comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Q.d. Cũ tanta sit ei potestas. ⁊ ita dextera sua
me teneat: stulticia ẽ si qͥs putat qđ tenebre.
.i. tenebrosi istius uite me ualeant ꝯculcare.
pleni ignorantia ⁊ pecẽis in hac uita. ił u
mortui recenti in morte inferi. facti illu¬
cie inter p̃r. Illos enĩ quos inuenit apudin¬
feros. dux̃ in paradisũ. hi aut̃ qui uiuunt.
iam spe sunt in paradiso. licet ñdũ re. Ioeo
erit facta illuminatio noctis. ꝙ tu d̃s illumi¬
uabis tenebras ⁊ noctẽ. ⁊ hoc ẽ. Quia tenebre
te peccoꝵ manserit. Dico illuminabitur nox:
⁊ sic̃ tenebre eiꝰ ta il. eł. quia quanta cognosẽ

Expanded text:
 Cum tanta sit ei potestas, et dextera sua ita me teneat, stultitia est si quis putat quod tenebrae, id est, tenebrosi istius vitae « me » valeant conculcare: pleni ignorantia et peccatis in hac vita, vel etiam mortui retenti in morte inferni, facti « illuciae interpretatur: illos enim quos invenit apud inferos, duxit in paradisum. Hi autem qui vivunt, jam spe sunt in paradiso, licet nondum re. Ideo erit facta illuminatio noctis, quia tu, Deus, illuminabis tenebras et noctem; et hoc est: « quia tenebrae, te peccatorum permanserit. Dico « nox illuminabitur, » et « sicut tenebrae ejus, ita et lu
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ mirabilis ꝑme. s nͥ ꝑ me confortata
ẽ .i. ñ titubat. s ita ẽ firmit̾ sita in cordib
hominũ. ut nec ꝑiculo mortis possuit ab ea
dimoueri. Ego sic mirabilẽ feci. sic confir
eam. hoc dic̃. quo ibo ego remotus a sp̃u t.
tua .i. a presenti ⁊ manifesta cognitione tua.
ꝑ faciemn ꝑsonã patris hic uitelligit᷑. ꝗͣ io faciẽ
nominat. qr omnia p̃sentia sunt ei quas in
facie sita.P Nusquã possum faciẽ uł spm̃
effugere. qi si ascendero in .e. si c̃ uere ascendt
nec feci miracula nec n p̃dicaui. sumpsero
diluculo.i. in resurrectione facta diluculo.⁊
uiuens uita mortali. Ap̃e enĩ resurgens ex mor¬
tius ia ñ moritur. Quod aut̃ ipse extra mundi
uitã inueret. significauit ẽ stetit inlittore
discipulis nauigantib inmari. qđ significa¬
bat in eis qd adhuc uita mortali uiuerent. Aũqͦ
nͦ xp̃c resurgeret. cũ discipłi nauigarent. ꝓ̃e
pelib suꝑ mare ambulauit: signifieans in

Expanded text:
e mirabilis, sed etiam per me « confortata est » et non titubat, sed ita firmiter est sita in cordibus hominum, ut nec periculo mortis possint ab ea dimoveri: ego sic mirabilem feci, sic conforteam. Hoc dicit: « Quo ibo, » ego remotus « a Spirittua, » id est a praesenti et manifesta cognitione tua? Per faciem personam Patris hic intelligit, quam ideo faciem nominat, quia omnia praesentia sunt ei quasi in facie sita. Nusquam possumus faciem effugere, quia « si ascendero in coelum, » sicut vere ascendit,nec feci miracula, nec etiam praedicavi, « sumpsero diluculo, » id est, in resurrectione facta diluculo, ivens vita mortali. Christus enim resurgens a mortuis, jam non moritur . Quod autem ipse extra mundi vitam viveret, significavit cum stetit in littore, discipulis navigantibus in mari , quod significabat in eis, quod adhuc vita mundi viverent. Antequam Christus resurgeret, cum discipuli navigarent, ipse pedibus desuper mare ambulavit, significans in
Abbreviated transcription (Latin):
anteꝗͣ fierent. Id̃o inquã intellexisti. p̃uidi¬
sti nsimilia: quia non ẽ ser. sine re uñ alia tͦns¬
latio habet non est dolus. in lingua mea.
sum diẽ se in lingua non peccasse in quo gra¬
uiuis ẽ stare. ĩnuit se necͥaliis cecidisse. ⁊ ꝑ hoc
iuoitiũ ⁊uias. ac filiorum eius. qr dolosas cog¬
nouisti tibi displicuerunt: me aut̃ ꝑ omĩa
cognoscendo nichil ime inuenisti. inquo
offenderetur oculus tuus Ecce. Quid singła¬
nitate ña. ⁊omnia antiqua. ueluti de diui¬
tem. ⁊ suꝑ me formatũ hominẽ posuisti. in.t.¬

Expanded text:
 intellexisti, praevidisti, » et similia, « quia non est sermo » sine re. Unde alia dicit translatio, « non dolus, in lingua mea: » cum dicit se in lingua non peccasse, in qua gravius est stare, innuit se nec in aliis cecidisse: et per hoc judicium et vias, ac filiorum ejus, quia dolosa cognovisti, displicuerunt tibi: me autem per omnia cognoscendo, nihil in me invenisti in quo offenderetur oculus tuus. « Ecce, » quid t » omnia « antiqua » mea, veluti de divitem; et « super me, » formatum hominem, « posuisti
Abbreviated transcription (Latin):
prima .p. clamat ad dñm. ne mala cogitet.
ut si male cogitau̾it ne cogitationes sue ꝓ
tur ne suã defendat maliciã. ad qd̾ uidet
se ꝓnum non tm̃ exnatura carnis s etiã
exmalorũ consortio. qui hȩc omia faciunt.
qui ⁊ male cogitantes mala faciunt. et su
reptiones iustorum quã adulationes pec¬

Expanded text:
prima parte clamat ad Dominum, ne male cogitet: vel et si male cogitet, quod cogitationes suae non tur, ne suam defendat malitiam, ad quod videt se pronum non tantum ex natura carnis, sed etiam ex malorum consortio, qui haec omnia faciunt: qui et male cogitantes, mala loquuntur, et suarectiones justorum quam oleum, id e
Abbreviated transcription (Latin):
qui q malum ẽ odit. ⁊ quod ineo ex deo ẽ bonũ.
sicreaturã dĩ diligit. Et quia sic oderam: siẽ
odio habentes. Hel si sit in li̾tera accipient ĩ u¬
eis. sicddicamꝰ. Si occidis deus. pec. in pecc̃is. et
conuertes adiusticiã ita dicens obstinatis in

Expanded text:
qui quod malum est odit, et quod est ex Deo, scilicet creaturam, diligit: et quia sic oderam, sicut me habentes odio. Vel si sit in littera, « accipiant in » sic dicamus: Si occideris, Deus, peccatores in peccatis, et convertes ad justifiam, ita dicens obstinatis in
Abbreviated transcription (Latin):
mica. Sic illum predico in camelo: quomͦ ⁊in pulicẽ.
bra eẽ dunsa. Habet sex pedes: habet duos ocłos: habet
os. habet uentrem. habec ⁊ tubam uocis: habet zalassi
consi derauerimus menbra corpus non inuenis: ⁊ cam̃
magnificat᷑ deus. qr sine corꝑe menbrasunt omnia
Nimis ꝓfunde facte sunt cogitaciones tuȩ. Quodcum¬
q cogitauero: inuemire ñ possum. Abyssus iudicia clo
Oꝓfundum diuitiarũ. ⁊ sapientiȩ ⁊ scientiȩ dei. Dicã
rego cum eccłaste. Uixi. sapiens efficiar: ⁊ ipsa longul
facta ẽ. ame. Hongius multo quam erat. Et ꝓfunda quis
inuenire pot̃: Eccłastes quod dicit: hocẽ Antequã cogi¬
cationem meam in oꝑe ponerem: ñ uidebam magnificẽ¬
tiam dei.Qixi. sapiens efficiar: hoc ẽ querere debeo raciones
singlarum causarum: ⁊ ipsa longe facta ẽ. ame. hongius
multo quam erat: hoc ẽ. sapientiani quã ante ñ in¬

