comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riuus iudicii. & orientis t̾mi¬
palmetu. in hebraico ñ habet᷑:
ꝓ quo nos metiemini int̾preta¬
tsumus: Errorq manifestus
qd̾ ꝓ thamodũ littera decepti
similitudine dalech.⁊res. le¬
gerunt thamorrii:
laga aũ australis meridi¬
ana. a thamarꝰ usq ad aquas
contradictionis. siue ad aquas
mariboth: Hoc enim contͣdic¬
iurgia sonat: Cades qͦq et¬
torrens: usq ad mare mag¬
num: H ẽ plaga ad meridiem
austrał. ꝓ quo in numerorum
libro iuxta scriptũ est. incipiet
a solitudine synon que ẽ uxta
edom. & habebit terminos
contͣ orientẽ mare qui circuibt̃
australem plagã ꝑ ascensũ scor¬
pionis. ita ut transeat phenna.
& ꝑueniant in meridiem ad
cades barne. unde eg̾dientur
confinia ad uillam noĩe addaꝵ.
ꝙ tendent usq ad semona. ibitq
ꝑgirum t̾minus ab assemona
usq ad torrentẽ egypti. ⁊ ma¬
ris magni littore fuuetur:
Qs breuit᷑ hoc significat: ne ꝑ
occasionẽ ezechielis ad exposi¬

Expanded text:
rivus judicii, et Orientis termirivus judicii, et Orientis termipalmeti, in Hebraico non habetur: pro quo nos, metiemini interpretatquod pro thamoddu, litterae decepti similitudine dalethgerunt THAMORRU  . Plaga autem Australis meridiana a Thamar usque ad aquas contradictionis sive ad aquas Mariboth: hoc enim contradicjurgia sonat. Cades qtorrens usque ad mare magnum haec est plaga ad meridiem australis. » Pro quo in Numerorum libro ita scriptum est : « Incipiet a solitudine Sin, quae est juxta Edom, et habebit terminos contra orientem mare, qui circuibunt australem plagam per ascensum scorpionis, ita ut transeant Senna et perveniant in meridiem usque ad Cadesbarne. Unde egredientur confinia ad villam nomine Addar, et tendent usque ad Asemona, ibitque per gyrum terminus ab Asemona usque ad torrentem Aegypti, et maris Magni littore finietur. » Quod breviter hoc significat, ne per occasionem Ezechielis ad exposi
Abbreviated transcription (Latin):
nit de charra ꝓfectus iacob. et
ꝯp̃hensus ẽ alaban : De quo et
ierennias loquit᷑ : Ei alaad tu
mͥ intgum libani qͣ cepit de
amorreoꝵ regione galaad filiꝰ
machir filii manasse. finis
huius plage iordaris fluiiꝰ
disterminans ⁊mare orien¬
tale. qd̃ in hoc loco mare mor¬
tuum ñ lingua maris rubri
intelligunt: Dicamꝰ iuxta
tropologiam post terminos a¬
quilonis longo circuitu ꝑ etha¬
lo. et sadada.⁊berotha. sabba¬
rim quoq & thicon ⁊ auran.
& damascum. & atrium enon
ad emath. usq ꝑuenit orientał̃
plaga de medio iracundie au¬
ran. & de medio damasq sangͥ¬
ne uidelicet penitente. & de
medio galado qd̃ interp̾r re¬
uelatio. uł tumulus testimo¬
nii: ut post iram & penitentrã
spem salutis ostendat: & de
medio terre isrł que uisionẽ
continet pacis. usq ad dul¬
cissima iordanis fluenta ꝑtin¬
gat que longe separato mari
lim̃ orientis consequit᷑: itã
ut fluuio iordanis qui interpr

Expanded text:
nit de Charris profectus Jacob, et nit de Charris profectus Jacob, et comprehensus est a Laban , de quo et Jeremias loquitur: Galaad, tu mihi initium Libani , quam cepit de Amorrhaeorum regione Galaad filius Machir, filii Manasse: finisque hujus plagae, Jordanis fluvius disterminans, et mare Orientale, quod in hoc loco mare Mortuum, non linguam maris Rubri intelligunt. Dicamus juxta tropologiam: Post terminos Aquilonis longo circuitu per Ethalon, et Sadada, et Berotha, Sabarim quoque, Thicon, et Auran, et Damascum, et aad Emath usque pervenit Orientalis plaga: de medio iracundiae Auran, et de medio Damasci sanguine videlicet poenitentiae, et de medio Galaad, quod interpretatur revelatio, vel tumulus testimonii; ut post iram et poenitentiam, spem salutis ostendat: et de medio terrae Israel, quae visionem continet pacis, usque ad dulcissima Jordanis fluenta pertingat: quae longe separato mari lumen Orientis consequitur, ita ut fluvio Jordanis, qui interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
aquis habundantissimis fruit᷑
militar: manu ꝯpositus ẽ: et
ab eo iuxta fabulã poetarum
dapnens nom̃ accepit ob lau¬
ros ⁊ cyparissos que arbores
in ipso loco frequentissime st̃:
Inde in qͥt ꝑuenient t̾mini ꝯtra
orientalem plagã ad mare che¬
nereth: usq ad stagnũ tibiria¬
dis: Mare aũ d̃r. cum habeat
cdulces aquas. iuxta idioma
scͥpturarũ: quo ꝯgregationes
aquaꝵ appellant᷑ maria: Et
tendent inqͥt termini usq ior¬
danẽ. & ad ultimũ claudent᷑
mari. uł mari mortuo: uel
ut alii putant lingua maris
rubri. in cuius littore athila
posita est: uͥ nc̃ morat᷑ legio:
p̃sidiũ romanoꝵ: Hoc iuxta
numeroꝵ librũ dictum sit:
uxta ezechiel uͦ. de medio au¬
ram. qd̃ est oppidũ damasc
in solitudine. & de medio
galaad qui mons libani col¬
lib copulatus cecidit in sortem
ruben. etgad. & dumidie trib
manasse: & ẽ ab tergo fenicis ⁊
arabie. ad quẽ montẽ usq pue¬

Expanded text:
aquis abondantissimis fruituraquis abondantissimis fruiturmilitari manu consitus est; et ab eo juxta fabulam poetarum, Daphnes nomen accepit, ob lauros et cyparissos, quae arbores in ipso loco frequentissimae sunt. Inde, inquit, pervenient termini contra Orientalem plagam ad mare Chenereth, usque ad stagnum Tyberiadis. Mare autem dicitur, cum habeat dulces 600 aquas, juxta idioma Scripturarum, quo congregationes aquarum appellantur maria. Et tendent, inquit, termini usque Jordanem, et ad ultimum claudentur mari, vel mari mortuo, vel ut alii putant, lingua maris Rubri, in cujus littore Ahila posita est, ubi nunc moratur Legio, et praesidium Romanorum. Hoc juxta Numerorum librum dictum sit. Juxta Ezechielem vero de medio Auran: quod est oppidum Damasci in solitudine, et de medio Galaad, qui mons Libani collibus copulatus cecidit in sortem Ruben, et Gad, et dimidiae tribus Manasse, et est a tergo Phoenicis et Arabiae: ad quem montem perve
Abbreviated transcription (Latin):
to cilitio ꝑsecutionis ueteris.
ad atrium fontis eterni. ⁊ in
aquilone qͦndã positus. app̃¬
hendet terminũ ueritatis:
orro plaga orientalis de
laad. ⁊ de medio damasci. et
disterminans ad mare orienta¬
orientalẽ plagã de uilla enan
hoc ẽ asserenon usq sephama:
et de sephama descendent tmi¬
in rebla contͣ fontẽ: Inde ꝑue¬
nient ꝯtra orientẽ in mare che¬
nereth et tendent usq iordanẽ:
& ad ultmũ claudent᷑ mari:
Supͣ dixerat. & erit t̾minus a
mari usq ad asserenon: termi¬
nus damasci: Asine gͥ septẽtri¬
onalis plage hoc ẽ atrio enan.
tendunt fines uixta nume¬
roꝵ librũ usq sephama. quã
hebrei appamiã nominant:
& de appamia descendent t̃¬
mini in rebla. quȩ nẽ syrie
uocat᷑ antiochia W ut scias re¬
blam hanc significare urbem
que nc̃ in syriaco. elẽ. nobilissi¬
ma ẽ: Seq̃r: Contͣ fontẽ que
ꝑspicuũ est significari daphen:
de quo fonte supradicta urbs

