comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ꝑcipiat. quã nc nulla mala contris¬
tant. & tc̃ penitꝰ obruat᷑ suppliciis. quȩ
ut sollicite considerent. intra m̃tis archana
utrũ delectacione tantũmꝰ. an etiã consensu
deliquerit. Plerũq enĩ temptat᷑ cor. &. ex
carnis nequicia delectat᷑. & tam̃ eide nequi¬
tiȩ ex ratione renitit᷑. ut in secreto cogita¬
cionis & contristet qđ libet. & libeat quod
contristet. Nonñquã uͦ ita mens baratro
temptacionis absorbet᷑. ut nullatenꝰ remit¬
tatur. s ex deliberatione seqͥt᷑ hoc. unͣ ex
delectacione pulsat᷑. Et si facultas exte¬
rior suppetat: rerũ mox effectib interio¬
ra uota consumat. Qdͦ uidelicet si iuxta
anĩaduersio districti iudicis respicit: nͣ
ẽ iam cogitacionis culpa s oꝑis. quia & si
rerũ tarditas. foras peccatũ distulit intꝰ
hoc consensionis oꝑe uoluntas impleuit.
In pͥmo autẽ parente nr̃o didicimꝰ. qͥa tribꝰ

Expanded text:
nulla percipiat, quam nunc nulla mala contrisnulla percipiat, quam nunc nulla mala contristant, et tunc plenius absorbetur suppliciis, quae ut sollicite considerent intra mentis arcana utrum delectatione tantummodo, an etiam consensu deliquerint. Plerumque enim tentatur cor, et ex carnis nequitia delectatur, et tamen eidem nequitiae ex ratione renititur, ut in secreto cogitationis et contristet quod libet, et libeat quod contristat. Nonnunquam vero ita mens baratro tentationis absorbetur, ut nullatenus renitatur, sed ex deliberatione sequitur hoc, unde ex delectatione pulsatur; et si facultas exterior suppetat, rerum mox effectibus interiora vota consummat. Quod videlicet si justa animadversio districti judicis respicit, non est jam cogitationis culpa, sed operis; quia etsi rerum tarditas foras peccatum distulit, intus hoc consensionis opere voluntas implevit. In primo autem parente didicimus quia tribus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illa. ui oppͥmens uirginẽ. & conglutinata
ẽ anima eiꝰ cũ ea. tristẽq blandicuis delintuit.
Dina qͥppe ut mulleres uideat extraneȩ regi¬
onis egredit᷑. qnͣdo unaqueq mens sua studia
negligens. actiones alienas curans: extra habi¬
tum. atq extͣ ordinẽ ꝓpͥum uagat᷑. Qu̾ã syche
pͥnceps t̾rȩ oppͥmit. qͥa uidelicet inuentã in¬
curis exterioribꝰ diabolꝰ coerupit. & adgluti¬
nata ẽ anima eiꝰ cũ ea. qͥa unitã sibi ꝑ iniqͥ¬
tatem respicit. & qͥa mens a culpa cũ resipiscit
addicit. atq admissũ flere conat᷑. corruptor
autẽ sp̃e ac securitates uacuas ante oculos uo¬
cat. quatmꝰ utilitatẽ tristicie subtrahat. rec̾¬
te illic subiungit᷑. Tristẽq blandiciis deliuit
Modo uͦ alioꝵ facta grauiora. mͦ nil eẽ qͦd ꝑpe
tempꝰ subsequens ad penitenciã pollicetur.
ut dũ ꝑ hȩc decepta mens ducit᷑. ab intenci¬
one pęnitenciȩ suspendat᷑. qͣtmꝰ tẽ bona

Expanded text:
rginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Dina quippe ut mulieres videat extraneae regionis, egreditur quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur, quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet in curis nata est anima ejus cum ea ; quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod petempus subsequens ad poenitentiam pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur, quatenus tunc bona
Abbreviated transcription (Latin):
a peccato. s post baptismũ mortuũ tangit.
qͥ culpã post lacrimas repetit. Ammonendi stͣ
qui admissa plangt᷑. nec tam̃ desert᷑. ut an¬
te districti iucdicis oculos eis se ẽẽ similes ag¬
noscant. qͥ uenientes ad faciem quoꝵ dã homi¬
nũ. magna eis sũmissione blanduint᷑. Receden-¬
tes autẽ. inimicitias ac dampna quȩ ualent
atrocit᷑ infert̃. Qd est enĩ culpã flere. nisi hu¬
militatẽ dõ suȩ humilitatis ostendere: & qͥd
ẽ post fletũ praua agere. nͥ suꝑbas in eũ que

Expanded text:
 mortuum tangit, qui culpam post lacrymas repetit. Admonendi sunt qui admissa plangunt, nec tamen deserunt, ut ante districti judicis oculos eis se esse similes agnoscant, qui venientes ad faciem quorumdam hominum, magna eis submissione blandiuntur; recedentes autem, inimicitias ac damna quae valent atrociter inferunt. Quid est enim culpam flere, nisi humilitatem Deo suae devotionis ostendere? Et quid est post fletum prava agere, nisi superbas in eum que
Abbreviated transcription (Latin):
tenti sinũ pietatis expandit. Uocẽ gͦ post
tͣgum monentis audimꝰ. si ad iuitantẽ nos
dñm salti pꝰ peccata reu̾timur. Debemꝰ gͥ pie¬
tatẽ uocantis erubescere. si iusticiã nolumꝰ for¬
midare. qͥa tanto gͣuiori imꝓbitate contẽpnit᷑
qnͣto & contẽptꝰ adhuc uocare ñ dedignat᷑. At
cont᷑ ammonendi st̃ peccata carnis ignorantes
ut tanto sollicitiꝰ p̾cipitem ruinã metuant.
qͣnͣto altiꝰ stant. Ammonendi st̃ ut noueruit
qͥa quo magis loco p̾minenti consistunt. eo¬
crebriorib sagittis insidiatoris impetuntur.
Qͥa tanto ardentiꝰ solet erigi. qnto se robustius
conspicit uinci. Tantoq intolerabiliꝰ dedig¬
natur uinci. qnͣto contͣ se uidet ꝑ integra
infirmȩ carnis castra pugnari. Ammonendi
stͣ ut incessant̾ p̃mia suscipiant. & libent᷑
ꝓculdubio tẽptacionũ qͦs tolerant labores
calcent. Si enĩ adtendat᷑ felicitas quȩ siue

