comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agnun quippe eonatuũi ei¬
xp̾c̃ sius mulitibus attulis quo e¬
os non solum copiose ditauit: s ctiam
ad certandum inuictissime confortauit
attulit namq donum caritatis: que
perduceret homines ad consortium cle¬
itatis: Quod ergo attulit erogauit nec
sibi aliquid minuit: s mirabiliter et
suorum fidelium pauperiem ditauit:
et incleficientib thesauris plenus ip̃e

Expanded text:
agnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cuictus stephanus seuiciam iudleorum poꝵ¬
tuit suꝑare. ut ita meruiss feliciter trium¬
phare. Neq enim parimpendenda sunt ta¬
us uirtus calis q triumphus. haut uero
uilib armis potuit premuniri. quiamul¬
tis non potuit suꝑari: E Impii superen

Expanded text:
aecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae n
Abbreviated transcription (Latin):
O
angeli cantauerunt. hodie stephanũ
let antes iusuum consortium susceperti
heri dominus exiuit de utero uirginit
holie miles ingressus est iuergastulo car¬
nis. heri xp̃c pro nobis pannis est inuo¬
lutus. hodie stephanus stola est ab eo si¬
mortalitatis indutus: Q idebant om̃s¬

Expanded text:
o  cantaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri
Abbreviated transcription (Latin):
eri presepis angustia xpm portauit
in fanten. hodie inmenfitas celi sus¬
cupit stephanum triumphauteni: Solus
descend it cominus: ut multos eleuaret:
humilia uit se rex noster ut suos mili¬
tes exaltaret: Qui enim corpori suo uir¬
ginis p̾parauit uterum martiri suo aperi¬
r̾e dignatus est celun. Ꝙ̾ Lapiclabant¬

Expanded text:
eri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Domin
Abbreviated transcription (Latin):
assumens in huius seculi campo pus¬
naturus intrauit: Iste depositis corrup¬
tibilib corporis indumentie: ad celi
palatium ꝑhenniter regnaturus as¬
cenclit. Ile descendit carne uelatũ.
iste ascencit saguine laureatus: As¬
centlit iste lapiclantib iudeis: quia
descentlit ille letantib angelie.

Expanded text:
campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus corporis indumentis, ad coeli palatium perenniter regnaturus ascendit. Ille descendit carne velatus, iste ascendit sanguine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis.
Abbreviated transcription (Latin):
tis que nec frementium seuitiam formi-¬
dauit: nec lapiclantium ictib deuicta suc¬
cubuit: Usq acdeo enim inter frementes
ꝑmanxit interritus: et lapilum fuitt
cruciamenta securus. ut incredulitatẽ
uicleorum ficlenter argueret: et benignꝰ
pro lapidantil exoraret. tephanns

Expanded text:
tis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod es
Abbreviated transcription (Latin):
eri celebra uimus temporalem sem¬
piterni regis nostri natalem: ho¬
tlie celebramus triumphalem mastie
passionem: heri enim rex nostet trabe¬
a carnis indutus: de aula uteri uir¬
ginalis egrediens: uisitare dignatus
est munclum: hodie miles dde taberna¬
cilio corꝑis exiens: triumphator migͣ¬
uit ad celum: R Hesterna die domims¬
natus est interris ut stephanus nasceret᷑
in celis: ingressus est dominus miundum
ut srephanus ingrederetur incelum:

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Illenatus est in terris, ut Stephanus nasceretur in coelis; ingressus est Dominus mundum, ut Stephanus ingrederetur in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
uid xp̃c futurorum prescius consci¬
us secretorum cogitationum index:
mentium ꝑscrutator. Quare deseruit
s̃e occidendos. Natus rex et rex celestis:
quare neglexit milefes innocentie sue:
sõetancum sibi quare contempxit exerci¬
tumi. Quare cunabuliss suis fleputatas
extubias sicut reliquid: ut regem solum
quesiturus: hostis totum grassaretur in

Expanded text:
ristus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit ropter se noverat occidendos? Natus rex, et rex coelestis quare neglexit milites innocentiae suae, coaetaneum sibi quare contempsit exercitum, quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis totum grassaretur in
Abbreviated transcription (Latin):
rores passus sum ab eis qͥ erant pacifici mei et
custodientes latus meum ditentes decipiamꝰ
eum ⁊ p̃ualeamꝰ illi s tu dũe mecũ es tamqͣ
bellator fortis cadent in obꝓbrium sempit̾nũ
⁊ uideam uiudrstam in eis Quia tͥ reuelaui cau¬

Expanded text:
rrores passus sum ab eis qui erant pacifici mei, et custodientes latus meum, dicentes: decipiamus eum, et praevaleamus illi. Sed tu, Domine, mecum es tanquam bellator fortis. Cadent in opprobrium sempiternum. Et videam vindictam in eos, quia tibi revelavi cau
Abbreviated transcription (Latin):
tionum suarum comedet. Ue inpio in ma¬
um retributõ enim manuũ eiꝰ fiet ei
opulum meum exactores sui spo Lẽc mꝰ¬
liauerunt: et mulieres dñate st̃ eis. po
pule meus qui beatũ te dixit. ip̃i te decipiuslt
et uiam gressuũ tuoꝵ discipant: e n ⁊ adu¬
mea fc̃a est dilecto seoIͣ iiͦ dñi¬
meo in cornu filio ołi ⁊ sepiuit eam ⁊ la¬
pides elegit ex illa et plantaiit eam electam.
t edificauit t᷑rem in medio eiꝰ ⁊ torcular
extruxit in ea. et expectauit ut faceret
uuas et fecit labrũscas.co. iiͣ¬
C
int̾ me et uineam meam. Quid est qd̃
Debui ultͣ fac̾e ninee mee et ñ feci ei: An qd̃
expectaui ut face̾t iras et fecit labruscał.
t nũc ostendam uobis: quid ego faciã
uinee mee. Auferam sepem eiꝰ ex

Expanded text:
ntionum suarum comedet vae impio in malum retributio enim manuum eius fiet ei populum meum exactores sui spoliavepule meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt, et uiam gressuum tuorum dissipant. Et poea facta est dilecto meo in cornu filio olei et sepivit eam et lapides elegit ex illa et plantavit eam electam t aedificavit turrem in medio eius et torcular extruxit in ea et expectavit ut faceret uvas et fecit labruscas nunc inter me et inter vineam meam quid est quod debui ultra facere vineae meae et non feci ei an quod expectavi ut faceret uvas et fecit labruscas et nunc ostendam vobis quid ego faciam vineae m
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis ip̃iꝰ simul et patefacet archanum. Neq
enĩ frustra in cena supra pectus dnĩ ihu recu¬
buisse ꝑhibet᷑ : s ꝑ hoc typice docem᷑ : qr celestis
haustum sapientie. cet̾is excellentiꝰ de scĩssimo
eiꝰdem pectoris fonte potauerit. Unde et meri¬
do in figura quatuor animalium. aquile uolan¬
ti comparat᷑. Cunctis quippe auib aquila cel¬
suis uolare: cunctis animãtib clariꝰ. solis radi¬
is infigere consueuit obtutus. Rserbum¬

