comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃r dicebat. Ego illi ortendã quae illũ oporteaet patiꝓnomi¬
nemeo: Sed quo finan ipriũ quipa tiebatur. ccudiee. Non sunt
condigne paersionir hui ÷ aemporir a sucurã glorie que¬
reuelabitur in uob. Acsic dicat euict mundur Tremart
mundur increp& linguis corurce: Curmis quic quid po¬
ctert facicet quod fuccit udid quod. ec cepturi sumus. Ap¬
pendo quod pcecior contra id quod ipao hoc ñ setio. Illud
credo & tamen plurẽ quod credo quaẽ consentio. Quic qͣid
est quod seuit ꝓ nomine xp̃i si potest uiuȩ tolerabila est si ñ
potest uiui migraese. hic facitnon &xtingu& sed aec celerat

Expanded text:
Christus dicebat, Ego illi ostendam quanta illum oporteat pati pro nomiChristus dicebat, Ego illi ostendam quanta illum oporteat pati pro nomine meo. Sed quo fine? Ipsum qui patiebatur audite: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram glorirevelabitur in nobis . Saeviat mundus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat: quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior, contra id quod spero. Hoc sentio, illud credo. Et tamen plus valet quod credo, quam quod sentio. Quidquid est quod saevit pro nomine Christi, si potest vivi, tolerabile est: si non potest
Abbreviated transcription (Latin):
ananiã &ananiat intorp̃tatur ouir: Qce lupus rapax.
ed ducitur adouem: equedã nmn rapiendã : ed ne repentium
oufr xacuecer& lupũ. Ipse partor decaelo qui omniee
fecciebat nuntiacuit. Lupũ uenturũ oui. sed non seuituram. &
tamen tam inaenis feoma lupũ illũ p̃cerserat ut non possit ouis
ccudito eius nomine conturbari. Nam cũ dñs ihr eiden aenanie
nuntiars & scculũ uenirse iam ut cseder& adeũ cenanias irede¬
ber& it cencenias. Dñe ccudiui dehoc uiro quod multa mala¬
inscirguis operatus ẽ. & nunc litgeras caccepit aprincipib¬
scc cerdotũ ut ubicumq inuenir& ctui nominis sec tatory ꝑtra¬
ccudito timer&: Ouir &ic̃ submanu parto ris confosta¬
tur ne iam put& seuientẽ nectimeat timeton ab agno ꝓouib:
quae illũ oporaet pati ꝓnominemes: Vbi terror ubi sau¬
lus qui faciebat contranomen partoris. patitur ꝓnomine
partoris: Oseuitia omireri cordia. Vider illũ preparase
ferrũ secoccurur ẽ non ꝑ enturur. Curaturur ñ occisuris:

Expanded text:
Ananiam, et Ananias interpretatur Ovis. Ecce lupus rapax adducitur ad ovem sequendam, non rapiendam. Sed ne repentinum ovis expavesceret lupum, ipse pastor de coelo, qui haec faciebat, nuntiavit ovi lupum venturum, sed non saeviturum. Et tamen tam immanis fama lupum illum praecesserat, ut non posset ovis audito ejus nomine non conturbari. Nam cum Dominus Jesus eidem Ananiae nuntiaret Paulum jam venisse ut crederet, et ad eum Ananiam ire debere, ait nctos tuos: et nunc litteras accepit a principibus sacerdotum, ut ubicumque invenerit tui nominis sectatoraudito timeret ovis etiam sub manu pastoris. Confortatur; ne jam putet saevientem, ne timeat timentem. Ab Agno pro ovibus quanta illum oporteat pati pro nomine meo. Ubi terror, ibi salus. Qui faciebat contra nomen pastoris, patitur pro nomine pastoris. O saevitia! o misericordia! Vides illum praeparare ferrum: secaturus est, non perempturus; curaturus, non occisurus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ael ebirras hodieina DiΕAmoner utlaude
uirginis mmorare debeamus : Qua setiene dic¬
num ẽ ut indie tante genłtrius lecudes dñi nonsi le¬
at lingua carnis : In hac. si quidem die competinterbea ta
uirgo maria sponsa: Illq caelesti libere proclamat:
Teniustimanũ dexterã mẽa : & in uoluita retua deduxisti
me & c̃ gloria ad sumpsistime : Hodiȩ inquã & ips a¬
congrue abs ponsoccudiat : Neni proxima mec speciosa mea¬
columba mea: Qñ eeee hemr transiit pluiua hadbnn. iprq
quae iam barat rerpondit : flores uisi funt interra naui tonoui

Expanded text:
elebritas hodierni diei admonet ut in laude Virginis immorari debeamus. Quia revera dignum est ut in die tantae genitricis laudes Domini non sileat lingua carnis. In hac siquidem die competenter beata Virgo Maria, sponsa illa coelestis libere proclamat: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et congrue ab sponso audiat: columba mea. quoniam ecce hiemps pertransiuit, pluuia abiit sibi, laeta respondit: flores uisi sunt in terra, tempus
Abbreviated transcription (Latin):
turbat. & toto contristati habitu magirscilutẽ consequi¬
mur Sicmpliur deflacmur secundũ quod ecit dm̃: Vor
plorabitir &plangebitir scłm autẽ giudebit: Sicut aut̃ cũ sinapi
caput foste curandũ ẽ : Subsmnur & drasũ cupillor demere
inpedimota cutir uniuru deponere : lit nudo corpori ꝑfectu
medicince ꝑ uenat : Itic & cũ anima ꝑfiden curandc est
precipimur cenob̵ substantiã aufesre rcł inpedimenta : Aun¬
crgentiq: deponere &nudi &roli animȩ congruertius spars¬
tielis medicina conueuat: Quirq enĩ reburmundi & diui¬
tur rcłi obuolutur ẽ huic fidei medicina non proderit: Ergo
quod sucur sinapir in corpore. hoc fider xp̃iana opiritur
in cenima: Sedqmĩ in eaden dominica sententia scriptũ¬
ẽ: quod ucceptũ homomisit in ortũ suũ &creuit & facctus
est arbor & uolucrir requieueruint inramir eiur: Diligni¬
tiur sequiramur quir isetesit cuiha&r cuncta conuoncent
Diximur superiur scir mastyrib: quia diuenir adtriti sunt pces¬

Expanded text:
onsequimur, si amplius defleamus, secundum quod ait Dominus: Vos plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit . Sicut autem cum sinapi caput forte curandum est, jubemur abrasos capillos demere, impedimenta cutis universa deponere, ut nudo corpori perfectius medicina proveniat; ita et cum anima per fidem curanda est, praecipimur substantiam ae congruentius spiritualis medicina proveniat. Quisquis enim rebus mundi et divitiis saeculi obvolutus est, huic fidei medicina non proderit. Ergo quod succus sinapis in corpore, hoc fides Christiana agatur in anima. Sed quoniam in eadem dominica sententia scriptucrevit, et facta est arbor, et volucres requieverunt in ramis ejus; diligentius requiramus quis iste sit, cui haec cuncta conveniant. Diximus superius sanctis martyribus, qui diversis attriti sunt pas
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Grieno sincepir ñ in merito compcerari. & diettentiã
insola erre ccesaimatione uerborũ non in conlatione uistu¬
tutẽ obtinetet: Obtineat quem sinapir natura depromat
nam sicut cũ sincepis granũ sic cũ sumimus uultu contrirtamur sidn¬
te contrahimur cedlacrimaer ꝑ mouonur: Nipsa salubritare
corporirniũ cũ quodac̃ fl&u curaterittatis aeccipimuro. Illic eiini¬
noramcritudo exarpatut cccrimoma pene trat : Hic calorigner
scporis accedit. & toto ꝑturbati corporis tunc magir sanieffi¬
cimur cũ cmpliur deplortonus. Itic ergo &cũ fidei xp̃i ane man¬
dacce ꝑ cipimus contrirtamur animo adfligimur corpore. A
ac meose consequimur : Inde enĩ ieiununor exaerperat il