Expanded text:
rtenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post rtenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si ad invitantem nos Dominum saltem post peccata revertimur. Debemus igitur pietatem 83 vocantis erubescere, si justitiam nolumus formidare; quia tanto graviori improbitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non dedignatur. At contra admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut tanto sollicitius praecipitem ruinam metuant, quanto altius stant. Admonendi sunt, ut noverint, quia quo magis loco pcrebrioribus sagittis insidiatoris impetuntur, qui tanto ardentius solet erigi, quanto se robustius conspicit vinci; tantoque intolerabilius dedignatur vinci, quanto contra se videt per integra infirmae csunt ut incessanter praemia suscipiant, et libenter proculdubio tentationum quas tolerant labores calcabunt. Si enim attendatur felicitas quae sine
Abbreviated transcription (Latin):
indixit. S homo infaciẽ di terga dedit. cũ
suꝑbiens eiꝰ uissa contẽpsit. Nec tam̃ suꝑbientẽ
ds deseruit. qͥ ad reuocandũ hominẽ legẽ de¬
dit. Exortantes angłos misit. in carne nr̃e mor¬
talitatis apparuit. Ergo pꝰ tergũ stans nos am¬
monuit. qͥ ad recuꝑationẽ nos gr̃ȩ. etiã contẽp¬
tus uocauit. Qͥd gͥ generalit᷑ simul potuit dici
de cunctis. hoc necesse ẽ specialit᷑ sentire de
singulis. Qsi enĩ corã positꝰ dõ qͥsq uerba mo¬
nitionis eiꝰ ꝑcipit. cũ pͥusquã peccata ꝑpetret
uoluntatis eiꝰ p̾cepta cognoscit. Adhuc enĩ
ante faciẽ eiꝰ stare eͣ. necdũ eum peccando
contẽpnere. Cũ uͦ derelicto bono innocentiȩ
iniqͥtatẽ eliqgens appetit. terga iã m eiꝰ fã¬
ciem mittit. S ecce adhuc & pꝰ tergũ ds̃ sub¬
sequens monet. qͥ etiã pꝰ culpã ad se redire ꝑ¬
suadet. Adu̾sũ reuocat. cõmissa ñ respic̃. reu̾¬

Expanded text:
indixit. Sed homo in Dei faciem terga dedit, cum indixit. Sed homo in Dei faciem terga dedit, cum superbiens ejus jussa contempsit. Nec tamen superbientem Deus deseruit, qui ad revocandum hominem legem dedit, exhortantes angelos misit, in carne nostrae mortalitatis ipse apparuit. Ergo post tergum stans nos admonuit, qui ad recuperationem nos gratiae etiam contemptus vocavit. Quod igitur generaliter simul potuit dici de cunctis, hoc necesse est specialiter sentiri de singulis. Quasi enim coram Deo positus quisque verba monitionis ejus percipit, cum priusquam peccata perpetret, voluntatis ejus praecepta cognoscit. Adhuc enim ante faciem ejus stare, est necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono innocentiae, iniquitatem eligens appetit, jam terga in ejus faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergum Deus subsequens monet, qui etiam post culpam ad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, reve
Abbreviated transcription (Latin):
niliolentia sinũ suȩ pietatis expandat. cũ ꝑ
ꝓpħam dicat. Si dimiserit uir uxorẽ suã. &
illa recedens duxerit uirũ aliũ nũqͥd reuer¬
tet᷑ ad eam ult: nũqͥd ñ polluta & contami¬
nata erit mulier illa : Tu autẽ fornicata es
cũ anmatibꝰ multis. tam̃ reu̾tere ad me dic̃
dñs. Ecce de fornicante. & relicta muliere ar¬
gumentũ iusticiȩ ꝓponit᷑. & tam̃ nob̃ pꝰ lap¬
sũ redeuntibꝰ non iusticia s pietas exhibetur.
ut hinc utiq colligamꝰ si nob̃ delinqñtibꝰ tota
pietate parcit᷑. a nob̃ nec post delictũ redeunti¬
bꝰ qnͣta impbitate peccat᷑ : Aut quȩ ab illo erit
Et ert̃ oculi tui uidentes p̾ceptorẽ tuũ. & au¬
res tuȩ audient uerbũ pꝰ tergũ monentis. Hu¬
manũ qͥppe genꝰ dñs in faciẽ monuit. qͣndo
in paradyso condito homini. atq in libero ar¬
bitrio stanti. qͥd facere qͥdue ñ facere deberet

Expanded text:
nevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per nevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eam ultra? Nunquid nnata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce de fornicante et relicta muliere argumentum justitiae proponitur, et tamen nobis post lapsum redeuntibus non justitia, sed pietas exhibetur. Ut hinc utique colligamus, si nobis delinquentibus tanta pietate parcitur, a nobis nec post delictum redeuntibus quanta improbitate peccatur; aut quae ab illo erit Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis . Humanum quippe genus Dominus in faciem monuit, quando in paradiso condito homini atque in libero arbitrio stanti, quid facere, quidve non facere deberet,
Abbreviated transcription (Latin):
integra seruare noluert̃. saltĩ scissa resarciant.
Quib nimirũ necesse ẽ. ut ꝑpendant in tam
magno fideliũ numero. qu̾a multi & se illiba¬
tos custodiant. & alios ab errore conu̾tant. Qdͥ
gͥ isti dicturi st̃. si aliis in integͥtate stantibꝰ.
ipsi nec post dampna resipisct᷑: Qd dicturi stͣ
si cũ multi & alios secũ ad regnũ defert̃. hii
expectanti dño nec semetipsos reddt᷑. Ammo¬
nendi st̃ ut p̾terita amissa considerent.
qͣtmꝰ pollui in futuris erubescant dicens. for¬
pub̃tatis earũ. In egẏpto qͥppe ubera sub.¬
uigant᷑. cũ turpi mundi desiderio humanȩ
m̃tis uoluntas substernit᷑. In egỹpto puber¬
tatis mamȩ frangunt᷑. qnͣdo naturales sensus
adhuc in semetipsis integrȩ pulsantis concupis¬
centiȩ corruptione uiciant᷑. Ammonendi ft̃
peccata carnis exꝑti ut uigilanti cura conspici¬
ant pꝰ delicta nob̾ ad se redeuntibꝰ. ds̃ qnͣta be¬

