comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat dñs & illuminet abscon¬
dita tenebrarũ: & manifestabit
cogitationes cordis. Sunt autẽ
quȩdã facta media quȩ ignora.¬
mus quo animo fiant: quȩ & bo¬
no & malo fieri possunt: de qͥb
temerariũ est iudicare : maxi.¬
me ut condẽpnemꝰ. Hoꝵ autẽ
ueniet tempꝰ ut iudicentur: cũ
dñs illuminabit abscondita tene.¬
brarũ: & manifestabit cogitati.¬
ones cordis. Duo sunt autem in
quib temerariũ nidiciũ cauere
debemus: cũ incertũ est quo
animo quidq factũ sit. uł cũ
incertum est quał futurus sit.
qͥ nc uel bonꝰ uel malus apparet.
imittite: & diitteX
mini. Date: &. dabitur uob̾.
Dimittere nos iniurias: dare be¬
neficia iubet : ut & nobis pecca.¬
ta dimitant᷑. ⁊ & uita detur et᷑¬
na. Qua sententia breui s exi¬
mia: cuncta quę latissime de
conu̾sando cum mimcis manda¬
uerat. coprehendendo conclusit.
Mensuram bona. & confertam.
& coagitatã. &̾ suꝑeffluent ẽ:
cdabunt in sinum ur̃m. Hiuie si¬

Expanded text:
veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis . Sunt autem quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt, de quibus temerarium est judicare, maxime ut condeeniet tempus ut judicentur, cum Dominus illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis. Duo sunt autem in quibus temerarium judicium cavere debemus, cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet. Dimittite, et dmini, date et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit. Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic si
Abbreviated transcription (Latin):
ent ab oriente & occidente: &.
recũbent cũ abrahã. & ysaac.
& iacob in regno celoꝵ. filii au-
tẽ escientur in tenebras exte.¬
Qui de lenginquo ad uidendũ
lararũ ocłos leuat: quia dũ
ꝑ dãpnationis sue supplicia in¬
fideles in imo sunt: fideleᷤᷤ qͦq̃
ante diem extremi uidicii suꝑ se
in requie attendunt: quorum pꝰ
gaudia contẽplari nullatenꝰ pos¬
sunt. Longe uͦ ÷ qđ c̾spieiunt:
quia illuc ꝑ meritũ non actin.¬
gunt. In lingua autẽ amp̃lius
arcdere ostenditur: cũ dic̃. Mit¬
te lazarũ ut intinguat extre¬
mũ digiti sui in aqua & refri.
geret linguã meam: quia cru.¬
cior in hac flãma. Infidelis po.¬
pulus u̾ba legis in ore recuuit:
quȩ oꝑe seruare contẽpsit. Ibi
gͦ ampliꝰ ardebat: ubi se osten¬
dit scire qđ facere noluit.S

Expanded text:
ent ab Oriente et Occidente, et ent ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum; filii autem regni ejicientur in tenebras exteQui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquageret linguam meam, quia crucior in hac flamma. Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae in opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebat, ubi se ostendit scire, quod facere noluit.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: qui in assertione uerita.¬
tis contra fures latronesq ue
tra de quoru̾dam reꝓbatione
dr̃. Canes muti: ñ ualentes latra¬
re. Quia gͥ p̾dicatores sci pecca¬
ta dãpnant: confessionẽ uͦ pec¬
catoꝵ approbant dicentes confite.¬
nuni alterutrit peccata ur̃a &
orate ꝓinuice̾ ut saluemini: ul.¬
cera lazari canes lingunt. Sc̃i
& enim doctores dum gentiliũ
confessiones accipiunt: mentiui
uulnera saluti restituunt. Unde
quia ipsi hunc ad ereptionẽ ui.¬
uant: qui eiꝰ uulna̾ ꝑ lingne cor¬
reptionẽ curant. Potest etiam
ꝑ sinctionẽ canum: lata adulan-¬
tium lingua signari. Adulantib
& enĩ uulnera nr̃a lingere est:
quia plerũq solent etiam ipsa
mala que nos in nob̾ rep̾hendimꝰ:
imꝑbos fauore laudare. xII.¬
ontigit uero: ut utq mo¬
reretur. Diues qͥ indue.¬
batur purpura & byso sepul.¬
tus ÷ in inferno: in sinũ uͦ abra.¬
he lazarus ab angłis ductus est.
Quid abrahe sinus. nisi secretã
requiem significat patris: De

Expanded text:
sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque vetra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. ontigit vero ut uterque moreretur: dives qui induebatur purpura et bysso, sepultus in inferno; in sinu vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus, nisi secretam requiem significat Patris? de
Abbreviated transcription (Latin):
misericorditer insitando ꝓuehit.
iscatores aute̾ descenx.¬
derant: & lauabant retia.
Piscatores eccłȩ sunt doctores.
qui nos re te fidei cõprehensos
& de ꝓfiindo ad lumen eleuatoᷤ.
quasi pisces littori sic tͣrȩ uiuen¬
cium adueunt. Quasi enĩ que¬
dam retia piscantiũ sunt com¬
plexe p̾dicantũ dictiones: quȩ
cos quos ceꝑint in fide nͨ amit.¬
tant. Unde & recia quasi reti.¬
nentia sunt uocata. S hȩc retia
modo laxantur in capturamꝰ mͦ
lota plicantur: quia ñ om̃e tẽpꝰ
habile doctrine: s nẽ exer¬
cenda ÷ lingua doctoris: nunc
siumet cura gerenda. Ascendenᷤᷤ
autẽ in uriã naium quȩ erat
symonis: rogaunit eum a t̾ra
reduc̾e pissillũ. Et sedens do¬
cebat de nauicła turbas. Nauiꝰ
symonis est. eccła pͥmitiua: de
qua paulus ait. Qui enĩ oꝑatꝰ
Bene una dicta: quia multitu.¬
dinis credentiũ erat cor unum
E anima una. De qua docebat
turbas: qr de auctoritate eccłe

