comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. due prius tangere nolebat anima
mea. nunc p̾ angustia cibi mei st̃. Quis
det ut ueniat peticio mea: & qđ expecto
tribuat mihi d̃s : & qui cępit. ipse me c̃¬
terat. Soluat manũ suam. & succidat
me & hȩc mihi sit consolatio: ut affii¬
gens me dolore non parcat: nec contra¬
dicam sermonib scĩ. Que cnĩ ẽ fortitu¬
do inea ut sustincã: aut quis finis m̃sut
patient̃ agam: Nec fortitudo lapidum
fortitudoᷤ mea nec caro meae̾nea est
Ecce non ẽ auxilium mihi inme:. Inccẽs¬
sarii quoq mei recesserunt ame Q ui
tollit ab amico suo miscđam. timorẽ
dnĩ derelinquit. Frs mei p̾teriert̃ me:
sicut torrens qui raptim transit in con
uallibus. Qui timent pruinal irru& suꝑ
cos nix tempore quo fuerint dissipati
peribunt. & ut incaluerint soluentur

Expanded text:
gere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Quis det, ut veniat petitio mea: et quod exspecto, tribuat mihi Deus? et qui coepit, ipse me conterat? Solvat manum suam, et succidat me? Et haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, non parcat, nec contradicam sermonibus Sancti. Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut quis finis meus, ut patienter agam? nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. Ecce non est auxilium mihi in me, et necessarii quoque mihi recesserunt a me. Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini dereliquit. Fratres mei praeterierunt me, sicut torrens qui rvallibus. Qui timent pruinam, irruet super eos nix, tempore, quo fuerint dissipati, peribunt: et ut incaluerit
Abbreviated transcription (Latin):
cñ. ut parit uenientes uisitarent cum:
& consolarent᷑. Cumq cleuassent ꝓcul
oculos suosi non cognouerunt eum. Et
exclamantes plorauerunt: scissisq uosti¬
bus. sparserunt pulucrt̃ suꝑ caput suũ
incęlum & sederunt cum eo interra unͣ.
suum. & maledixit dici suor& locutꝰ c̃.
Pereat dics in qua natus sum. & nox
inqua dictum ẽ conceptus est homo.
Dies ille uertatur intenebras ñ reqͥrat
cum ds de suꝑꝰ. & nonsit in recordatient.¬
& non illustret᷑ lumine. Obscurent cũ¬

Expanded text:
 ut pariter venientes visitarent eum, et consolarentur. Cumque levassent procul oculos suos, non cognoverunt eum, et exclamantes ploraverunt, scissisque vestibus, sparserunt pulverem super caput suum in coelum. Et sederunt cu maledixit diei suo, et locutus est: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo. Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus desuper, et non sit in recordatione, et non illustretur lumine , » et c
Abbreviated transcription (Latin):
turnę quando sol& sopor occupare ho¬
mines pauor tenuit me & tremor: et
om̃a ossa mea ꝑ territa sunt & cũ sp̃s
me p̃sente transir& in horrucrt̃ pili
carnis mee stetit quida cuius non ag
homo di cõparatione iustificabit᷑. aut
factore suo purior erit uir: Ecce qui
seruiunt ei ñ sunt stabiles& in angelis
suisrepperit prauitatẽ: quantomagis
hi qui habitant domos luttas. qui ter¬
ręnum habent fundamentũ. consumen¬
tur uelut atinea: demane usq adues¬
peram succident᷑ & quia nullus intelli¬
git incternũ pcribunt. Qui aut̃ reliqͥ
fucrint austrent᷑tex eis morient᷑ & non

Expanded text:
turnae quando solet sopor occupare hoturnae quando solet sopor occupare homines pavor tenuit me et tremor et omnia ossa mea perterrita sunt et cum spiritus me praesente transiret inhorruerunt pili carnis meae stetit quhomo, Dei comparatione justificabitur, aut factore suo purior erit vir? Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles: et in angelis suis reperit pravitatem: Quanto magis hi qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut a tinea? De mane usque ad vesperam succidentur: et quia nullus intelligit, in aeternum peribunt. Qui autem reliqui fuerint, auferentur ex eis: morie
Abbreviated transcription (Latin):
lam: nonne silui. nõne quieui: & ue¬
nit suꝑ me: indignatio.
espondcns aut̃ ciiphar temanĩtes dix̃.
Siceperimus loqui tibi. forsitan mo¬
ieste accipies. Sed conceptũ sermonẽ
tenere quis possit: Ecce docuisti mul¬
tosi& manus lassas roborasti. uacillan¬
tes confirmauerunt sermones tuil&
genua trementia conferrtasti: nunc
aut̃ uenit suꝑ te plaga. & defecisti. te¬
tigit it & conturbatu̾s es. ybiẽ timor
tuus. fortitudo tua. pacientia tuã. &
ꝑfectio uiarum tuarũ : Rccordare ob¬
secro it. quis umquã in nocens peruit.
aut quando recti deleti sunt. Quin
potius uidi eos qui operant᷑ iniqͥtatẽ
& seminant dolores & metunt eos
fiante đo perisse & spũ irȩ eius esse
consũptos. Rugitus leonis & uox lecne.
& dentes catulorũ leonũ contriti sunt.
Tigris periit eo qđ non haber& p̾dam:
& catuli leonis dissipati sunt. Porro
adme dictum ẽ uerbũ absconditũ. &
quasi furtiuȩ suscepit auris mea uenas
susurrii eius. In horrore uisionis nocꝰ¬

Expanded text:
nonne silui nonne quievi et venit super me indignatio respondens autem Eliphaz Themanites dixit si coeperimus loqui tibi forsitan moleste accipias sed conceptum sermonem tenere quis possit ecce docuisti multos et manus lassas roborasti vacillantes confirmaverunt sermones tui et genua trementia confortasti nunc autem venit super te plaga et defecisti tetigit te et conturbatus es timor tuus fortitudo erfectio viarum tuarum recordare obsecro te quis umquam innocens perierit aut quando recti deleti sint quin potius vidi eos qui operantur iniquitatem et seminant dolores et metunt eos flante Deo perisse et spiritu irae eius esse consumptos rugitus leonis et vox leaenae et dentes catulorum leonum contriti sunt tigris periit eo quod non haberet praedam et catuli leonis dissipati sunt porro ad me dictum est verbum absconditum et quasi furtive suscepit auris mea venas susurri eius in horrore visionis noc
Abbreviated transcription (Latin):
deo & mõrere. Qui ait adillam. Quasi
una destultis mulicrib locuta es. Si
bona suscepimus demanu dnĩ: quare
mala non sustineamus: In omnib his
non peccauit iob labiis suis. Igitur
audiẽtes tres amici iob om̃e malũ qđ
accidiss& ei uenerunt singuli de loco
suo clipharthemanites: & baldad suites:

Expanded text:
Deo et morere qui ait ad illam quasi una de stultis locuta es si bona suscepimus de manu Domini quare mala non suscipiamus in omnibus his non peccavit Iob labiis suis igitur audientes tres amici Iob omne malum quod accidisset ei venerunt singuli de loco suo Eliphaz Th
Abbreviated transcription (Latin):
stulit mala ab oculis meis. Quare non
inuulua mortuus sum egressus exuit¬
ro non statim peru: Quare exceptus
genibus: cur lactatus uberibus: Nunc
enĩ dormiens silcrẽ & somno meo reqͥ¬
escerem cum regib & consulib terrę
qui ȩdificant sibi solitudines aut cum
principib qui possident aurũ & re
plent domos suas argento aut sicut
ab ortiuum absconditũ non subsisterẽ.

