comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo uisurus ẽ dm̃ ñ interposito ue¬
lamine. ꝓpt insirmitatẽ contrac¬
inquit mundiestote Auferte ne¬
quitias ab animis ur̃ir atq rea a con¬
spectu oculorũ meorũ: Ab hisigitur
sordib facier nr̃a lauandaẽ. quibus
dĩ aspectus offenditur: Non enim
reuelata facie. gloriam dĩ spectantes.
in eddem imaginem trans formabi¬
mur: sepe &iam cogitatio necessariarũ
rerum ad istã uitã ꝑtinentium & sauci¬
at & sordidat interioremoculũ nr̃m:
& plerumque conduplicat ut ea quȩ
uidemur cũ hominib recte facere: ñ
eo corde faciamus. quod ñs prȩcepit:
id est quia eos diligimus. sed qui a cõ¬
modum ab eis aliquod propt̃ neces¬
sitatem presentis uitae adipisciuo¬
lumur: Debemur aũt bene facere
illis propter salutem ipsorũ &nam
non propt̃ temporalem cõmodum
nr̃m: Indin& ergo ds̃ cornr̃m intes¬
timonia sua. & ñ in aemo lumentũ:
finisaũt precepti caritas. decorde

Expanded text:
quo uisurus est deum non interposito uequo uisurus est deum non interposito uelamine propter infirmitatem contracinquit, mundi estote, auferte nequitias ab animis uestris atque conspectu oculorum meorum. ab his igitur sordibus facies nostra lauanda est, quibus dei aspectus offenditur. nos autem reuelata facie gloriam dei speculantes in eandem imaginem transformabimur. Saepe etiam cogitatio necessariarum rerum ad istam uitam pertinentium et sauciat et sordidat interiorem oculum nostrum et plerumque conduplicat, ut ea quae uidemur cum hominibus recte facere non eo corde faciamus, quo dominus praecipit, id est quia eos diligimus, sed quia commodum ab eis aliquod propter necessitatem praesentis uitae adipisci uolumus. debemus autem bene facere illis propter salutem ipsorum aeternam, non propter temporale commodum nostrum. inclinet ergo deus cor nostrum in testimonia sua, et non in emolumentum. finis enim praecepti est caritas de corde
Abbreviated transcription (Latin):
amrecte preceperat. quã uirfaciem
cotidiana consu&udine lauemur
Vnctis &iam capitib cũ ieiunamꝰ nor
ẽẽ debere: qđ situr pissimũ om̃r faten¬
tur intellegendum ẽ hoc preceptũ
unguendi caput. & faciem lauandi:
ad interiorem hominẽ ꝑtinere : Vn¬
guere ergo caput ad l&itiam ꝑtin&:
Lauare aũt faciem ad munditiam:
&ideo caput unguit. quil&atur inte¬
rius mente atq ratione : Hocenim
recte accipimus capuđ quod inanima
prȩmin& & quo ceera hominis regi
& gubernari manifestũ est: & hoc
facit quiñ foris quȩrit l&itiã & delau¬
dib hominũ carna liter gaudeat:
Caro enim quȩ subiectaẽe deb& nul¬
lo modo est totius naturae humanȩ
caput Nemoquidẽ umquã carnem
suã odio habuit. sicut a postolus dic̃
cum diligenda uxore pręcepit : sed
caput mulierisuir: cuiuero capui
est xp̃s: Interiurergo gaudeat᷑ i eiuni¬
osuoeo ipso quosic se ieiunando can¬
unctũ haberedesiderat: ita enim
& faciem lauabit idẽ cormundabit.

