comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me tangere. non dum enĩ ascendi ad patrẽ meum: Uade
quidem sed tamen attentius pertractare debeamus: Ihs
quippe mulierem. quae illum magistrum agno uit
& ap pel la uit. Cum hcec ei responder&. fidem docebat.
Et hortulanus ille in eius corde. tam quam inhorto suo gn¬
num sinapis seminabat. Quid est ergo: noli me tangere
& tam quam huius pro hibitionis causa querer&ur. adiun¬
xit : Nondum enim ascendi ad patrem meum. Quid est
hocsistans interra non tangitur. sedens incaelo quomo¬
do ab hominibus tanger&ur: Qui certe antequã ascen¬
der&. discipulis se tangendum oli tulit dicens. Sicut
lucas euange lista testatur. Palhate & uid&e. qui a
uel quando dixit discipulo thome : Inferdigitum tuum
huc. & uide manus meas. & affer manũ tuam. & mitte in
latus meum: Quis aũ tam sit absurdus ut dicat eum adis¬
cipulis quidem antequã ad patrẽ ascendiss& uoluisse
setangi. Amulieribus aũ noluisse. ñisi cum ascendis¬

Expanded text:
me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum: vade me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum: vade quidem, sed tamen attentius pertractare debemus. Jesus quippe mulierem quae illum magistrum agnovit et appellavit, cum haec ei responderet, fidem docebat: et hortulanus ille in ejus corde, tanquam in horto suo granum sinapis seminabat. Quid est ergo, Noli me tangere? Et tanquam hujus prohibitionis causa quaereretur, adjunxit, nondum enim ascendi ad Patrem meum. Quid est hoc? Si stans in terra non tangitur, sedens in coelo quomodo ab hominibus tangeretur? Qui certe antequam ascenderet, discipulis se tangendum obtulit dicens, sicut Lucas evangelista testatur, Palpate, et videte, quihabere : vel quando dixit discipulo Thomae, Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum. Quis autem tam sit absurdus, ut dicat eum a discipulis quidem antequam ad Patrem ascendisset, voluisse se tangi; a mulieribus autem noluisse, nisi cum ascendis
Abbreviated transcription (Latin):
Illa existimans quia ortulanus ess&. dicit ei. Dñe si tu sustu¬
listi eum. dicito mihi ubi posusti eum . & ego eum tollam. Dicit
magister. Nemo calum ni&ur mulieri. quod hortulanum
dixerit dñm. & ihm̃ magistrum: Ibi enim rogabat. hic ag¬
noscebat. Ibi honorabat hominem. a quo beneficiũ postulu¬
bat. hic recolebat doctorem. a quo discernere humana &
diuina discebat: Apellabat dominum cuius ancilla non
erat. ut per eum per uenir& ad dñm cuius erat: Aliter
ergo dominum dixit. sustulerunt dñm meum. Aliter
aũ. domine situ sustu listi eum Nam & proph&ae appellu¬
uerunt dominos eos qui homines erant : Sed alter illũ: De
quo scriptum ẽ. dñs nomen ei. Sed ista mulier quae iam
fuerat conuersa retrorsum ut uider& ihm. quando eum
putauit esse hortulanum. & cum illa utiq: loquebatur.
Quomodo rursus conuersa dicitur. ut ei dicer& rabboni.
nisi quia tunc conuersa corpore. quod nonerat putuuit.:
Nunc corde conuersa. quod erat agno uit. Dicit ei ih̃s. Noli

Expanded text:
illa existimans quia hortulanus est dixit ei: domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi, ubi posuisti eum, et ego tollam e u Magister. » Nemo calumnietur mulieri quod hortulanum dixerit dominum, et Jesum Magistrum. Ibi enim rogabat, hic agnoscebat: ibi honorabat hominem a quo beneficium postulabat; hic recolebat doctorem a quo discernere humana et divina discebat. Appellabat dominum cujus ancilla non erat, ut per eum perveniret ad Dominum cujus erat. Aliter ergo Dominum dixit, Sustulerunt Dominum meum; aliter autem, Domine, si tu sustulisti eum. Nam et Prophetae appellaverunt dominos eos qui homines erant; sed aliter illum de quo scriptum est, Dominus nomen ei . Sed ista mulier quae jam fuerat conversa retrorsum ut videret Jesum, quando eum putavit esse hortulanum, et cum illo utique loquebatur, quomodo rursus conversa dicitur, ut ei diceret, Rabboni; nisi quia tunc conversa corpore, quod non erat, putavit, nunc corde conversa, quod erat agnovit? 3. « Dicit ei Jesus: Noli
Abbreviated transcription (Latin):
mihi adista non uacat: Et uidit inquit & credidit. hic
non nulli parum attendentes. putant hoc iohannem
credidisse. quod iħs resurrexit. Sed quod sequitur non hoc
indicat quid sibi enim uult: quod statim ad iunxit. Non¬
dum enim sciebant scripturam. quia oport& eum amor¬
tuis resurgere. Quid ergo uidit: quid credidit᷑. Vidit
scilic& in ane monumentum. & credidit quod dixerat
mulier eum demonumento esse sub latum : Nondum
enim sciebant scripturam . quia oporter& eũ amortius
resurgere: Et ideo quando id ab ipso dño audiebant
Quam uis apertissime dicer&ur consu&udine audi¬
endi ab illo parabolas non intellegebant. & aliquid
aliud eum significare credebant: sed ei quae secun

Expanded text:
mihi ad ista non vacat. Et vidit, inquit, et credidit. Hic mihi ad ista non vacat. Et vidit, inquit, et credidit. Hic nonnulli parum attendentes, putant hoc Joannem credidisse, quod Jesus resurrexit; sed quod sequitur, hoc non indicat. Quid sibi enim vult quod statim adjunxit, Nondum enim sciebant Scripturam, quia oportet eum a mortuis resuscilicet inane monumentum, et credidit quod dixerat mulier, eum de monumento esse sublatum. Nondum enim sciebant Scripturam, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Et ideo quando id ab ipso Domino audiebant, quamvis apertissime diceretur, consuetudine audiendi ab illo parabolas, non intelligebant, et aliquid aliud eum significare credebant. Sublatum esse
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctum est: Cum enim iam dixiss& uenerunt ad mo¬
numentum. regressus est. ut narrar& quo modo uenerint.
atque ait: Currebant aũ duo simul. & c&era: ubi ostendit.
quod prȩcurrens. ad monumentum prior uenerit alius
ille discipulus. quem se ipsum significat. sed tamquam
posita linteamina. non tamen introut: Uenit ergo simon
teaminu posita. & sudarium quod fuerat super capud eius.
non cum lin teami nibus posi tum. sed separatim in uolutũ
in unum locum. Patamus ne nihil ista significant: ñequaquã
Id putauerim. sed ad alia festinamus. in quibus im morari
quȩstionis uel obscuritatis. alicuius nec essitate compellimur.
Nam ista quae per se ipsam manifesta sunt: Quid singulu
&iam significent quȩrere. scãe quidem delitiae sunt. sed
otiosorum quod non sumus nos: Tunc ergo introut & ille
discipulus . qui uenerat primus ad monumentum. Prior
uenit & posterior intrauit. Neque hoc utiq uacat. sed