Expanded text:
lit mala ab oculis meis. Quare non in vulva mortuus sum, egressus ex utero non statim perii? Quare exceptus genibus?  cur lactatus uberibus? Nunc enim dormiens silerem,  et somno meo requiescerem: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines: Aut cum principibus, qui possident aurum,  et replent domos suas argento: Aut sicut abortivum absconditum non sub
Abbreviated transcription (Latin):
filii di & starent corã dño ueniss& qͦq
satan int̾ cos. & staret inconspectu cius: ut
diceret dñs ad satan. Unde uenis : Qui
respondens ait. Circuiui terrã: & per¬
ambulaui eam. Et dixit dñs ad satan
Numqͥd considerasti seruum meũ iob.
qđ non sit sunilis ei interra. uir simplex
& rectus & timeus dm̃ ac reccdens ama¬

Expanded text:
filii Dei, et starent coram Domino: venisset quoque Satan inter eos, et staret in conspectu ejus, ut diceret Dominus ad Satan: Unde venis? Qui respondens ait: Circumivi terram, et perambulavi eam. Et ait Dominus ad Satan: Numquid considerasti servum meum Job: quod non sit ei similis in terra: vir simplex et rectus, ac timens D
Abbreviated transcription (Latin):
tuleruntq oma & pueros ꝑcusscrunt
gladio: & cuasi ego solus ut nunciarẽ
tibi. Cumq adhuc ille loqueret᷑ uenit
alter & dixit. Ignis dei cetidit de cęlo:
& tactas oncs puerosq consũpsit & ef¬
fugi ego solus: ut nunciarẽ tibi. Sed &¬
ad huc illo loquente: uenit alius & diã.
Chaldȩi feccrunt tres turmas: & inua¬
serunt camelos & tulerunt cosinee ñ

Expanded text:
cusserunt gladio: et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit e coelo et tactas oves puerosque consumpsit: et effugi solus, ut nuntiarem tibi. Sed adhuc illo loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ronne tu uallasti cum ac domũ cius:
uniuersamꝙ substantiã ꝑ circuitũ.
Operibusq manuum eius benedix isti:
& possessio eius creuit in terra. Sed ex¬
tende paululum manũ tuami & tange
cuncta quȩ possid&: uisi infaciẽꝰ
benedixerit tibi. Dixit gͦ dñs ad satan.

Expanded text:
nonne tu vallasti eum ac domum eius universamque substantiam per circuitum operibus manuum eius benedixisti et possessio illius crevit in terra sed extende paululum manum tuam et tange cuncta quae possidet nisi in facie tua benedixerit tibi dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Dicebat enĩ. Neforit peccauerintꝰ filii
meiꝰ & benedixerint de o incordibis
suis. Sic faciebat iobicunctis diebus.
Quadam aut die cũ uenissent filii di
ut assisterent coram dnõ. ad fuit int̾
eos etiã satan. Cui dixit dñs. Unde
uenis: Qui respondens ait. Cireuiui
terrã: & ꝑ ambulaui cam. Dixitq dñs
adcum. Numqͥd considerasti seruum

Expanded text:
Dicebat enim: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Sic faciebat Job cunctis diebus. Quadam autem die, cum venissent filii Dei, ut assisterent coram Domino, adfuit inter eos etiam Satan. Cui dixit Dominus: Unde venis? Qui respondens, ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Dixitque Dominus ad eum: Nu
Abbreviated transcription (Latin):
& pugnauit ꝓgenit sua. & erogauit
multas pecunias & armauit uiros uir¬
tutis gentis suę: & dedit eis stipendia
& muniuit cintates iudee & bethsurã.
quȩ erat infinib iudet̾. ubi erant ar¬
ma bstium antea: & posuit illic p̾sidiũ
uiros uideos & ioppen muniuit. quę
erat ad mare. & gatarã quȩ ẽ infinib
aroti in qua hostes anita habitabãt:
& collocaint illic iudços: & quęcumq
apta erant adcorrectionẽ eoꝵ posuit
meis. Et uidit ppłs actũ simonis. et
głam quã cogitabat facere genti sucͥ &
posuer̾ cũ ducẽ suũ & principe sacer¬
dotũ. co qđ ipse fecerat hȩc omã & iu¬
sticiam & fidẽ quã cõseruauit genti suę:¬
& exquisiuit omĩmodo exaltare płm¬

Expanded text:
et pugnavit pro gente sua et erogavit et pugnavit pro gente sua et erogavit multas pecunias et armavit viros virtutis gentis suae et dedit eis stipendia et munivit civitates Iudaeae et Bethsuram quae erat in finibus Iudaeae ubi erant arma hostium antea et posuit illic praesidium viros iudaeos et Ioppen munivit quae erat ad mare et Gazaram quae est in finibus Azoti in qua hostes antea habitabant et conlocavit illic Iudaeos et quaecumque apta erant ad correptionem eorum posuit in eis et vidit populus actum Simonis et gloriam quam cogitabat facere genti suae et posuerunt ducem suum et principem sacerdotum eo quod ipse fecerat haec omnia et iustitiam et fidem quam conservavit genti suae et exquisivit omni modo exaltare p
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cis societait̃. Cum audiss&. aut płs
romanus sermones istos. dixerunt.
Quã grãrum actionẽ̾ reddemꝰ simoni
& filiis cius: Restituit ciũ ipse fr̃s¬
suos: & expugnauit inimicos isrł. Etsta¬
tucrunt ei libertate᷑. & descripserunt
intabulis acreis: & posucr̾ intitulis in
montẽ sion octauadecima die m̃sis ebul.
anno centesimo septuagesimo scđo.an¬
no tertio subsimone sacerdote magno:
inassaramel. inconuentu magno sacer¬
dotũ & ppłt & principũ gentis. & seni¬
orum regis. nota facta suut᷑ hȩc. Qm̃ fre¬
quent̃ facta sunt p̾lia in regione nr̃a
simon aut̃ mathathiȩ filius. ex filiis ĩa¬
rib & fr̃s cius dederunt se periculo. et
restitrunt aduersariis gentis suȩ. ut
starent sc̃ã ipsorũ & lex:& gła magna
sacerdos magn̾us & ad positus ẽ ad płm
suũ. Et uoluer̾ inimici eoꝵ calcare &.
atterere regionẽ ipsorũ & extendere
manus in sca eoꝵ. tunc restitit simon