Expanded text:
am recte praeceperit, quamuis faciem cotidiana consuetudine lauemus, unctis etiam capitibus, cum ieiunamus, nos esse debere. quod si turpissimum omnes fatentur, intellegendum est hoc praeceptum unguendi caput et faciem lauandi ad interiorem hominem pertinere. unguere ergo caput ad laetitiam pertinet, lauare autem faciem ad munditiam,%et ideo caput unguit qui laetatur interius mente atque ratione. hoc enim recte accipimus caput, quod in anima praeminet et quo cetera hominis regi et gubernari manifestum est; et hoc facit qui non foris quaerit laetitiam, ut de hominum laudibus carnaliter gaudeat. caro enim, quae subiecta esse debet, nullo modo est totius naturae humanae caput. nemo quidem umquam carnem suam odio habuit, sicut apostolus dicit, cum de diligenda uxore praecipit; sed caput mulieris uir, cui uero caput est Christus. interius ergo gaudeat in ieiunio suo eo ipso, quo sic se ieiunando aunctum habere desiderat. ita enim et faciem lauabit, id est cor mundabit,
Abbreviated transcription (Latin):
unt: sicut iudei carnales usquenunc:
ex quo uicio contradm̃ murmura illa
uenerunt : quiamala ei placent &ua

Expanded text:
unt, sicut Judaei carnales usque nunc, ex quo vitio contra Deum murmura illa venerunt, quia mali ei placent, et
Abbreviated transcription (Latin):
biliter auctoritate firmantes: Tanto
maiori studio semper amplexi sunt.
quantõ ampliori solatio his usos seẽe
testantur: Nam contra multos hor¬
tes eđȩ dinuicantes: & maxime con¬
tra uersi pelles inimicos gratiȩ dĩ.
doctrinaei instructi: uł potius eadẽ
in lustrati gratia semꝑ ex titere
uictores Cuius uictoriȩ prȩmia :¬
intantum donante dõ posteris ꝓsunt.
ut & ieiunos. copiosius pascant: & for¬
tes armis spiritalib muniant: Catho¬
lica siquidem diuinȩ legis explanatio.
non solũ esurientib olimonia sed &
dimi cantib efficitur armatura.

Expanded text:
biliter auctoritate firmantes tanto biliter auctoritate firmantes tanto maiori studio semper amplexi sunt, quanto ampliori solacio his usos se fuisse testantur. nam contra multos hostes ecclesiae dimicantes et maxime contra uersipelles inimicos gratiae dei doctrina eius instructi uel potius eadem inlustrati gratia semper exstitere uictores: cuius uictoriae praemia in tantum donante deo posteris prosunt, ut et ieiunos copiosius pascant et fortes armis spiritalibus muniant. catholica si quidem diuinae legis explanatio non solum esurientibus alimonia sed et dimicantibus efficitur armatura.
Abbreviated transcription (Latin):
Fumppius ad Probam uirginem
OAINAE MERITO UENERUBILI
& fructu sacre uirginitatis in xp̃i
gratia semper in lustri. ac ꝑomnia
piðbȩ eugipius omnium seruorum.
dĩ famulus. indnõ salutem dicit. Excerpi¬
torũ codicem quem de non nullis openb
sc̃ĩ agustini. cohortante domno meo
marino abbate. uel c&eris scĩr fratiib
quo modo cumque compegeram: con¬
tinuo trans ferri uobis. sco quopoll&is
studio uolustis: Etcum bibliothecȩ.
urȩ̃ copia multiplex integra dequib
pauca decerpni contine at opera : pla¬
cuit tamen habere decerpta Atergo
prospiciens ne forsitan alegentibus
te meritatis arguerer: necesse habui
causas facti. prȩfatione fateri: quȩ
ita se hah&: Intermagnos &egregios
catholicȩ doctores eđȩ prȩdarum
fuisse &esse beatum augustinum quis
ignor& ep̃m: Quem cum diuina &
humana eruditione mirabilem om̃s
orthõ doxi tototerrarum orbe uene¬
rentur : prȩcipuetanen apostolicȩ
sedis antestites. scripta eius sua propa¬

