A uo luptate ol

Expanded text:
ec maxime augent quaestionis difficultatem, quanquam et caetera diligenter considerata ut omnia in unam rationem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videntur itaque mihi quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecebris: continendus est enim animi appetitus a voluptate oculorum, a voluptate aurium, a voluptate ol
Abbreviated transcription (Latin):
nificat oleum: Mirum ui¬
detur qd̾ sapientes petentib nõ
cõmunicant. cũ et inuidere fas
nõ sit eas que ita ꝑfecte sunt.
ut a sponso recipiantur. quo no¬
mine nullo dubitante dñs ihe
esse ad prestandũ. ex eo qd̾ hñt
p̃scribente illa sententia eiꝰdem
dñi dicentis. Omni petenti te
tribue. Quid est aũt qd̃ posset
dando nõ sufficere utrisq:¬

Expanded text:
nificat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante dominus Ieeat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisq
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem ad laudem dei elemẽta
omĩa ꝓuocarent. Aut qd̾ miracu¬
lum diuineq aspiratõnis ĩdici¬
um. uł draconem int̾fectum offa
picis: uł sacerdotum belis machic¬
nas deprehensas. que magis.
uero ad abacuc ueniret ⁊ de iue¬
dea ĩ chaldeam raptum discofoꝵ
uͥ legissemus ĩ toto ueteri testa¬
mento quemqͣm scõꝵ graui uo¬
lasse corpore: et in pucto hore. tan¬
ta terrarũ spacia transisse. Cui
cum quidam ex nrĩs satis ꝓmp

Expanded text:
mnia elementa provocarent: aut quod miraculum, divinaeque aspirationis indicium, vel draconem interfectum offa picis, vel sacerdotum Belis machinas deprehensas: quae magis pvero ad Abacuc veniret, et de Judaea in Chaldaeam raptum discophorubi legissemus in toto veteri Testamento, quemquam sanctorum gravi volasse corpore, et in puncto horae tanta terrarum spatia transisse. Cui cum quidam e nostris satis
Abbreviated transcription (Latin):
udite qui longe estis Aliud¬
que fecerim licit dominus:
et cognosqte uicini fortitudinem
mean onterriti sunt in syon
peccatores: possedit tremor ypocri¬
tas. Quis poterit habitare de no¬
bis cumigne deuorante: aut qͥs
habitabit ex nobis cum ardorib
sempiternis. Qui ambulat in
iusticus et loquitur ueritatem
qui proicit auariciam ex calum¬
pnia: et excutit manus suas ab
om̃i mun̾e Qui obturat aures
suas ne anliat sanguinem: et
claudit oculos suos ne uideat ma¬
lum ste ĩ excelsis habitabit. mu

Expanded text:
udite qui longe estis que fecerim: dicit Dominus et cognoscite fortitudinem meam. Conterriti sunt in Syon peccatores: possedit timor Ypocritas. LXXXV Quis poterit habitare de vobis cum igne devorante: aut quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis. Qui ambulat in iustitiis: et loquitur veritatem. Qui proicit avaritiam et calumniam: et excutit manus suas ab omni munere. Qui obdurat aures suas ne audiat sanguinem: et claudit oculos suos ne videat malum. Iste in excelsis habitabit mu
Abbreviated transcription (Latin):
sipate sunt uie cessauit transiens
per semitam÷ irritum fc̃m est pac¬
tum: ꝓiecit ciuitates nõ reputauit
homines Duxit et elanguit t̾ra
confusus est lybanus et obsorduit.
Eo fastus est saron sicut desertũ:
sloutussa est basan ⁊ carmelus
Dunt exurgam clicit dominꝰ: ñc¬

Expanded text:
sipatae sunt viae cessavit transiens per semitam irritum factum est pactum proiecit civitates non reputavit homines luxit et elanguit terra confusus est Libanus et obsorduit et factus est Saron sicut desertum et concussa est Basan et Carmelus nunc consurgam dicit Dominus n
Abbreviated transcription (Latin):
os o filie pulsa te matrem
precib : puliate ad ostium
inuitantis amici: si quo modo
tandem uobis aperiantur que
reserata sunt matri. Nerumptñ
de his quid plura dicam: Omnia
saluatoris gesta. et beate marie.
obsequia necnõ actus uite. ex eu¬
gelio didicistis. Et nũc quid suꝑ¬
est. ut ab aliquo doctore requira¬
tis: De assumptione tamen cius