Expanded text:
cum eis societatem cum audisset autem populus cum eis societatem cum audisset autem populus romanus sermones istos dixerunt quam gratiarum actionem reddemus Simoni et filiis eius restituit enim ipse frs et expugnavit inimicos Israhel et statuerunt ei libertatem et descripserunt in tabulis aereis et posuerunt in titulis in montem Sion octava decima die mensis elul anno centesimo septuagesimo secundo anno tertio sub Simone sacerdote magno in Asaramel in conventu magno sacerdotum et populi et principum gentis et seniorum regis nota facta sunt haec quoniam frequenter facta sunt proelia in regione nostra Simon autem Matthathiae filius ex filiis Iarib et fratres eius dederunt se periculo et restiterunt adversariis gentis suae ut starent sancta ipsorum et lex et gloria magna sacerdos magnus et adpositus est ad populum suum et voluerunt inimici eorum calcare et adterere regionem ipsorum et extendere manus in sancta eorum tunc restitit Simon
Abbreviated transcription (Latin):
nouaret amicitias & societate᷑ quam
fecerunt cũ iuda & ionatha fr̃ib eus
& lecte sunt in conspectu eccłe in hic:¬
rusalem. Et hoc exemplu epistolarũ
quas miserunt sparciate. Sparcianoꝵ
principe  & ciuitates simoni sacerdoti
magno. & semorib & sacerdotib & re¬
liqu̾o ppło iudeoꝵ frĩb salutẽ. Legati
qui missi sunt adppłm nr̃m. nunciauer̃
nobis deurã gła & honore acletitia.
& gauisi sumus in introitu coꝵ̃ & scrip¬
simus quȩ ab ipsis erant dicta inconci¬
liis ppłi sic. Numenius antiochi & anti¬
pater iãsonis filius. legati iudeoꝵ uene¬
runt adnosrenouantes nobiscũ ami¬
citiam pristin̾a & placuit ppło exci¬
pere uiros gloriosȩ & ponere exem¬
plum sermonũ corũ inscgregatis ppłi
libris: ut sit ad memoriã ppło sparci¬
atarũ. Exemplũ aut̃ horũ seripsim is
simoni magno sacerdoti. xx u¬
Post hec aut᷑ misit simon numeuum
romã. habenit᷑ clypeũ aureũ magnũ
pondus minarũ mille: adstatuenda

Expanded text:
s et societatem quam fecerunt cum Iuda et Ionatha fratribus eius et lectae sunt in conspectu ecclesiae in Hierusalem et hoc exemplum epistularum quas miserunt Spartiatae Spartianorum princeps et civitatis Simoni sacerdoti magno et senioribus et sacerdotibus et reliququi missi sunt ad populum nostrum nuntiaverunt nobis de vestra gloria et honore ac laetitia et gavisi sumus in introitu eorum et scripsimus quae ab ipsis erant dicta in conciliis populi sic Numenius Antiochi et Antipater Iasonis filius legati Iudaeorum venerunt ad nos renovantes nobiscum amicitiam et placuit populo excipere viros gloriose et ponere exemplum sermonum eorum in segregatis populi libris ut sit ad memoriam populo Spartiarum exemplum autem horum scripsimus Simoni magno sacerdoti post haec autem misit Simon Numenium Romam habentem clypeum aureum magnum pondus minarum mille ad statuendam
Abbreviated transcription (Latin):
optinuit regionẽ. & congregauit capti¬
uitatem multam & dominatus est ga¬
tare & bethsure & arcĩ & abstulit in¬
mundicias exca & ñerat qui resister&
ei. Et unusquisq colebat terrã suam
cum pace & terra iuda dabat fructᷤ
suos & ligna cãporũ fructum suum
Seniores inplattis sedebant om̃s. & de
bonis terrę: tractabant: & iuuenes in¬
duebant se głam & stolas belli. Ciuita¬
tibus tribuebat alimonias & constitue¬
bat eas ut essent uasa munitionis: quo¬
adusq nominatũ est nom̃ głȩ ciussusq
ad extremũ terrę. Fccit p̾acem suꝑ
terrã & letatus ẽ isrł lęticia inagna.
Et sedit unusquisq sub uite sua & sub
ficulnea. nec erat qui costerreret defe¬
citq inpugnans cos suꝑ terrã. Reges
contriti sunt in dieb illis. & confir¬
mauit om̃s humiles ppłi sui. & legc̾
exquisiuit: & abstulit om̃c̃m iniquũ &
malũ. Sca̾ glorificauitꝰ. & multiplica¬
romȩ quia defunctus ess& ionathas.

Expanded text:
obtinuit regionem et congregavit captivitatem multam et dominatus est Gazarae et Bethsurae et arci et abstulit inmunditias ex ea et non erat qui resisteret ei et unusquisque colebat terram suam cum pace et terra dabat fructus suos et ligna camporum fructum suum seniores in plateis sedebant omnes et de bonis terrae tractabant et iuvenes induebant se gloriam et stolas belli civitatibus tribuebat alimonias et constituebat eas ut essent vasa munitionis quoadusque nominatum est nomen gloriae eius usque ad extremum terrae fecit pacem super terram et laetatus est Israhel laetitia magna et sedit unusquisque sub vite sua et sub ficulnea nec erat qui eos terreret defecit inpugnans eos super terram reges contriti sunt in diebus illis et confirmavit omnes humiles populi sui et legem exquisivit et abstulit omnem iniquum et malum sancta glorificavit et multiplicaRomae quia defunctus est Ionathas
Abbreviated transcription (Latin):
oma quȩ incircuitu scoꝵ. sunt: & infe¬
rebant plagã magna̾ castitati & collo¬
cauit in ca uiros iudȩos. tutamentum
regionis. & ciuitatis. Exaltauit muros
in hicrłm. Et rex demetrius statuit
illi sũmũ sacerdotiũ. scđm hȩc fecit cũ
amicũ suũ: & glorificauit cũm gloria
magna. Audiuit eiũ qđ appellati sunt
iudȩi aromanis amici & socii & fr̃s. &
quia susceperunt legatos simonisgłosȩ:
& quia udęi & sacerdotes eoꝵ consen¬
serunt cum esse ducẽ suũ & summũ
sacerdotẽ incttrnũ. donee surgat ꝓpħa