Expanded text:
adjunctum est. Cum enim jam dixisset: Venerunt ad moadjunctum est. Cum enim jam dixisset: Venerunt ad monumentum, regresatque ait: Currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum prior venerit ille alius discipulus, quem seipsum significat, sed tanquam it linteamina posita, non tamen introivit. Quod udarium quod fuerat super caput ejus, non cum linteaminibus positum, sed separatim involutum in unum locum. Putamusne nihil ista significant? Nequaquam id putaverim, sed ad alia festinamus, in quibus immorari quaestionis vel obscuritatis alicujus necessitate compellimur. Nam ista quae per seipsa manifesta sunt, quid singula etiam significent quaerere, sanctae quidem deliciae sunt, sed otiosorum, quod non sumus nos. Tunc ergo introiit et ille discipulus qui venerat primus ad monumentum. Prior venit, et posterior intravit. Neque hoc utique vacat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uenit mane cum adhuc tenebrae essent ad monumentum.
& uid& lapidem sublatum amanumento. Una sabbati est.
quem iam diẽ dominicũ propter dnĩ resurrectionem mos
xp̃ianus appellat. Quem matheus solłs in euangelistis pri¬
mam sabbati nominauit. Currit ergo & uenit adsimonẽ
p&rũ & ad alium discipulum quẽ amabat ihs. & dicit eis.
Tulerunt dñm demonumento & nescimus ubi posuerunt eũ.
Non nulli codices &iam graeci. habent. Tulerunt dñm meũ:
quod uideri dictum potest. propensiore caritatis uel fa¬
mulatus affectu: sed hoc in pluribus codicibus. quos in prompꝰ¬
ptu habuimus. non inuenimus. Exut ergo p&rus. & ille alius
discipulus. & uenerunt admonumentum: Currebant
aũ duo simul. & ille alius discipulus prȩcucurrit citius pe¬
tro. & uenit primus admonumentum: Aduertenda hĩc
& com mendanda recapitulatio: quo modo reditum est adid
quod fuerat praeter missum. & tamen quasi hoc sequer&ur.

Expanded text:
venit mane, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum; venit mane, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum; et vidit lapidem sublatum a monumento. Una sabbati est, quem jam diem dominicum propter Domini resurrectionem mos Christianus appellat: quem Matthaeus solus in Evangelistis primam sabbati nominavit . Cucurrit ergo, et venit ad Simonem Petrum, et ad alium discipulum quem amabat Jesus; et dicit eis: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum. Nonnulli codices etiam graeci habent, Tulerunt Dominum meum, quod videri dictum potest propensiore charitatis vel famulatus affectu; sed hoc in pluribus codicibus quos in promptu habuimus, non invenimus. 7. Exiit ergo Petrus et ille alius discipulus, et venerunt ad monumentum. autem duo simul, et ille alius discipulus praecucurrit citius Petro, et venit primus ad monumentum. Advertenda hic et commendanda recapitulatio, quomodo reditum est ad id quod fuerat praetermissum, et tamen quasi hoc sequeretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ris beatissimi stephani fere omnibus gentibus declaratur.
Ac ceperunt ergo corpus ihu & ligauerunt illud linteis cum
aromatibus. sicut mos iudaeis est sepelire .: Non mihi uide¬
tur euan gelista frustra dicere uoluisse. sicut mos est iudess
sepelire. Ita quippe ni fallor ammonuit: in huius modi
officiis quae mortus ex hibentur : morem cuius que
gentis esse seruandum. Erat aũ in loco ubi crucifixus ẽ
hortus: in quo non dum quis quũ positus erat. Sic ut in
mariae uirginis utero nemo ante illũ. nemo post illũ
conceptus est: lta in hoc monumento : Nemo ante illum.
nemo post illum sepultus est. Ibi ergo propt̾ paras ceue
iudeorum quia iuxta erat monumentum. posuerunt
ihm. Ac celeratam uult in tellegi sepulturã.: neadues
perã fier& quando iam propter parasceuen. quã cena¬
puram iudei latine usitatius apud nos uocant: facere tale
aliquid non licebat. Vna aũ sabbati. maria magdulene

Expanded text:
ris beatissimi Stephani fere omnibus gentibus declaratur. ris beatissimi Stephani fere omnibus gentibus declaratur. Acceperunt ergo corpus Jesu, et ligaverunt illud linteis cum aromatibus, sicut mos Judaeis est sepelire. Non mihi videtur evangelista frustra dicere voluisse, sicut mos Judaeis est sepelire. Ita quippe, nisi fallor, admonuit in hujusmodi officiis, quae mortuis exhibentur, mortem cujusque gentis esse servandam Erat autem in loco ubi crucifixus est, novum, in quo nondum quisquam positus erat. Sicut in Mariae virginis utero nemo ante illum, nemo post illum conceptus est; ita in hoc monumento nemo ante illum, nemo post illum sepultus est. « Ibi ergo propter parasceven Judaeorum, quia juxta erat monumentum, posuerunt Jesum. » Acceleratam vult intelligperasceret; quando jam propter parasceven, quam cpuram Judaei latine usitatius apud nos vocant, facere tale aliquid non licebat. 6. Una autem sabbati Maria Magdalene
Abbreviated transcription (Latin):
OSTEA QUAM dñs ihs peractis omnibus quae
ante suam mortem. peragi oportere prȩsciebat.
quando uoluit tradidit sp̃m. Quae deinde secuta
sint. euange lista narrante uideamus. Iudei ergo
inquit quõ paras ceue erat: ut non remunerent in
cruce corpora sabbato. Frat enĩ magnus ille dies
sabbati : Rogauerunt pilatum. ut frangerentur
eorum crura & tollerentur : Non crura tollerentur. Sed hi
quibus ideo frangebantur ut morerentur . & auferentur
exligno: nependentes in crucibus. magnum diem festũ
sui diutum cruciatus horrore foedarent. Uenerunt
ergo milites & primi quidẽ fregerunt crura. Et alte¬
rius qui crucifixus est cum eo: Adl̃m autem cum uenis