Expanded text:
os, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptione ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sens scribere uobis curaui. que ab¬
sentia presens deuotus optuli: ut
habeat scm̃ collegium nr̃m ĩ die
tante sollempnitatis munus la¬
tini sermonis. ĩ quo discat tene¬
ra infantia lactis experiri dulce¬
dinem. et de exigius eximia cogi¬
tare: qualiter fauente deo ꝑ sin¬
gulos annos. tota hec dies expen¬
datur ĩ laudem. et cũ gaudio cele¬
bretur: ne forte si uenerit in ma¬
nib nr̃is illd̾ apocriphum de trã¬
situ eiusdem uirginis. dubia pro
certis recipiatis : qd̾ multi latino¬
rum pietatis amore. studio legẽ¬
di carius amplestuntur: presertĩ
cum ex his nichil aliud eperiri
potest pro certo: nisi qd̾ hodier¬
na clie głiosa migrauit a cor¬

Expanded text:
curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a cor
Abbreviated transcription (Latin):
aerii coloris. ⁊ carpasini. ⁊ hi aci¬
tini sustentata funib byssim is.
atq purpureis: qui eburneis cir¬
culis insercierant: et columpnis
marmoreis fulciebantur. dectuli
qͦ aurei et argentei suꝑ pauimẽ¬
tum. smaragdineo ⁊ pario stra¬
tum lapide dispõiti erant: qd̾ mi¬
ra uarietate pictura docora bat n

Expanded text:
rbasini ac hyacinthini, sustentata funibus byssinis, atque purpureis, qui eburneis circulis inserti erant, et columnis marmoreis fulciebantur. Lectuli quoque aurei et argentei, super pavimentum smaragdino et Pario stratum lapide dispositi erant: quod mira varietate pictura decorabat
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Ios aũt o paula ⁊ eustochiũ
qm̃ bibliotecas hebrooꝵ studiustis
intrare: ⁊ int̾precum certamina
cõprobastis: tenentes hester hebra¬
icum librum. ꝑ singula u̾ba ur̃ã
translatõnem aspicite᷑ ut possitis
agnoscere me. nichil etiam aug¬
mentasse addendo. s fideli testimõio
simplicit̾ sicut ĩ hebreo habetur. hy¬
storiam hebraican latine lingue
tracliclisse Nec affectamus laudes
hominũ nec uituperationes expa¬
uescimus. Deo enĩ placere cupien¬
tes: minas hominũ penitus nõ
timemus: qm̃ clissipat deus ossa
corum qui hominib placere desi

Expanded text:
os autem, o Paula et Eustochium, quoniam et bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina comprobastis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemus: quia Deus dissipat ossa eorum qui homini
Abbreviated transcription (Latin):
ceperant. In co aut qd̃ ualenti¬
bus nõ opus cẽ medico dicit:
illorum temeritatem redargn¬
it. qui de sua iusticia p̃fumen¬
tes. gr̃e celestis auxilium que¬
rere detrectabant. Quis nanq¬
ita iustus ẽẽ poterit. ut dinina
opitulatione nõ egeat ⁊ cũ ille
quo ĩ natis mulierum maior
nemo est. de se iohannes aꝑtis¬
sime dicat: nõ potest hom̃o ae