Expanded text:
 AD PROBAM VIRGINEM. DOMINAE MERITO VENERABILI ET FRVCTV SACRAE VIRGINITATIS IN CHRISTI GRATIA SEMPER INLVSTRI AC PER OMNIA PROBAE EVGIPPIVS OMNIVM SERVORVM DEI FAMVLVS IN DOMINO SALVTEM DICIT. Excerptorum codicem, quem de nonnullis operibus sancti Augustini cohortante domno meo Marino abbate uel ceteris sanctis fratribus quomodocumque compegeram, continuo transferri uobis sancto quo polletis studio uoluistis, et cum bibliothecae uestrae copia multiplex integra de quibus pauca decerpsi contineat opera, placuit tamen habere decerpta. at ego prospiciens ne forsitan a legentibus temeritatis arguerer, necesse habui causas facti praefatione fateri: quae ita se habent: inter magnos et egregios catholicae doctores ecclesiae praeclarum fuisse et esse beatum Augustinum quis ignoret episcopum? quem cum diuina et humana eruditione mirabilem omnes orthodoxi toto terrarum orbe uenerentur, praecipue tamen apostolicae sedis antistites scripta. eius sua proba
Abbreviated transcription (Latin):
redicitur: quȩ nobis ut habeatur
accedit : Verũ tam̃ hoc int̃ est quod
quȩ dam eorũ quȩ accedunt nob is
ut habitũ faciant : ñ mutant̾ a nobis:
sed ipsa nos mutant. in seipsa integra
& in concussa manentia: sicuti sapi¬
entia cũ accedit homini ñ ipsamu¬
tatur : sed hominẽ mutat: quẽ de
stulto sapientẽ facit : Quȩdã uero
sicaccedunt: ut &mutent & muten¬
tur: sicuticib &ipse amittens spe¬
ciem suã incorpus nr̃m uert&ur: &
nosrefecticibo ab&ilitatȩ atq languo¬
re in roborat̃ quȩ ualent iã cõmu¬
tamur : Tertiumgenus ẽ cũ ipsȩ quȩ
accedunt mutant᷑. ut habitũ faciant :¬
& quodã modo formantur ab eis qui¬
b habitũ faciunt: sicutiẽ uestis

Expanded text:
re dicitur, quae nobis ut habeatur re dicitur, quae nobis ut habeatur accidit. Verumtamen hoc interest, quod quaedam eorum quae accidunt nobis, ut habitum faciant, non mutantur a nobis, sed ipsa nos mutant in se, ipsa integra et inconcussa manentia: sicuti sapientia, cum accidit homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt, ut et mutent et mutentur: sicuti cibus ipse amittens speciem suam, in corpus nostrum vertitur; et nos refecti cibo, ab exilitate atque languore in robtamur. tertium genus est, cum ipsa quae accidunt mutantur, ut habitum faciant, et quodam modo formantur ab eis quibus habitum faciunt, sicuti est uestis
Abbreviated transcription (Latin):
ultis modis habitũ dicimus uel
habitũ animi. sicutiẽ ciuscũq
disciplinae ꝑceptio usuroborata at¬
q firmata: uel habitũ corporis secun¬
dũ quẽ dicimꝰ aliũ alio ẽẽ seculentio¬
rem &ualidiorem: quȩ magir ꝓpriȩ
habitu dõ dicisol& uel habitus eorũ
quȩ membrirnr̃is ac cõmodantur ex¬
trinsecus. s&đm quẽ dicimus uesti¬
tũ calciatũ. armatũ. & siquid eius mo¬
di est: inquib: omnib generib: siquiꝰ¬
dem nom̃ hocdictũ est. ab illo uerbo
qđ ẽ habere. manifestũ ẽ in ea redici
habitũ quȩ accidit alicui: Itautiã
possit &iam ñ habere: Nam & doctrina
accidit animo. & secus acroborcorpo¬
ris &uestis atq arma ñ dubium est
quod accedant mẽ brisnris: ita ut im
peritus possitẽẽ animus. siei doctri¬
na ñ acceder&: & exileat que langui¬
dum corpus. sine su co uiscerũ & robo¬
re & nudus sineueste : & inermis sine
armis: & pedenudo sinecalciam̃tis
eẽ homopotest: habiturergo in ea