Expanded text:
imul et patefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena supra pectus Domini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Ita b
Abbreviated transcription (Latin):
lice principia con siderare ualeamus :
libet superiora parumꝑ attendere: appa¬
ruit dominus post resurrectionenz tlis¬
cipislis septem: inter quos erat petrus
labor antes. Et stans u littore copiosa re¬
te eorum: piscium multituline imple¬
uit. Mox q egressos ad terram: inuit a¬

Expanded text:
jus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invita
Abbreviated transcription (Latin):
ertio sancti euangeliz que nobis let¬
⁊a est fratres mei : tanto a nobis ma
iori intentione clebet ꝑ singula uerba pen¬
sari quanto magna gratie suꝑne clulce¬
clinc tota reclundat. Conmenciat enim
nobis beatissimus euangelista et apostolꝰ
ihoes priuilegium amoris precipui quo ce¬
teris amplius meruit houorari: adomino
conmendat testimanium euangelice def¬
criptionis quod ueritate diuina subui¬
xum nisslus fidelium clubitare permit¬
titur. Cõnmendat placicdam sue carnis
absolutionem quam domino specialiten

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quae nobis leta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino; commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur; commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
ossumus mistice in his que petro et ihoi
a domino predicta: atq ineis sunt gr¬
sta: duas ecclie uitas: quib inpresenti exer¬
cetur: actiuam scilicet incontem platiuã
clesignatas accipere. Quarum actiua cõ¬
munis pplõ dei ua uiuendi est: et contẽ¬
platiuam uero ꝑpauci et in hoc sublimi¬
ores quiq post resurrectionem pie actioĩs¬

Expanded text:
m mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est. Ad contemplativam vero perpauci, et in hoc sublimiores quique post resurrectionem  A
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i famulum iustis in sistere labori¬
bus: et prius quiclem se ip̃m ab hoc sclo
immaculatum custodire: mentem ma¬
num linguam ac membra corporis cetera
ab omni inquinamento culpe temptantĩ
continere: at liuinis ꝑpetuo subiugare ser¬
uiciis: De iude etiam ꝓxim necess itatibus
iusta uires occurrere esurienti cibum: po¬
tum sicienti algenti uestitum ministrando:¬

Expanded text:
sti famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitiis. Deinde etiam proximi necessitatibus juxta vires occurrere  Al., succurrere, esurienti cibum, potum sitienti, algenti vestitum ministrando
Abbreviated transcription (Latin):
Rimus moyses dicit. Ego ad emulati onem le. nͥ¬
uos adducã in ñ gentẽ. in tentem in sipien¬
tem: in iram uos mittam. Y saias aut̃ audet et
dicit. Inuentꝰ sũ ñ q̃rentib me: palam apparui
his qui me ñ int̾rogabãt. Ad isrł aut̃ dicit. To¬
tadie expandi manus meas adppłm ñ credentẽ:
suum: Absit. Nam et ego isrlita sum. ex semine
abraham: de tribu beniamin. Non repulit deus
plebem suã quã p̃sciuit. An nescitis in helia qͥd
dicit scͥptura: qͣm ad modũ int̾pellat deum ad
tua suffoderunt: et ego relictꝰ sum solus. et q̃rũt
aĩam meã. S qͥd dicit illi responsum diuinum:
Reliqͥ mͥ septem milia uiroꝵ: qui ñ curuaue¬

Expanded text:
rimus Moyses dicit: Ergo ad aemulationem vos adducam in non gentem: gentem insipientem, in iram vos mittam. Isaias autem audet, et dicit: Inventus sum a non quaerentibus me: palam apparui iis, qui me non interrogabant. Ad Israel autem dicit: Totsuum? Absit. Nam et ego Israelita sum ex semine Abraham, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit. An nescitis in Elia quid dicit Scriptura: quemadmodum interpellat Deum advaltaria tua suffoderunt: et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam. Sed quid dicit illi divinum responsum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non cur
Abbreviated transcription (Latin):
ut illos emulent᷑. Quod si delictoꝵ delictum
illoꝵ diuite sunt mundi: et diminuto eoꝵ
diuitie gentium: qͣntomagis plenitudo eoꝵ
Quãdiu quidem ego sum gentiũ apłs. mi¬
nisterium meũ honorificabo: si quomi ad enu¬
landum ꝓ uocẽ carnẽ meã. et saluos. faciã aliqͦs¬
exillis. Si enum amissio eoꝵ reconciliano est mũ¬
di: q̃ assumptio nͥ uita ex mortuis: Qd̃ si deli¬
batio scã est: et massa. Eł si radix scã: et rami.
Quod si aliqui exramis fracti sunt. tu aut̃ cũ
oleast̾ eẽs. in sertꝰ es in illis. et socius radicis et

Expanded text:
 illos aemulentur, Quod si delictum illorum divitiae sunt mundi, et, diminutio eorum divitiae gentium, quanto magis plenitudo eorum? Quandiu quidem ego sum gentium Apostolus, ministerium meum honorificabo, si quo modo ad aemulandum provocem carnem meam, et salvos si enim amissio eorum reconciliatio est mundi quae adsumptio nisi vita ex mortuis quod si delibatio sancta est et massa et si radix sancta et rami quod si aliqui ex ramis fracti sunt tu autem cum oleaster esses insertus es in illis et socius radicis et
Abbreviated transcription (Latin):
fide: s quasi exoꝑibus. Offenderunt enĩ in
lapidem offensionis: sic̃ scͥptum ẽ. Ecce pono
insyon lapidem offensionis. et petram scanda¬
li: et omĩs qui credit in eum ñ confundet᷑. Es.
uoluntas qͥdem cordis mei. et obsecratio addĩ.
fit ꝓ illis in salutem. Testimonium enim ꝑ hibeo
illis. qd̃ emulationẽ dĩ hñt : s ñ scłm scientiã.¬

Expanded text:
runt in lapidem offensionis sicut scriptum est ecce pono in Sion lapidem offensionis et petram scandali et omnis qui credit in eum non confundetur fratres voluntas quidem cordis mei et obsecratio ad Deum fit pro illis in salutem testimonium enim perhibeo illis quod aemulationem Dei habent s
Abbreviated transcription (Latin):
dens adorabat. ⁊ sic supplicẽ obtulit postulatõem. dñe
dicens. tu qui digne ad oraris: qui m̾ito coleris:
sũt. Tu gͦ dñe : si uis potes me nundare. Uolũ¬
tas tua opꝰ est: ideo si uis. potes. me mundare. un