Expanded text:
mica: sic illum praedico in camelo, quomodo et in culicmica: sic illum praedico in camelo, quomodo et in culicmembra divisa. Habet sex pedes, habet duos oculos, habet os, habet et ventrem, habet et tubam vocis, habet et alas. Si consideraveris membra, corpus non invenis, et tamen magnificatur Deus, quia sine corpore membra sunt omnia. Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae. Quodcumque cogitavero, invenire non possum. Abyssus judicia tua. O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei. Dicam et ego cum Ecclesiaste: Dixi, sapiens efficiar, et ipsa longius facta est a me: longius multo quam erat. Et profunda quis invenire potest ? Ecclesiastes quod dicit, hoc est: Antequam cogitationem meam in opere ponerem, non videbam magnificentiam Dei. Dixi, sapiens efficiar, hoc est, dixi, debeo quaerere rationes singularum causarum, et ipsa longe facta est a me, longius multo quam erat, hoc est, sapientiam quam ante non in
Abbreviated transcription (Latin):
germen uireat. ⁊ deinde uideo quomodo quasi flossioqͦ¬
modo flos cadat. ⁊ ipse flos uertat᷑ inpomum. Uideo pai¬
latm ꝑsingłos dies. in singła tempora michi naturam
opari: ⁊ in meos cybos crescere. Uideo quomodo as̃ inꝰ
nib michi laborat. ut nichil michi desit: ⁊ ꝓpt̾ea exul¬
cabointe dñe. Quam magnificata sunt oꝑa cua dñe In
hoc loco marchion ⁊ manicheus erumpunt. Quideñ
dicunt: Si omnia ds̃ fecit. ⁊ mucilitatem hominũ fẽ
quid necesse fuit formicam facere ⁊pulicẽ: Ego tibibre¬
uiter respondeo. Ut ostenderetur o homo fragilitas cua
Qui enm cogitationem cuam in celoponis: respice. u¬
deris aformica: ⁊ concremescis. Qui dirigeris incȩlum:
cogitatio cua transcendit acȩlum: ecce a formica uul¬
neraris. Quam magnificata sunt oꝑa tua ddnẽ. Parua
quidem corꝑa. s magna ratio. singłi habent utilicates
suas. Ego sic miror dñm in elefante: quomodo ⁊ infor¬

Expanded text:
germen viret. Et deinde video quomodo flos fit: quogermen viret. Et deinde video quomodo flos fit: quomodo flos cadat, ipse et flos vertatur in pomum. Video paulatim per singulos dies, in singula tempora mihi naturam operari, et in meos cibos crescere. Video quomodo Deus in omnibus mihi laborat, ut mihi nihil desit. Propterea exsulto in te, Domine. Quam magnificata sunt opera tua, Domine! In hoc loco Marcion et Manichaeus erumpunt. Quid enim dicunt? Si omnia Deus fecit, et in utilitatem hominum fecit: quid necesse fuit cimicem facere et pulicem? Ego tibi breviter respondeo: ut ostenderetur, o homo, fragilitas tua. Qui enim cogitationem tuam in coelum ponis, respice, morderis a cimice, et contremiscis. Quid erigeris in coelum, et cogitatio tua transcendit in coelum? Ecce a pulice vulneraris. Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Parva quidem corpora, sed magna ratio. Singula habent utilitates suas. Ego sic miror Dominum in elephantis, quomodo et in for
Abbreviated transcription (Latin):
pora: S scđm disposicionem. dñi: omnia seruiunt. Cȩ¬
lum seruit. ⁊ t̾ra seruit: ⁊ infelix ego homo non sermio.
Ueniamus ad minuta animalia. Dimitco nunc de
elefantis: dimitto deleomibꝰ: dimitto de diu̾sis anima¬
ub uemio adminuta animalia. Respice apem. respi¬
ce formicã. Uide corpus. ⁊ inquire sapientiam. Maior
ẽsapientia: quam corꝑis magnitudo. Apes ⁊ formica
cogitant hyemen ẽẽ. uenturũ: ⁊ monachus ⁊xꝑianus
non cogitat iudicium eẽ. uenturum Ille cogitant
qm̃ fame ꝑiclitari possint siñ laborauerint: nos non co¬
gtamus. quia sine oꝑe corquebimur ingehenna: Hoc
totum quare dixi: Quia scriptum ẽ. Quia delectasti
me dñe infactura tua. Quodcumq aspexero: delectat
me. Intelligo enim factorem: ⁊benedico dm̃. Et ino¬
pib manuũ tuarum exultabo. Uideo arborẽ.: ⁊ con¬
sidero qm̃ cortiee arbor. quasi cunica uestiat᷑. quasi

Expanded text:
pora, sed secundum dispositionem Domini omnia serviunt. Coepora, sed secundum dispositionem Domini omnia serviunt. Coelum servit, et terra servit, et infelix ego homo non servio. Veniamus ad minuta animalia: dimitto nunc de elephantis, dimitto de leonibus, dimitto de diversis animalibus, venio ad minuta animalia. Respice apem, respice formicam: vide corpus, et inquire sapientiam . Major sapientia, quam corporis magnitudo. Apes et formicae cogitant hyemem esse venturam; et monachus et Christianus non cogitant judicium esse venturum. Illae cogitant quoniam fame periclitari possunt, si non laboraverint in gitamus, quia sine opere torquebimur in gehenna. Hoc totum quare dixi? Quoniam nunc scriptum est: Quia delectasti me, Domine, in factura tua. Quodcumque aspexero, delectat me. Intelligo enim factorem, et benedico Deum. Et in operibus manuum tuarum exsultabo. Video arborem, et considero quomodo cortex arbo
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim pot̾at isrł̃ popłs uidere mist̾ia dei: quia m
caliginem ñ in trauerat dei. Indeca cordo psalt̃o: cum
cantico in cythara.Simpliciter dico. quocienscũq leua¬
mus manus sine cogitationib ⁊disceptacionib inde¬
cacordo psallim᷑ O dño. Indecacordo psalt̾io: cũ cas¬
aco incrtara. In cythara nr̃a. ⁊ corpris ⁊anima ⁊ sp̃sõ¬
cordis cõposita sunt. Quia delectastime dñe infactura
tua:⁊in oꝑibmanuũ cuarum ȩxultabo. Aꝑianus quod¬
cumq uiderit. semꝑ ȩdificat᷑. Monachum nichil des-¬
truet: nisi peccatum. Quodcũq aspexeris: edificium
cuum ẽ Uides cȩlum. uides solem. uides lunani uides stel¬
ias: hoc edificat te. Debes enim cogitare ⁊ dicere. Si cȩlũ
Nides t̾ram. uides animalia ⁊omnia quȩ in t̾ra sunt.
⁊hocconfer ad ammum tuum. ⁊ edificat te:⁊ dic ani¬
mo cuo. Omnia in suo tempore currunt. Siquidem uer.
estas. aucumnus. ⁊ yhemps. nunquid mutant᷑ hec tem¬

Expanded text:
s videre mysteria Dei: quia in caliginem Dei non intraverat. In decachordo psalterio, cum cantico et cithara. Simpliciter dico, quotiescumque levamus manus sine cogitationibus et disceptationibus, in decachordo psallimus Domino. In decachordo psalterio, cum cantico in cithara. In cithara nostra, et corpus, et anima, et schordis composita sunt. Quia delectastione, Domine, in factura tua, et in operibus manuum tuarum exsultabo. Christianus quodcumque viderit, semper aedificatur. Monachum nihil destruet, nisi peccatum. Quodcumque aspexeris, aedificium tuum est. Vides coelum, vides solem, vides stellas, vides lunam, hoc aedificat te. Debes enim cogitare et dicere: Si sol, eVides terram, vides animalia, et omnia quae in terris sunt, et hoc confer cum animo tuo, et aedificat te, et dic animo tuo: Omnia in suo tempore currunt. Siquidem ver et aestas, autumnus et hyems, numquam mutantur haec tem
Abbreviated transcription (Latin):
echyopum: hi u fuerunt illic. Alienigenas uocat ad distin¬
cdionem isrł. Nos sumus aliengenȩ et tirus. Tyrus interpre¬
tatatur tribulatio: hoc ẽ. sor. Et popłs ethiopum: niger et
inpeccatorum sordib in uoluptus. Et popłs ethiopum. Hoc
ẽ. quod dicit. Ethiopia preueniet manus eius deo. Ecce ali¬
enigenȩ et thyrus et popłs ethiopum. Quod drͣ hoc ẽ. Illi
qui ante alien erant: illi qui ante erant intribulatione:
quierant positi incorde maris. Orͣ enim de tyro. Tyruspo¬
sita in corde maris. Illi qui prius erant in mari et fluctib
tundebantur: et postea inuenti sunt in eccłia. Et popłs echi-¬
opum. Nos quondam ethiopes fuimus: echiopes uitiisatq
peccatis. Qui qm̃ peccata nos nigros fecerunt. s postea
audiuimus. lauamini mnundi estote. et diximus. lauabis mee
suꝑ niuem dealbabor: nos ergo ethiopes uersisumus incan¬
aorem.Ecce alienigene et grus et popłs echiopum. hifuert

Expanded text:
Aethiopum, hi fuerunt illic. Alienigenas vocat ad distinAethiopum, hi fuerunt illic. Alienigenas vocat ad distinctionem Israel. Nos enim sumus alienigenae, et Tyrus. Tyrus interpretatur tribulatio, hoc est, sor: et populus Aethiopum niger, et in peccatorum sordibus involutus. Et populus Aethiopum. Hoc est, quod dicitur: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . Ecce alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum. Quod dicitur, hoc est: Illi qui ante alieni erant, illi erant in tribulatione: qui erant positi in corde maris. Dicitur enim de Tyro: Tyrus posita in corde maris. Illi igitur qui prius erant in mari, et fluctibus tundebantur, postea inventi sunt in Ecclesia. Et populus Aethiopum. Nos quondam Aethiopes fuimus, Aethiopes vitiis atque peccatis: quoniam peccata nos nigros fecerant, sed postea audivimus: Lavamini, mundi estote . Et diximus: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Nos ergo Aethiopes versi sumus in candorem. Ecce alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Ila quȩ quondam ambulabat in lataet spaciosa ua
quȩ auicit ad mortemi. illa quȩ suꝑba erat. et habebat impetũ
acrumam: postea conuersa ẽ. inhumilitatem. Memor ero ra¬
ab et babilonis. Babilon interpretat᷑ confusio. Uidete quid d¬
cat. Nonsolum raab memor ero: s etiam et babylonis. Quȩ¬
cumq anima uitiis peccatisq confusa ẽ: babilonest.Et ba¬
hilonis scientib me. Hidete quid dicat. Ricet aliquis raab
fuerit. licet aliquis babilon fuerit: camen memor ero quicũ¬
q me scierit. Ergo si fuerimus raab et babilon etiam: debe¬
imus ẽẽ. securi. et dicere. Dñs qixic. Memor ero raab et babilo¬
nis. S: uidete quid sequicur: Scientib me. fuerunt raab et
babilon: s postea conu̾sisunt adme. Memorero raab et ba¬
locuitus ẽ: nunc uero aꝑtius loquit᷑. uocationem gentiũ.
hidece enim quid dicat. Ecce aliengene et tyruset popłs

Expanded text:
cat. Illa quae quondam ambulabat in lata et spatiosa via cat. Illa quae quondam ambulabat in lata et spatiosa via quae ducit ad mortem : illa quae superba erat, et habebat impetum ad ruinam, postea conversa est in humilitatem. Memor ero Raab, et Babylonis. Babylon interpretatur confusio. Videte quid dicat: Non solum Raab memor ero, sed etiam Babylonis: quaecumque anima a vitiis peccatisque confusa est. Et Babylonis scientium me. Videte quid dicat: Licet aliquis Raab fuerit, licet Babylon fuerit: tamen memor ero quicumque me scierit. Ergo si fuerimus Raab, et Babylon, etiam debemus esse securi, et dicere: Deus dixit: memor ero Raab, et Babylonis. Sed videte quid sequitur: Scientium me. Fuerunt Raab et Babylon, sed postea conversi sunt ad me. Memor ero Raab et Balocutus est: nunc vero apertius loquitur ad vocationem gentium. Videte enim quid dicat: Ecce alienigenae et Tyrus, et populus
Abbreviated transcription (Latin):
exploratores linum ipsius uerterent in candore. Quidigit᷑:
Lat illis consilium. et dicit. Expectate hic trib dieb slone¬
rat una dies. non duo: nisi tres dies. Uidece quid dicat Expea¬
cate trib dieb Non nominat tres noctres. ẜ cresdies: quia ill¬
minatum habebat cor. Et deinde dic̃. & pꝰ tres dies. Ec quidai¬
cit: Et nolite inquit ire ꝑcampestria. s in montana conscendi¬
te. Eccłiȩ enim fides: non est inuallib s in montib constituta.
Iericho ergo postea subuertit᷑ ab iħu: et ista sola meretrie reset¬
uatur in columis. Ergo hoc arͣ memor ero raab. Hoc ẽ. quȩ sus¬
cepit exploratores meos: et ego in die iudici memor ero eius Ale¬
morero raab. Naab quid interpretatur: Diximus scdtm hyste¬
riam. Dicamus et scđm nominis int̾pretatione: et iusta a¬
nagogem. Naab dupliciter interpretat᷑. Aut interprecat la¬
acudo: aut certe interpretatur suꝑbia. Ergo undete quid ai¬

Expanded text:
exploratores linum ipsius verterent in candorem. Quid igitur? exploratores linum ipsius verterent in candorem. Quid igitur? Dat illis consilium, et sic dicit: Exspectate his tribus diebus. Non erat una dies, non duo, nisi tres dies. Videte quid dicat. Exspectate tribus diebus. Non nominat tres noctes, sed tres dies: quia illuminatum habebat cor. Et deinde dicit post tres dies. Et quid dicit: Nolite, inquit, ire per campestria, sed in montana conscendite. Ecclesiae enim fides non est in vallibus, sed in montibus constituta. Jericho ergo postea subvertitur ab Jesu, et ista sola meretrix reservatur incolumis. Ergo hoc dicitur: Memor ero Raab, hoc est, quae suscepit exploratores meos, et ego in die judicii memor ero ejus. Memor ero Raab. Raab quid interpretatur? diximus secundum historiam: dicamus et secundum nominis interpretationem. Juxta anagogen Raab dupliciter interpretatur. Aut interpretatur latitudo: aut certe interpretatur superbia. Ergo videte quid di
Abbreviated transcription (Latin):
tor. moyse mortuo et sepulto in t̾ra moab. int̾ra arabiȩ. hoc
est lege mortua: in etiangłium cupit. in ducere popłm suũ
alium ingencib. petrum et paulum. Iericho eosquerit occde¬
re: illa eos suscepit meretrix ȩccłia de gentib congregaca. que¬
credit in iħui. Et quos uolebat ihericho occidere: ipsa saluat
indomate suo. Et ponit eos indomate. in excelsa fide sua:
et abscondit eos in lino calami. Licet merecrix sic:tamenpo¬
nit eos in lino. Linum multo labore et diligentia in cando¬
rem uenit Scitis ipsi. qm̃ linum de t̾ra nascitur. Ec cum int̾¬
ra nacum fuerit: nigrum ẽ. nullam speciem habec. nullum
usum. Primum ergo collit᷑ de t̾ra: frangicur. Deinde corqui¬
tur: postea lauat᷑. Demde tunditur: deinde plectitur. Etmus¬
ta cura et labore: uix uenit adcandorem. Ergo hoc drͣ. quoq
ista quidem meretrix suscepit exploratores. in linosuo: uc ili

Expanded text:
tor, Mose mortuo, et sepulto in terra Moab, in terra Arabiae, hoc tor, Mose mortuo, et sepulto in terra Moab, in terra Arabiae, hoc est, Lege mortua, in Evangelium cupit inducere populum suumalium in gentibus, Petrum et Paulum. Jericho quaerit eos occidere: illa eos suscepit meretrix, Ecclesia de gentibus congregata. Credit in Jesum, et quos volebat Jericho interficere, ipsa salvat in domate suo. Et ponit eos in domate suo, in excelsa fide sua, et abscondit eos in lini calamo. Licet meretrix sit, tamen ponit eos in lino. Linum multo labore, et diligentia in candorem venit. Scitis ipsi, quoniam linum de terra nascitur, et cum in terra natum fuerit, nigrum est: nullam speciem habet, nullum usum. Primum ergo tollitur de terra, frangitur, deinde torquetur, postea lavatur, deinde tunditur, deinde plectitur, et multa cura et labore vix venit ad candorem. Ergo hoc dicitur, quod ista quidem meretrix suscepit exploratores in lino suo, ut illi
Abbreviated transcription (Latin):
cacione gentium drͣ. Memorero raab et babilonis: scientib
me. Quicumq peccator ẽ securus sit: dñs memor fint raab.
Securus dixi: si reuertatur ad dm̃. Cet̾um securitas sine. lacri¬
mis: non habet remedium. Memor ero raab. Raab illiusme¬
retricis quȩ suscepit exploratores ihu: quȩ erat in iericho quo
uenerat iħc et misit quos exploratores. Ierico mundus iste.
qui inseptem dieb subuertitur: uult interficere exploratoreᷤ
Et cum ille cupiebat interficere exploratores: sola meretrix
raab suscepit. Et suscepit eos non minferiori loco. s in cena
cłomdomate. hoc ẽ in sublimitate fidei suȩ: et abscondit
eosin lino. hoc ẽ. instupa lini. Hoc interim diximus scđm
hystoriam: et indetis quomodo de ipsa hystoria paulatĩ
ad mystica ascendimus sacramenta. Iħc dux qui popłm
educturꝰ: de egypto fuerat. iħs qui interpretatur salua¬

Expanded text:
catione gentium dicitur: Memor ero Raab, et Babylonis scientium catione gentium dicitur: Memor ero Raab, et Babylonis scientium me. Quicumque peccator est, securus sit. Dominus memor fuit Raab. Securum dixi, si revertatur ad Dominum. Caeterum securitas sine lacrymis, non habet remedium. Memor ero Raab. Raab illius meretricis quae suscepit exploratores Jesu: quae erat in Jericho, quo venerat Jesus, et misit duos exploratores Jericho . Mundus iste, qui in septem diebus subvertitur, vult interficere exploratores. Et cum ille cupiat interficere exploratores, sola meretrix Raab suscepit. Et suscepit eos non in inferiori loco, sed in coenaculo. In domate, hoc est, in sublimitate fidei suae, et abscondit eos in lino, hoc est, in stupa lini. Hoc interim diximus secundum historiam, et videtis quomodo de ipsa historia paulatim ad mystica ascendimus sacramenta. Jesus dux, qui populum eduxerat de Aegypto: Jesus dux, qui interpretatur Salva
Abbreviated transcription (Latin):
sitam.s tabernacła quȩ cito ꝑtranseunt. Stosa dicta sunt de
ce.ciuitas dei.Ergo hoc est quo dictum ẽ. fundamenca eus
in montib scĩs. Possumus et de deo dicere. Possumus autẽ et
hoc dicere qłosa dicta sunt de te: ciuitas dei. Quȩ c̃i sta cintd¬
dt qua dicta sunt głosa: In omnib ꝓpħis dictum ẽ. de hac
ciuitate. Et ysaias dicit. Ex urge exurge ierłm: induere forti¬
cudine brachii cui. Iterum ipse rsaras. Ego ciuitas firma:
ciuicas quȩ oppugnatur. Dicit et dauid. fluminis impetus le¬
aficat ciuitatem dei. Et inalio loco. Dñe in ciuitate cua imagi¬
nem corum dissipabis. Et saluator głosa locutus ẽ. de hac ci¬
uitate. Non pocest abscondi ciuitas suꝑ montem posica. Me¬
mor ero raab et babilonis scientibus me. Qm̃ dixit. głosa di¬
cta sunt de de ciuitas dei: et tamen ipsam ciuitatem ȩccłiam
incelligimus de gentib congregatam: propt̾ea nunc de uo¬

Expanded text:
sitam, sed tabernacula quae cito pertranseunt. Gloriosa dicta sunt de sitam, sed tabernacula quae cito pertranseunt. Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Ergo hoc quod dictum est, fundamenta ejus in montibus sanctis, possumus et de Deo dicere. Possumus autem et hoc dicere: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Quae est ista civitas ubi dicta sunt gloriosa? In omnibus prophetis dictum est de hac civitate. Isaias dicit: Exsurge, exsurge, Jerusalem, induere fortitudinem brachii tui . Iterum ipse Isaias: Ego civitas firma, civitas quae non oppugnatur. Dicit et David: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Domine, in civitate tua imagines eorum dissipabis . Et Salvator gloriosa locutus est de hac civitate. Non potest abscondi civitas super montem posita . Memor ero Raab, et Babylonis, scientium me. Quoniam dixit: gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei, et tamen ipsam civitatem Ecclesiam intelligimus de gentibus congregatam, propterea nunc de vo
Abbreviated transcription (Latin):
ruisse: Legamus apocalipsim ioħis. legamus et ysaxam. ubiȩ¬
dificatur ciuitas ierłm: et duodecimportȩ ipsius dicuntur de
et dicuntur singłȩ portȩ. singłis lapidib preciosis. Hȩc sunt o¬
de dñi diuitiȩ. ec has diligit dñs: cum hodie omnes ꝓhibet nos
ab auaritia. et ipse de auaritia extruit cuntatem: Ergo dili¬
git dñs portas syon. Illas portas syon duodecim: manifestum
patres ueteris cestamenti. Hoc interim diximus scđm tropho
logiam. Dicamus autem et ałr. Diligit dñs. portas sron Michi
uidentur portȩ syon. ẽẽ untutes. Sicut enim portȩ mortist̃
uitia atq peccata: ita porcȩ son. uidentur michi eẽ. uirtutes
Deniq dicit inalio loco. Qu exaltas me deportis mortissi au¬
tem portȩ iortis peccata sunt: ergo portȩ ierłm uirtuces sunt.
Suꝑ omnia tabernacła iacob. Uidete qm̃ iacob. hoc ẽ uetus po¬
płs. non habet fundamencum: necdomum fundamencipo¬

Expanded text:
ruisse? Legamus Apocalypsim Joannis : legamus et Isaiam . Ubi aruisse? Legamus Apocalypsim Joannis : legamus et Isaiam . Ubi aedificatur civitas Jerusalem, et duodecim portae ipsius dicuntur esset dicuntur singulae portae ex singulis lapidibus pretiosis . Hae sunt totae Domini divitiae, et hoc diligit Dominus quod et homines? Prohibet nos ab avaritia, et ipse de avaritia exstruit civitatem? Ergo, diligit Dominus portas Sion. Illas portas duodecim Sion, manifestum omnes veteres sanctos. Hoc interim diximus secundum unum tropum. Dicamus autem et aliter: Diligit Dominus portas Sion. Mihi videntur portae Sion esse virtutes. Sicut enim portae mortis sunt vitia atque peccata: ita portae Sion videntur mihi esse virtutes. Denique dicit in alio loco: qui exaltas me de portis mortis . Si autem portae mortis peccata sunt: ergo portae Jerusalem virtutes sunt. Super omnia tabernacula Jacob. Videte quomodo Jacob, hoc est, vetus populus, non habet fundamentum, nec domum fundamentis po
Abbreviated transcription (Latin):
tib sc̃is. Ideo dixit in montib scĩs: quia sunt et alii montes
non sc̃. Demq drͣ et in ysaia. Suꝑ montem tenebrosũ leuate
signum. Et in alio loco drͣ. Quis estu mons corrupte: Dr et in
quam offendant pedes nr̃i ad monces denebrosos. Sienm
pedes nr̃i impegerint ad illos montes: głam dare deo ñpos¬
sumus. fundamenta eius in montib scĩs. Quos nospossum
dice fundamenta. nisi apłos: In illis erant fundamenta. u¬
a Et quia unus quisq suꝑ edificat suꝑ fundamentum. aliꝰ
aurum. alius argententum: aliꝰ lapides preciosos. Biligit dñs
portas syon: suꝑ omnia tabernacła iacob. Istasportas diligit.
quas uidimus corruisse: Istas portas diligit. istam syon diligi
quȩ arata ẽ. sicut ager: Et uide quid dicat. Diligit portas fro.
uitaces iacob: hoc ẽ iudeȩ. Istam tantum diligit ciuitatem:
Et quomodo uidemus alias ex parte stare. et istam penitꝰ cr¬

Expanded text:
tibus sanctis. Ideo dixit in montibus sanctis: quia sunt et alii montes tibus sanctis. Ideo dixit in montibus sanctis: quia sunt et alii montes non sancti. Denique dicitur in Isaia: Super montem tenebrosum levate signum . Et in alio loco dicitur: Quis es tu, mons corrupte ? Dicitur quam offendant pedes nostri ad montes tenebrosos. Si enim pedes nostri impegerint ad illos montes, gloriam Domino dare non possumus. Fundamenta ejus in montibus sanctis. Quos nos possumus dicere fundamenta? Apostolos. In illis erant fundamenta: iosita. Et quia unusquisque superaedificat fundamento: alius aurum, alius argentum, alius lapides pretiosos: diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob. Istas portas diligit, quas videmus corruisse. Istas portas diligit, et istam Sion diligit, quae arata est sicut ager. Et videte quid dicat: Diligit Dominus portvitates Jacob, hoc est, Judae: istam tantum diligit civitatem. Et quomodo videmus alias ex parte stare, et istam penitus cor
Abbreviated transcription (Latin):
lapides. Et ponet inina gressus suos. faciamus uiam: et ponet
iliis chore psalmus cantici. Incer psalmum et canticum
quid incerest: frequenter dixi. Psalmus ex psalt̾io drͣ Can
cicum ex uoce profertur. Psalinus profert᷑ ad manus: hocẽ. ado¬
ꝑa. Canticum: ad theoricam. Fundamenta eius in montib
scĩs. Non predixit cuius: et dixit. fundamenta eius in montib
scis. Qui loquitur ꝓpħa ẽ: filii sunt chore. Chore quid int̾preta¬
cur frẽquenter dixi. Caluaria: hoc est filii resurredionis. fun¬
damenta eius siue dei: siue certe ȩccłiȩ. Quȩ sunt autem fun-¬
non sunt inuallib: s sunt in montib Et ñ inmontib quib¬
cumq: s: in montib sc̃is. Roquit᷑ paulus. quasi sapiens archi
cectus fundamenta posui: hocẽ. fidem crintatis. Demiq dic̃
et inalio loco. Expectabant enim ciuitatem habentem funda¬
menta: cuius artifex et conditords̃. fundamenta eius in mon-¬

Expanded text:
lapides. Et ponet in via gressus suos. Faciamus viam, et ponet lapides. Et ponet in via gressus suos. Faciamus viam, et ponet iliis Core. Inter psalmum et canticum quid interest, frequenter dixi: Psalmus ex Psalterio dicitur: Canticum vero ex voce profertur. Psalmus refertur ad manus, hoc est, ad opera: canticum ad theoriam. Fundamenta ejus in montibus sanctis. Non praedixit cujus; et dixit: Fundamenta ejus in montibus sanctis. Qui loquitur, propheta est. Filii sunt Core. Core quid interpretatur, frequenter dixi: Calvaria, hoc est filii resurrectionis. Fundamenta ejus, sive Dei, sive certe Ecclesiae. Quae sunt autem funnon sunt in vallibus, sed sunt in montibus, et non in montibus quibuscumque, sed in montibus sanctis. Loqtectus fundamentum posui , hoc est fidem Trinitatis. Denique dicit, et in alio loco: Exspectabant enim civitatem habentem fundamenta: cujus artifex et conditor Deus : Fundamenta ejus in mon
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiam: uidete quid dicat. Et enim dñs dabit benignitate.
de fu turo dr᷑. Et terra nr̃a dabit fructum suum. Nolite desꝑa¬
re: qui semelnatus ẽ ex maria cocidie et innobis nascit᷑. Ec t̃¬
ranr̃a dabit fructum suum. Et nospossumus parere xꝑm: si
uolumus. Et t̾ra nr̃a dabit fructum suum: de quo fiec cȩlestis
sunt lapides. ubi non sunt spinȩ et tribuli. ubi equalisuia ẽubi
ambulari potest. ubi non pocest impingere. Et nos ergofaciam
incorde nr̃o uiam dño. De qua uia laborabat et ioħes:et clama¬
bat inheremo. ut faceremus uiam dño. Ergo et nunc dr̃. Et po¬
net inuia gressus suos. Ubi inuemiet uiam: ambulabit. Nicet
des de uia ꝓicite. Hoc autem ꝓpt̾ea dicit: ne cum uoluerit deam¬
bulare inuia nr̃a: impungat pedem suum. Lapides quim
uia sunt. et ꝓici iubent᷑: peccata nr̃a sunt. Nam ambulat incor

Expanded text:
misericordiam, videte quid dicat: Etenim Dominus dabit benignitatem. misericordiam, videte quid dicat: Etenim Dominus dabit benignitatem. de futuro dicitur: Et terra nostra dabit fructum suum. Nolite desperare: quod semel natum est ex Maria, quotidie et in nobis nascitur. Et terra nostra dabit fructum suum. Et nos possumus parere Christum, si volumus. Et terra nostra dabit fructum suum, de quo fiat coelestis sunt lapides, ubi non sunt spinae et tribuli, ubi aequalis est via, ubi ambulare potest, ubi non potest impingere. Et nos ergo faciamus in corde nostro viam Domino; de qua via laborabat et Joannes, et clamabat in eremo, ut faceremus viam Domino . Ergo et nunc dicitur: Et ponet in via gressus suos. Ubi invenit viam, ambulat. Licet des de via projicite . Hoc autem propterea dicit: ne cum voluerit deambulare in via nostra, impingat pedem suum. Lapides qui in via sunt, et projici jubentur, peccata nostra sunt. Non ambulat in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. de maria ortus ẽ. Et iusticia de cȩlo prospexit. Iustum
enim erat:ut saluator misererecur popło suo. Uidece quid
dicat. Oiusta iudicia dei: et inuestigabiles unȩ eius. Ueritas
de t̾a orca ẽ: hoc ẽ saluator. Et rursum. Et iusticia de cȩlo
prospexit. Iusticia ipse saluator ẽ. Quomodo de t̾ra ortaẽ: Qͦ¬
modo de cȩlo ꝓspexit: Qm̃ deus semꝑ incȩlis ẽ. hoc ẽ natus
quidem est de cerra: s ille qui de terranacus ẽ. semꝑ incȩloẽ:
hoc est sic apparuit interra: ut cȩlos non relinqueret. Deus
cnim ubiq ẽ. Properit. Qm̃ donec peccabamus: auertebat
ocłossuos a nobis. Quod dicit: hocẽ. Iustum ẽ. ut figulusmi¬
sereatur oꝑib suis: ut pastor misereatur gregi suo. Nospopłs
eius sumus: nos creatura esꝰsumus. Propcea ergo de t̾ra ortꝰe.
et de celo prospexit: ut impleat iusticiam suam et misereat᷑
oꝑi suo. Deniq ut sciatis qm̃ iusticia non crudelitatem sonat s

Expanded text:
erra, hoc est, de Maria ortus est. Et justitia de coelo prospexit. Justum erra, hoc est, de Maria ortus est. Et justitia de coelo prospexit. Justum enim erat, ut Salvator misereretur populo suo. Videte quid dicat: O justa judicia Dei et ininvestigabiles viae ejus! Veritas de terra orta est, hoc est, Salvator. Et rursum: Et justitia de coelo prospexit. Justitia ipse Salvator est. Quomodo de terra orta est? Quomodo de quidem est de terra; sed ille qui de terra natus est, semper in coelo est, hoc est, sic apparebat in terris, ut coelum non derelinqueret. Deus enim ubique prospexit: quoniam donec peccabamus, avertebat oculos suos a nobis. Quod dicit, hoc est: Justum est ut figulus misereatur operibus suis, ut pastor misereatur gregi suo. Nos populus ejus sumus, nos creatura ejus sumus. Propterea ergo de terra ortus est, et de coelo prospexit, ut impleat justitiam suam, et misereatur operi suo. Denique ut sciatis quoniam justitia non crudelitatem sonat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
diquid dicat. et ueritas. Nec si peccator es desperes: nec siuuist̃
es: suꝑbias. Dicamus ałr. Duo credences ꝓopłi: unus degen¬
cium popło. et alius deiudeorum. Iudȩis repromissume.
quod ueniret saluator: nobis autem qui extranei eramus
alege der non est repmissum. Miscdia igit᷑ :̃ in popłoga¬
cium: ueritas in popło iudeorum:quia quod repromissum est
uenit: hoc est quod repmissum ẽ. patrib hoc com pletͣ in
filis. Iusticia et paroscłatȩ sunt. Ipsum ẽ. quod supradixit. Mi
sericordia et ueritas. Miscđia: ipsum ẽ. quod et pax. Ueritas aut̃ .
ipsum ẽ. quo et iusticia. Si quid enim ad pacem ꝑuenit: hocad
amiciciam fecerunt: hoc ẽ gentium popłs et iudeorum sub
ẽistaueritas.quȩ de terra orta ẽ: Exiet uirga de radice iesse:
et flos de radice eius exies Et malio loco. Am̃ deus oꝑatus
ẽ salucem inmedio t̾re. Quid dicis manicheȩ qui negas car¬

Expanded text:
di quid dicat, et veritas. Nec si peccator es, desperes: nec si justus di quid dicat, et veritas. Nec si peccator es, desperes: nec si justus es, superbias. Dicamus aliter: Duo sunt credentes populi: unus de gentium populo, et alius de Judaeorum. Judaeis repromissum est quod veniret Salvator: nobis autem qui extranei eramus a lege Dei, non est repromissum. Misericordia igitur est in populo gentilium, veritas in populo Judaeorum: quia quod repromissum est, venit hoc est, quod repromissum est, patribus, hoc completur in filiis. Justitia et pax osculatsericordia et veritas. Misericordia ipsum est quod et pax: veritas autem ipsum est quod et justitia. Si quid enim ad pacem pertinet, hoc amicitiam fecerunt, hoc est, et gentilium populus et Judaeorum sub radice Jesse, et flos de radice ejus exiet . Et in alio loco: Quoniam Deus operatus est salutem in medio terrae . Quid dicis, Manichaee, qui negas car
Abbreviated transcription (Latin):
isti candore. Mitigasti omnem iram cuã: au̾cisti ab ira
dit in lȩpso. Oinia peccata cua et lepram tuam posuit ante
ocłos tuos. Et ideo te reducit insynagogam dei: ꝑsangumen
et aquam. ꝑ sanguinem: ꝑ passionem .xꝑi. Et ꝑ aquam: per
baptismum. Ergo post lepram sanari non poceris: nisi ppas¬
sionemxpi. et ꝑbaptismum. Et cum hoc feceris: drͣ illuc. as
guinem: asꝑge postes tuos. Et ext̾minator cum uiderit san¬
guinem. infronte tua: accedere non poterit. Hoc tocum qua¬
re dixi: Quia scriptum ẽ. in eos qui conu̾tuntur ad cor. Eie
non poterit ds̃ loqui pacem plebi suȩ: nisi his qui conu̾tũ¬
turadcor. Ueruntamen prope timentes eum salutare ipsiꝰ.
Ostendit uiam salutis: dei miscđiam. Hicet necdum con¬
uersus es aqcor: tamen expecto. do locum penicentiȩ. Ethoc
nicentiam uocat: ut qui leprosus cras. habeas hospitemxpm
uerunt sibi. Peccatores: audi quid dicat. miscctia. Sc̃s esial¬

Expanded text:
isti candore. Mitigasti omnem iram tuam: avertisti ab ira isti candore. Mitigasti omnem iram tuam: avertisti ab ira dit leprosum. Omnia peccata tua et lepram tuam posuit ante oculos tuos, et ideo te reducit in synagogam Dei per sanguinem et aquam. Per sanguinem, per passionem Christi, et per aquam, per baptismum. Ergo post lepram sanari non poteris, nisi per passionem et per baptismum. Et cum hoc feceris, dicitur et illguine, asperge postes tuos. Exterminator cum viderit sanguinem in fronte tua, accedere non poterit. Hoc totum quare dixi? Quia scriptum est: Et in eos qui convertuntur ad cor. Ergo non poterit Deus loqui pacem plebi suae, nisi eis qui convertuntur ad cor. Verumtamen prope timentes eum salutare ipsius. Ostendo viam salutis, do misericordiam, licet necdum conversus es ad cor: tamen exspecto, do locum poenitentiae. Et hoc a te ad poenitentiam vocat: ut qui leprosus eras, habeas hospitem Chrverunt sibi. Peccator es: audi quid dicat, misericordia. Sanctus es: au
Abbreviated transcription (Latin):
catis ẽ: captus tenet᷑. Remisisti iniquitatem plebis cuȩ.
Non ꝓpt̾ oꝑa corum: s propt̾ miscdiam tuam. saluastipo¬
płm cuum. O ꝑuisti omnia peccata eorum. Et usq adfi¬
nem de aduentu saluatoris psalmus ẽ. sicut dixit. Mise¬
ricordia ⁊ ueritas. ueruntamen ꝓpe timentes eum salu-¬
tare ipsius: ut inhabitet gła interra nr̃a. Uere enim gła
dei habitait int̾ra nr̃a: et inde iusticia de cȩlo ꝓspexit.
Et enim dñs dabit benignicatem. Quam bengnitatem:
Terra nr̃a dabit fructum suum. Maria quȩ t̾ra nr̃a et ca
caro ẽ: dedit fructum suum. Iusticia ante eum ambula¬
hystoriam. Nunc dicamus scđm tropologiam. Remisisti
miquitatẽ plebis tuȩ. Nemo dimitat: nisi quod debetur.
Oꝑusti omnia peccata eorum. Uirtutib oꝑiusti: Ec ꝓpt̾¬
eapeccata ñ parent. Uerbi causa. Inquitatem oꝑuisti iu¬
sticia. Impudiciciam oꝑuisti castitate. Nigredinem oꝑu¬

Expanded text:
catis est, captus tenetur. Remisisti iniquitatem plebis tuae. catis est, captus tenetur. Remisisti iniquitatem plebis tuae. Non propter opera eorum, sed propter misericordiam tuam salvasti populum tuum. Et operuisti omnia peccata eorum. Usque ad finem de adventu Salvatoris psalmus est, sicut dixit, misericordia et veritas. Verumtamen prope timentes eum salutare ipsius, ut inhabitet gloria in terra nostra. Vere enim gloria Dei habitavit in terra nostra, et deinde justitia de coelo prospexit. Etenim Dominus dabit benignitatem. Quam benignitatem? Terra nostra dedit fructum suum. Maria, terra nostra, caro nostra, dedit fructum suum. Justitia ante eum ambulaimus secundum historiam: nunc dicamus secundum tropologiam: Remisisti iniquitatem plebis tuae. Nemo dimittit, nisi quod debetur. Operuisti omnia peccata eorum. Virtutibus operuisti, et propterea peccata non parent. Ac si diceret: Iniquitatem operuisti justitia; impudicitiam operuisti castitate; nigredinem operu
Abbreviated transcription (Latin):
cunc ascende calue. ascende calue. Illeuenit addomumsu¬
am: et irridecur apariuilis becheb. Nerum heliseus illepa¬
cientissimus. quia propt̾ea uenerat in becel. ut saluaret:
respexit se aliquando. Respexit. et iussit de saltu exire d¬
draginta anni sunt. Diligenter aspicite: ⁊ sic inuenietis.
nem suam. cum ad bechel ascenderet. S. qm̃ illi irridebane¬
et dicebant. ascende calue. ascende calue: egressi sunt duo
ursi. et int̾fecerunt illos.
Senedixisti dñe t̾ram cuam. Deaduentu dr̃ saluatoris.
hoc quippe scctm hystoriam. Cet̾um scđm trophologiam
cum dixerimus de hystoria. postea disseremus. Benedixisti
dñe cerram tuam. hoc diximus de auentu saluatoris. Terra
quȩ ce offenderat: quȩ idolatriis fuerat inquinata: te uenien¬
te saluata ẽ. Benedixisti dñe t̾ram tuam. Licet tribulos at¬
auertisti captiuitatem iacob. Eorum qui in xꝑm credi-¬
derunt. Au̾tisti captuntatem iacob. Quicumq in pec¬

Expanded text:
cunt: Ascende, Calve; ascende, Calve. Ille venit ad domum sucunt: Ascende, Calve; ascende, Calve. Ille venit ad domum suam, et irridetur a parvulis Bethel. Verum Elisaeus ille patientissimus, qui propterea venerat in Bethel ut salvaret, respexit se aliquando: respexit, et jussit de saltu exire dum, quadraginta et duo anni sunt. Diligenter aspicite, et sic invenietis. post resurrectionem suam, cum ad Bethel ascenderet. Sed quoniam illi irridebant: Ascende, Calve; ascende, Calve; egressi sunt duo ursi, et intefecerunt illos. Benedixisti, Domine, terram tuam. De adventu dicitur Salvatoris. Hoc proprie secundum historiam. Caeterum secundum tropologiam, cum dixerimus de historia, postea dicemus. Benedixisti, Domine, terram tuam. Hoc diximus de adventu Salvatoris. Terra quae te offenderat, quae idololatriis fuerat inquinata, te veniente salvata est. Benedixisti, Avertisti captivitatem Jacob. Eorum qui in Christo crediderunt. Avertisti captivitatem Jacob. Quicumque in pec
Abbreviated transcription (Latin):
leprosus fuisti: ñ apparebat lepra cua.antequam uenisses ad
sacerdotem S qm uenisti ad sacerdotem: dissuit sacerdos
hoc titulo prenotat᷑. frequenter dixi. ubicumq titulus ẽ fili¬
orum chore. nichil triste ẽ: s semꝑ letum. Tristicia enimpa¬
relegite: et ubicumq inuenietis titulum filiorum chore n¬
chil triste repperietis. frequent̾ dixi. chore quid int̾pretat᷑.
Caluarie locus: necẽe est ut letum aliquid significet. Denia
quis ẽ. iste chore: Qui de ierico ascendebat inbe ascendebu¬
in bethel. Bechel. domus dei. Diligenter anmadũtite. slui¬
cumq in iericho ẽ. et uult ire ad domum der: necesse ẽ ut
ascendat. Ergo de iericho chore nr̃. hoc ẽ. heliseus ascendr
in domum dei bechel: et egrediuntur de bethel. hoc ẽ de
domo dei. hoc est de sinagoga. ubi prius fuerat domus dc
egrediuntur pueri. xlii. et illudunt heliseo chore nr̃o: et di¬

