comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UINT d̾ S nobis iuuante dõ liber iste ꝓclu¬
citur Nam post quatuor libellos qui suꝑ
institutis monachoꝵ digesti sunt: nunc
arriꝑe colluctationẽ aduersus octo pͥncipalia uitia. aur̃is
orationib dño confortante disponimꝰ: id ẽ pͥmum castrimar.¬
giȩ. quȩ int̾p̃tatur gulȩ concupiscentia: scdm. fornicationiꝰ.
tciũ filargiriȩ. qđ intelligitur auaritia. uł ut ꝓpͥus expri-¬
matur. amor. pecuniȩ: quartum ire. quintũ tristiciȩ.
sextum accidiȩ: qđ ẽ anxietas siue tediũ cordis: septimũ
cenodoxiȩ. qđ sonat uana seu in anis gła. octauum.
suꝑbiȩ Quem ineuntes agonẽ: tuis p̾cibꝰ obeatissime pa.
nunc impensius indigemus: ut pͥmum

Expanded text:
uintus nobis iuuante deo liber iste procuditur. nam post quattuor libellos, qui super institutis monasteriorum digesti sunt, nunc pere conluctationem aduersus octo principalia uitia uestris orationibus domino confortante disponimus, id est primum gastrimargiae, quae interpretatur gulae concupiscentia, secundum fornicationis, tertium filargyriae, quod intellegitur auaritia, uel ut proprius exprimatur, amor pecuniae, quartum irae, quintum tristitiae, sextum acediae, quod est anxietas siue taedium cordis, septimum cenodoxiae, quod sonat uana seu inanis gloria, octauum superbiae. quem ineuntes agonem tuis precibus, o beatissime papa Castor, nunc inpensius indigemus, ut primum
Abbreviated transcription (Latin):
duplex scientia ẽ: Prima: practice. id ẽ auctualis: quȩ em̃¬
datione morũ. & uitioꝵ purgatione ꝑficit᷑ Altera . o eͤopͥẽtinu
id ẽ quȩ incontemplatione diuinarũ rerũ. & sacratissimorũ
sensuũ cognitione consistit: Quis quis gͥ ad theoreti cẽ uolu¬
erit ꝑuenire: necesse ẽ ut om̃i studio atq uirtute actualẽ.
pͥmũ scientiam consequat᷑ Nam hȩc practicȩ absq theoriͤtica
possidi pot̃. theorłtica uͦ sine actuali om̃imodis non potest¬
app̾hendi Eradus enĩ quidã ita ordinati atq distincti sunt:
ut humana humilitas possit ad sublime conscende Qui
si iuicẽ sibi ea qua diximꝰ ratione fuccedant. potest ad alti¬
tudinẽ ꝑueniri: ad quã sublato pͥmo gradu. ñ potest trans¬
uolariFrustra gͥ ad conspectũ dĩ tendit: qui uitioꝵ c̃ tagia

Expanded text:
duplex est scientia. Prima practice, id est, actualis, quae emeduplex est scientia. Prima practice, id est, actualis, quae emendatione morum et vitiorum purgatione perficitur; altera theorice,  quae in contemplatione diuinarum Teram ei sacratissimorum sensuum cognitione consistit. Quisquis igitur ad θεωρητιήν noluerit peruenire, necesse est ut omni studio atque uirtute actualem primum scientiam consequatur. nam hpossideri potest, theoretice vero sine actuali omadprehendi. gradus enim quidam ita ordinati atque distincti anni, ut humana humilitas possit ad sublime conscendere: qui si inuicem sibi ea qua diximus ratione succedant, potest ad altitudinem perueniri, ad quam sublato primo gradu non potest transuolari. frustra igitur ad conspectum dei tendit qui uitiorum contagia
Abbreviated transcription (Latin):
Dnr̃e itineris ordo
compellit: ut abbatis nesterotis p̾clari in om̃ibꝰ
sũmȩq scientię uiri institutio subsequat᷑. Qui cũ
sacrarũ scripturarum nos aliqua memoriȩ cõm̃.¬
dasse. & eoꝵ intelligentiã desid̾are senfisset. talibꝰ nos ad¬
orsus ẽ uerbis: Multa quidẽ scientiarum in hoc mundo sunt
genera: Tanta siquidem earũ. quanta & artiũ: disciplinarũq
uarietas ẽ S cũ om̃s aut om̃ino initiles sint. aut pͣsentis
tantũ uitȩ cõmodis ꝓsint: nulla ẽ tam̃ quȩ ñ habeat ꝓpriũ
doctrinȩ ĩue ordinẽ atq rationẽ : ꝑ quã ab expetentibꝰ possit
attingi Si gͦ ille aries ad insinuationẽ sui. certis ac ꝓpriis¬
lineis diriguntur. quantomagis religionis nr̃e disciplina
atq ꝓfessio. quȩ ad contemplanda in uisibiliũ sacram̃torũ
tendit archana. nec p̾sentis  qͣuestꝰ. s ȩt̾noꝵ retributionẽ expe¬
tit p̃mioꝵ: certo ordine atq ratione subsistit: Cuiꝰ quidẽ¬

Expanded text:
 itineris ordo compellit, ut abbatis Nesterotis praeclari in omnibus summaeque scientiae viri institutio subsequatur. Qui cum sacrarum Scripturarum nos aliqua memoriae commendasse et eorum intelligentiam desiderare sensisset, talibus nos adorsus est verbis: Multa quidem scientiarum in hoc mundo sunt genera, tanta siquidem earum quanta et artium disciplinarumque varietas est. Sed cum omnes aut omnino inutiles sint, aut praesentis tantum vitae commodis prosint, nulla est tamen quae non habeat proprium doctrinae suae ordinem atque rationem, per quam ab expetentibus possit attingi. Si ergo illae artes ad insinuationem sui certis ac lineis diriguntur, quanto magis religionis nostrae disciplina atque professio, quae ad contemplanda inuisibilium sacramentorum tendit arcana nec praesentes quaestus, sed aeternorum retributionem expetit p
Abbreviated transcription (Latin):
ltimus ẽ habitꝰ eoꝵ
pellis caprina quȩ melotes
uł pera appellatur.
& baculus: quȩ gestant
ad imitationem eoꝵ qͥ
ꝓfessionis huiꝰ p̾figurauere
lineas iam inueteri testam̃to: de quib apłs Circiuerunt
inquit in melotis. & in pellib caprinis: egentes. angustiati.
afflicti. quibꝰ dignus non erat mundus: insolitudinibꝰ errantes:
&. inmontib & inspeluncis. & in cauernis t̃rȩ Qui tam̃
habitus pellis capͥne: significat mortificata om̃i petulantia
carnalium passionũ. debere eos insũma uirtutũ grauitate.
consistere : nec quicquã petulcũ uł calidũ uiuientitis ac mo¬
bilitatis antiquȩ in eorũ corpore residere¬

Expanded text:
ltimum est habitus eorum pellis caprina, quae melotis uel pera appellatur, et baculus, quae gestant ad imitationem eorum qui professionis huius praefigurauere lineas iam in ueteri testamento. de quibus apostolus circumierunt, inquit, in melotis et pellibus caprinis egentes, angustiati, adflicti, quibus dignus non erat mundus, in solitudinet in montibus, et in speluncis, et in cavernis terrae Qui tamen habitus pellis caprinae significat mortificata omni petulantia carnalium passionum debere eos in summa virtutum gravitate consistere, nec quidquam petulcum vel calidum juventutis ac mobilitatis antiquae in eorum corpore residere
Abbreviated transcription (Latin):
institutis ac regulis indubitatã fidẽ & indiscussã obȩdien¬
tiam ꝑ omĩa cõmodare: ñ quas paucoꝵ uoluntas intulit
s quas uetustas tẽpoꝵ tantoꝵ &e innumerositas scõrum