Expanded text:
osteaquam Dominus Jesus, peractis omnibus quae ante suam mortem peragi oportere praesciebat, quando voluit tradidit spiritum, quae deinde secuta sint evangelista narrante videamus. Judaei ergo, inquit, quoniam parasceve erat, ut non remanerent in crSabbati rogaverunt Pilatum ut frangerentur eorum crura, et tollerentur. Non crura tollerentur, sed hi quibus ideo frangebantur, ut morerentur et auferrentur ex ligno, ne pendentibus in crucibus, magnum diem festum sui diuturni cruciatus horrore foedarent. Venerunt ergo milites, et primi quidem fregerunt crura, et alterius qui crucifixus est cum
Abbreviated transcription (Latin):
deorum : Si corrumpi non potest quodpilatus scripsit. Cor¬
rumpi potest. quod ueritas dixit : Sed iudaeorum tantum
rex xp̃s est. an & gentium. immo & gentium: Cum enim dixis¬
s& in proph&a. Ego aũ constitutus sum rex ab eo supersion mon¬
tem scm eius praedicans praeceptum eius : Ne propter montẽ
sion. solis iudaeis eum regem quis quam dicer& constitutum. Con¬
tinuo subiecit. dñs dixit adme. filius ms̃ estu. ego hodie genui
te : Postulaame & dabo tibi gentes hereditatem tuam. & posses¬
sionem tuam terminos terrae : Vnde & ipse iam per os proprir̃
loquens apud iudaeos. habeo in quit alias oues. quae non sunt
de hoc ouili. oport& me & ipsas adducere. & uocem meã audi¬
ent. & erit unus grex & unus pastor. Cur ergo magnum
uolumus intellegi in hoc titulo sacramentum. In quo scriptũ
erat rex iudaeorum. Si rex est xp̃s & gentium : quia scilic&
ole aster factus est particeps pinguedinis oleae. non olea par¬
ticeps facta est amaritudinis ole astri. Nam in eo quod de

Expanded text:
eorum? Si corrumpi non potest quod Pilatus scripsit, corrumpi potest quod veritas dixit? Sed Judaeorum tantum rex est Christus, an et Gentium? Imo et Gentium. Cum enim dixisset in prophetia, Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, praedicans praeceptum Domini; ne propter montem Sion solis Judaeis eum regem quisquam diceret constitutum, continuo subjecit, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te: postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Unde et ipse jam per os proprium loquens apud Judaeos: Habeo, inquit, alias oves quae non sunt de hoc ovili: oportet me et ipsas adducere, et vocem meam audient, et erit unus grex et unus pastor . Cur ergo magnum volumus intelligi in hoc titulo sacramentum, in quo scriptum erat, Rex Judaeorum, si rex est Christus et Gentium? Quia scilicet oleaster factus est particeps pinguedinis oleae, non olea particeps facta est amaritudinis oleastri . Nam in eo quod de
Abbreviated transcription (Latin):
sarium pertiner&. Sus cepit ergo eam insua. non in prȩ¬
dia quae nulla propriae possidebat. sed officia quae
propria dispensatione ex sequenda curabat: Dem¬
Sde subiungit. Post easciens ihs: quia omnia consum ma¬
Sta sunt: ut consum mar&ur Scriptura dicit sitio. Uas
ergo positum erat aceto plenum. Illi aũ spongiam plenũ

Expanded text:
sarium, pertineret. Suscepit ergo eam in sua, non praedia, quae nulla proprie possidebat, sed officia, quae propria dispensatione exsequenda curabat. Deinde subjungit: Postea sciens Jesus quia omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura, dicit: Sitio. Vas ergo positu
Abbreviated transcription (Latin):
pectus suum discumbere facer&. Credo ut istius euangeli
quod per eũ fuerat predicaturus diuinam excellentiam
hoc modo altius commendar& Sed inquae sua iohannes ma¬
trem dñi accepit: neque enim non ex eis erat. qui dixerunt
eI. ecce nos dimisimus om̃a & secuti sumus te. Sed ibi quoq
audierant: Quicumq: ista dimiserit propterme. ac ci¬
pi & in hoc saeculo centies. tantum. habebat ergo ille disci¬
pulus centu pliciter plura quam dimiserat: inquae sus¬
ceͥper& eius matrem. qui illa donauerat: Sed in ea soci& ate
beatus iohannes receperat centuplum: Ubi nemo dicebat
aliquid suum: sed erant illis om̃a communia. Sicut in aposto¬
sua. ubi aliquid suum nemo dice
quia paulo post in eodem libro
Quot quot enim posses sores praedio
dictum est. Ex illa hora suscepit eam dis

Expanded text:
pectus suum discumbere faceret. Credo ut istius Evangelii, quod per eum fuerat praedicaturus, divinam excellentiam hoc modo altius commendaret. Sed in quae sua Joannes matrem Domini accepit? Neque enim non ex eis erat qui dixerant ei: Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te; sed ibi quoque audierat: Quicunque ista dimiserit propter me, accipiet in hoc saeculo centies tantum . Habebat ergo ille discipulus centupliciter plura quam dimiserat, in quae susciperet ejus matrem qui illa donaverat. Sed in ea societate beatus Joannes receperat centuplum, ubi nemo dicebat aliquid suum, sed erant illis omnia communia; sicut in Apostoaccepit in sua, ubi aliquid suum nemo dicebat? An quia paulo post in eodem libro legitur, Quotquot enim possessores praediorccipere quod dictum est, Ex illa hora suscepit eam disc
Abbreviated transcription (Latin):
insua. Dese ipso dicens: Sic quippe com¬
agnoscere moriturus dequa fuerat mortaliter natus: Tunc
ergo diuina facturus: non diuinitatis sed in firmitatis mu¬
trem uelut in cognitam repellebat: Nunc aũ hu mana
iam paciens ex qua fuerat factus homo. affectu commen¬
dabat humano: Tunc enĩ quimariam creauerat. in no¬
tes cebat uirtute. Nunc uero quod maria pepererat.
pendebat incruce. Moralis igitur insinuatur locus. fac̃
quod faci endum ammon&. & ex emplosuo suos instruxit
prae ceptor bonus: ut a filiis piis impendatur cura parenti¬
bus : tam quam lignũ illud ubi erant fixa membra morien¬
tis: &iam cathedra fuerit magistri docentis: ex hac doctri¬
na sana didicerat paulus apłs quod docebat. quando dicebat.
Quid aũ tã