Expanded text:
integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum deferunt ad regnum, hi exspectanti Domino nec semetipsos reducunt? Amonendi sunt, ut praeterita commissa considerent,  quatenus pollui in futuris erubescant, dicens: Forpubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in semetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta be
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ itaq ut si temptacionũ ꝓcellas cũ difficul¬
tate salutis tolerant: coniugii portũ petant.
Seͥptũ qpͥpe ẽ. Meliꝰ ẽ nubere qu̾a uri. Sine
culpa scilicet ad coniuigiũ ueniunt. si tam̃ nec¬
dũ meliora deuouert᷑. Nã qͥsqͥs bonũ mauis
subire ꝓposuit. bonũ minꝰ qd licuit. inlicitum
fecit. Scͥptũ qͥppe ẽ. Nemo mittens manũ suã
suꝑ aratrũ & respiciens retro: aptꝰ ẽ regno q̧¬
conspicere coniuncit᷑. si relictis bonis ampli¬
orib ad minima retorquet᷑.
lit᷑ ammonendi st̃ peccatoꝵ carnis cons¬
cii atq alitͣ ignari. Ammonendi nãq
st̃ peccata carnis exꝑti. ut mare salte̾ post
naufragiũ metuant. & ꝑditionis suȩ discͥ¬
mina uel cognita ꝑhorrescant. ne qͥ pie in¬
ꝑpetratis malis seruati stͣ. hȩc imꝓbe repeten¬
do moriant᷑. Uñ peccanti animȩ. & nͣqu̾a apec¬
cato desinenti dicit᷑. frons mulieris meretͥcis
facta ẽ tͥ. noliusti erubescẽ. Ammonendi itaq

Expanded text:
Si igitur tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum quippe est: Melius est nubere quam uri: sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod locuit illicitum fecit. Scriptum quippe est: Nemo mittens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dconspicere convincitur, si, relictis bonis amplioribus, ad minima retorquetur. Aliter admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi namque sunt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur . Peccanti animae, et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque
Abbreviated transcription (Latin):
in carne ñ querere. In monte stare ẽ. carni
carnalit non adherere. S qͥa multi stͣ qui¬
cũ scelera quidẽ carnis deserant. nec tam̃
in conuigio positi usu solũmͦ debiti uira
conseruant. exit quicde ut loth sodomã. s
tam̃ mex ad montana ñ ꝑuenit. qͥa iã dãp¬
nabilis uita relinquit᷑. s adhuc celsitudo
conuigalis continenciȩ subtilit̾ non tenetur.
et u inmediũ segor ciuitas. quȩ fugiente su¬
uet insirmũ. qͥa uidelicet cũ sibi ꝑ incontinen
dã miscent᷑ coniuges &. lapsus scelerũ fuguint.
es tam̃ uenia saluant᷑. Quasi paruã qͥpͥpe ciu.¬
tene inueniunt. in qua ab ignibꝰ defendant. qͥa
comugalis hec uita ñ quide in uͥtutibꝰ mira ẽ
stam̃ a suppliciis secura unde ipse ide loch
ad angłmi dicit. Est ciuitas hec iuxta ad
qua posũ fugere parua. & saluabor in ea. Nũ¬
sd nonmodica ẽ. & uiuet anima mea : Iueta¬

Expanded text:
in carne non quaerere. In monte stare, est carni in carne non quaerere. In monte stare, est carni carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usus solummedo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet infirmum, quia videtiam miscentur conjuges, lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. Nunquid non modica est, et vivet in ea
Abbreviated transcription (Latin):
beat. Qui enĩ fornicationis metu ꝑmisit. ꝓfec¬
to ñ stantibꝰ p̃ceptũ contulit. s ne fortasse in
terrã ruerent: lectũ cadentibꝰ ostnͣdit. Unde
adhuc infirmantibꝰ dicit. Uxori uir debitũ
reddat. similit̾ autẽ & uxor uiro. Quibꝰ dũ
in magna hone state coniuigii aliqͥd de uo¬
luptate largiret᷑. paulopꝰ addidit. Hoc autẽ
dico scłm indulgentiã. non scdm imꝑiũ.
Culpa qͥppe ẽe̾ innuit᷑. qd indulgeri ꝑhibe¬
tur. S quȩ tanto citiꝰ relaxet᷑ qnͣto ñ ꝑ hãc
inlicitũ qͥd agit᷑. s hoc qd ẽ licitũ. sub mode¬
ramine ñ tenet᷑. Qd bene loth in semetipso
expͥmit. qͥ ardentẽ sodomã fugit. s tamen
segor inueniens: neqͣquã mox montana
conscendit. Ardentẽ qpͥpe sodomã fugere ẽ.
mlicita carnis incendia declinare. Altitudo
uͦ ẽ montiũ. mundicia continentiũ. Uel certe
quasi in monte st̃. qͥ etiã carnali copulȩ in¬
herent. s tam̃ extra suscipiendȩ ꝓlis amix

Expanded text:
Qui enim fornicationis metum pręmisit, profecto non stantibus praecepta contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro. Quibus dum in magna honestate coniugii aliquid de / voluptate largiretur, adiunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium. Culpa quippe esse innuittius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agitur, sed hoc quod est licitum, sub moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana conscendit . Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium, est munditia continentium. Vel certe quasi in monte sunt qui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis adm
Abbreviated transcription (Latin):
callidꝰ mentẽ qu̾a pecato supplantat cũ de
ruina sua afflictã respicit. securitatis pesti¬
ferȩ blandiciis seducit. Qdꝰ figurate exp̃mit᷑
cũ factũ dinȩ memorat᷑. Scͥptũ qͥppe ẽ. tg̾s¬
sa ẽ dina ut uideret᷑ mulieres regionis illiꝰ.