Expanded text:
institutis ac regulis indubitatam fidem et indiscussam oboedientiam per omnia commodare, non quas paucorum uoluntas intulit, sed quas uetustas tantorum temporum et innumerositas sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
uamobrem cilicinã uestem uelut circiispectã cunctis atq
notabilem. & quȩ ex hoc ipso non solum ulla sp̃iu possit
emolumenta conferre: sed etiam elationis concipere uanita

Expanded text:
uamobrem ciliciam uestem uelut circumspectam cunctis atque notabilem et quae ex hoc ipso non solum nulla spiritui possit emolumenta conferre, sed etiam elationis concipere uanita
Abbreviated transcription (Latin):
ispensatione dĩ credimꝰ hanc questionẽ inmediũ fuisse
ꝓlatã: ut illud qđ uerecundia interrogandi fiduciam
cohibente nũ quã potumꝰ edoceri: nunc oportunitate colla-¬
tionis. causeq ipsius ordine ꝓuocati: sciscitari fiducialiter
audeamꝰ: Si gͥ eo tẽpore quo accedi oportos ad sacrosc̃ã miste¬
ria. senserimꝰ nos sõni illusione pollutos: p̾sumenda est an
uitanda illa salutaris ȩsce sacroscã ꝑceptio:
Theonas.

Expanded text:
ispensatione dei credimus hanc quaestionem in medium fuisse prolatam, ut illud, quod uerecundia interrogandi fiduciam cohibente numquam potuimus edoceri, nunc oportunitate conlationis causaeque ipsius ordine prouocati sciscitari fiducialiter audeamus. si igitur eo tempore, quo accedi oportet ad sacrosancta mysteria, senserimus nos somnii inlusione pollutos, praesumenda est an uitanda illa salutaris escae sacrosancta perceptio? THEONAS
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ ex dõ ñ peccat: s generatio dĩ conseruat eũ .&. ma-¬
lignus ñ tangit eum: Qđ intelligendũ ẽ ñ de. om̃ĩ genere
peccatoꝵ. s de capitalibꝰ tantũ criminibꝰ dici. aquibꝰ quis qͥs¬
se extrahere atq emundare noluerit. ꝓillo inalio loco p̃dictꝰ
apłs ne orari quidẽ debere ꝓnuntiat. Qui scit in qͥt frẽm
suũ peccare peccatũ ñ admort̾ẽ : petat & dabit᷑ ei uita pec¬
canti ñ admortẽ: Est peccatũ admortẽ: ñ ꝓillo dico ut orq

Expanded text:
peccat, sed generatio dei conseruat eum, et malignus non tangit eum? quod intellegendum est aea do omni genere peccatorum, sed de capitalibus tantum criminibus dici. a quibus M quisquis extrahere atque emundare noluerit, pro illo in alio loco praedictus apostolus ne orari quidem debere pronuntiat qui scit, inquiens, fratrem suum peccare peeeatam non ad mortem, petet, et dabit ei uitam, peccantibus non ad mortem. est p
Abbreviated transcription (Latin):
me: paulominꝰ habitasset in inferno anima mea Et in hac
m̃tis humilitate consistens: poterit etiam euangłicũ illud
ꝑfectionis explere mandatũ: Diligite inimicos ur̃os: bene.
facite. his qui oderunt uos: & orate ꝓꝑsequentibꝰ & calupni¬
antibꝰ uos Et ita ad illud p̃miũ qđ subiungit᷑ merebimur

Expanded text:
me: paulo minus habitauerat in inferno anima mea. et in hac me: paulo minus habitauerat in inferno anima mea. et in hac mentis humilitate consistens poterit etiam euangelicum illud perfectionis explere mandatum: diligite inimicos uestros, bene facite his qui oderunt uos, et orate pro persequentibus et calumnian
Abbreviated transcription (Latin):
peeum qui seruus ẽ: quia si sciens uoluntatẽ dñi sui ñ fecerit
digna plagis uapil abit multis Per hanc itaꝙ caritatẽ ꝗ dqͥs
do iagine dĩ similitudinẽq ꝑuenerit: bono iam ꝓpt̾ boni
ipsi desee tabitur uoluntatẽ: ac similẽ quodã mͦ poslidens
pacientiȩ ac lenitatis affectũ. nullis deinceps peccantiu
uitiis irascetur: s ueniam potiꝰ. infirmitatib eoꝵ condolenꝰ
atq compatiens implorabit: seq reminiscens tãdui similiũ
passionũ stimulis impugnatũ. donec miseratione dm̃ salua¬
retur: nec suo erutũ studio ab impugnatione carnali. sed dĩ
ꝓtectione saluatũ: ñ iracundiam s miscdiam errantibꝰ in¬
telligit impendendã: illũ uersiculũ ad dñm cũ om̃i cordis
tranquillitate decantans: Tu di rupisti uincula mea: tibi
sacrificabo hostiam landis Et iterũ Nisi quia dñs adiuuit

Expanded text:
re eum qui seruus est, quia si sciens uoluntatem domini sui fecerit re eum qui seruus est, quia si sciens uoluntatem domini sui fecerit digna plagis, uapulabit ad imaginem Dei similitudinemque pervenerit, bono jam propter boni ipsius delectabitur voluntatem; ac similem quodammodo possidens patientiae ac lenitatis affectum, nullis deinceps peccantium vitiis irascetur, sed veniam potius, infirmitatibus eorum condolens atque compatiens, implorabit, reminiscens se tamdiu similium passionum stimulis impugnatum, donec miseratione Domini salvaretur, nec suo erutum studio ab impugnatione carnali, sed Dei protectione salvatum, ut non iracundiam, sed misericordiam errantibus intelligeret impendendam, illum versiculum ad Deum cum omni cordis tranquillitate decantans: Tu dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Et, Nisi quia Dominus adjuvit
Abbreviated transcription (Latin):
uirulenta contagio Hiuc inquã nec reuerentia humane p̃¬
sentie quiequã adiciet honestatis: nec minuet solitudo:
subiq secũ semꝑq circumferens arbitrã ñ solũ actuũ. secd
etiam cogitationĩ suarũ conscientiam. illi potissimũ stude
contendit: qut̃ nec circũ ueniri nec falli. nec subt̾ fugere. se
posse eognoseit. Que statũ siquis de. aouitorio dĩ. ñ destului
sũ ł abore p̾sumens meruerit posside: de conditione seruili
inqua timor ẽ ce de mercennaria spei cupiditate inqua ñtã
bonitas largientis. quã p̾mũ retributionis expetitur. inad¬
optionem incipiet transixe filioꝵ. ubi iã ñtimor. ñ cupidi¬
tas s illa caritas quȩ nũquã cadit iugit̾ ꝑseueret. De quo
timore & caritate. quosdã increpans dñs: quid eui ꝑsone
conuenir c ostendit. Filiꝰ honorat patrẽ: ce seruus timos. dr̃m
su. Et si pat᷑ ego sum. ubi ẽ honor meus: Hecesse: ẽ. enĩ teme¬