Expanded text:
m discipulus in sua, de seipso dicens; sic quippe agnoscere moriturus, de qua fuerat mortaliter natus. Tunc ergo divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis matrem velut incognitam repellebat: nunc autem humana jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendabat humano. Tunc enim qui Mariam creaverat, innotescebat virtute: nunc vero quod Maria pepererat, pendebat in cruce. 2. Moralis igitur insinuatur locus. Facit quod faciendum admonet, et exemplo suo suos instruxit praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus: tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri docentis. Ex hac sana doctrina didicerat Paulus apostolus quod docebat, quando dicebat: quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
& soror matris eius maria cleophe: & maria magdalenae.
Cum uidiss & ergo ih̃s matrem & discipulum stantem quẽ
diligebat: dicit matrisuae.: Mulier. ecce filius tuus.: dem¬
de dicit discipulo: ecce mater tua & ex illa hora ac cepit eã
discipulus insua. Haec nimirum est illahora de qua ihs
aquã conuersurus in uinũ dixerat matri : Quid mihi &ti¬
bi est mulier non dũ uenit horamea. hanc itaque horam
prȩdixerat : quae tunc non dũ uenerat: in qua deber&¬

Expanded text:
eophae, et Maria Magdalene. Cum vidisset ergo Jesus matrem, et discipulum stantem quem diligebat, dicit matri suae: Mulier, ecce filius tuus; deinde dicit discipulo: Ecce mater tua. Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. Haec nimirum est illa hora de qua Jesus aquam conversurus in vinum dixerat matri: Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea . Hanc itaque horam praedixerat, quae tunc nondum venerat, in qua deber
Abbreviated transcription (Latin):
quanto meli ores nobis¬
no bis fuerunt¬
Nunc autem in offen den do
ex e crabi lius
beneficio ei us
in grati ex titerunt¬
quanto be ne ficen¬
cre ati
Nec eis
satis
Fuit
desertores esse illius : uisi et nostri fierent deceptores: hocitaq
nobis magnum bonum conferret quidilexitnos sicut dilexit
xp̃m. ut propter ipsum cuius membra eẽ nos uoluit. aequales
scĩs angelis simus quibus etnatura inferiores conditisumus. &
peccato indigniores facti. quieorum fieri quales cumq. socui

Expanded text:
quanto meliores quanto meliores nobis fueruntNunc autem in offendendo exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunquanto beneficencreati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexit Christum, ut propter ipsum cujus membra nos esse voluit, aequales Angelis sanctis simus , quibus et natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque soci
Abbreviated transcription (Latin):
lorum.: natura quae ds̃ est. non angelis. sed patri potius
aequalis.: Gratiu uero qua homo est. quo modonon
excedit excellentiam cuius libet angeli cum sit una pe¬
sona carnis & uerbi.: Quam quam nondesint. qui etiã
nos angelis preferant: quia pronobis inquiunt. Non
iuxta tempus pro impus mortuus est. Hicergo non¬
non meritum nostrum
Seil dĩ miseri cor dic commen
Nam quale est. ideo se uelle laudari. quia
set aliter quam medici morte sanari. Non est
haec nostro rum gloriam meritorum: Sed medi¬
cina morborum.: An ideo. nos praeferimus
an gelis. qui a cum ͤ angeli peccauerint: Nihil
eis tale unde sanarentur in pensum est. quasi
ad huc quaeri posset : utrum ideo fuisset factũ
ratius iacebamus. Cum uero nouerimus¬
angelis malis nihil gratiae contulis se
Cur non potius
in tel legi mus. quod tanto
dam¬
na bilios eorum udicata sit culpa. quan¬
quan¬
touerat natura sub limior. Tanto¬
minus quam nos pet care
debu erunt

Expanded text:
lorum, natura qua Deus est, non Angelis, sed Patri potius lorum, natura qua Deus est, non Angelis, sed Patri potius aequalis; gratia vero qua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angelis praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non juxta tempus pro impiis mortuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia set aliter quam medici morte sanari? Non est haec nostrorum gloria meritorum, sed medicina morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum est? Quasi adhuc quaeri posset utrum ideo fuisset factum,ratius jacebamus. Cum vero noverimusngelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tantminus quam nos peccare debuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quales ipse non fecerat.: & qui a ini¬
quitas nostru
opus tius Non omni exparte
con sump serat
No uerat simul In uno quo que
nostrum
& odisse quoid feceramus . & amare
Nihil odisti horum
omnipotens esse noluisset : nisi & ineo quod oditt. esset
artgula suat artis alienum In probat uitium. amat
timen suum &iam inuitio: siuel sanatione beneficium
fecit: Naturarum enim non uitiorum conditor: ma¬
la quae odit ipse non fecit: Et demalis eisdem. uelsana¬
do ea permiseri cordiam: uel ordinando per iudicium.
bona sunt ipse quaefacit. Cum igitur eorum quae ftait
nihil oderit : quis digne possit eloqui. quantum dili¬
gat membra unigeniti sui: & quanto amplius ipsum uni¬
genitum: in quo condita sunt omnia uisibiliu & in uisibi¬
ua : quae in suis generib ordinata ordinatissime diligit.
Membra quippe unigeniti: adangelorum scõrum aequa¬
litatem gratiae suȩ largitate perducit Vnigenitus
autem. cum sit dñs omnium: procul dubio est dñs ange¬