Expanded text:
callidus mentem quam peccato supplantat, cum de callidus mentem quam peccato supplantat, cum de ruina sua afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiis seducit. Quod figurate exprimitur, cum factum Dinae memoratur. Scriptum quippe est: Egressa est Dina ut videret mulieres regionis il
Abbreviated transcription (Latin):
nes aquarũ deduxit oculꝰ meus. Diuisas qͥppe
ex oculis aqͦs deducimꝰ qnͣdo peccatis singulis
disꝑtitas lacͥmas damꝰ. Neq enĩ uno eodemq
tẽpore eque mens de om̃ibꝰ dolet. s dũ nunc
huiꝰ. nc̃ illiꝰ culpe memoria acrius tangit᷑. si¬
mul de om̃ibꝰ in singulis cõmota purgat᷑. Am
monendi st̃ ut de miscdia quã postulant
p̃sumant. ne ui immodãte afflictionis intere
ant. Neq enĩ pie dñs ante delinqnͣtiũ ocu¬
los flendo peccata opponeret. si ꝑ semetipsũ
ea districte ferire uoluisset. Constat enĩ qͥa
suo udicio absconde uoluit. qͦs miserando
pͥueniens. sibimetipsis udices fecit. Huic enĩ
scͥptũ ẽ. Preueniamꝰ faciẽ eius in confessione.
hinc paulꝰ dicit. Si nosinetipsos iudicaremꝰ.
ñ utiq iudicarem᷑. Rursũq ammonendi st̃
ut sic de sp̃e fiduciam habeant. ne tam̃ incau¬
ta securitate torpescant. Perũq enĩ hostis

Expanded text:
nes aquarum deduxit oculus meus . Divisas quippe nes aquarum deduxit oculus meus . Divisas quippe ex oculis aquas deducimus, quando peccatis singulis dispertitas lacrymas damus. Neque enim uno eodemque tempore aeque mens de omnibus dolet; sed dum nunc hujus, nunc illius culpae memoria acrius tangitur, simul de omnibus in singulis commota purgatur. 85 Admonendi sunt, ut de misericordia quam postulant, praesumaant. Neque enim pius Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata apponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit; hinc enim scriptum est: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Rursumque admonendi sunt, ut sic de spe fiduciam, habeant, ne tamen incauta securitate torpescant. Plerumque enim hostis
Abbreviated transcription (Latin):
rum. ut consũmata mala ꝑfecta diluant
lam̃ta. ne plꝰ astringant᷑ indebito ꝑpetrati
oꝑis. & minꝰ soluant᷑. infletibꝰ satiffactioĩs.
Scͥptũ qppe ẽ. Potũ dedit nob̾ in lacͥmis &
m̃sura. ut uidelicet uniꝰcuiꝰq mens. tantũ¬
penitendo conpunctionis suȩ bibat lacͥmas.
qntũ se a do meminit aruisse ꝑ culpas Am¬
monendi st̃ ut incessant᷑ admissa ante
oculos reducant. atq tuuendo agant. ut a
districto uidice uideri ñ debeant. Uñ dauid
cũ peteret dicens. auerte oculos tuos a pec-¬
catis meis. paulo suꝑuis intulit. delictũ me¬
um corã me ẽ semꝑ. Ac si diceret. Peccatũ me¬
um ne respicias postulo. qͥa hoc respic̾e̾ ipse
orũ memor ñ ero: tu autẽ memor esto. Am¬
monendi st̃. ut singula quęq admissa con¬
siderent. & dũ ꝑ unũ ꝗdq erroris sui inqͥ¬
nationẽ deflent. simul se ac totos lacͥmis
mundent. Uñ bene ꝑ iheremiã dicit᷑. cũ
uidee singula delicta pensarent᷑. Diuisio¬

Expanded text:
 ut consummata mala perfecta diluant lamenta, ne plus adstringantur in debito perpetrati operis et minus solvant in fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedit nobis in lacrimis in mensuram, ut videlicet uniuscuipoenitendo compunctionis suae bibat lacrymas, quantum se a Deo meminit aruisse per culpas. Admonendi sunt ut incessanter admissa ante oculos reducant, atque vivendo agant, ut a districto judice videri non debeant. Unde David cum peteret, dicens: Averte oculos tuos a peccatis meis , paulo superius intulit: Delictum meum coram me est semper . Ac si diceret: Peccatum meum ne respicias postulo, quia hoc respicere ipse orum memor non ero, tu autem memor esto . Admonendi sunt ut singula quaeque admissa considerent, et dum per unumquodque erroris sui inquinationem deflent, simul se ac totos lacrymis mundent. Unde bene per Jeremiam dicitur, cum Judaeae singula delicta pensarentur: Divisio
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ uberes ꝓducit. quã quȩ nullas spinas ha¬
buit. s tamen exculta. sterilem segetẽ gignit.
Ammonendi st̃ peccata carnis ignorantes. ne
suꝑioris ordinis celsitudine se cȩteris p̾ferãt
cũ ab inferioribꝰ qͣnta se meliꝰ agant᷑ ignorat᷑.
Inexamine nãq recti uidicis mutatꝰ meri¬
ta ordinũ. qualitas actionũ. Qs enĩ conside¬
ratis ipsis rerũ imagiib nesciat. qͦd in
natura ge̾marũ carbunculꝰ p̃fertur iacinc̃¬
to: S tam̃ cerulei coloris iacinctꝰ. prefer¬
tur pallenti carbunculo. qͥa & illi qͦd ordo
naturȩ subtrahit: species decoris adiungit
& hc̃ quẽ naturalis ordo pͣtulerat: coloris
qualitas fȩdat. Sic gͦ in humano genere
& qͥdam in meliori ordine deteriores st̃.
& quidã in deteriore meliores. qͥa & isti
sortẽ extremi habitꝰ bene uiuencdo trans¬
cendunt. & illi suꝑioris loci meritũ mori¬
bus non exeqnͣdo diminuunt.