Expanded text:
to cilicio persecutionis veteris, to cilicio persecutionis veteris, ad atrium fontis aeterni, et in Aquilone quondam positus, apprehenderet terminum veritatis. Porro plaga Orientalis de t de medio Damasci, et disterminans, ad mare orientaOrientalem plagam de villa Enan, hoc est, Aser Enon, usque Sephama: et de Sephama descendent termini Rebla contra fontem: inde pervenient contra Orientem in mare Chenereth, et tendent usque ad Jordanem, et ad ultimum claudentur mari. Supra dixerat: Et erit terminus a mari usque ad Aser Enon, terminus Damasci . A fine igitur Septentrionalis plagae, hoc est, atrio Enan, tendunt fines juxta Numerorum librum usque Sephama, quam Hebraei Apamiam nominant: et de Apamia descendunt termini in Rebla, quae nunc Syriae vocatur Antiochia. Et ut scias Reblam hanc significare urbem, quae nunc in Syria Coele nobilissima est, sequitur: Contra fontem, quem perspicuum est significari Daphnem: de quo fonte supradicta urbs
Abbreviated transcription (Latin):
nobis emath. hoc ẽ indignati¬
onem dñi. que emath. uerita¬
te cõꝑta. aꝑiuntur nobis putes
berotha. quos fodert̃ princi¬
pes abraham isaac & iacob. lon¬
goq circuitu ꝑuenimꝰ ad mon¬
tes sabbarim. qui posit ft̃ int̃
damascum hoc ẽ sanguinem
cilicii. ⁊ confinium emath.: ut
supra diximꝰ ueritatis: Sicut
enim ꝑ merorẽ declinamus
mala impendentia. & ex lat̾e
deuitamꝰ sic post sanguinem
⁊ciliqum uite sanguinarie.
anteꝗͣ ueniamꝰ ad ꝯfinia emath
tes: de quib scriptum est
Montes in circuitu eius. ⁊dñs
in circuitu popłi sui Qͥ locus
appellatur atrium thicon. hoc
est atrium mediũ ut int̾pre¬
tatus ẽ syminachus. uixta t̃¬
minos auran. qd̵ iracondia¬
nobis sonat: ut cũ propheta
dicamus: Iram dñi sustinẽbo:
qm̃ peccaui e E amari usq¬
ad terminos damasci. in quo et
apls paulus a furore iudaico:⁊
effusione eccłiastici sanguinis
lum̃ cecitate ꝯspexit : & assump¬

Expanded text:
nobis Emath, hoc est, indignatinobis Emath, hoc est, indignationem Dei: sive Emath, veritate comperta, aperiuntur nobis putei Berotha, quos foderunt principes, Abraham, Isaac, et Jacob: longoque circuitu pervenimus ad montes SabDamascum, hoc est sanguinem cilicii, et confinium Emath, ut supra diximus, veritatis. Sicut enim per moerorem declinamus mala impendentia et ex latere devitamus, sic post sanguinem et cilicium vitae sanguinariae antequam veniamus ad confinia Emath tes, de quibus scriptum est: Montes in circuitu ejus, Et Dominus in circuitu populi sui . Qui locus appellatur, atrium Thicon, hoc est, atrium medium, ut interpretatus est Symmachus, juxta terminos Auran, quod iracundiam sonat, et cum propheta dicamus: Iram Domini sustinebo, quoniam peccavi ei . Et a mari usque terminos Damasci; in quo et apostolus Paulus a furore Judaico et effusione Ecclesiastici sanguinis, lumen caecitate conspexit, et assump
Abbreviated transcription (Latin):
phirium oppidũ cilicie uocañ:
et p̃sens ꝯqnet locus: hec inte¬
rim scdm historiã breuit̃ strin¬
xisse sufficiat. Itam numeroꝵ
ꝗͣ erechiehs descriptionẽ sͥ ex
latere copulasse ut prudens lec¬
tor intelligat. in quib uł eadẽ
nobis uideat᷑ in singulis pre¬
bente dño disseramus: E tha¬
lon: interp̾r incunabula
meroris: Sadada: latus eiꝰ:
a latere. ñ a latitudine intelli¬
ge: Emath: furor. qͥ g̾ce br
barim : circuitꝰ montium:
Damascus sanguis sacci. ⁊ oscu¬
inter pretatꝰ ÷ atriũ mechum
qd̃ ꝑgit ad terminos auran:
git᷑ thicon mediũ sonat: au¬
ran. ꝗͣ.lxx. in grecũ uertere
sermonem. Aurantcidis:
iracundiam: Asar aũ ⁊ enon
qui ẽ terminꝰ damasei. in lin¬
gua nr̃a dr atrrum fontis: Sep¬
temtrionalis gͥ plaga. incipit
a mari magno ꝑ uiam ethalon
qd̃ interp̾r incunabula mero¬
ris: ꝑ penitentiã uenit ad sa¬
dada. uͥ ẽ ex latere declinatio:
Intelligimus enĩ impendentẽ

Expanded text:
phirium oppidum Ciliciae vocant. phirium oppidum Ciliciae vocant. et praesens continet locus. Et interim secundum historiam breviter strinxisse sufficiat, et tam Numerorum, quam Ezechielis descriptionem sibi ex latere copulasse: ut prudens lector intelligat, in quibus, vel eadnobis videatur in singulis, praebente Domino, disseramus. Ethalon interpretatur, incunabula moeroris: Sadada, latus ejus, a latere, non a latitudine intellige: Emath, furor, qui Graece barim, circuitus montium: Damascus, sanguis sacci et oscuinterpretatur, atrium medium, quod pergit ad terminos Auran. Igitur Thicon, medium sonat: Auran, quam LXX in Graecum vertere sermonem, Auranitidis, iracundiam. Aser, autem Enon, quae est terminus Damasci, in lingua nostra dicitur atrium fontis. Septentrionalis igitur plaga incipit a mari magno per viam Ethalon, quod interpretatur, incunabula moeroris, et per poenitentiam venit ad Sadada, ubi est ex latere declinatio. Intelligimus enim impendentem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionis.ꝑ.iiii.plagas bre¬
ui sermone diuidit᷑. ab aqͥlone
id ẽ plaga septẽtrionalis ista de¬
scriptio ẽ: Porro ad septẽtrio¬
nalem partẽ a mari magno t̾¬
mini incipient.ꝑuenientes
usq ad montẽ altisssmũ a quo
uenies in emath. usq ad t̾mi¬
nos sadada. ibuntq ꝯfinia
usq zephrona. ⁊uillã enan:
sue asseranan: Dicuntq he¬
brei. septẽtrionalẽ plagã inci
pere a mari magno qd̃ palesti¬
ne fenicis. et sirie que appella¬
tur choelem cilicie. quȩ pre¬
tendit᷑ littorib ⁊ ꝑ egyptum
tendit ad libiam: Qd̃ aũ dicit
montẽ altissimũ. Idem hebrei
autumant. uł amanũ montẽ
significari. uł taurũ. qd̃ nob̃
uidet᷑ uerius: Aquo inquit
uenies in emath. que nẽ epi¬
phania noĩaturꝰ. ab antiocho¬
epyphane crudelissimo tyran¬
noꝵ nõie ꝯmutato: Nam cog¬
Usq ad terminos inqͥt sadada. qͥ
locus ⁊ in p̃senti ezechiel ponit᷑
lectone. ibunt confinia usq
zephrona. ꝗͣ urbẽ hodie ze¬