Expanded text:
quales ipse non fecerat, et quia iniquales ipse non fecerat, et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odisse quod feceramus, et amare Nihil odisti eorum omnipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset ea regula suae artis alienum improbat vitium: amat tamen suum etiam in vitiosis vel sanatione beneficium, fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum sanctorum aequalitatem gratiae suae largitate perducit: Unigenitus autem cum sit Dominus omnium, procul dubio est Dominus Ange
Abbreviated transcription (Latin):
in con pre hensibilis est dilectio quadiligit ds̃. neque
mutabilis Neque enim ex quo ei reconciliati sumus
per sanguinem filui eius. nos coepit diligere : S ed ante
nito.
nito. &iam nos filii eius essemus.
Prius quam om¬
nino aliquid essemus. Quod ergo reconcili ati
sumus dõ permortem filii eius. non sic audiatur:
non sic accipttur. qua si ideo nos reconciliauerit e
filius. ut iam inciperet a mare quos oderat. sicut
re conciliatur mnimicus inimito. ut de inde sint
amici. & inuicem diligant quioderant inuitem.
Sed iam nos diligenti reconciliati sumus ei. Cum quo
propter peccatum inimicitias habebamus. quod
utrum uerum dicam ad testatur apostolus commen¬
dat inquit dilectionem suam ds̃ in nobis. quõ¬
ad huc cum peccatores essemus. xp̃s pronobis
Habebat traque ille erga nos¬
caritatem.
&iam cum inimicitias
operaremur ini quitatem .: Et tamen
ei ueris sime
& di uino modo
& quando nos o derat di ligebat.
Oderat enim nos

Expanded text:
incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, non coepit diligere; sed ante munito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat; sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant qui oderant invicem: sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attestetur Apostolus: Commendat, inquit, dilectionem suam Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobisHabebat itaque ille erga nharitatem, etiam cum inimicitias operaremur iniquitatem; et tamen ei verissime  divino modo, et quando nos oderat, diligebat; oderat enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo est ipse missus apatre.: Ut enim alias taceã
differentias. quas com memorare longum est. Missi
sunt certe illi cum iam homines essent. Missus aut̃
est ipse ut homo esset: &tamen superius ait. Si¬
cut me misit inmundum. & ego misi eos inmundum.
tam quam diceret. quia misistime misi eos.⁊ Ita &
hoc loco. dilexisti eos inquit. sicut me dilexisti:
quod aliud nihil aliud est. quam dilexisti eos. quõ¬
& me dilexisti. Non enim membra filii nondiligeret.
qui diligit filium.: aut aliu causa est diligendi membra
eius. nisi quia diligit eum. Sed diligit filium secundum
diuinitatem. quia genuit illum aequalem sibi.
Diligit eum &iam secundum id quod homo est: quia
ipsum uni genitum uerbum. caro factum est. Et prop¬
ter uerbumꝰ. est ei tara uerbi caro.: Nos autem diligit
quõ sumus eius membra quem diligit: & hoc ut essemus.
propter hoc nos dilexit ante quam essemus. qua propter

Expanded text:
quo modo ipse est missus a Patre? Ut enim alias taceam quo modo ipse est missus a Patre? Ut enim alias taceam differentias, quas commemorare longum est, missi sunt certe illi cum jam homines essent, missus est autem ipse, ut homo esset; et tamen superius ait: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum, tanquam diceret: Quia misisti me, misi eos. Ita et hoc loco: Dilexisti eos, inquit, sicut et me dilexisti, quod aliud nihil et me dilexisti. Non enim membra Filii non diligeret qui diligit Filium; aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi; diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitum Verbum caro factum est, et propter Verbum est ei chara Verbi caro: nos autem diligit, quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequam essemus. 6. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod ait ut cognoscat mundus. Ipsi sunt enim
mundus: non per manens inimicus. qualis est mundus.
damnationi p̃destinatus : Sed exinimico amicus esstc¬
tus.⁊ Propter quem ds̃ erat inxp̃o. mundum recon¬
cailians sibi. Ideo dixit. Ego in eis &tu inme: tam¬
quam diceret . ego in eis ad quos misistime. & tu
inmne mundum reconcilians tibi perme ⁊ Propter¬
ea sequi tur &iam illiud quod ait & dilex¬
istieos sicut & medi lexisti .: Infilio quippe nospa¬
ter diligit. quia in ipso nos elegit ante mundi con
ftcto diligit & membra eius: quae ad optauit in eum
pereum: Necideo paressumus unigenito filio.
perquem greati & recreati sumus. quia dictum est.
dilexisti eos sicut & me: Neque enim semper ac qua¬
litatem significat quidicit. Sicut illud. Ita & illud:¬
S ed aliquando tantum quiu est illud. Est &illud
aut quia est illud. ut sit & illud.⁊ Quis enim dixerit
eo prorsus modo inmunidum axp̃o apostolos missos.

Expanded text:
hoc quod ait: Ut cognoscat mundus. Ipsi sunt enim hoc quod ait: Ut cognoscat mundus. Ipsi sunt enim mundus, non permanens inimicus, qualis est mundus damnationi praedestinatus, sed ex inimico amicus effectus, propter quem Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi ; ideo dixit: Ego in eis, et tu in me, tanquam diceret: Ego in eis ad quos misisti me, et tu in me, mundum reconcilians tibi per me. Propterea sequitur etiam illud quod ait: Et dilexisti eos, sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante mundi consfecto diligit et membra ejus, quae adoptavit in eum per eum. Nec ideo pares sumus unigenito Filio, per quem creati et recreati sumus, quia dictum est: Dilexisti eos, sicut et me. Neque enim semper aequalitatem significat, qui dicit: Sicut illud, ita sed aliquando tantum, quia est illud, est et illud; aut quia est illud, ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus modo in mundum a Christo apostolos missos,
Abbreviated transcription (Latin):
quod prius dixerat cognouerunt.⁊ Sed hic quan¬
do quidem de consum matione loquitur. talis est
intellegendic cognitio: qualis erit per speciem.
non qualis nunc est per fidem.: Nam indetar or¬
do esse seruatus in eo quod paulo ante dixit
ut credat mundus.: hic autem ut cognos cat
mundus:: ibienim quem uis dixerit. ut om nest
unum sint. & in nobis unumsint. Non ait tam̃¬
sint consum mati in unum. atq i
ad didit ut credat mundus. sed ut cognoscat mundus quia
tume misisti. Quam diu enim credimus quod non ui¬
demus: non . sumus ita consum mati. quem ad modum e¬
rimus. cum meruerimus uidere quod credimus. Rec¬
tis sime igitur ibi. ut credat mundus. hic cognos cat
mundus. tamen &ibi & hic quia tu me misisti. Ut noue
IIIrimus quantum pertinet ad patris & filii in se¬
parabilem caritatem. hoc nos modo credere quo tendi¬
mus credendo cognoscere. Si aut diceret. ut cognos¬
cant quiu tume misisti: tantundem ualeret. quantũ

