comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fures arguunt. Nã cȩcita¬
te decegitur eoꝵ facinꝰ a.
Inepiro. eẽ. fontẽ in quo ibi¬
faces extingunt᷑ accen ie
sȩ. & accendunt᷑ extin¬
ctȩ. Apud garamantas
fontẽ. eẽ. ita algentem
die. ut nonbibat᷑ ita
ardentẽ nocte ut non
tangat᷑. lam uͦ inmultis
locis aquȩ manant ꝑpe¬
tim feruentes tanta .iii.
ut balnea calefacunt
Quȩdã enĩ terrȩ sunt
quȩ multũ sulphuris &
aluminis habent. Itaq
cũ puenas calentes aqua
frigida uenit. uicino sul¬
phuris calore contacta
excandescit. Nec talis
ab origine effluit. sed ꝑ¬
mutat᷑ dũuenit. Sułl¬
phur enĩ alum̃q secum
teriam igne plenã mini¬
misq motib incalescentẽ¬

Expanded text:
fures arguunt; nam caecitafures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit, nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim alumenque secum teriam igne plenam minimisque motibus incalescente
Abbreviated transcription (Latin):
deȩ nichi mergi potest
quicquid animã habet.
in indissiden uocari ftag¬
nũ in quo nichil innatat.
sed om̃ia mergunt᷑. At contͣ
in alce lacu pporcidamũ
om̃ia fluitant. nichil mei¬
gitur. Marside fons infri¬
gia saxa generat ł gerit
In achaia aqua profluit
esaxis. Stix appellata.
qđ ilico potata int̃ficit
Cheloniũ stagnũ ñciliȩ
tetro odore abigit proxi¬
mantes Fons ẽ. in africa
circa templũ ammonis:
qui humoris nexib humũ
stringit. fauillas etiã in
cespitem solidat. Fons iob
inidumea quat̃ in anno
colorẽ mutare dicit᷑. id. ẽ.
puluerulentũ. sanguineũ.
uiridem & limpidũ. ter¬
nis mensib in annũ tenens
ex his unũ colorem intro¬
goditis lacus. ẽ. ter indie
fit amarus. & deinde toti¬
enis dulcis. Fons syloa ad
radicẽ montis ħyon non iu¬
gib aquis sed incertis horis
dieb q: ebullit. Inudea
quondã riuus sabbatis om̃ib
siccabat᷑. Insardinia fontes
calidi oculis medentur

Expanded text:
daeae nihil mergi potest, daeae nihil mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis Styx appellata, quae ilico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur,
Abbreviated transcription (Latin):
fons ciceronis oculorũ
uulnera curat. inȩthi¬
opia lacus. ẽ. quo ꝑfusa
corpora uelut oleo ni¬
tescunt. Tamȩ fons in
africa canoras uoces facit.
Exclitorio lacu italiȩ
qui buberint. uini tediũ
habent inchio insula
fontẽ. ẽẽ. quo hebetes
fiant inboechia duo
fontes. alter memoriã.
alter obluuonẽ affert.
Uotici fons amorẽ ueneris
tollit. Boetiȩ lacus furi¬
alis .ẽ. dequo qui biberit
ardore libidinis exardes¬
cit. incampania sunt aquȩ
quȩ sterilitatẽ feminarũ
& inroꝵ insaniã abolere
dicuntur. Inȩhiopiae
fonte rubro qui biberit
limphaticus fit. Lithiniuis
fons archadiȩ abortus
fieri non patit᷑. Inncilia
fontes sunt duo. quoꝵ unꝰ
sterilem fecundat. alter
fecundam sterilem facit
inthessalia duo sunt flu¬
mina. ex uno bibentes oues
nigras fieri. ex altero al¬
bas ex utroq uarias: Ali¬
tumnus lacus inumbria
maximos boues gignit
Reatinis paludis aquis.
iumentoꝵ ungulas indu¬
rari. In asfaltite lacu ui¬

Expanded text:
fons Ciceronis oculorum fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae quae sterilitatem feminarum et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte Rubro qui biberit lymphaticus fit. Leinus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves nigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari. In Asphaltite lacu Iu
Abbreviated transcription (Latin):
A qua dicta qđ suꝑficies
eius ȩqualis sit hinc
& equor appellatum. quia
equalit̃ sursum . ẽ. Duo aũ
ualidissima sunt uitȩ hu¬
manȩ elementa ignis &
aqua: Unde grauiter dam¬
nant᷑. quib: ignis & aqua
int̃dicitur. Aquarũ ele¬
mentũ cȩteris om̃ib im¬
perat Aquȩ enĩ cȩlum
temꝑant. terrã fecundaq̃.
aerem exalationib suis
incorporant. scandunt
in sũblime. & cȩlũ sibi uin¬
dicant. Quid enĩ mirabi¬
lius aquis incȩlo stantib:
Parũ sit intantã ꝑuenisse
altitudinẽ. rapiuunt &
secũ pisciũ examina. Effu¬
sȩ. om̃iũ in terra nascen¬
tiũ causa fiunt. fruges
gignunt. arbores fruti¬
ces herbasq producunt.
sordes detergunt. pecca¬
ta abluunt᷑. potũ cum¬
ctis animantib tribuit¬
Aquarũ naturȩ diuessitas
multa . ẽ. Aiȩ enĩ salis.
aliȩ nitri. aliȩ aluminis.
aliȩ sulphuris. aliȩ bitu¬
minis. aliȩ curã morboꝵ
adhibentes. Nam iuxta
romã albulȩ aquȩ uul¬
nerib medent᷑. Initalia

Expanded text:
Aqua dicta quod superficies eius aequalis sit; hinc aequor appellatum, quia aequaliter sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum caeteris omnibus imperat. Aquae enim coelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime, et coelum sibi vendicant; quid enim mirabilius aquis in coelo stantibus? 4. Parum sit in tantam pervenisse altitudinem, rapiunt eo secum piscium examina; effusae, omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores frutices, herbasque producunt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuAquarum naturae diversitas multa est: aliae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia
Abbreviated transcription (Latin):
Aram quidã uocatã dixer̃ hrirgł d¬
quodibi incensȩ uic time Icic̃r
ardeant . Aln aras dicunt
contra imprecatio catara
dicit᷑. Alii uolunt abalti¬
tudine aras senale