Expanded text:
dens adorabat, et sic supplicem obtulit postulationem: Domine, dens adorabat, et sic supplicem obtulit postulationem: Domine, dicens, tu qui digne adoraris, qui merito coleris, sunt: tu ergo, Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua o
Abbreviated transcription (Latin):
quanti ꝓpt̾ caritatẽ: aliquanti ꝓpt̾ doctͥnã: aliquanti
ipt̾ ammiratõẽm ⁊ curatoẽm. Et ecte hõ lepsus: umus
ex ilł qui curatõem querebant: qui leuam̃ desid̾abant. Et
icce hõ ueniens: adorabat eũ dicens. Dñe. siuis. potes me
mundare. Deorsũ currens rogas o hõ: ⁊ in monte nichil
dicis: Qͣe sic: Qa tp̃s ⁊ tp̃ra oi rei sub celo: tp̃s doctrine
ttp̃s curatõis. In monte docuit. illum inauit: monuit.
aĩas curauit: corda sanauit. Propt̾ea gͦ ego illa maiora
tempestate nolui:. illa summa tardare passus fũ d efucti.¬
monte adturandum descendente. sicuti de celo sicuti
de celestib montib ad saluandos carnales descendẽte:
uenit ad eũ hõ lepsus adorans eum. Añꝙͣ pet̾et adora¬
re cepit: añꝙͣ rogaret. culturam ostendit. Adorauit eũ.
Iro hoc ip̃o dm̃ ⁊ dnm eũ inuocans. ad orabat eũ. Sic
⁊ illi bĩ magi prius ꝓcidentes adorauerunt eũ: ⁊ ita
demum ei mun̾a sua obtulerunt. Eod̃ mͦ ⁊ mĩc iste ca¬

Expanded text:
doctrinam, aliquanti propter admirationem et curationem: et ecce homo leprosus unus ex illis qui curam quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare passus sum. Imonte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descendente. Venit ergo ad eum homo leprosus, adorans eum. Antequam peteret, adorare coepit: antequam rogaret, culturam ostendit. Adoravit autem eum. Pro hoc ipso Deum et Dominum eum invocans, adorabat eum. Sic et illi beati magi prius procidentes adoraverunt eum, et ita demum ei munera obtulerunt . Eodem modo et nunc iste ca
Abbreviated transcription (Latin):
me mũdare. Uoluntas. tua opꝰ est: qr ce oꝑa
uolũtati tue obediunt: ideoq siuis. potes me
mũdare. Non dubito: ñ falsor: ñ dico sic̃ ille
qui filii salutem dep̃cabat᷑. siquid potes adiu¬
ua nos: s scio qr omĩa potes: ideoq ñ potẽ¬
tiam peto: ñ fortitudinẽ quero: has enĩ scio
ẽẽ indeficientes: s tantũ uolũtatem tuã dep̃

Expanded text:
me mundare. Voluntas tua opus est, quia et opera voluntati tuae obediunt, ideoque, si vis, potes me mundare. Non dubito, non fallor, non dico sicut ille qui filii salutem deprecabatur, Si quid potes, adjuva nos; sed scio quia omnia potes, ideoque non potentiam peto, non fortitudinem quaero, has enim scio esse indeficientes, sed tantum voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
uersationem ueterem hominẽ. qui corrũ¬
pitur scłm desid̾ia erroris: renouemur
sp̃u mentis nr̃e ÷ et induamꝰ nouũ ho¬
minem qui scłm dm̃ creatꝰ est. in iusticia
et scĩtate u̾itatis. Neq audientes circuci¬
sionem inuno corporis nri membro nos

Expanded text:
versationem veterem hominem, qui corrumversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, renovemrae, et induamus novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos
Abbreviated transcription (Latin):
mnatriis domꝰ diuĩ. in conspectu omĩs ppłi
eiꝰ. in medio tui ierłm. Quod desid̾atissi¬
mũ tempꝰ celestis introitꝰ: illa dies octaua
ꝓ deo laborib insistere. et ꝓ ad ipiscenda
reqͥe sempit̾na. ad tempꝰ oꝑari necesse est.
Septima est etas: non in hac s in alia uita.
quiescentium usq ad tempꝰ resurrectionis
animarũ. Octaua aut̃ etas. ip̃a ẽ dies re¬
surrectionis. sine ullo temporis fine beata:
qͣndo uera omĩmode circuncisionis gła co¬
ruscante. ñ ultra corpꝰ quod corrumpit᷑
aggrauat animã: non t̾rena inhabitatio
deprimit sensũ multa cogitantẽ : s corpꝰ
iam in corruptibile letificat animã : et
sublenat celestis in habitatio totum homi¬
nem. uisioni sui conditoris in herentem.¬
renouationis quasi summe circumcisionis
desid̾amus p̃mia ꝑting̾e : curemꝰ interum
pͥmitiue circumcisionis et renouationis.
que cotidiano uͥtutum exercitio fit. sub¬
ire remedia. Deponamꝰ sccl̃m pͥstinam cõ¬

Expanded text:
i, in conspectu omnis populi ejus, in medio tui Hierusalem . Quod desideratissimum tempus coelestis introitus illa dies octava, pro Deo laboribus insistere, et pro adipiscenda requie sempiterna ad tempus operari necesse est. Septima est aetas non in hac, sed in alia vita quiescentium usque ad tempus resurrectionis animarum. Octava autem aetas ipsa est dies resurrectionis sine ullo temporis fine beata, quando vera omnimodo circumcisionis gloria coruscante, non ultra corpus, quod corrumpitur, aggravat animam; non terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem, sed cjam incorruptibile laetificat animam, et sublevat coelestis inhabitatio totum hominem visioni sui conditoris inhaerentemrenovationis, quasi summae circumcisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exercitio fit, subire remedia. Deponamus secundum pristinam con
Abbreviated transcription (Latin):
lis disputationis ebetatus : celeste tibi ipẽ¬
misterium. t̾rena argum̃tatione confun¬
das. Aut ñ putas eum nouũ puerum in
aluo uirginis potuisse formare: qui cum
pͥmum condet hominẽ. nec sem̃ patͥs. nec
uiscera mat̾na quesiuit: Dic itaq quicũ¬
q es suꝑne dispensationis arbit̾ et discussor:
que tibi uidetur uirtus eminentior ÷ par¬
tum dedisse uirgini. aut ꝑ fectum hominẽ
creasse de t̾ra : Primꝰ enim homo ut ait
apłs de t̾ra t̾renus: scl̃s homo de celo celestis.
Si contra naturam ẽẽ contendis. qd̃ inmi¬
sterio redemptionis nr̃e sine uiro puella
asserit᷑ concepisse: cuiꝰ queso nature est. qd
inparente gen̾is nr̃i caro sine sarne forma