Expanded text:
quod prius dixerat cognoverunt. Sed hic, quanquod prius dixerat cognoverunt. Sed hic, quandoquidem de consummatione loquitur, talis est intelligenda cognitio, qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem. Nam videtur ordo esse servatus in eo quod paulo ante dixit: Ut credat mundus; hic autem: Ut cognoscat mundus. Ibi enim quamvis dixerit ut omnes unum sint, et in nobis unum sint, non ait tamSint consummati in unum; atque i; ac deinde non addidit, Ut credat mundus; sed, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti. Quamdiu enim credimus quod non videmus, nondum sumus ita consummati, quemadmodum erimus cum meruerimus videre quod credimus. Rectissime igitur ibi, Ut credat mundus; hic, Ut cognoscat mundus: tamen et ibi et hic, quia tu me rimus quantum pertinet ad Patris et Filii inseparabilem charitatem, hoc nos modo credere, quo tendimus credendo cognoscere. Si autem diceret: ut cognoscant quia tu me misisti, tantumdem valeret, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
sub iunxit. ⁊ ut sint unum sicut & nos unum sumus
Deinde addidit. Ego incis & tu inme. ut sint con summa¬
ti inunum Vbi se mediatorem inter dm̃ & homines
breuiter intimauit.: Neque enim hoc ita dictum est
tam quam pater non sit innobis
dixerit. Ego in eis &tuinme. quod dixit modo.¬
quod dixit modo.
Aut ipsi in me & ego inte
innobis: Quod ergo nuncait. Ego in eis & tu inme.
lta dictum est expersona mediatoris. Sicut illud quod
dit. ut sint consum mati inunum. ostendit eo perduci
reconciliationem. quae fit permediatorem : ut perfec¬
ta beatudine. cui nihil iam possit adici perfruamur
Onde id quod sequitur. ut cognoscat mundus qui a
tu me misisti: Non sic accipiendum puto tam quã
iterum dixerit. ut credat mundus. Aliquan do
enim & cognostere proeo quod est credere poni¬
tur. Ut est quod ait aliquanto superius. & cogno¬
uerunt uere quiu ate exii. &crediderunt qui atu
me misisti. Hoc dixit post superius crediderunt.

Expanded text:
subjunxit: Ut sint unum, sicut nos unum sumus; subjunxit: Ut sint unum, sicut nos unum sumus; deinde addidit: Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Ubi se mediatorem inter Deum et homines breviter intimavit. Neque enim hoc ita dictum est, tanquam Pater non sit in nobisixerit: Ego in eis, et tu in me, quod dixit modo: Aut ipsi in me, et ego in te, te, et ipsi in nobis. Quod ergo nunc ait: Ego in eis, et tu in me, ita dictum est ex persona Mediatoris, sicut illud quod dit: Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui nihil jam possit adjici, perfruamur. Unde id quod sequitur: Ut cognoscat mundus, quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit: Ut credat mundus. Aliquando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ut est quod ait aliquanto superius: Et cognoverunt vere quia a te exii, et crediderunt quia tu me misisti. Hoc dixit posterius crediderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tacito patrem dicit aliquid operari¬
aliquid operari
quem am modum
nec pater abopere filii separatur. quando ipso¬
quando ipso tacito
filius operari dicitur . quod nibil hominus pariter operantur
Cum ergo tacet filius inopere patris operationem suam.
humilitatem commendat ut sit nobis salubrior.
Cum uero uicissim inopere suo tacet operationem patris.
parilitatem suam commendat. ne credatur inferior
I sto modo igitur & hoc loco. nec se facit alienum apatris
opere : quam uis dixerit. claritatẽ quam de disti mihi
quia & ipse dedit eam sibi  nec patrem fecit alienum
ab opere suo. quam uis dixerit dedi eis. qui a& pater
illum deit eis:: Inseparabiliu sunt namq opera
non solum patris & filii. uerum &iam sp̃s scĩ.⁊ Sicut
aut̃ exeo quod patrem prosuis omnib rogauit. hoc
fieri uoluit ut omnes unum sint. Ita ex hoc &iam suo
beneficio quod ait. Clantatem quam dedisti mihi
dedi eis: Id fieri nihil hominus uoluit: Nam continuo

Expanded text:
tacito Patrem dicit aliqutacito Patrem dicit aliquid operari, quemadmodum nec Pater ab opere Filii separatur quando ipso tacito Filius operari dicitur quod nihilominus Pater operatur. Cum ergo tacet Filius in opere Patris operationem suam, humilitatem suam commendat, ut sit nobis salubrior. Cum vero vicissim in opere suo tacet operationem Patris, parilitatem suam commendat, ne credatur inferior. Isto modo igitur et hoc loco nec se fecit alienum a Patris opere, quamvis dixerit: Claritatem quam dedisti mihi, quia et ipse dedit eam sibi. Nec Patrem fecit alienum ab opere suo, quamvis dixerit dedi eis, quia et Pater illam dedit eis. Inseparabilia namque sunt opera non solum Patris et Filii, verum etiam Spiritus sancti. Sicut autem ex eo quod Patrem pro suis omnibus rogavit, hoc fieri voluit, ut omnes unum sint; ita ex hoc etiam suo beneficio quod ait: Claritatem quam dedisti mihi, dedi eis, id fieri nihilominus voluit. Nam continuo
Abbreviated transcription (Latin):
predestinationis pteteriti temporis uerbis. futura
significat. Quod nunc darificandus. hoc est susci¬
tandus a patre & ipse sit nos adeam claritatem sus¬
citaturus infinem. ⁊ Simile est hoc ei quod alibi dicit.
sicut pater suscitat mortuos & uiuificat. Sic filtus
quos uult uiuificat. Et quos nisi eosdem quos pater
quȩ cumq pater enim facit. non alia sedhaec & filius.
net aliter sed similiter facit . Ac per hoc suscitauit &
se ipsum etiam ipse.: Nam unde est. soluite tem plum
hoc inquit. & triduo resuscitabo illud. Pro inde
in mortalitatis claritatem. quam sibi apatre datam sibi¬
dicit. &iam sesibi dedisse intellegendus est. & si non
dicit: Ideo quippe sae pius solum patrem facere dixit
quod & ipse facit. ut cum patre quicquid est ei tribu¬
at dequo est: Sed aliquando &iam tacito patre. se
dicit facere quod facit cum patre. ut intellegamus ita
filium non eẽ apatris opere separandum: quando se