Expanded text:
a quae in circuitu sanctorum sunt et inferebant plagam magnam castitati et conlocavit in ea viros iudaeos tutamentum regionis et civitatis et exaltavit muros Hierusalem et rex Demetrius statuit illi summum sacerdotium secundum haec fecit eum amicum suum et glorificavit eum gloria magna audivit enim quod appellati sunt Iudaei a Romanis amici et socii et fratres et quia susceperunt legatos Simonis gloriose et quia Iudaei et sacerdotes eorum consenserunt esse eum ducem suum et summum sacerdotem in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
tos suꝑ opera eoꝵ. & suꝑ regionẽ & suꝑ
arma & suꝑ p̾sidia ⁊ dtcura fit illi de scĩs:
& ut audiatur abominib & scribant᷑
in nomine eius om̃s conseriptiones in
regione: & ut operiat᷑ purpura & auro.
& ne liceat ulli exppło & exsacerdotib
irritũ facere aliquid horũ. & contradĩ¬
cere his quȩ abco dicunt᷑ aut conuocare
conuentũ inregione sine ipso. & uestiri
purpura & uti fibula aurca qui aut̃
fecerit extra hȩc. aut irritũ fecerit
aliquid horũlreus erit. Et conplacuit
om̃i ppło statuere simonẽ & facere
scđm uerba ista. Et suscepit simon et
placuit ut sũmo sacerdotio fungeret᷑:
& ess& dux & princeps genti iudeorũ
& sacerdotũ: & p̾esso om̃ib. Et scrip¬
turã istam dixerunt ponere in tabuliꝰ
aercis & ponere cas in peribolo sc̃orũ.
in loco celebri exemplũ aut̃ coꝵ ponc¬
re in crario ut habeat simon & filii ciꝰ
t misit rex antiochus filius

Expanded text:
tos super opera eorum et super regionem et super arma et super praesidia et cura sit illi de sanctis et ut audiatur ab omnibus et ut scribantur in nomine eius omnes conscriptiones in regione et ut operiatur purpura et auro et ne liceat ulli ex populo et ex sacerdotibus irritum facere aliquid horum et contradicere his quae ab eo dicuntur aut convocare conventum in regione sine ipso et vestiri purpura et uti fibula aurea qui autem fecerit extra haec aut irritum fecerit aliquid horum reus erit et conplacuit omni populo statuere Simonem et facere secundum verba ista et suscepit Simon et placuit ut summo sacerdotio fungeretur et esset dux et princeps gentis Iudaeorum et sacerdotum et praeesset omnibus et scripturam istam dixerunt ponere in tabulis aereis et ponere eas in peribolo sanctorum in loco celebri exemplum autem eorum ponere in aerario ut habeat Simon et filii eius et misit rex Antiochus filius
Abbreviated transcription (Latin):
nno centesimo septuagesimo scđo. con¬
gregauit rex demetrius exercitũ suũ &
abur mediam ad contrahenda sibi auxi¬
lia. & expugnaret tryfonẽ. Et audiuit
arsaces rex ꝑsidis & medię qr introunit
demetrius confines suos: & misit unu̾
de principib suis. ut conp̾henderent
eum uiuum & adducerent cum ad se
Et abut & ꝑcussit castra de metrii. &
conp̾hendit cũ. & duxit eũ ad arsacen
& posuit cũ incustodiam.

Expanded text:
nno centesimo septuagesimo secundo et congregavit rex Demetrius exercitus suos et abiit Mediam ad contrahenda sibi auxilia et expugnare Tryfonem et audivit Arsaces rex Persidis et Mediae quia intravit Demetrius confines suos et misit unum de principibus suis ut conprehenderent eum vivum et adducerent eum ad se et abiit et percussit castra Demetrii et conprehendit eum et duxit eum ad Arsacen et posuit eum in custod
Abbreviated transcription (Latin):
& potestas tua int̾minos uniũse terre
Qđ aut̃ rex uidit uigilem & scm descen¬
dert decelo & dicere succidite arbore̾̃
& dissipait illam attam̃ germñ radicũ
eius interrã dimittiit. & uinciat᷑ ferro
& cre in herbis foris. & rore cęli cͣsper¬
gatur: & cum feris sit pabulũ eius donec
sepit̃ tempora cõmutent᷑ suꝑcum. hȩc
est interp̃tatio scutentię altissimi quę
ꝑuenit suꝑ dominũ meũ regem licient

Expanded text:
 potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem, et dissipate illam; Attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora mutentur super eum: Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae pervenit super dominum
Abbreviated transcription (Latin):
pus cius infectum ẽ: donee capilli cius
insimilitudinẽ aquilarũ crescerent. &
ungues cius quasi auium Igit᷑ post fi¬
nem dierum ego nabucho dͦonosor. ocu¬
los meos adeglum icuaui & sensus meiᷤ
redditus ẽ mihi. & altissimo benedixi
& unuentt̃ in sempiternũ laudaui &
glorificaui: quia potestas ciꝰ potestas
sempit̾na l& regnum cius ingeneratio¬
nem & generationẽ: & om̃s habitato¬
res terre apud cum innihilũ reputa¬
tisunt. luxta uoluntatẽ enim suam fa¬
cit tam inuirtutib eęli quã in habitato¬
ribus terrę. & non c̃ qui resistat manui
cis & dicat er quare fecisti In ipso te¬
pore sensus meus reuersus ẽ adme. &
adhonorẽ regni mei decorẽq ꝑ ueniꝰ
& figura meaꝰ reuersa ẽ adme. Et opti¬
mates mei & magistratus iei requis¬
crunt me & in regno meo constitutꝰ
sum: & magnificentia amplior. addita
est mihi. H unc igit᷑ ego nabuchodo¬
nosor laudo & magnifico & glorifico
regem cęli: quia om̃a opera cus uera

Expanded text:
tum est: Donec capilli ejus in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum, ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levavi, et sensus meus redditus est mihi: Et Altissimo benedixi, et viventem in sempiternum laudavi et glorificavi: Quia potestas ejus potestas sempiterna, et regnum nem generationem; et cuncti habitatores terrae apud eum in nihilum reputati sunt; iuxta enim uoluntatem suam facit tam in uirtutibus caeli, quam in habitatoribus terrae: Et non est qui resistat manui ejus, et dicat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me: Et optimates mei, et magistratus mei requisicrunt me, et in regno meo restitutus sum: et magnificentia amplior addita est mihi. Nunc igitur ego Nabuchodonosor laudo, et magnifico, et glorifico regem coeli: Quia omnia opera ejus vera,
Abbreviated transcription (Latin):
tia quarta regnũ quartũ crit interra
qđ maius crit omnib regnis: & dcuo¬
rabit unucrsã terrã. & conculcabit
& cominu& cam. Porro cornua decemꝰ
ipsius regni dece reges erunt. Et alius
consurget post eos & ipse potention
crit prioribus. & tres reges humiliabit
& sermones contra excelsum loquetur:
& scõs altissimi conteret: & putabit qđ
possit mutare tempora & leges: Et tra¬
dentur in manu cius usq adtempus &
tempora: & dimidiũ temporis. Et iudi¬
cium sedebit ut auferat᷑ potentia & con¬
teratur: & disꝑdat usq infinem: regnum
aut̃ & potestas & magnitudo regni quȩ c̃
subttr om̃e cęlum: detur ppło scorum
altissimi: cuius regnum. regnũ sc̃pit̾nũ
est: & om̃s reges seruient ciꝰ & obędient.¬