Expanded text:
Aram quidam vocatam dixerunt, quod ibi incensae victimae ardeant; alii aras dicunt contra imprecatio κατάρα dicitur. Alii volunt ab altitudine aras, sed male
Abbreviated transcription (Latin):
Arabia regio appellata.
id . ẽ. sacra hoc enĩ signifi¬
care int̃pretat᷑ eoquod sit
regio thurifera odores
creans: Hinc eam greci
minauerunt. In cuiꝰ saltib
& myrra & cinamomum
peruenit. Ibi nascit᷑ auis ł. ꝓuenit¬
fenix. sardonix gemina.
& yris molotides &: pedo¬
rata ib inuenit᷑. Ipsa. ẽ
& saba appellata a filio
chus qui nuncupatus . ẽ
saba hȩc aut̃ angusto
terrȩ tractu ad orientẽ
uersus adꝑsicũ sinũ ex¬
tenditur. cuiꝰ septentrio¬
nali a caldea claudit oc¬
cursum sinus arabicus¬
eoquod in arabia sunt ex
orti. dicentes animã cũ
corpore mori. atq inno¬
uissimo utrunq resurgere
Arabicus lapis similis. ẽ. ebo¬
ri sine ulla macula: Hic
defricatus ad cutẽ. sucũ
dimittit crocosimilem

Expanded text:
Arabia appellata, id est, sacra. Hoc enim significare interpretatur, eo quod sit regio thurifera, odores creans. Hinc eam Graeci minaverunt, in cujus saltibus et myrrha et cynnamum provenit; ibi nascitur avis phoenienix, sardonyx gemma, et iris, molochites et paederota ibi invenitur. Ipsa est et Saba, appellata a filio Chus, qui nuncupatus est Saba. Haec autem angusto terrae tractu ad orientem versus ad Persicum sinum extenditur, cuius septentrionalia Chaldaea claudit, occasum sinus Arabicuseo, quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimo utrumque resurgereArabicus similis est ebori sine ulla macula. Hic defricatus ad cotem, succum dimittit croco similem
Abbreviated transcription (Latin):
Aranea. genus piscis dictus
qđ aure feriat. habet enĩ
stimulos equib ꝑcutit
ranea. uermis aeris abaeris
nutrimto cognominata
quȩ exiguo corpore longa
fila cleducit. & telȩ semꝑ
intenta nunquã desinit Euceri¬
laborare ꝑpetuũ suftinens
insua arte suspendiũ¬

Expanded text:
Aranea genus piscis, dictus quod aure feriat; habet enim stimulos e quibus percutitranea vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata; quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendiu
Abbreviated transcription (Latin):
medendi. Languescit
nimis utraq re & ȩtatis &
egestatis: Accedente itaq
modo quodã naturali in
mensuram reparandȩ qua¬
si iuuentutis aquilȩ dicit᷑
collidere & ꝑcutere ad
petrã ipsam quasi labiũ
suũ suꝑiorẽ quo nimis cre¬
cente ȩdendi aditus clau¬
ditur quȩ ita conterendo
illud ad petrã excutit. ca
ret prius rostri onere quo
cibis impediebat᷑. accedit
adcibũ. & om̃ia reparant᷑
Erit post senectutẽ tan¬
quã iuuenis aquila. re¬
dit uigor om̃iũ m̃brorũ.
nitor plumarũ. gub̃na¬
cula pennarũ. uolat
excelse sicut antea. &¬

Expanded text:
medendi languescit medendi languescit nimis; utraque re, et aetatis et egestatis accedente. Itaque modo quodam naturali in mensura reparandae quasi juventutis, aquila dicitur collidere et percutere ad petram ipsum quasi labium suum superius, quo nimis crescente edendi aditus clauditur: atque ita conterendo illud ad petram excutit, et caret prioris rostri onere, quo cibus impediebatur. Accedit ad cibum, et omnia reparantur: erit post senectutem tanquam juvenis aquila; redit vigor omnium membrorum, nitor plumarum, gubernacula pennarum, volat excelsa sicut antea,
Abbreviated transcription (Latin):
Phiĩologus quoq dicit
lam hanc habere naturã.
cũ senuerit grauant alȩ
ipsius. & obducunt cali
querit fontẽ aquȩ. & con¬
tra eũ fontẽ euolat in
altũ usq ad ethera solis.
& ibi incendit alassuas.
lunc demũ descendens
tim renouatur tota. ita
ut alatus uigore. & oculoꝵ
splendore multo melius
cũ senec tute corporis
pressa fuerit. immodera¬
tione rostri crescente.
cibũ capere non posse
Pars enĩ rostri eius suꝑior degłi a¬
quȩ supra partẽ inferio¬
rem aduncatur cũ prȩ sẽ¬
necta immoderatius
creuerit. longitudo eius
incrementi non eã sinit
os aperire. ut sĩt aliquod
int̃uallũ int̃ inferiorem
partẽ & uncum suꝑiorem
Nisi enĩ aliquod int̃uallũ Ilsu¬
pateat non habet morsus
quasi forcipem. unde ue¬
lut tondeat quod trans¬
mitat infauces : Crescen¬
te itaq suꝑiore parte
& nimis aduncata. non
poterit os aꝑire & aliquid oro¬
capere. hoc ei facit uetu¬
stas. prȩgrauat᷑ langore
senectutis. & in opia co¬

Expanded text:
Physiologus dicit lem habere naturam: cum senuerit, grauantur alae eius, et obducuntur oculi quaerit fontem aquae, et contra eum fontem euolat in altum usque ad aerem solis, et ibi incendit alas suas, tunc demum descendens tim renouatur tota, ita ut alarum uigore et oculorum splendore multum melius cum senectute corporis pressa fuerit, immoderatione rostri crescentis cibum capere non posse. Pars enim rostri ejus superior, quae supra partem inferiorem aduncatur, cum prae senecta immoderatius creverit, longitudo ejus incrementi non eam sinit os aperire, ut sit aliquod intervallum inter inferiorem partem et uncum superiorem. Nisi enim aliquod intervallum pateat, non habet morsus quasi forcipem, unde velut tondeat quod transmittat in fauces. Crescente itaque superiore parte, et nimis aduncata, non poterit os aperire et aliquid capere. Hoc ei facit vetustas. Praegravatur languore senectutis, et inopia co
Abbreviated transcription (Latin):
quis aquis ligeris flu¬
minis appellata qui ex
plurima parte terminus
aboccasu spanus habet.
a septentrione & oriente
lugdunensem. ab euro &¬

Expanded text:
quis aquis Ligeris fluminis nuncupata, qui ex plurima parte eam limitab occasu Hyspanias, a septentrione et oriente Lugdunensem pro
Abbreviated transcription (Latin):
Arrabo dicta. quasi arra
.Quod enĩ datur pros onge¬
coniugio bene datur. qr
coningiũ bonũ. ẽ. Quod
uͦ causa fornicationis aut
adulterii. malum. ẽ. Idcir¬
co arrabon nonẽ. Arra
aut̃ dicta are proqua
traditur. Est aut̃ arra
non solũ sponsio coniuga¬
lis. sed etiã & promisła