Expanded text:
coeperant. In eo autem quod valenticoeperant. In eo autem quod valentibus non opus esse medico dicit, illorum temeritatem redarguit qui, de sua justitia praesumentes, gratiae coelestis auxilium quaerere detrectabant. Quia namque justus esse poterit, ut divina opitulatione non egeat, cum ille, quo in natis mulierum major nemo est, de se Joannes apertissime dicat: Non potest homo a se
Abbreviated transcription (Latin):
Niudia fraterne salutis obce¬
cati pharisei. recolebant quia
publicanus erat matheus: pu¬
blicani et pcc̃ores erant muit
alii. qui cum dño discumbebãt.
s meminisse nolebant. quie uã
matheus sicut lucas scribit. re¬
lictis om̃ib que gerebat secut
est eum. S et alii publicam et
pẽcores e animo cũ illo discum¬
bebant: quo illi deiceps ad¬
rere disponebant. Errabant
ergo pharisei qui nec aliena
nec sua saltim corda noueranti
s qui notit occulta cordis qui
uenit querere et salnum tacere
qd̃ perierat÷ et eos quos iam
penitentes susceperat am pliꝰ
in fide confortat: et cos qͦs ad¬
huc suꝑ bos tolerat. ⁊ impios.
sd hunulitatis ac pietatis gra¬
tiam ꝓuocat. Nam. sequitur.¬
Non est opus ualentib meditꝰ.
s male habentib. In eo aũt qd̃
male habentib medicum se
aduenisse testatur: auget spem
optinende sanitatis ⁊ uite. cis
qui de pcc̃oꝵ suorum langnore
turbati. saluatoris ac uiuifica¬
toris magisterium iam sequi

Expanded text:
ue fraternae salutis obcaecati recolebant, quia publicanus erat Matthaeus, publicani et peccatores erant multi alii, qui cum Domino discumbebant, sed meminisse nolebant quia idem Matthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quaerere et salvum facere quod perierat, et eos quos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et eos quos adhuc superbos tolerat et impios, ad humilitatis gratiam ac pietatis provocat; nam sequiturNon est opus valentibus medico, sed male habentibus. In eo etenim quod male habentibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae sanitatis et vitae eis qui, de peccatorum suorum languore turbati, Salvatoris ac vivificatoris magisterium jam sequi
Abbreviated transcription (Latin):
et pulsat: cum memoriã
sue uoluntis uł ꝑ os docentis
hominis. uł ꝑ suam intus as¬
pirationem nr̃o cordi infũdit. Au¬
dita aũt uoce eus ianuam ut re¬
trat uero ut et ille nobiscum et
nos cũ illo cenemus: quia ĩ cor¬
dib electorum. ꝑ amoris sui gra¬
tiam inhabitat. ut et ea semꝑ
luce sne presentie reficiat: qua¬
tinus ad suꝑna desideria magis
magisq proficiant: ⁊ studis e¬
orum celestib quasi gratissimis
dapib ip̃e pascatur. Sequitur
Et uidentes pharisei: dicebant
discipulis cius. Quare cũ publi¬
magister uester. Duplici erro¬
re tenebantur pharisei. cũ ma¬
gistro ueritatis de susceptionẽ
perbie fastu a iusticia longe dis¬
cesserant : et eos criminabant᷑
iniustos. qui resipiscendo a pet¬
catis nõ parum iam iufticie pro¬

Expanded text:
et pulsat, cum memoriam suae voluntatis vel per os docentis hominis, vel per suam intus pirationem nostro cordi infundit. Audita autem voce ejus, januam ut retrat vero, ut et ille nobiscum, et nos cum illo coenemus, quia in cordibus electorum per amoris sui gratiam inhabitat, ut et ea semper luce suae praesentiae reficiat, quatenus ad superna desideria magis magisque proficiant, et studiis eorum coelestibus quasi gratissimis dapibus ipse pascatur. Sequitur: Et videntes Pharisaei, dicebant discipulis ejus: Quare cum peccaMagister vester? Duplici errore tenebantur Pharisaei, cum magistro veritatis de susceptione pperbiae fastu a justitia longe discesserant; et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a peccatis non parum jam justitiae pro
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ reprehensorib qͣre
cum publicanis ⁊ pcc̃ori¬
b manducaret. rationem red¬
dere non despexit: ut uel sic eos
a suꝑuacua murmuratione
choiberet ⁊ atq ad seq̃nda pie
tatis sue dona prouocaret. Nõ
enim inquit ueni uocare iusto
s pccõres. Iccirco igitur dñs pec¬
catorum conuinia freq̃ntabat.
ut ĩuitatores suos docendo cele¬
stes inuitaret ad epulas. S
mouet forte aliquem quoinodo
dñs dixerit. nõ se uenisse ad iu¬
stos. s magis ad pccõres uocan¬
dos: cum cunctis legentib constet
qd̃ etiam illos quos scd̃m mosa¬
ioe legis instituta iustos ĩueĩt ad