Expanded text:
um erit in terra, quod majus erit omnibus regnis, et devorabit universam terram, et conculcabit, et comminuet eam. Porro cornua decem ipsius regni, decem reges erunt: Et alius consurget post eos, et ipse potentior erit prioribus, et tres reges humiliabit. Et sermones contra Excelsum loquetur, et sanctos Altissimi conteret: Et putabit quod possit mutare tempora, et leges; et tradentur in manu ejus usque ad tempus, et tempora, et dimidium temporis. Et judicium sedebit, ut auferatur potentia, et conteratur, et dispereat usque in finem. Regnum autem, et potestas, et magnitudo regni, quae est subter omne coelum, detur populo sanctorum Altissimi: Cujus regnum, regnum sempiternum est, et omnes reges servient ei, et obedient.
Abbreviated transcription (Latin):
lator & iudex: qui potest ꝑdere & libe¬
rare. Ei aut̃ quis es qui udicas ꝓximũ tuũ s¬
reȩ nunc qui chieitis hodie aut xu¬
casfino ibimus in illã ciuitatẽ. & faci¬
enius quidẽ ibi annũ & mercabimur
& lucrũ faciemus: qui igneratis quid
erit incrastino Quȩ enĩ est uita ur̃a:
Uapor est admodicũ parensͥs. t dein¬
teps exitrminabit᷑. ꝓ eo ut dicatis⁊ si
dñs uoluerit: & si uixcrimus faciemus
hoc. aut illud. Nunc aut̃. exultatis insu¬
perbiis ur̃is. Omis excultatio talis: ma¬
ligna est Scienti igit᷑ bonũ facere. & ñ
facienti. peccatum est illi. x uii.¬
gite nunc duntes. plorate ululantes
in miserus uris:que aduetient uobis

Expanded text:
ere et liberare. tu autem quis es, qui iudicas proximum? ecce nunc qui dicitis: hodie aut crastino ibimus in illam ciuitatem, et faciemus quidem ibi annum et mercabimur et lucrum faciemus — qui ignoratis, quid erit in crastinum: quae enim est uita uestra? uapor est ad modicum parens, deinde exterminatur — pro eo ut dicatis: si dominus uoluerit et si uixerimus, faciemus hoc aut illud. nunc autem exultatis in superbiis uestris: omnis exultatio talis maligna est. scienti igitur bonum facere et non facienti peccatum est illi. Age nunc, diuites, plorate ululantes in
Abbreviated transcription (Latin):
ltientes qmͣ maius iudiciũ sumitis. In.
multis cĩ offendimus om̃s. Si quis in uer¬
bo non offcndit: hic ꝑfectus ẽ uir. Potest
ctiã freno circumdueere totũ corpus:
ad consentiendũ nobis. & ome corpus
ulorũ circũferimus: ecee &̾ naues cum
magnȩ sint & auentis ualidis minentur:
cireuferunt᷑ aũt amodico gub̾naculo.
ubi inpctus dirigentis uolu̾erit. ita &
ungua modicũ quide membrũ est et
magna exaltat. Ex. Ecc̃c quantꝰ ignis.:
quã magna̾ siluam incendit. Et lingua
ignis ẽ uniuersitas iniquitatis lingͦua.
constĩtuit᷑ in membris nr̃is quȩ maculat
totũ corpus. & insłãmat rotam natiui

Expanded text:
. In multis enim offendimus omnes. Si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir: potest etiam freno circumducere totum corpus. ad consentiendum nobis, et omne corpus illorum circumferimus. Ecce et naves, cum magnae sint, et a ventis valiruntur autem a modico gubernaculo, ubi impetus dirigentis voluerit: ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Ecce quantus ignis, quam magnam silvam incendit. Et lingua ignis est, universitas iniquitatis lingua constituitur in membris nostris, quae maculat totum corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓderit: Sic & fides si non habeat õpe¬
rar mortua est insem& ipsa. I xiii¬
co dicit quis. Tu fidem habes. & ego o¬
pera habco. Osit udo fidem tuam
sine operibus: & ego ostendam tibi eae
& contrenuscunt. Uisaut scire ohomo
in anis. qmͣ fides sine operib otiosa est:
Abraham pat̾ nr̃. nonne ex operib iusti¬
ficatus c̃. offtrens isaac filiũ suũ super
altare : Uides qm fides cooptrabat᷑ ope¬
ribus illius & exoperib fides consum¬
mata ẽ. & supplcta est seriptura diccrs.
Credidit abrahã dõ &. reputatũ est illi

Expanded text:
dicit: fides, si non habeat opera, mortua est in semet ipsa. sed dicit quis: tu fidem habes et ego opera habeo, ostende mihi fidem tuam sine operibus et ego ostendam tibi ex et contremiscunt. Vis autem scire, o homo inanis, quoniam fides sine operibus mortua est? Abraham pater noster, nonne ex operibus justificatus est, offerens Isaac filium suum super altare? Vides quoniam fides cooperabatur operibus illius: et ex operibus fides consummata est? Et suppleta est Scriptura, dicens: Credid
Abbreviated transcription (Latin):
insordido habitu. & intendatis in cũ qui
induris est ueste p̾clara. & diacta tiscitu
sede hic bene: pauperi aut dicatis tusta
alic. aut fede sub scabello pedum meorũ:
nonne iudicatis apud uosma. ipsos. & fac¬
n estis iudices cogitationũ iniquarum:¬
Aucdit fr̃s mei dilectissimi. Nonne. ds
clegit pauperes in hoc mundo. diuites in
fide & hcredes regni qđ rȩꝑmisit us dili¬
gentibus se: Uos aut̃ exhonorastis paupe¬
ren. Nonne diuites ꝑ pottntiã obprimũt
nos. &. ipsi trahunt uos adiudicia: Nonne
ipsi blasphemant bonum nomen qđ in¬
uocatũ est suꝑ uos: Fen. Si tam̃ legem
ꝑficitis regalem scđm scripturas. diliges
pximũ tuũ sicut te ipsum. benesacitis
Si aut̃ ꝑsonas accipitis peccatum opera¬
miniꝰ. redarguti alege quasi transgres¬
ucrit. offendat aut̃ in uno: factus c̃ om̃ĩu
reus. Qui ciũ dixit non mȩchaberis. diãe
& non occides. Quod si non męthaberis.
occidas aut̃ factus es transgressor legis.

Expanded text:
er sordido habitu, et intendatis in eum, qui indutus est veste praeclara, et dixeritis ei: Tu sede hic bene, pauperi vero dicatis, tu sta illic, aut sede sub scabello pedum meorum, nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti estis judices cogitationum iniquarumimi: nonne deus elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni quod repromisit dens diligentibus se ? uos autem exhonorastis pauperem. nonne diuites per potentiam opprimunt nos, et ipsi trahunt uos ad iudicia? nonne. ipsi blasphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si tamen legem perficitis regalem secundum scripturas: diliges proximum tuum sicut te ipsum, bene facitis. si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgresverit: offendat autem in uno: factus est omnium reus. Qui enim dixit non mechaberis: dixit et non occides. Quod si non mechaberis: occides autem: factus es trangressor legis.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Pro quib tormͣtis bene disposu¬
isti ppłm tuu̾ quib dedisti c̃cupiscentiã
delectam̃ti sui nouu saporẽ: escã parans
cis ortygõmetrã. ut illi quidẽ concupis¬
centes escam ꝓpr̃ea quę illis ostensa &
missa sunt. etiã anctessaria concupiscen¬
tia auerterent᷑. hi aut in breui in opes
facti. nouã gustaucrunt escam. Oporte¬
bat eni illis quide sine excusatione
suꝑuenire inttritũ. exercentib ty¬
ranniđe. his aut̃ tantũ ostendere quẽ.¬
admođu inimici illoꝵ. exterminar ent᷑
Et cm̃ cũ suꝑuenit illis scua bestiarum
ira tuã. scd adcorreptionẽ inbreui tur¬
batisunt: signũ habentes salutis ad com¬
memoratione mandati legis tug. Qui
enĩ conuersus ẽ non ꝑ hoc qđ uidebat
sanabat᷑ sed ꝑte omĩum saluatorẽ Et
in hoc aut̃ ostendisti inimicis nr̃is. quia
tues liberans ab omi malo illos enim lo¬
custarũ & muscarũ occiderunt mor¬
sus. & ñ est inuenta sanitas anime illoꝵ.