Expanded text:
lis disputationis hebetatus coeleste tibi mysterium terrena argumentatione confingas. Aut non putas eum novum puerum in alvo virginis potuisse formare, qui cum primum conderet hominem, nec semen patris, nec viscera materna quaesivit? Dic itaque, quicumque es supernae dispensationis arbiter et discussor, quae tibi videtur virtus eminentior, partum dedisse virgini, aut perfectum hominem creasse de terra? Primus enim homo, ut ait Apostolus, de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis . Si contra naturam esse contendis, quod in msterio redemptionis nostrae sine viro puella asseritur concepisse; cujus, quaeso, naturae est, quod in parente generis nostri caro sine carne forma
Abbreviated transcription (Latin):
tatem suam & diuinitatis eiꝰ potentiam con¬
sułans dicit. qui de t̾ra est de t̾ra loquit᷑. qui
aut̃ de celo uenit suꝑ om̃s est: cur incarcere
positus mitens discipłos requirit. tu es qui
uenturus es an alium expectamus. tanqm
si ignoraret quẽ ostendłat: et an ipse sit nes¬
ciat: quẽ ip̃m eẽ ꝓpħando. baptizando. osten¬
dendo. clamauerat. Sed hec cicis questio
soluitur : si geste rei tempꝰ et ordo pensat᷑.

Expanded text:
atis ejus potentiam considerans, dicit: Qui de terra est de terra loquitur, qui autem de coelo venit super omnes est ; cur in carcere positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur
Abbreviated transcription (Latin):
gi uid̾unt stellam et dixerunt ad inuicem hoc
signũ magni regis est eamus et inquiramus
eum et offeramus ei munera aurum thus et

Expanded text:
gi viderunt stellam, dixerunt ad invicem: hoc signum magnum magni Regis est, eamus et inquiramus eum, et offeramus ei munera, aurum, thus, et
Abbreviated transcription (Latin):
bsus: qui hiuire diem beati andree¬
apostoli martirio consecrasti: dla ecc lie
tue tle eius natalicio semper gaudere:
ut aput nusccłiam tuam exem̃plis eiꝰ
protegamur et meritis .ꝑ. ad uonã Qui
persequebantur iustum dem̃sisti eos. comine
in infernum et in ligno crucił dux iusti fu¬

Expanded text:
quique hunc diem beati Andreae martyrio consecrasti, da Ecclesiae tuae de ejus natalitio semper gaudere, ut apud misericordiam tuam exemplis ejus protegamur et meritis. Per. PRIpersequebantur justum, demersisti eos, Domine, in infernum, et in ligno crucis dux justi fu
Abbreviated transcription (Latin):
num ale palpando ad fidem requcitui:
nostia mens onni dubitatione post posi¬
ie qurippe discipulum post resurret¬
tonem suam: dubitare ꝑmisit: uec
tamen inubitatione deseruit: sicut
ante natiuitatem suam: habere mariã
sponsum uoluit: et qui tantum ad eie
nuptias uon ꝑuenit. Nam ita fratres es¬
tlistipulus dubitans et palpans: testis ue¬
re resurrectionie: sicut sponsus matris
fuerat integerrime custos uirgiuitatis
qui dicitur didimus.: Non erat cum eis
quando uenit ihc. Dixerunt ergo alis ⁊ħo.¬
discipuli: uiclimus dominum. Ille aut̃
dixit eis: Nisi uidero inmanib eius fixu¬
ran clauorum: et mittam digitum me¬
um in locum clauorum et manum meã
inlatus eius: non credam: Et post clies

Expanded text:
citur, nostra mens omni dubitatione postposiic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatisqui dicitur Didymus, non erant cum eis quando venit Jesus. Dixerunt ergo alii discipuli: Vidimus Dominum. Ille autem dixit eis: Nisi videro in manibus ejus fixuram clavorum, et mittam digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam. Non cas
Abbreviated transcription (Latin):
uit.: N Orabat sauctus aulreas dum respi¬
ceret celos uoce magna clamauit et dixit tu es
neme patiaris ab impio uidice deponi quia uir¬
tutem sancte crucis agnoui.UTu es magister
meus xpẽ quem dilexi quem cognoui quem cõ¬
fessus sufi tantum mocdo in ista uoce me ex¬
audi. Neme. se xi¬
clicturi sumus: qui ab amore pre¬
sentis seculi: nec preceptis flectimur:
nec uerberibz emenclamur: s fortasse a¬
liquis sibi tacitis cogitationib clicat.
Ad uocem dominican uterq iste pisca¬

Expanded text:
. Oravit sanctus Andreas, dum respiceret coelum; voce magna clamavit, et dixit: Tu es ne me patiaris ab impio judice deponi, quia virtutem sanctae crucis agnovi. Vers. Tu es magister meus, Christe, quem dilexi, quem cognovi, quem confessus sum; tantummodo in ista voce exaudi me. Ne dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur. Sed fortasse aliquis tacitis secum cogitationibus dicit: Ad vocem Dominica
Abbreviated transcription (Latin):
fligiur: et quantis minarum asꝑitatib
deterremur: et tantum uocante sequi cõ¬
tempnimus incelo iam seflet: qui de conuer¬
sione nos ammonet: Iam iugo fidei colla
gentium subdidit: Iam muncli gloriam
strauit. iam ruinis cius crebrescentibus
disstricti sui uulicii ꝓpinquitatem denũ¬
tiat. Et tamen suꝑbia mens nr̃a non uilt¬

Expanded text:
fligimur? quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus. In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen su
Abbreviated transcription (Latin):
domtinis in oclorem suauitatis lum penderet
in ceuce clignum sibi cõputauit martirem.
quem uocanit apłm lum ess in mari et ideo
amicus dei apellatus eet. U Elegit eum do¬
ed in hac re fratres kĩi: It xĩ
affectun debemus pensare potius
habita cum amore possicdemus: et ea que¬
minime habemus: ex desiderio querimꝰ:
Multu ergo petrus et andreas dimisit:
quanddo uterq etiam flesideria habentl

Expanded text:
Dominus in odorem suavitatis. Dum penderet in cruce, dignum sibi computavit martyrem, quem vocavit apostolum, dum esset in mari, et ideo amicus Dei appellatus est. Vers. Tu eed in hac re, fratres charissimi, affectum debemus potius pensare habita cum amore possiminime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi
Abbreviated transcription (Latin):
miaduertitis. Nunquid calu eeftũt
creditis: it electue ille difcipulus tunit.
tleosst:pest antem ieuiens audiret: auchieue
cubitaret et tlubtans palparet: pau fieu
treuleret. Non hoc casu s diuine a uetaas¬
tione gestum est. Ic
Sit miro modo suꝑna clementia ut
dis cepalues lubitane: dum in magro

Expanded text:
animadvertitis? Nunquid casu gestum creditur, ut electus ille discipulus tunc deesset, post haec veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit amque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, d
Abbreviated transcription (Latin):
udistis fratres km̃i qr ad unius ius¬
sionis uocen: petrus et andreas relictis re¬
tib secuti sunt reiemptorẽ: Nulla uero hc̃
facere miracula ad huc uiclerãt: nichil
ab eo cle prenuio eterne retributionis au¬
dierant: et tñ adunum cłni preceptum
Hoc quod possidere ulebantur obliti sũt.
R Expancli manus meas totaclie in cruce ad
populum non crecientem s contradicentem mͥ
qui ambulant uias non bonas s post peccata sua:¬

Expanded text:
d unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere miracula viderant; nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt.  Expandi manus meas tota die in cruce, ad populum non credentem, sed contradicentem mihi, qui ambulat vias non bonas, sed post peccata sua
Abbreviated transcription (Latin):
mhesauror tuos in disreptionem dabo. ex¬
celsa tua ꝓpt̾ pcẽa in unu̾isis sinibꝰ tuis.
Et relinq̃ris sola ab hereditate tua qͣni
dedi tibi.⁊seriure de faciam ininicis ta¬
nebit. R Eram qͣsi agnus innocens ductus sũ
ad un olandum ⁊ nesciebam consilium feceriuit
inuuci mei adu̾sum me diceates. Uenite inicta¬
mus lignũ in pane eiꝰ ⁊ cont̾am᷑ eum de t̾ra uiuẽ

Expanded text:
hesauros tuos in direptionem dabo, excelsa tua propter peccata in universis finibus tuis: et relinqueris sola ab haereditate tua, quam dedi tibi, et servire te faciam inimicis tuResp. Eram quasi Agnus innocens, ductus sum ad immolandum, et nesciebam; consilium fecerunt inimici mei adversum me dicentes; Mittamus lignum in pane ejus, et conteramus eum d
Abbreviated transcription (Latin):
et incunabulis deus est: deuotioĩs ac fidei nr̃e
mun̾a deferentes. herodis ꝑfidiam declinemꝰ:
tum: ut sic̃ de eiꝰ illuminatiõe gaudemꝰ: ita de
nr̃a retributione lecemur. dño adiuuante.¬

Expanded text:
et in cunabulis Deus est, devotionis ac fidei nostrae et in cunabulis Deus est, devotionis ac fidei nostrae munera deferentes, Herodis perfidiam declinemus tum: ut sicut de ejus illuminatione gaudemus, ita de nostra retributione laetemur, adjuvante
Abbreviated transcription (Latin):
uientis. indignatio. Ghaldeis irascit᷑: inus¬
centes int̾ficit. Q̾dum in mortẽ immacłat
fertur infantis : lactentiuni ꝑunit tur bas
quatinus iniquissimũ regem qui in debitum
q̃rebat sanguinẽ. ꝓstrate multitudinis multi¬
plex̾ reatiis in uolueret. Nec ad u̾tere pot̾at fu¬
rentis in sania: qd̃ ille qui mortuos morte suas¬
uiuificare ueniebat. cogi inmortẽ ñ posset in¬
lus: ut ꝑuoluntatis sue ministrum. aut. ip̃m
ꝑimeret : aut paruuloꝵ nece. letissimũ ap̃i
contristaret ingressum. S nulla sit apud fide¬
les innocentum de morte tristicia: qz ap̃c iu
stissimꝰ recributor. ꝓpt̾ se passos sue fait parti¬
cipes passionis: atq eos quibꝰ libent̾ utam pa¬
rabat et̾nam. pacient̾ ꝑmisit occidi. Proiide
nos dilectissimi uenientes ex gentibꝰ. quibꝰ in
stella diũca salutare lum̃ radiauit e celo: a¬
pud quos uirginis fidelis est partus: qͥbus ͦ¬

Expanded text:
evientis indignatio! Chaldaeis irascitur, innoevientis indignatio! Chaldaeis irascitur, innocentes interficit; et dum in mortem immaculati fertur infantis, 82 lactentium perimit turbas: quatenus iniquissimum regem, qui indebitum quaerebat sanguinem, prostratae multitudinis multiplex reatus involveret; nec advertere poterat furentis insania quod ille qui mortuos vivificare veniebat cogi in mortem non possit inlus, ut per voluntatis suae ministerium, aut Christum perimeret, aut parvulorum nece, laetissimum Christi contristaret ingressum. Sed nulla sit apud fideles innocentium de morte tristitia: quia Christus justissimus retributor, propter se passos suae fecit participes passionis, atque eos quibus libenter vitam parabat aeternam, patienter permisit occidi. Proinde nos, dilectissimi, venientes ex gentibus, quibus in stella dominica salutare lumen radiavit e coelo, apud quos Virginis fidelis est partus, quibus Christus
Abbreviated transcription (Latin):
Qcũ ꝑ ambularent magi. stella sic̃ lectũ
est qͣm uid̾ant in oriente antecedebat eos:
donec uenit et stetit supͣ uͭ erat puer. Ue¬
nit inquit: et stecit supͣ ubi erat puer.
Nunq̃d non dicere et clamare uidebat᷑. hic
est puer quẽ natũ tessabar e celo: hic est rex
ille magnꝰ. qui uenit celesti imꝑio regnum
sociare t̾renum: Uere stella hec dñce nati¬
uitatis ministra fuit: que tanto chaldeis¬
est obsecuta famulatu: ut in inquirẽdo aͣ
ñ solũ eos moneret e celo: s et ducatũ illis
p̃b̾et interris. Ad orato itaq dño magi obla¬
tisq inun̾ibꝰ : p̃tereuntes herodẽ. ꝑ aliã uia
reu̾si sũt in regionẽ suã. Neq uͦ pot̾ant ꝑ
herodẽ. id est itinere mortis redire: qͥ in pi¬
tͥam suã adorato dĩ filio. celestis uite mu¬
et occidit om̃s pueros qͥ erant in bethleem.¬
Etas scribit᷑ occisoꝵ: ut occidentis in notes¬
cat acerbitas. O ira ꝑu̾sa: inconsultaq si¬