Expanded text:
n immerito comparari, et distantiam in sola esse aestimatione verborum, non in collatione virmdem vigorem obtinet, quem sinapis natura depromit. Nam sicut cum sinapis succum sumimus, vultu contristamur, fronte contrahimur, ad lacrymas permovemur, et ipsam salubritatem corporis nostri cum quodam fletu austeritatis accipimus; illinc enim amaritudo nos exasperat, acrimonia penetrat, hinc calor ignei saporis accendit; et toto perturbati corpore tunc magis sani efficimur, cum amplius deploramus: ita et cum fidei christianae mandata percipimus, contristamur animo, affligimur corpore, ad ac moerore consequimur. Inde enim jejunia nos exasperant, il
Abbreviated transcription (Latin):
fectione conraruitur: Sed illa quȩ aotiur uiteae cuniculo
cuncaterũ dirciplinarũ uis.tutib Eocpatitur: De quamihi
lat crucen suã & requatur me : Num quid enĩ omnss mãr
qu secuti sunt dñm cruc fixi sunt cũ dño : Num quid omñ
uirginor qui iuxtuo cepocalipsin secuntur agnũ dĩ crucifixi
sunt ut sequantur: Numquid pcculur apłr eruefixur
fuerat cũ dicebat: Mihi aut̃ cebsit glorieri nis incru¬

Expanded text:
ione construitur; sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus coaptatur. De qua mihi lat crucem suam, et sequatur me . Numquid enim omnes martyres, qui secuti sunt Dominum, crucifixi sunt cum Domino? Numquid omnes virgines, qui juxta Apocalypsim sequuntur Agnum Dei, crucifixi sunt ut sequantur ? Numquid Paulus apostolus crucifixus fuerat, cum dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cru
Abbreviated transcription (Latin):
sinapir cum tericarcacoiditur. Aucurmciur cũ peceiur in¬
damactur illũ feruerẽ udtritio ii. ae moua. Hicignem
plurima uecatione i urpirat: Sincpir inquoẽ inucerculo
calido uapore dequo quitur : Lauibicur ineraticula flama¬
rum iaie corqu&ur: Ardebat ituq &xtrinse curbeat mar¬
tor terani seuitir incendur redinaior illũ intrins ecur
xoĩ amorir flama torquebat: & quã uir sex in probur

Expanded text:
apis, cum teritur, accenditur: Laurentius, cum patitur, inflammatur; illud fervorem attritionis suae evomit; hic ignem plurima vexatione suspirat. Sinapis, inquam, in vasculo calido vapore decoquitur; Laurentius in craticula flammarum igne torretur. Ardebat itaque extrinsecus beatus martyr tyranni saevientis incendiis, sed major illum intrinsecus Christi amoris fla
Abbreviated transcription (Latin):
nuntius suꝑni regis pxatorũ uenia iudeorũ cosrectio
uocactio garuum : Qut propriȩ dicat̃ legir & gractice :¬
falula quae diplnde summi racerdotir scõpaetri iunge¬
bat incorpere: Euangelirte ergo uistutis ustutes
oatris mati .rq dicribit: t genquntuĩ meritis dignities

Expanded text:
regis, peccatorum venia, Judaeorum correctio, vocatio Gentium, et ut proprie dicam, Legis et gratiae fibula, quae diploidem summi sacerdotis sancto Patri jungebat in corpore. Evangelista ergo virtutes patris matrisque describit: ut ex generantium meritis dignitas
Abbreviated transcription (Latin):
sicid conscsũ. corũ mar tyrũ ꝑ uenire uolumur deimitati¬
one mastyrĩ cegitomur: Bebint enĩ in nob ediquid desuir uir¬
malaer concupirantios in ipsis intercedentib: repugnenur: Q
quia non desunt cotidiuna per cecta noncdesim &iẽ cotidiana
uerũ tecudiũ in hoc rłosidere beatitudinẽ: Hic p̃paraese
potest porndere non potast: Gur abi tenpori. orduiesuo suc¬
cedunt. tempur floidi e. tonpurridendi bnose circũ¬
uenict fratrurnon ẽ in hoc mundo tengurridendi. Ecimsrr.
quod omnir homo gacudere Aiis derat sed non toti. Ibi quenint
giudiũ ubi oport& inquiri: Uerũ ic̃ in hoc mundo
gicudium nec fuit nec est nec ẽẽ potuerit: Sic enĩ ipse dñr
in euangelio suo discipulor Admon& dicens ⁊murdũ prer¬
surã hab&is. Et iterc̃ mundur gicudebit. uor autẽ contns

Expanded text:
nire, de imitatione martyrum cogitemus. debent enim in nobis aliquid de suis uirmalas concupiscentias ipsis intercedentibus repugnemus. et quia non desunt cottidiana peccata, non desint etiam cottidiana verum gaudium in hoc saeculo possidere. Beatitudinem hic praeparare potest; possidere non potest. Duo sibi tempora ordine suo succedunt. Tempus flendi et tempus ridendi. Nemo se circumveniat, fratres, non est in hoc mundo tempus ridendi. Scimus enim quod omnis homo gaudere desiderat; sed non toti ibi quaerunt gaudium, ubi oportet inquirere. Verum in hoc mundo gaudium non fuit, nec est, nec esse poterit. Si enim ipse Dominus in Evangelio discipulos suos admonet, dicens: In mundo pressuram
Abbreviated transcription (Latin):
nob rcripa nis. Hoc igitur iene beatur l usnitur ac cen¬
ius flec̃marũ non sentit incendiũ &dũ xp̃i ard& desi derium
ꝑ recutoris poria nonsentit: In quaentũ enĩ in illo fideicer¬
dorir fuerit inttentũ supplicii fluc̃ma srigecit: Cierpora¬
Quac̃ uir enĩ infauilla membra soluant fidei tamen fosditudo
non soluitur: Corporirtamoi degrimentũ suscin& sed lu¬
crum scdutir ad quirit: Non eiĩ gratra beactor lcureitius
tur insemel moritur: Qui inflãmarũ camino mergitur
uno imo&u liberactur. Hic aut̃ longi & multiplicipo ance
crucicctur. Vit mors ei nonsit cad suopliciũudesit adsinen¬