Expanded text:
ene disposuisti populum tuum, quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui, novum saporem, escam parans eis ortygometram: ut illi quidem concupiscentes escam propter ea, quae illis ostensa et missa sunt, etiam a necessaria concupiscentia averterentur. Hi autem in brevi inopes facti, novam gustaverunt escam. Oportebat enim illis quidem sine excusatione supervenire interitum exercentibus tyrannidem: his autem tantum ostendere, quemadmodum inimici illorum exterminarentur. Etenim dum pervenit illis saeva bestiarum ira tua, sed ad correptionem in brevi turbati sunt, signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae. Qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum
Abbreviated transcription (Latin):
pu torm̾ta paterent᷑. Nos quid̃ȩ tã quã
pat̾ monens ꝓbasti. illos aut̃ durus rex
inttrrogans condenasti. Absentes ctũ &
p̃sentes similit̃ torquebant᷑ duplex enĩ
illos acceperat tedium. & gemitus cum
memoria pͣteritoꝵ. Cum cͦĩ audirent
ꝑ sua torm̃ta bene secũ agiꝰ cõmemorati

Expanded text:
pii tormenta paterentur hos quidem tamquam pii tormenta paterentur hos quidem tamquam pater monens probasti illos autem tamquam durus rex interrogans condemnasti absentes enim et praesentes similiter torquebantur duplex enim illos acceperat taedium et gemitus cum memoria praeteritorum cum enim audirent per sua tormenta bene secum agi commemorati
Abbreviated transcription (Latin):
impiorũ. & decañtauerunt dñc nom̃
scm̃ tuũ. & uictrice̾ manũ tuam lauda¬
uerunt parit᷑. qm sapientia aperuit
os mutorũ: & linguas infantiũ fecit di¬
sertas. Direxit opera illoꝵ. inmanibus
ꝓphectȩ scĩ. Iter fecerunt ꝑdeseria quę
non inhabitabant᷑. & in locis desertis fi¬
xerunt casas. steterunt contͣ hostesi&
de mimicis se uindicauerunt. Sitieruił
& inuocauerunt te: & data ẽ illis aqua¬
de petra altissima &. requies siti de lapi¬
de duro. Perquȩ ciĩ penas passi sunt in¬
cum illis de essent. bene eũ illis actumẽ
nam ꝓfonit quiđe sempit᷑ni luminu̾hu¬
manũ sanguine̾ dedisti in iustis. Qui cũ¬
minuerent᷑ intraductione infantiũ occi¬
sorũ. dedisti illis abundantẽ aquã in¬
sperate: ostendens ꝑsitim quȩ tunc fuit
quẽ admodũ tuos exaltares. & aduersa¬
rios illoꝵ necares. Cum enĩ tẽptati funt.
& quidẽ cũ miscđia disciplinã acceper
scierunt quẽ admodii cũ ira iudicati im¬

Expanded text:
 decantaverunt Domine nomen sanctum tuum et victricem manum tuam laudaverunt pariter quoniam sapientia aperuit os mutorum et linguas infantium fecit dissertas direxit opera illorum in manibus prophetae sancti iter fecerunt per deserta quae non inhabitabantur et in locis secretis fixerunt casas steterunt contra hostes et de inimicis se vindicaverunt sitierunt et invocaverunt te et data est illis de petra altissima aqua et requies sitis de lapide duro per quae enim poenas passi sunt incum illis deesset bene cum illis actum est nam pro fonte quidem sempiterni fluminis humanum sanguinem dedisti iniustis qui comminuerentur in traductione infantum occisorum dedisti illis abundantem aquam insperate ostendens per sitim quae tunc fuit quemadmodum tuos exaltares et adversarios illorum necares cum enim temptati sunt et quidem cum misericordia disciplinam accipientes scierunt quemadmodum cum ira iudicati im
Abbreviated transcription (Latin):
initio enĩ cũ ptrirent suꝑbi gigantos.
spes orbis terrarũ adratem fugiens. re¬
misit scło semen natiuitatis: quȩ manu
tua erat gubernata. Benedictũ enĩ est
lignũ: ꝑ qđ fit iusticia ꝑ manus aut̃ qͦd¬
fit idolum. maledictũ est & ipsũ & qui
fecit illud quia ille quide operatus est
illud aut cũ essoe fragile. ds cognominatꝰ

Expanded text:
initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iustitia per manus autem qfit idolum, maledictum est et ipsum, et qui fecit illud: quia ille quidem operatus est, illud autem, cum fragile esset, deus cognominatus
Abbreviated transcription (Latin):
nouus enĩ non crit similis illi. Uinum
nouu̾ amicus nouus. ueterescat. & cum
suauitait bibes illud. Non zeles głam
& opes peccatoris non ciũ scis que futu¬
ra sit illius subuersio. Non placeat tibi
in iuriaĩ iustoꝵ: sciens qm usq ad infe¬
ros n placebit unpius. Longe ab esto ab
homine potestatt̾ habente occidendĩ.¬
& nͣ suspicaderis timorẽ mortis & si ac¬
cesseris ad illũ. noli aliqͥd cõmittere. no

Expanded text:
nouus enim non erit similis illi. uinum nonum amicus nouus: ueterescet et cum suauitate bibes illud. non zeles gloriam et opes peccatoris: non enim scis quae futura sit ipsius subuersio. non placiniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris
Abbreviated transcription (Latin):
scripta sunt in libris medoꝵ atq ꝑsarũ:
& qͦmodo mardocheus iudaiei generis
scđs arege afsuero fuerit. & maguꝰ apud
uidȩos & acceptabilis plebi frat̾rũ suoꝵ.
quęrens bona ppło&e loquens ea quȩ ad
inhebrȩo. plena fide exp̃ssi Nec aut̃ quȩ.
secuntur. scripta repperi ineditione uul¬
gata:. quę grecorũ lingua & luteris con¬
tinentur & interim post fin̾ẽ libri hoc
capitulũ ferebat᷑. qđ iuxta consuetudi¬
ixitq mardocheus. ado facta st̃ ista.