Expanded text:
leprosus fuisti, non apparebat lepra tua antequam venires ad leprosus fuisti, non apparebat lepra tua antequam venires ad sacerdotem. Sed quoniam venisti ad sacerdotem, dissuit sacerdoso praenotatur. Frequenter dixi, ubicumque titulus est, filiorum Core, nihil triste est, sed semper laetum. Tristitia enim paos relegite, et ubicumque inveneritis titulum, filiorum Core, nihil triste reperietis. Frequenter dixi Core, quod interpretatur Calvariae locus: necesse est ut laetum aliquid significet. Denique quis est iste Core? Qui de Jericho ascendebat in Bethel. Bethel domus Dei. Diligenter animadvertite. Quicumque in Jericho est, et vult ire ad domum Dei, necesse est ut ascendat. Ergo de Jericho Core noster, hoc est, Elisaeus, ascendit in domum Dei in Bethel, et egrediuntur de Bethel, hoc est, de domo Dei, hoc est, de synagoga ubi prius fuerat domus Dei, egrediuntur pueri quadraginta duo, et illudunt Elisaeum et Core nostrum, et di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriȩ dr̃ de pło uideorum: qui in xꝑocredituri sunt. Hoc de
cum apłis crediderunt. Qm̃ loquetur pacem inplebem suã.
Pax non drͣ: nisi quando bellum ẽ. Et suꝑ scõs suos et in eos
qui conu̾tuntur adcor: hoc ẽ qui primo sequebant᷑ carnem:
et postea conuertuntur adcor. Ut sciatis quia porro denide
ce exempla que diximus. fac michi iudeum legere leuiticũ.
et omnia illa sacramenta quȩ scripta sunt. et quomͦ leprosꝰ
ingredit᷑ insinagogam. quomͦ gallina collitur. obtorquet᷑
illi collum. deinde dr᷑ de sangume quomodo asꝑgatur. drͣ
menta: et sic in gredicur synagogam.ille qui leꝓsus fuerat.
Si scłm litteram legamus: quid nobis ꝓdest quod legimus:
Siuero conu̾si fuerimus ad cor.si sp̃ualiter intellexerimus.
etundemus qm̃ leprosus ñ potest intrare ad popłm dei nisiscin
Demndeui det᷑ qm̃ iste leprosus nisi ꝑ sanguinem et aquam et
sopum. non ingredicur insynagogam. Ergo et tu qui usq hodie

Expanded text:
r hoc de populo Judaeorum, qui in Christum credituri sunt. Hoc estcumque apostolis crediderunt. Quoniam loquetur pacem in plebem suam. Pax non dicitur, nisi quando bellum non est. Et super sanctos suos et in eos qui convertuntur ad cor. Hoc est, qui primum sequebantur carnem, et postea convertuntur ad cor. Ut sciatis quia pro Judaeis dte exempla quae diximus. Fac mihi Judaeum legere Leviticum, et omnia illa sacramenta quae scripta sunt, et quomodo leprosus ingreditur in synagogam, quomodo gallina tollitur et obtorquetur illi collum. Deinde dicitur de sanguine quomodo aspergatur: dimenta, et sic ingreditur in synagogam ille qui leprosus fuerat. Si secundum litteram legamus, quid nobis prodest quod legimus? Si vero conversi fuerimus ad cor, si spiritualiter intellexerimus: videbimus quoniam leprosus non potest intrare ad populum Dei, nisi sciur. Denique videte, quoniam iste leprosus nisi per sanguinem et aquam, et hyssopum, non ingreditur synagogam. Ergo et tu qui usque hodie
Abbreviated transcription (Latin):
octauus numerus predicat᷑. Et quomodo diximus. turefu¬
gium factus es nobis ingeneratione ⁊ generationem. et mui
ceri. ⁊ innouo cestamento: ꝓpt̾ea nunc ⁊ septimum ⁊ octa¬
uum numerum ponit. Hoc dicit ⁊ in ȩccłaste. Dapartẽ
septem: ⁊ da partem octo. ꝓpt̾ea ⁊ quindecim sunt gra¬
duum psalmi. hoc ẽ. septem ⁊ octo. Quindecim pariter
psalmus expletus ẽ. Quid dicitur inscripturaipse psalr
Psalmus inquit salomonis: qui extruxerat uet̾em domi
Et quid dicit: Nisi dñs edificauerit nob̾ domũ: inuanĩ
laborauerunt qui edificauerunt eam. Quidergo dicit i
se salomon. qui prescribitur impso citulo: Ego edificau
templum: s nisi octauus numerus ȩdificauerit: intianĩ
est domus ȩdificata. Legimus ⁊ in euangłio scđm mache¬
um. Beaci pauꝑes. beati mites. beati esurientes⁊sitientes
et cet̾a: ⁊ sunt octo beatitudines. Ergo dñs nr̃. octogenani

Expanded text:
octavus numerus praedicatur. Et quomodo diximus: tu refuoctavus numerus praedicatur. Et quomodo diximus: tu refugium factus es nobis in generatione et generationem, et in veteri et in novo Testamento: propterea nunc et septimum et octavum numerum ponit. Hoc dicit in Ecclesiaste: Da partem septem, et da partem octo . Propterea et quindecim sunt graduum psalmi, hoc est, septem et octo: quindecim pariter mus graduum psalmus expletus est, quid dicitur in scriptura ipsius psalmi? Psalmus, inquit, Salomonis, qui exstruxerat veterem domum. Et quid dicit: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum latur in ipso titulo? Ergo aedificavi templum, sed nisi octavus numerus aedificaverit, in vanum est domus aedificata. Legimus et in Evangelio secundum Matthaeum: Beati pauperes: Beati mites: Beati esurientes, et sitientes, et caetera, et sunt octo Beatitudines . Ergo Dominus noster octonario
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis sepcuaginta anni. ubi sunt mille anni: Inseptuaginta
annis contracti sunt. Si autem multum. lxxͣx. Si autẽ plus
ureerimus: iam n ẽ. uitas mors. Si autem inpocentatibꝰ lxxx.
anni. Quem enim inuemes octogenarium ẽẽ ⁊ sanum: Dicit
et greca sententia. Senectus ipsa: morbus ẽ. Et ampliꝰ eorum la¬
bor: dolor. Quicquid fuerit: ñ ẽ. uita s dolor. Hoc interim dixi¬
imus scđm hystoriam. Ceterum dicamus scđm anagogen.Et
omnis quidem psalmus: recipit tropollogiã Et poderam nunc
ꝑsingłos uersicłos currere. ⁊ sp̃ualem intelligentiam in sin¬
gris dicere: s hora excludimur. hicet uno u̾sicło quasi gustũ
uobis do sp̃ualis intelligentiȩ: ut quicquid tacuero. putetis
hic dictum eẽ. Dies annorum nr̃orum. in ipsis septuaginta an-¬
mi.Septuaginta anni: septem decades sunt. Et octoginta an¬
m: octo decades sunt. Hidete ergo quomodo septimus et

Expanded text:
ipsis septuaginta annis. Ubi sunt mille anni? In septuaginta ipsis septuaginta annis. Ubi sunt mille anni? In septuaginta annis contracti sumus. Si autem multum, octoginta. Si autem plus vixerimus, jam non est vita, sed mors. Si autem in potentatibus, octoginta anni. Quem enim invenies octogenarium esse et sanum? Dicit et Graeca sententia: senectus ipsa morbus est. Et amplius eorum labor et dolor. Quidquid plus fuerit, non est vita, sed dolor. Hoc interim diximus secundum historiam. Caeterum dicamus secundum anagogen. Et omnis quidem psalmus recipit tropologiam, et poteram nunc per singulos versiculos currere, et spiritualem intelligentiam in singulis dicere, sed hora excludimur. Uno tamen versiculo quasi gustum vobis do spiritualis intelligentiae, ut quidquid hic tacuero, putetis hic dictum esse. Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta annis. Septuaginta anni, septem decades sunt, et octoginta anni, octo decades sunt. Videte ergo quomodo septimus, et