Expanded text:
Arrabo dicta, quasi arra bona. Quod enim datur pro coniugio, bene datur, quia coniugium bonum est. Quod vero causa fornicationis aut adulterii, malum est, idcirco arrabo non est. Dicta autem arra a re, pro qua traditur. Est autem arra non solum sponsio coniugalis, sed etiam pro qua
Abbreviated transcription (Latin):
A quilo uentus dictus
eo quod aquas stringat
& nubes dissipet. Est enĩ
gelidus uentus & siccus.
idem & boreas.¬

Expanded text:
Aquilo dictus eo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas
Abbreviated transcription (Latin):
radius solis deflexerit.
quasi degener & tanto
incdignuis parente reicit᷑.
educatione qui fuit indig¬
nus susceptione. Non ergo
eũ acerbitate naturȩ. sed
iudicii integritate con¬
demnat. nec quasi suũ
abdicat. sed quasi alienũ
recusat. Hanc tam̃ ut
quibusdã uidetur regalis
auis inclementiã plebeiȩ
auis excusat clementia:
Aius enĩ cui fulica nom̃. ẽ.
quȩ grece dicitur feni
susceptũ illũ siue abdica¬
tũ siue non agnitũ aquilȩ
pullũ cũ sua prole cone¬
ctit. atq: intermiscens
sius. eodem quo proprios
foetus maternȩ sedulita¬
tis officio & pari nutrim̃¬
toꝵ subministratione
pascit & nutrit.

Expanded text:
radio solis inflexerit, radio solis inflexerit, quasi degener et tanta indignus parente rejicitur; educatione dignus, qui fuit indignus susceptione. Non ergo eum acerbitate naturae, sed judicii integritate condemnat; nec quasi suum abdicat, sed quasi alienum recusat. Hanc tamen, ut quibusdam videtur, regalis avis inclementiam plebeiae avis excusat clementia. Avis enim cui fulica nomen est, quae graece dicitur φηνὴ, susceptum illum, sive abdicatum, sive non agnitum aquilae pullum cum sua prole connectit; atque intermiscens suis, eodem quo proprios fetus maternae sedulitatis officio et pari autrimentorum subministratione pascit et nutrit.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ plurimo sermone usur¬
patur quod suos abdicet
foetus. sed non utrunq ue¬
rum unũ expullis duob
Quod aliqui fieri putaue¬
runt geminandoꝵ alim̃¬
toꝵ fastidio. Sed id non
arbitror facile credendũ.
prȩsert̃ cũ moyses tantũ
testimoniũ pietatis in
pullos suos huic dederit
aui. ut diceret. sic̃ aquila
protegit nidũ suũ. & suꝑ¬
pullos suos confidit. Ex¬
pandit alas suas & assũp¬
sit eos. & suscepit eos suꝑ
dit alterũ. Unde puto
non auaricia nutriendi
eã inclementẽ fieri. sed
examine iudicandi. Semꝑst
enĩ fertur probare quos
genuit. negeneris sui int̃
om̃s aues quoddã regale
fastigiũ degeneris partus
deformitas decoloret Itaq
asseritur quod pullos suos
raduis solis obiciat. atq
inaeris medio paruulos
ungue suspendat. Ac si
quis reꝑcusso solis lumine¬
intrepidã oculoꝵ aciem
in offenso tuendi uigore
seruauerit. is pbatur qđ
ueritatẽ naturȩ sinceri
obtutus constantia de¬
monstrauerit. Si uero
lumina sua ꝑstrictus

Expanded text:
que plurimo sermone usurpatur quod suos abdicet fetus, sed non utrumque, verum unum ex pullis duobus. Quod aliqui fieri putaverunt geminandorum alimentorum fastidio. Sed id non arbitror facile credendum, praesertim cum Moyses tantum testimonium pietatis in pullos suoaui, ut diceret: sicut aquila protegit nidum suum etsuperpullossuosconfidit: expandit alas suas et adsumpsit eos et suscepit eos supedit alterum ? unde puto non auaritia nutriendi eam inclementem fieri, sed examine iudicandi. semper enim fertur probare quos genuit, ne generis sui inter omnes aues quoddam regale fastigium degeneris partus deformitas decoloret. itaque adseritur quod pullos suos radiis solis obiciat atque in aeris medio paruulos ungue suspendat. ac si quis reintrepidam oculorum aciem inoffenso tuendi vigore servaverit, is probatur, quod veritatem naturae sinceri obtutus constantia demonstraverit: sin vero lumina sua praestrictus
Abbreviated transcription (Latin):
fidei contractu empta
exparte datur & postea
completur: Est enĩ arra
complenda. non auferen¬
da Unde & qui habet
arram. non reddit sicut
pignus. sed desiderat
plenitudinẽ. Et dicta IUrgł A

Expanded text:
fidei contractu empta, ex parte datur, et postea conpletur. Est enim arra conplenda, non auferenda; unde qui habet arram non reddit sicut pignus, sed desiderat plenitudinem; et dicta arra a
Abbreviated transcription (Latin):
guit᷑. Apricũ contͣriũ. ẽ
opaco quasi aꝑto caelo
uł soli sine horore frigo¬
ris. & est apricũ quau
sine flatu & frigore hinc
etiã africũ diciꝰ quidam Ilsic̃¬
existimant̃ quasi a pricũ
at contra opacũ conden¬
sum. ẽ. & umbro sum sicut
& amoenũ.
A prilem mensẽ nullo deoꝵ
suoꝵ nomine sed deꝓpria
quasi aperilẽ nomina uer̃
aperiant᷑ in flore
quasi afrodis. quia grece
quod ex maris spuma
enĩ grece spuma .ẽ. Uel
aprilis idõ aprilis qr hoc
mense terra om̃is aꝑitur
infructus

Expanded text:
um. Apricum contrarium est opaco, quasi apertum caelo uel soli, sine horrore frigoris. Et est apricum, quasi sine flatu et frigore; hinc etiam Africam dici quidam existimant, quasi Apricam. At contra opacum condensum est et umbrosum, sicut et amoenum. Aprilem vero, nullo deorum suorum nomine, sed de re propria, quasi Aperilem nominaveruntaperiatur in florequasi aproilis, quia graece quod ex maris spuma enim graece spuma est. Vel Aprilis ideo, quia hoc mense tenae omnis aperitur fructus
Abbreviated transcription (Latin):
A postrophos pars circuli
tribunale
reconditoria dici possunt.
eoqđ in his homines ela¬
mine repositã rei copiosã Iisiđr A

Expanded text:
apostrophos pars item circuli tribunaleitoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elamine repositam rei copiosam substa
Abbreviated transcription (Latin):
induriciã tumor cũ ru¬
bore & ingenti feruore
atq dolore non sine pul¬
sũ uł cõpunctione pun
quȩ deforis nascuntur
incutib facilius & sine
ꝑiculo sanant᷑. & sine po¬
tione aliqua medicami¬
nis Illa uͦ quȩ intrinsecus
in ipsũ uitalib ex eis nas¬
cuntur. non facile cog¬
noscuntur atq: sanant᷑.
qr nec sine piculo sunt