Expanded text:
uirulenta contagio. huic, inquam, nec reuerentia humanae pruirulenta contagio. huic, inquam, nec reuerentia humanae praesentiae quioquam adiciet honestatis nec minuet solitudo, sed ubique secum semperque circumferens arbitram non solum actuum, sed etiam cogitationum suarum conscientiam illi potissimum studere contendet, quam nec circumueniri nec falli nec snbterfugere se posse cognoscit. Quem statum si quis de adiutorio dei, non de studii sui labore praesumens meruerit possidere, de condicione seruili, in qua timor est, et mercennaria spei cupiditate, in qua non tam bonitas largientis quam praemium retributionis expetitur, in adoptionem incipiet transire filiorum, ubi iam non timor, non cupiditas, sed illa caritas quae numquam cadit iugiter perseuerat. de quo timore et caritate quosdam increpans dominus quid cui personae conueniret ostendit: fs: et si dominus ego sum, ubi est timor meus? necesse est enim time
Abbreviated transcription (Latin):
abstinet blandim̃tis: ad empto timoris obstaculo. rursũ ad
illud qđ diligit reuertet᷑: & ob it sine dubio nec stabilitatẽ
boni iugit̃ obtinebit: s nec abimpugnatione quidẽ aliqͣndo
reqͥescet : quia nec firmã ac ꝑpetuam pace̾ castimoniȩ possi¬
debit: Ubi enĩẽ inquietudo belloꝵ. ñ possunt ñ etiã uulne¬
rum int̾uenire discrimina Necesse ẽ enĩ quẽpiã inconfli¬
Etu positũ. quaus bellator sit ac fortit᷑ dimicans lȩtalia
ad uersariis uulnera frequent᷑ infligat: ñ nũquã tam̃ ho¬
stili mucrone ꝑstringi Qui uͦ suꝑata impugnatione uitioꝵ.¬
pacis iam securitate ꝑfruitur. & transiit in ipsiꝰ uirtutis af¬
fectum iugem statũ illiꝰ boni cuiꝰ iam totus ẽ retentabit:
quia dãpno intimȩ castitatis nichil credit eẽ dãpnosius.
pena grautis ẽ uł uirtutũ ꝑniciosa trans gressio: uł ipsiꝰ uitu

Expanded text:
abstinet blandimentis, adempto timoris obstaculo, rursum ad abstinet blandimentis, adempto timoris obstaculo, rursum ad illud quod diligit revertetur, et ob id nec stabilitatem boni jugiter obtinebit, sed nec ab impugnatione quidem aliquando requiescet, quia nec firmam ac perpetuam pacem castimoniae possidebit. Ubi est enim inquietudo bellorum, non possunt non etiam vulnerum intervenire discrimina. Necesse est enim quempiam in conflictu situm, quamvis bellator sit, ac fortiter dimicans lethalia adversariis vulnera frequenter infligat, nonnumquam tamen hostili mucrone pacis iam securitate perfruitur et transiit in ipsius uirtutis affectum, ingea statum illius boni cuius iam totus est retentabit, quia damno intimae castitatis nihil credit esse damnosius. poena grauis est uel uirtutum perniciosa transgressio uel ipsius uitii
Abbreviated transcription (Latin):
one pęnarũ: s delectatione uirtutũ: Hic namq statꝰ nec
sũmotis cunctoꝵ hominum testimoniis abuti occasione.
peccati: nec occultis cogitationum uiolari oblectationibus
potest: dũ affectum uirtutis ipsiꝰ medullitꝰ retinens. qͥcquid
illi contrariũ ẽ ñ solũ corde ñ recipit: uerũ etiã sũmo detestat᷑
horrore: Aliud namq ẽ p̾senti bono quẽpiã delectatum.
odio habere uitioꝵ carnis suę c̃tagia: aliud futurȩ rez¬
munerationis intuitu. illicitas concupiscentias refrenare:
Aliud ẽ p̃sens metuere detrim̃tũ: & alud futuru̾ formi¬
dare suppliciũ Postremo multo maus ẽ ꝓpt̾ bonũ ipsũ
abono nolle discede : quã ꝓpt̾ metũ mali. malis ñ p̃bere
consensũ: In illo enim uoluntariũ bonũi ẽ: in isto uero uelut
eoactũ. &x tãquã nolenti uolent᷑ extortũ: uł metu supplicii
uł cupiditate. p̃mioꝵ. Nam qͥ timoris obtentu. auitioꝵ¬

Expanded text:
one poenarum, sed delectatione uirtutum. hic namque status nec one poenarum, sed delectatione uirtutum. hic namque status nec submotis cunctorum hominum testimoniis abuti occasione peccati nec occultis cogitationum uiolari oblectationibus potest, dum affectum uirtutis ipsius medullitus retinens, quidquid illi contrarium est, non solum corde non recipit, uerum etiam summo detestatur horrore. aliud namque est praesenti bono quempiam delectatum odio habere uitiorum carnisue contagia, aiind futurae remunerationis intuitu inlicitas concupiscentias refrenare, aliudque est praesens metuere detrimentum et aliud futurum formidare supplicium. postremo multo madus eet propter bonum ipsum a bono noUe discedere, quam propter metum mali malis non praebere consensum. in illo enim uoluntarium bonum est, in isto uero uelut coactum et tamquam nolenti uiolenter extortum uel metu supplicii uel cupiditate praemiorum. nam q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alit̾ ad illam uerã ꝑfectionẽ concende poterimꝰ: nͥ quẽ¬
admodũ milliꝰ alteriꝰ rei nͥ nr̃ȩ salutis gr̃a pͥor nos ille dilex̃.
ita eum nos quoq nulliꝰ alterius rei nisi sui tantũ amoris dilexe¬
rimus obtentu Quam obrem studendum nobis ẽ ut de hoc
timore adspem. de spe adcaritatem dĩ: uł ipsarũ uirtutum
amorem ꝑfecto m̃tis conscendamꝰ ardore: ut trans migran¬
tes in affẽctum boni ipsiꝰ immobilit̾ quantũ humanȩ possi¬
bile ẽ naturȩ. qđ bonũ ẽ retentemꝰ: Multũ namq differt
int̾ eum qui metu gehennȩ. uł spe retributionis futurȩ.
uitioꝵ inse extinguit incendia: & eũ qui diuine caritatis
affectu ipsã malitiã & immunditiã ꝑhorrescit: ac purita¬
ts possidet bonũ. amore tantũ ac desid̾io castitatis Nec
iam remunerationem futurȩ retributionis aspiciens. sed p̃¬
sentis boni delectatus conscientia: agit omĩa ñ contemplati¬