Expanded text:
nobis Scripturas ? Hoc igitur igne etiam beatus Laurentius accensus flammarum non sentit incendia, et dum Christi ardet desiderio, persecutoris poena non ardet. In quantum enim in illo fidei ardor fervet, in tantum supplicii flamma frigescit. CorporaQuamvis enim in favilla membra solvantur, fidei tamen fortitudo non solvitur: corpus quidem detrimentum sustinet, sed lucrum salutis acquirit. Non enim, fratres, beatus Laurentius percutitur, semel moritur, qui flammarum camino mergitur, uno impetu liberatur; hic autem longa et multiplici poena cruciatur, et mors ei non desit ad suppliciu
Abbreviated transcription (Latin):
qua spr sts uenire dignaus ẽ Quecramspciora quac̃ dr̃
sac : Ad hac inquid sõr defcerdit sp̃r : Huic uistus ob ũbra¬
uit altifsimi Exea pocte is uistutũ xp̃s egreditur :
Hȩc est inmaculata quoitu fecunde pastu uirgo caertitare:
haec concepit uirgo non ex uiro sed exspũ scõꝵ Hicex peprit᷑
non dolore sedgaudio : hocec nutriuit cengelorũ & hominũ
uirgini ungelur filiũ nasciturũ Virgo gocud&. cupitq
efficimater : Liqr magnũ & salutare misteriũ quȩ sic
peperit. ut & mater & uirgo diciporsit : Lecto macrio
creitosen guũ : lacta panencaeli locta pretiũ mundi
Vt ipse nob̵ & tibi uitã tribuat senpiternã .I. actr ergo¬
eum qui fructũ fecundiratis tilndedic conceptus & decus
uirgintatis ñ cibstulit natus : Vid&e frs̃ quã digne
dnõ consecrtita uirginitas fa mulatur. quam sic
amere dignatis ẽ. Lituna eadanq femina & uirgo dia

Expanded text:
us sanctus venire dignatus est; quae tam speciosa, quam Deus sa. Ad hanc utique sanctus descendit Spiritus; huic virtus obumbravit Altissimi; ex ea potens virtutum Christus egreditur. Haec immaculata coitu, fecunda partu, virgo castitate. Haec concepit virgo non ex viro, sed ex Spiritu sancto. Haec peperit non dolore, sed gaudio. Haec nutrivit angelorum et hominum virgini angelus filium nasciturum; virgo gaudet, cupitque effici mater. Vere magnum et salutare mysterium, quae sic peperit, ut mater et virgo dici possit. Lacta, Maria, creatorem tuum; lacta panem coeli; lacta pretium mundi;ut ipse pro nobis et tibi vitam tribuat sempiternam. Lacta ergoeum qui fructum fecunditatis tibi dedit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus. Videte, fratres, quam digne Domino consecrata virginitas famulatur, quam sic amare dignatur, ut una eademque femina, et virgo dici
Abbreviated transcription (Latin):
aiutẽ scũm cantica luxorion profesonda polluese: Tunc
It deuestra deuotione canfido Quod non solũ uor ipror
sed &ic̃ omner quicid uor pesdineit. Cum onini honssettde
castos sobrior custodicctir : Vindedõ graatiar agens
supplico. lit qui uobir dedit Eaq: scã sunt fideliter incipe¬
re Concedat uob felicẽ ꝑseuerandã curtodise : quicũ

Expanded text:
atem sanctam cantica luxuriosa proferendo polluere. Tunc ita de vestra devotione confido, quod non solum vos ipsos, sed etiam omnes qui ad vos pertinent, cum omni honestate castos sobriosque conservetis. Unde Deo gratias agens supplico, ut qui vobis dedit ea quae sancta sunt fideliter incipere, concedat vobis felicem perseverantiam custodire, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ance corripuit cerna quac̃ menbra : Ante acienp&it
quã lucẽ. & ut uincer& mundũ uincit ante naturã: Ip¬
se enim sine uir ceribur uircera matris ex surcrtiet & quia
terdabat corpur solarpũ impl& eucengeli ⁊ antirofficit̃
Quid diccẽ fratrur Iohanner antequa xp̃m preceder&
seipsũ precersit: Patrir mactrirfilii cordao Vinuratq

Expanded text:
ante rapuit arma quam membra, ante aciem petit quam lucem, et ut vinceret mundum, vicit ante naturam. Ipse enim sine visceribus viscera matris exsuscitat; et quia tardabat corpus, solo spiritu implet evangelizantis officium. Quid dicam, fratres? Joannes antequam Christum praecederet, se ip
Abbreviated transcription (Latin):
urorũ ibi suerelitaton humana conditione pactitur: Hic sccci¬
xcton propria. diuiniticte largitur: Eranũ aut̃ dixerim
dnm cũ cceditur contimnitur: increpatur: Arborẽ autẽ
cũ cuecor in luminat morituor sesurcitut peccata condennat:
Pamor acut̃ huiur cerborir requiramur inuenies : Ramus ẽ
petrus remur ẽ paulus ramor ẽ bectur laus uitiur cuiur
hodie nactalicia cacelebramur : Rimi sunt omnir cepostoli.
l ma seyres sclucctoris. Ad quorsiquirse fortiter tonge
oluerit fluctibur scđi minime submergitur: Quinpotiur
sabumbra illorũ latitans gehonne ñ pactiaur cerdorem
Securur & dediabolicȩ gempiratctis procella & dieiudicis
exusertir incendio: Ipso cidiuuante quiuiũ & regũ micla

Expanded text:
patitur, hic satietatem propria divinitate largitur. Granum autem dixerim Dominum, cum caeditur, contemnitur, increpatur: arborem autem, cum caecos illuminat, mortuos resuscitat, peccata condonat. Ramos autem hujus arboris si requiras, invenies quia ramus est Petrua celebramus; rami sunt omnes Apostoli vel martyres; ad quos si quis se fortiter tenere voluerit, fluctibus saeculi minime submergetur: quin potius sub umbra illorum latitans, gehennae non patietur ardorem, securus et de diabolicae tempestatis procella, et de judicii exurentis incendio; ipso adjuvante qui vivit et regna
Abbreviated transcription (Latin):
tur decgribu boniamin. Ciũ cutẽ ia cob beredicens fili¬
or suor uenirr & adbenedicendũ beniamino: Ait deillo ber¬
icemin lupur rapax: quid ergo lupur rupaix semꝑ. debsit :
Sed quimane rapit predã ceduerperã diuidat escur. Hoc
in cepło pcculo implectũ ẽ. quia deillo dictũ ercet: Iam si

Expanded text:
tur, de tribu Benjamin . Cum autem Jacob benedicens filios suos, venisset ad benedicendum Benjamin, ait de illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? lupus rapax semper? Absit: sed qui mane rapiet praedam, ad vesperam dividet escas . Hoc in apostolo Paulo impletum est; quia et de illo dictum erat.
Abbreviated transcription (Latin):
homo Ideo natur ẽ iohanne quo incipiunt der crercee di¬
er ut exult&ur dr̃ Eodie naatur ẽ xp̃r quo incipiunt
In nob̵ humiliemur ut in illo exceltenur : Humili&ur
humana presumtio. & crycat diuina miseratio : Nam
huius rei saccramentũ &iã in parsionib eorũ impl&ũ
caritati uñȩ ccurib intimabo: Premirsus enĩ ioheen¬
nes. uelut uox ante uerbũ lucesna anterolem preco ante
iudicẽ seruur ante dnm̃: Amicur ante sponsi. & quia¬

Expanded text:
est Joannes, quo incipiunt decrescere dies: ut exaltetur Deus, eo die natus est Christus, quo incipiunt in nobis humiliemur, ut in illo exaltemur; humilietur humana praesumptio, ut crescat divina miseratio. Nam hujus rei sacramentum etiaharitati vestrae intimabo: praemissus est enim Joannes velut vox ante verbum, lucerna ante solem, praeco ante judicem, servus ante d
Abbreviated transcription (Latin):
Esrore que eorũ manifes tunr rationabili castigatione con¬
uincerit : Tunc illi in ebriccti furore rapurunt eũ & urde
crudelirsima sicucicrunt : Tunc bactiuiri corpurflcmis in
craticula tradiderunt: Vere beatũ corpurquȩ non adppiã
funeritus ignis uel cormenrta cefide xp̃i inmuticuit: Sed ced
requum dominncȩ scã relegio coronauit: sed tmen i praflã

Expanded text:
erroresque eorum manifestos rationabili castigatione convinceret; tunc illi inebriati furore rapuerunt eum, et caede crudelissima sauciarunt; tunc beati viri corpus flammis in craticula tradiderunt. Vere beatum corpus, quod non ad poenam funestus ignis, vel tormenta a fide Christi immutaverunt; sed ad requiem dom
Abbreviated transcription (Latin):
paẽ non ꝑ cutit. Nullũ uulneset crimen beati plane
isti quor illa non potuit aliquaendo ctengre. n& quenella
Inca anter inqad in omnib  undocgtis &iur aficationib:
dñi sine querella: Si pueritia .s. adulercentia si iuuen¬
urtorũ &titit sine quesella Tabi tota mcexime sol&
ẽẽ qu.xlli ualer eẽ potuit eorũ seectus si tude suit ini¬

Expanded text:
pa non percutit, nullum vulnerat crimen. Beati plane isti, quos ulla non potuit aliquando tangere querela. Incedentes, inquit, in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Si pueritia, si adolescentia, si juventus eorum exstitit sine querela, ubi totum maxime solet esse querela; qualis esse potuit eorum senectus? Si tale fuit ini
Abbreviated transcription (Latin):
& & pcria filium. Exicudita inquid esa obsecratiotua
Vnde in aellegimur quod :ohannẽ Zacariae iurtitia
magir orando genuit quã elirab& senatur ꝓcreundo
surceperit: Hinc inquã intellegimꝰ quod iohannem
obrecragio creuerit non uoluptas: Cum enĩ materni
uteri uircera c&actir sene tute frigerceret. & ferra
icm corporis menbra fecunditagir gratia ꝑdidirr& con¬
traporsibilitiutẽ corporis contra sterelitatẽ uircerum
Zacheriȩ precibur elirab& uterur intumescit. & con¬
cepit ioha nnẽ non natura sed gratia: Minurhac¬

Expanded text:
filium . Exaudita est, inquit, oratio tua; unde intelligimus quod Joannem Zachariae justitia magis orando genuerit, quam Elisabeth senectus procreando susceperit. Hinc, inquam, intelligimus, quod Joannem obsecratio creaverit, non voluptas. Cum enim materni uteri viscera aetatis senectute frigescerent, et fessa jam corporis membra fecunditatis gratiam perdidissent, contra impossibilitatem corporis, contra sterilitatem viscerum, Zachariae precibus Elisabeth uterus intumescit, et concepit Joannem non natura, sed gratia. Un
Abbreviated transcription (Latin):
mundi dñm recognoscit. Inquo cerbitror ꝓpli&icce con¬
uerire sertoitiã quae dicit. Priur quãẽ de forna semn
Inutro nouite & prius qua exirer deuuluo scĩ ficicuite:
unde mirare non debenur quod abhaddemiriur incanene
clausus. xp̃m senꝑ suir dircipulis intimaer&: Cũ &iã
clausus inutero eundim dnm̃ gentibur predic auic. quiuiũ¬

Expanded text:
mundi Dominum recognoscit. In quo arbitror propheticam convenire sententiam quae dicit: Priusquam te formarem in utero, novi te; et priusquam exires de vulva, sanctificavi te . Unde mirari non debemus quod ab Herode in carcere clausus Christum semper suis discipulis intimavit, cum etiam clausus in utero eumdem Dominum gestibus praedicarit.
Abbreviated transcription (Latin):
NSC̃I AC BEXTISSIMI IOħ BAUTIOTE LAUDIS CUIUS
natidẽ odie caelebram. s: Quid potissimũ predicem
nercio utrũ quod mirabiliter natur sit. an qđ mirabilius
moriendo condemnauit hero dir incestum. Vir enĩ sẽt
& iustus & qu propt̃ cõmunionẽ hominũ noctiuita te ex
se promirsione genercatur fuerat. hoc dedõ meruit ne cõ¬
mune cũ c&eris derło mordar dircider&. Sed corpus
quod dño donante surceperiat. dnm̃ consitendo deponr&
Ergo iohanner ꝑ omniae uolum tictẽ di fecit quia ꝓpter
opurdĩ. & natur ẽ & defunctur: Naemut nutiuitatir ei :
serien breuiter e p&umus : Cum eẽ pacter ipsius RaCa¬
rics & mater eiur elirab& a&atirseneccute defersi &
nulla filiorũ prole gacuderent: Pro craendi &uẽ illir libe¬
ros cempur flordi tirsimũ precterirr& itaut desus cipien
da subole Ipsa eor &ic̃ uota desicerent subita ꝑangelũ
repromirsione donatur. &nuscituro iohanne gabrihel
rcr annuntiat dicens. N&imea s Zachariar Eeceenĩ

Expanded text:
ncti ac beatissimi Joannis Baptistae laudibus, cujus natalem hodie celebramus, quid potissimum praedicem, nescio: utrum quod mirabiliter natus sit, an quod mirabilius tum, moriendo condemnavit Herodis incestum. Vir enim sanctus et justus, et qui praeter communem hominum nativitatem ex repromissione generatus fuerat, hoc de Deo meruit, ne communi cum caeteris de saeculo morte discederet: sed corpus quod, Domino donante, susceperat, Dominum confitendo deponeret. 2. Ergo Joannes per omnia voluntatem Dei fecit; quia propter opus Domini et natus est et defunctus. Nam ut breviter repetamus, cum essent pater ejus Zacharias, et mater ejus Elisabeth aetatis senectute defessi, et nulla filiorum prole gauderent, procreandi etiam illis liberos tempus florentissimum praeteriisset, ita ut de suscipienda jam sobole ipsa etiam eos vota deficerent, subita per angelum repromissione donantur, et nasci Joannem Gabriel sanctus annuntiat, dicens: Ne timeas, Zachari
Abbreviated transcription (Latin):
uidimus lactere theraurũ. In ipro cotũ quod rennonis est
nr̃i. quod uestri auditur ẽ oc cupamus quaatenur cõ¬
mune lucrum sit quod fuerit cõmune labore quesitum :
Fuit in quid indieb hero dirsegiriuda saccerilor quidem
nomine accarias. & uxor eiur nomine elirab &h.¬

Expanded text:
videmus latere thesaurum, in ipso totum quod sermonis est nostri, quod vestri auditus est, occupemus; quatenus commune lucrum sit, quod fuerit communi labore acquisitum. Fuit, inquit, in diebus Herodis regis Judaeae, sacerdos quidam nomine Zacharias,
Abbreviated transcription (Latin):
do ascendiss& incuelũ: Suntera posi tum non tangit.
In cuelo sedentem quis mostalium potest tangere.
ep̃o Nam &illa mulier quue fluxum sanguinis pagre¬
batur dicebat aput sem&isam: Si texigero simbriam

Expanded text:
do ascendisset in coelum. Si in terra positum non tangit, do ascendisset in coelum. Si in terra positum non tangit, in coelo sedentem quis mortalium potest tangere? Christum. Nam et illa mulier quae fluxum sanguinis patiebatur, dixit apud se ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ euangelistam ioħ hodie legi p̃cepit. hoc
enim scitis & com mendauerã uobis secundũ om̃s
quat tuor euangelistas istis dieb resur nectionẽ
dñi recitari : His ergo quue audistis illut tantum sol&
moueri quare dixerit dñs ihs mulieri querent corpus eius
& eum iam uiuũ agnoscertem : noli me tangere. nondum enim
ascendi ad patrem meum: Dixi autem uobis. & meminisse de¬
b&is non omnia omnib dicere: Sed dici ab illis quae aluis
pr&cer missa sunt. Non tamen ita ut in terse pugnare cre¬
disrent. sed absit contentio sed absit impi&as: impi&as
intellegentis :Nam sic̃ legitur ab euangelista matheo
postea quã surnex̃ occurrit duob mulierib: inquib &ista
erat: & dix̃ eis: Au&e. ille aut̃ accesserunt & tenuerunt
peder eius. & ud orauerunt eum: Et unq ad patnem non¬
clum ascenderat: Quomo dicitur: Nolime tangere non¬
dum enim ascendi ad patrem meũ: Sic enim uerba ista. ui¬
dentur sonare quasi tunc eum possit tangere maria: quan¬

Expanded text:
secundum evangelistam Joannem hodie legi coepit. Hoc enim scitis, et commendaveram vobis, secundum omnes quatuor Evangelistas istis diebus resurrectionem Domini recitari. In his ergo quae audivimus, illud tantum solet movere, quare dixerit Dominus Jesus mulieri quaerenti corpus ejus, et eum jam vivum agnoscenti: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum. Dixi autem vobis, et meminisse debetis, non omnia omnes dicere; sed dici ab aliis, quae ab aliis praetermissa sunt. Non tamen ita, ut inter se repugnare credendi sint, si absit contentio, et adsit pietas intelligentis. Nam sicut legitur apud evangelistam Matthaeum, posteaquam resurrexit, occurrit duabus mulieribus, in quibus et ista erat; pedes ejus, et adoraverunt eum : et utique ad Patrem nondum ascenderat. Quomodo ergo huic nunc dicitur, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum? Sic enim verba ista videntur sonare, quasi tunc eum posset tangere Maria, quan
Abbreviated transcription (Latin):
auctor. turbator unitatis ⁊ pacis. nisi
ueritatis aduersarius. caritatis emulus.
hostis antiquus generis nostei ⁊ inimitꝰ
crucis xp̃i diabolus: Siquidem is cuius
inuidia mors intrauit in orbem t̾rarum.
etiam nunc bonis que te fatere uidet in¬
usdet. Et cum sit mendax ab uucio men¬
titur ⁊ nunc: meliora pollicens q̃ ñ uidet.
Quando namq ueritas fidelissime illi sen¬
tentie obuiaret. alligatus es uxori noli q̃¬
rere solutionem : Aut quando caritas scan¬
dalum suaderet que ad omniũ scandala
uri seperhibet ÷ Ille ergo inqͣm ille neqͥs¬
simus ⁊ caritati per liuorem . ⁊ pen men¬
dacium ueritati contrarius falsum mel
cum uero felle permiscens. dũ promitit
dubia pro certis immittit etiam uera ꝓ
falsis. non ut conferat quod frust᷑ speras
s ut auferat qd̾ fructuose tenes. Cirtuit
et querit qualiter ouibus curam pastoris
chilominus pastorem horrendo illi maledc̃o
subiciat. ue illi per quem scandalũ uenit.

Expanded text:
auctor, turbator unitatis et pacis, nisi auctor, turbator unitatis et pacis, nisi veritatis adversarius, charitatis aemulus, hostis antiquus generis nostri, et inimicus crucis Christi diabolus? Siquidem is cujus invidia mors intravit in orbem 86 terrarum, etiam nunc bonis quae te facere videt, invidet: et cum sit mendax ab initio, mentitur et nunc, meliora pollicens quae non videt. Quando namque veritas fidelissimae illi sententiae obviaret: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem , aut quando charitas scandalum suaderet, quae ad omnium scandala uri se perhibet? Ille ergo, ille, inquam, nequissimus, et charitati per livorem, et per mendacium veritati contrarius, falsum mel cum vero felle permiscens, dum promittit dubia pro certis, immitit etiam vera pro falsis: non ut conferat quod frustra speras, sed ut auferat quod fructuose tenes. Circuit et quaerit, qualiter ovibus curam pastoris hilominus pastorem horrendo illi maledicto subjiciat: Vae illi per quem scandalum venit .
Abbreviated transcription (Latin):
patis. Libenter carebo quantolibet etiam
spirituali questu qui non possit acquiri
nisicum scandalo. ubi enim scandalũ: ibi
proculdubio caritatis est detͥmentũ. Ubi
autem diminutio caritatis. miror quod
uel quale possit spiritalis exercitii sꝑari
lucrum. Deniq si propriam quisq quietẽ
communi pretulerit utilitati. quis ram
⁊ mori lucrum : Ubi erit quod item dicit
apostolus. nemo sibi uiuit ⁊ nemo sibi mo¬
ritur.⁊ non quod michi utile est s quod
multis.⁊ ut qui uiuit iam ñ sibiuiuat
s ei qui pro omnibus mortuus est. Sed
dicis. Unde ergo michi tantum desid̾ium
si ex deo non est : Pace tua dixerim quod
sentio. aque furtiue dulciores sunt. et
huiuscemodi omniut ita loquar absintio
amariorem dulcedinem ab angelo sachane
sub pretextu angeli lucis sitienti cordituo
infundi non dubitat: quisquis eius astu¬
tias non ignorat. Et reuera quis alius pos¬
sit scandalorum esse suggestor. discidũ