Expanded text:
fructus uberes producit, quam quae nullas spinas hafructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuit, sed tamen exculta sterilem segetem gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius agantur ignorant. In examine namque recti judicis mutat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo; quia et illi quod naturae ordo subtrahit, species decoris adjungit; et hunc quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non exsequendo diminuunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sẏdon adducit᷑. qnͣdo ꝑ cõꝑationẽ uitȩ secui¬
lariũ. atq in hoc mundo fluctuantiũ. eiꝰ
qͥ munitꝰ & qͣsi stabilis cernit᷑ uita reꝓbat᷑.
Sepe enĩ nonnulli ad dñm post carnis
peccata redeuntes. tanto se ardenti in bo¬
nis oꝑibꝰ exhibent. qnͣto dãpnabiliores se
de malis uident. Et sepe qͥdã in carnis in¬
tegritate ꝑdurantes. cũ minꝰ se respici¬
unt habere qđd defleant: plene s sufficere
uitȩ suȩ innocenciã putant. atq ad fer¬
uorem sp̃c nullis se ardoris stimulis infła¬
mant. Et fit plerũq dõ gratior amore p
innocentia. Unde & uoce iudicis dicitur.
Remittunt᷑ ei peccata multa: qmͣ dilexit
multũ. & gaudiũ erit in cęlo suꝑ unũ pe
nitentẽ. qu̾ã suꝑ nonaginta nouẽ iustis
quibꝰ non opꝰ ẽ penitencia. Qdͦ citiꝰ in ipso
usu colligimꝰ. si nr̃ȩ mentis iudicia pensemꝰ.
Płꝰ namq tram diligimꝰ quȩ pꝰ spinas exarata

Expanded text:
Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecuSidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur vita reprobatur. Saepe nonnulli ad Dominum post carnis peccata redeuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent, quanto damnabiliores se de malis vident; et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habere quod defleant, plene sibi sufficere vitae suae innocentiam putant, atque ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Fit plerumque Deo gratior amore arns innocentia. Unde et voce Judicis dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum , et: Gaudium erit in coelo super uno penitente, magis quam super nonaginta novem justis, quibus non opus est poenitentia . Quod citius ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus quae post spinas exarata
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ agno cantare ẽ. cũ eo in ꝑpetuũ p̃cuncꝰ¬
tis fidelibꝰ etiã de carnis incorruptione gau
dere. Qdͦ tamen electi cȩteri canticũ audire
posstͣ. licet dicere nequeant. qͥa ꝑ caritatẽ
quidẽ in illoꝵ celsitudine lȩti st̃. quauis ad
carnis ignari. qͦd ꝑ semetipsã ueritas de hac
om̃ium. & dũ p̃dicit qͥa difficile capit᷑. au¬
dientib innuit ceptũ cũ qͣ cautela teneat᷑.
Ammonendi itaq st̃ peccata carnis igno¬
rantes. ut p̃minere uͥginitatẽ conuigiis
sciant. & tam̃ se suꝑ coniuges ñ extollant
& illud non deserant qͦd ẽẽ meliꝰ estimant.
& se custodiant qͦs inantt̃ non exaltant. Am¬
monendi st̃ ut consident. quod plerũq ac¬
tione scłarium. uita confundit᷑ continentiũ
cũ & illi ultra habitũ assumt̃ oꝑa. & isti iux¬
ta ordinẽ ꝓpͥum ñ exercitant corda. Unde
bene ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Erubesce sydon. ait
mare. Quasi enĩ ꝑ uocẽ maris ad uerecũdiam

Expanded text:
ticum Agno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de incorruptione carnis gaudere. Quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant, quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad carnis ignari, quod per semetipsam de hac omnium; et dum praedicit quia difficile capitur, audientibus innuit coeptum cum qua cautela teneatur. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super conjuges non extollant; et illud non deserant quod esse melius aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Amonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita confunditur continentium, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam
Abbreviated transcription (Latin):
spei consolatione gaudere. Et rursũ nͣ gau¬
dendo gaudere ẽ. sic de infimis animũ
attollere. ut tam̃ nͣquã definat sũma formi¬
dare. Ubi apte qͦq paulopꝰ subdidit. Pͣterit
enĩ figura huiꝰ mundi. Ac si aꝑte diceret.
Nolite constant᷑ mundũ dilige. qnͣdo & ipse
non potest que diligitis stare. Incassũ cor
qͣsi manentes figitis. dũ fugit ipse quẽ
amatis. Ammonendi st̃ comuges. ut ea in
quibꝰ sibi aliqnͣdo displicent. & pacienter¬
se inuicẽ tolerent. ut exorantes inuice sal¬
uent. Scͥptũ nãq ẽ. Inuicẽ onera ur̃a por

Expanded text:
spei consolatione gaudere. Et rursum, non gauspei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑalia ñ ualet. & tam̃ et̾nis se coniung̾e̾
ꝑ desideriũ ualet. quauis in delectacione
carnis interi iaceat. suꝑnę spei refectione
conualescat. Ꝙ si habet quȩ mundi st̃ in
usũ itineris. speret quȩ dĩ stͣ in fructu ꝑ¬
uentionis. Nec totũ se ad hoc qͦd agit con¬
ferat. nec ab eo qͦd robuste sꝑare debuit:
funditꝰ cadat. Qdͦ bene ac breuit᷑ paulus
expͥmit dicens. Qui habent uxores tanꝗͣ
non habentes sint. & qͥ flent tanqmͣ non
flentes. & qͥ gaudent tanquã ñ gauden¬
tes. Uxorẽ quippe qͦsi non habendo ha¬
bet. qui sic ꝑ illã carnali consolatione
utit᷑. ut tam̃ ñquã ad pͣua oꝑa a melioris
intencionis rectitudine eiꝰ amore flectat᷑.
Uxorẽ qͣsi non habendo htͣ. qͥ transitoria cunc
ta ẽẽ conspiciens. curã carnis ex necessitate
tolerat. s ętͣna gaudia sp̃c ex desiderio ex-¬
pectat. Non flendo autẽ flere ẽ. sic exteri¬
ora adu̾sa plangere. ut tam̃ nouerit ȩtͣnȩ

Expanded text:
t tamen aeternis se conjungere per desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
pensandũ est. qͦd cũ ihc annoꝵ duodecĩ
dicit᷑: in medio doctoꝵ sedens ñ docens.
s int̾rogans inuenit᷑. Quo exemplo scilicet
ostendit᷑ ne infirmꝰ docere qͥs audeat. si
ille puer doceri int̾rogando uoluit. qui
ꝑ diumitatis potenciam uerbũ scientiȩ
ipsis suis doctoribꝰ ministrauit. Cũ uͦ ꝑ pau¬
lũ discipło dicit᷑. p̃cipe hȩc & doce. nemo ad¬
olescentiã tuã contẽpnat. sciendũ nob̾ est¬