Expanded text:
scripta sunt in libris Medorum atque Persarum scripta sunt in libris Medorum atque Persarum et quomodo Mardocheus iudaici generis secundus a rege Asuero fuerit et magnus inter Iudaeos et acceptabilis plebi fratrum suorum quaerens bona populo suo et loquens ea quae ad in Hebraeo, plena fide expressi. Haec autem, quae sequuntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graecorum lingua et litteris continetur, et interim post finem libri hoc capitulum ferebatur: quod juxta consuetudiDixitque Mardochaeus: A
Abbreviated transcription (Latin):
nulla umquã delebit obliuio. & ꝑ singu¬
las generationes cuncte in toto orbe
ꝓuintie celebrabunt. Nec ẽ ulla ciui¬
tas. inqua dies phurim idẽ sortiũ. non
obseruent᷑ auideis. & abeorũ ꝓgeniac
quȩ his ccrimoniis obligata ẽ. Scripscrq̃¬
hester regina filia abilsel & mardo chei¬
iudcus. enam scdam epłam: ut om̃i stu¬
dio dies ista solemnis sanciret᷑ in poste.¬
rum & miscrunt ad om̃s iudeos qui in
sibanturꝰ ut haberent pace & suscipe¬
rent ueritatẽ: obscruantes dics sortium.
& suo tẽpore cum gaudio celebrarent :¬
sicut constituerant mardocheus & hest̾.
& illi obscruanda susceperant ase & ase¬
mine suo. iciuna atq clamores & sor¬
tium dies & om̃a quȩ libri huius qui
uocat᷑ hest̃ historia continent᷑. Rex
uero assuerus. omc̃m terrã & cunctas
maris insulas fecit tributarias. Cuius
fortitudo & imperiũ & dignitas atq
sublimitas qu a exaltauit mardocheũ.

Expanded text:
nulla umquam delebit oblivio et per singunulla umquam delebit oblivio et per singulas generationes cunctae in toto orbe provinciae celebrabunt nec est ulla civitas in qua dies Phurim id est Sortium non observentur a Iudaeis et ab eorum progenie quae his caerimoniis obligata est scripserEsther regina filia Abihail et Mardochaeus etiam secundam epistolam ut omni studio dies ista solemnis sanciretur in posterum. Et miserunt ad omnes Judaeos qui in sabantur ut haberent pacem et susciperent veritatem observantes dies Sortium et suo tempore cum gaudio celebrarent sicut constituerat Mardocheus et Hester et illi observanda susceperant a se et a semine suo ieiunia atque clamores et Sortium dies et omnia quae libri huius qui vocatur Hester historia continentur rex vero Asuerus omnem terram et cunctas maris insulas fecit tributarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque sublimitas qua exaltavit Mardocheum
Abbreviated transcription (Latin):
agag. hostis & aduersarnus iudęoꝵ. cogi¬
tauit cont᷑ eos malũ ut occider& eos atq
deleret̃ & misit phur qđ nr̃a lingua uer¬
titur insortẽ & postea ingressa e hest᷑
ad regẽ. obscerans ut conatus eius. litit¬
ris regis irriti ficrent. & malũ qđ cont᷑
indeos cogitauerat. reuerteret᷑ incaput
enis. Deniq & ipsũ & filios cius ad fixer̃
cruciꝰ atq ex illo tẽpore. dies isti appel¬
latisunt phurim idẽ sortiũ: eo qđ phur
idẽ sors inurnã missa fuerit & cuncta
quȩ gesta sunt epłe. idẽ libri huiꝰ uolu¬
mineꝰ continent᷑ quęq sustinuerint
& que deinceps inmutata sint. suscepe¬
re iuidei suꝑse & semen suũ: & suꝑ cuncꝰ¬
tos qui religioni coꝵ uoluerint copula¬
ri. ot nulli liccat duos hos dies absque
solłenitait transigere: quos scriptura
testatur. & terta ex̃petunt tc̃ pora. anniᷤ
sibi iugit̃ succedentib. Isti sunt dies. quos

Expanded text:
Agag hostis et adversarius Iudaeorum cogiAgag hostis et adversarius Iudaeorum cogitavit contra eos malum ut occideret illos atque deleret et misit phur quod nostra lingua vertitur in sortem et postea ingressa est Hester ad regem obsecrans ut conatus eius litteris regis irriti fierent et malum quod contra Iudaeos cogitaverat reverteretur in caput eius denique et ipsum et filios eius adfixerunt cruci atque ex illo tempore dies isti appellati sunt Phurim id est Sortium eo quod phur id est sors in urnam missa fuerit et cuncta quae gesta sunt epistulae id est libri huius volumine continentur quaeque sustinuerint et quae deinceps inmutata sint suscepere Iudaei super se et semen suum et super cunctos qui religioni eorum voluerint copulari ut nulli liceat duos hos dies absque sollemnitate transigere quam scriptura testatur et certa expetunt tempora annis sibi iugiter succedentibus isti sunt dies quos
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ. Ii uero udȩi qui inopidis ñ muratiᷤ
ac uillis morabant᷑. quartũ decimũ diem
mensis adar. conuiuiorũ & gaudii decre¬
uerunt. ita ut exultent inco & mittant
sibi mutuo partes epularũ & ciborum
Scripsit itaq mardocheus om̃a hec: &
litteris conp̾hensa. misit ad iudeos qui
in om̃ib regis ꝓuinciis morabant᷑. tam
inuicino positis quã ꝓcul. ut quartam¬
decimã & qͥntãdetimã diem m̃sis adar.
ꝓfestis susciperent. & reuertenit semꝑ
anno. sollemni honore celebrarentꝰ qr
inhpsis dieb sculti sunt iudei de inimi¬
cis suis & luctus atq tristicia inhilari¬
tatem gaudiumq conuerse simt essetłq
iste dicsꝰ epularũ atq leticie & mitte¬
rent sibi inuice̾ ciborũ partes & pau¬
perib munuscula largirent᷑. Susceps¬
runtq udei insollemne ritũ cuncta
quȩ eo tt̃pore facere coeperantꝰ. & que
mardocheus luteris facienda mandaue¬
rat. Aman enĩ filius amãdathi stirpis