Expanded text:
 conscendere poterimus, nisi, quemadmodum nullius alterius nisi nostrae salutis gratia prior nos ille dilexit, ita eum nos quoque nullius alterius rei nisi sui tantum amoris dilexerimus obtentu. quamobrem studendum nobis est, ut de hoc timore ad spem, de spe ad caritatem dei uel ipsarum uirtutum amorem perfecto mentis conscendamus ardore, ut transmigrantes in affectum boni ipsius inmobiliter, quantum humanae possibile est naturae, quod bonum est retentemus. Multum namque differt inter eum qui metu gehennae uel spe retributionis futurae uitiorum in se extinguit incendia, et eum qui diuinae caritatis affectu ipsam malitiam et inmunditiam perhorrescit ac puritatis possidet bonum amore tantum ac desiderio castitatis, nec iam remunerationem futurae promissionis aspiciens, sed praesentis boni delectatus conscientia agit omnia non contemplati
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i qui incęlis ẽ: qui solẽ suũ oriri facit suꝑ bonos & maloꝰ.
& pluit suꝑ uistos & inuistos Quẽ affectũ beatus ioħs
assecutũ se eẽ cognoscens ait Ut fidutiã habeamꝰ indie
iuditii: quia sic̃ ille ẽ & nos sumus in hoc mundo In quo
enim infirma & fragilis humana natura ẽẽ:. sicut ille est
potest: nͥ inbonos & malos. iustos & in iustos. ad initatio¬
nẽ dĩ placidã semꝑ sui cordis extendit caritatẽ. & ut bonũ
ꝓpt̾ boni ipsiꝰ oꝑetur affectũ: ꝑueniens ad illa uerã ad opti¬
onẽ filioꝵ dĩ de qua idẽ beatus apłs ita ꝓnuntiat. om̃is

Expanded text:
it super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quem affectum beatus Joannes assecutum se esse cognoscens, ait: Ut fiduciam habeamus in die judicii, quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo . In quo enim infirma et fragilis humana natura esse, sicut ille est, potest, nisi se in bonos et malos, justos et injustos, ad imitationem Dei, placida semper sui cordis extenderit charitate? Ut bonum propter boni ipsius operetur affectum, perveniens ad illam veram adoptionem filiorum Dei, de qua idem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitetur dicens. Omĩa ur̃a sunt: siue paulus siue apollo.
sue cephas. siue mundꝰ. siue uita. siue mors. siue. p̃sentia.
siue futura. omĩa ur̃a sunt Adquã similitudinẽ: etiam
saluatoris p̃cepta nos ꝓuocant Estote inquit &. uos
ꝑfecti: sicut & pat̾ ur̃ cȩlestis ꝑfectus ẽ. In illis enim
n nũquã solet interrũpi bonitatis affectus: cũ aliqͦ uł
tepore. uł leticia. uł oblectatione uigor animi relaxatꝰ
aut metũ ad p̾sens gehenne. aut desidiũ subtralit futoꝵ
Et ẽ quidem in illis gradꝰ cuiꝰdam ꝓfectꝰ: inbuens nos ut
dũ uł penarum metu. uł p̾mioꝵ spe incipimꝰ uicia decli¬
nare: ad caritatis gradũ transire possimꝰ: Quia timor inqͥt
ñ ẽ incaritate: s ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ Qm̃
timor pęnam habet: qui aut̃ timet ñ ẽ ꝑfectus incaritate

Expanded text:
ulus sine Apollo siue Cephas, sine mundus siue uita siue mors, siue praesentia siue futura: omnia uestra sunt. ad quam similitudinem etiam saluatoris praecepta nos prouocant: estote, inquit, nos perfecti, sicut et pater uester caelestis perfectus est in illis enim nonnumquam solet interrumpi bonitatis affectus, cum aliquo uel tepore uel laetitia uel oblectatione uigor animi relaxatus ant metum ad praesens gehennae aut desiderium subtrahit futurorum. et est quidem in illis gradus cuiusdam profectus inbaens nos, ut dam uel poenarum metu uel praemiorum spe incipimus uitia declinare, ad caritatis gradum transire possimus, quia timor, inquit, non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem: quoniam timor poenam habet, qui autem time
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia formidabatꝰ. uelut iam seruus effectus. etiam
mercennarii statũ. de mercede. iam cogitans. concupiscit ac
dicit. Quanti mercennarii indomo patris mei abundant
panibꝰ & ego hic fame pereo: Reuertar gͦ ad patrẽ meũ &
dicã illi. Pat̃ peccaui incelũ & corã te: Iam ñ sũ dignꝰ uocari
filiꝰ tiuis: fac me sic̃ unũ de merceinariis tius S ad istam
humilis penitentiȩ uocẽ. i noccursũ eius pat̾ ꝓsiliens. ma¬
iom quã emissa fuerat pietate. suscepit: eũq ñ contemptus
minora concedere: utroq gradu sine dilatione trans curso.
pristine. filioꝵ restetuit dignitati. Festinandũ ꝓinde. etiam
Nobis ẽ ut ad t̾etũ filioꝵ gradũ. quiomĩa quę patris sunt
sua eẽ credunt. ꝑ indissolubilẽ caritatis grãm conscendentes.

Expanded text:
supplicia formidabat, uelut iam seruus effectus etiam supplicia formidabat, uelut iam seruus effectus etiam mercennarii statura de mercede iam cogitans concupiscit ac dicit: quanti mercennarii patris mei abundant panibus, et ego hic fame pereo. reuertar ergo ad patrem meum et dicam illi: pater, peccaui in caelum et coram te, iam non sum dignus uocari filius tuus: fac me sicut unum de mercennariis tuis. sed istam humilis paenitentiae uocem in occursum eius pater prosiliens maiore quam emissa fuerat pietate suscepit eumque non contentus minora concedere utroque gradu sine dilatione transcurso pristinae filiorum restituit dignitati. festinandum proinde etiam nobis est, ut ad tertium filiorum gradum, qui omnia quae patris sunt sua esse credunt, per indissolubilem car
Abbreviated transcription (Latin):
Ogradu quẽ ꝓpͥȩ diximꝰ eẽ seruilẽ. de quo dr̃. cũ omĩa fece.¬
ritisdicite qͥa serui in utiles sumus: ad altiorẽ spei tramitẽ
gradui ꝓficiente conscendet. Qui iam ñ seruo s mercennario
compat᷑: qͥa mercedẽ retͥbutionis expectat: & quasi de peccar¬
toꝵ absolutione &s penali timore securus. acbonoꝵ sibi oꝑum
conseiꝰ. licet placiti p̾miũ iudeat᷑ expetere: tam̃ ad affectum
illũ filii qui de paternȩ indulgentię lib̾alitate confidens.
omĩa quȩ patris sunt sua ẽe ambigit. ꝑuenire. non poterit:
Ad quẽ etiã ille. ꝓdigus quicũ substantia patris etiam filii
nom̃ a miserat: aspirare: ñ audet dicens Iã ñ sũ dignꝰ uocari
filiꝰ tuus: fac me sic̃ unũ exmercenniariis tius. Post illas enĩ
porcoꝵ siliquas quarũ ei sacietas negabat᷑. idẽ uitioꝵ sordido
eybos: quia insemetipsũ reuersus & salutari timore com¬
punctꝰ immunditiã porcoꝵ horrere iam ceꝑat. ac dirȩ famiꝰ

Expanded text:
gradu, quem proprie diximus esse servilem, de quo dicitur: Cum omnia feceritis, dicite, quia servi inutiles sumus , ad altiorem spei tramitem gradu proficiente conscendet, qui jam non servo, sed mercenario comparatur, quia mercedem retributionis exspectat, et quasi de peccatorum absolutione et poenali timore securus, ac bonorum sibi operum conscius, licet placiti praemium videatur expetere, tamen ad affectum illum filii qui de paternae indulgentiae liberalitate confidens, omnia quae patris sunt sua esse non ambigit, pervenire non potuit. Ad quem etiam ille prodigus, qui cum substantia patris etiam filii nomen amiserat, aspirare non audet, dicens: Jam non sum dignus vocari filius tuus; fac me sicut unum de mercenariis tuis . Post illas enim porcorum siliquas quarum ei satietas negabatur, id est uitiorum sordidos cibos, quia in semet ipsum reuersus et salutari timore conpunctus inmunditiam porcorum horrere iam coeperat ac dirae famis
Abbreviated transcription (Latin):
an uera sint humilitate fundati: Ad quod ut facile uale-¬
ant ꝑuenire: consequent᷑ instituuntur nullas penitꝰ cogi-¬
tationes purientes in corde. ꝑnitiosa confusione celare:

Expanded text:
an uera sint humilitate fundati, ad quod ut facile ualeant peruenire, consequenter instituuntur nullas penitus cogitationes prurientes in corde perniciosa confusione celare
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo Credo aut̃ inopiã meã hoc studio aliquatenus
subleuandã: si in quirentibꝰ uobis illam euuangłicã marga¬
ritã quã ipse ñ habeo. saltẽ ꝓuidero ubi eã cõmodiꝰ comparetis¬
Umpto itaq baculo & pera. ut illic cunctis uiã

Expanded text:
exemplo. credo autem inopiam meam hoc studio aliquatenus exemplo. credo autem inopiam meam hoc studio aliquatenus subleuandam, si inquirentibus uobis illam euangelicam margaritam, quam ipse non habeo, saltim prouidero ubi eam conmodius conparetis. Sumpto itaque baculo et pera, at illic cunctis uiam
Abbreviated transcription (Latin):
idoneũ se ad istud offitiũ testabat᷑ ascitũ: s uelut indignũ
abilla anachoreseos disciplina querebat᷑ expulsũ: eo qđ
triginta ᷤᷤ septẽ annis in eadẽ cõmoratus. ad puritate̾ tantȩ
ꝓfessionis nequaquã ꝑuenire potuisset Hic igit᷑ cũ insupra
dicto thenneso quo eũ eligendi illic ep̃i causa ꝑduxerat. piȩ
nos atq humanissime suscepisset: agnito desidio nr̃o qͦ scõs
patres etiam in ulterioribꝰ egrpti partibꝰ in quirere desidera-¬
bamꝰ: uenite inquit & uidete interim senes. haud longe a nr̃o
monasterio consistentes. quoꝵ uita & antiquitas incorporibꝰ
iam curuatis. & sci̾tas etiã in ipsis fulget aspectibꝰ ut uł
sola contemplatio eoꝵ magnam intuentibꝰ possit conferre
doctrinam: Aquibꝰ id qđ ego amissũ doleo qđq tradere
iã ꝑditum nequeo: ñ tam uerbis quã ipso sc̃ę uite discatis

Expanded text:
idoneum se ad istud officium testabatur adscitum, sed ut indignum idoneum se ad istud officium testabatur adscitum, sed ut indignum ab illa anachoreseos disciplina querebatur expulsum, eo quod triginta et septem annis in eadem conmoratus ad puritatem tantae professionis nequaquam peruenire potuisset: hic igitur cum in supra dicta Thenneso, quo eum eligendi illic episcopi causa perduxerat, pie nos atque humanissime suscepisset, agnito desiderio nostro, quo sanctos patres etiam in ulterioribus Aegypti partibus inquirere desiderabamus: uenite, inquit, uidete interim senes haud longe a nostro monasterio consistentes, quorum ita et antiquitas in corporibus iam curuatis et sanctitas in ipso etiam fulget aspectu, ut uel sola contemplatio eorum magnam intuentibus possit conferre doctrinam: a quibus id, quod ego amissum doleo quodque tradere iam perditum nequeo, non tam uerbis quam ipso sanctae uitae discatis
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ confeftĩ egrptum petere: ac remotissima etiã thebaidoᷤᷤ
heremo penetrata. sc̃oꝵ plurimos quoꝵ głam fama ꝑ uni-¬
uersa diffuderat. si ñ emulandi saltẽ agnoscendi studio in¬
uisere. Igitur ad oppidũ egypti cui thennesis nom̃ ẽ:
emensa nauigatione ꝑuenimus: Cuniꝰ accolȩ ita uł mari-
uł stagnis sałis undiq circũluunt᷑: ut solis quia terra
de ẽ. negociationibꝰ dediti. opes atq substantiã nauali
cõmertio parent: ita ut edificiis cũ uoluerint extruendis
terra non suppetat: nisi de longinqͦ nauigi is apportetur.
bi cũ aduenientibꝰ nob̃ fauens desidiis nr̃is diuinitas.Pu.
beatissimi atq p̾cipu uiri. archebii ep̃i p̾stiisset aduentũ:
qui raptus de anachoritarum cetu ep̃c panephy si oppido
datus. tanta districtione om̃ĩ euo suo ꝓpositũ solitudinis
custodiuit: ut nichil de p̃teritȩ humilitatis tenore laxaue¬
rit: aut de adiecto sibi honore blanditus sit. ñ enĩ tanquã

Expanded text:
imus confestim Aegyptum petere ac remotissima etiam Thebaidos heremo penetrata sanctorum plurimos, quorum gloriam fama. per uniuersa diffuderat, si non aemulandi, saltim agnoscendi studio inuisere. igitur ad oppidum Aegypti, cui Thennesus nomen est, emensa nauigatione peruenimus. cuius accolae ita uel mari uel stagnis salsis undique ciroumlunntur, ut solis, quia terra deest, negotiationibus dediti opes atque substantiam nauali conmercio parent, ita ut aedificiis cum uoluerint extruendis terra non suppetat, nisi de longinquo nauigiis adportetur. Vbi cum aduenientibus nobis fauens desideriis nostris diuinitas beatissimi atque praecipui uiri Archebi episcopi praestitisset aduentum, qui raptus de anachoretarum coetu et episcopus Panephysi oppido datus tanta districtione omni aeuo suo propositum solitudinis custodiuit, ut nihil de praeteritae humilitatis tenore laxauerit aut de adiecto sibi honore blanditos sit non enim tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
excors ñ poterit. Intantũ uͦ ab illa eruditione scłari quȩ car-¬
naliũ uitioꝵ sorde polluit᷑. uera hȩc cȩ sp̃ualis scientia sũ mo-¬
ueturꝰ: ut eam in ñ nullis elinguibꝰ acpęne illiteratis sciamꝰ
ñ nũquã admirabilit̾ uiguisse Qđ in apłis multisq etiam
scĩs uiris eudentissime comꝓꝓbat᷑: qui ñ inani philosophoꝵ¬

Expanded text:
excors non poterit . In tantum vero ab illa eruditione saeculari quae carexcors non poterit . In tantum vero ab illa eruditione saeculari quae carnalium vitiorum sorde polluitur, vera haec et spiritalis scientia submovetur, ut eam in nonnullis elinguibus ac pene illitteratis sciamus nonnumquam mirabiliter viguisse. Quod in apostolis multisque etiam sanctis viris evidentissime comprobat
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ uidentur adquirere: uł dehis qui cũ sacroꝵ uoluminũ
lectioni ac memoriȩ scripturarum diligent̃ insistunt: carna-¬
lia tam̃ uitia ñ relinquunt: in ꝓuerbus elegant̃ expͥmit᷑.
Sic̃ mauris aurea in naribꝰ suis: ita mulieri male morate spe¬
cies Quid enim ꝓdest quẽpiã ornam̃tũ eloquioꝵ celestium
& illam p̃ciosissimam scripturarũ speciem conseqͥ: si eã lutulen¬
tis oꝑibꝰ uł sensibꝰ inherendo. quasi immundissimã t̾rã subi¬
gendo confringat: aut cenosis libidinũ suarũ polluat uolu¬
tabris : ⁊ iet enim. ut id qd recte utentibꝰ decori eẽ consueuit:
ñ solũ istos ornare ñ possit: uerũ etiam maioris ceni colluui.¬
one sordescat Exore enim peccatoris ñ ẽ pulchra laudatio:
cui dr̃ ꝑ ꝓpħam: Quare tuenarras iusticias meas: & assumis
testam̃tũ meũ ꝑ os tuũ: De huiꝰmodi animabꝰ quȩ nequaquã¬
ce uigi meditatione conant᷑: satis ꝓpͥe inꝓuerbiis memorat᷑.