Expanded text:
 quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tua
Abbreviated transcription (Latin):
arrogant. uiã sibi subseqͣñtis meliora¬
tionis abscidant. & cũ arripiunt intẽpestiue
quodiñ ualent. ꝑdant etiã qd implere qnͣdoq
tẽpestiue potuissent. atq scientiã qua incon¬
grue conant᷑ ostendere. iuste ostendant᷑ ami¬
sisse. Ammnonendi st̃ ut considerent. qd pulli
auiũ si ante pennarũ ꝑfectionẽ uolare ap¬
petant. un ire in altũ cupiunt: inde in ima
mergunt᷑. Ammonendi st̃ ut considerent
qd structuris recentibꝰ. necdũq solidatis.
si lignoꝵ ponclꝰ suꝑponat᷑. ñ habitaculũ s
ruma fabricat᷑. Ammonendi st̃ ut conside¬
rent. qͦd conceptas soboles fȩminȩ si pͥusquã
plene form̃tur ꝓfert̾: neqͣͦquã domos s tu¬
mulos replent. Hic ẽ enĩ qͦd ipsa uerttas
quȩ repente qͦs uellet roborare potuisset:
ut exemplũ seq̃ntib daret. ne inꝑfecti p̾di¬
care p̃sumerent. pꝰquã plene disciplõs de
u̾tute p̾dicationis instruxit: ilico adumnx̾.

Expanded text:
arrogant, viam sibi subsequentis melioraarrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
mur ponere ẽ: p̃dicationis studiũ uolup¬
tatibꝰ carnis anteferre: ut cũ sca̾ quis studet
discere.: necesse ẽ illicitas ut curet. suggesti¬
ones edomare. De porta uͦ usq ad portã ire
est: a uicio usq ad uitiũ ꝑ qͦđ ad mentẽ
mors ingredit᷑. increpando discurrẽ. ꝑ me¬
dium uͦ castroꝵ transire ẽ tanta ȩqͣlitate
intra ȩccłam uiuere. ut qui delinquen¬
tium culpas redarguit: in nulliꝰ se debe¬
at fauorẽ declinare. Uñ & recte subiun¬
gitur. Occidat uir frẽm & amicũ suũ
mũ interficit. qͥ cũ pinienda inuenit
ab increpationis gladio nec eis qͦs per
cognationẽ diligit parcit. Si gͦ ille dĩ
dicit᷑ qͥ ad ferienda uicia zelo diuini
amoris excitat᷑. ꝓfecto se ẽẽ di denegat
qͥ m qntũ sufficit. increpare uitã carnali
um recusat. At cont᷑ ammonendi stͣ quos
a p̃dicationis officio. uel inꝑfectio uel etas
phibet. & tam̃ p̃cipitacio impellit. ne
dũ tanti sibi onus officii p̾cipitacione

Expanded text:
mur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre, ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta usque ad portam ire est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjunginterfecit, quos puniendos invenit ab increpationis gladio, nec eis quos per cognationem carnis diligit, parcit. Si ergo ille Dei dicitur, qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei negat, qAt contra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione
Abbreviated transcription (Latin):
atq alit̾ a coniugii nexib liberi. Am¬
monendi nãq stͣ conuigiis obligati ut
cũ uicissim quȩ st alteriꝰ cogitant. sic eoꝵ
qͥsq placere studeat coniugi. ut ñ displi¬
ceat conditori. Sic ea quȩ huiꝰ mundi
st̃ agant. ut tam̃ appetere quȩ dĩ stͣ
ñ om̃ittant. sic de bonis p̃sentibꝰ gaude
na ꝑtimescant. Sic de malis temꝑalibꝰ luge¬
ant. ut tam̃ consolatione integra sp̾e in bonis
ꝑheniubꝰ figant. qͣtinꝰ dũ in transitu cognosct̃
esse qd̾ agunt : in mansione sciant qͦd appe¬
tunt. Nec mala mundi cor frangant. cũ spes
bonoꝵ cȩlestiũ roborat. nec bona p̾sentis ui¬
mala cont̾ͥstant. Itaq animꝰ xp̃ianoꝵ con¬

Expanded text:
atque aliter a conjugii nexibus liberi. Adatque aliter a conjugii nexibus liberi. Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis praesentibus gaudeaa pertimescant; sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, in mansione quod appetunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vimala contristant. Itaque animus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tollit: uelud in laqueũ culpa comphendit.
Nã sicut in pͥori huiꝰ uoluminis parte iam
diximꝰ. dauid dõ amabilis rectior fuit in ser¬
uicio. quã cũ ꝑuenit ad regnũi. Seruꝰ namq
amore iusticię. dep̾hensũ adu̾sariũ ferire
timuit. rex autẽ ꝑsuasione luxuriȩ deuo¬
tum militẽ etiã sub studio fraudis extinxͣ.
Qͥs gͦ opes. qͥs potestatẽ. qͥs głam querat in¬
noxiȩ. si & illi extitert᷑ noxia. qui hȩc habu¬
it non quesita: Qs int̾ hȩc sine magni dis¬
criminis labore saluabit᷑. si ille in his culpa
int᷑ueniente turbatꝰ ẽ. qui ad hȩc fuerat
do eligente p̃paratꝰ. Ammonendi st̃ ut
considerent qd salomon qͥ post tantã sapi¬
entiã usq ad ydolatriã cecidisse descͥbit᷑.
nichil in hoc mundo pͥusqu̾ã caderet. ad¬
uersitatis habuisse memorat᷑. S concessa
sapientia funditꝰ cor deseruit. qd nulla
uł minima tribulationis disciplina custo¬
diuit.¬
lit ammonendi st̃ conuigiis obligati.