Expanded text:
in duritiam tumor, cum rubore, et ingenti fervore ac dolore, non sine pulsu, vel compunctione: que deforis in cute nascitur, facilius et sine periculo sanatur et sine potione, natura medicaminis. Cum autem intrinsecus in ipsis vitalibus nascitur, non facile cognoscitur et sanatur, quia nec sine periculo est
Abbreviated transcription (Latin):
A quila. abacumine oculoꝵ
uocata: Tanti enĩ contuitus
eẽ. dicitur. ut cũ suꝑ ma¬
ria immobili penna ferat᷑
nec humanis pateat obtu¬
tib detanta sublimitate
pisciculos natare uideat.
ac tormenti instar descen¬
dens raptã prȩdam pen¬
nis adlitus ꝑtrabat. Nã
& contra radiũ solis fert᷑
obtutũ non flectere
Unde & pullos ungue
suspensos radius solis obi¬
cit. & quos uiderit im¬
mobilẽ tenere aciem ut
dignos genere conseruat.
Si quos uͦ infiectere obtu¬
tũ. quasi degeneres abicit.

Expanded text:
Aquila ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pennis ad littus pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere. Unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis objicit: et quos viderit immobilem tenere aciem, ut dignos genere, conservat: si quos vero inflectere obtutum quasi degeneres abjicit.
Abbreviated transcription (Latin):
Apud prȩpositio ꝑ d scribit᷑
sicut ad patrẽ. qm̃ uete¬
res sȩpe apud pro ad. usi
sunt duab ex eis mediis
litteris subtractis.

Expanded text:
Apud prepositio per d scribitur, sicut apud patrem, quoniam veteres sepe apud pro ad usi sunt, duabus literis ex his mediis subtractis.
Abbreviated transcription (Latin):
Aporia grecũ nomen est.
Est aut̃ fluxio. uł diriua¬
tio uł feces uł reliquae
sordes elementoꝵ quȩ in
aere purgantur. Unde
gignuntur interra diuer¬
sa animalia. arbores. lapi¬

Expanded text:
Aporria graecum nomen est. Est autem affluxio uel deriuatio uel faeces uel reliquiae ac sordes elementorum, quae in aere purgantur. Vnde gignuntur in terra diuersa animalia, arbores, lapi
Abbreviated transcription (Latin):
Alii sane noluerunt
eũ inpręlio. eẽ. occisum.
sed non cõparuisse dixe¬
runt Nec ex eiꝰ uocabulo
appellatũ montem sed
ex aduentu auiũ dictũ¬

Expanded text:
Alii sane noluerunt eum in proelio scribere occisum, sed non conparuisse dixerunt; nec ex eius uocabulo appellatum montem, sed ex aduentu auium dictu
Abbreviated transcription (Latin):
ctus. quod iunc̾tus sit
hinc & in de auitro &
africo. Ipse & libonotus
quod sit ellips hinc &
inde notus

Expanded text:
cus, quod iunctus sit hinc et inde Austro et Africo. Ipse et Libonotus, quod sit ei Libs hinc et inde Notus
Abbreviated transcription (Latin):
endo aquas uocatus
Unde & crassum aerem
facit & nubila nutrit
Hic grece nothus appel¬
pestilentiã quȩ ex cor¬
rupto aere nascitur au¬
ster flans in reliquas
regiones transmittit
Sed sicut auster pesti¬
lentiã gignit. sic aquilo
repellit᷑

Expanded text:
endo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, et nubila nutrit. Hic Graece νότος appelpestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit.
Abbreviated transcription (Latin):
rei quo primũ sumit Idegł¬
exordium. id.ẽ. inchoat᷑
ut fiat. Et est auspiciũ
quod aues uł animalia
paganis aurib demon¬
strant unde futura Iiidi¬
noscunt᷑. Sunt gͥ bona
auspicia quȩ cogunt
res inchoare. sunt mala
quȩ prohibent

Expanded text:
rei, quo primo sumit exordium, id est inchoatur ut fiat. Est autem auspicium, quod aues uel animalia paganis auguribus demonstrant, unde futura noscuntur. Sunt igitur bona auspicia, quae cogunt res inchoare, sunt mala, quae prohibent
Abbreviated transcription (Latin):
Australis piscis dictus
siue quia aquarũ undã
ore suscipit. siue quia
tunc hic piscis oritur.
quo tempore tendere
in occasum pliades cȩpint

Expanded text:
Australis piscis, sive quia aquarum undam suo ore suscipit, sive quia tunc hic piscis oritur, quo tempore tendere in occasum pleiades coeperint
Abbreviated transcription (Latin):
Deoliȩ. insulȩ siciliȩ appella¬
tȩ ab ȩolo yppotes filio
quẽ poctȩ finxer̃ regẽ iniđr¬
fius se uentoꝵ. sedut uar¬
ro dicit rector fuit ista¬
rũ insularũ. & qr ex carũ
nebulis & fumo futuros
p̃dicebat flatus uentoꝵ.
ab imꝑitis uisus.ẽ. uentos
cant᷑. qđ & ipsȩ sic̃ ethna
ardeant Sunt aũ nouẽ uirg̃
habentes ꝓpria nomina.
Quarũ pͥmam liparus quidã
liparem uocauit. qui eam Pacidi¬
ante a colũ rexit. Altera cicer̃¬
aera uocat᷑. qđ sit collib

Expanded text:
Siciliae appellatae ab Aeolo Hippotae filio, quem poetae finxerunt regem fuisse ventorum: sed ut Varro dicit, rector fuit istarum insularum, et quia ex earum nebulis et fumo futuros praedicebat flatus ventorum, ab inperitis visus est ventos cantur, quod et ipsae sicut Aethna ardeant. Sunt autem novem habentes propria nomina. Quarum primam Liparus quidam Liparen vocavit, qui eam ante Aeolum rexit; altera Hiera voca
Abbreviated transcription (Latin):
Bouẽ greci boeti dicunt.
hunc latini trionem uo¬
cant. eo quod terrã terat
quasi terionẽ. mefius. Trio¬
nem hic moderat᷑ rusticus
Cinꝰ latitudo pelliũ am̃to
ad crura palearia dicunt᷑
apelle ipsa quasi pellea¬
ria quod. ẽ. generositatis
inboue signum. Boum
insociis eximia pietas. Nã
alter alterũ inquirit. cũ
quo cducere collo aratra
consueuit. & frequenti
mugitu pium testatur
affec tũ si forte defecerit
impendente pliuua ad
presepia se tenere noue¬
runt Idem ubi naturali
sensu mutationẽ cęli col¬
legerint. foris expectant.
& ultra prȩsepia ceruices Ilsdi¬
extendunt suas. una om̃s
specie ut ꝓdire se uelle
testentur.¬