Expanded text:
Et cum perambularent magi, Stella, sicut lectum Et cum perambularent magi, Stella, sicut lectum est, quam viderant in Oriente antecedebat eos, donec venit, et stetit supra ubi erat puer. nec venit, et stetit supra ubi erat puer. Nunquid non dicere et clamare videbatur, Hic est puer quem natum testabar e coelo? Hic est rex ille magnus qui venit coelesti imperio regnum sociare terrarum. Vere stella haec dominicae nativitatis ministra, quae tanto est Chaldaeis obsecuta famulatu, ut in inquirendo Christo non solum eos moneret e coelo, sed et ducatum illis praeberet in terris. Adorato itaque Domino magi oblatisque muneribus, praetereuntes Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suam. Neque vero poterant per Herodem, id est itinere mortis redire, qui in patriam suam, adorato Dei Filio, coelestis vitae muet occidit omnes pueros, qui erant in Bethleetas scribitur occisorum, ut occidentis innotescat acerbitas. O ira perversa inconsultaque sa
Abbreviated transcription (Latin):
sint: hec tam̃ ꝓpͥe xͥ erat. que specialit̾ euil
nuntiabat aduertũ. Q cet̾e qͥdem facte sũ
stelle. ut mũdi istꝰ cẽpora cur susq distingu¬
rent: hec uͦ ꝓdire iussa est ut ip̃m mundi
dũm. et regni celestis ad cẽ tẽpꝰ ostend̾et. Ai¬
unt itaq magi. Uidimmꝰ stellã eiꝰ: et uenimus
Iudeus dñm suũ resugit: paganꝰ inquirit.
Qd̃ ꝑrimꝰ ñ agnoscit ÷ alienus intelligit.
Gentilis stellã xͥ uidec et uenit: uideus xp̃m
nidet et inuidet. sic̃ lectum est. In sua uenit:
et sui eum ñ receꝑunt. Uere iudea durissi¬
ma suaq infidelitate cecata. ñ uidebat quod
stella radiabat : nec audire pot̾at qd̃ angłi
Gitur inqͥrentibꝰ magis ac dicentibꝰ. uͥ est
qui natꝰ est rex uideoꝵ: turbatꝰ est herodes.
et omĩs iherosoluna cũ illo. Turbat᷑ rex rag¬
no credo mentuens suo: nescuis q ap̃c ñ
ueniebat regnũ eiꝰ inuad̾e s saluare: et qd̃
nulli inferret mortẽ. qui eẽt uita cunctoꝵ

Expanded text:
 erat, quae specialiter ejus nuntiabat adventum. Et caeterae quidem factae sunt stellae, ut mundi istius tempora cursusque distinguerent; haec vero prodire jussa est ut ipsum mundi Dominum et regni coelestis adesse tempus ostenderet. Aiunt itaque magi: Vidimus stellam ejus, et venimus Judaeus Deum suum refugit, paganus inquirit: quod proximus non agnoscit, alienus intelligit: gentilis stellam videt, et venit; Judaeus Christum videt, et invidet, sicut lectum est: In sua venit, et sui eum non receperunt . Vere Judaea durissima, suaque infidelitate caecata, non videbat quod stella radiabat, nec audire poterat quod angeli irentibus magis et dicentibus: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Et turbatus est Herodes, et omnis Hierosolyma cum illo. Turbatur rex regno, credo, metuens suo; nescius quia Christus non veniebat regnum ejus invadere, sed salvare; 81 et quod nulli inferret mortem, qui est vita cunctorum.
Abbreviated transcription (Latin):
illuminare iecłm: ad est enim lum̃ tuum:
et maiestas dñi inte exorta est. Ierłm uͦ: ma¬
nifestum est eẽ fidelium ciuitatem. Unde nos
fr̃s. qui portas celestis ierłm cepimꝰ introire:
illuminati salutaribus sacram̃tis. in conspec¬
tu dei nrĩ nouo gaudio necesse est exultemꝰ:
qr noua hodie stella. nouũ mũdo hominem
niens. d̾s et homo natꝰ ex femina: sub spacie
adorantium chaldeoꝵ. fidem gentiũ dedita¬
uit. Qui qͣmius diuinitatem suã nr̃i corpori
ad umbratione uelaret: dm̃ tam̃ eẽ illũ celũ¬
uenit: ut parit̾ in eo et assũpte carnis
ueritas. et in esfãbilis dĩtatis nat᷑a fulg̾et. E
qͣmꝗͣ nascentẽ illũ. cunabula t̾rena susceꝑint
ñ tam̃ eẽ t̾renũ. celeste signacłm testabat᷑. In
crinis nanq iacebat: s radiabat e celo. Uagi¬
ebat apud iudros: apud gentiles regnabat.
In bechleem lactabat᷑ a matre: et in chaldea
matħs. Ecce magi aboriente uen̾unt dicẽtes.
Ubi est qͥ natꝰ est rex iuudeoꝵͦ Qmͣ bene abo¬

Expanded text:
illuminare Jerusalem; adest enim lumen tuum et majestas Domini in te orta est. Jerusalem vero manifestum est esse fidelium civitatem. Unde nos, fratres, qui portas coelestis Jerusalem coepimus introire, illuminati salutaribus sacramentis in conspectu Dei nostri novo gaudio necesse est exsultemus, quia nova hodie stella novum mundo hominem Patre veniens, Deus et homo natus e femina sub specie adorantium Chaldaeorum fidem gentium dedicavit: qui quamvis divinitatem suam nostri corporis adumbratione velaret, Denit: ut pariter in eo et assumptae carnis veritas, et ineffabilis Deitatis natura fulgeret. Et quanquam nascentem illum cunabula terrena susceperint, non tamen esse terrenum coeleste signaculum testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in coelo; vagiebat apud Judaeos, et apud gentiles regnabat; in Bethlehem lactabatur a matre, et in Chaldaea a: 80 Ecce magi ab Oriente advenerunt dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum ? Quam bene ab O
Abbreviated transcription (Latin):
alutare nobis est fr̃s atq conueniens:
ut concurrentes ad festa dnĩca et miste¬
ria saluatoris nr̃i. de cuiꝰ natiuitate gauisi
sumꝰ. eiꝰ manifestatione letemur: qr sic̃ nas¬
cendo głosus est dei filius: ita apparendo mi¬
gine: nec muiꝰ magnificũ. qd̃ ostensus e ce¬
lo est. Mirum ualde. qd̃ nouũ hominẽ t̾ra
suscepit : stupendum nichilominꝰ. qd̃ nouũ
hunc hominẽ noua de celo stella ꝓdidit.
Apud uideam ap̃c in p̃sepi pastoribus uagie¬
bat : et in chaldea magoꝵ ocłis int̾ fidera
choruscabat. Apud iudeos sordebat inpan¬
nis: apud gentiles fulgebat ingła. Q̾ qui¬
dem necesse erat. ut celoꝵ dnin destimonium
celeste p̃ced̾e̾t: et auctorẽ lucis signũ luminis

Expanded text:
alutare nobis est, fratres, atque conveniens, ut concurrentes ad festa dominica et mysteria Salvatoris nostri, de cujus nativitate gavisi sumus, ejus manifestatione laetemur: quia sicut nascendo gloriosus est Dei Filius, ita apparendo migine; nec minus magnificum quod ostensus e coelo est. Mirum valde quod novum hominem terra suscepit; stupendum nihilominus quod novum hunc hominem nova de coelo stella prodiderit. Apud Judaeam Christus in praesepi pastoribus vagiebat; et in Chaldaea magorum oculis inter sidera coruscabat. Apud Judaeos sordebat in pannis; apud gentiles fulgebat in gloria. Et quidem necesse erat ut coelorum Dominum testimonium coeleste praecederet, et auctorem lucis signum lucis
Abbreviated transcription (Latin):
Atellexit gͦ noe qd̾ cessassent aq̃ suꝑ terram.
Expectauit aut̃ nichilominꝰ .uii.alios dies: et
emisit columbam q̃ ñ est ultͣ reu̾sa ad eũ. Igi¬
t᷑ sextentesimo pͥmo anno pͥmo mense pͥma
die m̃sis ĩminutesũt aq̃ suꝑt̾ram. ⁊ aꝑiens

Expanded text:
tellexit ergo Noe quod cessassent aquae super terram expectavitque nihilominus septem alios dies et emisit columbam quae non est reversa ultra ad eum igitur sescentesimo primo anno primo mense prima die mensis inminu
Abbreviated transcription (Latin):
ram in gn̾e suo: cunctumq uolatile scd̃m ge¬
nus suũ u nuu̾se aues.om̃sq uolutres ingres¬
se sunt ad noe in archam. Bina ⁊ bina ex om.
p̃ceꝑat ei d̾s: ⁊ inclusit eum dõ deforis. Lcc̃¬
actum ẽ diluuium qͣdraguita diebꝰ¬
cate sunt aq̃: et eleuau̾unt archam in subli

Expanded text:
 volatile secundum genus suum. Universae aves omnesque volucres ingressae sunt ad Noe in arcam, bina et bina ex omnipraeceperatei Deus, et inclusit eum Dominus deforis. β Factumque est diluvium quadraginta diebcat
Abbreviated transcription (Latin):
archa m̃se septimo. uicesima septuna dic m̃¬
sis: suꝑ montẽ armenie.At u̾ aq̃ ibant ⁊ de¬
crescebant: us ad decimũ mensem. Decimo
enim m̃se pͥmo die m̾sis: apparuerunt cacu¬
mina montium. Cumq tͣnsissent qͣdragni¬
ta dies. aꝑiens noe fenestͣm arche qͣm fece¬
rat: dimisit coruũ. Qui egrediebat᷑ ⁊ ñ

Expanded text:
mo vicesima septima die mensis super montes Armeniae at vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem decimo enim mense prima die mensis apparuerunt cacumina montium cumque transissent quadraginta dies aperiens Noe fenestram arcae quam fecerat dimisit corvum qui egredie
Abbreviated transcription (Latin):
fieri potest. ut ille qͥ hodie noxio de prauatꝰ est
dognate. cras resipiscat: et defencłe incipiat u¬
ritatẽ. Illud qͦq qd̃ qd̃ seqͥtur. sinite uitaq crel¬
cere usq ad messem: iudet᷑ illi p̃cepto eẽ ꝯtrari¬
um. auferte malum de medio urm : et neqͣquã
societatẽ habendã cũ his qͥ fr̃s nominent᷑: et̃ sũ
ad ult̾ ac fornicatores. Si enĩ ꝓhibetur eradica¬
tio. et usq ad messem tenenda ẽ pacientia: qͦ¬
modo eiciendi sunt qͥdam demedio nr̃m: Int
triticũ et zizania qd̃ nos lolium dicimꝰ qnͣdu
herba est et necdũ culmꝰ uenit ad piscã. gran¬
dis similitudo ẽ : et in discernendo. aut nulla. at
de scõꝵ cetu eiciat. Qd̃ aut̾ dixit zizamoꝵ
sasciculos ignib tradi. et triticum ꝯ gregar
in horrea: manifestũ ẽ. hereticos qͦsq et hypoc̾¬
tas fidei gehenne ignib ꝯcremandoiꝰ: scõs uͦ qui
appellant᷑ triticũ. horreis idest mansionib cele¬

Expanded text:
fieri potest, ut ille qui hodie noxio depravatus est fieri potest, ut ille qui hodie noxio depravatus est dogmate, cras resipiscat et defendere incipiat veritatem. Illud quoque quod sequitur: Sinite utraque crescere usque ad messem , videtur illi praecepto esse contrarium: Auferte malum de medio vestrum ; et nequaquam societatem habendam cum his qui fratres 97 nominentur, et sunt adulteri et fornicatores. Si enim prohibetur eradicatio, et usque ad messem tenenda est patientia, quomodo ejiciendi sunt quidam de medio nostrum? Inter triticum et zizania, quod nos appellamus lolium, quamdiu herba est, et nondum culmus venit ad spicam, grandis similitudo est, et in discernendo aut nulla, aut de sanctorum coetu ejiciat. Quod autem dixit, zizaniorum fasciculos ignibus tradi, et triticum congregari in horrea, manifestum est haereticos quosque et hypocritas fidei gehennae ignibus concremandos; sanctos vero qui appellantur triticum, horreis, id est, mansionibus coele
Abbreviated transcription (Latin):
ager mundus sit: sator filiꝰ hominis: bonũ sem̃.
filii regni : zizania filii pessimi. Tizantoꝵ sator.
diabolus : messis consuminatio mundi: messores
ad zizania: iusti reputant᷑ in filios regni. Et¬
go ut supͣdixi que exposita sunt a dño. his debemiꝰ
accomiodare fidem: que aut̾ tacita et nr̃e incelligẽ¬
tie derelicta : ꝑstringenda sũt breuit̾. Homines qui
dormiunt: magistros eccłiaꝵ intellige. Seruos pa¬
trifamalias ne alios accipias quã angłos: qui cotidie
uident faciẽ patͥs. Diabolus aut̾ ꝓpt̾ea inunicus
homo appellat᷑: qr d̾s eẽ desiuit. Ex̾ in nono psal¬
mo scͥptum ẽ de eo: exurge dñe ñ ꝯforcet᷑ hõ.
Quam obrem ñ dormiat qui eccłie p̃positus est:
ne ꝑ aliꝰ negligentiã. iunicꝰ hõ suꝑ seminet. ⁊i¬
Tania ÷ hoc est hereticoꝵ doginata. ł coxi.¬
uod aut̃ dicit᷑. ne forte colligentes. ⁊ itania¬
eradicetis simul et frum̃tum : dat᷑ locus penit̃¬
te et monemur ne cito amputemꝰ frẽm: quia