Expanded text:
llit, velut in laqueo culpa comprehendit. Nam sicut in priori hujus voluminis parte jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit non quaesita? Quis inter haec sine magni discriminis labore salvabitur, si ille in his culpa interveniente turbatus est, qui ad haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considerent quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam cecidisse describitur, nihil in hoc mundo priusquam caderet, adversitatis habuisse memoratur; sed concessa sapientia funditus cor deseruit, quod nulla vel minima tribulationis disciplina custodiviter admonendi sunt conjugiis obligati,
Abbreviated transcription (Latin):
immanis diu districtus iaceret. & tanto
post in bonis solidiꝰ surgeret. qͣnͣto pͥus fun¬
ditus euersus a pͥstino errore cȩcidisset. Qͥ
gͦ nulla adhuc agere bona ceꝑunt. a rigi¬
ditate antea suȩ pͣuitatis correp¬
tionis manu euertendi st̃. ut
ad statũ post modũ recte oꝑationis erigan¬
tur. qaͥ & idcirco altũ siluȩ lignũ succidimꝰ.
ut hoc in ȩdificii teginine subleuemꝰ. S
tam̃ non repente infabrica ponit᷑. ut ni¬
mirũ pͥus uitiosa eiꝰ uiriditas exsiccetur.
Cuiꝰ quo plꝰ in infimis humor excoquit᷑: eo
ad sũma solidiꝰ leuat᷑. At cont᷑ ammonendi
st̃. qui inchoata bona minime consũmant.
ut cauta circũspectione considerent. qͥa
dũ ꝓposita ñ ꝑficiunt. etiã quȩ fuerant
cepta conuellunt. Si enĩ qd uidet᷑ geren¬
dum sollicita intencione nͥ crescit: etiam
qͦd fuerat bene gestũ decrescit. In hoc qͥp¬
pe mundo humana anima qͣsi more naui

Expanded text:
immanis diu destructus jaceret, et tanto immanis diu destructus jaceret, et tanto post in bonis solidius surgeret, quanto prius funditus eversus a pristino errore cecidisset. Qui ergo nulla adhuc agere bona coeperunt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu evertendi sunt, ut ad statum postmodum rectae operationis erigantur, quia et idcirco altum silvae lignum succidimus, ut hoc in aedificii tegmine sublevemus; sed tamen non repente in fabrica ponitur, ut nimirum prius vitiosa ejus viriditas exsiccetur, cujus quo plus in infimis humor excoquitur, eo ad summa solidius levatur At contra admonendi sunt qui inchoata bona minime consummant, ut cauta circumspectione considerent quia dum proposita non perficiunt, etiam quae fuerant coepta convellunt. Si enim quod videtur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis
Abbreviated transcription (Latin):
cdĩ traditũ ꝑ manꝰ iniquoꝵ affigentes inte¬
remistis. que ds̃ suscitauit solutis doloribꝰ
inferni. ut uidelicet crudelitatis suȩ cogi¬
tacione districti. ȩdificationẽ scȩ p̃dicatio¬
nis qnͣto anxie quererent: tanto utilit᷑ au¬
dirent. Unde & ilico respondert᷑. Qd gͥ faci¬
emus uiri fr̃s. Quibꝰ mox dicit᷑. agite peni
tenciam. & baptitet᷑ unꝰ quisq urm. Quȩ
edificationis uerba ꝓfecto contẽpnererent.
nisi pͥus salubrit᷑ rumã sus districtionis
inuenissent. Hinc ẽ qd saulꝰ cũ suꝑ eũ celitꝰ
hix emissa resplenduit. ñ iam qͥd recte
deberet facere.s qͥd praue fecisset audiũ.
dñe quid me iubes facere: ilico adiungit᷑
quens ꝑsequutoris sui facta corripuit. nec
tam̃ ilico quȩ essont facienda monstraũ.
Ecce elationis eiꝰ fabrica iam tota corruerat
& pꝰ riunã suam humilis ȩdificari querebat.
Scũ suꝑbia destruit᷑: edificationis tam̃
uerba retinent᷑. ut uidelicet ꝑsequittor

Expanded text:
raditum, per manus iniquorum affigentes interemistis, quem Deus suscitavit solutis doloribus inferni ; ut videlicet crudelitatis suae cognitione destructi, aedificationem sanctae praedicationis quanto anxie quaererent, tanto utiliter audirent. Unde et illico respondet: Quid ergo faciemus, viri fratres? Quibus mox dicitur: Agite poeni. Quae aedificationis verba profecto contemnerent, nisi prius salubriter ruinam suae destructionis invenissent. Hinc est quod Saulus cum super eum coelitus lux emissa resplenduit, non jam quid recte deberet facere, sed quid prave fecisset, audivit. Domine, quid me jubes facere ? Illico adjungitur: quens persecutoris sui facta corripuit, nec tamen illico quae essent facienda monstravit. Ecce elationis ejus fabrica jam tota corruerat, et 94 post ruinam suam humilis aedificari requirebat, et cum superbia destruitur, aedificationis tamen verba retinentur; ut videlicet persecutor
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpͥtum ẽ. Peccatũ suũ sic̃ sodoma p̾dicaue¬
runt. nec abscondert᷑. Peccatũ enĩ suũ si so
doma absconderet: ad huc sub timore pec¬
caret. S funditꝰ frena timoris amiserat.
quȩ ad culpã nec tenebras requirebat.

Expanded text:
scriptum est: Peccatum suum sicut Sodoma praedicavescriptum est: Peccatum suum sicut Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Peccatum doma absconderet, adhuc sub timore peccaret; sed funditus frena timoris amiserat, quia ad culpam nec tenebras requirebat.
Abbreviated transcription (Latin):
unt etiã laudant. atq alit̾ qui accusat᷑
pͥua nec tam̃ deuitant. Ammonencli stͥ qui
inlicita quȩ faciunt etiã laudant. ut conside¬
rent qͦd plerũq plꝰ ore quã oꝑe delinquant.
Oꝑe nãq ꝑ semetipsos solos praua ꝑpetrant.
ore autẽ ꝑ tot ꝑsonas iniquitate exhibent.
qtͦ audientiũ mentes iniqua laudantes do¬
cent. Ammonendi st̃ gͦ. ut si eradicare ma¬
la dissimulant: saltim seminare ꝑtimescãt.
Ammonendi st̃. ut eis ꝑdicio pͥuata suffici¬
at. Rursũq ammonendi st̃. ut si mali eẽ
ñ metuunt: erubescant salt̾i uideri qͦd ft̃.
Plerũq enĩ culpa dũ abscondit᷑ effugat᷑.
qͥa dũ mens erubescit uideri. qd tam̃ eẽ
non metuit: erubescit qnͣdoq ẽẽ qd fugit
uideri. Cũ il pͣuus qͥsq se impudent᷑ inno¬
tescit. quo liberiꝰ om̃e facinꝰ ꝑ petrat. eo
etiã licitũ putat. & qd licitũ sũspicat᷑. in
hoc ꝓculdubio multipliciꝰ mergit᷑. Unde