Expanded text:
scientiae uidentur adquirere, uel de his qui cum sacrorum uoluminum lectioni ac memoriae scripturarum diligenter insistant, carnalia tamen uitia non relinquunt, in Prouerbiis eleganter exprimitur: sicut inauris aurea in naribus suis, ita mulieri male moratae species. quid enim prodest quempiam ernamentum eloquiorum caelestium et illam pretiosissimam scripturarum speciem consequi, si eam lutulentis operibus uel sensibus inhaerendo quasi inmundissimam terram subigendo confringat ant caenosis libidinum suarum polluat uolutabris? fiet enim, ut id quod recte utentibus decori esse consueuit non solum istos ornare non possit, uerum etiam maioris caeni conluuione sordescat. ex ore enim peccatoris non est pulchra laudatio, cui dicitur per prophetam: quare tu enarras iustificationes meas, et adsumis testamentum meum per os tuum? de huiusmodi animabus, quae nequaquarum meditatione conantur, satis proprie in Proverbiis memoratur:
Abbreviated transcription (Latin):
uabꝰ aut̃ ex causis. in efficacẽ sp̃ualiũ rerũ constat eẽ do¬
ctrmã. Nam aut ille qui docy. in exꝑta com̃dans. ua¬
no uerboꝵ sono instruere nitit᷑ auditorem: aut certe ne.¬
quã auitiis refertꝰ auditor salutarẽ spũalis turi scãmq
doctrinã obdurato corde ñ recipit: de quibꝰ dr̃ ꝑ ꝓpħam Ex¬

Expanded text:
Duabus autem ex causis inefficacem spiritalium rerum constat esse doDuabus autem ex causis inefficacem spiritalium rerum constat esse doctrinam. nam aut ille qui docet inexperta conmendans uano uerborum sono instruere nititur auditorem, aut certe nequam ac uitiis refertus auditor salutarem spiritalis uiri sanctamque doctrinam obdurato corde non recipit: de quibus dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
cor hominis affluent̾ infundite:: eosq salutaris uerbi crapula
refouete: ne forte iugitate meroris ac letali desꝑatione de¬
mersi. abundantiore tristicia absorbeant᷑ qui eiꝰ modi funt:
De illis uͦ qͥ in tepore ac negligentia constiuiti. nullo cordis
sui dolore mordent᷑: ita dr̃ Nam qui sanus & sine dolore
ẽ: inegestate erit Quanta potes gͥ cautione deuita: ne
uanȩ głȩ amore distentꝰ: illiꝰ quẽ ꝓpħa collaudat particeps
eẽ ñ poiłis. Qui pecuniam suã ñ dedit ad usurã Omĩs enĩ
qui eloquia dĩ de quibꝰ dr̃. eloquia dñi eloquia casta. argen.¬
tũ igne examinatũ: ꝓbatũ terrȩ purgatũ septuplum.
humanȩ laudis amore dispensat : pecuniã suã erogat
rus ȩt̾na Obhoc enim pecuniã dñi maluit ꝓfligare: ut
ex ea temporalem consequeret᷑ ipse mercedẽ: ñ ut dñs sic̃
seriptũ ẽ: ueniens reciꝑos qđ suũẽ cũ usura:

Expanded text:
cor hominis, afluenter infundite eosque salutaris uerbi crapula cor hominis, afluenter infundite eosque salutaris uerbi crapula refouete, ne forte iugitate maeroris ac letali desperatione demersi abundantiore tristitia absorbeantur qui eiusmodi sunt. de illis uero qui in tepore ac neglegentia constituti nullo cordis sui dolore mordentur ita dicitur: nam qui suauis et sine dolore est, in egestate erit. quanta potes igitur cautione deuita, ne uanae gloriae amore distentus illius quem propheta conlaudat particeps esse non possis, qui pecuniam suam non dedit ad usuram. omnis enim qui eloquia dei de quibus dicitur: eloquia domini, eloquia casta: argentum igne examinatum, probatum terrae purgatum humanae laudis amore dispensat, pecuniam suam erogat rus. ob hoc enim pecuniam domini maluit profligare, ut ex ea temporalem consequeretur ipse mercedem, non ut dominus, sicut scriptum est, ueniens reciperet quod suum est cum usura.
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore subdito peccatis: Nongͦ alias adscientiã sp̃ualẽ.
nisi hoc ordine ꝑuenit᷑: quẽ unus ꝓpħarum .legant ex¬
p̾ssit Seminate  uͭ ob adusuciã: metite sye iut : illumi¬
nate uob lum̃ scientie: Primũ̃ gͦ seminandũ nobẽ ad iusti¬
ciã. hoc ẽ ut auctulẽ ꝑfectionẽ oꝑibꝰ iusticie ꝓpagemus:
Deinde metenda nobis ẽ spes uitȩ iͥd ẽ uirtutũ sp̃ualiũ fructus
expulsione uitiorũ carnaliũ congregandi: Et ita illuminare nob
lum̃ scientiȩ poterimꝰ: Quẽ ordinem etiam psalmographus
teneri deb̾e decernit dicens Beati ĩ maculati inuia: qͥ ambulant
in lege dñi Beati qͥ scrutant᷑ testimonia eiꝰ Non enim priꝰ dixit.
beati qui scrutant᷑ testimonia eiꝰ: & postea intulit beati ĩmacu¬
lati inuia: s pͥus beati inquit ĩmaculati inuia: ꝑ hoc enim¬
euidenter ostendens neminẽ posse recte adꝑscrutanda dei
testimonia ꝑ uenire: nͥ prius ꝑ auctualẽ conuersationẽ in uia

Expanded text:
in corpore subdito peccatis. non ergo alias ad scientiam spiritalem nisi hoc ordine peruenitur, quem unus prophetarumeleganter expressit: seminate nobis ad iustitiam, metite spem uitae, inluminate uobis lumen scientiae. primum ergo seminandum nobis tiam, hoc est, ut actualem perfectionem operibus justitiae propagemus; deinde metenda est nobis spes vitae, id est, virtutum spiritualium fructus, expulsione vitiorum carnalium congregandi, et ita illuminare nobis lumen scientiae poterimus. Quem ordinem etiam Psalmographus teneri debere decernit, dicens: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini, beati qui scrutantur testimonia ejus . Non enim prius dixitbeati, qui scrutantur testimonia eius et postea intulit: beati inmaculati in uia, sed prius inquit: beati inmaculati in uia, per hoc euidenter ostendens neminem recte posse ad perscrutanda dei testimonia peruenire, nisi prius per actualem conuersationem in uia
Abbreviated transcription (Latin):
&ȩ oculos suos concluserunt. nequando uideant oculis suis.
& auribꝰ audiant. & corde intelligant: & conuertant᷑ & sanẽ
illos: Don nũquam tam̃ dispensatoris nr̃i dĩ qui om̃s homines
uult saluos fieri & adagnitionem ueritatis uenire. munifi.¬
ca lib̾tate concedit᷑. ut is qui dignũ se euangłicȩ p̾dicationis
irrep̃hensibili conuersatione᷑ p̃buit: ꝓsalute multoꝵ sp̃uał
doctrinȩ gr̃am consequat᷑:
iubꝰ aut̃ modis
etiã carismata curationũ ad expellendos demones adnõ
concedant᷑: consequens ͤ ut simili disputatione pandamꝰ: Quã
consurgentes adrefectionem in uesꝑam reseruemꝰ: quia effi-¬
catiꝰ semꝑ corde concipit᷑. qͥcqͥd sensim & absq nimio labore
corporis intimat᷑
Explicit collatio abbis nesterotis