Expanded text:
ager mundus sit: sator, Filius hominis; bonum semen, filii regni; zizania, filii pessimi; zizaniorum sator, diabolus; messis, consummatio mundi; messores,d zizania; justi reputantur in filios regni. Ergo, ut supra dixi, quae exposita sunt a Domino, his debemus accommodare fidem. Quae autem tacita, et nostrae intelligentiae derelicta, perstringenda sunt breviter. Homines qui dormiunt, magistros Ecclesiarum intellige. Servos patrisfamilias, ne alios accipias quam angelos, qui quotidie vident faciem Patris . Diabolus autem propterea inimicus homo appellatur; quia Deus esse desivit. Et in nono psalmo scriptum est de eo: Exsurge, Domine, non confortetur homo . Quamobrem non dormiat, qui Ecclesiae praepositus est, ne per illius negligentiam inimicus homo superseminet zizania, hoc est, haereticorum dogmata. Quod autem dicitur: Ne forte colligentes zizaniaeradicetis simul et frumentum, datur locus poenitentiae, et monemur ne cito amputemus fratrem: quia
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ad ꝑfectum adduxit lex. Introductio uͦ meli¬
oris spei. ꝑ qͣm ꝓximamꝰ ad dm̃: et qͣntũ est ñ sine
iure uirando. Alii qͥdem sine iure iurando. sacer¬
doͣs facti sũt : hic aut̾ cũ iure uirando. ꝑ eum qui
dixit ad illum. Iurauit dñs et ñ penitebit eum:¬
tu es sacerdos inet̾num. In tantũ melioris testam̃ii
sponsor factꝰ est iħc. Sabbato. Eco .I.¬

Expanded text:
ex introductio vero melioris spei per quam proximamus ad Deum et quantum est non sine iureiurando alii quidem sine iureiurando sacerdotes facti sunt hic autem cum iureiurando per eum qui dixit ad illum iuravit Dominus et non paenitebit tu es sacerdos in aeternum in tantum melioris testamenti sponsor fact
Abbreviated transcription (Latin):
iqua gͦ in xp̃o noua creatura : uetera tr̃a¬
sierunt: ate facta funt noua. Omĩa aut̃
ex deo ⁊ qui reconciliauit nos sibi ꝑ xp̃m. et dedit
nob̾ ministĩum teconciliationis: qm̃qͥdem deus
erat in xp̃o. mũdum reconcilians fibi. ñ reputãs
illis delicta ipsoꝵ: et pofuit in nob̾ u̾bum reconci

Expanded text:
qua ergo in Christo nova creatura vetera transierunt ecce facta sunt nova omnia autem ex Deo qui reconciliavit nos sibi per Christum et dedit nobis ministerium reconciliationis quoniam quidem Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi non reputans illis delicta ipsorum et posuit in nobis verbum recon
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e aliqͥd qd̃ offerat. Si gͦ eẽt suꝑ t̾ram: nͨ eẽt sa¬
ceridos. cũ eẽnt qui offerent legeni scdm mun̾a.
qͥ exemplari et umbre deseruiunt celestiũ. sic̃ res¬
ponsum est moysi cum consũmaret tab̾nacłm. Ui¬
de inqͥd omĩa facito: scd̾m exemplar qd̃ tͥ ostensũ
est in monte. Nunc aũ tanto meliꝰ sortitꝰ est nini¬
steriũ: qͣnto et melioris testam̃ti mediator est qd̃
in meliorib repromissiomibꝰ sanctitũ ẽ. Nam si
illd pͥus culpa uacass: ñ utiq sccłi locus inqͥreret᷑.¬

Expanded text:
 offerat: si ergo esset super terram, nec esset sacerdos: cum essent qui offerrent secundum legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Sicut responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum: Vide inquit omnia facito secundum exemplar, quod tibi ostensum est in monte. Nunc autem melius sortitus est ministerium, quanto et melioris testamenti mediator est, quod in melioribus repromissionibus sancitum est. Nam si illud prius culpa
Abbreviated transcription (Latin):
mas accipit. decimatus est. Ad huc enĩ in lum¬
bis patris erat: qͣndo obuiauit ei melchisedech
i gͦ consunimatio ꝑ sacerdotium Leo .iii.¬
leuiticum erat. ppłs erũ subipso legẽ accepit:
quid adhuc necessarium fuit. scłm ordinẽ melchi¬
sedech alium surg̾e sacerdotẽ. et ñ sccłm ordineni
aaron dici: Translato eium sacerdotio: necesse ẽ
ut et legis translatio fiat. In quo eium hec di¬
cunt᷑ de alia tribu est: de qua nullus altari pre¬
sto fuit. Manifestũ est enĩ qd̃ exiuda ortus sit
dñs nr̃: inqua tribu nichil de sacerdotib mo¬
yses Locutꝰ est. Q amplius ad huc manifestũ est:

Expanded text:
n lumbis patris erat quando obviavit ei Melchisedech si ergo consummatio per sacerdotium leviticum erat populus enim sub ipso legem accepit quid adhuc necessarium secundum ordinem Melchisedech alium surgere sacerdotem et non secundum ordinem Aaron dici translato enim sacerdotio necesse est ut et legis translatio fiat in quo enim haec dicuntur de alia tribu est de qua nullus altario praesto fuit manifestum enim quod ex Iuda ortus sit Dominus noster in qua tribu nihil de sacerdotibus Moses locutus est et amplius adhuc manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
ce dnm̃. qm̃ om̃s scient mea iinore uiq ad maiorẽ
eoꝵ: qr ꝓpitus ero iniqͥtatib eoꝵ. et peccõꝵ illoꝵ
iam non memorabor. Dicendo aut̃ nouũ: uet̾auit
pͥus. Quod aut̃ antiquat᷑ et senescit: ꝓpe int̾itum
est. Habuit qͥdem et pͥus iustificationes culture:
et scm̃ scłare. Tab̾nacłm eiũ factũ est pͥmũ: inqͦ¬

Expanded text:
m omnes scient me a minore usque ad maiorem eorum quia propitius ero iniquitatibus eorum et peccatorum illorum iam non memorabor dicendo autem novum veteravit prius quod autem antiquatur et senescit prope interitum est habuit quidem et prius iustificationes culturae et sanctum saeculare tabernaculum enim factum est primum in