Expanded text:
is non muratis ac villis morabantur quartumdecimum diem mensis adar conviviorum et gaudii decreverunt ita ut exultent in eo et mittant sibi mutuo partes epularum et ciborum scripsit itaque Mardocheus omnia haec et litteris conprehensa misit ad Iudaeos qui in omnibus regis provinciis morabantur tam in vicino positis quam procul ut quartamdecimam et quintamdecimam diem mensis adar pro festis susciperent et revertente semper anno sollemni honore celebrarent quia in ipsis diebus se ulti sunt Iudaei de inimicis suis et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque conversa sint essentque istae dies epularum atque laetitiae et mitterent sibi invicem ciborum partes et pauperibus munuscula largirentur susceperuntque Iudaei in sollemnem ritum cuncta quae eo tempore facere coeperant et quae Mardocheus litteris facienda mandaverat Aman enim filius Amadathi stirpis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ depalatio & deconspectu regis e¬
grediens. fulgebat uestib regiis. hiacin¬
ctinis uidelic& & acrinis: coronã au¬
ream portans capitt. & amictus pallio
scrico atq purpureo onũsq ciuitas
exultauit atq letata ẽ. ludeis autem
noua lux oriri uisa ẽ gaudiũ honoꝵ
& tripudiũ apud om̃s ppłos. urbes atq
ꝓuincias quocũq regis iussa ueniebat :
mira exultatio epule atq conuiuia &
festus dies: in tantũ ut plures alterius
gentis & sȩcit. eoꝵ religioni & cęrimo¬
niis iugerent᷑. Grandisꝰ enĩ cunctos
iudaieiꝰ nominis terror inuaserat.
Igit᷑ duodecimi mensis. quẽ adar uoca¬
ri antt iam diximus. tereia decima
die. quando citis uideis int̾fectio pa¬
rabatur. & hostes eoꝵ insidiabant᷑ san¬
guini. uersa uice. iudei superiores eẽ
ceperunt . & se de aduersariis uindicare.

Expanded text:
autem de palatio et de conspectu regis eautem de palatio et de conspectu regis egrediens fulgebat vestibus regiis hyacinthinis videlicet et aerinis coronam auream portans capite et amictus pallio serico atque purpureo omnisque civitas exultavit atque laetata est Iudaeis autem nova lux oriri visa est gaudium honor et tripudium apud omnes populos urbes atque provincias quocumque regis iussa veniebant mira exultatio epulae atque convivia et festus dies in tantum ut plures alterius gentis et sectae eorum religioni et caerimoniis iungerentur grandis enim cunctos iudaici nominis terror invaserat igitur duodecimi mensis quem adar vocari ante iam diximus tertiadecima die quando cunctis Iudaeis interfectio parabatur et hostes eorum inhiabant sanguini versa vice Iudaei superiores esse coeperunt et se de adve
Abbreviated transcription (Latin):
& ppło. iuxta linguas & litteras suas.
& iudȩis ut legere poterant & audire
Ipseq epłȩ quę exregis nomine mit¬
tebant᷑. anulo illius obsignate sunt: &
missȩ ꝑueredarios: qui ꝑ om̃s ꝓuincias
discurrentes: uetores litteras nouis nun¬
tiis p̾uenirent. Quib imperauit rex
ut conuenirent iuideos ꝑsingulas cun¬
tatos. & in unũ p̃ciperent᷑ conꝰgregari:
ut starent ꝓ animab sis: & om̃s inimi¬
cos suos cũ coniugib & liberis ac uniuer¬
sis domib int̾ficerent atq delerent:
Et constituta ẽ ꝑ om̃s ꝓuincias una
ultionis dies idẽ tercia decima mensis
duodecimi adar. Sũmaq epłȩ fuit. ut
in om̃ib terris ac ppłis qui regis assuc¬
ri imperio subiacebant. notũ fieret: p̾¬
paratos et᷑ iudȩos ad capienda ui̾dictã
dehostib suis. Egressiq sunt uereda¬
riiceleres nuncios ꝑferentẽs. & edicꝰ¬
tum regis pependit insũsis. Alar docħs

Expanded text:
ae populo et populo iuxta linguas et litteras suas ae populo et populo iuxta linguas et litteras suas et Iudaeis ut legere poterant et audire ipsaeque epistulae quae ex regis nomine mittebantur anulo illius obsignatae sunt et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes veteres litteras novis nuntiis praevenirent quibus imperavit rex ut convenirent Iudaeos per singulas civitates et in unum praeciperent congregari ut starent pro animabus suis et omnes inimicos suos cum coniugibus ac liberis et universis domibus interficerent atque delerent et constituta est per omnes provincias una ultionis dies id est tertiadecima mensis duodecimi adar summaque epistulae fuit ut in omnibus terris ac populis qui regis Asueri imperio subiacebant notum fieret paratos esse Iudaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis egressique sunt veredarii celeres nuntios perferentes et edictum regis pependit in Susis Mardocheus
Abbreviated transcription (Latin):
strabat᷑ luaq consurgens: stetit ante cũ
&. ant. Si placet regi & inuẽni grãm co¬
ram oculis cius & dep̾catio mea non ci
uidet᷑ cꝰc contrariã obsecro ut nouis
epłis. ueteres aman litterȩ: insidiatoris
& hostis iudeoꝵ quib eos incunctis ꝓ¬
corrigantur. Quomͦ enĩ potero sustine¬
re necẽ & inĩfectionẽ ppłi mei: Re¬
sponditq rex assuerus hest̾ regine. &
mardocheo iudeo. Domũ aman c̃cessi
hester. & ipsum iussi affigi cruei̾. qui au¬
susẽ manũ iniudeos mittere. Scribite
gͦ iudeis. sicut uobis placet ex regis no¬
mine. signantes litteras anulo meo.
hec enĩ consuetudo erat ut epłis que
ex regis nomine mittebant᷑ & illius
anulo signatȩ erant. nemo auderet
contradicerẽ. Accitisq scribis & libra¬
riis regisꝰ. erat aut̃ tempus tercii m̃sis
qui appellatur siban. Uicesima & t̾cia
illuis die. scripit sunt epłe . ut mardo¬
cheus uoluerat. adiudeos & ad pͥncipes
ꝓcuratoresq & iudicei. qui centum xx.

Expanded text:
e eum et ait si placet regi et inveni gratiam coram oculis eius et deprecatio mea non ei videtur esse contraria obsecro ut novis epistulis veteres Aman litterae insidiatoris et hostis Iudaeorum quibus eos in cunctis corrigantur quomodo enim potero sustinere necem et interfectionem populi mei responditque rex Asuerus Hester reginae et Mardocheo Iudaeo domum Aman concessi Hester et ipsum iussi adfigi cruci qui ausus est manum in Iudaeos mittere scribite ergo Iudaeis sicut vobis placet ex regis nomine signantes litteras anulo meo haec enim consuetudo erat ut epistulis quae ex regis nomine mittebantur et illius anulo signatae erant nemo auderet contradicere accitisque scribis et librariis regis erat autem tempus tertii mensis qui appellatur siban vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistulae ut Mardocheus voluerat ad Iudaeos et ad principes procuratoresque et iudices qui centum viginti
Abbreviated transcription (Latin):
iussit conuiuiũ p̃parari inuestibulo or¬
ti & nemoris. qđ regio cultu & maru
consitum erat & pendebant ex omni
parit tentoria aerĩ coloris. & carpa¬
sini & iacinctini sustentata funibus
byssinis atq purpurcis qui eburncis
circulis inserti crant: & colũnis marmorcis
fulciebant᷑. Lectuli quoq aurci & argen

Expanded text:
iussit convivium praeparari in vestibulo horti et nemoris quod regio cultu et manu consitum erat et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris et carpasini et hyacinthini sustentata funibus byssinis atque purpureis qui eburneis circulis inserti erant et columnis marmoreis fulciebantur lectuli quoque au