Expanded text:
praedestinationis, praeteriti temporis verbis futurum praedestinationis, praeteriti temporis verbis futurum significat, quod nunc clarificandus, hoc est suscitandus a Patre, et ipse sit nos ad eam claritatem suscitaturus in finem. Simile est hoc ei quod alibi dicit: Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Et quos, nisi eosdem quos Pater? Quaecunque enim Pater facit, non alia, sed haec et Filius, nec aliter, sed similiter facit; ac per hoc suscitavit et seipsum etiam ipse. Nam unde est: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud? Proinde immortalitatis claritatem quam sibi a Patre datam dicit, etiam sibi ipse dedisse intelligendus est, etsi non dicit. Ideo quippe saepius solum Patrem facere dicit quod et ipse facit, ut cum Patre quidquid est, ei tribuat de quo est. Sed aliquando etiam tacito Patre se dicit facere, quod facit cum Patre, ut intelligamus ita Filium non esse a Patris opere separandum quando se
Abbreviated transcription (Latin):
tiendo ab uno. nonerant unum
Deniq siuerbum
quod ait rogo. tertio
sub audiamus. uel poti¬
us quod plenius fiat u biq ponamus. Erit
huius expositio sententiae menifestior. Rogo
ut omnes unum sint. sicut tupater in me & ego inte:
Rogo ut &ipsi in nobis unum sintRogo ut mundus
leleo quippe addidit
quod dixit innobis¬
bis: ut quod unum efficimur.
Fidelissima caritate
gratiae dĩ nouerimus tribuen¬
dum ẽẽ non nobis
si tut apostolus cum dixisset:
Fuistis enim aliquando
Otenebre: nunc autem lux
inquit.⁊ & nesibi hoc tribuaetent. adiedt in dño. ⁊
De inde saluator noster rogando patrem. se hominem de¬
monstrabat  Nunc demonstrans & seipsum. quõ
cum patre ds̃ est facere quod rogat.⁊ Etego inquit cla¬
ritatem quam dedisti mihi. dediillis: Quam darita¬
tem & nisi in mortalitatem: quam natura humanu
in illu fuerat acceptura.: Nam nec ipse adhuc acte¬
perat eum. Sed more suo propter im mobilitatem

Expanded text:
tiendo ab uno, non erant unum? tiendo ab uno, non erant unum? Denique si verbum quod ait, rogo, tertio subaudiamus, vel potius, quod plenius fiat, ubique ponamus, erit hujus expositio sententiae manifestior: Rogo ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te. Rogo ut et ipsi in nobis unum sint. Rogo ut mundus eo quippe addidit quod dixit, In nobis, ut quod unum efficimur fidelissima charitate, gratiae Dei noverimus tribuendum esse, non nobis, sicut Apostolus cum dixisset: Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux, inquit ; et ne sibi hoc tribuerent, adjecit in Domino . Deinde Salvator noster rogando Patrem, se hominem demonstrabat. Nunc demonstrans et seipsum, quoniam cum Patre Deus est, facere quod rogat: Et ego, inquit, claritatem quam dedisti mihi, dedi eis. Quam claritatem, nisi immortalitatem, quam natura humana in illo fuerat acceptura? Nam nec ipse adhuc acceperat eam, sed more suo propter immobilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat: non promun¬
do rogo Promun do rogat. ut credat
quoniam est mundus. de quo scrip̾tum est. ne cũ
mundo damnemur ⁊ Promundo isto non rogat.
Pro mundo isto non rogat:
neq enim quosit predistinatus ignorat & est mun¬
dus de quo scriptum est. Nonuenit filius hominis
ut iudicet mundum Sed ut saluetur mundus per
ipsum Unde & apostolus. Ds̃ inquit erat in
xp̃o. mundum retoncilians sibi.⁊ Pro isto mundo
rogat ditens. ut munilus credat quia tu me misisti
Perbano enim fidem mundus reconciliatur do uo cui¬
qui est missus adõ⁊ Quomodo
ergo
Nisi quia non in eo causam po¬
suit. ut cre¬
dat mundus quia illi unum
sunt. tamquam ideo credat quod eos eẽ unum uidet.
cum ipse mundus sint¬
credat : Sicut orando dixit
ut omnes unum sint. orando dixit. ut & ipsi in nobis¬
ut omnes unum sint
orando dixit. ut & ipsi innobis
unum sint. Hoc est enim omnes unum sint. quod
est mundus crecdat. quõ credendo unum finit.
Perfecte unum: qui tum natura eeñt unum⁊ Dissen¬

Expanded text:
dixerat: « Non pro mundo rogo , » pro mundo rogat ut credat, quoniam est mundus de quo scriptum est: « Ne cum mundo damnemur . Pro isto mundo Dominus non rogat: Neque enim quo sit praedestinatus, ignorat. » Itemdus de quo scriptum est, Non enim venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum : unde et Apostolus, Deus, inquit, erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Pro isto mundo rogat, dicens, Ut mundus credat quia tu me misisti. Per hanc enim fidem mundus reconciliatur Deo, cuqui est missus a Deo. Quomodo ergo e misisti: nisi quia non in eo causam posuit ut credat mundus, quia illi unum sunt, tanquam ideo credat quod eos esse unum videt; cum ipse mundus sintcredat; sicut orando dixit, Ut omnes unum sint; orando dixit, Ut et ipsi in nobis unum sintorando dixit: Ut et ipsi in nobis unum sint; hoc est enim omnes unum sint, quod est mundus credat, quoniam credendo unum fiunt, et perfecte unum, qui cum natura essent unum, dissen
Abbreviated transcription (Latin):
Quõ cum auditur. humilitas custoditur: cum autem praedi¬
catur. uix non subrepit cuiꝰ uis hominum quantula cumq:
lactantia : in quautiq inquinantur pedes. Ergo ut a posto¬