Expanded text:
Bovem Graeci βοῦν dicunt. Hunc Latini trionem vocant, eo quod terram terat, quasi terionem Naevius: Trionum hic moderator rusticus. Cujus latitudo pellium a mento ad crura, palearia dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia, quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas. Nam alter alterum inquirit cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum, si forte defeceritinpendente pluuia ad praesaepia se tenere nouerunt. idem ubi naturali sensu mutationem caeli collegerint, foras spectant et ultra praesaepia ceruices extendunt suas una omnes specie, ut prodire se uelle testentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad monebat: Qui igit᷑ in fine
libri dicit. om̃s parit̃ audiamꝰ:
ipse sibi testis. ẽ. qr inse mul¬
toꝵ ꝑsonas suscipiens. quasi
solus locutus non . ẽ. Vnde
&alia sunt quȩ in libro eodẽ
ꝑinquisitionẽ mouent᷑: atq
alia quȩ ꝑrationẽ satis faciun:
Alia quȩ extẽpta tiꝰ ꝓͣfert ani-

Expanded text:
admonebat? Qui igitur in fine admonebat? Qui igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert
Abbreviated transcription (Latin):
& obhoc minime appetenda.
Ecclesiastes: proprie concionator
dicit᷑. In ꝙntione uͦ sententia
ꝓmitur : ꝑqũa tumultuosa
turbȩ seditio cõprimatur.
Et cũmulti diuersa sentiant:
ꝑ concionantis rationẽ adunã
sententiã ꝑducunt᷑. Hic igit᷑
lib idcirco concionator dicit᷑:
quia salomon ineo quasi tu¬
multuantis turbȩ suscepit sensũ:
ut ea ꝑ inquisitionẽ dicat. quȩ
fortasse ꝑtẽptationẽ. imperita
mens sentiat. Nã quot senten¬
tias quasi ꝑ inquisitionẽ mo¬
uet : quasi tot in se ꝑsonas di¬
uersoꝵ suscipit. Sed concio.¬
nator uerax uelut extensa
manu. omniũ tumultus sedat.
eosq ad unã sententiã reuocat:
cũ in eiusdẽ libri termino ait
finẽ loquendi om̃s parit̃ au-¬
diamꝰ. Dm̃ time : & mandata
eius obserua. hoc ẽ enĩ om̃is
homo. Sienĩ in libro eodẽ ꝑ
locutionẽ suã multoꝵ ꝑsonas
non susceperat :cur audiendũ
loquendi finẽ: secũ parit̃ om̃s

Expanded text:
et ob hoc minime appetenda.et ob hoc minime appetenda.Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae sedi io comprimatur. Et cum multi diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Inchoauit aũ ȩccłia
dentes: Properegrinatione
aũ p̃senti ȩccłia sion dicit᷑:
eo qđ in huiꝰ peregrinationis
longitudine posita ꝓmissio¬
nẽ rerũ cę̧lestiũ speculet᷑:
& id circo sion. ideo specula.¬
tio nom̃ accepit. Pro futura
uͦ patriȩ pace : hierłm uoca¬
int̃pretat᷑ Ibi enĩ aborta
aũ uocat᷑ proprie. propt̃
qđ om̃s ad se uocet: & inunũ
congreget. Catholica aũ ideo
dicit᷑. quia ꝑuniuersũ mun-¬
dũ ẽ. constituta : uł qm̃ catho¬
lica hoc ẽ. generalis in ea do¬
ctrina ẽ ad instructionẽ om¬
niũ. deuisibilib atq inuisi¬
bilib rebus cȩlestiũ acter¬
minũ genus ac pietatis sub¬
iectionẽ. tã principũ. quã
etiã qͥ principantur. oratoꝵ.
ralit̃ curat omniũ peccata.
ciuntur
Ecclesiastes. grece latine con¬
cionator dicit᷑ : eo qđ sermo
eiꝰ non specialit̃ adunum
sic̃ in prouerbiis. sed ad uniuer¬
sos generalit̃ dirigat᷑ . docens
omĩa quȩ inmundo cernimꝰ.

Expanded text:
. Inchoavit autem Ecclesia dentes. 5. Pro peregrinatione autem praesenti Ecclesia Sion dicitur, eo quod ab hujus peregrinationis longitudine promissionem rerum coelestium speculatur; et idcirco Sion, id est, speculatio nomen accepit. 6. Pro futura vero patriae pace Hierusalem vocainterpretatur. Ibi enim absorpta autem vocatur proprie, propter quod omnes ad se vocet, et in unum congreget. Catholica autem ideo dicitur, quia per universum mundum est constituta, vel quoniam catholica, hoc est, generalis in ea doctrina est, ad instructionem hominum de visibilibus atque invisibilibus, coelestium ac ter se ad pietatis subjectionem, tam principum quam etiam qui principantur, oratorum raliter curat omnium peccata, ciunturEcclesiastes dicitur, Latine Concionator, eo quod sermo ejus non specialiter ad unum, sicut in Proverbiis, sed ad universos generaliter dirigatur, docens omnia, quae in mundo cernimus,
Abbreviated transcription (Latin):
suis clauditur. atq in sua se
arma colligit: ut quicũq
eũ contingendũ putauerit.
uulneretur. Idẽq ec inus fu¬
turi p̃uidens. geminas sibi
res parandi uias munit : ut
quando boreã flaturũ colle¬
gerit. septentrionalẽ obstruat.
quando notͥo cognouerit
detergi aeris nubila. ad sep¬
tentrionalẽ sc conferat : ut
flatus declinet obuios. & ere¬
gione nocituros
iuperȩ semen ipsius sit simile
Cadẽ albi adios folia habet
longa : aspera. tenuissima
Ipsa asperitas spinis paruis si¬
pureos: in quib semen capiti
uiperȩ simile. Radix parua
no potata. contra serpentiũ
morsũ prodest : uł ante uł
postea Vna aũ uis ẽ. herbȩ:

Expanded text:
suis clauditur atque in sua se suis clauditur atque in sua se arma colligit, ut quicumque eum contingendum putauerit uulneretur. idemque echinus futuri prouidens geminas sibi respirandi uias munit, ut quando boream flaturum nutriendum, septentrionalem obstruat, quando noto cognouerit detergi aeris nubila, ad septentrionalem se conferat, ut flatus declinet obuios et e regione nociturosviperino semen ipsius sit simile. Eadem alcibiadios. Folia habet longa, aspera, teneriora: ipsa asperitas spinis parvissiporeis, inter quos semen capiti viperino simile. Radix parva no pota contra serpentium morsus prodest, vel antea vel postea
Abbreviated transcription (Latin):
splacid Ecini. animalia st̃. quȩ in li¬
torib gignuntur parua:
quoꝵ caro minio similis. &
dulcis ẽ. Duplex testula spinis
aculeata. in modũ castanearũ:
Ecinus. aterrestri icino nom̃
traxit : quẽ uulgus ericiũ uo¬
cat. Huius testula duplex ãcu
leata spinis. in modũ castanearũ:
quando adhuc oꝑtȩ de arborib:
cadunt. Caro eiꝰ mollis: & minio
ũ Cunus. animal exiguũ: uile.
ac despicabile. Maritnũ loquor
lerũq index futurȩ tẽpestatis.
aut tranquillitatis: ac nuntius
solet. eẽ. nauigantib. Deniq
cũ ꝓcellã uentoꝵ p̃senserit.
calculũ ualidũ arripit: eũq
uelut saburrã uehit. & tanquã
anchorã trahit: ne excutiatur
fluctib. Itaq non se sus libe¬
rat uirib: sed alieno stat &
regit᷑ pondere. Quo indicio
naute uelut signũ futurȩ ꝑ
turbationis capessunt : & sibi
p̃cauent. neeos imparatos
turbo improuisus inueniat.
uulgo ȩriciũ uocant. siquid
insidiarũ p̃senserit. spinis

Expanded text:
s’. Echini animalia sunt, quae in litoribus gignuntur parua, quorum caro minio similis et dulcis est et duplex testula, spinis aculeata in modum castanearum, Echinus a terrestre echino nomen traxit, quem vulgus iricium vocant; cuius testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt. Caro eius mollis et minio Echinus animal exiguum, vile ac despicabile, maritimum loquor, plerumque index futurae tempestatis, aut tranquillitatis annuntius solet esse navigantibus. Denique cum procellam ventorum praesenserit, calculum validum arripit, eumque velut saburram vehit, et tamquam anchoram trahit, ne excutiatur fluctibus. Itaque non suis se librat viribus, sed alienae stabilitatis regitur pondere. Quo indicio nauterturbationis capessunt et sibi excitet, ne eos inparatos turbo inprouisus inueniat. uulgo iricium uocant, si quid insidiarum praesenserit, spinis
Abbreviated transcription (Latin):
Ebionitȩ. heretici. ab ebione
putant effectũ. Vnde cõpe¬
tenter. ebyonei. pauꝑtate in-¬
telligentiȩ appellatist̃. Hii
semi iudei st̃: & ita tenent
euangłiũ. ut legẽ carnaliter

Expanded text:
Ebionitae ab Ebione um putant effectum. Unde competenter Ebionei pro paupertate intelligentiae appellati sunt. Hi semijudaei sunt, et ita tenent Evangelium, ut leg
Abbreviated transcription (Latin):
Bubrestas. animal. ẽ. par¬
uum initalia simile
scarabeo longe pedi
fallit int̃ herbas bouẽ
maxime unde & nom̃
habet. deuoratumq
tactu felle ita infal¬
lam ut rumpat¬

Expanded text:
Buprestis animal est parvum in Italia simillimum scarabaeo, longipedum. Fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen habet, devoratumque tacto felle ita inflammat ut rumpat
Abbreviated transcription (Latin):
Burgundiones quondam
mania ꝑcastroꝵ limi¬
tes ponti atiberio cȩsã hargl¬
re inmagnã coluerunt
gentẽ. atq ita nomen
ex locis sumpserunt. qr
crebra ꝑlimites habita
cula constituta burgos
uulgo uocant. eorũq:¬
hodieq testes sunt. in
quib prȩsumpta possessi¬
ca rebelles romanis ef¬
fecti. plusquã octogin¬
ta milia armatoꝵ ripã
rhodani fluminus inie¬
derunt & nom̃ gentis
obtinuerunt
Burgurii aburgis dicti
quia crebra plimites
habitacula constituta
burgos uocant: unde
& burgundionũ gentis
nom̃ inhesit. quos quon¬
cdam subacta germania
romani ꝑ castra disposu¬
erunt. atq: ita nomen
ex locis sumpserunt

Expanded text:
Burgundiones quondam,mania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites hcula constituta burgos uulgo uocant, eorumquhodieque testes sunt, in quibus praesumpta possessiea rebelles Romanis effecti plus quam octoginta milia armatorum ripae Rheni fluminis insederunt, et nomen gentis obtinueruntBurgarii a burgis dicti, quia crebra per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundionum gentis nomen inhaesit, quos quondam subacta Germania Romani per castra disposuerunt, atque ita nomen ex locis sumpserunt
Abbreviated transcription (Latin):
ibi quoq & rachel cum Idegł¬
beniamin peperisset
chrũ iesse patris dauid
ostenditur. Est autẽ
hic locus intribu iuicda
sexto ab hierłm miliario
positus contra meridiẽ
Bethlem iuda ciuitas da¬
uid quȩ mundi genuit
saluatorem aiebu seis
condita fertur & uocata
primũ eufrata. Quando
aut̃ ibi ia cob pecora sũa
pauit. eidem loco beth¬
lem nom̃ quodã uatici¬
nio futuri imposuit. qđ
domus panis int̃pretat᷑.
ꝑpt̃ eũ panem qui ibi
decelo descendit
inqua egri deferebant᷑.
ideo & probatica id eft
peculiaris appellatur.
quod hostias mea quon¬
dam sacerdotes lauabant

Expanded text:
Ibi quoque, et Rachel, cum Benjamin peperisset, crum Jesse patris David ostenditur. Est autem hic locus in tribu Juda sexto ab Jerusalem milliario positus contra meridiem Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descenditet aegri deferebantur: ideo et Probatica, id est, pecualis appellatur, quod hostias in ea quondam sacerdotes lavabant
Abbreviated transcription (Latin):
dethebis egyptioꝵ insyriã
ꝓfectus. apud sidonẽ regna¬
uit : eãq ꝓunciã. ex suo
nomine feniceã appellauit
psa est: ubi est terus ad quã
isuas loquit᷑: habet aũ ab
oriente arabiã : ameridie
mare rubrũ. Io¬

Expanded text:
gyptiorum in Syriam profectus apud Sidonem regnavit, eamque provinciam ex suo nomine Phoeniciam appellavit. Ipsa est ubi est Tyrus, ad quem Esaias 23 loquitur. Habet autem ab oriente Arabiam, a meridie mare Rubrum.
Abbreviated transcription (Latin):
Femellarius. feminis deditus:
quẽ antiqui mulierarũ appel-¬
morũ partes st̃ : quib in equi¬
tando tergis equoꝵ adhȩremꝰ.
Vnde & pręliatores olim sub
feminib equos amississe dice
femina: a partib femorũ
dicta: ubi sexus species. aui¬
ro distinguitur. Alii. greca
nas eẽ : tã inmulierib: quã
manimalib:  Vnde nimius
amor : a pdđ antiquos femineus