Expanded text:
ulis suis, et auribus suis audiant, et corde intellegant, et conuertantur, et sanem illos. Nonnumquam tamen dispensatoris nostri dei, qui omnes homines uult saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire, munifica liberalitate conceditur, ut is qui dignum se euangelicae praedicationi inreprehensibili conuersatione non praebuit pro salute multorum spiritalis doctrinae gratiam consequatur. quibus autem modis etiam charismata curationum ad expellendos daemonas a domino concedantur, consequens est ut simili disputatione pandamus, quam consurgentes ad refectionem in uesperam reseruemus, quia efficacius semper corde concipitur, quidquid sensim et absque nimio labore corporis intimatur. XV. CONLATIO ABBATIS NESTEBOTIS
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiam suꝑare contendant: sitq deuotio eoꝵ legali maior
imꝑio. quȩ obseruantiã cumulans p̃ceptoꝵ. uoluntarie addat
in debita: Ita namq & abraham future legis p̾cepta legimꝰ
suꝑ gressũ. cũ suꝑatis quatuor regibꝰ de spoliis sodomoꝵ
quȩ ũbi uelud uictori ñ in merito debebant᷑: & qͥdẽ rege
ipso cuiꝰ spolia retulerat supplicit᷑ offerenti nichil penitꝰ
ad quiescit attingere: s diuini nominis testificatione. ꝓ.

Expanded text:
uerum etiam superare contendant sitque deuotio eorum legali maior uerum etiam superare contendant sitque deuotio eorum legali maior imperio, quae obseruantiam cumulans praeceptorum uoluntaria addat ad debita. Ita namque Abraham futurae legis praecepta legimus supergressum, cum superatis quattuor regibus de spoliis Sodomorum, quae sibi uelut uictori non inmerito debebantur, et quidem rege ipso cuius spolia reduxerat suppliciter offerente, nihil penitus adquiescit adtingere, sab diuini nominis testificatione
Abbreviated transcription (Latin):
deliba ei de fructibꝰ iusticiȩ tuę. ut impleant᷑ horrea tua
abundantia tritici: umo aut̃ torcularia tua redundabunt:
Quã deuotionẽ fidelit̾ exequentes. scitote uos legis antique
consumasse iusticiã: sub qua tunc positi & transgredientes
eã reatũ ineuitabilit̾ in currebant: & implentes. ad ꝑfectionis
apicẽ ꝑ uenire ñ poterant: Decimȩ siqͥdẽ p̾cepto dñi usibꝰ le¬
uitarũ: oblationes uͦ ac pͥmitiȩ erant sacerdotibꝰ consecrate S
pͥmitiarũ hic erat modus: ut quinquagesima pars uł frugũ
uł animaliũ. templi uł sacerdotũ ininisterio p̾beret᷑ Quẽ
modũ tepidiores quiq infidelit̾ minuentes: religiosiores
uͦ etiã cumulantes : illi ex sexagesima. hi aut̃ ex quadragesima
fructuũ suoꝵ parte pendebant Iusti enim quibꝰ lex ñ e posi¬
ta sic ꝓbant᷑ ñ ẽẽ sublege:: ut iusticias legis ñ solũ implere:

Expanded text:
deliba ei de fructibus iustitiae tuae: ut inpleantur horrea tua deliba ei de fructibus iustitiae tuae: ut inpleantur horrea tua abundantiae tritici, et uino torcularia tua redundent. quam deuotionem fideliter exsequentes scitote uos legis antiquae consummasse iustitiam, sub qua tunc positi et transgredientes eam reatum ineuitabiliter incurrebant et implentes ad perfectionis apicem peruenire non poterant. Decimae siquidem praecepto domini usibus Leuitarum, oblationes uero ac primitiae erant sacerdotibus consecratae. sed primitiarum hic erat modus, ut quinquagensima pars uel frugum uel animalium templi et sacerdotum ministerio praeberetur: quem modum tepidiores quique infideliter minuentes, religiosiores uero etiam cumulantes, illi ex sexagensima, hi autem ex quadragensima fructuum suorum parte pendebant. iusti enim, quibus lex non est posita, sic probantur non esse sub lege, ut iustitias legis non solum implere,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc iuuenis aduenissox. deferens religiosissima minera
int̾ cȩteros possessores qui certatim decimas uł pͥmitias
frugũ suarũ memorato seni de sius substantiis offerebant:
iideretq eos senex cũ multis ad se muneribꝰ conflux isse .&
apłm sp̃ualia seminare: quorũ metebat dona carnalia: Deniq
ita sermonẽ adhortationis instituit: Delector quidem ofilii
pia ur̃oꝵ numerum largitate: & deuotionẽ huiꝰ oblationis
cuiꝰ dispensatio mͥ credita ẽ gratant̾ amplector. qui fideliter
pͥmitias ur̃as acdecimas indigentiũ usibꝰ ꝓfuturas. ueluti
sacrificiũ dño bonȩ suauitatis offertis. harũ scilicoe oblatione
plenitudinẽ quoq fructuũ unuiersȩq substanti& ur̃e ex qua
hȩc dño delibastis ub̃tim benedicendã credentes: uos quoq
scd̾m mandati illiꝰ fidẽ multiplici ub̾tate bonoꝵ om̃iũ etiã
in hoc scło cumulandos Honora dñm de tiuis uistis laboribꝰ

Expanded text:
tunc iuuenis aduenisset deferens religiosa donaria tunc iuuenis aduenisset deferens religiosa donaria inter ceteros possessores, qui certatim decimas uel primitias frugum suarum memorato seni de suis substantiis offerebant, uideretque eos senex cum multis ad se muneribus confluxisse et  apostolum spiritalia seminare, quorum metebat dona carnalia. denique ita sermonem adhortationis instituit. Delector quidem o filii, pia uestrorum munerum largitate, et deuotionem huius oblationis, cuius dispensatio mihi credita est, gratanter amplector, quia fideliter primitias uestras ac decimas indigentum usibus profuturas uelut sacrificium domino bonae suauitatis offertis, harum scilicet oblatione plenitudinem quoque fructuum uniuersaeque substantiae uestrae, ex qua haec domino delibastis, ubertim benedicendam credentes uosque secundum mandati illius fidem multiplici ubertate bonorum omnium etiam in hoc saeculo cumulandos: honora dominum de tuis iustis laboribus, et
Abbreviated transcription (Latin):
collationis huiꝰ sc̃ȩ habite cũ sũmo uiro abbate
theona incipiamꝰ euoluere: necessariũ reor. ut
inittũ conuersationis eiꝰ breui sermone ꝑstrin-¬
gam: quia ex hoc uł meritũ uiri. uł gr̃a euidentiꝰ poterit
patere lectori hicgͥ adolescens admodũ parentũ studio
imꝑioq conexus ẽ uinculo coniugali Nam dũ pudici¬
tiȩ eiꝰ religiosam sedulitatẽ ꝓspiciunt. & ancipite. lapsũ
lubrice uerent᷑ ȩtatis: p̃ueniendos adolescentiȩ motus.
licito nuptiarũ remedio crediderunt: Cũ gͦ hic uniꝰ lustri
tempus cũ conuige ꝑ egissos: uenit ad abbatẽ ioħem. qͥ tunc
tp̃ris merito sc̃itatis electus. diaconiȩ p̾sidebat. Non enim
ad hunc gradũ quilib& ꝓpͥa uoluntate. aut ãbitione ꝓuehit᷑:
s is que cunctoꝵ senioꝵ cetꝰ. etatis p̾rogatua & fidĩ atq
uirtutũ testimonio excellentiorẽ om̃ibꝰ sublimiorẽq censuerit
Adhunc inquã beatũ ioħm cũ piȩ deuotionis studio p̾dictꝰ