Expanded text:
pacis. Libenter carebo quantolibet etiam pacis. Libenter carebo quantolibet etiam spirituali quaestu, qui non possit acquiri nisi cum scandalo. Ubi enim scandalum, ibi procul dubio charitatis est detrimentum: ubi autem diminutio charitatis, miror quod vel quale possit spiritualis exercitii sperari lucrum. Denique si propriam quisque quietem communi praetulerit utilitati, quis jam us est, et mori lucrum? , ubi erit quod item dicit Apostolus: Nemo sibi vivit, et nemo sibi moritur? . Et: Non quod mihi utile est, sed quod multis? . Et: Ut qui vivit non jam sibi vivat, sed ei qui pro omnibus mortuus est? 2. Sed dicis: Unde ergo mihi tantum desiderium, si ex Deo non est? Pace tua dixerim quod sentio. Aquae furtivae dulciores sunt , et hujuscemodi omni, ut ita loquar, absinthio amariorem dulcedinem ab angelo satanae sub praetextu angeli lucis, sitienti cordi tuo infundi non dubitat, quisquis ejus astutias non ignorat. Et revera quis alius possit scandalorum esse suggestor, discidii
Abbreviated transcription (Latin):
immo cunctis pene contingere sapientib
solet. in rebus uidelicet dubiis plus alie¬
no se qͣm proprio credere iudicio. et qͥ alio¬
rum facile ambigua queq elucidant. in
sius consueuerunt scrupulosiꝰ hesitare:
statutum non ut arbitror irrationabilit̾
frango ⁊ simpliciter pando qd̃ uisum est
michi non preiidicans sanius sapienti.
Significasti michi nisi fallor per uirum
religiosum. ursum abbatem sancti. D.
suggeritibi acogitationib tuis deser̾e
patriam.domumq cui deo auctore p̃es.
⁊ pergere iherosolimam: uacare deinceps
deo. iuiuere tibi. Et quidem tendenti ad
perfectionem patriam reluiq̃re fortassis
expediat dicente deo. exi de terra tua ⁊
de cognatione tua. s quaratione curam
tibi creditam animarum exponẽ debeas:
omninoñ uideo. Quidenim ÷ Blanditur
deposite sartine libertas: S caritas ñ q̃rit
que sua sunt. forte quietis prouocat ⁊ ocii
gustus suauior: S euacuatur dispendio

Expanded text:
imo cunctis pene contingere sapientibus imo cunctis pene contingere sapientibus solet, in rebus videlicet dubiis plus alieno se, quam proprio credere judicio; et qui aliorum facile ambigua quaeque elucidant, in suis consueverunt scrupulosius haesitare: statutum non, ut arbitror, irrationabiliter frango, sed simpliciter pando quod visum est mihi, non praejudicans sanius sapienti. Significasti mihi, nisi fallor, per virum religiosum Ursum abbatem Sancti Dionysii, suggeri tibi a cogitationibus tuis, deserere patriam, domumque, cui Deo auctore praees; et pergere Jerosolymam, vacare deinceps Deo, vivere tibi. Et quidem tendenti ad perfectionem, patriam relinquere fortassis expediat, dicente Deo: Exi de terra tua et de cognatione tua : sed qua ratione curam tibi creditam animarum exponere debeas, omnino non video. Quid enim? blanditur depositae sarcinae libertas? Sed charitas non quaerit quae sua sunt. Forte quietis provocat et otii gustus suavior? Sed evacuatur dispendio
Abbreviated transcription (Latin):
riret ibidem: eius ⁊ studio ⁊ sollicitudĩe
corrigeretur. Cuius tam iustum ⁊ tã piũ
propositum si hortatu nostro roborare cura¬
ui.cur te inde lesum iure conqueraris: ñ
uideo. Puto enim merecte fecisse si de dome
dei ⁊elum dei habens eius prouidentramqͥ
emendaturus erat commonui. Quod aũ
ex auctoritate scripture arguis mepeitas¬
se. quasi quiprius uos non corripuerim.
scito me nullam de persona tua querelam
habere: s solum ut pax fiat in eccłia tua
ex caritate procurare. Deniq ipsius rei
ueritatem plenius cognosces: si ad nos
causam ipsam ut dicis attuleris. Poteris
autem me hic inuenire: quocumq instan¬
tis ebdomade die libuerit. ad abb̃em scĩ¬
nostram curasti consulere paruitatẽ
primum quidem ñ respondere statueram
non quod dubitauerim quid respondere
deberem. s quia uiro consilii consiliũ da¬
re aut presumptuosum iudicabam aut
superfluum. Ceterum cogitans qd̾ plerisq

Expanded text:
riret, ibidem ejus et studio et sollicitudine riret, ibidem ejus et studio et sollicitudine corrigeretur. Cujus tam justum et tam pium propositum si hortatu nostro roborare curavi, cur te inde laesum jure conqueraris, non video. Puto enim me recte fecisse, si de domo Dei zelum Dei habens, ejus providentiam qui emendaturus erat, commonui. Quod autem ex auctoritate Scripturae arguis me peccasse, quasi qui 85 prius te non corripuerim: scito me nullam de persona tua querelam habere; sed solum ut pax fiat in ecclesia tua, ex charitate procurare. Denique ipsius rei veritatem plenius cognosces, si ad nos causam ipsam, ut dicis, attuleris. Poteris autem hic me invenire, quacunque instantis hebdomadae die libuerit. EPIstram curasti consulere parvitatem, primum quidem non respondere statueram: non quod dubitaverim quid respondere deberem, sed quia viro consilii consilium dare aut praesumptuosum judicabam, aut superfluum. Caeterum cogitans quod plerisque,
Abbreviated transcription (Latin):
tulpam uidearis rogo. rogansq consulo
ne tam quod illi dignisunt penses: ut qd̾
tibi dignum est non consideres. ut uide¬
licet misericordia iudicio superexaltet᷑
⁊ intua molestia deus glorificetur. Porro
illum filium tuum michi quoq propt̃ te.
⁊ propter se ip̃m satis carum. ore tuo et
nostro spiritu commonemus. ut ñ eatenꝰ
sua ⁊ si iusta indignatione debrietur.
quatinus dominici illius precepti obli¬
uiscatur. quo percutienti unã maxillã
ꝑrebere iubemur ⁊ alteram. ad abb̃em¬
ad comitem niuernensem in tue per¬
sone actusationem: nec recordor nec uer̃
est. Ceterum si pro ecclesia tua ad eundẽ
principem litteras misi: hoc ñ adu̾sum
te. s pro te egisse me arbitror. Si qͥtem¬
audieram ipsum tuo ⁊ assensu ⁊ consilio ꝓ¬
posuisse uenire ad uisitandum uos. ad pro¬
bandum de tantis malis que de domo ur̃a
diuulgabantur anuera essent. aut cuius
culpa essent. ut quod forte sinistrũ repe¬

Expanded text:
culpam videaris; rogo, rogansque consulo, culpam videaris; rogo, rogansque consulo, ne tam quod illi digni sunt, penses, ut quod tibi dignum est non consideres: ut videlicet misericordia judicio superexaltetur, et in tua modestia Deus glorificetur. Porro illum filium tuum, mihi quoque propter te et propter se ipsum satis charum, ore tuo et nostro spiritu commonemus, ut non eatenus sua, etsi justa, indignatione debrietur, quatenus dominici illius praecepti obliviscatur; quo percutienti unam maxillam, praebere jubemur et alteram . Ead comitem Nivernensem in tuae personae accusationem, nec recordor, nec verum est. Caeterum si pro ecclesia tua ad eumdem principem litteras misi, hoc non adversum te, sed pro te egisse me arbitror. Siquidemaudieram ipsum tuo et assensu, et consilio proposuisse venire ad visitandum vos; ad probandum de tantis malis quae de domo vestra divulgabantur, an vera essent, aut cujus culpa essent: ut quod forte sinistrum repe
Abbreviated transcription (Latin):
ad Guidonem abb̃em molismensem. lxxxi
aduersitate affectu condoleam: nouit
affectuum deus om̃ium conditor. bonoꝵ
immissor. S rursum cum considero ñper
quem. s a quo immissa sit hec tribulatio :
quantum de presenti tibi molestia compa¬
tior tantum de prosperitate mox futura
spero congratulari. Si tamen ⁊ tu consiliũ
in perturbatione ñ amitendo id ip̃m me¬
cum sapias.⁊ de manu domini mala sicut¬
⁊ bona cum sancto iob equanumit̾ suscipiaᷤ.
immo exemplo sancti dauid. non tam hũs
⁊ si serius tius pro tantis malis indignari:
qͣm sub potenti manu dei qui proculdubio
illos misit ad malefaciendum tibr. humi¬
liari te oportet scias. berum quia et ad
te constat pereinere correctionem illoꝵ.
utpote seruorum ecclesie tibi cõmisse. dig¬
num est ut protam nepharia p̃sumpti¬
one serui neqͣm corripiantur. ac de reb
eorum dampnum monasterii aliqua ex
parte recompensetur. S ne tuam magis
in hoc ulcisci iniuiriam qͣm illorũ ferire

Expanded text:
AD GUIDONEM ABBATEM MOLISMENSEM. Consoladversitate affectu condoleam, novit affectuum Deus omnium cognitor, bonorum immissor. Sed rursum cum considero, non per quem, sed a quo immissa sit haec tribulatio; quantum tibi de praesenti molestia compatior, tantum de prosperitate mox futura spero congratulari: si tamen et tu consilium in perturbatione non amittendo, idipsum mecum sapias, et de manu Domini mala, sicut et bona, cum sancto Job aequanimiter suscipias ; imo exemplo sancti David, non tam his, etsi servis tuis, pro tantis malis indignari, quam sub potenti manu Dei qui procul dubio illos misit ad malefaciendum tibi humiliari te oportere scias . Verum quia et ad te constat pertinere correctionem illorum, utpote servorum ecclesiae tibi commissae, dignum est ut pro tam nefaria praesumptione servi nequam corripiantur, ac de rebus eorum damnum monasterii aliqua ex parte recompensetur. Sed ne tuam magis in hoc ulcisci injuriam, quam illorum ferire
Abbreviated transcription (Latin):
roinde ut uidetis ⁊ non frustra erro¬
nea ouicula uestra contra morem nr̃m
a nobis non nobis s sibi ⁊ uobis detenta est
cum tali circunuentione. ummo utili sub¬
uentione.⁊ fratri pro artioris uite desid̾io
⁊ pro fratris reditu. uestre tandem nichilo¬
minus uoluntati satisfactum sit. Hec autẽ
diconon ut nostram ergauos in hoc uelim
commendare beniuolentiam. quã ꝑ qͥtquid
facere possum uix sufficerem sicut est de¬
monstrare: s ut certum nunc habeatis qd̃
et ante uobis dixisse me memini. quia sepe
inquietos animos quibus sua qua sunt
uita non sufficit. districtiorexꝑta cõpescit.
Consilium nostrum super ip̃o fratre recon¬
ciliato uelle uos scripsistis audire: sed non
putaui necesse fore cum paratus ueniat.
escere. Difficultatem ingressus quã ual¬
detimet pro ip̃o ⁊ tum ipso supplicamus
pie temperari: ⁊ aliquanto cum eomitius
agi qͣm cum ceteris solet fugitius. In si¬
milibus enim factis causa dissimilis. siłe

Expanded text:
rovide, ut videtis, et non frustra erronea ovicula vestra contra morem nostrum a nobis, non nobis, sed sibi et vobis detenta est, cum tali circumventione, imo utili subventione, ut fratri pro arctioris vitae desiderio, et pro fratris reditu vestrae tandem nihilominus voluntati satisfactum sit. Haec autem dico non ut nostram erga vos in hoc velim commendare benevolentiam, quam per quidquid facere possum, vix sufficerem, sicut est, demonstrare: sed ut certum nunc habeatis, quod et ante vobis dixisse me memini, quia saepe inquietos animos, quibus sua, in qua sunt, vita non sufficit, districtior experta compescit. Consilium nostrum super ipso fratre reconciliato velle vos scripsistis audire: sed non putavi necesse fore, cum paratus veniat i acquiescere. Difficultatem ingressus, quam valde timet, pro ipso et cum ipso supplicamus pie temperari, et aliquanto mitius cum eo agi, quam cum caeteris solet fugitivis. In similibus enim factis causa dissimilis simile
Abbreviated transcription (Latin):
euangelium qui euangelio ñ obedit:
at in eo sane legimus promutenti tuidam
sequi dominum: s defunctum priꝰ patrem
sepelire uolenti responsum ab eo ut sin̾et
mortuos sepelire mortuos suos. Alteri qͦ
tm̃ suis qui in domo erant ualedicere cupi¬
uolo te sequi quocumq ieris. Cui respon¬
dens dominus: uulpes foueas habent in¬
quit. ⁊ uolutres celi nidum. filius hoĩs
carnis in fouea uulpis. in nido uolucris
arguens cordis elationem. Est enim int̾¬
dum uidere ñ nullos qui relictis omnib
abrenunciare setulo disponentes cũ recte
offerre uelint nolunt diuidere recte cal¬
liditate humana totos sese diuino cõmit¬
tere nutu formidantes. s reseruantes
nescio quid fermenti ut totam massam
corrumpat: qd̾ in multis freq̃nter ex ꝑtũ
est. Alius sine duce ⁊ preceptore spirita¬
le studium apprehendere facile cogitans.
ambulat in magnis ⁊ mirabilib super se
ut ulgo dicitur saliens anteqͣm uideat.
casurus anteqͣm debeat. Petrus cogitatũ

Expanded text:
gelium, qui Evangelio non obedit? At in eo sane legimus promittenti cuidam sequi Dominum, sed defunctum prius patrem sepelire volenti responsum esse ab eo, ut sineret mortuos sepelire mortuos suos . Alteri quoque tantum suis qui in domo erant valedicere cupivolo te sequi quocunque ieris. Cui respondens Dominus: Vulpes, inquit, foveas habent, et volucres coeli nidum: Filius autem carnis in fovea vulpis, in nido volucris arguens cordis elationem. Est enim interdum videre nonnullos, qui relictis omnibus abrenuntiare saeculo disponentes, cum recte offerre velint, nolunt dividere recte, calliditate humana totos sese divino committere nutui formidantes, sed reservantes nescio quid fermenti, ut totam massam corrumpat : quod in multis frequenter expertum est. Alius sine duce et praeceptore spirituale studium apprehendere facile cogitans, ambulat in magnis et mirabilibus super se; ut vulgo dicitur, « Saliens antequam videat, casurus antequam debeat. » Petrus cogitatum
Abbreviated transcription (Latin):
cantur deserere professum ordinem propter
mordinatum hominem. cum ipsum quoq
angelum de celo si aliud eis euangeliz auerit
dubitare non oporteat apostolica auctoritate
anathema dicere. et ab ipso doceantur apło
se ab omni fratre inquiete ambulante debe̾
subtrabere. Qui uos quoq doceat ñ superbe
sapere nec sperare in incerto diuitiarum. don᷑

Expanded text:
cantur deserere professum Ordinem propter cantur deserere professum Ordinem propter inordinatum hominem; cum ipsum quoque angelum de coelo, si aliud eis evangelizaverit, dubitare non oporteat apostolica auctoritate anathema dicere : et ab ipso doceantur Apostolo, se ab omni fratre inquiete ambulante debere subtrahere . Qui vos quoque doceat, non superbe sapere, nec sperare in incerto divitiarum , don
Abbreviated transcription (Latin):
res quosq ⁊ perfectiores sui socios erroris as¬
sumpsit. Inter quos tres quorum maxumenos
ablatione turbauit. ausus est etiam seducere.
⁊ secum ducere statuit. Curardum uidelicet
nobilemq illum puerum conradum quem
⁊ pridem non sine scandalo tulerat de colonia.
Quos tamen si operam dare uolueritis: uestra
confidimus posse reuocari industria. Nam de
ipsius arnoldi reuocatione quia iam in pluri¬
bus eius inflexibilis ammi obstinationem ꝓ¬
bauimus: in cassum laborare uos nolumus.
Audiuimus autem eurardum ⁊ adam ⁊ non¬
nullos eiusdem consorcii alios fratres in ur̃is
adhuc partibus demorari. Quod si uerũ est:
oportet uos eos per uos interim si dignamini
conuenire. flectere precibus. ratione conuin¬
cere⁊ columbinam eorum simplicitatẽ pru¬
dentia instruere serpentina. ne putent obedi¬
entiam inobedienti adherere. nelicitesequi
se posse confidant uagantem illicite. ne du¬

Expanded text:
res quosque et perfectiores sui socios erroris asres quosque et perfectiores sui socios erroris assumpsit. Inter quos, tres quorum nos maxime ablatione turbavit, ausus est etiam seducere, et secum ducere statuit; Evrardum videlicet nobilemque illum puerum Conradum, quem et pridem non sine scandalo tulerat de Colonia. Quos tamen, si operam dare volueritis, vestra confidimus posse revocari industria. 2. Nam de ipsius Arnoldi revocatione, quia jam in pluribus ejus inflexibilis animi obstinationem probavimus, incassum laborare vos nolumus. Audivimus autem Evrardum et Adam, et nonnullos ejusdem consortii alios fratres, in vestris adhuc partibus demorari. Quod si verum est, oportet vos eos per vos interim, si dignamini, convenire, flectere precibus, ratione convincere, et columbinam eorum simplicitatem prudentia instruere serpentina; ne putent obedientiam inobedienti adhaerere, ne licite sequi se posse confidant vagantem illicite, ne sedu
Abbreviated transcription (Latin):
omino brunoni uiro unde supra .ui.
cem utriq gratam cepimus noticiam: non
puto uos nostre penitus fuisse paruitatis
oblitum. Et obhoc non timide tanquam ad
extraneum s fidentissime scribo ad uos que¬
cumq uolo: ut ad notum ⁊ familiarem nr̃m.
arnoldus abbas morimundensis in graue to¬
tius nostri ordinis scandalum. siuim nuper
monasterium satis inordinate deseruit. qͥp¬
pe qui nec coabbatum suorum in tam scrupu¬
loso facto expectauit consilium. nec ip̃iꝰ cui
precipuam debebat subiectionem abbatis sci¬
licet tistertiensis licentiam uel assensum.
Sed cumesset homo sub potestate. habens et
ipse sub se milites. potestatis impatiens supe¬
rioris: alienum quidem uigum a propria cer¬
uice superbus abiecit. Suum autem suꝑbior
insubiectos retinuit. Siquidem de magna
multitudine monachorum quos circuens
mare ⁊ aridam inaniter congregarat ñ xp̃o
sed sibi. paucis admodum hiisq simpliciori¬
bus ac remissioribus relictis desolatis. melio¬

Expanded text:
Domino BRUNONI viro illustri, cem utrique gratam cepimus notitiam, non puto vos nostrae penitus fuisse parvitatis oblitum. Et ob hoc non timide tanquam ad extraneum, sed fidentissime scribo ad vos quaecumque volo, ut ad notum et familiarem nostrum. Arnoldus abbas Morimundensis, in grave totius nostri Ordinis scandalum, suum nuper monasterium satis inordinate deseruit: quippe qui nec coabbatum suorum in tam scrupuloso facto exspectavit consilium; nec ipsius, cui praecipuam debebat subjectionem, abbatis 17 scilicet Cisterciensis, licentiam vel assensum: sed cum esset homo sub potestate, habens et ipse sub se milites, potestatis impatiens superioris, alienum quidem jugum a propria cervice superbus abjecit, suum autem superbior in subjectos retinuit. Siquidem de magna multitudine monachorum, quos circuiens mare et aridam inaniter congregarat, non Christo, sed sibi; paucis admodum, hisque simplicioribus ac remissioribus relictis desolatis, melio
Abbreviated transcription (Latin):
habes sempudicieie choꝵ. Edmatrẽ deserens eũ eli¬
gis. qͥ sua̾ forsitan soroiẽ reliqͥt &. inaitẽ. Illa difficił.s
istaefacił. illa iurqatrix. iste placabił: ꝯd q̃ro . utrũ
uirũ secuta sis. an pcaĩuenis. Si.n. secuta e̾. manifes¬
tũ ẽ. cͣ matrẽ reliq̃ris. sipea repꝑisti. ostndes ꝙͥ ĩ matͥs ⁊ docti¬

Expanded text:
habes sanctum pudicitiae chorum. Quid matrem deserens eum eligis, qui suam forsitan sororem reliquit et matrem? Illa difficilis, sed iste facilis; illa iurgatrix, iste placabilis. Quem quaero utrum secuta sis an postea inveneris. Si secuta es, manifestum est, cur matrem reliqueris; si postea repperisti, ostendis, quid
Abbreviated transcription (Latin):
& humlis .c. głe fac̾e̾ appetione dicamͣ. &. ñ ui¬
duã alloq̾. & ĩ angustia ꝯstitutã. s aule nos in¬
sitr uare regali.&. sub occasione sermonis ami¬
cieias pot̃ntiõ querere .ꝙ. liqͥdo ñ putabit. qͥ sei¬
erit esse p̾ceptũ. ẜ sonã pauꝑis ĩ uidicio ñ acci¬
unũꝗq enĩ ñ honiiũ. s rerũ ponde̾ iudiean

Expanded text:
e facere appetitione dicamur: et non viduam alloqui, et in angustia constitutam; sed aulae nos insinuare regali; et sub occasione 498 sermonis, amicitias potentium quaerere. Quod liquido non putabit, qui scierit esse praeceptum, Personam pauperis non acciu