Expanded text:
Femellarius, feminis deditus, quem antiqui mulierarium vocamorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse diceFemina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. Alii Graeca nas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus
Abbreviated transcription (Latin):
excelsus. & postea uocatus
.ẽ. abraham qđ transfertur
pat̃ multoꝵ. Nã qđ sequit᷑
gentiũ non habȩtͦ in nomi¬
ne sed subaudit᷑. Nec mi¬
randũ quare cũ apud gre¬
cos & nos .a. littera uidet᷑
addita. nos S. quidẽ litte

Expanded text:
excelsus: et postea vocatus est ABRAAM  , quod transfertur pater multarum: nam quod sequitur gentium, non habetur in nomine, sed subauditur. Nec mirandum, quare cum apud Graecos et nos Α littera videatur addita: nos HE litter
Abbreviated transcription (Latin):
appellati sunt. ꝓeoquod
mariȩ uirginitati contra¬
dicunt. asserentes eam
post xp̃m natũ uiro suo
fuisse cõmixtã¬

Expanded text:
appellati sunt pro eo, quod Mariae virginitati contradicunt, asserentes eam post Christum natum viro suo fuisse commixta
Abbreviated transcription (Latin):
Ante gẽnitus. dogmate
petõgore qui negauit
quenquã sapientiorẽ.
fuisse eo qui nomina
reb imposuit

Expanded text:
Antegenitos, dogmate Pythagorae, qui negauit quemquam sapientiorem fuisse eo, qui nomina rebus imposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Coliciani heretici a quodã
cunt dm̃ non facere ma¬
la contra illud qđ scrip¬
tum. ẽ. ego dm̃ creani
mala

Expanded text:
Coluthiani haeretici, a quodam ebat Deum non facere mala, contra illud quod scriptum est, Ego sum Deus creans mala
Abbreviated transcription (Latin):
qđ idr̃ Apenninus mons appellat᷑
quasi alpes phȩnicȩ. quia
hamnibal ueniens ad
dabũ easdẽ alpes aꝑuit
immittit aꝑtas has enĩ
hamnibal post bella his¬
paniȩ aceto rupit luue
to. Et inde loca ipsa quȩ
rupit apennine alpes
uocantur.

Expanded text:
is. Apenninus mons appellatus, quasi Alpes Poeninae: quia Hannibal veniens ad Italiam easdem Alpes aperuit. immittet apertas. Has enim Hannibal post bella Hispaniae aceto rupit. Juveto. Et inde loca ipsa, quae rupit, Appenninae Alpes vocantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ore olei obstruunt᷑ hu¬
more feratur aperirȩ
quod sine pedib nascun¬
tur. Nã postea & pedes
& pennas accipiunt
hec sollertes ingene¬
randi mellis officio ad¬
signatas in colunt sedes
Pomicilia mnenarrabili
arte cõponunt. ex ua¬
riis florib fauũ condunt.
textisq ceris innumera
prole castra replent
exercitũ & reges habent.
prȩlia mouent fumũ
fugiunt. tumultu exas¬
perant᷑. has pleriq ex¬
perti sunt de boum ca¬
dauerib nasci. Nã ꝓbis
creandis uituloꝵ occi¬
soꝵ carnes uerberantur:
ut ex putrefacto cruore
uermes creentur. qui
postea efficiuntur apes
Proprie tam̃ apes uocan¬
tur exortȩ debub sic̃
scrabrones de equis. fu¬
ci demulis. uespae de
asinis

Expanded text:
one olei obstruuntur, uone olei obstruuntur, umore feratur aperire. quod sine pedibus nascuntur. Nam postea et pedes et pinnas accipiunt. Haec sollertes in generandi mellis officio adsignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte conponunt, ex variis floribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum et reges habent, proelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasperantur. Has plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci. Nam pro his creandis vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore vermes creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie tamen apes vocantur ortae de bobus, sicuti scabrones de equis, fuci de mulis, vespae de asinis
Abbreviated transcription (Latin):
re apis. ualida. ẽ. iugore
sapientiȩ & amore uir¬
tutis. Deniq regẽ suũ
summa ꝓtectione de¬
fenduntꝰ & perire ꝓeo
pulchrũ putant incolu¬
mi rege nesciunt muta¬
re iudiciũ. mentẽ infle¬
ctere. amisso fidẽ ser¬
uandi mimeris derelin¬
quunt. atq ipse sua
mella diripiunt. quod
is qui principatũ habu¬
it muneris int̾emptus
.ẽ. ltaq cũ aues aliae
uix in anno edant sin¬
gulos foctus. apes geni¬
ci cȩteroͥs fecunditate
prȩponderant Apes
quiddã canunt. Habeq
enĩ gratam in rauco illo
uocis suȩ murmure sua¬
uitatẽ. quã nos fracto
tubarũ sonitu lentius
primũ uideam᷑ imitari.
quo ftrepitii ad excitan¬
dos animos inuigorem
nichil aptius ȩstimat᷑.
& hec illis gr̃a manet
cũ pulmonẽ respirandiq
munus atq usum ne¬
quaquã habere ꝑdantur.
sed aerio uesci spiramine
Deniq siquis eas super¬
fundat oleo reuiuiscunt
eo quod uis aceti cito
illos poros qui concreti¬

Expanded text:
re apis, ualida est uigore re apis, ualida est uigore sapientiae et amore uirtutis. denique regem suum summa protectione defendunt et perire pro eo pulchrum putant. incolomi rege nesciunt mutare iudicium, mentem pretiosa, amisso fidem superflua muneris derelinquunt atque ipsae coniunx mella diripiunt, quod is qui principatum habuit muneris interemptus est. itaque cum aues aliae uix in anno edant singulos fetus, apes gemici ceteris fecunditate praeponderant. Consquiddam canunt ; habent enim gratam in rauco illo uocis suae murmure suauitatem, quam nos fracto tubarum sonitu lentius primum uidemur imitati, quo strepitu ad excitandos animos in uigorem nihil aptius extimatur. et haec illis gratia manet, plerique pulmonem respirandique munus atque usum nequaquam habere prodantur, sed aerio uesci spiramine. denique si quis eas superfundat oleo, propere necanteo quod uis aceti cito illos poros, qui concreti
Abbreviated transcription (Latin):
lulȩ conexione sui inuicẽ
fulciuntur. Quis archi¬
tectus eas docuit sexa¬
gonia illa cellarũ indis¬
creta laterũ ȩqualitate
cõponere. ac tenues int̃
domoꝵ septa ceras sus¬
pendere. stipare mella.
& intexta florib horrea
nectare quodã disten¬
dere . Cernas om̃s cer¬
tare de munere. Alias
inugilare quȩrendo ui¬
ctum. alias sollicitam
castris adhibere custodiã.
alias futuros explorare
ymbres. & speculari con¬
cursus nubiũ. alias de
florib ceras fingere. alias
rorem infusũ florib ore
colligere. nullã tamen
aliens insidiari laborib
& rãpt᷑o uitã quȩrere
habent tam̃ spitula
sua & int̃ mella fun¬
dunt uenenũ si fuerit
lȩsẽ. animasq ponunt
inuulnere. ardore uin¬
dictȩ. Ergo mediis
castroꝵ uallib humor
ille roris infunditur.
paulatimq processu
temporis in mella cogit᷑
cũ fuerit liquidius ab
exordio & coalitu cere b
florũq odore fraglare
mellis incipit suauitatẽs