Expanded text:
conlationis huiusce habitae cum summo uiro abbate Theona incipiamus euoluere, necessarium reor ut initium conuersionis eius breui sermone perstringam, quia ex hoc uel meritum uiri uel gratia euidentius poterit patere lectori. hic igitur adulescens admodum parentum studio imperioque conexus est uinculo coniugali. nam dum pudicitiae eius religiosa sedulitate prospiciunt et ancipitem lapsum lubricae uerentur aetatis, praeueniendos adulescentiae motus licito nuptiarum remedio credidernnt cum ergo hic unias lostri tempus cum coniuge peregisset, uenit ad abbatem Iohannem, qui tunc temporis merito mirae sanctitatis electus diaconiae praesidebat. non enim ad hunc gradum quilibet propria uoluntate ant ambitione prouehitur, sed is quem cunctorum seniorum coetus aetatis praerogatiua et fidei atque uirtutum testimonio excellentiorem omnibus sublimioremque censuerit. ad hane, inquam, beatum Iohannem cum piae deuotionis studio praedictus
Abbreviated transcription (Latin):
non lapidibꝰ in sensibilibꝰ sed scõrũ uirorũ congregatione.
nec temporale & corruptibile. sed ęt̾num atq in expugna¬
bile edificare: disnonetisuasa etiam p̾ciosissima dño cu-¬
piens consecrare: non multi auri metallo argentiue.
conflata. quȩ post rex babilonius capta. concubinarũ
suarũ ac principum deputet uoluptati: sed animabus
scĩs quȩ innocentiȩ iusticiȩ & castitatis integritate fulgen¬
tes. regem xp̃m in semet ipsis circũferant cõmorantẽ:
egenu me om̃iq ex parte pauperrimũ. ad cõmunionẽ.
tanti oꝑis dignaris ad sciscere In ꝓuincia siquidem

Expanded text:
non lapidibus insensibilibus, sed sanctorum virorum congregatione, non lapidibus insensibilibus, sed sanctorum virorum congregatione, nec temporale et corruptibile, sed aeternum atque inexpugnabile aedificare disponens, vasa etiam pretiosissima Domino cupiens consecrare, non multo auri metallo, argentive conflata, quae post rex Babylonius capta concubinarum suarum ac principum deputet voluptati , sed animabus sanctis quae innocentiae, justitiae et castitatis integritate fulgentes, regem Christum in semetipsis circumferant commorantem, egenum me, omnique ex parte pauperrimum, ad communionem tanti operis dignaris adsciscere. In provincia siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
sapientissimũ salomonẽ post accept̃a ditunitus
sapientiã prudentiamq multã nimis. & latitudinẽ
cordis quasi arenã maris in numerabilem: ita ut dñi testi-¬
monio nułlts et similis retro actis temporibꝰ extitisse.
neq post eum surrecturus ẽẽ dicatur illud magnificũ
dño templũ extruere cupientem alienigene regis trri auxi¬
liũ poposcisse Qui misso ad se iram filio mulieris uiduȩ:
quicquid diuina sapientia suggerente p̾clarũ in templo
dñi uel in sacris uasis moliebatur: mmnisterio erus acdis¬
positione ꝑfecit Si gͦ ille uniuersis regnis terre sublimior
principatus.& ifrahelitici generis nobilior excellentiorq
progenies. illaq sapientia diuinitꝰ inspirata quȩ cunctoꝵ
orientalium. & egyptiorũ disciplinas & instituta supe¬
rabat. nequaquã pauꝑis atq alienigene uiri consilium
dedignatur: recte etiam tui his eruditus exemplis beatis¬
sime papa castor. uerum ac rationabile. dõ templum.

Expanded text:
ientissimum Salomonem post acceptam divinitus sapientiam prudentiamque multam nimis, et latitudinem cordis quasi arenam maris innumerabilem : ita ut Domini testimonio nullus ei similis retroactis temporibus exstitisse, neque post eum surrecturus esse dicatur, illud magnificum Domino templum exstruere cupientem, alienigenae regis Tyri auxilium poposcisse. Qui misso ad se Hyram filio mulieris viduae, quidquid divina sapientia suggerente praeclarum in templo Domini, vel in sacris vasis moliebatur, ministerio ejus ac dispositione perfecit . Si ergo ille universis regnis terrae sublimior principatus, et Israelitici generis nobilior excellentiorque progenies , illaque sapientia divinitus inspirata, quae cunctorum Orientalium et Aegyptiorum disciplinas et instituta superabat, nequaquam pauperis atque alienigenae viri consilium dedignatur; recte etiam tu his eruditus exemplis, beatissime papa Castor, verum ac rationabile Deo templum,
Abbreviated transcription (Latin):
citis abstinere. magnis tam̃ excellentiȩ suę gradibꝰ abimuc̃e
disparant᷑ Duo namq suꝑiora. ꝓpͥȩ hominũ sunt eorũ
qui ad ꝓfectũ tendentes. necdũ affectũ conceꝑe uirtutũ
Terciũ specialit̾ dĩẽ: & eoꝵ qui insese imaginẽ dĩ ac similitu¬
dinẽ receꝑunt: Ille. nãq solus. ea quȩ bona sunt nullo metu.
nulla remunerationis grã ꝓuocante: s solo bonitatis oꝑat᷑
ipsum: Suȩ namq bonitatis obtentu. omẽm bonoꝵ copiã
dignis indignisq largitur: quia nec fatigari in iuriis po¬
test. nec iniquitatibꝰ hominum passibilit̾ ꝑ moueri: semꝑ
scilicet manens ꝑfecta bonitas: immutabilisq natura:

Expanded text:
citis abstinere, magnis tamen excellentiae suae gradibus ab inuicem citis abstinere, magnis tamen excellentiae suae gradibus ab inuicem disparantur. duo namque superiora proprie hominum sunt eorum qui ad Tertium specialiter Dei est, et eorum qui in sese imaginem Dei ac similitudinem receperunt. Ille namque solus ea quae bona sunt, nullo metu, nulla remunerationis gratia provocante, sed solo bonitatis affectu ipsum. suae namque bonitatis obtentu omnem bonorum copiam dignis indignisque largitur, quia nec fatigari iniuriis potest nec iniquitatibus hominum passibiliter permoueri, semper scilicet manens perfecta bonitas inmutabilisque natura.