Expanded text:
m reprehensoribus suis quare cum publicanis et peccatoribus manducaret, rationem reddere non despexit, ut vel sic eos a supervacua murmuratione cohiberet, atque ad sequenda suae pietatis dona provocaret. Non enim, inquit, veni vocare justos, sed peccatores. Idcirco igitur peccatorum convivia frequentabat, ut insidiatores suos docendo coelestes invitaret ad epulas. Sed movet forte aliquem quomodo Dominus dixerit non se venisse ad justos, sed magis ad peccatores vocandos, cum cunctis legentibus constet quod etiam illos quos secundum Mosaicae legis instituta justos invenit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
hariseo autem dicit᷑.
oleo caput meum nõ unxi¬
sti: quia ip̃am quoq diuinitatis
potentiam. in qua se uidaicus po¬
pulus credere spopondit digna
laude predicare neglexit. Hec aũt
unguento unxit pedes meos: qr
dum incarnationis eius my¬
terium gentilitas credidit: sũ¬
ma laude etiam eius una predi¬
cauit. Sed iam redemptor noster
enumerata bona concludit: cñ
ꝑ sententiam subdit. Propter qd̾
dico tibi: remittunt᷑ ei peccata mł¬
ta. qm̃ clilexit multum. Ac si aper¬
te licat. Et si clurum est ualde
qd̃ coquitur: abundat tamen amo¬
ris ignis. quo etiam dura cõsumã¬
tur. Libet inter hec consideratio¬
nem tante pietatis intueri. pec¬
catricis mulieris opera s peni¬
tentis. qua estimatione ueritas
apud se seruat: que eius aduer¬
sario sub tanta distributione
enumerat Ad pharisei prandi

Expanded text:
harisaeo dicitur, Oleo caput meum non unxisti, quia ipsam quoque divinitatis ejus potentiam, in qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos, quia dum incarnationis ejus mysterium gentilitas credidit, summa laude etiam ejus ima praedicavit. Sed jam Redemptor noster enumerata bona concludit, cum per sententiam subdit: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Ac si aperte dicat: Et si durum est valde quod coquitur, abundat tamen amoris ignis quo etiam dura consumantur. 7. Libet inter haec considerationem tantae pietatis intueri. Peccatricis mulieris opera, sed poenitentis, qua aestimatione Veritas apud se servat, quae ejus adversario sub tanta distributione enumerat. Ad Pharisaei prandi
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. et tu municꝰ conser¬
uo ꝑduras. et cum hoc animo
ad mensam pacis accebis: Ille
ne mori quidem ꝓtua utilitate
recusauit. ⁊ tu nec iram tuain
conseruo ꝓ tua lib̾acione cõcedis:
Sed forsitan dicis. Ab inuuico
fraudatꝰ sum. multis me lesit
dispendiis. magius me detrim̃¬
tis onerauit. Quicquid dixens.
pecuniaꝵ uertitur causa. Non
te crucifiat. sicut iudei xp̃m. et
tũ ille effusum sanguinẽ. ad
salutem eoꝵ qui effuderunt lar¬
ga pietate concessit. Inimicũ
deo est tumidum pectus. Et¬

Expanded text:
dedit, et tu inimicus conservo perduras? et cum hoc animo ad mensam pacis accedis? Ille nec mori quidem pro tua utilitate recusavit, et tu nec iram tuam conservo pro tua liberatione concedis? Sed forsitan dicis: Ab inimico fraudatus sum, multis me laesit dispendiis, magnis me detrimentis oneravit. Quidquid dixeris pecuniarum vertitur causa. Non te crucifixit, sicut Judaei Christum, et tamen ille effusum sanguinem pro salute eorum qui effuderunt larga pietate concessit. Inimicum Deo est tumidum pectus.
Abbreviated transcription (Latin):
rito nr̃e reconciliationis causa.
hoc sacrificium constitutum ẽ.
At si sacrificii precepta cõtẽpseris
sacrificii remedium sentire non¬
nou poteris. Comple illud cuiꝰ
causa sacrificium factum est. ut
sacrificio ꝑfruaris. Tu.R.¬

Expanded text:
rito autem reconciliationis causa hoc sacrificium constitutum est. Et si sacrificii praecepta contemnis, sacrificii remedium sentire non poteris. Comple illud cujus causa sacrificium factum est, ut sacrificio perfruaris.