Expanded text:
revi sermone dividitur ab aquilone, id est plaga septentrionali ista descriptio est. Porro ad septentrionalem partem a mari magno termini incipient, pervenientes usque ad montem altissimum, a quo venies in Emath usque ad terminos Sedada: ibuntque confinia usque Zefrona et villam Enan sive Aserenan. Dicuntque Hebraei septentrionalem plagam pere a mari magno quod Palaestinae, Phoenicis et Syriae quae appellatur Coele Ciliciaeque praetendit littoribus, et per Aegyptum tendit ad Libyam. Quod autem dicitur, montem altissimum , iidem Hebraei autumant, vel Amanum montem significari, vel Taurum, quod nobis videtur 598 verius. A quo, inquit, venies in Emath, quae nunc Epiphania nominatur, ab Antiocho crudelissimo tyrannorum nomine commutato: nam cogUsque ad terminos, inquit, Sadada, qui locus et in praesenti Ezechielis ponitur lectZefrona, » quam urbem hodie Ze
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sublima usq ad lumbos
sideamꝰ scĩficationẽ corporis.
sine qua nemo uidebit dm:
Inde ꝙ in hoc eodẽ ꝓpħa a pe¬
dib usq ad lũbos. ds igneus
cernit᷑: Indigent enĩ igne et
purgatione oꝑalumboꝵ: et
dicente iusto: Qm̃ lũbi mei
impleti sunt illusionibꝰ: ꝑ qͦs
nobis et in die ⁊ in noctũ fanta¬
sinate illudit inimicus: Alubiᷤ
uͦ usq ad caput. & uerticẽ pre¬
ciosissimo metallo electri fulgo¬
re resplendet:ut nichil in se
sordidũ. nichil habeat uilitatꝰ.
mille. subaudit᷑ cubitos torren
& incentua in corcde uitioꝵ
ñ potest ꝑtransire Uir autẽ
ille qui indutus erat baddi

Expanded text:
ipsa sublimia usque ad lumbos ipsa sublimia usque ad lumbos sideamus sanctificationem corporis sine qua nemo videt Deum. Unde et in hoc eodem propheta a pedibus usque ad lumbos Deus igneus cernitur. Indigent enim igne et purgatione opera lumborum, dicente justo: « Quoniam lumbi mei repleti sunt illusionibus , » per quos nobis et in die et in noctium phantasmate illudit inimicus. A lumbis vero usque ad caput et verticem pretiosissimo metallo electri fulgore resplendet, ut nihil in se sordidum, nihil habeat utilitatismille, » subauditur cubitos torrentet incentiva in corde vitiorum non potest pertransire. Vir autem ille, qui indutus erat baddim
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt.S transibit in aqua
aꝗͣ remissionis qd̃ intelligere
possumꝰ pͥma hominũ signi¬
ficare peccata. que ing̾dientib
nobis aquas dñi dimnittunt᷑¬
⁊ baptismi ostendunt gr̃am sa¬
lutarẽ: ⁊ intqa st̃ ꝑfectuum:
Deniq ad talos usq ꝑtingunt.
qͥ plante calcaneo qͥ uicini st̃
qͥ patet morsib colubri: dicẽ¬
te dño: Tueius obseruabis ca¬
put: & ipse obseruabtotuũ
calcaneũ: E in psalmo: de
me supplantationẽ. que calca¬
neum: Hoc enĩ grecũ. thesna.
significat: Post mille aũ cubi¬
tos qͥ ꝑueniunt usq ad talum
m̃sus ẽ alios mille cubitos in
aqua. ⁊ transduxit me usq¬
ad genua: Post remissionem
tuũ. qñ paululũ de terrenis
ad altiora conam᷑ ascendere:
flectimꝰ dño genua dicente a¬
pło: ut õe genu flectat᷑. celest¬
um. terrestriũ ⁊ infernoꝵ:
oĩs lingua confiteatur. qr dñs¬
Tercio m̃sus ẽ mille alios cubitos:
ad renes: His enĩ gradib: ad
sublimia ꝑuenimꝰ: Que tam̃

Expanded text:
lerunt, sed transibit in aquam aquam remissionis. Quod intelligere possumus prima hominum significare peccata, quae ingredientibus nobis aquas Domini dimittuntur, et baptismi ostendunt gratiam salutarem, et initia sunt profectuum. Denique ad talos usque pertingunt, qui plantae calcaneoque vicini sunt, qui patet morsibus colubri, dicente Domino: « Tu ejus observabis caput, et ipse observabit tuum calcaneum . » Et in Psalterio de me supplantationem , » sive calcaneum. Hoc enim Graecum πτέρνα significat. Post mille autem cubitos, qui perveniunt usque ad talum, mensus est alios mille cubitos in aqua, « et transduxit me ad genua. » Post remissionem tuum quando paululum de terrenis ad altiora conamur ascendere, flectimus Domino genua, dicente Apostolo: « Ut omne genu flectatur coelestium et terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quonTertio mensus est mille alios cubitos « ad renes. » His enim gradibus ad sublimia pervenimus, quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ humilẽ et quietẽ : ꝙ trem̃¬
tem uerba mea : Post desertũ
cades usq ad mare magnũ in
meridie plage australis torrens
ẽ. de qͦ supͣ diximꝰ. qͥ ñ de terra
s de celo pluuias habet diu̾saꝵ
uirtutũ uarietate collectas. et
plaga maris mare magnũ a
ꝯfinio ꝑ directũ donec uenies
emath ħ ẽ plaga maris: de qͣ
manifestius. ꝙ breuius scͥbit
numeroꝵ liber : Plaga aũ occi¬
dentalis a marimagno incipiet
et ipso fine ꝯcludet᷑. hoc ẽ de ma¬
riusq ad mare. a torrente ui¬
delicet rinochounte qͥ in mare
influit. usq ad eum locũ qui ẽ
cont᷑ emach urbẽ syrie. de qua
supͣ diximus Occidens at̃i iu¬
xta leges tropologie semꝑ in
mari est. semꝑ in salo ⁊ fluctib
uͥ cotidie naufragia suscitant᷑.
miseroꝵ neces. ⁊ chuitarũ et
mertrũ amissio: & tam̃ cũ ħ oĩa
patientia fregerimꝰ. uenuꝰ ꝑ di¬
rectũ ad emath. hoc ẽ ad dni ue¬
ritatẽ. qui uictis ꝑsecutionib

Expanded text:
super humilem et quietum, et trementem verba mea ? » Post desertum Cades usque ad mare Magnum in meridie plagae australis torrens est, de quo supra diximus, qui non de terra, sed de coelo pluvias habet diversarum virtutum varietate collectas. « Et plaga maris mare Magnum a confinio per directum donec venias Emath. Haec est plaga maris. » « De qua manifestius et brevius scribit Numerorum liber : « Plaga autem occidentalis a mari Magno incipiet, et ipso fine concludetur, » hoc est de mari usque ad mare, a torrente videlicet Rinocorure, qui in mare influit usque ad eum locum, qui est contra Emath urbem Syriae, de qua supra diximus. Occidens autem juxta leges tropologiae semper in mari est, semper in salo et fluctibus ubi quotidie naufragia suscitantur, et miserorum neces, et divitiarum et mercium amissio. Et tamen cum haec omnia patientia fregerimus, venimus per directum ad Emath, hoc est ad Domini veritatem, qui victis persecutionib
Abbreviated transcription (Latin):
que serpit siue serpentiũ. quo¬
cumq uenerit torrens sue flu¬
uius uiuent: Ꝙ erunt pisces
multi satis. postꝗͣ uenerint
illuc aque iste. ⁊ sanabunt᷑ :
uiuent omĩa ad que uenerit
suꝑ illas piscatores: & ab enga¬
di usq ad engallim sicatio sa¬
genaꝵ erunt: Plurime sp̾es
er̃t pisqum eius. hue pisces

Expanded text:
e serpit quocumque venerit torrens, vivet: Et erunt pisces multi satis postquam venerint illuc aquae istae, et sanabuntur et vivent omnia, ad quae venerit super illas piscatores, ab Engaddi usque ad Engallim siccatio sagenarum erit: Plurimae species erunt piscium ejus, sicut pis
Abbreviated transcription (Latin):
ic ẽ autẽ terminus terre
ad plagã septemtrionalẽm a
mari magno ue thalon. ue¬
nientib sadada. enath. bero¬
tha. sabbarim. que ẽ int̾ me¬
dium damasci. ⁊ consinium
emath. atrium thicon que ẽ
iuxta terminos auram. siue
auranitidis: Ꝙ erit terminꝰ
a mariusq ad atrium enon.
siue seranan terminꝰ damasci
& ab aquilone ab aqͥlonẽ ter̃¬
minus emath: plaga septẽtrio¬
nalis: Inter descriptionẽ t̾rȩ
hoc interest qd̃ ibi iter trib sor¬
te terra huidit᷑. hic dñi iubentis
arbitrio delegatur: In nume

Expanded text:
ic est autem terminus terrae ad plagam septentrionalem a mari magno via Ethalon venientibus. Sedada, Emath, Berotha, Sabarim, quae est inter medium Damasci et confinium Emath: atrium Thicon, quae est juxta terminos Auran sive Auranitidis, et erit terminus a mari usque ad atrium Enon sive Serenan terminus Damasci, et ab aquilone ad aquilonem terminus Emath plaga septentrionalis. » « Inter descriptionem terraehoc interest, quod ibi inter tribus sorte terra dividitur hic Domini jubentis imperio delegatur. In
Abbreviated transcription (Latin):
los sabuli orientis. & descen¬
dunt ad plana deserti. siue aqͣ
ista que eg̾dit᷑ in galileã qui
uergit ad orientem.⁊ descen¬
dit ad arabiã intrabt̃ in ma¬

Expanded text:
s Vulg. Orientalis, et descendunt ad plana deserti sive aqua ista quae egreditur in Galilaeam, quae vergit ad Orientem, et descendit ad Arabiam, intrabunt ma
Abbreviated transcription (Latin):
facile soluit᷑. si sciamꝰ ꝓ hoc
scriptũ in hebreo: torrensper¬
transie aĩam meã: De hoc tor¬
rente: & isalas loquit᷑: Eoce
ego inclino suꝑ eos sic̃ fluuiũ
pacis: & sic̃ torrentẽ inundan¬

Expanded text:
facile solvitur si sciamus pro hoc scriptum in Hebraeo: « Torrens pertransiit animam meam. » De hoc torrente et Isaias loquitur: « Ecce ego inclino super eos sicuti fluvium pacis, et sicut torrentem inundan
Abbreviated transcription (Latin):
a latere dextro. ing̾¬
di ñ ualebimus: Ꝙ nota
qd̃ aque iste que egrediunt᷑
ꝑ portam orientis intantum
leuas partes fugunt. ut a
dextris altaris ad meridiem
lonis forinsecus ad uiã que
respiciebat orientẽ. & ipse qͦ
eẽt in eodem loco. m̃sus ẽ eiꝰ¬
dem aque mille cubitos: Et
transduxit me ꝑ aquã usq ad¬

Expanded text:
a latere dextro, ingredi non valebimus. Et nota quod aquae istae, quae egrediuntur per portam orientis, intantum laevas partes fugiunt, ut a dextris altaris ad meridiem lonis forinsecus ad viam quae respiciebat orientem, et ipse quoque esset in eodem loco, mensus est ejusdem aquae mille cubitos, et transduxit me per aqua
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ nr̃am : sic̃ torrens in au¬
stro: Ꝙ suꝑ saluatore: De tor¬
hominũ głar potest castũ se
habere cor. uł ad cuiꝰ mentem
ꝑ oculoꝵ fenestras mors con
Mundus enĩ: in maligno positꝰ
est: Ꝙ apueritia appositũ est
cor hõis ad malũ. & ne unius
quid̃ diei anatuitatis exordio
sine peccato sit humana con¬
ditio Unde et dd̃. confitetur
in psalmo: E cce enĩ in iniqͥta¬
tib conceptꝰ sum : ꝙ inpec¬
catis concepit me mat̾ mea
Non iniqͥtatib matͥs mee. uel¬
certe meis: s ini qͥtatib hu¬
mane ꝯditionis: Unde et
apls dicit: Regnauit mors
ab adam usq ad moyser: &̾¬
suꝑ eos qui ñ peccauer̃t in si¬
militudine p̃uaricationis
ade: Qd̃ cubitos gn̾e mascu
lino.⁊ ñ neutrali cubita dici¬
mus. iuxta regulã grãmati¬
nos ignorantia hoc facere.s¬
ex ꝯsuetudine ꝓpter simpli¬
ces quosq & indoctos. qͦꝵ
in cong̾gatione eccłie maior
est numerus:

Expanded text:
tatem nostram, sicut torrens in Austro . Et super Salvatore: De torhominum gloriari potest castum se habere cor ? vel ad cujus mentem per oculorum fenestras, mors concMundus enim in maligno positus est ; et a pueritia appositum est cor hominis ad malum, ut ne unius quidem diei a nativitatis suae exordio, sine peccato sit humana conditio . Unde et David confitetur in psalmo: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . Non iniquitatibus matris meae, certe meis, sed in iniquitatibus humanae conditionis. Unde et Apostolus: Regnavit mors ab Adam usque ad Mosem, super eos, qui non peccaverunt in similitat. Quod cubitos genere masculino et non neutrali cubita dicimus, juxta regulam Grammatiminos ignorantia hoc facere, sed consuetudine propter simplices quosque et indoctos, quorum in congregatione Ecclesiae major est numerus.
Abbreviated transcription (Latin):
minant. scire ñ ualeo: Sa¬
doch aũ interpr̃ iustus. of
qui ꝓ nobis iminolatus est.¬
& multa scripturaꝵ. loca:

Expanded text:
minent, scire non valeo. Sadoc autem interpretatur justus: offqui pro nobis immolatus est, et multa Scripturarum loca
Abbreviated transcription (Latin):
egypti. qd quidã dicunt sub
nabuchodonosor ẽẽ cõpletum:
alii autẽ sub cambise filio cyri.
qͥ egyptum usq ad ethiopiã
uastauit: ita ut apim int̾fice.¬
ret : & omĩa eoꝵ simulachra
deleret: Quam ob causam pu¬
tant eum uersum in am̃tiam.
casu equi.⁊ꝓprio pugione
confosfum: Plenissime hanc
hyscoriã narrat herodotus. uͥ
et omnis egyptus ꝑ pagos et
nili origo gentisq eius populi
et m̃sura terre ꝑ circuitũ uisq
ad desertum ethiopie. & litto¬
ra magni maris.libieq ⁊ arabie
confinia demonstrantur: Gau¬
sa autẽ ire dm̃ contra egyptũ
illa ẽ qđ ppłm l̃i suo deceꝑit
auxilio ne sꝑarent in dñm: et
illum ad iracuncliã ꝓuocarit
nillo inquit die quo egyptus
capta fuerit.pullulabit cornu
domus isrł: haud dubium
quin genus regitm signifpoet:

Expanded text:
Aegypti. Quod quidam dicunt sub Aegypti. Quod quidam dicunt sub Nabuchodonosor esse completum: alii sub Cambyse filio Cyri, qui Aegyptum usque ad Aethiopiam vastavit, ita ut Apim interficeret, et omnia illorum simulacra deleret. Quam ob causam putant eum versum in amentiam casu equi, et proprio pugione confossum. Plenissime hanc historiam narrat Herodotus: ubi et omnis Aegyptus per pagos et Nili origo gentisque illius populi, et mensura terrae per circuitum usque ad desertum Aethiopiae et littora Magni maris, Libiaeque et Arabiae confinia demonstrantur. Causa autem irae Domini contra Aegyptum, illa est, quod populum Dei suo deceperit auxilio, ne speraret in Deum, et illum ad iracundiam provocaret. In illo, inquit, die quo Aegyptus capta fuerit, pullulabit cornu domus Israel: haud dubium quin regium genus significet.
Abbreviated transcription (Latin):
Tyri iamiamq ꝑfectum. et
ꝑcuissione arietum murorũ
fundam̾ta quaterent᷑ : qͥcquio
p̾ciosum in auro. argento uesti¬
busq. & uaria supellectili no¬
bilitas habuit. impositũ nauibꝰ
ad infrilas asportauit: ita ut
capta urbe nichil dignũ labor
suo inueniret nabuchodono¬
sor: & qr dei in hac parte obedi¬
erat uoluntati: post aliqͦt an¬
nos captuitatis tyrie datur ei
egyptus. multoq seuior tyrus
egypto: Illa enim oppugnabat
ierłm: hec uanum pollicebat᷑
auxilium: Ahud ẽ autẽ spem
in becillicate cĩeciꝑe: aliud adu̾¬
gͦ qd̾ dicit nabuchodonosor rex
babylonis in oppugnatione cyri
suum mͥ seruire fecit exergtum:
ut impleret uoluntatẽ meam:
Om̃e caput decaluatũ. & omnis
humerus depilatus gestantiũ
cophinos terre ⁊ lapides quib
radunt᷑ humeri. & decaluaturꝰ
caput. ꝙ tam̃ nec ipse nec exercitꝰ
eius aliquid dignũ inuenit in
meã contra tyrum impleuerit
uoluntatẽ: Iocirco dabo e t̾rã

Expanded text:
Tyrii jam jamque perfectum, et Tyrii jam jamque perfectum, et percussione arietum, murorum fundamenta quaterentur, quidquid pretiosum in auro, argento, vestibusque, et varia supellectili nobilitas habuit, impositum navibus, ad insulas 352 asportavit: ita ut capta urbe, nihil dignum labore suo inveniret Nabuchodonosor. Et quia Dei in hac parte obedierat voluntati, post aliquot annos captivitatis Tyriae, datur ei Aegyptus; multoque saevior Tyrus Aegypto. Illa enim oppugnabat Jerusalem; haec vanum pollicebatur auxilium. Aliud est enim spe imbecillitatem decipere: aliud adveergo quod dicit Nabuchodonosor rex Babylonis, in oppugnatione Tyri suum mihi servire fecit exercitum, ut implerem voluntatem meam: Omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus est, gestantium cophinos terrae, et lapides quibus raduntur humeri, et decalvatur caput; et tamen nec ipse, nec exercitus ejus aliquid dignum invenit in meam contra Tyrum impleverit voluntatem, idcirco dabo ei terram
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. & tibi dabo aꝑtum os in
meclio eoꝵ: & scient qr ego dñs:¬
Queritur quomͦ post decimũ
anirum suꝑioris sermonis. sta¬
tim uicesimus et septimꝰ pona¬
tur annus. & in consequentib
decimus duodecimusq. et in
extrema descriptione templi
uicesimus quintus: S facilis so¬
lutio ẽ: Quia enim de egypto
et suꝑior . ⁊ hec que nc̃ dicitur
ꝓphetia contexitur: licet diu̾¬
sis sit facta temporib : tam̃ qr de
s sunt qd̃ et in ierenua crebro
iegimus ut p̃postero ordine
tꝑra describantur: Primus enĩ
sedechie in quib dam gesta refe¬
runtur. & postea ioachim qui
ante eum fuit: In psalmis aut̃
qr carmen ẽ: liricum historie
ordo ñ queriturꝰ: Dicamus gͦ
pͥus iuxta litteram: Nabucho¬
donosor aũ cum oppugnaret
Tyrum. & arietes machinas
uineasq eo qd cincta mari
eẽt muris ñ posset adiunge¬
re. infinitã exercitus multtri¬
dinem iuxit saxa ⁊ aggerem
comportare: & expleto medio
mari. immo freto angustissimo

Expanded text:
i dabo apertum os in medio eorum, et scient, quia ego DominusQuaeritur quomodo post decimum annum superioris sermonis, statim vicesimus et septimus ponatur annus, et in consequentibus decimus duodecimusque, et in extrema descriptione templi, vicesimus quintus. Sed facilis solutio est. Quia enim de Aegypto et superior, et haec quae nunc dicitur, prophetia contexitur, licet diversis sit facta temporibus: tamen quia de sibi sunt. Quod et in Jeremia crebro legimus, ut praepostetempora describantur. Prius enim Sedeciae in quibusdam gesta referuntur, et postea Joachim, qui ante eum fuit. In Psalmis autem, quia carmen est lyricum historiae ordo non quaeritur. Dicamus ergo prius juxta litteram. Nabuchodonosor cum oppugnaret Tyrum, et arietes, machinas, vineasque, eo quod cincta mari esset mari, muris non posset adjungere, infinitam exercitus multitudinem jussit saxa et aggeres comportare, et expleto medio mari, immo freto angustissimo,
Abbreviated transcription (Latin):
pessimoꝵ. plenitudo egypti
desoletur Mea enim uerba:
irrita ẽẽ ñ possunt: Illucq ꝓfi¬
ciat inlignatio: ut simulacͥra
egypti disꝑdant᷑. & censent ido¬
lã de menphis quȩ usq hodie
metropolis ẽ: suꝑsticiones egyp¬
tie. siue optimates. & pͥncipes
de menphis. ⁊de terra egypti:
Tantus autẽ terror cunctã egyptũ
possidebit. ut terra phatures
omnis ꝑeat. ꝙ ignis uastet tapħ¬
nes : siue ut .lxx. transtulerunt
cia in alexandria: quȩ hodie
sic uocatur Ceerii pͥstuum
nomen habet: uoñ qd̾ aquila.
symmachus. & theodotio. sicut
in hebreo positũ ẽ transtuler̃t
ꝓ quo nescio quid uolentes

Expanded text:
pessimorum plenitudo Aegypti pessimorum plenitudo Aegypti desoletur, mea enim verba irrita esse non possunt. Illucque proficiet indignatio, ut simulacra Aegypti disperdantur, et cessent idola de Memphis, quae usque hodie metropolis est superstitionis Aegyptiae, sive optimates et principes de Memphis et de terra Aegypti. Tantus autem terror cunctam Aegyptum possidebit, ut terra Phatures omnis pereat, et ignis vastet Taphnis, sive, ut LXX transtulerunt, cia in Alexandria, quae hodie sic vocatur: caeterum pristinum nomen habet No, quod Aquila Symmachus etin Hebraeo positum est, transtulerunt: pro quo nescio quid volentes
Abbreviated transcription (Latin):
egyꝑti fitam diximus: siue a
magdalo usq ad syenem. sic̃¬
lxx. transtulerunt: Om̃s qui¬
tates egypti deserte crunt. ut
agnoscant dñm. qͣdo ignis chal¬
deoꝵ uniuersa uastauerit. et
attriti fuerint auxiliatores erus
& ꝑuenerunt nuntii. iuxta aqͥ¬
lam & theodotionẽ. Sum̃. qͦs
symiachus transtulit festinan¬
tes: nos in trieres uertunus
ta enu ab hebreis accepimus:
ut omnnis ethiopie fidricia con¬
teraturꝰ : & ꝗͣdo fuerit uicina
ꝓuincia desolata: pauor tene¬
at ꝓxima: Ot autẽ sciremus
quis eẽt iste gladius qͥ uastaret
egyptum. et terreret ethiopiã
sequit᷑ manifestus: & cessare
faciam multitudinẽ egypti
inmanu nabuchodonosor re
gis babylonis. qͥ non solum
ueniet. s ueniet multis comi¬
tatus nationib : itaut om̃ĩs egyp¬
tus int̾fectoꝵ sanguine cõpleat᷑
tantaq erit ira dñi. ut siccent᷑
alriei fluminũ. hoc ẽ nili. dicõ¬
Preo. usq ad solum. & in ma¬
nu pestilente. ue hominum

Expanded text:
Aegypti sitam diximus, sive « a Aegypti sitam diximus, sive « a Magdalo usque Syonen, » sic transtulerunt, omnes civitates Aegypti desertae erunt, ut cognoscant Dominum; quando ignis Chaldaeorum universa vastaverit, et attriti fuerint auxiliatores ejus, et pervenerint nuntii juxta Aquilam et Theodotionem SIIM  , quos Symmachus transtulit, festinantes: nos in trieres vertimus; ita enim ab Hebraeis accepimus: ut omnis Aethiopiae fiducia conteratur, et quando fuerit vicina provincia 357 desolata, pavor teneat proximam. Ut autem sciremus quis esset iste gladius, qui vastaret Aegyptum et terreret Aethiopiam, sequitur manifestius: Et cessare faciam multitudinem Aegypti in manu Nabuchodonosor gis Babylonis, » qui non solum veniet, sed veniet multis comitatus nationibus, ita ut omnis Aegyptus interfectorum sanguine compleatur. Tantaque erit ira Domini, ut siccentur alvei fluminum, hoc est Nili διώρυχες, usque ad solum, et in manu pestilentium sive hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Ululate. ue. ue. diei qr iuxta est
dies. & appropinquat dies dm̃
ñ claro sole rutilans. s optanui¬
bib: & babyloniam auferens
tempestatem: Cumq ceꝑit
egypto: ne ad se usq badylonis
mucro ꝑuemiat. Cadent enĩ
in egypto uulnerati. & auseret᷑
multtudo illius. & usq ad fũ¬
damenta omnia destruenturꝰ.:
ita ut siquis in egypto reppia¬
tur de ethiopia. & libia. ⁊ lidia.
& in cominune de uariis po¬
pulis. & cub. qd̾ symmachus
uertit in arabiam. & de filiis
terre federis. hoc ẽ de ppło iu¬
deoꝵ cum illis gladio cadant:
Pro quib gentib .lxx. posuert̃
ꝑse. & cretenses. & lyddi. et li¬
bies. & om̃s commixti. ⁊ filii
testament mei. cum ipso gladio
cadent Ꝙ ut sciremus has õs
gentes fuisse in auxilio egypti.
sequens sermo demonstrat : Et
corruent fulcientes egyptum.
siue sustentacula egyp̾ti. id est
socii. & omĩs suꝑbia impii. si¬
ue contumelia fortituomis ilhꝰ
cdestruetur ac deponet᷑. atur¬
re syene ꝗͣ in extremis finib

Expanded text:
juxta est dies, et appropinquat dies Domini, » non claro sole rutilans, sed operta nubibus, et Babyloniam adferens tempestatem. Cumque gladia est Aegypto, ne ad se usque Babylonius mucro perveniat. Cadent enim in Aegypto vulnerati, et auferetur multitudo illius et usque ad fundamenta omnia destruentur, ita ut si quis in Aegypto reperiatur de Aethiopia et Libya et Lydia, et in commune de variis populis et Chub, quod Symmachus vertit in Arabiam, et de filiis terrae foederis, hoc est, de populo Judaeorum, cum illis gladio cadat. Pro quibus gentibus LXX posuerunt « Persae et Cretenses et Lydi et Libyes et omnes commixti: et filii Testamenti mei, cum ipsa gladio cadent. » Et ut sciremus has omnes gentes fuisse in auxilio Aegypti, sequens sermo demonstrat. Et corruent fulcientes Aegyptum, sive sustentacula Aegypti, id est, socii. Et omnis superbia imperii, sive contumelia fortitudinis illius destruetur ac deponetur. A turre Syene, quam in extremis finibus
Abbreviated transcription (Latin):
heliopoleos. & bubasti gladio ca
centur. et in taphns tenebres¬
cet dies. ꝗͣdo contriuero sceptra
Egypti. & ꝑibit ibi contumelia
fortitudinis erus. & ipsam nubes
centur. et faciam maliciam in
EYpto : &. scient qm̃ ego sum dñs:
ost uicesimũ septimũ annum
captiuitatis regis ioachim. re

Expanded text:
Heliopoleos et Bubasti h. Phibezcentur. Et in Taphnis cet dies, quando 356 contrivero ibi sceptra Aegypti, et peribit ibi contumelia fortitudinis ejus, et ipcentur. Et faciam judicia in Aegypto, et scient quia ego Dominus. » Post vicesimum et septimum annum captivitatis regis
Abbreviated transcription (Latin):
recldita ei. neq exercitui eius
suꝑ cyro: ꝓ seruitute qua ser¬
uiuit mͥ aduersum eam: Prop¬
terea hec dicit dñs ds: Ecce ego
dabo nabuchodonosor regem
babylonis in terra egypqi. ⁊ au¬
feret multitudinẽ eius. & dep̃¬
dabiturꝰ in manubias eius. et
diripiet spolia eius. & erit in
mercedem exercitui illius:⁊oꝑi¬

Expanded text:
reddita ei neque exercitui eius de Tyro pro servitute qua servivit mihi adversum eam propterea haec dicit Dominus Deus ecce ego dabo Nabuchodonosor regem Babylonis in terra Aegypti et accipiet multitudinem eius et depraedabitur manubias eiudiripiet spolia ejus; et erit in mercedem exercitui illius, et operi
Abbreviated transcription (Latin):
t factum ẽ uerbum dñi ad
me dicens: fili hominis: ꝓph̾a
et dic: Hec dicit dñs d̃s: Ulu¬
late. ue ue diei. qr iuxta ẽ dies.
et appropinquat dies dñi. dies
nubis. tempus gengum erit.
et ueniet gladius in egyptum.
& erit pauor in ethiopia. cum
ceciderint uulnerati in egypto.
et ablata fuerit mulgtudo illiꝰ.
& destructa fundam̃ta eius.
reliqu̾ti uulgus. & crb .&. fi¬
lii terre federis cum eis gladio
cadent: Hec dicit dñs deus:
E corruent fulcientes egyptum
et destruetur fuꝑbia imꝑii eiꝰ.
in ea. ait dñs exercitutim:
O dissipabunt᷑ in medio t̾rarũ
desolatarũ. & urbes eius in
medio ciuitatũ desertarũ er̃t:
et scient qm̃ ego dñs. cũ dede-¬
ro ignem in egypto: & attrit
fuerint om̃s auxiliatores eitis:
n die illa egredient᷑ nuntii a fa-¬
cie mea in trierib: ad conteren

Expanded text:
ni ad ni ad me, dicens: Fili hominis, propheta, et dic: Haec dicit Dominus Deus: Ululate, vae, vae diei: quia juxta est dies, et appropinquat dies Domini: dies nubis, tempus gentium erit. Et veniet gladius in Aegyptum: et erit pavor in Aethiopia, Cum ceciderint vulnerati in Aegypto, et ablata fuerit multitudo illius, et destructa fundamenta ejus. reliquum vulgus, et Chub, et filii terrae foederis, cum eis gladio cadent. Haec dicit Dominus Deus; t corruent fulcientes Aegyptum, et destruetur superbia imperii ejus: in ea ait Dominus exercituum et dissipabuntur in medio terrarum desolatarum et urbes eius in medio civitatum desertarum erunt et scient quoniam ego Dominus cum dedero ignem in Aegyptum et adtriti fuerint omnes auxiliatores eius in die illa egredientur nuntii a facie mea in
Abbreviated transcription (Latin):
septima die mensis socd̃i suꝑ.
faciem terre aquas inductas
ẽẽ diluuii & postea septimo
mense eiuscdem anni qui uici¬
nus ẽ sabbato. & iuicesima
septima clie eiusdem mensis
septim aquas cessasse diluuiii.
et sedisse archam noe suꝑ mon¬
tes ararath: qui int̾pretantur
armenie Ex quo intelligimꝰ
medium ẽe numerũ: ꝙ ad
utrumq posse conferri:
Quando in hoc et ira dei incipit
a diluuio. et clem̃tia eius sep¬
timo mense in eodem diͣ mi
mero demonstratur: O qr
apud hebreos mensis qͥ apud
nos kalenclis. & nonis idibq
diuoluitur. sccłm lune cursũ
disputaturꝰ. unde et greco uo¬
mense nomen accipit. Hoc
dictum ẽ inuicesimo septimo
lune die parum quid lumi¬
nis remansisse: nec penitus
om̃s maxime sollennitates.
Qd strictim posuius. ut sẽi¬
amus in hoc numero & bona
& mala pariter contineri: bo¬
na nabuchodonosor cuius la¬
bori merces redditur: mala
egyptips. quoꝵ uastita
nuntiatur:¬

Expanded text:
septima die mensis secundi, super septima die mensis secundi, super faciem terrae aquas inductas esse diluvii, et postea septimo mense ejusdem anni, qui vicinus est sabbato, et vicesima septima die ejusdem mensis septimi, aquas cessasse diluvii, et sedisse arcam Noe super montes Ararat, qui interpretantur Armeniae. Ex quo intelligimus, medium esse numerum et ad utrumque posse conferri, quando in hoc et ira Dei incipit a diluvio, et clementia ejus septimo mense in eodem dierum numero demonstratur. Et quia apud Hebraeos mensis, qui apud nos Kalendis et Nonis Idibusque devolvitur, secundum lunae cursum supputatur: unde et Graeco vomense nomen accepit, hoc dictum est in vicesimo septimo lunae die parum quid luminis remansisse, ne penitus omnes maxime solemnitates, quod strictim posuimus, ut sciamus in hoc numero et bona et mala pariter contineri, bona Nabuchodonosor cujus labori merces redditur, mala Aegyptiis, quorum vastitas nuntiatur
Abbreviated transcription (Latin):
expletum. tc̃ aꝑietur os tuũ
& uaticiniũ tuũ nequaquã
dubia ꝓmissione pendebit
s cernetur oꝑe ꝑpetratũ: ut
sciant qui audierint me esse
dñm. cuius cdixisse fecisse est:
Hsodm litterã. immo iuxta ue¬
ritatẽ dicta sunt ꝓphetie. Ce¬
terum ex eo qd̾ nabuchodono¬
sor mercedẽ accepit boni oꝑtͦ
intelligimus. et iam in ech¬
nicos si qͥd boni fecerint. non
absq mercedem dei uidicio
p̃teriri: Unde & ꝑ ieremiã
nabuchodonosor columba
de appellatur: eo qd aduer¬
sum popłm peccatorẽ dei ser¬
uierit uoluntat W adducã
inquit seruum meũi nabu¬
chodonosor: Ex quo ꝑspicuũ
ẽ condemnari nos cõparatio¬
ne gentilium. si illi lege faci¬
ant naturali que nos etiam
scripta negligimus : De quo
quid p̃terire uideam᷑ sccłm
intelligentiã sp̾alem querunus
uͥ hunc numerũ. hoc ẽ uicesi¬
mum septimum legimus:
n geneseos libros scriptura te¬
statur. sexcentesimo anno ui¬
te noe. scdo mense. iucesima

Expanded text:
tuum, et vaticinium tuum nequaquam dubia promissione pandebit, sed cernetur opere perpetratum, ut sciant, qui audierint me esse Dominum, cujus dixisse fecisse est. Haec secundum litteram, imo juxta veritatem dicta sint prophetiae. Caeterum ex eo, quod Nabuchodonosor mercedem acceperit boni operis, intelligimus etiam ethnicos, si quid boni fecerint, non absque mercede Dei judicio praeteriri. Unde et per Jeremiam Nabuchodonosor columba Dei appellatur, eo quod adversum populum peccatorem Dei servierit voluntati. « Et adducam, inquit, servum meum Nabuchodonosor. » Ex quo perspicuum est condemnari nos comparatione gentilium, si illi lege faciant naturali, quae nos etiam scripta negligimus. De quo quid praeterire videamur, secundum intelligentiam spiritualem, quaerimus ubi hunc numerum, hoc est, vicesimum septimum legerimus. In Geneseos libro Scriptura testatur , sexcentesimo anno vitae Noe, secundo mense, vicesima
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ del. annos populus erat
in solitudine: ut postea circun¬
cisus in galgalis. obꝓbrio ⁊ ig¬
nominia egypti libereturꝰ: in
cuius numeri sacram̃to. & hic
idem ꝓpha ꝓtribu iuda .xl.¬

Expanded text:
 annos populus erat in solitudine, ut postea circumcisus in Galgalis , opprobrio et ignominia Aegypti liberaretur. In cujus numeri sacramento et hic idem propheta pro tribu Juda
Abbreviated transcription (Latin):
ti humerum. & ipse cõminutꝰ es
& innitentum suꝑ te dissoluist
lumbos: Iccirco ego inducã suꝑ te
hostrum gladium. & cũ hominib
ium̃ta uastabo. et redigetur ter¬
ra egypti in solitudines: & sccło
scient egyptii qd̃ ego sum dñs:
Nec hoc ero fine contemtus. s quia
in tantam ꝓrupit blasphemiam
ut suos eẽ diceret fluuios: & om¬
nem abunclantiã egypti. Ideo et
ipsum asseram qui se dixerat crea¬
torem. & flumina quȩ a se creata
Iactauerat. & redigam terrã egyp¬
ti in longissimã solitudinẽ. & gla¬
dio dissipatam. aturre syene. usq
ad terminos ethiopie: Pro turre
loci nomen posuerunt: ut mag¬
dalum scriberent: Turris autẽ
syene usq hodie ꝑmanet castrũ
romane ditoni subditum: ubi
sunt nili catharacte: & usq ad
quẽ locum de nr̃o mari mlus na-¬
iigabilis est: Lotam gͥ egyptum
dicit ẽẽ populandam usq ad t̾¬
minos ethyopie: quib extrema
egypti regio iungitur: ita ut

Expanded text:
ti humerum, et ipse comminutus es ti humerum, et ipse comminutus es et innitentium super te dissolvisti lumbos, idcirco ego inducam super te hostium gladium, et cum hominibus jumenta vastabo: et redietur terra Aegypti in solitudines, et secundo scient Aegyptii, quod ego sum Dominus. Nec hoc ero fine contentus, sed quia in tantam prorupit blasphemiam, ut suos esse diceret fluvios, et omnem abundantiam Aegypti, ideo et ipsum auferam, qui se dixerat creatorem, et flumina quae a se creata jactaverat et reliquam terram Aegypti in longissimam solitudinem, et gladio dissipatam a turre Syene usque ad terminos Aethiopiae. Pro turre,aginta loci nomen posuerunt, ut magdalon scriberent. Turris autem Syene usque hodie permanet castrum Romanae ditioni subditum: ubi sunt Nili cataractae, et usque ad quem locum de nostro mari Nilus navigabilis est. Totam igitur Aegyptum dicit esse populandam usque ad terminos Aethiopiae, quibus extrema Aegypti regio jungitur: ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
dietur in ea: & ñ habitabitabit᷑¬
xͣl. annis: Daboq terrã egyp¬
⁊ desertam in medio terrarũ
desertarũ. & ciuitates erus in
medio urbium subuersarum
disꝑgam siue disseminabo egyp¬
tios in nationes. & uentilabo
populis. uel gentib in quib di¬
spsi fuerint. & reducã capqui¬
tatem egypti. et collocabo eos
in terram phatures. in terra
natuitatis sue. fiue in terra de
qua asfumpti funt. & erunt ibi
in regnum. fiue in pͥncipatum
humile inter regna cetera erit
eos ne imꝑent gentib. fuie ne
plures suit inter gentes. neq
erunt ultra domui isrł in
confidoenta. que in spem do¬
centes iniquitatẽs ut fugiant et
sequant᷑ eos. siue reducant eos
in memoriã iniquitatis ut seqͣgͣ
illos: ꝙ scient qr ego sum dñs:¬
onge pͥorib que sequuntur: qr
fiust baculus harundineris do¬
miui isrł. & ñ solum confractus
es in manu eius: s iuxta isaiam
ꝑforasti manũ eius. & nc̃ laceras¬

Expanded text:
adietur in ea, et non habitabitur quadragadietur in ea, et non habitabitur quadraginta annis. Daboque terram Aegypti desertam in medio terrarum desertarum, et civitates ejus in medio urbium subversarum dispergam sive disseminabo Aegyptios in nationes, et ventilabo populis vel gentibus in quibus dispersi fuerant. Et reducam captivitatem Aegypti, et collocabo eos in terra Phatures, in terra nativitatis suae sive in terra de qua assumpti sunt. Et erunt ibi in regnum sive principatum humile, inter regna caetera erit eos, ne imperent gentibus sive ne plures sint inter gentes. Neque erunt ultra domui Israel in confidentia sive in spe docentes iniquitatem, ut fugiant, et sequantur eos sive reducant eos in memoriam iniquitatis ut sequantur illos et scient quia ego sum Dnge prioribus quae sequuntur. Quia fuisti baculus arundineus domui Israel, et non solum confractus es in manu ejus, sed juxta Isaiam perforasti manum ejus, et nunc laceras
Abbreviated transcription (Latin):
qui pascha celebrant. baculos
tenebant in manib. sine qutib
inbecillitatem humani corporfͤ
substentantib carnes agni co
rao. nec baculus egypti. ⁊ uir¬
ga harundinea quȩ decipit
app̃hendentes se. & lacerat hu-¬
meros eoꝵ. id ẽ forgtudinem.
fuerit dissoluunt᷑ lumbi eiꝰ
et stare ñ potest: nec accinctis
renib pascha celebrare: Qd̃ his
congruit quoꝵ scrutatur corda
et renes cłs :
Ropterea hec dicit dñs ds:
cce ego ad ducam suꝑ te gladiũ
& interficiam dete hominẽ et
ium̃tum. & erit terra egypti mn
desertum. fiue ꝑditio & solitu¬
do. & scient quia ego dñs: eo qd
dixerit. siue dixeris flutnius m̃s
ẽ et ego feci eum. siue fluiuii mei
sunt. & ego feci illos: Iccirco ecce
ego ad te. & ad flumina tua. da¬
boq terram egypti in solitudi¬
nes gladio dissipatam. siue disꝑ-¬
ditam a turre sienes. siue amig¬
dalo ⁊ syene: usq ad terminos
echiopie:Non transibit ꝑ eam
pes hominis. neq pes ium̃ti gͦ¬

Expanded text:
qui Pascha celebrabant baculos qui Pascha celebrabant baculos tenebant manibus , sine quibus imbecillitatem humani corporis sustentantibus carnes agni comrao, nec baculus Aegypti, et virga arundinea, quae decipit apprehendentes se, et lacerat humeros eorum, id est, fortitudinem. , dissolvuntur lumbi ejus et stare non potest: nec accinctus renibus Pascha celebrare. Quod his congruit, quorum scrutatur corda et renes Deus. 347 Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego adducam super te gladium, et interficiam de te hominem et jumentum. Et erit terra Aegypti in desertum sive perditio et solitudo: et scient quia ego sum Dominus: eo quod dixerit sive dixeris fluvius meus est, et ego feci eum sive fluvii mei sunt, et ego feci illos. Idcirco ecce ego ad te et ad flumina tua: daboque terram Aegypti in solitudines, gladio dissipatam sive disperditam a turre Syenes sive a Magdalo et Syene usque ad terminum Aethiopiae. Non transibit per eam pes hominis, neque pes jumenti gr
Abbreviated transcription (Latin):
erat de aureo calice babxlonis:
& iocirco que sua erant ingere¬
bat populo dñm confitenti:
Hic uͦ exꝓ̃bratur pharaoni qd̃
fuerit᷑ domui ifrł̃ uirga siue
baculus harundineus: uanũ
eius et fragile. & cito cõminu¬
endum auxilrum reꝓmittens:
Ut autem scire ualeamus qui
sit baculus harundineus. fuꝑ
quo domus isrł confidere ũ
debeat. ex contrario baculo ⁊
uirgam dñi intelligere poteri¬
mus : de qua ad dñm dicitur.
Uirga tua et baculus tuus: ipsa
me consolata funt: Hanc uirgã
egyptios deuorauit : & ꝗͣdo per¬
cussit aggeres nili. & scimphes
in tota egyto generate st̃: Moy¬
ses quoq iuxta .lxx. extendit
hanc turgam: & leuaute in celũ:
& dñs induxit uentũ austrum
suꝑ terram toto illo die. ⁊tota
nocte. & mane le uauit uentus
& adduxit locustas suꝑ omnẽ
terrã egypti: De hac puto uir¬
ga scribi et in numeroꝵ libro qd̃
floruerit. ⁊ in nuces siue amig¬
dala germinarit: Hanc habe

Expanded text:
erat de aureo calice Babylonis, erat de aureo calice Babylonis, et idcirco quae sua erant ingerebat populo dominum confitenti. Hic vero exprobratur Pharaoni quod fuerit domui Israel virga sive baculus arundineus, vanum eis et fragile et cito comminuendum auxilium repromittens. Ut autem scire valeamus, qui sit baculus arundineus, super quo domus Israel confidere non debeat, ex contrario baculo et virga Domini intelligere poterimus, de qua ad Dominum dicitur: « Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . » Hanc virgam Aegyptios devoravit , et percussit aggeres Nili, et cyniphes in tota Aegypto generatae sunt. Moyses quoque, juxta LXX, extendit hanc virgam et levavit in coelum, et Dominus induxit ventum austrum super terram toto illo die et tota nocte et mane levavit ventus, et adduxit locustas super omnem terram Aegypti. De hac puto virga scribi, et in Numerorum libro quod floruerit et nuces sive amygdalas germinarit. Hanc habeb