Expanded text:
quoniam eum auditur, humilitas custoditur; cum autem praediquoniam eum auditur, humilitas custoditur; cum autem praedicatur, vix non subrepit cuivis hominum quantulacumque jactantia, in qua utique inquinantur pedes. 3. Ergo, ut apos
Abbreviated transcription (Latin):
repletumẽ rore. etcrines mei noctis guitis.: Etrespondetilla.
Exuime tanicamea quomodo induam eam : Laui pedes
meos. quomodo inquinabo eos:: Oad mirabile sacramentum.
Ograndem ysterium. ergonetimet inquinare pedes. ueniendo ad
eum quilauit discipulorum suorum pedes.: Timetcerte: quia
perterram uenitadeum. Quietiam interraẽ : quia suos hic con¬
etangelos dĩ ascendentes et descendentes ad filium hominis.
Siascendunt adeum propterea quia sursumẽ. quomodo ad eũ
descendunt. sinonetiam hicest.: Dicitergo eolesia. Laui
pedesmeos. quomodo inquinabo eos.: Eteis hocdicit qui prae¬
dicantxpm̃. etaperiunt illi ostium. ut habitet perfidem in
cordibus hominum.  In eis hocdicit. cum deliberant utrũ
ministerium tale suscipiant. cui seminus ideneos existimam
ut sine culpa impleant. ne forte aliis praedicantes. ipsire probi
fiant .: Tutius enim ueritas auditur. quam prȩdicatur.⁊

Expanded text:
repletum est rore, et crines mei noctis guttis. » Et respondet illa: repletum est rore, et crines mei noctis guttis. » Et respondet illa: « Exui me tunica mea; quomodo induam eam? Lavi pedes meos; quomodo inquinabo illos » ? O admirabile sacramentum! o grande mysterium! Ergone timet inquinare pedes, veniendo ad eum qui lavit suorum discipulorum pedes? Timet certe, quia per terram venit ad eum, qui etiam in terra est, quia suos hic conet Angelos Dei ascendentes et descendentes ad Filium hominis ? Si ascendunt ad eum propterea quia sursum est, quomodo ad eum descendunt, si non etiam hic est? Dicit ergo Ecclesia: Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? In eis hocdicant Christum et aperiunt illi ostium, ut habitet per fidem in cordibus hominum . In his hoc dicit, cum deliberant utrum ministerium tale suscipiant, cui se minus idoneos existimant, ut sine culpa impleant, ne forte aliis praedicantes, ipsi reprobi fiant . Tutius enim veritas auditur quam praedicatur:
Abbreviated transcription (Latin):
isto posteauiuit insaeculo. humanis affectibus terram ue¬
lut pedibus cancans. Ipsa scilicet conuersatione uitae hu¬
ius contrahit. Vndedicat: Dimitte nobis debitanrã.
acsic etiam indemundatur abeo. qui pedes lauit discipulis
suis. nec desinit interpellare pronobis.: Hic occurrerunt
excantico canticorum ec lesiae uerba. dicentis: laui pedes meos.
quomodo inquinabo eos : cum uellet lre. etaperireei qui uene¬
rat ad eam. etpulsauerat. sibiq aperiri poposcerat. Ille specio¬
sus forma praefiliis hominum: hinc questio nata ẽ.⁊ Quam
coartare noluimus angustus temporis. Ideoq: distulimus
quonam modo eclesia timeat inquinare pedes. dum per¬
git adxpm. quos baptismate lauerat xp̃i.⁊ Sicenimait.⁊
Ego dormio. etcormeum uigilat. Nox frat̾uelis mei. pulsat
adianuam.⁊ De indedicit etiam ipse.⁊ Aperimihi soror
mea. proxima mea. columbamea. perfectamea. quia caputmeũ

Expanded text:
isto postea vivit in saeculo, humanis affectibus terram veisto postea vivit in saeculo, humanis affectibus terram velut pedibus calcans, ipsa scilicet conversatione vitae hujus, contrahit unde dicat, Dimitte nobis debita nostra . Ac sic etiam inde mundatur ab eo qui pedes lavit discipulis suis , nec desinit interpellare pro nobis . Hinc occurrerunt ex Cantico canticorum Ecclesiae verba dicentis, Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? cum vellet ire, et aperire ei qui venerat ad eam, et pulsaverat, sibique aperiri poposcerat, ille speciosus forma prae filiis hominum . Hinc quaestio nata est quam coarctare noluimus angustiis temporis, ideoque distulimus, quonam modo Ecclesia timeat inquinare pedes, dum pergit ad Christum, quos baptismate laverat Christi. 2. Sic enim ait: « Ego dormio, et cor meum vigilat; vox fratruelis mei pulsat ad januam » Deinde dicit etiam ipse: « Aperi mihi, soror mea, proxima mea, columba mea, perfecta mea; quia caput meum
Abbreviated transcription (Latin):
pertractari non fraudata sed dilata expectatione patiam ini:
Aderit enim dñs. qui nos debitores facit. ut faciat etiam
nosco: donet unde reddam. qui donauit ut debeam.⁊
Don auit enim dilectionem. dequadictum ẽ: Nemi¬
ni quicquam debeatis. nisi ut inuicem diligatis. Donet
etiam sermonem. quem uideo medebere dilectis: expectati¬
onem uram̃ ad hocnempe distuleram. ut explicarem sicut pos¬
sem. quemam modum etiam perterram ueniatur ad xpm̃.
cum potius iubeamur quae sur sum sunt quaerere. non quae
superterram. Sursumenim xp̃sẽ. sedens addexteram
patris .⁊ sed profecto ethic est. propter quod saulo interra
saeuienti dicit. quidme persequeris.: Utautem hoc quae¬
rendum susciperemus. hic tractabatur quod pedes dñs dis¬
cipulis lauit. Cumiam ipsi discipuli lotiessent. nec opus
haberent. nisi pedes lauare.⁊ Ubiui sum ẽ intellegen¬
dum. quod baptismo quidem homo totus abluitur. seddũ

Expanded text:
pertractari, non fraudata, sed dilata exspectatione patiamini. pertractari, non fraudata, sed dilata exspectatione patiamini. Aderit enim Dominus qui nos debitores facit, ut faciat etiam nosco. Donet unde reddam, qui donavit ut debeam. Donavit enim dilectionem, de qua dictum est, Nemini quidquam debentis, nisi ut invicem diligatis ; donet etiam sermonem, quem video me debere dilectis. Exspectationem vestram ad hoc nempe distuleram, ut explicarem sicut possem, quemadmodum etiam per terram veniatur ad Christum; cum potius jubeamur quae sursum sunt quaerere, non quae super terram . Sursum enim Christus est sedens ad dexteram Patris: sed profecto et hic est; propter quod et Saulo in terra saevienti dicit, Quid me persequeris ? Ut autem hoc quaerendum susciperemus, id tractabatur quod pedes Dominus discipulis lavit, cum jam ipsi discipuli loti essent, nec opus haberent, nisi pedes lavare. Ubi visum est intelligendum quod Baptismo quidem homo totus abluitur; sed dum