comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dogͦ eumtanto bono adept᷑ fuis hc̃ hono¬
rem. ñ uideo qua ratione. possis cuꝑe am¬
pliorem. Igitur dum possessione hoꝵ bono¬
rum que digessimus felix fuis: ñ ne suffi¬
ciens tͥ uideberis: Et maxime inqͥs.
Age gͥ si omnib istis uel una die sic̃ ex¬
posita sunt in refrui ualeres. gauderes:
Sine dubio. Si autẽ m̃se uel anno uno. le¬
tificaueris: Nec dici quidem. ut autumo
potest leticie modꝰ. & si toto tempore uitȩ
tue. qͥd faceres : Dares p̃cium: Utiq libes
qͥequid hab̾es: & insuꝑ demet ipsũ. si sic
& non altter ea adipisci ualeres. De secu
extiteres: quod ea dum uiueres
nullo euentu amitteres: omuto dicere
utrũ uel cogitare possis annon. qͥd exul¬
dacionis tͥ eẽt. Itaq cũ tua uita ꝑpetuo
duret in illa uita. & hec omnia tͥ haben¬
N. sccuritasqͦ ea ampliꝰ ñ ꝑdendi e̾ to
arriserit: ob secro qͥd existimas tͥ erit:
Credo qͦ d etiam ad nomen securitatis

Expanded text:
ergo cum tanto bono adeptus fueris hunc honoergo cum tanto bono adeptus fueris hunc honorem, non video qua ratione possis cupere ampliorem. Igitur dum possessione horum bonorum quae digessimus felix fueris, nonne sufficiens tibi videberis? Et maxime, inquis. Age igitur: si omnibus istis vel una die, sicut exposita sunt, in re frui valeres, gauderes? Sine dubio. Si autem mense vel anno uno, laetificareris? Nec dici quidem, ut autumo, potest laetitiae modus. Et si toto tempore vitae tuae, quid faceres? dares praemium? Utique libens, quidquid haberes, et insuper temetipsum, si sic et non aliter ea adipisci valeres. CAPUT XIexisteres quod ea, dum viveres, nullo eventu amitteres, omitto dicere utrum vel cogitare possis, an non, quid exsultationis tibi esset. Itaque, cum tua vita perpetuo duret in illa vita, et haec omnia tibi habenti securitas quoque ea amplius non perdendi certo arriserit, obsecro, quid aestimas tibi erit? Credo quod etiam ad nomen securitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. & naturã rerũ ignitarũ. si forte sͥ
aliqͣtenus queas imaginari: qualit̃ illi
summe ditat ꝓ modulo tuo possis par¬
dicipando deificare. Poce ignis unꝰ ẽ: &
insua natura calidꝰ. In hunc ignẽ. pone
lignum aliquod: plumbũ ꝙ ferrũ si¬
mul. Itaq cũ lignum fui̾t incarbones ẽ
nil nͥ ignis appareat. & plumbo nil ca-¬
loris addi queat: necdum tam̃ fer¬
ro potert in calore coequari. qͦd ñdũ
forsan penitꝰ incanduerit ignis licet gͥ
aliud alio magis in calore ꝑfecerit:
singulum tam̃ seruata natura sui usi¬
tato locutionis modo. qr ignitũ ẽ. ꝑ se
dieitur ignis. Sic erit in illa beata su¬
ꝑnoꝵ cuuum societate : de qua loquim᷑.
Nam quem ad modum hi qui summe
di maiestati sunt. ꝓpinquiores. & ob
hoc aliis p̃stantiores dii clicentur: ita
& qui illi bunt inferiores: qm̃ una &e ea¬
dem qua ⁊ ip̃i deitate ꝓsua capacitate. par¬
dcipant simili nomine diidicentur. Quan

Expanded text:
ignis et naturam rerum ignitarum, si forte ibi ignis et naturam rerum ignitarum, si forte ibi aliquatenus queas imaginari qualiter illi summae deitati pro modulo tuo possis participando deificari. Ecce ignis unus est, et in sua natura calidus; in hunc ignem pone lignum aliquod, plumbum, et ferrum simul. Itaque cum lignum fuerit in carbones conihil nisi ignis appareat, et plumbo nihil caloris addi queat, necdum tamen ferro poterunt in calore coaequari, quod nondum forsan penitus incanduit igne; licet igitur aliud alio magis in calore profecerit, singulum tamen, servata natura sui, usitato locutionis modo, quia ignitum est, per se dicitur ignis. Sic erit in illa beata supernorum civium societate, de qua loquimur. Nam quemadmodum ii qui summae Dei majestati sunt propinquiores, et ob hoc aliis praestantiores, dii dicentur; ita et qui illis sunt inferiores, quoniam una et eadem qua et ipsi deitate pro sua capacitate participant, simili nomine dii dicentur. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
stitutos. & omni solatio destitutos.⁊
omniũq infirmitatũ passionib ob¬
noxios. ac peccatoꝵ & corruptibilitatis
ulcerib plenos. sola mileclia ductus ae¬
cipiet: & ei rabit nos. & sanitati restitutos.
ornamentis ꝑfecte iusticiȩ. & incorruptibilita¬
equali: & omnipotenti concorꝑales statuoe
et ooheredes. omniq creature ubebit. ut
in omni quod uolemus nobis obediat.
uocatosq nomine suo deos faciꝙ. Dic̃
enim ip̃e. Ego dixi dii estis: & ailii excel¬
si om̃s. S ip̾e ds̃ deificans est. tu uͦ ds
eris deificatus: at fortassis ais. Hec rõ tua
in illis quidem magnis apłis. seu mr̃ib
poterit exist̾e̾ rata. In me autẽ qͥ utinam
uel ultimus ẽe merear: quo iram pacto
constare queat non intelligo. Intende ꝙ
intellige quia nullum iustoꝵ ab ista dei¬
tate excepit ds̃. uͥ dix̃ dii estis: & filii ex¬
celsi omnes. Uerum ut dicta meluis e¬
luceant: consida sub exemplo naturã

Expanded text:
stitutos, et omni solatio destitutos, stitutos, et omni solatio destitutos, omniumque infirmitatum passionibus obnoxios, ac peccatorum et corruptibilitatis ulceribus plenos sola misericordia ductus accipiet, et curabit nos, et sanitati restitutos ornamentis perfectae justitiae et incorruptibilitaaequali et coomnipotenti concorporales statuet et cohaeredes, omnique creaturae jubebit ut in omni quod volemus nobis obediat, vocatosque nos nomine suo deos faciet. Dicit enim ipse: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . Sed ipse Deus deificans est; tu vero deus eris deificatus. At fortassis ais: haec ratio tua in illis quidem magnis apostolis, seu martyribus poterit existere rata; in me autem qui, utinam! vel ultimus esse merear, quonam pacto constare queat non intelligo. Intende et intellige quia nullum justorum ab ista deitate excepit Deus, ubi dixit: Dii estis, et filii Excelsi omnes. Verum, ut dicta melius eluceant, considera sub exemplo naturam
Abbreviated transcription (Latin):
honor condecens potestati minime de¬
erit. Qͥ honor euiusmodi sit. breui sub
exemplo consideremꝰ. Eece sit ante octoᷤ
nrõs positus pauꝑ aliqus. omni so¬
latio destitutus: uleerũ & aliarũ in¬
firmitatum feditate corruptꝰ. & omĩ oͦ
uel a frigoris in cõmoditate defendat᷑
degmine nudus. Hunc gͥ talem tali mͦ
iacentem. & innullo semet iuuare ualen¬
tem. si rex aliqͥs potentissimꝰ tͣnsiens
uideret. & miseratus eius uulnĩb me¬
deri. curatumq sius iube̾t. & ornam̃¬
tis uestiri: & ad ductum sibi adopta¬
ret infilium. p̃ciꝑetq ut in regno suo
suus filius a cunctis haberetur. atq
innullo quod iube̾t. a quoquam ei ẽ¬
tradiceretur. Heredemq suum. ae fi¬
lii sui coheredem constituer&. & eũ
suo nomine uocari p̃ciperce.⁊ nonne
diceres magnifice honoratum: Et cer¬
de ds̃ nobis hec omnia facioe. Nati e¬
nim de putredine carnis: replemur
multis miseriis. In quib miseriis con¬