Expanded text:
lulae connexione sui invicem lulae connexione sui invicem fulciuntur? Quis architectus eas docuit hexagonia illa cellularum indiscreta laterum aequalitate componere, ac tenues inter domorum septa ceras suspendere, stipare mella, et intexta floribus horrea nectare quodam distendere? Cernas omnes certare de munere, alias invigilare quaerendo victum, alias sollicitam castris adhibere custodiam, alias futuros explorare imbres, et speculari concursus nubium, floribus ceras fingere, alias rorem infusum floribus ore colligere, nullam tamen alienis insidianinsidiari laboribus et rapto uitam quaererehabent tamen spicula sua et inter mella fundunt uenenum, si fuerint lacessitae, animasque ponunt in uulnere ardore uindictae. ergo mediis castrorum uallibus umor ille roris infunditur paulatimque processu temporis in mella cogitur, cum fuerit liquidus ab exordio, et coalitu cerae florumque odore fragrare mellis incipit suauitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
morũ mansuetudine
Nã & si habet aculeum.
tam̃ eo non utitur ad
illȩ quȩ non obtemꝑa¬
uerint legib regis. pȩ¬
nitendi contentione
sẽ multant. ut moriant᷑
aculei sui uulnere Itaq¬
tantã apes reuerentiã
deuotionis obseruant.
ut nullȩ edomib exire
audeant non in aliquos
ꝓdire pastus. nisi rex fue
rit egressus. & uolatus
sibi uindicauerit princi¬
patũ. Processus aut̃ ea
rũ. ẽ. prura redolentia
ubi malantes orti florib
ubi fluens riuus ꝑgra¬
mina. ubi amȩna ripa¬
rũ. illuc ludus a lacris
iuuentutis. illic campe¬
stre exercitiũ. illic ho¬
rarũ remissio. opus ipsũ
suaue de florib deher¬
bis dulcib funclamina
castroꝵ prima ponunt᷑.
Quid enĩ aliud .E. fauus
nisi quȩdã castroꝵ species:
peniq ab his prȩsĩpibus
apium fucus arcetur
Quȩ castra quadrata
tantũ possunt habere
artis & gr̃ȩ. quantũ ha¬
bent crates fauoꝵ. inqͥb
minutȩ acrotundȩ cel¬

Expanded text:
morum mansuetudo. morum mansuetudo. Nam etsi habet aculeum, tamen eo non utitur ad illae quae non obtemperauerint legibus regis paenitenti condemnatione se multant, ut inmonantur aculei sui uulneri. qanta apes reverentia devotionis observant; ut nullae e domibus exire audeant, non in aliquos prodire pastus, nisi rex fuerit primo egressus, et volatus sibi vindicaverit principatum. 69. Processus autem est per rura redolentia, ubi inhalantes horti floribus, ubi fugiens rivus per gramina, ubi amoena riparum: illic ludus alacris juventutis, illic campestre exercitium, illic curarum remissio. Opus ipsum suave, de floribus, de herbis dulcibus fundamina castrorum prima ponuntur. Quid enim aliud est favus, nisi quaedam castrorum species? Denique ab his praesepibus apum fucus arcetur. Quae castra quadrata tantum possunt habere artis et gratiae, quantum habent crates favorum, in quibus minutae ac rotundae cel
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃i genere animantiũ
cõmunẽ om̃ib sobolem
⁊habent. unã aut̃ om̃s
incolunt mansionem.
unius patriȩ claudunt᷑
limine : In cõmune om̃ib
labor. cõmunis cibus
cõmunis opatio. cõmunis
usus & fructus . ẽ. cõmu¬
nis uolatus. Quid plura:
Cõmunis om̃ib genera¬
tio. integritas quoq: cor¬
poris uirginalis om̃ib
centur. nec libidine re¬
soluunt᷑. nec partus qua¬
tiuntur dolorib & subi¬
to maximũ filioꝵ exa¬
men emictunt. efolus
atqi herbs ore suo ꝓlem
legentes: Ipsȩ sibi regẽ
ordinant: ipsȩ sibi popłos
creant. Et licet posite
subrege : sunt tam̃ liberȩ
Nã &᷑ prȩrogatiuã iudi¬
cu tenent. & fide deuo¬
tionis affectũ. Quia &
tanquã ase substitutũ
diligunt. & tanto hono¬
rant᷑ examine Rexaũ
non sorte educitur. quia
insorte euentus. ẽ. non
iudiciũ. ut sȩpe irratio
nabili casu sortis meliorib
formatur insignib: ut
magratudine corporis
prȩstet & specie Tum
qđ inrege prȩcipuũ .ẽ.

Expanded text:
in omni genere animantium communem omnibus sobolem habent, unam omnes incolunt mansionem, unius patriae clauduntur limine, in commune omnibus labor, communis cibus, communis operatio, communis usus et fructus est, communis volatus. Quid plura? Communis omnibus generatio, integritas quoque corporis virginalis omnibuscentur, nec libidine resolvuntur, nec partus quatiuntur doloribus, et subito maximum filiorum examen emittunt, e foliis et herbis ore suo prolem legentes. Ipsae sibi regem ordinant, ipsae sibi populos creant; et licet positae sub rege, sunt tamen liberae. Nam et praerogativam judicii tenent, et fidae devotionis affectum; quia et tamquam a se substitutum diligunt, et tanto honorant examine. Rex autem non sorte ducitur; quia in sorte eventus est, non judicium, et saepe irrationabili casu sortis melioribusformatur insignibus; ut magnitudine corporis praestet et specie, tum quod in rege praecipuum est
Abbreviated transcription (Latin):
ssidr Ceroferani dicunt᷑ adepor¬
tandis cereis quando le¬
gendũ. ẽ. euangeliũ aut
Acrificiũ offerendum
Tunc enĩ accenduntur
luminaria ab eis. & depor¬
tant᷑ non adeffugandas
tenebras. dũ sol eodem
tempore rutilet. sed ad sogł¬
signum lȩticiȩ demon¬
minis corporalis illa
lux oftendatur dequa sc¬
lux uera quȩ illuminat
omnẽ hominẽ uenien¬
tẽ inhunc mundũ

Expanded text:
ine ceroferarii dicuntur, a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis et deportantur, non ad effugandas tenebras, dum sol eodem tempore rutilet, sed ad sigsignum leticie demonuminis corporalis illa lux ostendatur, de lux vera, que illuminat omnem hominem venientem