Expanded text:
misericorditer vitando, provehit. misericorditer vitando, provehit. Piscatores autem descenderant, et lavabant retia. Piscatores sunt Ecclesiae doctores, qui nos rete fidei comprehensos, et de profundo ad lunam elatos, quasi pisces littori, sic terrae viventium advehunt. Quasi enim quae retia piscantium sunt complexae, praedicantium dictiones, quae eos quos coeperint in fide, non amittant. Unde et retia quasi retinentia sunt vocata. Sed haec retia modo laxantur in capturam, modo lota plicantur, quia non omne tempus est habile doctrinae, sed nunc exercenda lingua doctori, nunc suimet cura gerenda. Ascendens autem in unam navem quae erat Simonis, rogavit eureducere pusillum. Et sedens, docebat de navicula turbas. Navis Simonis est Ecclesia primitiva, de qua Paulus ait: Qui enim operatBene una dicta, quia multitudinis credentium erat cor unum et anima una . De qua docebat turbas, quia de auctoritate Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
stu dulcis. & ad potandũ habilis:
s hebree lingue consuetudine
om̃is aquarũ congregatio siue dul.¬
cis siue salsa mare nũcupatur.
Qui lacus int̾fluente iorclane
centũ quadraginta stadiis in lon.¬
gitudinẽ: & quadraginta exten.¬
ditur in latitudinem.
uia stagnũ siue mare p̾senꝰ
scłm designat: dñs secus
mare stat. postquam
uite labentis mortalitatẽ deum.¬
cens: in ea qua passus ÷ carne
stabilitatẽ ꝑpetuȩ quietis adiit.
Turbarũ conuentus ad eũ gen¬
tium in fide concurrentiũ typuꝰ
est: de quib ysaias ait. Et flu.¬
ent inquit ad eum om̃s gs: ꝙ
ibunt popłi multi ꝙ dicent. Ue¬
nite ascenclamꝰ ad monte̾ dñi. Et
uidit dias naues: stantes secus
stagnũ. Due naues secꝰ stagnum
posite: circuncisionẽ & p̃putiũ
figurant. Quas bene iħs uidisse
ꝑhibetur quia in utroq popło
nouit dñs qui sunt eiꝰ: eoꝵq cor
a fluctib scłi huniꝰ ad future ui-¬
te tranquillitatẽ. quasi ad solidi¬
tatem littoris uidendo hoc est

Expanded text:
habilis. Sed Hebraeae linguae consuetudine omnis aquarum congregatio, sive dulcis, sive salsa, mare nuncupatur. Qui lacus interfluente Jordane centum quadraginta stadiis in longitudinem, et quadraginta extenditur in latitudinem. Quia ergo stagnum sive mare praesens saeculum designat, Dominus secus mare stat postquam vitae labentis mortalitatem devincens, in ea qua passus est carne stabilitatem perpetuae quietis adiit. Turbarum conventus ad eum, gentium in fide concurrentium typus est, de quibus Isaias: Et fluent, inquit, ad eum omnes gentes, et ibunt populi multi, et dicent: Venite et ascendamus ad montem Domini . Et vidit duas naves stantes secus stagnum. Duae naves secus stagnum positae, circumcisionem et praeputium figurant. Quas bene Jesus vidisse perhibetur, quia in utroque populo novit Dominus qui sunt ejus. Eorumque cor a fluctibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem quasi ad soliditatem littoris vivendo, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
intersit int᷑ iusticiam phariseoꝵ¬
num celorũ introducit. Qđ cũ
sit grauiꝰ occide quã uerbo ir¬
rogare conuiciuͦ  ibi occisio reũ
fac̃ iudicio. hic aut̃ ira reũ fac̃ uidici
qͦd triũ illoꝵ peccatoꝵ leuissimũ
Quia illi questionẽ homicidi uit̃
homines agitabant:⁊ Hic autem
om̃ia diuino iudicio dimitaun¬
tur: ubi finis dãpnatoꝵ est. ge¬
henna ignis. Quisqͥs autẽ dixe¬
rit qđ grauiori supplicio in mã¬
iore iusticia punitur homicidiũ.
si gehenna ignis punitur eoniuicis̃
igit intelligi eẽ differentias
ghennarum. muuat¬

Expanded text:
Pharisaeornum coelorum introducit, quod cum sit gravius occidere quam verbo irrogare convicium, ibi occisio reum facit judicio, hic autem ira facit reum judicio, quod trium illorum peccatorum levissimum est: quia illic quaestionem homicidii inter homines agitabant; hic autem omnia divino judicio dimittuntur, ubi finis damnatorum est gehenna ignis. Quisquis autem dixerit quod graviore supplicio in majore justitia punitur homicidium, si gehenna ignis punitur convicium, cogit intelligi esse differentias gehennarum.
Abbreviated transcription (Latin):
ni ouẽ quȩ ꝑierat. Inuenta oue
ad cdomũ rediit : quia pastor nr̃
reꝑato homine ad regnũ cȩleste
reliit. Ibi amicos &. incinos in.¬
uenit. illos uidelicet angłorũ
choros qui amici eiꝰ sunt. qr uo.
liuitatẽ eiꝰ continue in sua custodi
quia claritate uisionis illiꝰ sua assi¬
duitate ꝑfruuntur. Et notandũ
qđ non licat congratulamim
nitatẽ leticię illiꝰ implemus.

Expanded text:
 quae perierat. Inventa ove ad domum rediit, quia pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilit qui claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicat Congratulamininitatem laetitiae illius implemus.
Abbreviated transcription (Latin):
peipiantur. nec sic a t̾renis in ꝑ¬
funda sacramentoꝵ recedatur.
I ea penitꝰ non intelligant:
uel prius in ꝓpcimis regionibus
gentib pdicandum: ut qđ drͣ
item petro. duc in altum &.
laxate retia ur̃a in capturan:
ad remotiores gͣs̃ quib postea
p̾dicatũ est ꝑtineat. Et res¬

Expanded text:
sic a terrenis in profundiora sacramentorum recedatur, ut ea penitus non intelligant: vel prius in proximis regionibus gentibus praedicandum; ut quod dicit item Petro, Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam, ad remotiores gentes, quibus postea praedicatum est, pertineat
Abbreviated transcription (Latin):
galileȩ. uel mare tyberiadis. S
mare galileȩ ab acliacente ꝓum¬
tia clictũ: mare tyberiacłis a
ꝓxima ciuitate quȩ olim cen¬
neret uocata. s ab herode te¬
tracha instaurata: in honorem
tyberii cesaris tyberias ẽ. appella¬
ta. Porro genesar a laci ipsius
natura quã crispantib aquis. de¬
se ipso sibi exeitare auram phibet᷑
greco uocabi lo quasi generanˢ

Expanded text:
are Tiberiadis. Sed mare Galilaeae ab adjacente provincia dictum, mare Tiberiadis a proxima civitate, quae olim Cennerech vocata, sed ab Herode tetrarcha, instaurata in honorem Tiberii Caesaris, Tiberias est appellata. Porro Genezar a laci ipsius natura, qui a crispantibus aquis de ipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo quasi generans
Abbreviated transcription (Latin):
enignꝰ est ds suꝑ ingratos
ꝙͣ malos: uel multiplici
scilicet sua miscłia qua eti.¬
am iumenta saluã temporalia
bona largiendo: uel ad celestia
dona singłari gr̃a qua electos
solũ głifĩcat inspirando. S siue
hoc siue illud siue utrimq intel.¬
ligas: magna dei bonitate fit. que
nob̾ imitanda p̾cipitur si filu dĩ
cẽ uolumꝰ. Nolite iudicare. ꝙ ñ
iudicabimini. Nolite condẽpna¬
re: & ñ condẽpnabimimi. Hoc lo¬
conichil aliud nobis p̾cipi existi¬
mo: nisi ut ea facta quę dubi-¬
um ÷ quo animo fiant: in melio¬
rem partẽ int᷑ptem᷑. Qđ enim
scriptũ ÷ ex fructib eoꝵ cognoᷤᷤ¬
cctis eos: de manifestis dictum
ẽ.quȩ nͣ possunt bono animo
fieri. sicuti sunt stupra uel bla¬
phemię. uel furta. uel ebrietaᷤ
& si qua sunt talia: de quibus
nobis iudicare ꝑmittitur.
De genere cyborũ quia
possunt bono animo & sim¬
plici corde sine uicio concupis¬
sentiȩ qͥcunq humani cybi in.

Expanded text:
enignus est Deus super ingratos et malos, vel multiplici scilicet, sua misericordia, qua etiam jumenta salvat, temporalia bona largiendo, vel ad coelestia dona singulari gratia, qua electos solum glorificat, inspirando. Sed sive hoc, sive illud, sive utrumque intelligas, magna Dei bonitate fit, quae nobis imitanda praecipitur, si filii Dei esse volumus. Nolite judicare, et non judicabimini; nolite condemnare et non condemnabimini. Hoc loco nihil aliud nobis praecipi existimo, nisi ut ea facta quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur.  Ex fructibus eorum cognoscetis eos , de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra, vel blasphemiae, vel furta, vel ebrietas, et si qua sunt talia, de quibus nobis judicare permittitur. De genere autem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicunque human
Abbreviated transcription (Latin):
tis similitudinẽ ueritas dedit:
quã & in se ipse hõ recognos.¬
ceret: & tam̃ hec specialit᷑ ad
ipsũ auctorẽ hominũ ꝑtineret.
uia centenaruis
cũ angłoꝵ substantiã & homi.¬
num creauit. Sed una ouis
tunc ꝑiit : quando peccando.
homo pascua uitȩ dereliquit.
Dunisit autẽ non aginta nouẽ
oues in deserto: quia illos sum¬
mos angłorũ choros reliquit
cum peccauit. In deserto autem
nonagita nouẽ oues remanse.¬
rant: quando in t̾ra clñs unam
querebat: quia rationabilis cre¬
aturȩ numerus angłoꝵ uideli¬
cet & hominũ qui aduidendũ
dm̃ conditꝰ fuerat: ꝑeunte ho¬
mine erat ĩminiitus. Et ut ꝑ.¬
fecta sũma ouuiũ integraretur
in cȩlo: homo ꝑclitꝰ querebat᷑ in
głista dicit in deserto ali-
mirum oues que ñ ꝑierant. ⁊ in
sublimib stabant. Et cum ĩuene.¬
rit ouemi imponit in humeroᷤ
suos gaudens. Ouẽ in hiimeros
suos imposuit. quia humanã natu.¬

Expanded text:
tis similitudinem veritas dedit, tis similitudinem veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. enim centenarius cum angelorum substantiam et homicreavit, sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationabilis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum 1602 condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in gelista dicit in deserto, aliurum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam natu
Abbreviated transcription (Latin):
dignantes: lesperant s non
desꝑantes: ꝑsecutionẽ cõmo¬
uent s amantes: quia & si foriᷤ
increpationes ꝑ disciplinã ex-¬
aggerant. ⁊ intus tam̃ dulcedinẽ
ꝑ caritatem seruant. Preponũt
sibi in animo ipsos plerũꝙͣ qͦs
corrigunt: meliores existimant
eos quoꝙ: quoᷤᷤ uidicant. Quod
uidelicet agentes: & ꝑ discipli¬
nam subditos. & ꝑ humilitatem
res ẽẽ non credunt: eo deteriꝰ
peccatores fiunt. De quoꝵ ꝓfe¬
cto numero pharisei extiteran:
qui ditudicantes dũm qđ pecca.¬
tores sisciꝑet.⁊ arenti corde ip¬
sum fontẽ miscđie rep̾hendebãt.
S quia egri erant ita ut egros
se eẽ. nescirent quatinis qͦd̾ erãt
agnoscerent. cęlestis eos meclicus
blandis fomentis curat. Benig¬
num para cugna obicit: & meoꝵ
corde uulneris tum ẽ premit.
Ait namq. Quis ex uobis homo
qui habet centũ oues: Et si ꝑdi.¬
derit unã ex illis: non ne dimi.¬
tit nonaginta noue̾ in deserto
Ecce mira dispensatione picta¬

Expanded text:
non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem res esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonEcce mira dispensatione pieta
Abbreviated transcription (Latin):
mus : qͥd sibi corda ur̃a respon¬
deant. Oecultis enĩ fortasse si.¬
bi cogitationib dicunt. Excii.¬
sare nolumꝰ. Ad illud enim suꝑ¬
ne refectionis conuium & uo.¬
cari & ꝑuenire gratulamur. Lo
quentes uobis talia mendes ur̃ȩ
uerum dicunt: si non plus ter¬
rena quã celestia diligunt᷑. si ñ
ampliꝰ reb corporalib quam spi.¬
ritalib occupantur. Dm̃e .iii.¬

Expanded text:
m quid sibi corda vestra responm quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hi
Abbreviated transcription (Latin):
fortass: epulas carnales inquiri.¬
tis. Ecce ipse carnales ȩpule: in
spiiale nobis alimentũ conuerse
sunt. Ad abstergendũ namq m̃¬
tis ur̃e fastihum: in cena dei
ille uob̾ singularis agnꝰ occisus ÷̃
qđ subuingitur adhix fieri
a multis udemꝰ: Et
ceperunt simul om̃s excusare.
Offert ds̃: qđ rogari debur
poterat᷑ quia dignaret larcaro
postulatꝰ. Contemptorib uero
paratas delicias refectionis gt̃ne
ddenuntiat: &. tam̃ siml om̃s
excusant. Ponamꝰ ance oculos
mentis̃ minima: ut possimꝰ ds¬
ne pensare mciora. Si dͥspiuam
potens ad inuitandũ quenlibet
pauꝑem mitteret: qͥd fr̃s rogo.
quid pauꝑ ille fecisset. nisi de ea-
dem inuitatione sua gauderet:
responsum humile relderet:
uestem mutaret: ire quatociuᷤ
festinaret.⁊ ne prior se ad poten¬
tis conuiuium alt̾ occurreret:
Homo gͦ diues inuitat & pau.¬
per occurrere festinat: ad lei
inuitam conuiuũ. & excusamꝰs
S ecce iit᷑ hȩc estimare possu¬

Expanded text:
fortasse epulas carnales inquirifortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. od subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; poterat quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur; paratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possu
Abbreviated transcription (Latin):
ago Seruus enĩ sum: sc̃m ꝑa.¬
tris familias. Cũ uos ad moneo
ad contemptũ scłi: inuitare uoᷤ
uenio ad cenã dei. Nemo me ꝓpt̾
me hoc in loco despiciat. Et si
ał inuitandũ nequaquã dignus
apareo: s tam̃ migne sunt qi.¬
uicie quas ꝓmitto.
epe fr̃s mei solet eueni.¬
re qđ dico: ut ꝑsona pocenꝰ
failũ habeat despectũ. Cũq
ꝑ eum suis forte uel extraneis.
aliqͦd responsũ mandat: ñ des¬
pitur ꝑsona loquentis serui: qr
seruatur in corde reuerentia mit¬
tentis dñi: nec pensant qui au¬
diunt ꝑ quẽ. s qͥd uel a quo au¬
diunt. Ita gͦ fr̃s : ita uos agite.
Et si nos forsitan digne despicitis.:
inmente tam̃ ur̃a uocantis dñ
reuerentiã seruate: conuiuȩ fie¬
ri sũm patris famiuias. libenter
obedite. Corda ur̃a discutite:
atq ex eis mortale fastidiũ pel¬
lite.Ad repellendũ namq fasti.¬
dium pr̃mt iam parata sunt
om̃ia. S si adhuc carnales estiꝰ:

Expanded text:
ago, servus enim sum summi paago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. aepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis,
Abbreviated transcription (Latin):
tradicunt. Misit autẽ seruum
suũ hora cȩnȩ: dicere inuitatiꝰ
ut uenirent. Quid hora cęnȩ
nisi finis ÷ mundi᷑ In qua ni¬
mirum nos sumus: sicut iam
dudũ paulus attestat᷑ dicens.
Nos sumꝰ in quos fines scłi de¬
est. cũ uocamur: tantominus
debemꝰ excusare ꝰ a conuiuio dĩ
quanto iam ꝓpinquasse cernimꝰ
finẽ scłi. Quo enim pensamus
quia nichil ÷ qđ restat: eo de¬
bemus ꝑtimescere ne tempus
gr̃ȩ quod presto est pereat.
quia post prandiũ cena restat:
post cenã uero. conuiuiũ mil¬
lum restat. Et qr et̾nũ dĩ con¬
uiuium nob in extremo p̃ꝑabi¬
tur: rectũ fuit ut hoc ñ pran¬
diũ s cena uocaretur. S quis ꝑ
hunc seruũ qͥ a patre familias
ad inuitandum mittitur: uiłi
p̃dicatorũ ordo designatur: De
quo indelicet ordine quãuis ad¬
huc indigni existimusꝰ quãuis
peccatoꝵ nr̃orũ ponderib grat¬
uem: & nos tam̃ in istis dic̾bus
sum. Et cũ de edificatione ur̃a
aliquid uob loquor: hoc ÷ qđ

Expanded text:
tur: Misit autem servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum deest cum vocamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. a vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccatorum nostrorum pondere gravamur, et nos tamen in istis diebus sumus, et cum de aedificatione vestra aliquid vobis loquor, hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
dñs edificauerit domũ: in ua¬
num laborauert᷑ qui edificant
eam. Nisi dñs cor illustraue¬
rit auditorũ: doctor in nocte
laborat. Nisi in uerbo gratiȩ
suꝑnȩ laxata fuerĩt instrum̃¬
ta disputationũ: frustra uociᷤᷤ
suȩ pdicator iaculum mutit:
quia fides popłoꝵ non sapien¬
tia u̾bi compositi: s diuine
uocationiᷤᷤ munere p̃uenitur.
Et cum hoc fecissent: concluser̃
pisciũ multitudinẽ copiosam.
Rumpebatur aute rete eoꝵ.
Pre multitudine pisciũ rete
rumpebatur : quia nc̃ ad con¬
fessionẽ fidei etiam cũ electis
rẽꝓbi tanti intrant ͣ qui ipsã
quoq eccłam heresibiis scm¬
dant Rumpit᷑ autẽ rete sed ̃
labit᷑ piscis: quia suos dñs eti¬
am inter ꝑsequentiũ scandala

Expanded text:
dificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam : nisi Dominus cor illustraverit auditorum, doctor in nocte laborat; nisi in verbo gratiae supernae laxata fuerint instrumenta disputationum, frustra vocis suae praedicator jaculum mittit. Quia fides populorum non sapientia verbi compositi, sed divinae vocationis munere provenit. Et cum hoc fecissent, concluserunt piscium multitudinem copiosam. Rumpebatur autem rete eorum. Prae multitudine piscium rete rumpebatur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant, qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. Rumpitur autem rete, sed non labitur piscis, quia suos Dominus etiam inter persequentium scandala
Abbreviated transcription (Latin):
tas eũ nouũ puerũ in aluo iir-¬
ginis potuisse for pare: qͥ cũ pri¬
nu̾ conderet hominẽ. nec semen
Dic itaq qͥcunq es suꝑnȩ dispen¬
sationis arbiter & discissor: quȩ
tͥ uidet᷑ uirtus eminentior. par¬
tũ ciedisse uirgini aut ꝑfectum
ł ominẽ er eisse de t̾ra. primus
enĩ hõ ut ait apłs de t̾ra terre¬
nus: scłs hõ de cęlo cęlestis. Si
contra naturã ee contendis. qͦd
inmisterio redẽptionis nr̃e sine
uiro puella asserttur concepisse:
cuiꝰ queso nature ẽ. qͦd in parente
generis nr̃i. caro sine carne for¬
mata est o¬
Ue ista ẽ ratio. immo
quã ceca contentio. ut n

Expanded text:
tas eum novum puerum in alvo Virginis potuisse formare, qui cum primum conderet hominem, nec semen Dic itaque, quicumque es supernae dispensationis arbiter et discussor, quae tibi videtur virtus eminentior, partum dedisse virgini, aut perfectum hominem creasse de terra? Primus enim homo, ut ait Apostolus, de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis . Si contra naturam esse contendis, quod in mysterio redemptionis nostrae sine viro puella asseritur concepisse; cujus, quaeso, naturae est, quod in parente generis nostri caro sine carne formata est? Quae est ista ratio, imo quam caeca contentio, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. om̃is patͣnę puaricationis me¬
tus. quẽ di bolicis dudũ fraudib
incurrit circunuenta mortalitas
Adest enĩ nob̃ celi treq uidex:
qui reciso e rographo delictõr:
reatũ nr̃m miseratus absoluit.
Adest ille dũs. qui igñ captuuita¬
tis antiquȩ nr̃is aceruicib soluers:
merorẽ mundi ętna lib̾tate leti.¬
spatia tocius orbis cęlestis uisti¬
ciȩ gressib inceddens: suꝑbientẽ
furentis inunici conterat tẏran.¬
nidẽ. Hodie namq parturiente
Maria. natꝰ ẽ nobis dĩ filius: ut
germane carnis nr̃e conceptione
ꝓductiis. creato a se homini
& pietatẽ paternã. & fraternũ
largiret᷑ affectũ. Et natꝰ sane
ab intacta ẽ femina: ut eũ pa¬
riter & hominẽ testaretur partꝰ
humanus: & dm̃ ꝓbaret eternaᷤ
uirginitas. Namꝰ sicut ñ ꝓote¬
rat nisi caro decarne nasci: ita
ñ poterat dĩ caro de femineo
utero. nisi sine gen̾ante ꝓdire.
Propt̾ qͦl ait angłs beatissimȩ

Expanded text:
est omnis paternae praevaricationis metus, quem diabolicis dudum fraudibus incurrit circumventa mortalitas. Adest enim nobis coeli terraeque Judex, qui rescisso chirographo delictorum, reatum nostrum miseratus absolvit. Adest ille Dominus, qui jugum captivitatis antiquae a nostris cervicibus solvens, oerorem mundi aeterna libertate lspatia totius orbis, coelestis justitiae gressibus incedens, superbientem furentis inimici conterat tyrannidem. Hodie namque, parturiente Maria, natus est nobis Dgermana carnis nostrae conceptione productus, creato a se homini et pietatem paternam, et fraternum largiretur affectum. Et natus sane ab intacta est femina, ut eum pariter et hominem testaretur partus humanus, et Deum probaret aeterna virginitas. Nam sicut non poterat nisi caro de carne nasci, ita non poterat Dei caro de femineo utero nisi sine generante prodire. Propter quod ait angelus beatissimae
Abbreviated transcription (Latin):
nariꝰ stat. S lupus ueniens indi¬
cat: quo quisq animo suꝑ gre¬
gis custodiam stabat. Lupus et¬
enĩ suꝑ oues uenit: cũ quilibet
iniustus & raptor. fideles quõq ac
humiles opprimit. S is qui pas¬
tor eẽ. uidebatur ꝙ nͣ erat relin¬
quit oues & fugit : qͥa dum sibi
ab eo ꝑiculũ metuit: resistere eiꝰ
iniusticiȩ non p̾sumit. fugit: qr
git: quia se sub silentio abscondit.

Expanded text:
narius stat; sed lupus veniens indinarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autegit, quia se sub silentio abscondit.
Abbreviated transcription (Latin):
rus est animam suam.
unt nͨ nulli qui dum plus
t̾renam substantiam quã
oues diligunt: merito nomen
pastoris ꝑclunt. De quib ꝓtinuᷤ
subditur. Mercennarus autem
.&. qui nͣ est pastor cuiꝰ non st̃
oues ꝓprie. uidet lupũ uenientẽ:¬
.&. dimittit oues .& fugit. Non pas¬
tor s mercennariꝰ uõcatur: qui
ñ ꝓ amore intino oues dm̃cas s
ad temporales mercedes pascit.
Mercennariꝰ quippe est: qui locum
quidem pastoris tenet: s lucra
animarũ non querit. Terrenis
cõmodis inhiat: honore p̾lationiᷤᷤ
gaudet. Temporalib lucris pasci¬
tur: impensa sibi ab hominibus
reuerentia letatur.
stȩ sunt mercedes mercennarii : ut
pro eo ipso qđ in regunine laborat
hic qd̃ querit inueniat: & ab here.¬
ditate gregis in posterũ alienꝰ existat.
Utrum uero pastor anmercenna¬
ruis sit. cognosci ueracit᷑ non po-¬
test: si occasio necessitatis deest.
Tranquillitatis enĩ tempore: ple¬
rumq ad gregis custodiam sicut
uerus pastor: sic etiam mercen¬

Expanded text:
rus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves et dimittit oves et fugit. Non pastor, sed mercenarius vocatur, quia non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales merceMercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam merce
Abbreviated transcription (Latin):
concidit eum samuel: coram dño.
in galgalis.
biit samuel in ramatha: saul
uͦ ascendit in domũ suam in
gabaath. Et non uidit samuel
ultra saul: usq ad diem mortis
dñs ad samuelem. Usqueqͦ tu lu.¬
ges saulem cũ ego ꝓtecerim eu
ne regnet suꝑ ifrł: Imple cormi
tuum oleo: q ueni ut mittã de
ad ysai bethleemiten. ꝑ rouidi eni
in filiis eiꝰ mͥ regem. Et ait samu¬
el. Quomͦ uadam : Audiet enun
saul: & interficiet me. Et ait

Expanded text:
idit Samuhel Agag coram Domino in Galgalis abiit autem Samuhel in Ramatha Saul vero ascendit in domum suam in Gabaath et non vidit Samuhel ultra Saul usque ad diem mortis Dominus ad Samuhel usquequo tu luges Saul cum ego proiecerim eum ne regnet supertuum oleo, et veni, mittam te ad Isai Bethleemitem: providi enim in filiis ejus mihi regem. Et ait Samuel: Quomodo vadam? audiet enim Saul, et interficiet me. Et ait
Abbreviated transcription (Latin):
nem & innocentiã ꝓximꝰ fuit.
Alius nulla impudicitia. nullis
flagituis inquinatus: solũ autẽ
coniugiũ exꝑtꝰ : ad ministeriũ
spͣuale conuersus ẽ. Neq enim
iste de longinquo uenit: Susus
coniunctione concessa. ꝑ illici¬
ta non errauit. Alii uͦ post car¬
nis flagitia. alii post falsa tes
era homicicia ad penitentiã
aeunt: atq ad omĩpotentis dĩ
mucium conuertuntur. Hii ui

Expanded text:
nem et innocentiam proximus fuit. nem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spiritale conversus est. Neque iste venit e longinquo, quia usus conjunctione concessa per illicita non erravit. Alii vero post carnis flagitia, alii post falsa testtrata homicidia ad poenitentiam redeunt, atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur: hi vi
Abbreviated transcription (Latin):
xut̃ sanationẽ infirmorũ
sustinee: cũ elatt quiq fide scẽ¬
trimtatis lucidi dño ꝓ suis su¬
orũq peccatis animȩ uideli¬
cet languorib ꝑseueranti in¬
stantia siipplicant. Item tur¬
ba triduc clũm sustinet: quan¬
do multitudo fideliũ peccaita
que ꝑpetrauit ꝑ penitentiam
declinans: ad dñm se in oꝑe in
locutione atq in cogitatione con¬
uertit. Quos chimit̾tere iei. inos
in domũ suam dñs ñ uult ne
deficiant in uia: quia uidelicet
conuersi peccatores in psentis
uite uia deficiunt.⁊ si in sua con¬
scientia sine doctrinȩ sc̃ȩ
pabulo dimictantur. He gͦ las¬
sentur in huiꝰ ꝑegrinationis
itinere: pascendi sunt sacra
ad monitione.
alde pensanda est pia
sententia. quȩ ꝓcessit ex
ore ueritatis: qua dr̃ . Qui.¬
dam enini ex eis de longe uene.¬
runt. Est autẽ qui nichil frau.¬
dis &̾ nichil corruptionis exꝑtꝰ.
ad ommipotentis dei seruitium
festinauit. Iste de longinquo¬
non uenit: quia ꝑ incorruptio.¬

Expanded text:
pter sanationem infirmorum suorum sustinet, cum electi quique fide sanctaTrinitatis lucidi Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. Item turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium peccata quae perpetravit, per poenitentiam declinans ad Dominum se in opere, in locutione atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione. autem pensanda est pia sententia quae processit ex ore Veritatis, qua dicitur: Quidam enim de longe venerunt. Est aliquis qui nil fraudis et nil carnalis corruptionis expertus; ad omnipotentis Dei servitium festinanon venit, quia per incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
utraq refectio in monte mons¬
trata ÷ ut aliorũ euangłistarũ
narratio declarat : quia utriꝰq
scriptura testam̃ti recte intelle.¬
cta altitucline̾ nob̃̾ cȩlestium
p̾ceptoꝵ mandat & premiorũ:
utraq altitudinẽ xp̃i. qͥ ÷ monᷤ
domus dñi in uertice montium
consona uoce predicat.
ui edificatam super se
ciuitatẽ siue domum dñi
bonoꝵ extollit oꝑum &̃ cunc¬
tis manifestã gentib exibet:
ipse hanc ab infuis delectatio.¬
nib abstractã pane cęli reficit:
atq ad apetitũ suꝑne suꝑnę
suauitatis lato pignore cybi
spͣualis accendit. Misereor in¬
quit suꝑ turbam: quia ecce iaͣ
triduo sustinent me nec ha.¬
bent qđ manducent. Et si di¬
misero eos ieninos indomum
suam : deficient in uia. Quare
triduo turba dñm sustinue¬
rit: matheus exponit plemꝰ
qui ait. Et ascendens in montẽ
seclebat ibi : & accesserunt ad eũ
turbe multȩ habentes secum
mutos. claudos. cecos. debiles.¬

Expanded text:
utraque refectio in monte celebrata est, ut aliorum Evangelistarum narratio declarat: quia utriusque Scriptura Testamenti recte intellecta altitudinem nobis coelestium et praeceptorum mandat et praemiorum: utraque altitudinem Christi, qui est mons domus Domini, in vertice montium consona voce praedicat . Qui enim aedificatam super se civitatem sive domum Dominbonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis accendit. Misereor, inquit, super turbam: quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via. Quare triduo turba Dominum sustinuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem, sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos, caecos, c
Abbreviated transcription (Latin):
uint. Quanto & enĩ quisq
lus in prauo oꝑe errauit: tan¬
d ab omĩpotente deo longiꝰ re¬
asit. Dentur gͥ alimenta eis
um qui de longinquo ueniunt:
mia conuersis pͥeccatorib doctri
x scẽ cybi prebendi sunt: ut
udeo uires reparent quas in fla¬
cris amisert. Item iudei quic̃q
u xpͣo credidert̃ de ꝓpe ad illũ
rnerunt : quia legis &. ꝓpħarũ
rait litti̾s edocti de illo. Cre¬
intes uͦ ex gentib de longinqͦ¬
taq uenerunt ad xp̃m: quia
ullis paginarũ scãrum monim̃¬
̃ de eius erant fide premoniti.

Expanded text:
 quisque plus in pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Dentur ergo alimenta eis etiam qui de longinquo veniunt, quia conversis peccatoribus doctrinae sanctae cibi praebendi sunt ut in Deum vires reparent quas in flagitiis amiserunt. Item Judaei quicunque in Christo crediderunt, de prope ad illum venerunt, quia legis et prophetarum erant litteris edocti de illo. Credentes vero ex gentibus de longe utique venerunt ad Christum, quia nullis paginarum sanctarum monumentis de ejus erant fide praemoniti.
Abbreviated transcription (Latin):
Confluebat gͦ ad iorcdanẽ desi¬
derio lauachri diuersoꝵ copi¬
osissima multitudo: quorum
erant tam scelerati actꝰ. uita tã
ꝑdita: ut eos uenerabilis baꝑtista.
inpeo semini cõpararet. Inter
huiuscemoddi hoĩes ille gȩlestiũ¬

Expanded text:
Confluebat ergo ad Joannem desiderio lavacri diversorum copiosissima multitudo; quorum essent tam scelerati actus, vita tam perdita, ut eos venerabilis Baptista vipereo semini compararet. Inter hujusmodi homines ille virtu
Abbreviated transcription (Latin):
& uoluptates & diuitiȩ suffocan¬
u̾bũ. Susfõcant enĩ: qr importu.¬
nis cogitationib suis. guitur m̃¬
tis strangulant. Et dũ bonum
desidiũ intrare ad cor ñ sinunt:
quasi aditum flatꝰ uitał necant.
quȩ diuitiis dñs iungit: sol¬
licitudines uidelicet & uolupta.¬
tes: qr ꝓfecto &. ꝑ curã mentẽ op¬
pͥmunt : & ꝑ affluentiã resoluun.

Expanded text:
et divitiae suffocant. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant: et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resol
Abbreviated transcription (Latin):
cauit qͦq ibi altare dño: &. inuo¬
cauit nomen eiꝰ. Prexitq abrã ua.¬
dens .s. ultra ꝓgrediens ad̾ meridi¬
em. facta ẽ autẽ fames in t̾ra. Des.¬
cenditq abram in egyptũ: ut pe¬
regrinaret᷑ ibi. Preualuerat enim
fames: in t̾ra. Cũq ꝓpe eẽt ut ingĩ¬
deret᷑ egyptuͣ: dixit sarai uxori
suȩ Noui qđ pulchra sis mulier.
&. qđ cũ uiderint te egyptii dictu¬
ri sint uxor illiꝰ e: intͣficient me &
te reseruabunt. Dic gͦ obsecro tẽ.¬
qđ soror mea sis: ut benȩ sit mͥꝓc̃¬

Expanded text:
it quoque ibi altare Domino, et invocavit nomen ejus. Perrexitque Abram vadens, et ultra progrediens ad meridiem. Facta est autem fames in terra: descenditque Abram in Aegyptum, ut peregrinaretur ibi: praevaluerat enim fames in terra. Cumque prope esset, ut ingrederetur Aegyptum, disuae: Novi quod pulchra sis, mulier, et quod, cum viderint te Aegyptii, dicent: uxor illius est; et occident me, teque reservabunt. Dic ergo obsecro, quod soror mea sis: ut bene sit m
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit:⁊ clamet medullis cordis.
clamet & uocib mentis. dicens. Iħu
fili dauid: miserere mei. S: qͥd cla.¬
mante ceco si. buuingit᷑: audiamꝰ.
Et qͥ p̾il ant: ric: pabant eũ ut
tacerit. Qiad. ut̾ ilesignant isti
qͥ iħm ueniꝰ itẽ p̾cedunt: nisi de¬
siderioꝵ carnaliũ turbas. tumul.¬
tusq uicioꝵ: Qui priꝰquã iħs ad
cor nr̃m ueniat. tẽptationibus
sius cogitationẽ nr̃am dissipant:

Expanded text:
intelligit, clamet medullis cordis, intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissi
Abbreviated transcription (Latin):
cħs hiericho appropinqua
re dicit᷑ : cecus illuminatur. Ihe¬
richo qͥppe: int̾p̾tatur luna. lu¬
na audem in sacro eloqͥo ꝓ de¬
fectu ponitur carnis: qr dum
menstruis momentis decrescit:
defectũ nr̃e mortalitatis de sig¬
nat. Dũ gͥ conditor nr̃ apꝓpinqͣt
iericho. cecia ad lum̃ rodit: quia
dũ diuinitas defectũ nr̃ȩ carnis
suscepit: humanũ genus lumen
quod amiserat recepit. Unde enĩ
ds humana patitur: inde homo
ad diuina sublimat᷑. Qui uideli.¬
cet cecus. recte ꝙ iuxta uiã se¬
derc. & mendicans ẽẽ describit᷑.
Ipsa & enĩ ueritas dicit. Ego sũ
uia. Qui gͦ etnę lucis claritatẽ
nescit : cecus ẽ. S si m redeptorẽ
credit: uixta uiã sedet. Sĩ autẽ
iam credit: s ut etͣnã luce̾ reri.¬
piat rogare dissimulat. atq a
p̃cib cẽssat: cerus qͥdẽ iurta uiã
sedet. s minime mnendicat. Si uͦ
uisquis cecitatis suȩ tenebras
agnoscit:⁊ quisqͥs hoc qđ sibi
deest lumen et̾nitatis

Expanded text:
cum Hiericho appropinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Hiericho quippe interpretatur luna; luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; iErgo qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet. Si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vero uisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cecũ tran. siens audiuit: sed
stans miraculũ ilba.ninationis
pribut. Transire namq huma¬
nitatũ est: stare diuinitatis. ꝑͥ
humanitatẽ qͥppe habuit nasci:
crescere. mori resurgere: de lo.¬
co ad locum uenirẽ. Quia gͦ in
diuinitate mutabilitas non ÷
atq hoc ipsũ mutare transire ẽ:¬

Expanded text:
tenim caecum Jesus transiens audivit, sed tenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire e
Abbreviated transcription (Latin):
erũpat. In se ut suspicor recog¬
noscit unꝰqͥsq qđ dicimꝰ : quia
dũ ab hoc mundo animũ ad dm̃
mutamꝰ : dum ad orationis opuᷤ
conuertim᷑: ipsa quȩ priꝰ delecta¬
bilit̾ gessimus. importuna satq
grauia in oratione nr̃a toleramꝰ.
Uix eoꝵ cogitatio manu sc̃i desi¬
derii ab oculis cordis abigit᷑: uix
coꝵ fantasmata ꝑ penitentiȩ lam̃.¬
ta suꝑant᷑. S cumin oratione
nt̃a uehement̾ insistimꝰ: transeuntẽ
ihm ñt̃te figimꝰ. Unde illic subdit᷑.
Stans aut̃ iħs: iussit eũ adduci
ad se. Ecce ftat qui ante transi bat:
quia dum adhiic turbas fartasma.¬
tum in or.itione patim᷑: iħm aliqua¬
timꝰ. Cũ uͦ orationi uehem̃t᷑ insisti¬
mus: stat iħs ut lucẽ restituat.
quia ds̃ in corde figirur: &. luramiᷤ.¬
sa reꝑatur. Quia tam̃ in re &. aliud
alquid nob̃ dñs inninit: qđ intel¬
lgi de humanitate ac diumitate
Alius utilit᷑ possit. Clamantẽ ꝙ¬

Expanded text:
erumpat. In se, ut suspicior, recogerumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratione nostra vehementer insistimus, transeuntem Jesum menti figimus. Unde illic subditur: Stans autem Jesus, jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem e
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Seꝑe namq dũ com̃iti ad
dm̃ post ꝑpetrata uicia uolumꝰ.
dũ contra hec eadẽ exorare incia
que ꝑpetrauimꝰ conamur: occui¬
runt cordi fantasinata peccator
que fecimꝰ : mentis nr̃e aciem re¬
uerberant. confundunt animũ.
& uocẽ nr̃ȩ dep̾cationis p̃munt. Q
p̾ibant gͦ increpabant eũ ut tasi¬
ret: quia pͥusꝙͣ iħs ad cor ueniat.
mala quȩ fecimus cogitatiom ñ
sius imaginib illisa. in ipsa nos nta
orationẽ conturbant. S qͥd ad bec
illummandus iste cecus fecit: au.¬
diamus. Sequit᷑. Ipse uͦ multoma.¬
gis clamabat. fili dauid miserere
mei. Ecce quẽ turba increpat itt
taceat. magisꝰ ac magis clamat:
quia quanto grauiori tumultu
cogitationũ carnaliũ pͥmimur:
turba ne clamemꝰ: quia
in oratione padimur. S nimirũ
necesse estͥ. siox cordis nr̃i quo du¬
riꝰ repellit᷑. ualentiꝰ insistat: qua¬
tinꝰ cogitationis illicite tumul¬
tũ suꝑet: atq ad pias aures dñi
nimictate suȩ importunitatis

Expanded text:
 dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum, quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt, animum et vocem nostrae deprecationis premunt. Sed praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, turba, ne clamemus, quia et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit me: occidet me. Dix̃q
dñs ei. Nequaꝙͣ ita fiet: s om̃is
qui occiderit chain septuplũ ꝓu.¬
nietur. Posuitq dñs signũ cha
in: ut ñ eũ int̾ficeret om̃is qui
inuenisset eum. Egressusq cha¬
in a facie dñi. habitauit in t̾ra
ꝓfugus: ad orientalẽ plagã eden.

Expanded text:
venerit me, occidet me. Dixitque ei Deus: Nequaquam ita fiet: sed omnis qui occiderit Cain, septuplum punietur. Posuitque Dominus in Cain signum, ut non interficeret cum omnis qui invenisset eum. Egressusque Cain a facie Domini, habitavit profugus in terra ad orientalem plagam Eden.