Expanded text:
honor condecens potestati minime dehonor condecens potestati minime deerit. Qui honor cujusmodi sit, brevi sub exemplo consideremus. Ecce sit ante oculos nostros positus pauper aliquis, omni solatio destitutus, ulcerum et aliarum infirmitatum foeditate corruptus, et omni quo vel a frigoris incommoditate defendatur tegmine nudus. Hunc igitur talem, tali modo jacentem et in nullo semet juvare valentem, si rex aliquis potentissimus transiens videret, et miseratus ejus vulneribus mederi curatumque suis juberet ornamentis vestiri, et adductum sibi adoptaret in filium, praeciperetque ut in regno suo suus filius a cunctis haberetur, atque in nullo quod juberet a quoquam ei contradiceretur, haeredemque suum ac filii sui cohaeredem constitueret et eum suo nomine vocari praeciperet, nonne diceres magnifice honoratum? Et certe Deus nobis haec omnia faciet. Nati enim de putredine carnis, replemur multis miseriis ; in quibus miseriis con
Abbreviated transcription (Latin):
positionem. ꝙͣ in hoc uiolari conspice̾t.
onñ cominodo plus amabit. Nͥec enĩ in
humano corꝑe. uel pes. Loco aut offi¬
cio manus. uel manꝰ pedis fungi op¬
ferentur patienter id patent᷑. Podẽ mͦ
illa ammirabili & głificatura dispo¬
sitione beate ciuitatis di. ita qͥsq qͦd
habebit amabit: ut statum suũ poti¬
ori gradu mutari non uelit. Qͣ re :
Qa cuiq satiserit sua felicitas. & beatitu¬
do. ampliꝰ. Si hi qui iam in ipsius corꝑis
unitatẽ locati lunt. maiora quam lunt
adepti desiderarent: eo ipso miseri essent.
quo nondum habent quod uellent. Inqͦ em̃
alicui quod eupit deest. in eo miser sit nece̾e ẽ.
S ab sit ab illo regno omnis miseria. Ade¬
rit itaq omnib sufficientia: ꝙͣ ꝑfici& in
singulis unanimis & plena concordia.
BLeris: ꝓfecto nicħ uoles quod ñ possis.
Onĩpotens gͥ eris tuȩ uoluntatis: qm̃ ip¬
sum omĩpotentẽ habebis in om̃ĩb con¬

Expanded text:
positionem, quam in hoc violari conspiceret, positionem, quam in hoc violari conspiceret, omni commodo plus amabit. Nec enim in humano corpore vel pes, loco aut officio manus, vel manus pedis fungi opferrentur, patienter id paterentur: eodem modo in illa admirabili et glorificata dispositione beatae civitatis Dei, ita quisque quod habet amabit ut statum suum potiori gradu mutari non velit. Quare? Quia cuique satis erit sua felicitas et beatitudo. Amplius, si hi qui jam in ipsius corporis unitate locati sunt majora quam sunt adepti desiderarent, eo ipso miseri essent quo nondum haberent quod vellent; in quo enim alicui quod cupit deest, in eo miser sit necesse est. Sed absit ab illo regno omnis miseria. Aderit itaque omnibus omnis sufficientia, quam perficiet in singulis unanimis et plena concordia. bueris, profecto nihil voles quod non possis. Omnipotens igitur eris tuae voluntatis, quoniam Omnipotentem habebis in omnibus con
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ maior tẽ int̾ nos discordia erit: ꝙͣ
mox aliꝰ sequitur. ita quoeũq tuum uelle
conu̾teris. uelle omniũ sine disceptatio¬
ne ilico tͥ p̃sto habebebis. Qͥ d dixi omĩũ:
Ipsa cłi uoluntas ñ erit a tua diuersa. s sic̃
tu. quod ille. ita & ille uolet in eunctis qͦd
tu. Caput namq a suo corꝑe qͦmͦ discrepar& :
Hic aliqͥs forsitan in sui cordis secreto. q̃rit
dicens. Eia si ds & omnis ille beatoꝵ cetͦ
uoluit. qđ ego. tunc ce augmentum mei
boni mecũ uolae. qͦd ego ibi ñ uelle non
potero. Ero itaq ꝓuelle meo de maiorib
incelo. huic respondeo: quia sietiã beato
petro. par ingła ẽẽ uoluĩt. erit. Ingła
dico: quia ut petrꝰ sit inꝑsona uelle non
poterit. Namq si hoc uelloe. se ip̃m nicħ
ẽe uell&r. quod uelle neqͥt. S nec ingła
illi eqͣri: si mitis eiꝰ imparem uelle po¬
terit: quia pulcherrimã illius corꝑis cõ¬

Expanded text:
Non ergo major tunc inter nos discordia erit quamNon ergo major tunc inter nos discordia erit quammox alius sequitur, ita quocunque tuum velle converteris, velle omnium sine disceptatione illico tibi praesto habetis. Quid dixi, omnium? Ipsa Dei voluntas non erit a tua diversa, sed sicut tu quod ille, ita et ille volet in cunctis quod tu; caput namque a suo corpore qui discreparet? Hic aliquis forsan in sui cordis secreto quaerit, dicens: Eia! si Deus et omnis ille beatorum coetus volent quod ego, tunc et augmentum mei boni mecum volent quod ego ibi non velle non potero; ero itaque, pro velle meo, de majoribus in coelo. Huic respondeo qui, si etiam beato Petro par in gloria esse voluerit, erit: in gloria, dico, quia ut Petrus sit in persona, velle non poterit; namque, si hoc vellet, seipsum nihil esse vellet: quod velle nequit. Sed neque in gloria illi aequari, si meritis ejus impar est, velle poterit, quia pulcherrimam illius corporis com
Abbreviated transcription (Latin):
singuloꝵ intima erga singulos ĩuo feruo¬
re compleat. i ut amor cuiꝰq inquemq cuiq
sufficiat: Nec enĩ in do qͦmͦ aliter ẽe possit.
p̃sertim cũ ommnes unum corpus sint xp̃i: ⁊
minori sese affectu complectantur quã
membra unius corꝑis sͥ inuicem copulant᷑.
amabis gͥ om̃s ut ipsum te : & amab̾is
abom̃ib ut ipsi ase. Putas habundans
eris in dilectione: quando hec tͥ fui̾t in
possessione: Attam̃ istam tnsi & contẽpla
ꝑcipies. quia ille plusquam tute ipsũ
ubiq concordent. dum huic secus ac illi
uidetur. & quod hic appetit ille fugit:
necessario ad clenda. prescͥpto amor est.
concor dlia ne si ullatenus uel inpuncto de¬
fuit. aliqͣ̃ lesio tanto bono subreꝑe ꝓossit. Er it
itaq tanta incunctis concordia. ut nullo senti¬
as aliquem discrepare: abeo quod te consti¬
terit uelle. Corpus unum erimus: eccła una
erimꝰ. sponsa ͥ erimus: quicumq ibi erimꝰ.

Expanded text:
singulorum intima erga singulos suo fervosingulorum intima erga singulos suo fervore compleat ut amor cujusque in quemque cuique sufficiat. Nec enim video quomodo aliter esse possit praesertim cum omnes unum corpus Christi sint,minori sese affectu complectantur quam membra unius corporis sibi invicem copulantur. Amabis igitur omnes ut ipsum te, et amaberis ab omnibus ut ipsi a se. Putas, abundans eris in dilectione, quando haec tibi fuerit in possessione? Attamen istam transi, et contemplarnere, et percipies quia ille plus quam tu te ipsum ubique concordent, dum huic secus atque illi videtur, et quod hic appetit ille fugit, necessario addenda praescripto amori concordia est, ne, si ullatenus vel in puncto defuerit, aliqua laesio tanto bono subrepere possit. Erit itaque tanta in cunctis concordia ut in nullo sentias aliquem discrepare ab eo quod te constiterit velle. Corpus unum erimus, Ecclesia una erimus, Sponsa Christi erimus quicunque ibi erimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nulla nobis subriꝑe: macula eius.
Itaq si auoluntate illius ñ cecidistis.
ipsius donum est: a quo iugiter tenti es¬
tis. S quia hec ratio illos tantũmͦ res¬
picit qui ꝑditioni sue uim fecerunt. &
regnum celoꝵ uiolenter rapuerunt. alii
qui in illud sunt. s alio mͦ intraturi. alia
ratione. paritatem angłoꝵ sͥ sunt uin¬
dicaturi. S queris qua forsitan ista.
Dicent gͦ eis. quod in regno dĩ. ur̃a que¬
rimus equalitate beari: dono & gr̃e pͥ
ab omni delicto in sangume suo iustificatos.
ipsius regni sui consortes efficẽt. Uos gͥ ꝯsida
bis ẽe ꝑfecta causa salutis. Qͥd adhec angłi qui
libenter eo quod boni sunt rationi ad quiescẽ.
Cum itaq angłi atq homines quos magis
te iudicaueras. innocentes tͥ consentiant. tͥ
incunctis ꝓuitate rõnis honorẽ deferant.
ꝑpende siuales quam grata sit sapientia
erit communis sapientia. quedã in¬
estimabilis amicicia ꝓcreabit᷑: que intm̃

Expanded text:
ut nulla vos fuscaret macula ejus. ut nulla vos fuscaret macula ejus. Itaque si a voluntate ejus non cecidistis, ipsius donum est, a quo jugiter tenti estis. Sed quia haec ratio illos tantummodo respicit qui perditioni suae vim fecerunt et regnum coelorum violenter rapuerunt , alii qui in illud sunt, sed alio modo intraturi, alia ratione paritatem angelorum sibi sunt vindicaturi. Si quaeris, qua? forsitan ista. Dicent igitur illis: quod in regno Dei vestra quaerimus aequalitate beari, dono et gratiaeab omni delicto in sanguine suo justificatos, ipsius regni sui consortes efficeret. Vos igitur cbis esse perfecta causa salutis. Quid ad haec angeli, qui libenter, eo quod boni sunt, rationi acquiescere Cum itaque angeli atque homines, quos magis te judicaveras innocentes, tibi consentiant, tibi in cunctis pro veritate rationis honorem deferant, perpende, si vales, quam grata sit sapientia erit communis sapientia, et quaedam inaestimabilis amicitia procreabitur, quae in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tu puluis quandoq futurus. contͣ dm̃ te
extulisti. contra p̾cepta eius te incenũ oĩs
peccati & immundicie. tumidus deiecisti:
& nunc nr̃i similis esse queris: qͦs numꝙͣ
inaliquo uoluntati dĩ contraisse cernis. Ad
hec licae ita respondeas. Si gͦ ut dicis de
puluere factus sum: forte nimirum. si uen¬
to demptationis impulsus: in sordes cͥmi
num sum lapsus. Uerum agnita & ꝯgnita
re potui. incunctis que illũ uelle intelligebã
memiet exercui.Undde tribuĩationes
& angustias. in fame & siti. uigiliis. uer¬
berib. contumeliis. aliisq modis inmi¬
serus ad honorem eius sustinere ñ dubi¬
taui. & queq mundana ꝓuirib nichili
pendens. eius tantũ soliꝰ grẽ ꝑ singula re¬
conciliari desideraui. Uos autem qͥd hoꝵ
numquam sui causa sustiniustis. Sẽꝑ
uos gła. semꝑ iocunditas est coraitata.
Semꝑ uos tenuit dextera di atq defen¬
dit. ab impugnatione omnis peccati. ita

Expanded text:
tu pulvis quandoque futurus, contra Deum te tu pulvis quandoque futurus, contra Deum te extulisti, contra praecepta ejus te in coenum omnis peccati et immunditiae tumidus dejecisti, et nunc nostri similis esse quaeris, quos nunquam in aliquo voluntati Dei contraisse cernis. Ad haec licet ita respondeas: Si ergo, ut dicis, de pulvere factus sum, forte non mirum, si vento tentationis impulsus in sordes sum criminum lapsus. Verum agnita et creditre potui, in cunctis quae illum velle intelligebam memet exercui. Unde tribulationes et angustias in fame, siti, vigiliis, verberibus, contumeliis aliisque modis innumeris ad honorem ejus sustinere non dubitavi, et, quaeque mundana pro viribus nihili pendens, ejus tantum solius gratiae per singula reconciliari desideravi. Vos autem quid horum unquam sui causa sustinuistis? Semper vos gloria, semper jucunditas est comitata, semper vos tenuit dextera Dei atque defendit ab impugnatione omnis peccati, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omnia reconciliatũ. ꝓhis que olim
feceras. ullatenus contempnendũ co¬
gitarce. Magis autem gratiosus. admi¬
rabitur ineffabilem di clementiam. ñ so¬
lum inte. s in se. Inte: qͥa de tam ꝓfundo
iniquitatis eripuit de. In se: qr sola gr̃a
eius. ne inidem ꝓfundum ruerce. tenuit
se. Laudando g magnificabit inte potiꝰ
grãm dĩ. uim atq constantiã. qͥb eni¬
tens. uoraginem tanti mali uirilit̾ eua¬
sisti. quam iuxte qͦd ip̃e considerabit
si delictus ado simili modo inceurriss
ñ ita forsitan euasissoe. Uides gͥ quã nil
imꝓpii uulgata ꝯgnitio peccati dui: im
mo g̃ multũ laudes &̧ grarum cognta re¬
missio sui generabit: Ipsi cẽ angłi. si te soci¬
etate sui ꝓpter peccata tua. indignũ uel¬
lent uidicare. haberes qualiter contͣ eos
iure te posses defensare. Qicidinquis mͦ: Au¬
di. ꝑpone tibi angłm aliquem. quasi ta¬
lia tͥ impꝑantem. Tu homo de prilu̾e factꝰ.

Expanded text:
per omnia reconciliatum, pro iis quae olim per omnia reconciliatum, pro iis quae olim feceras, ullatenus contemnendum cogitaret. Magis autem gratiosus admirabitur ineffabilem. Dei clementiam, non solum in te, sed et in se: in te, quia de tam profundo iniquitatis eripuit te; in se, quia sola gratia ejus, ne in idem profundum rueret, tenuit se. Laudando igitur magnificabit in te, post gratiam Dei, vim atque constantiam quibus enitens voraginem tanti mali viriliter evasisti, quam, juxta quod ipse considerabit, si derelictus a Deo simili modo incurrisset, non ita forsitan evasisset. Vides igitur quam nihil improperii vulgata cognitio peccati tui, imo quam multum laudis et gratiarum cognita remissio sui generabit. Ipsi etiam angeli si te societate sui propter tua peccata indignum vellent judicare, haberes qualiter contra eos jure te possis defensare. Quonam, inquis, modo? Audi. Propone angelorum aliquem, quasi talia tibi improperantem: Tu homo de pulvere factus,
Abbreviated transcription (Latin):
tis aliis. multa que seiuntur. iam donata cͥ¬
mina sua. Uerum suꝑ hec agnitis delictis
uelut mnermi ac feda infirmitate tua. pietas.
uirtus. ac sapientia medici qui de sanauit.
sublimius acunctis admirabit᷑. laudabit.
magnificabit᷑. Laus autem & magnificeñ
comꝑarionẽ. in nocentes ꝓdeant: qui consi¬
deratis uite mee obscenitatib me omnino
sicut equum erit horrori habendũ iudicens.
Qͥd dicam. Iusticia nempe suũ & suũ inus.¬
ticia p̃mium exigit. In his frater nolo time¬
as: aliter erit quam existimas. Illũ siqͥdẽ
quem tu tͥ comꝑatũ iudicas penitus iino¬
centem: non ibi reꝑies de te quẽ admodũ
estimas sentientẽ. Namq uidens de ille
dequo agis. plane intelliget de. nequaqͣm
se. s dm̃ quando peccasti offendisse. Cũ
gͦ uid̾it dm̃ tͥ tua debita funditus di¬
misisse. nec incor sibi ascendet: ut te
inde aliquatenus iudicet. In hoc enĩ ip¬
so dm̃ se offencde cognoscero&e: si te do

Expanded text:
tis aliis multa, quae sciuntur jam donata, crtis aliis multa, quae sciuntur jam donata, crimina sua? Verum super haec agnitis delictis, velut enormi ac foeda infirmitate tua, pietas, virtus ac sapientia medici, qui te sanavit, sublimius a cunctis admirabitur, laudabitur, magnificabitur; laus autem et magnificentia comparationem mei, innocentes prodeant, qui, consideratis vitae meae obscenitatibus, me omnino, sicut aequum erit, horrori habendum judicent, quid dicam? Justitia nempe suum, et suum injustitia praemium exigit. In his, frater, nolo timeas; aliter erit quam existimas. Illum siquidem, quem tu tibi comparatum judicas penitus innocentem, non ibi reperies de te, quemadmodum aestimas, sentientem. Namque videns te ille, de quo agis, plane intelliget te nequaquam se, sed Deum, quando peccasti, offendisse. Cum ergo viderit Deum tibi sua debita funditus dimisisse, nec in cor sibi ascendet ut te inde aliquatenus judicet. In hoc enim ipso Deum se offendere cognosceret, si te, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
uñ illas iure Sebeas intua memoria ha¬
beres: Ut gͥ millis laudib et̾nalit̾ iocun.¬
deris: senꝑ de quanta sis miseria erutus
ut puto coram habebis. Cum gͦ singuloꝵ
conscientie. singulis pateant. fateri au¬
deo ea quoq cunctis patere. ꝓ quorum
curatione. tu dõ iugiter graciosus exis¬
tes. non ad tuam confusionẽ. s ad mag¬
nam di głificationem.: duamq congra¬
tulationem. Necenim tunc ꝓpeccatis tiuis
ue tuoꝵ magis pudebit. quam aliquẽ
magnis olim uulierib saucium. iãq
omni ex parte sanatũ ab oliti langoris
molestia p̃mit: uel eoꝵ que incuna
positus infans egerat. ñ grandeuum
pud&. Tc̃ quippe cum integra sanitas
ꝑfecta mundicia. plena remissio. secu¬
ra omniũ offensionũ impunitas t cer¬
to arriserit cognitio eoꝵ qui magis
horrori tͥ ẽẽ ualebit quam est mͦ beatis
qua xp̃m plecutul est inmantal lua:
beate marie magdalene peccata sua. & mul¬

Expanded text:
unde illas jure debeas, in tua memoria haunde illas jure debeas, in tua memoria habes? Ut igitur in illius laudibus aeternaliter jucunderis, semper de quanta sis miseria erutus, ut puto, coram habebis. Cum ergo singulorum conscientiae singulis pateant, fateri audeo ea quoque cunctis patere, pro quorum curatione tu Deo jugiter gratiosus existes, non ad tuam confusionem, sed ad magnam Dei glorificationem tuamque congratulationem. Nec enim tunc pro peccatis tuis que tuorum mage pudebit quam aliquem, magnis olim vulneribus saucium jamque omni ex parte sanatum, aboliti languoris molestia premit, vel eorum quae in cuna positus infans egerat nunc grandaevum pudet. Tunc quippe cum integra sanitas, perfecta munditia, plena remissio, secura omnium offensionum impunitas tibi certo arriserit, cognitio eorum, qui magis horrori tibi esse valebit quam est modo beatiqua persecutus est immanitas sua, beatae Mariae Magdalenae peccata sua, et mul
Abbreviated transcription (Latin):
animam. sic̃ illa ad corpꝰ referunt᷑. Qͤ
nichominꝰ inseptenario numõ constitu¬
ta ñ modicũ placent m̃ti q̃ ip̾oꝵ fuit sapo¬
re imbuta. Sunt autem hec. Sapi¬
entia. Amicicia. Concordia.
Potestas. onor. Securitas: uii
uita. bonis erit. ut eoꝵ que scire uoluerint
nicħ sit quod ignorent. Seient enĩ cuncta
que scienda fecit ds. tam ea qu p̃tĩta.
quam quȩ hꝰ scłi sunt futa. Ibi a singłis õs
ibi abommib singuli eognoscentur: nec
quẽ quam onmino latebit qͣpatͥa. qͣ gente.
qua styrpe. quis editus fui̾t: uel quid inui¬
ta fecerit. Hic fortasse ait aliquis. Quid est
hoc : peccata que feciꝰ scient om̃s: Ad hoc
ea confessus sum ut delerentur: ut oblius¬
cerentur. iut nulli amplius panderentur.
Bene.S cum tu in illa gła abomĩ cͥminũ
sorde purgat᷑ uultui di p̃sen s astiteris:
ingratus ne ei ẽẽ poteris. ꝓtanta miscdia
qͣm tͥ fecit. remissis illis & illis delictis
tuis : Et unde grãs ageres. i si nicħ eoꝵ

Expanded text:
ad corpus, referuntur. Quae nihilominus, in septenario numero constituta, non modicum placent menti quae ipsorum fuerit sapore imbuta. Sunt autem haec, sapientia, amicitia, concordia, potestas, honor, securitas, gaudvita bonis erit ut eorum quae scire voluerint nihil sit quod ignorent; scient enim cuncta quae scienda fecit Deus, tam ea quae praeterita quam quae hujus saeculi sunt futura. Ibi a singulis omnes, ibi ab omnibus singuli cognoscentur, nec quemquam omnino latebit, qua patria, qua gente, qua stirpe quis editus fuerit, vel quid in vita fecerit. Hic fortassis ait aliquis: Quid est hoc? peccata quae feci, scient omnes? ad hoc ea confessus sum ut delerentur, ut obliviscerentur, ut nulli amplius panderentur. Bene; sed cum tu in illa gloria ab omni criminis sorde purgatus vultui Dei praesens astiteris, ingratusne ei esse poteris pro tanta misericordia quam tibi fecit, remissis illis et illis delictis tuis? Et unde gratias ages, si nihil eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
silia disterminat: biantia cogit.
sparsa colligit. secreta rimatur. ue¬
ra uestigat. ueri similia examinat.
ficta et fucata explorat. Hec ẽ. quȩ
agenda p̃ordinat. acta recogitat:
ut nichil inmente resideat aut in¬
correptum. aut correptione egens.

Expanded text:
fusa disterminat, hiantia cogit, fusa disterminat, hiantia cogit, sparsa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, acta recogitat, ut nihil in mente resideat aut incorrectum, aut correctione  al.
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus irrefragrabilis ratio monstrat.
Quid sit pietas queris: Uacare confide¬
ratiom. Dicas forsitan in hoc dissentire
me: ab eo qui pietatem diffinit cultũ
dĩ. Non est ita. Si bene consideras. uliꝰ
sensum meis expressi uerbis: & sita
ad cultum dĩ quã qͦd ipse hortatur in
psalmo. uacate et uidete qm̃ ego sũ
tione sua facit.preagendo quodãm
et p̃ordinando quȩ agenda st̃: Ne¬
cessarie sane: ne forte quȩ p̃uisa et
p̃meditata poterant eẽ ꝓficuo. p̃ci¬
pitata magis ꝑicło fiant. Quod tb¬
met si recordaris in ipsis actionib
causarum. et in magnis quibusq
negociis magnarumue consiliis
rerum frequent̃ accidisse ñ ambi¬
go. Et primũ quidẽ ipsum fontem
suum id÷ mentem de qua oritur.
purificat consideratio. Deinde regit
affectus. dirigit actus. corrigit ex¬
cessus. componit mores. uitam ho¬
nestat. et ordinat: postremo diuma¬
rum parit̃ et bumanarũ rerum
scientiam confert. hȩc est quȩ con¬

Expanded text:
prorsus irrefragabilis ratio monstrat. prorsus irrefragabilis ratio monstrat. Quid sit pietas quaeris? Vacare considerationi. Dicas forsitan in hoc dissentire me ab illo, qui pietatem definit cultum Dei . Non est ita. Si bene consideras, illius sensum meis expressi verbis, etsi taad cultum Dei, quam quod ipse hortatur in Psalmo. Vacate, et videte quoniam ego sum tione suas facit, praeagendo quodammodo, et praeordinando quae agenda sunt? Necessario sane; ne forte quae et praevisa et praemeditata poterant esse proficuo, praecipitata magis periculo fiant: quod tibimet, si recordaris in ipsis actionibus causarum, et in magnis quibusque negotiis, magnarumve consiliis rerum frequenter accidisse non ambigo. Et primum quidem ipsum fontem suum, id est mentem, de qua oritur, purificat consideratio. Deinde regit affectus, dirigit actus, corrigit excessus, componit mores, vitam honestat et ordinat, postremo divinarum pariter et humanarum rerum scientiam confert. Haec est quae con
Abbreviated transcription (Latin):
ces suos: reges et principes terrȩ.
Quid fines alienos inuaditis: Quid
falcem urãni in alienam messem
extenditis: Non quia indigniuos:
sed quia indignum uobis talibus
insistere. qͥppe potiorib occupatis.
Deniq ubi necessitas exigit: audi
dicabitur hic mundus. indigni estis
qͥ de minimis iudicetis. S aliud¬
est incident̃ incurrere in ista causa
quidẽ urgente : aliud ultro incũbe¬
re istis. tanquã magnis dignisq tali
et talium intencione rebus. Itaq
hȩc et innumera talia dicerem: si
fortia dicerem. si recta. si sincera.
Nunc aũt̃ qͣm dies mali sunt. suffi¬
cit interim ammonitum ẽẽ. non
totum te nec semꝑ dare actioni:s
considãtioni aliquid tut et cordis &
temporis sequestrare. Hoc aũt dico
necessitatem intuens ñ equitatem:
sitaq. Nam siliceret qͦd deceret abso¬
lute ꝑ omĩa et in om̃ib p̃ferendã.
et uł Solam uł maxime cõlendean
eam quȩ ad omĩa ualet id pietatẽ:

Expanded text:
ces suos, reges et principes terrae. ces suos, reges et principes terrae. Quid fines alienos invaditis? Quid falcem vestram in alienam messem extenditis? Non quia indigni vos, sed quia indignum vobis talibus insistere, quippe potioribus occupatis. Denique ubi necessitas exigit, audi s judicabitur hic mundus indigni estis qui de minimis judicetis . est incidenter excurrere in ista, causa quidem urgente, aliud ultro incumbere istis, tanquam magnis dignisque tali et talium intentione rebus. Itaque haec et innumera talia dicerem, si fortia dicerem, si recta, si sincera. Nunc autem quoniam dies mali sunt , sufficit interim admonitum esse, non totum te, nec semper dare actioni: sed considerationi aliquid tui et cordis, et temporis sequestrare. Hoc autem dico necessitatem intuens, non aequitatem: cedere. Nam si liceret quod deceret, absolute per omnia et in omnibus praeferendam, et vel solam, vel maxime colendam eam, quae ad omnia valet, id est pietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
minutor dignitatis est seruus. si non
uult ẽẽ maior dño suo. aut discipłs
sin uult eẽ maior eo qui se misit. aut
filius si ñ transgreditur t̃minos quos
pofuerunt patres su: Quis me con¬
flituit udicem ait ille magister et
dñs. et erit iniuria seruo discipłoq.
nisi iudicet uniuersos: Michi tam̃
ñ uidetur bonus estimator rerum.
qui indignum purtat apłis. seu apłi¬
cis uiris. ñ iudicare de talib: quib
datum est iudicium in maĩora. Qind¬
ni contempnant uidicare de t̃renis
possessiuncłis hominum. quiin cę¬
lestib et angłos iudicabunt: Ergo
ꝓpt̃ has accepistis claues regni cęlorũ:
preuaricatores utiq exclusuri non
possessores. Ut sciatis ait quia filius
hominis potestatem habet in terra
dimittendi peccata: & cetera. Quenã
tͥ maior uidetur dignitas aut potes¬
tas dimutendi peccata. an predia
diuidendi: S ñ est comparatio.
habent hec infima et terrena iudi¬

Expanded text:
mminutor est dignitatis servus, si non mminutor est dignitatis servus, si non vult esse major domino suo: aut discipulus, si non vult esse major eo qui se misit: aut filius, si non transgreditur terminos, quos posuerunt patres sui? Quis me constituit judicem? ait ille Dominus et magister: et erit injuria servo discipuloque, nisi judicet universos? Mihi tamen non videtur bonus aestimator rerum, qui indignum putat Apostolis seu apostolicis viris non judicare de talibus, quibus datum est judicium in majora. Quidni contemnant judicare de terrenis possessiunculis hominum, qui in coelestibus et angelos judicabunt? Ergo non propter has, accepistis claves regni coelorum, praevaricatores utique exclusuri, non possessores. Ut sciatis, ait, quia Filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata , etc. Quaenam tibi major videtur et dignitas, et potestas, dimittendi peccata, an praedia dividendi? Sed non est comparatio. Habent haec infirma et terrena judi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiclitari. Et fortassis ñ secus moneri
est.Da occasionem sapienti: & sapi
iudicet int̾ frẽm et frẽm: Et infert. Ad
ignominiam uobis dico: contemptibi
ne tibi usurꝑas tu apostolicus officiũ
ule: gradum contemptibiliũ. Unde
militans dõ: implicat se negotiis scła¬
ribus. Ego aũt parco tͥ. Non enĩ for¬
tia loquor: s possibilia. Putasne hec
tempora sustinerent si hominib liti¬
gantib ꝓ terrena hereditate. et fla¬
gitantib abs te iudicium. uocem dñi
responderes. o homines qͥs me consti¬
tuit iudicem suꝑ uos: In quale mox
iudicium tu uenires. Quid dic̃ homo
rusticanus et imꝑitus. ignorans pri¬
matum suum. inhonorans summã
et p̃excelsam sedem. derogans apłice
dignitati : Et tam̃ ñ monstrabunt
puto qui hoc dicent. ubi aliquando
quispiam apłorum iudex sederit ho¬
minũ: aut diuisor terminorũ. aut
distributor terrarũ. Stetisse deniq
tes ñ lego. Frit illud: ñ fuit. Itane i¬

Expanded text:
periclitari. Et fortassis non secus moneri periclitari. Et fortassis non secus moneri est: Da occasionem sapienti, et sapijudicet inter fratrem et fratrem? Et infert: Ad ignominiam vobis dico: contemptibilne tibi usurpas tu apostolicus officium  al. judicium vile, gradum contemptibilium. Unde militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Ego autem parco tibi. Non enim fortia loquor sed possibilia. Putasne haec tempora sustinerent, si hominibus ligantibus pro terrena haereditate, et flagitantibus abs te judicium, voce Domini tui responderes: O homines, quis me constituit judicem super vos ? In quale tu judicium mox venires? Quid dicit homo rusticanus et imperitus, ignorans primatum suum, inhonorans summam et praecelsam sedem, derogans apostolicae dignitati? Et tamen non monstrabunt, puto, qui hoc dicerent, ubi aliquando quispiam Apostolorum judex sederit hominum, aut divisor terminorum, aut distributor terrarum. Stetisse deniquetes non lego. Erit illud, non fuit. Itane i
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. et tu seorsum sitiens stabis: Sima¬
ledictus qui partẽ suam facit deterio¬
rem. quid ille qui se penitus reddit ex¬
ꝑtem:Sane diriuentur aquȩ tuȩ ĩ
plateas. homines et iumenta et peco¬
Ai bibant ex eis. quin et camelis ꝑue¬
ri habrahe potum tribuas: sed int̃
ceteros bibe et tu de fonte putei tui.
Alenus inquit ñ bibat ex eo. Nunqͥt
rualienus: Cui ñ alienus. si tibies:
Deniq qui sibi nequã. cuibonus:
Memento ꝓinde. ñ dico semꝑ. ñ dico
sepe. sed uel interdũ reddere teipsum
t̃. Utere tu quoq te int̃ multos: aut
certe post multos. Quid indulgentiꝰ:
indulgentiorem me in hac parte.
Ergo plusquã oportet inquis. Non
inficior. Quid si ita oportet: Nam tu
ut confido nr̃a ñ eris meticłosa infor¬
matione contentus: sed habundabis
magis. Sane sic decet te scilicet ha¬
bundantiorẽ quã me audaciorẽ. eẽ.
Ego quoq mͥ tucius iudico. apd̾ ma¬
iestatem timiditate quã temeritate

Expanded text:
tuo; et tu seorsum sitiens stabis? Si matuo; et tu seorsum sitiens stabis? Si maledictus qui partem suam facit deteriorem, quid ille qui se penitus reddit expertem! Sane deriventur aquae tuae in plateas; homines et jumenta et pecora bibant ex eis, quin et camelis pueri Abrahae potum tribuas: sed inter caeteros bibe et tu de fonte putei tui. Alienus, inquit, non bibat ex eo . Nunquid tu alienus? Cui non alienus, si tibi es? Denique qui sibi nequam, cui bonus? Memento proinde, non dico semper, non dico saepe, sed vel interdum reddere te ipsum tibi. Utere tu quoque te inter multos, aut certe post multos. Quid indulgentius? indulgentiorem me in hac parte. Ergo plus quam oportet, inquis. Non inficior. Quid, si ita oportet? Nam tu, ut confido, nostra non eris meticulosa informatione contentus, sed abundabis magis. Sane sic decet, te scilicet abundantiorem, quam me audaciorem esse. Ego quoque mihi tutius judico apud majestatem timiditate, quam temeritate
Abbreviated transcription (Latin):
laudo. Puto qͦd et nemo qͥ a salomo¬
ne audierit: qui minorat᷑ actu ꝑ¬
cipiet sapientiam. Certe nec iꝑsi ac¬
tioni expedit consideratione ñ pre¬
ueniri. Si item totus us ẽẽ om̃iũ.
instar illius qui om̃ib omĩa factꝰ
est. laudo humanitatẽ. s si plena
sit. Quomͦ aut plena. te excluso:
Et tu homo es. Ergo ut integra
sit. et plena humanitas: colligat
et te intra se simis. qui om̃s recipit.
alioquin qͥd tibi ꝓdest uixta uerbũ
domini si uniuersos lucreris teipsũ
ꝑdens: Quaobrẽ cũ om̃s te habeant.
ẽsto etiam tu ex habentib unus. Quid
solus fraudaris munere tui  Usquequo
recipis te. et iꝑse int̃ alios uice tua. Sa¬
pientib et insipientib ñdees. et soli
negas tetͥ Stultus et sapiens. seruus
et liber. diues et pauꝑ. uir et femina.
senex et iuuenis. clericus et laicus. ius¬
tus et imꝑiꝰ. om̃s parit̃ participant te.
om̃s de fonte publico bibunt pectore

Expanded text:
laudo. Puto quod et nemo, qui a Salomolaudo. Puto quod et nemo, qui a Salomone audierit: Qui minoratur actu, percipiet sapientiam . Certe nec ipsi actioni expedit consideratione non praeveniri. Si item totus vis esse omnium, instar illius qui omnibus omnia factus est ; laudo humilitatem, sed si plena sit. Quomodo autem plena, te excluso? Et tu homo es. Ergo ut integra sit et plena humanitas, colligat et te intra se sinus qui omnes recipit. Alioquin quid tibi prodest, juxta verbum Domini, si universos lucreris, te unum perdens ? Quam ob rem cum omnes te habeant, esto etiam tu ex habentibus unus. Quid solus fraudaris munere tui! Usquequo recipis te et ipse inter alios vice tua? Sapientibus et insipientibus debitor es; et soli negas te tibi? Stultus et sapiens, servus et liber, dives et pauper, vir et femina, senex et juvenis, clericus et laicus, justus et impius. omnes pariter participant te, omnes de fonte publico hibunt pectore
Abbreviated transcription (Latin):
lor: si non mouet tͥ scrupulum ꝑuer¬
sitas hȩc. Puto qͦd et interdũ compel¬
lat clamare ad dñm cũ ꝓpħa. Parraue¬
runt mͥ iniqui fabulationes: sed nõ
ut lex tua. Igit᷑ et te aude liberũ ꝓfi¬
teri sub tam graui mole inconuenien¬
tiȩ huiꝰ: et cui fas ñ sit ceruicem sub¬
ducere. Nam si potes et ñius: multo
magis seruus huiꝰ ipsius tã peruersȩ
uoluntatis tuȩ. Ann seruus. cui ñ¬
dñat᷑ iuiquitas: Est maxime. Nisi
tu forte indignius iudices hominẽ
tͥ quã uicium dñari. Quid interest
uolens seruias animntus : Nam et¬
sicoacta seruitus miserabilior: s af¬
fectata miserior est. Et qͥd me uis fa¬
cere inquis: Ut tͥ abhis occupatiõĩb
parcas. Impossibile forsitan responde¬
bis: faciluis cathedre ualedicere pos¬
se. Recte hoc: si rumꝑe et ñ magis in¬
terrumpere ista hortarer. Audi igit᷑
uiuis et sapis. totum das actioni. cõ¬
sid̾ationi nichil: laudo te. in hoc ñ

Expanded text:
lor, si non movet tibi scrupulum perverlor, si non movet tibi scrupulum perversitas haec. Puto quod et interdum compellat clamare ad Dominum cum propheta: Narraverunt mihi iniqui fabulationes, sed non ut lex tua . I ergo, et aude liberum profiteri sub tam gravi mole inconvenientiae hujus, et cui fas non sit cervicem subducere. Nam si potes et non vis, multo magis servus es hujus ipsius tam perversae voluntatis tuae. An non servus, cui dominatur iniquitas! Et maxime. Nisi tu forte indignius judices hominem tibi, quam vitium dominari. Quid interest, volens servias, an invitus! Nam etsi coacta servitus miserabilior, sed affectata miserior est. Et quid vis me facere, inquis! Ut tibi ab his occupationibus parcas. Impossibile fortasse respondebis, facilius cathedrae valedicere posse. Recte hoc, si rumpere, et non magis interrumpere ista hortarer. 411 CAPUT Vvivis et sapis, totum das actioni, considerationi nihil; laudo te? In hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
augeret auaritie. Non est gͥ. qͦo
de sollertissima pauli industria.
et caritate tam liberalquã liberali.
nium sumas. Quã tuo digniꝰ apos¬
tolatu. quã salubrius tuę conscien¬
tiȩ: quã fructuosius eccłie dĩ. au¬
dias potiꝰ ipsum dicentem. Precio
empti estis: nolite effici serui ho¬
minum. Quid seruilius indigniꝰq
p̃sertĩ summo pontifici. ꝙͣ ñ dico
om̃i diȩ s pene omi hora insudare
talib reb. et ꝓ talibꝰ: Deniq qͦndo
oramus: Quando docemꝰ popłos:
Quando edificamꝰ ȩccłiam: Quan¬
do meditam᷑ in lege: Et quidẽ co¬
tidie ꝑstrepunt in palatio leges:
s usfiniani. ñ dñi. Iuste ne etiã
istud: tu uideris. Nam certe lex
dñi immacłata: conpertens ani¬
mas. heȩ aũt ñ tani leges ꝙͣ lues
sunt: & cauillationes subuertentes
iudicium. Tugͦ pastor et ep̃c anima¬
rum. qua mente obsecro sustines corã
te semꝑ silere illam garrire istas: Fal¬

Expanded text:
augeret avaritiae. Non est igitur quod augeret avaritiae. Non est igitur quod de solertissima Pauli industria, et charitate tam libera quam liberali, nium sumas. Quam tuo dignius apostolatu, quam salubrius tuae conscientiae, quam fructuosius Ecclesiae Dei audias potius ipsum alibi dicentem: Pretio empti estis, nolite effici servi hominum ! Quid servilius indigniusque, praesertim summo Pontifici, quam, non dico omni die, sed pene omni hora, insudare talibus rebus, et pro talibus? Denique quando oramus? quando docemus populos? quando aedificamus Ecclesiam? quando meditamur in lege? Et quidem quotidie perstrepunt in palatio leges, sed Justiniani, non Domini. Justene etiam istud? Tu videris. Nam certe lex Domini immaculata, convertens animas . Hae autem non tam leges, quam lites sunt et cavillationes, subvertentes judicium. Tu ergo pastor et episcopus animarum, qua mente, obsecro, sustines coram te semper silere illam, garrire istas? Fal
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Deniq impius cũ uenerit in¬
ꝑgiscere gͦ: & pessimȩ seruituris iu¬
gum iamiãq iniminons. immo iã
ñ modice p̃mens. ñ tantũ caue sed
horre. An ido ñ seruus. quia ñ uni
seruis sed om̃ibus. Nulla turpior
ubiq dominos suos inueniunt. Tu
quoq dic queso ubi umquã sis liber
ubi tutus. ubi tuus. Ubiq strepitꝰ.
ubiq tumultus: ubiq iugum tue
nc̃ apłi uocem qua ait. Cũ eẽm liber
ex om̃ibus: om̃ium me seruum
feci. Longe est istud ame. Numquit
hac ille seruitute hominib inserui¬
ebat in acquisitione turpis questus:
Numqͥd ad eum de toto orbe con¬
fluebant ambitiosi. auari. simoni¬
aci. sacrilegi. concubinarii. ances¬
tuosi. et queq istiusmodi monstra
hominum. ut ipsius apłica aucto¬
ritate uel obunerent honores ȩc¬
clesiasticos uel retinerent: Ergo
seruum se fecit homo.cui uiuere
xẜ̃c erat. & mori luchrũ. ut płes
luchrifaceret xp̃o: Ñ ut luchra

Expanded text:
tum. Denique impius cum in prtum. Denique impius cum in priscere ergo, et pessimae servitutis jugum jam jamque imminens, imo jam non modice premens, non tantum cave, sed horre. An ideo non servus, quia non uni servis, sed omnibus? Nulla turpior ubique dominos offendunt suos. Tu quoque dic, quaeso ubi unquam sis liber, ubi tutus, ubi tuus? Ubique strepitus, ubique tumultus, ubique jugum tuae nc Apostoli vocem, qua ait: Cum essem liber ex omnibus, omnium servum me feci. Longe est istud a te. Numquid hac ille servitute hominibus inserviebat in acquisitione turpes quaestus? Numquid ad eum de toto orbe confluebant ambitiosi, avari, simoniaci, sacrilegi, concubinarii, incestuosi, et quaeque istiusmodi monstra hominum, ut ipsius apostolica auctoritate vel obtinerent honores ecclesiasticos, vel retinerent? Ergo servum se  al. te fecit homo, cui vivere Christus erat, et mori lucrum, ut plures lucrifaceret Christo, non ut lucra
Abbreviated transcription (Latin):
neam. aut quis finis m̃s ut pacienter
agam: Nec fortitudo lapidum fortitu
uirtus pacientiȩ: s ñ hanc tͥ ad ista
optauerim. Interim impatientẽ esse
ꝓbabilius. Tu ne approbes illorum pa¬
uenttam quib paulus dicebat. liben¬
ter suffertis insipientes. cum sitis ipsi
sapientes: Ni fallor hironica erat. s
ñlaus: s sugillano quorũdã mansu¬
etudinis . qui quasi datis manibus
pseudo apłis. a quibus et seducti erãt:
ad queq ipsorũ peregrina et praua
dogmata. trahi se pacientissime fer¬
rent. Unde et subdens. sustinetis enĩ
inquit. si quis uos in seruiturẽ redi¬
git. Non bona pacientia: cũ possis
eẽ liber. seruum te ꝑmittere fieri.
Nolo dissimules seruitutem: in quã
certe ui dies dũ nescis redigeris. hebe¬
tati cordis indicium est: ꝓpriam nõ
sentire continuam uexationẽ. Ue¬
xatio dat intellectũ auditui: ait qͥdã.
Uerum est: sed sinimia ñ fuerit. Nã
sisit: ñ plane intellectũ dat s cõtẽp¬

Expanded text:
al. aut quae fiducia meus, ut patienter agam? Nec fortitudo lapidum al. latvirtus patientiae: sed non hanc tibi ad ista optaverim. Interdum impatientem esse, probabilius. Tune approbes illorum patientiam, quibus Paulus dicebat: Libenter suffertis insipientes, cum sitis ipsi sapientes? Ni fallor, ironia erat, et non laus, sed suggillatio quorumdam mansuetudinis, qui quasi datis manibus pseudoapostolis, a quibus et seducti erant, 410 ad quaeque ipsorum peregrina et prava dogmata trahi se patientissime ferrent. Unde et subdens, Sustinetis enim, inquit, si quis vos in servitutem redigit . Non bona patientia, cum possis esse liber, servam te permittere fieri. Nolo dissimules servitutem, in quam certe in dies, dum nescis, redigeris. Hebetati cordis indicium est, propriam non sentire continuam vexationem. Vexatio dat intellectum auditui, ait quidam . Verum est; sed si nimia non fuerit. Nam si sit, non plane intellectum dat, sed contemp
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ apparebunt. Immo ne uepres
quidẽ: annose et ueternosȩ arbores
sunt. S ñ ꝓfecto fructiferȩ: nͥ forte
glandium aut siliquarũ qͦs porci
manducant. Quousq occtipant
terram. Nonne si exis et cernis ista
pudebit ociosam iacere securim pu¬
debit sine causa falcem apłicã acce¬
pisse.In hunc quondã agrũ ysahac
patriarcha exierat. cũ primo rebec¬
ca occurrit ei : et ut scͥptura habet
exierat ad meditandũ. Ille ad medi¬
tandũ: tuad extirpandũ egrediaris
necesse ẽ. Tibi iã p̃cessisse meditacio
Ante. iuxta consilium saluatoris
sedisse debueras: ante estimasse opꝰ.
metiri iures. ponderasse sapientiã.
merita comparasse: sumptꝰ cõpu¬
tasse uirtutum. Agegͦ. puta tempꝰ
putacionis ad ẽẽ: si tam̃ meditaciõis
p̃iuit. Si cor moiusti. mouenda iam
lingua : mouenda. ẽ. et manus. ac

Expanded text:
potius apparebunt? Imo ne vepres potius apparebunt? Imo ne vepres quidem: annosae et veternosae arbores sunt, sed non profecto fructiferae; nisi forte glandium aut siliquarum, quas porci manducant. Quousque occupant terram? Nonne, si exis et cernis ista, pudebit otiosam jacere securim; pudebit sine causa falcem apostolicam accepisse? 13. In hunc quondam agrum Isaac patriarcha exierat, cum primum Rebecca occurrit ei: et, ut Scriptura habet, Exierat ad meditandum . Ille ad meditandum, tu ad exstirpandum egrediaris necesse est. Tibi jam praecessisse meditatio Ante, juxta consilium Salvatoris, sedisse debueras, ante aestimasse opus, metiri vires, ponderasse sapientiam, merita comparasse, sumptus computasse virtutum. Age ergo, puta tempus putationis adesse, si tamen meditationis praeivit. Si cor movisti, movenda jam lingua
Abbreviated transcription (Latin):
hoc glorieris opto semꝑ optimo ge
plurimis. felix qui dicere potuit:
plus om̃ib laboraui. Gloria ẽ: sinil
in ea mane. nil molle: nil resupiñ.
Si labor terret: merces inuitet. Unꝰ¬
quisq enim. scdm suum laborem
mercedem accipiet. Et sulle plus
om̃ib laborauit: ñ tam̃ totũ elabo¬
rauit. Et adhuc locus est. Exi ĩ agrũ
dñi tui : & confidera diligent̃ quãus
hodieq de ueteri maledicto siluescat
spinis ac tribulis. Exi inꝗͣ in mun¬
dũ. ager est enĩ mundus: isq credi¬
tus ł. Exi in illum ñ tanquã dñs. s
tanꝙͣ iullicus: uidere & ꝓcurare
xerim quib dã tuȩ passib intente
sollicitudinis: & sollicite intencionis.
Neq enim ipsi qui iussi sunt ire in or¬
ierunt p̃sentia corporis: s mentis ꝓ¬
uidentia. Et tu leua ocłos quosdã con¬
siderationis tuȩ: & uide regiones si
ñ funt magis siccȩ ad ignem. ꝙͣ albȩ
ad messem. Quã multȩ quas putaue¬
ras fruges. diligent̃ inspectȩ. uepres

Expanded text:
Hoc glorieris opto semper optimo genplurimis. Felix qui dicere potuit: Plus omnibus laboravi . Gloria est, sed nil in ea inane, nil molle, nil resupinum. Si labor terret, merces invitet. Unusquisque enim secundum suum laborem mercedem accipiet. Et si ille plus omnibus laboravit, non tamen totum elaboravit, et adhuc locus est. Exi in agrum Domini tui, et considera diligenter, quantis hodieque de veteri maledicto silvescat spinis ac tribulis. Exi, inquam, in mundum: ager est enim mundus, isque creditus tibi. Exi in illum, non tanquam dominus, sed tanquam villicus, videre et procurare xerim, quibusdam tuae passibus intentae sollicitudinis, et sollicitae intentionis. Neque enim ipsi qui jussi sunt ire in ormierunt praesentia corporis, sed mentis providentia. Et tu leva oculos quosdam considerationis tuae, et vide regiones, si non sunt magis siccae ad ignem, quam albae ad messem. Quam multae, quas putaveras fruges, diligenter inspectae, vepres