Expanded text:
ant; atque aliter qui accusant prava, nec tamen devitant. Admonendi sunt enim qui illicita quae faciunt etiam laudant, ut considerent quod plerumque plus ore quam opere delinquant. Opere namque per semetipsos solos prava perpetrant; ore autem per tot personas iniquitatem exhibent, quot audientium mentes iniqua laudantes docent. Admonendi ergo sunt, ut si eradicare mala dissimulant, saltem seminare pertimescant. Admonendi sunt, ut eis perditio privata sufficiat. Rursumque admonendi sunt, ut si mali esse non metuunt, erubescant saltem videri quod sunt. Plerumque enim culpa dum absconditur, effugatur, quia dum mens erubescit videri quod tamen esse non metuit, erubescit quandoque esse quod fugit videri. Cum vero pravus quisque impudenter innotescit, quo liberius omne facinus perpetrat, eo etiam licitum putat; 89 et quod licitum suspicatur, in hoc proculdubio multiplicius mergitur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ne sollicitudiie trena ligarent᷑. Que gͥ cȩli¬
bem curarũ scłariũ impedim̃tũ p̃pedit. &
onera ñ euasit. Ammonendi stͣ celibes ne si¬
ne dãpnationis uidicio misceri se feminis
uacantibꝰ putent. Cũ enĩ paulꝰ fornicationis
uitiũ tot cͥminibꝰ execrandis inseruit. cuiꝰ
sit reatꝰ indicauit dicens. Neq fornicatores
neq idolis seruientes. neq adulteri. neq mol

Expanded text:
na sollicitudine ligarentur. Quem ergo caelibem curarum saecularium impedimentum praepedit, et onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnationis judicio misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, n
Abbreviated transcription (Latin):
mus. si intͣ mentiũ nr̃arũ nos claustra cons¬
tringiiꝰ. ne loqnͣdo exteriꝰ euagem᷑. ut cũ
iurtute diuina ꝑfecte induimur: tec qua¬
si a nob̾metipsis foras etiã alios instruentes
exeamꝰ. Hinc ꝑ qnͣdã sapientẽ dicit᷑. Adoles¬
cens loquere in causa tua uix. Ꝙ sibis intͣ¬
rogatus fueris: habeat iniciũ responsio
tua. Hinc ẽ qͦd ide redemptor nrͣ. cũ in cęliᷤᷤ
sit conditor. & ostensionis suȩ potenciȩ sẽꝑ
doctor angłoꝵ ante tricennale tempꝰ in
tͣra magist᷑ fieri noluit hominũ. ut uide¬
licet p̾cipitatis uim saluberrimi timoris
infunderet. cũ ipse etiã qui labi non poss
ꝑfectȩ uitȩ grãm nͣ nisi ꝑfecta ętate p¬
dicaret. Scͥptũ qppe ẽ. Cũ factus ẽẽt ihc¬
annoꝵ .xii: remansit puer ihc in iheru¬

Expanded text:
intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor aterra magister fieri noluit hominum, ut videlicet praecipitatis jugum saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam qui labi non posset, perfectae vitae gratiam nonnisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset anno
Abbreviated transcription (Latin):
sanari posse credit᷑: a multis quȩ appetit
ꝓhibet᷑. & pueris nũmos subtrahimꝰ. quibꝰ
adu̾sitas uitȩ tẽporalis humiliat. qͥa nisi
saluandos in ꝑpetuũ cerneret: erudiendos
sub disciplinȩ regimine diuina dispensa¬
tio ñ refrenaret. Ammonendi itaq ftͣ qui
in his quȩ temꝑolit̾ concupisct̾. adu̾sitatis¬

Expanded text:
sanari posse creditur, a multis quae appetit sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris nummos subtrahimus, quibus adversitas vitae temporalis humiliat; quia nisi salvandos in perpetuum cerneret, erudiendos sub disciplinae regimine divina dispensatio non frenaret. Admonendi itaque sunt qui in his quae temporalit
Abbreviated transcription (Latin):
exquirant. S cũ largientẽ dm̃ humana mens
boni oꝑis responsione nͣ sequit᷑. unde nutrita
pie credit᷑. iustius inde dãpnat᷑. Hinc enĩ ꝑ
psalmistã rursũ dicit᷑. Deiecisti eos dũ alleua¬
rent᷑. Qa uidelicet reꝓbi. cũ recta oꝑa diui¬
nis muneribꝰ ñ rependunt. cũ totos se hic de¬
serunt. & affluentibꝰ ꝓsꝑitatib dimittunt.
im̃ exteriꝰ ꝓficiunt. inde ab intimis cadt̃
hinc ẽ qͦd in inferno cruciato diuiti dicit᷑
Recepisti bona inuita tua. Idcirco enĩ bona
hic recipit & malꝰ. ut illie pleniꝰ mala reci¬
peret. qͥa hic fuerat nec ꝑ bona conuersus.
At cont᷑ ammonendi st̃. qui ea qͥdem quȩ mun¬
di st̃ concupisct̾. s tam̃ adu̾sitatis labore fa¬
tigant᷑. ut sollicita considãtione ꝑpendant
creator dispositorq cunctoꝵ. qnta suꝑ eos
gr̃a ugilat. qͦs in sua desideria ñ relaxat.
Egro qͥppe qu̾e medicꝰ desꝑat concedit. ut
cuncta quȩ concupiscit accipiat. Nã qui

Expanded text:
quia cum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, justius inde damnatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos dum allevarentur . Quia videlicet reprobi cum recta opera divinis muneribus non rependunt, cum totos se hic deserunt, et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in vita tua . Idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic plenius mala reciperet, quia hic fuerat nec per bona conversus. At contra admonendi sunt, qui ea quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui