comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliam atit formã in ea ñ uideba. Tuni¬
ca aut̃ lapidea ĩduebat᷑. nec hac nec il
lac mouebat᷑. s uisũ suũ ad aquilonẽ re¬
torquebat. S alt̾a imago que p̾dicto
angulo uicinior erat. faciẽ & manꝰ homi¬
nis sibi ĩuicẽ complicatas habebat. s &¬
pedes accipitris in se ostendebat. Et qua¬
si tunica lignea ĩduebat᷑. que asũmitate
sua usq ad umbilicũ illius apparebat
candida. ab umbilico aut̃ usq ad lum¬
bos eius subrubea. alumbis uͦ uiq ad ge¬
nua ipsius subgrisea. & agenibꝰ usq ad
finẽ pedũ illius turbida. Gladiũ quoq
uelut supra lumbos suos intransuersũ
positũ tenebat: atq immobilis ꝑmanens
aspectũ suũ ad occidentẽ tierterat. Iem̃
atit̃ quasi alias ĩntimerabiles hominũ
imagines ꝑ totã austrase plagã sicut
nubem in aere fluentes uidebam: quoꝵ
alii ĩcapitibꝰ suis uelut coronas aureas fe¬
rebant. alii ut palmas ualde  ornatas

Expanded text:
aliam autem formam in ea non videbam. Tunialiam autem formam in ea non videbam. Tunicalac movebatur, sed visum suum ad aquilonem retorquebat. Sed altera imago, quae praedicto angulo vicinior erat, faciem manusque hominis sibi invicem complicatas habebat, et pedes accipitris in se ostendebat. Et quasi tunica lignea induebatur, quae a summitate sua usque ad umbilicum illius apparebat candida, ab umbilico autem usque ad lumbos ejus subrubea, a lumbis vero usque ad genua ipsius subgrisea, et a genibus usque ad finem pedum illius turbida. Gladium quoque velut supra lumbos suos in transversum positum tenebat, atque immobilis permanens, aspectum suum ad occidentem verterat. Deinde autem quasi alias innumerabiles himagines per totam australem plagam sicut nubem in aere fluentes videbam, quarum alii in capitibus suis velut coronas aureas ferebant, alii ut palmas valde ornatas
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec in angulo orientali scilicet
ubi oriens incipit. quasi marmo.¬
reũ lapidẽ sic̃ montẽ magnũ
altum ac integrũ aspiciebam: in
quo tantũ porta uelut magne curita¬
tis excisa uidebat᷑. quã splendor quidam
lucidus ab ortu solis ueniens totam ꝑfun¬
debat: nec ultra se extendebat. Et ab eodẽ
Slapide fere usq ad alt̾um orientałe finẽ
qui uersus austrũ erat. quasi imagines
homurũ uidelicet pueroꝵ. uiuenũ. ac
senũ quẽ admͦdũ istelle ꝑ nub̃e apparebant.
sonũ usq ad occidentẽ dantes uelut mare
cũ inundando ꝑuentũ mouet᷑. Quos etiã
quidã splendor de suꝑnis ueniens. & omnẽ
pulcritudinẽ humane estimationis exce¬
dens. quodã radio suo ꝑfundebat: quem
itum deinde ad se retrahebat.. Iuxta
istũ aut̃ p̃fatũ orientalẽ finẽ alie duc imna¬
gines sibi uicine stabant. quał alt̾a que
prior erat. caput & pectus quẽ adm̃dñ li¬
opardus habebat. brachia uͦ ut homo.
s manus eius ursi pedibꝰ assimilabant᷑:

Expanded text:
li, scilicet ubi oriens incipiet, quasi marmoreum lapidem sicut montem magnum, et altum, ac integrum aspiciebam, in quo tantum porta velut magnae civitatis excisa videbatur, quam splendor quidam lucidus ab ortu solis veniens totam perfundebat, nec ultra se extendebat. Et ab eodem lapide fere usque ad alterum orientalem finem qui versus austrum erat, quasi imagines hominum, videlicet puerorum, juvenum ac senum, quemadmodum stellae per nubem apparebant, sonum usque ad occidentem dantes, velut mare cum inundando per ventum movetur. Quos etiam quidam splendor de supernis veniens, omnemque pulchritudinem humanae aestimationis excedens, quodam radio suo perfundebat, quem iterum deinde ad se retrahebat. Juxta istum autem praefatum orientalem finem, aliae duae imagines sibi vicinae stabant, quarum altera, quae prior erat, caput et pectus quemadmodum leopardus habebat; brachia vero ut homo; sed manus ejus ursi pedibus assimilabantur;
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. & sic noui semꝑ sunt: qm̃ omĩa hec
ad finẽ ꝑducere ñ ualent. Ipsi quoq adeo
sꝑc & irita facti st̃. Uñ etiã indiuinis lati¬
dibus nũquã deficiunt. & igneã claritatẽ
dei semꝑ inspicunt. atq ex claritate diui¬
nitatis uelut flamina choruscãt. Uerba

Expanded text:
dunt, et sic novi semper sunt, quoniam omnia haec dunt, et sic novi semper sunt, quoniam omnia haec ad finem perducere non valent. Ipsi quoque a Deo spiritus et vita sunt. Unde etiam in divinis laudibus nunquam deficiunt, igneamque claritatem Dei semper inspiciunt, atque ex claritate divinitatis velut flamma coruscat. Verba
Abbreviated transcription (Latin):
quod locus cius ĩcelo ampluis ñ eẽt ĩuentꝰ.
Et tunc etiã maiori fulgore mirabilia dĩ
cognoscebant quam ea prius uidissent. ĩ¬
telligentes quoq quod in celo tale p̃lium
amodo ñ fieret. & quod nullus de celo
ult̾ius caderet. S & in pitra diuinitate cog¬
noscebant numerũ cadentiũ sꝑituũ ficti¬
libus uasis impleri. Uñ & p̾ gatidio isto qͦd
numerũ illoꝵ qui ceciderant hoc mͦ restati¬
rari sciebant. eundẽ casti in huiꝰmodi obli¬
iuonẽ ducebant. quasi ñ fuisset. Om̃pe qͥp¬
pe deus celestem miliciã in diuersos ordineᷤᷤ.¬
ꝯstituit sic̃ eũ decuit. ita ut singuli ordi¬
nes officia sua teneat. & quisq ordo spe¬
culatiuũ sigilłt̃ alii ordim sit. & imuno¬
quoq speculo diuina mistia sũt que idem
ordines nec plerat̃ uidere. nec scire. nec ca¬
pere. nec finire possunt. Quaꝓpt̃ adiniran¬
tes de laude in lauidẽ. de gła in glam ascen¬

Expanded text:
quod locus ejus in coelo amplius non esset inventus. quod locus ejus in coelo amplius non esset inventus. Et tunc etiam majori fulgore mirabilia Dei cognoscebant, quam ea prius vidissent, intelligentes quoque quod in coelo tale praelium amodo non fieret, et quod nullus de coelo ulterius caderet. Sed et in pura divinitate cognoscebant numerum cadentium spirituum fictilibus vasis impleri. Unde et pro gaudio isto quod numerum illorum qui ceciderant hoc modo restaurari sciebant, eumdem casum in hujusmodi oblivionem ducebant, quasi non fuisset. Omnipotens quippe Deus coelestem militiam in diversos ordines constituit, sicut eum decuit, ita ut singuli ordines officia sua teneant, et quisque ordo speculativum sigillum alii ordini sit, et in unoquoque speculo divina mysteria sunt quae idem ordines nec pleniter videre, nec scire, nec sapere, nec finire possunt. Quapropter admirantes de laude in laudem, de gloria in gloriam ascen
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Cleuauerunt flumina fluctus suos:
a uocibus aquaꝵ multaꝵ. Huiꝰ sententie in¬
tellectus hoc mͦ accipiendus ẽ. In elo tuo ẽ
mrt̃. & extulerunt quasi fluctus uires suaᷤ
in submersionem hostiũ tuoꝵ. ac it̃tim i
altũ tetenderunt exercitus eordẽ sꝑituũ
fortitudinẽ suã uoces sonoꝵ quãplurimati
laudũ deo offerentes.: quia angłica agmi
rentur. Nam michahel ĩuocibꝰ tuibaꝵ oc¬
culti idicii dei cundẽ serpentẽ ꝑcussit.
qm̃ claritatẽ dumitatis cognoscere uoluit.
& cum ꝑ uirtutẽ dei inputeũ inferni ꝓ ie¬
cit. qui absq obstaculo fundi ẽ. ubi & se¬
quaces eius qui ipsi ꝯsenserunt eũ uelut
magutrũ habentes cũ ipso cecidertint. S
tam̃ ide om̃ibꝰ illis plus penal recepit quia
in nullũ aliũ quã in se ipsũ aspicere uolait
cũ isti in ilłũ respicerẽt. Post ruinã aut̃
huiꝰ antiqui hostis. celestes chori qm lau¬
dabant quod accusator eoꝵ cecidisset. &

Expanded text:
flumina fluctus suos a vocibus aquarum multarum . » Hujus sententiae intellectus hoc modo accipiendus est: In zelo tuo erecreaturarum, extuleruntque quasi fluctus vires suas in submersione hostium tuorum, ac iterum in altum tetenderunt exercitus eorumdem spirituum fortitudinem suam voces sonorum quamplurimarum laudum Deo offerentes, quia angelica agminrentur. Nam Michael in vocibus tubarum occulti judicii Dei eumdem serpentem percussit, quoniam claritatem Divinitatis cognoscere voluit, eumque per virtutem Dei in puteum inferni projecit, qui absque obstaculo fundi est, ubi et sequaces ejus qui ipsi consenserunt eum velut magistrum habentes, cum ipso ceciderunt. Sed tamen idem omnibus illis plus poenarum recepit, quia in ullum alium quam in seipsum aspicere voluit, cum isti in illum respicerent. Post ruinam autem hujus antiqui hostis, coelestes chori Deum laudabant, quod accusator eorum cecidisset, et
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisti qͥd de uirica & integerrima
nec tetigit assũpuĩsti. quia uelut ros in
tram ita ineã intrasti: nec de radice ui¬
ri. s de diumitate radicatus es. quẽad¬
m̾dũ radiis solis t̾rã confouet ut germ̃
suũ ꝓferat. Ex ipsa quoq sicut inpsã
absq om̃i corruptione & dolore quasi in
sonmo existi. sictit etiã enia adormiente
turo sũpta ẽ quã idẽ uir fine uulnere cũ
gaudio inspexit. & itaetiã unica uirgo
filiũ suũ insimi suo cũ gaudio amplexa
ẽ. Et cua ñ ex semine s excarne uiri crea¬
ta ẽ: qm̃ deus ilła ineadẽ ui creauit. qua
& filiũ suũ inuirginẽ misit. nec eue uir¬
gini & matri. nec marie matri & uirgi¬
ni alie pꝰmodũ similes inuente sunt. Hoc
mͦ deus formã hominis se induit. & dei¬
tatẽ suã cũ illa obtexit. que angłis in ce¬
lo uisibilis ẽ. qͥd habitaculũ eiꝰ existit. Uñ
etiã & homo quẽ in altitudine & latitu

Expanded text:
ascendisti, quod de unica et integerrima ascendisti, quod de unica et integerrima nec tetigit, assumpsisti, quia velut ros in terram, ita in eam intrasti, nec de radice viri, sed de divinitate radicatus es, quemadmodum radius solis terram confovet, ut germen suum proferat. Ex ipsa quoque sicut in ipsam absque omni corruptione et dolore, quasi in somno existi, sicut etiam Eva a dormiente viro sumpta est, quam idem vir sine vulnere cum gaudio inspexit, et ita etiam unica Virgo Filium suum in sinu suo cum gaudio amplexa est. Et Eva non ex semine, sed ex carne viri creata est, quoniam Deus illam in eadem vi creavit, qua et Filium suum in Virginem misit, nec Evae virgini et matri, nec Mariae matri et virgini aliae postmodum similes inventae sunt. Hoc modo Deus forma hominis se induit, deitatemque suam cum illa obtexit, quae angelis in coelo visibilis est, quod habitaculum ejus existit. Unde etiam et homo, quem in altitudine
Abbreviated transcription (Latin):
entie disturbauit. Srientia quoq in adã
uelut ꝓphetia fuit. & hec usq ad filiũ dĩ
hominẽ factũ ꝑdurauit. ita qͦd ipse il¬
lam ꝑ se illustraret quẽ ad mͦdũ sol totã
t̾rã illuminat. & qͦd om̃ia que p̃dicta sunt.
scilicet que ante legẽ & sublege facta di¬
noscunt᷑ sꝑitalit᷑ in se cõpleuit. cũ se totũ
suꝑno patri obtulit. ut etiã scriptũ ẽ. xiii.
Qui ponis nubẽ ascensũ tuũ : qui ambu¬
las suꝑ pennas uentoꝵ. huiꝰ sententie ĩ¬
tellectus hoc mͦ accipiendus ẽ. Dñe deus
tues ille qui facis iusta & recta desideria
fideliũ ẽẽ ascensũ tuũ. ita ut regnes ĩ
cordibꝰ illoꝵ. & quui etiã itinera tua diri¬
gis suꝑ uerbã & scripta doctoꝵ ubi illos
excellis. quia sine macula incedis nullũ
delictũ in te sentiens. Quapptͣ & nubes
ascensus tui sunt quas uelut scalã tibi fe¬
cisti. cũ ꝑ indumentũ tuũ o fili dei eas

Expanded text:
entiae disturbavit. Scientia quoque in Adam entiae disturbavit. Scientia quoque in Adam velut prophetia fuit, et haec usque ad Filium Dei hominem factum perduravit, ita quod ipse illam per se illustraret, quemadmodum sol totam terram illuminat, et quod omnia quae praedicta sunt, scilicet quae ante legem, et sub lege facta dignoscuntur, spiritualiter in se complevit, cum se totum superno Patri obtulit, ut etiam scriptum est.ascensum tuum, qui ambulas super pennas ventorum. » Hujus sententiae intellectus hoc modo accipiendus est: Domine Deus, tu es ille qui facis justa et recta desideria fidelium esse ascensum tuum, ita ut regnes in cordibus illorum, et qui etiam itinera tua dirigis super verba et scripta doctorum, ubi illos excellis, quia sine macula incedis, nullum delictum in te sentiens. Quapropter et nubes ascensus tui sunt, quas velut scalam tibi fecisti, cum per indumentum tuum, o Fili Dei, eas
Abbreviated transcription (Latin):
indirit. & ꝑeam hõiem quẽ creauerat
redemit. qd nulltis alius facere potuit.
quã ille qui hominẽ creauerat. Nam cũ
adã simplex & lucidus filius eẽt. iigi
iusibilia negaret. Inmortalis quidẽ ui¬
ta nullã nebulosã lucẽ habet. quẽ admͦ¬
dũ formatus oculus qui ꝑ modicũ tempts
uidet quia illi tenebre iterũ accedunt.
u hoc homo patit᷑ qm̃ oculus ipstus nebu¬
losa pelle obductus ẽ. Et pupilla oculi ui¬
sum interioꝵ oculoꝵ qui carm ignotus ẽ
ostendit. palpebra uͭ uisũ caritis qui ext̾iꝰ
funditur demonstrat. Induobꝰ itaq modis
icientie. omne opus hominis ꝑficitur. Sci¬
entia namq interioris uisus hominẽ di¬
uina docet. s hoc caro ꝓhibet. scientia
auit᷑ obcecata nocturnalia oꝑa scđm uisũ
serpentis oꝑatur qui lum̃ ñ uidet. Unde
& ab oꝑibꝰ lucis quoscũq pot̾ auertit. sic̃
& inadã fecit cũ in ipso lumen uitalis sci¬

Expanded text:
induit et per hominem quem creaverat induit et per hominem quem creaverat redemit; quod nullus alius facere potuit quam ille qui hominem creaverat. Nam cum Adam simplex et lucidus filius esset, vigi oculorum invisibilia negaret. Immortalis quidem vita nullam nebulosam lucem habet, quemadmodum formatus oculus, qui per modicum tempus videt, quia illi tenebrae iterum accedunt; et hoc homo patitur, quoniam oculus ipsius nebulosa pelle obductus est. Et pupilla oculi visum interiorum oculorum qui carni ignotus est ostendit; palpebra vero virum carnis qui exterius funditur demonstrat. In duobus itaque modis scientiae omne opus hominis perficitur. Scientia namque interioris visus hominem divina docet, sed hoc caro prohibet, scientia autem obcaecata nocturnalia opera secundum visum serpentis operatur, qui lumen non videt. Unde et ab operibus lucis quoscunque potest avertit, sicut et in Adam fecit, cum in ipso lumen vitalis sci
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ quantũ se ipsa reuelare dignat᷑: angło
qui ĩcelestibꝰ sine casu ꝑmanserat se osten¬
dit. Ipsa namq in comp̃hensione dextere
sue plenitudinẽ hanc habet. ut nullus
qui cũ pupilla oculi fidei ipsam ĩspicit
ꝑeat. qm̃ illi qui eam oculo sidei ñ in spi¬
ciunt. ab aspectu ipsius euanescunt. sic̃
& ꝑditus angłs & ei consentientes ꝑiert̃.
ũ enĩ deus omĩa creasset. om̃ia etiã bene
ordinauit. illis uidelicet premia meri¬
tor qui ad eũ aspictunt. ulos aut̃ duudi¬
cando qui ĩ eum respicere nolunt ut p̃
dei incarnatũ reuelata sunt. uta quia qͥ
meũ credunt saluabunt᷑. qui uͦ se ab il¬
lo auer cunt condempnabunt᷑ qm̃ ipse
ñ de radice terre. s de integra uirgine
ꝑ uoluntatẽ patris ꝓcessit ante ĩcarnati¬
onẽ suã cũ patre om̃la creans. pꝰ ĩcarna¬
tionẽ uͦ suã hominẽ quẽ plasmauerat sal¬
uans. quia formã hominis absq peccato

Expanded text:
nisi quantum se ipsa revelare dignatur, angelo nisi quantum se ipsa revelare dignatur, angelo qui in coelestibus sine casu permanserat se ostendit. Ipsa namque in comprehensione dexterae suae plenitudinem hanc habet, ut nullus, qui cum pupilla oculi fidei ipsam inspicit pereat, quoniam illi qui eam oculo fidei non inspiciunt, ab aspectu ipsius evanescunt, sicut et perditus angelus et ei consentientes perierunt. Cum enim Deus omnia creasset, omnia etiam bene ordinavit, illis videlicet praemia meritorum, qui ad eum aspiciunt; illos autem dijudicaDei incarnatum revelata sunt, quia qui in eum credunt salvabuntur, qui vero se ab illo avertunt condemnabuntur, quoniam ipse non de radice terrae, sed de integra virgine per voluntatem Patris processit, ante Incarnationem suam cum Patre omnia creans, post Incarnationem vero suam hominem quem plasmaverat salvans, quia formam hominis absque peccato
Abbreviated transcription (Latin):
cingulo laudis illiꝰ qui celestẽ głam re¬
cusauit cũ ab ipsa euanuit homrinẽ
circũcinxisti: & cũ indum̃to tuo ita fi¬
masti. ut amͦ in laude ñ euanescat.
S & angłi mirant᷑ quia de mortali
adã uestim̃tũ tuũ tulisti: qͦd tam̃ ido
fecisti quatinꝰ idẽ transgressor reui¬
usceret. & ut diuina claritas que
nulla sciscitatione exꝑim̃ti finiri potͣ
celesti angło claresceret dicens. Incon¬
spectu meo semꝑ es. & ideo reuocatione
ñ indiges. sicut ille qui ꝑ indum̃tũ meũ
muentus ẽ: qm̃ ad plenũ me ñ negaue¬
rat cũ ꝑ aliũ seductus fuerat. Cũ enim
similitudinẽ meã quesiuit mortalis fac¬
tus ẽ: tñ & ꝑ cruciamenta indum̃ti mei
reuocandus erat. ne societas fraternitatis
tue in ipso ꝑtret: quia quãuis te sine car¬
ne & etim cũ carne creauerĩ: utrũq tam̃
urm̃ feci. Tali mͦ occulta diuinitas que
tota iusta ẽ. & que anullo ꝑfecte uidet᷑.

Expanded text:
cingulo laudis illius qui coelestem gloriam recingulo laudis illius qui coelestem gloriam recusavit, cum ab ipso evanuit, hominem circumcinxisti, eumque indumento tuo ita firmasti, ut amodo in laude non evanescat. Sed et angeli mirantur, quia de mortali Adam vestimentum tuum tulisti, quod tamen ideo fecisti, quatenus idem transgressor revivisceret, et ut divina claritas, quae nulla sciscitatione experimenti finiri potest, coelesti angelo claresceret dicens: « In conspectu meo semper es, et ideo revocatione non indiges, sicut ille qui per indumentum meum inventus es, quoniam ad plenum me non negaverat, cum per alium seductus fuerat. Cum enim similitudinem meam quaesivit mortalis factus est, unde et per cruciamenta indumenti mei revocandus erat, ne societas fraternitatis tuae in ipso periret, quia quamvis te sine carne, et eum cum carne creaverim, utrumque tamen virum feci. « Tali modo occulta Divinitas, quae tota justa est, et quae a nullo perfecte videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
ra tua. Huꝰ sententie ĩtellectus hoc mͦ acci¬
piendus ẽ. Indefensione ꝓtectionũ tuqꝵ õ
deus gatidebo cũ a grauedine peccator li¬
beratus fuero. & quia desiderauit anima
mea in bonis oꝑibꝰ uenire pꝰ te. idcirco me
alta suspiria trahentẽ & adte uociferantẽ
collegit potentia fortitudinis tue: quatinꝰ
amodo ab inmicis meis saluis sim. Nam
ego opris sũ qͣd oꝑatus es. qm̃ ante antiqͥ¬
tatẽ dierũ in ordinatione tua habtusti. qͥd
me hoc iti faceres. ut om̃is creatura mͥ ad¬
ẽẽt. Et cũ me creares mͥ scdm te oꝑari de¬
dłsti. sicut etiã tu me feceras. uñ tius sũ.¬
& carnẽ iminaculatã sicut te creatorem
decuit industi. & sic fimbriã uestim̃ti
tui dilatasti. Quappt̾ etiã cũ laudibꝰ celũ
inoiusti. & illud cũ uarietate om̃is ornat᷑
incireu̾cinctione angłoꝵ etrcũ dedisti.
qui ad plenũ mirari ñ posscint. cũ se
uelut inctreũcinctione einguli laudũ
circũdant. quod hominẽ sic fecisti. qͥa

Expanded text:
s hoc modo, accipiendus est: In defensione protectionum tuarum, o Deus, gaudebo, cum a gravedine peccatorum liberatus fuero; et quia desideravit anima mea in bonis operibus venire post te, idcirco me alta suspiria trahentem et ad te vociferantem collegit potentia fortitudinis tuae, quatenus amodo ab inimicis meis salvus sim. Nam ego opus sum quod operatus es, quoniam ante antiquitatem dierum in ordinatione tua habuisti, quod me hoc modo faceres, ut omnis creatura mihi adesset; et cum me creares, mihi secundum te operari dedisti, sicut etiam tu me feceras, unde tuus sum, carnemque immaculatam sicut te Creatorem decuit induisti, et sic fimbriam vestimenti tui dilatasti. Quapropter etiam cum laudibus coelum movisti, illudque cum varietate omnis ornatus in circumcinctione angelorum circumdedisti, qui ad plenum mirari non possunt, cum se velut in circumcinctione cinguli laudum circumdant, quod hominem sic fecisti, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suã inspeculo ꝯsiderat quomͦ formata sit.
Omꝑc enim deus opus suã hoc mͦ ꝯstititit.
ut cũ laudibꝰ ad ipsũ respiciat. qmͣ ĩmag¬
no honore illud ꝑfecit. disponens etiam
quod beati sꝑe uere beatitudini contͣrios
abicerent dicentes. lstos a nobis abiciamꝰ:
qui uolunt terrere nos. Uñ in uoluntate¬

Expanded text:
suam in speculo considerat, quomodo formata sit. suam in speculo considerat, quomodo formata sit. Omnipotens enim Deus opus suum hoc modo constituit, ut cum laudibus ad ipsum respiciat, quoniam in magno honore illud perfecit, disponens etiam quod beati spiritus verae beatitudini contrarios abjicerent dicentes: « Istos a nobis abjiciamus, qui volunt terrere nos. » Unde in voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
d̃m colendo & sciendo tienerant᷑. Quod si sci¬
entia cũ sono laudis ad ilłũ de quo ẽ ñ uolaret.
s a se ipsa ẽẽ uellet. quomͦ stare posset cũ ꝑ
se ipsã ñ fit: Racionalitas enĩ sonũ laudis
si ase ipsa sonare uellet glorificari ñ posset.
quod sathan fecit cũ uiuere ĩcepit. quia cũ
laude ad creatorẽ sitũ ñ respexit s ꝑ se ipsũ
cĩ uolens corrut. a diuinitate abscisus & con¬
culcatus quiẽ ad mͦdt̃i stiptila agrano abseisa
conculcat᷑. Qtiappt̃ quielibet creatura que
utit ad creatorẽ sitũ respiciat: nec głam
a se ipsa hadere querat. Plenũ namq gati¬
diũ utilitatis ex se ipso homo habere ñ pot̃.
ñ ilud ab alio ꝑcipiat: & cũ ꝑ aliũ ttilitatiᷤ
gatidiũ intellexetit. exultationẽ magnã
in corde suo ex inde habebit. Hinc etiam
anima se a deo creatã recordatur. & infĩ¬
de ad illum respicit. ficut & homo faciẽ

Expanded text:
Deum colendo et sciendo venerantur. Quod si sciDeum colendo et sciendo venerantur. Quod si scientia cum sono laudis ad illum de quo est non volaret, sed a se ipsa esse vellet, quomodo stare posset, cum per se ipsam non sit? Rationalitas enim sonum laudis si a se ipsa sonare vellet, glorificari non posset; quod Satan fecit, cum vivere incepit, quia cum laude ad Creatorem suum non respexit, sed per seipsum esse volens corruit, a divinitate abscissus et conculcatus, quemadmodum stipula a grano abscissa conculcatur. Quapropter quaelibet creatura quae vivit, ad Creatorem suum respiciat, nec gloriam a se ipsa habere quaerat. Plenum namque gaudium utilitatis ex se ipso homo habere non potest, nisi illud ab alio percipiat; et cum per alium utilitatis gaudium intellexerit, exsultationem magnam in corde suo exinde habebit. Hinc etiam anima se a Deo creatam recordatur, et in fide ad illum respicit, sicut et homo faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ditur qͥd ipse ꝑ uirtutẽ sc̃ĩtatis angłoꝵ ĩten¬
tionẽ malignoꝵ sꝑituũ iam uacillantẽ. alo¬
co deatitudinis retro aspectũ semꝑ iuuentis
ad infelicitatẽ ꝑditionis & indeficientis cala¬
mitatis repulit. cũ illos ad tantã contritio¬
nẽ redegit. ut deinceps rebellare deo ñ pos¬
sint: quãuis pessimis suggestionibꝰ suis ho¬
mines attemptare ñ neglegant.u.¬
st etiã multitudo quecda angłoꝵ eũ deo ar¬
chana in celo quã dutinitas lumine suo ꝑfu¬
dit. & que humane creature obsctira ẽ. pret̃
quod illa ꝑ lucida signa cognoscit᷑. Et mul¬
titudo ista cũ deo magis quã cũ homine ra¬
cionalis ẽ. raroq hominibꝰ apparet cũ angłi
qui cũ hominibꝰ officiales sunt. quando deo
placuerit illis quibꝰdã signis se ostendũt. qm̃
deus quosdã ad diuersa officia astituit &s cn̾i
creaturis eos officiales ẽẽ fecit. Qui tam̃
quãuis diuersa officia habeant. om̃s unum

Expanded text:
r quod ipse per virtutem sanctitatis angelorum, intentionem malignorum spirituum jam vacillantem, a loco beatitudinis retro aspectu semper viventis ad infelicitatem perditionis, et indeficientis calamitatis repulit, cum illos ad tantam contritionem redegit, ut deinceps rebellare Deo non possint, quamvis pessimis suggestionibus suis homines attentare non negligant.st etiam multitudo quaedam angelorum cum Deo arcana in coelo, quam Divinitas lumine suo perfudit, et quae humanae creaturae obscura est, praeter quod illa per lucida signa cognoscitur. Et multitudo ista cum Deo magis quam cum homine rationalis est, raroque hominibus apparet, cum angeli qui cum hominibus officiales sunt, quando Deo placuerit illis quibusdam signis se ostendunt, quoniam Deus quosdam ad diversa officia constituit, et cum creaturis eos officiales esse fecit. Qui tamen quamvis diversa officia habeant, omnes unum
Abbreviated transcription (Latin):
in qua uiuens spiraculũ & scientia erat.
nosset quid oꝑari deberet. cũ ꝑuiuentẽ
uentũ id ẽ animã seu ad dextrã seu ad
sinistram respiceret: & si ad dextrã uola¬
ret mercede uite acciꝑet: si uͦ ad sinistrã
tenderet. debitis penis ibidẽ subiaceret.
Ordinationẽ itaq istam deus sub uelam̃¬
to alarũ suaꝵ habet. ita ut ilłu qui ad
eũ uolat sic dicendo. inte exultabo qm̃
fecisti me. unde & anima mea heret post
te: ipsius dextra ꝓtegens suscipiat. plu¬
rima ornam̃ta illi tribuat. hunc uͦ qui
ei adherere recusat ꝑire ꝑmittat. ut p̃¬
fatum ẽ. S & cũ filius dĩ in dum̃tũ car¬
nis assumpsit quod scẽ diuinitati adhe¬
sit. ꝑ quã ipse opus suũ qͥd ñdum ꝑfectũ
ea inhumanitate sua ꝑficeret. mox uir¬
tuose cũ hominibꝰ de quo angłi mirab an¬
tur uolauit. quod nullus alius hominũ
itisi unicũ uerbu dei ĩcarnatũ facere po¬

Expanded text:
in quo vivens spiraculum et scientia erat, in quo vivens spiraculum et scientia erat, nosset quid operari deberet, cum per viventem ventum, id est animam, seu ad dexteram seu ad sinistram respiceret, et si ad dexteram volaret mercedem vitae acciperet; si vero ad sinistram tenderet, debitis poenis ibidem subjaceret. Ordinationem itaque istam Deus sub velamento alarum suarum habet, ita ut illum qui ad eum volat sic dicendo: « In te exsultabo quoniam fecisti me, unde et anima mea haeret post te, » ipsius dextera protegens suscipiat, plurimaque ornamenta illi tribuat; hunc vero qui ei adhaerere recusat, perire permittat ut praefatum est. Sed et cum Filius Dei indumentum carnis assumpsit, quod sanctae divinitati adhaesit, per quam ipse opus suum quod nondum perfectum erat, in humanitate sua proficeret, mox virtuose cum hominibus, de quo angeli mirabantur, volavit, quod nullus alius hominum nisi Verbum Dei incarnatum facere po
Abbreviated transcription (Latin):
ĩplendet. ut etiã splendorem solis excel¬
lere uideat᷑. quia in excellentia dei p̾sci¬
entia ipsius tam lucida tamq ꝑspicua
existit. ut omnẽ fulgore creaturaꝵ exce¬
dat. In quo etiam ueltit columba expansis
alis apparet quasi ad uolandũ p̃parata.
qm̃ in eadẽ p̾scientia diuina ordinatio
se expatidens. ad manifestationẽ sui ꝓces¬
sit. Nam cũ deus uoluit. omnẽ creaturã
ꝓdire fecit. Et ut aliti due ale ad uolan¬
dã asfunt. & ut supra montẽ sedens con¬
siderat quo uolare uelit: ita & diuina or¬
dinatio duas alas in angłis & hominibus
habens. in possibilitate sua uelut ĩmonte
omĩa ordinando sedet. quẽ ad mͦdũ etiã
uir qui silendo omĩa que uult ordinat.
atq inp̾sidiis angłoꝵ hominẽ muniens.
ipsi cũ uoluntate & oꝑe quasi alas aduo¬
landũ dedit. & inueteri lege uelut tacenꝰ
siluit. qm̃ lex tota significatiua firit.
Ipsa enim mom̃ibꝰ p̃uiderat quod figura

Expanded text:
splendet, ut etiam splendorem solis excelsplendet, ut etiam splendorem solis excellere videatur, quia in excellentia Dei praescientia ipsius tam lucida tamque perspicua existit, ut omnem fulgorem creaturarum excedat. In quo etiam velut columba expansis alis apparet, quasi ad volandum praeparata, quoniam in eadem praescientia divina ordinatio se expandens, ad manifestationem sui processit. Nam cum Deus voluit, omnem creaturam prodire fecit. Et ut alibi duae alae ad volandum assunt, et ut supra montem sedens considerat, quo volare velit, ita et divina ordinatio duas alas in angelis et hominibus habens, in possibilitate sua velut in monte omnia ordinando sedet; quemadmodum etiam vir qui silendo omnia quae vult ordinat, atque in praesidiis angelorum hominem muniens, ipsi cum voluntate et opere quasi alas ad volandum dedit, et in veteri lege velut tacens siluit, quoniam lex tota significativa fuit. Ipsa enim in omnibus praeviderat, quod figura
Abbreviated transcription (Latin):
deputant᷑: ac etiã quẽ admͦdũ quibusdã
montibꝰ & imaginibus exornatũ. id ẽ mag¬
nis ꝓdigiis miraculoꝵ & uirtutũ muni¬
tum & exaltatũ qm̃ deiis omĩa oꝑa sua ue¬
ra & uista faciens. ea tanta fortitudine¬
stabilitatis corroborauit. ut nullo inpul¬
su ullius defectus exterminari possint.
Quod aut̃ uelut ĩmedio orientalis plage
udes quasi montẽ magnũ & excelsum
ditri albiq lapidis sicrit eiuis de quo ignis
deicitur formã habentẽ: hoc designat
quod infortitudine iusticie deus ẽ. mag¬
nus inpotestate. excelsus ingła. durus ĩ
scueritate. albus inlenitate. qm̃ omĩa uidi¬
cia sua in ardore equitatis ꝑficit. Ipse enĩ
iustus ẽ & inuisticiam omnino conterit.
quia celum & terra suꝑ eum fundata stͣ.
firmam̃tũq cũ om̃ibus creaturis susti¬
net. quẽ admꝰcdũ lapis angularis totum
edificiũ continet. In cuius sũmitate sic̃
ĩpeculũ tante claritatis & puritatis re¬

Expanded text:
deputantur, ac etiam quemadmodum quibusdam deputantur, ac etiam quemadmodum quibusdam montibus et imaginibus exornatum, id est magnis prodigiis miraculorum et virtutum munitum et exaltatum, quoniam Deus omnia opera sua vera et justa faciens, ea tanta fortitudine corroboravit, ut nullo impulsu illius defectus exterminari possint. Quod autem velut in medio orientalis plagae vides quasi montem magnum et excelsum duri albique lapidis, sicut ejus de quo ignis ejicitur, formam habentem, hoc designat quod in fortitudine justitiae Deus est, magnus in potestate, excelsus in gloria, durus in severitate, albus in lenitate, quoniam omnia judicia sua in ardore aequitatis perficit. Ipse enim justus est, et injustitiam omnino conterit, quia coelum et terra super eum fundata sunt firmamentumque cum omnibus creaturis sustinet quemadmodum lapis angularis totum aedificium continet. In cujus summitate sicut speculum tantae claritatis et puritatis re
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut se deinceps erigere ñ ualeret. pri¬
ter quod nebulam quandã aliquando suꝑ
terram mittit. Audutiq quasi tubas
de celo uociferantes. Quidẽ hoc quod for¬
tis inuiribus sius cecidit: Et sic candida
pars p̃fate nubis clarior effulsit quã prius
fitisset: nec uento qui tribus modis uocum
suaꝵ p̃dicte nubis nigredinẽ deiecerat. ul¬
lus am̃ resistere potint᷑. Iterumq audii uo¬
tem de celo dicentẽ. Heus in p̃scientia il.¬
sua omĩa nouit. qm̃ ante quã creature in
formis suis fierent cas p̃scurit. nec quicqmͣ
cum latuit quod aprincipio mundi usq
ad finem euis ꝓcedit. Quod & uisio p̃sens
declarat. uides enim quasi cuiꝰdã magne
ciuitatis instrum̃tũ quadratũ: quod desig¬
nat diuine p̃destinationis opus stabile &
firmũ uelut quodã splendore & quibꝰdam
tenebris quasi muro hinc & hiac cireum¬
datũ: quia fideles ad głam. infideles aut̃
ad penas iusto iudicio ab inuicẽ separati

Expanded text:
ita ut se deinceps erigere non valeret, praita ut se deinceps erigere non valeret, praeter quod nebulam quamdam aliquando super terram mittit. Audivique quasi tubas de coelo vociferantes: Quid est hoc quod fortis in viribus suis cecidit? Et sic candida pars praefatae nubis clarior effulsit quam prius fecisset, nec vento, qui tribus modis vocum suarum praedictae nubis nigredinem dejecerat, ullus amodo resistere potuit. Iterumque audivi vocem de coelo dicentem: De praescientia sua omnia novit, quoniam antequam creaturae in formis suis fierent, eas praescivit nec quidquam eum latuit, quod a principio mundi usque ad finem ejus procedit. Quod et praesens visio declarat. Vides enim quasi cujusdam magnae civitatis instrumentum quadratum, quod designat divinae praedestinationis opus stabile et firmum, velut quodam splendore et quibusdam tenebris, quasi muro hinc et hinc circumdatum, quia fideles ad gloriam, infideles autem ad poenas justo judicio ab invicem separati
Abbreviated transcription (Latin):
Idem quoq speculum quã plurima
occulta miracula inse habens quendã
splendorem magne latitudinis & alti¬
Itudinis de se emittebat: in quo multa
misteria & plurime forme diuersarũ
imagniũ apparebant. Nam in eodẽ
ĩplendore ad australem plagam queni¬
admͦdu nubes suꝑiꝰ candida. suibterius
aut̃ nigra apparebat. supra quã uelut
plurima multitudo angłoꝵ fulgebat.
quoꝵ quidã ignei. quidã clari. quidam
ut stesle. udebantur: qui & om̃s a quodã
uento ut ardentes lampades uolante mo¬
uebant᷑: qui etiam plenus uocũ erat. que
ut sonus maris sonabant. Et uentus idẽ
uoces suas in zelo suo extendebat. atq ꝑ ip¬
sum in p̃fatã nigredinẽ predicte muibis ig¬
nem misit. uñ illa innigredinẽ sine flam¬
I ma exarsit. s & mox in illam flauit. eãq
Sut densum fumũ euanescere & corrueri
fecit. Sic quoq illam corruentẽ ab austro¬
retro sitpra p̃dictũ montẽ ad aquilonem
in quandã infinitã ꝑfunditatem ꝓiecit

Expanded text:
lum quamplurima occulta miracula in se habens, quemdam splendorem magnae latitudinis et altitudinis de se emittebat, in quo multa mysteria et plurimae formae diversarum imaginum apparebant. Nam in eodem splendore ad australem plagam, quemadmodum nubes superius candida, subterius autem nigra apparebat, supra quam velut plurima multitudo angelorum fulgebat, quorum quidam ignei, quidam clari, quidam ut stellae videbantur, qui et omnes a quodam vento ut ardentes lampades volante movebantur, qui etiam plenus vocum erat, quae ut sonus maris sonabant. Et ventus idem voces suas in zelo suo extendebat, atque per ipsum in praefatam nigredinem praedictae nubis ignem misit; unde illa in nigredinem sine flamma exarsit; sed et mox in illam flavit, eamque ut densum fumum evanescere et corruere fecit. Sic quoque illam corruentem ab austro supra dictum montem ad aquilonem in quamdam infinitam profunditatem projecit,
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. qm̃ idẽ zelus ꝑbeatos sꝑc conatũ
reproboꝵ adnichilaurit. surstiq ascende¬
re uolentẽ attenuauit & depressit. Mul¬
titudines enĩ bonoꝵ angłoꝵ ĩdm̃ aspi¬
cuĩt. atq cũ om̃i symphonia laudũ eũ
cognoscunt. & cũ mirifica singularita¬
te mist̾ia ipsuis que semꝑ ĩeo fu̾erunt.
&̃ sunt lauolant. & nequaquã hoc omit¬
tere possunt. quia nullo terreno corꝑe
grauant᷑. Diunitatẽ quoq cũ uuentibꝰ
sonis excellentiũ uocũ enarrant. que suꝑ
numerũ harene maris st̃t. suꝑq mi
merũ cunctoꝵ fructuũ qui int̾ra ger¬
minant᷑. atq suꝑ numerũ sonoꝵ qui
ꝑ om̃ia animalia ꝓferunt᷑. & suꝑ omnĩ
fulgorẽ qui ꝑ solem & litnam & stellas
in aquis fulget. & suꝑ om̃s sonos ethe¬
ris qui ꝑ flatas uentoꝵ qui quattior ele¬
menta eleuant & sustinent fuit. S m
om̃ibus his uocibus latłñ suaꝵ beati sꝑc di¬
umitatẽ nullo fine caꝑe possunt. Quappt̃¬

Expanded text:
m idem zelus per beatos spiritus conatum reproborum adnihilavit, sursumque ascendere volentem, attenuavit et depressit. Multitudines enim bonorum angelorum in Deum aspiciunt, atque cum omni symphonia laudum eum cognoscunt, et cum mirifica singularitate mysteria ipsius, quae semper in eo fuerunt et sunt, laudant, et nequaquam hoc omittere possunt, quia nullo terreno corpore gravantur. Divinitatem quoque cum viventibus sonis excellentium vocum enarrant, quae super numerum arenae maris sunt, superque numerum cunctorum fructuum qui in atque super numerum sonorum qui per omnia animalia proferuntur, et super omnem fulgorem qui per solem et lunam et stellas in aquis fulget, et super omnes sonos aetheris qui per flatus ventorum, qui quatuor elementa elevant et sustinent, fiunt. Sed in omnibus his vocibus laudum suarum beati spiritus divinitatem nullo fine cape
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑe istos sꝑc dei uiuens & inueritate ar¬
dens. ad zelt̃ suũ contra inimicos moᷤᷤ
uit. Qti etiã plenus uocũ est. que ut
sonus maris sonant. qm̃ plertudinem
& ꝑfectionẽ omniũ laudũ habet quibꝰ &
angłica & humana creatura ad laudem
dei infunditur. Et ut uides uentus ide
uoces suas inzelo suo extendit. quia sꝑc
dei uoces rectitudinis uidicioꝵ suoꝵ ad
uundictam reproboꝵ conuertit. Atq ꝑ
ipsum inp̃fatam nigredinẽ p̃dicte mi¬
bis ignẽ misit. uñ illa ĩmgredinẽ sine
flamma exarsit. cũ beati sꝑc inceptio¬
nem ꝑditoꝵ angłor uidentes ad honorẽ
dei ꝓperabant. Ignem quoq ultionis
suꝑ pessimã infidelitatẽ intentionis eoꝵ¬
dem inimicoꝵ suoꝵ ardent̃ fundebant.
illũ ñ ad correctionẽ s ad maiorẽ execra¬
tionẽ absq om̃i luce salutis estuantibus.
nec creatori suo debitũ honorẽ exhibere
uolentibus. Nam quia sine fulgore lau¬
dũ creatoris siri ẽẽ uolebant ꝓ nichilo cõ¬

Expanded text:
Spiritus Dei vivens et in veritate ardens, ad zelum suum contra inimicos suos movet. Qui etiam plenus vocum est, quae ut sonus maris sonant, quoniam plenitudinem et perfectionem omnium laudum habet, quibus et angelica et humana creatura ad laudem Dei infunditur. Et, ut vides, ventus idem voces suas in zelo suo extendit, quia Spiritus Dei voces rectitudinis judiciorum suorum ad vindictam reproborum convertit. Atque per ipsam in praefatam nigredinem praedictae nubis ignem misit, unde illa in nigredinem sine flamma exarsit, cum beati spiritus incoeptionem perditorum angelorum videntes ad honorem Dei properabant. Ignem quoque ultionis super pessimam infidelitatem intentionis eorumdem inimicorum suorum ardenter fundebant, illis non ad correctionem, sed ad majorem exsecrationem absque omni luce salutis aestuantibus, nec Creatori suo debitum honorem exhibere volentibus. Nam quia sine fulgore laudis Creatoris sui esse volebant, pro nihilo com
Abbreviated transcription (Latin):
honestas. Honi disciplina custos. Sacdotis domestici aut cet̾is honestiores
Aut fabula omib st̃. In uultu. in habitu. in incessu illorũ qͥcea de sunt.
nil residere ĩ pudicũ. nil indetens patiaris. Discant a te cocp̃i dui coma¬
tulos pueros. ⁊ cõptos adolestentes sccũ ñ hr̃e. Certe int̾ mituitos dacͣr¬
te calanustratos ñ decet. Et inem̃to ꝗd̾ sapiens ad monit. filietͥ sinit noli
faciẽ cnã plarẽ ad cas oftendere. Nec aust̾itatẽtũ suadeo tͥ. s gͣuitattẽ. Iua in
reddit. In om̃ib tñ modꝰ melior. Ego nec seuiriꝰ uelim. net dissolutiꝰ.
Qͥd hãc mediecͥtate gratiꝰ. ut nec de seueritute fit om̃. uec de familiaritate
cõtẽptiti. In palatio papã. dorm te ꝑtẽm familias ꝓhibe. E ment te domestie
tui: si ñ facito ut tuneant. Utił semꝑ custodia oris: q̃ tñ affabilitatis
gñm ñ ercludat. Gͣ ubiq fituanda lingna p̃ceps: maxime aũt in cõ¬

Expanded text:
honestas: horum disciplina custos. Sacerdotes domestici, aut caeteris honestiores, aut fabula omnibus sunt. In vultu, in habitu, in incessu illorum qui circa te sunt, nihil residere impudicum, nihil indecens patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum non habere. Certe inter mitratos discurrere calamistratos non decet. Et memento quod Sapiens admonet: Filiae tibi sunt? noli faciem tuam hilarem ad eas ostendere . 22. Nec austeritatem tamen suadeo tibi, sed gravitatem. Illa inreddit: in omnibus tamen modus melior. Ego nec severius velim, nec dissolutius. Quid hac mediocritate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda lingua praeceps, maxime autem in con
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Unde gaudete: qui in celo & ĩ terra ha
Et ũũ de celo uocẽ. uerba ista me docen¬
tẽ audii. Ninc laus deo sit ĩ oꝑe suo. ho¬
mine uidelicet ꝓ cuiꝰ reꝑatione maxima
p̃lia in t̾ra fecit. & quẽ suꝑ celos eleuare
dignatus ẽ. ut sunul cũ angłis faciẽ ipsiꝰ
in tinitate illa qua uerus ds̃. & uerus ħo
ẽ laudet. S ipse om̃pe deuis panꝑcusa
femineã formã ꝑ quã hanc scͥpturã edidit.¬

Expanded text:
bit. 300Unde gaudete, qui in celo et in terra habit. 300Unde gaudete, qui in celo et in terra haterum de celo uocem uerba ista me docentem audiui: 303«Nunc laus Deo sit in opere suo, homine uidelicet, pro cuius reparatione maxima prelia in terra fecit et quem supra celos eleuare dignatus est, ut similis cum angelis faciem ipsius in unitate illa, qua uerus Deus et uerus homo est, laudet. 304Sed ipse omnipotens Deus pauperculam femineam formam, per quam hanc scripturam edi
Abbreviated transcription (Latin):
si qui dm̃ ueracit̃ ꝯfitent᷑ uicerunt ilłũ cũ
ei ñ consenser̃t. ꝓpt̾ sangumẽ agni ꝑ quẽ
redempti sunt. & ꝑ quẽ ipsi ⁊̃ plurimas ad¬
uersitates ĩ corꝑibꝰ suis sustinentes uictores
extiterunt. & ꝓpt̾ uerb̃u id ẽ doctrinã qmͣ
testificatus ẽ in catholica fide. que ñ ab illo
uerbo se extendit ꝑ qͦd om̃s creature ꝓcesse¬
runt: nec dilexerunt animas suas eas ĩcor¬
ꝑidꝰ suis retinentes. s ad mortẽ corꝑt̃ suoꝵ
ꝓcedere fecerunt. cũ corꝑa sua temꝑali mor¬
ti ĩ plurius passionibꝰ subiecerunt. uͥ & eas¬
dẽ animas suas om̃ipotenti deo reddiderũt.
Martires enĩ usq ad mortẽ cucurrerunt. &
priꝰquã filiũ di negarent passionibꝰ se scib¬
res qui usq  nouissimũ diẽ ꝓ deo occisi st.
testimoniũ filio dĩ ꝑhibent. qͦd ⁊̃ ipse ĩ uo¬
luntate patris sanguiẽ suũ ꝓ ipsis fude¬
rit. Itaq bellũ filii ꝑditionis hoc m sinitũ
ẽ. nec ipse deinceps in ulla cultura appare¬

Expanded text:
ntur uicerunt illum, cum ei non consenserunt propter sanguinem agni, per quem redempti sunt et per quem ipsi etiam plurimas aduersitates in corporibus suis sustinentes uictores exstiterunt, et propter uerbum, id est doctrinam quam testificatus est in catholica fide, que etiam ab illo uerbo se extendit, per quod omnes creature processerunt nec dilexerunt animas suas in corporibus suis retinentes, sed ad mortem corporum suorum procedere fecerunt, cum corpora sua temporali morti in plurimis passionibus subiecerunt, ubi et easdem animas suas omnipotenti Deo reddiderunt. 297Martyres enim usque ad mortem cucurrerunt et priusquam filium Dei negarent, passionibus se subres qui usque in nouissimum diem pro Deo occisi sunt, testimonium filio Dei perhibent quod etiam ipse in uoluntate patris sanguinem suum pro ipsis fuderit. 299Itaque bellum filii perditionis hoc modo finitum est nec ipse deinceps in ulla cultura appare
Abbreviated transcription (Latin):
pm̃ te ñ ut mag̃t. s ut m̃rs plane ut amans. N mens mãg uidear: s ei
nib cuis: quia in his i an ꝯdoleo tͥ. Cendoleo dixtrita⁊ si tũ doles et tu. Alioqͥni
dolco mag̃ dixisle debutrã: qr ñ est cndolere. ubi nemo qui dolent. Itaq si do¬
obstupuit : et egrũ sese ñ sentientẽ ꝑicłolius labiare. Absit aũt ut de te id
suspiter. Noui qͥb delicns̃ dũca guictis tue. ñ longe añ hac ftucate: ñ potes
deluruisse tã cite. ita subir ñ dolere nuꝑ subtectas. Plaga recens doloie ñ careti¬

Expanded text:
n ut magister, sed ut mater: plane ut amans. Amens magis videar, sed ei nibus tuis, quia in his maxime condoleo tibi. Condoleo dixerim, si tamen doles et tu: alioquin doleo magis dixisse debueram; quia non est condolere, ubi nemo qui doleat. Itaque si doobstupuit; et aegrum sese non sentientem periculosius laborare. Absit autem ut de te id suspicer. Novi quibus deliciis dulcis quietis tuae non longe antehac fruebare. Non potes his dissuevisse tam cit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dutes: it ita sensum da ip̃m qu odãmꝰ sendu pͥues usti utił q doloris.
quid illud sit e u ñ ex pauisti cuũ hoc ẽ. Solũ ÷ cor durũ qd seret ip̃i ñ
rehoiret: quia nec sentit. Qͥd me int̾rogas ⁊̃ Int̾roga ꝑharaonẽ. Nemo
dun cordis salutẽ unqͣm adeptꝰ ÷ nisi quẽ forte miserans detis abstulit
ab eo uixta ꝓp hũm cor lapideũ. et dedit cor catncã. Qͥd gͥtor durũ ꝰ
Ixm̃ ⁊ qͥͣd nec c̃pũetõ ne scindit᷑ nce pietati inollit᷑. nec mougt᷑ p̃cib ⁊ nuus

Expanded text:
tem dures, et ita sensim te ipsum quodammodo sensu prives justi utilisque doloris. quid illud sit: si non expavisti, tuum hoc est. Solum est cor durum, quod semetipsum non exhorret, quia nec sentit. Quid me interrogas? Interroga Pharaonem. Nemo duri cordis salutem unquam adeptus est, nisi quem forte miserans Deus, abstulit ab eo, juxta prophetam, cor lapideum, et dedit cor carneum . Quid ergo cor durum? um est quod nec compunctione scinditur, nec pietate mollitur, nec movet
Abbreviated transcription (Latin):
rigidi dd censimũ. cicholici ad fidẽ. fideles ad dispensitõnẽ. cõcordes ad picẽ. cõforiues
d untatẽ. Qͥ sint in iudiciortti inr cõsilo ꝓuidi. in iubendo diserti.ĩ disponend
uidusti. Iu agendo sienui. ĩ londo modetti. in adũsiturr secͣi. in ꝓsꝑit ite deuati.¬
srecti. Qͥ legat̃o ne ꝑ xͦ fungi quotiens opꝰ erit. nͨ uissi renuãt: nec ũ iussi arctenti
Q qd uerctunde excusant. obstinatiꝰ ñ recusent. Qͥ missi post aurũ ñ eant
s xp̃m seqͥnt᷑. qui q̃stũ legutõnẽ ñ estimẽt. uͦ reqͥrauodatũ s fructũ. Qͥ
iegib iohea exhibeãt. egyptius moyseti. foinianitib phanees. heliã iͥdolch. he
lileut̃ auaris. petrũ mentientib. pulũ blasphemantib. negotiantib ip̃m̃.¬

Expanded text:
rigidi ad censuram, catholici ad fidem, fideles ad dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iudicio recti, in consilio providi, in iubendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strennui, in loquendo modesti, in adversitate securi, in specti. Qui legatione pro Christo fungi, quoties opus erit, nec jussi renuant, nec non jussi affectent. Qui quod verecunde excusant, obstinatius non recusent. Qui missi, post aurum non eantum. Qui regibus Joannem exhibeant, Aegyptiis Moysen, fornicantibus Phinees, Eliam idololatris, Elisaeum avaris, Petrum mentientibus, Paulum blasphemantibus, negotiantib
Abbreviated transcription (Latin):
dmis ẽẽ ñ ĩnadiocͥs cohibere uelle ⁊ nelle suũ. tut̾ angustias pats̃ ⁊ tuntis.
ut qͣtenta uoluntas modo illo medis. nudo. puro. solo ꝯstante s eqłi undiq fui.
ut pote ex omui parte parit̾ eirtũtisio quẽ solũ ꝯstat ẽc uͥtutis. Dicito mͥ q̃so si
potes cui nã potissimũ tͥũhirĩ uͥtutũ meditulliũ hocdand censeas ꝙ its cunetis ꝯtͥ¬
minũ ẽ ut uideat᷑ ct ꝓpͥũ singłarũ. An ip̃m uͥtꝰ ẽ ⁊ intħ aliude ꝯͣ sic u̾tꝰ ñ et̃t̃¬

Expanded text:
dinis esse, et non mediocris, cohibere velle et nolle suum inter augustias, parum et nimis; ut sit contenta voluntas modo illo medio, nudo, puro, solo, constante sibi, aequali undique sui, utpote ex omni parte pariter circumciso, quem solum constat esse virtutis. 11. Dicito mihi, quaeso, si potes, cuinam potissimum trium harum virtutum meditullium hoc dandum censeas, quod ita cunctis conterminum est, ut videat
Abbreviated transcription (Latin):
soũ quid nisi apanearũ tele e Q ueso te qłe est ialsd de mant usi add ues¬
põ litigate. Aut litigantes audire. Et utmã suffic̾et dici malicia sui
sufficiat: et rursũ ad uirgia surgiti Dies dicierutat lites.⁊ n ex
nocti indicat maliciã. ulq adeo ũ ÷ respixare in bonis. ñ tͥ ast̾nã
capescere reqͥt ñ uł rara int̾seri otia. Non abigo te qͦqi ista depleia¬
ue: at frustra itud. si ñ ⁊ em̃dare studueris. Int̾mm tñ sic lemꝑ fatias hoi¬
tor: nec te unꝙͣ ad ista dunutris quolibet usu uł alliduitute. Pcusseisda

Expanded text:
s et decidendis incumbere. 4. Quaeso te, quale est istud, de mane usque ad vesperam litigare, aut litigantes audire? Et utinam sufficeret diei malitia sua! sufficiat; et rursum ad jurgia surgitur. Dies diei eructat lites, et nox nocti indicat malitiam: usque adeo non est respirare in bonis, non est alternam capessere requiem, non vel rara interseri otia. Non ambigo te quoque ista deplorare: at frustra istud, si non et emendare studueris. Interim tamen sic semper facias hortor, nec te unquam ad ista duraveris quolibet usu vel assiduitate. Percussi
Abbreviated transcription (Latin):
ie qͣs putaueral finges liligatõ inspate ueptas pociꝰ apparebũt. Inmo ne utp̃s edt̃. an¬
ti mauducont. Qͦ ulq accupint e̾ra: Nõne si gris ⁊ t̾nis ista pudebit ociosa̾ iacrte
serutim. pudebit sũ cã fulcẽ aptitã atcepisse: In hẽ quondã agrũ ysaac pat̾archi gri¬
manib Si nẽ hesieare incipras. idguid̾ seto. Intenieta cousiliũ saluatoris sedislt debueris.
m̃ estrm ille opꝰ. mecille iures. ponderasse sapiãm merita cõprullei suptꝰ cõpu disse u̾tu¬
tũ. Age gͦ puta tẽmpꝰ putitõnis adu̾eidilse. si cñ meditatẽnis p̃tuit. Si cor motisti oũ

Expanded text:
s potius apparebunt? Imo ne vepres quidem: anci manducant. Quousque occupant terram? Nonne, si exis et cernis ista, pudebit otiosam jacere securim; pudebit sine causa falcem apostolicam accepisse? 13. In hunc quondam agrum Isaac patriarcha exiare  al. cogitare incipias, id quidem sero. Ante, juxta consilium Salvatoris, sedisse debueras, ante aestimasse opus, metiri vires, ponderasse sapientiam, merita comparasse, sumptus computasse virtutum. Age ergo, puta tempus putationis adesse, si tamen meditation
Abbreviated transcription (Latin):
Cigo ned̾ traere iusticia ẽ. tẽꝑantia ÷. fcctitudo c̃. s uide ne in hoc diferant᷑
t iusticie quid̾ m asscũ its sit. a fortitudine aũt efficatia eiꝰ. porro połlesso atq usus
p̃ cẽpantiã. Restat ut deceamꝰ ab hac cõmunione ptudentiã ñ exłndi. slonie ip̃a
ẽ q̃ modũ diu amini negletu post habitũ ⁊ ucioy iniudia qͣi in abditis recdusũ.
⁊ caoptũ q̃ca uetustatis caligime pͥoi reipent ⁊ adu̾nt Prtptea dico tͥ a pintis

Expanded text:
Ergo modum tenere justitia est, temperantia est, fortitudo est. Sed vide ne in hoc differant, ut justitiae quidem in affectu res sit; a fortitudine autem efficacia ejus; porro possessio atque usus apud temperantiam. Restat ut doceamus ab hac communione prudentiam non excludi. Nonne ipsa est, quae modum, diu animi neglectu posthabitum, et vitiorum invidia quasi in abditis reclusum, et coopertum quadam vetustatis caligine, prior reperit et advertit? Propterea dico tibi: a paucis