Expanded text:
ultis modis habitum dicimus: uel habitum animi, sicuti est cuiusque disciplinae perceptio usu roborata atque firmata; uel habitum corporis, secundum quem dicimus alium alio esse suculentiorem et ualidiorem, quae magis proprie habitudo dici solet; uel habitus eorum quae membris nostris commodantur extrinsecus, secundum quem dicimus uestitum, calciatum, armatum et si quid eius modi est. in quibus omnibus generibus — si quidem nomen hoc dictum est ab illo uerbo, quod est habere — manifestum est in ea re dici habitum, quae accidit alicui, ita ut iam possit etiam non habere. nam et doctrina accidit animo et sucus ac robur corporis et uestis atque arma non dubium - est quod accidant membris nostris, ita utperitus possit esse animus, si ei doctrina non accideret; et exile atque languidum corpus, sine succo viscerum et robore; et nudus sine veste, et inermis sine armis, et pede nudo sine calceamentis esse homo potest. Habitus ergo in ea
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ habens iterũ sumen
di eam : pronobis tibi uictor &
iuctima. & ideo uictor quia
uictima : pronobis tibisacerdos
& saenficium: &ideo sacer¬
dos qui a sa cnficium: faciens
tibi nos deseruis filios d&e
nascendo : nobis seruiendo
Merito mihi spes ualida millo
est : quod sanabis omnes langu¬
ores meos: per eũ qui sed et ad
dexterã tuam : & te inter pel¬
lat ꝓnobis: Alioquin. dispera¬
rem multi enĩ & magnisunt.

Expanded text:
potestatem habens iterum spotestatem habens iterum sdi eam; pro nobis autem tibi uictor et uictima, et ideo uictor, quia uictima; pro nobis tibi sacerdos et sacrificium, et ideo sacerdos, quia sacrificium, faciens nos tibi de seruis filios de te nascendo, nobis seruiendo. merito mihi spes ualida in illo est, quod sanabis omnes languores meos per eum qui sedet ad dexteram tuam et te interpellat pro nobis; alioquin desperarem. multi enim et magni sunt
Abbreviated transcription (Latin):
natur in mortem: Ueraxaũ medi¬
ator : quem secr& atua misericor¬
dia de monstrasti humilibus. &
misisti. ut s̃ exemplo &iam ipsã
dis cerent humilitatem: Me¬
apparuit: mortalis cũ hominib
iustus cum dõ: ut quõ stipendi¬
um iustitiȩ uita & paxẽ per
iustitiam coniunetã dõ eua cua¬
ret mortẽ iustificatorum
impiorũ. quã cũ illis uoluit
habere communem Hic de
monstratus ẽ antiquis scĩs : ut ita
ipsi per fidem futurȩ passionis
eius sicut nos per fidem prȩntȩ
salui fierent: In quantũ enim
homo intantũ medicctor: in
quantũ autẽ uerbum : non me¬
dius. quia ȩqualis. & ds̃ apud
dm̃ & simul unus. dĩ: quomodo
nos a masti pater bone᷑ quifilio
tuo uni Eco non pe per cisti.
sed pronobis impus tradidistieũ:
quo modo nos a marti: pro quib
ille non rapinam arbitratus⁊ ẽ¬
ẽe ȩqualis tibi. factus ẽ subditus us¬
que ad mortẽ crucis. Unus ille
inmortuis liber. potestatẽ ha¬
bens ponendi animã suam . &

Expanded text:
netur in mortem. Verax autem mediator, quem secreta tua misericordia demonstrasti hominibus et misisti, ut eius exemplo etiam ipsam discerent humilitatem, meapparuit, mortalis cum hominibus, iustus cum deo, ut, quoniam stipendium iustitiae uita et pax est, per iustitiam coniunctam deo euacuaret mortem iustificatorum inpiorum, quam cum illis uoluit habermonstratus est antiquis sanctis, ut ita ipsi per fidem futurae passionis ejus, sicut nos per fidem praeteritae, salvi fierent. In quantum enim homo, in tantum mediator; in quantum autem Verbum, non medius, quia aequalis Deo, et Deus apud Deum, et simul unus Deus. Quomodo nos amasti, Pater bone, qui Filio tuo unico non pepercisti, sed pro nobis impiis tradidisti eum! Quomodo amasti nos, pro quibus ille non rapinam arbitratus esse aequalis tibi, factus est subditus usque ad mortem crucis! unus ille in mortuis liber, potestatem habens ponendi animam suam, et
Abbreviated transcription (Latin):
cer&ur: quod eam diabolur tãquã
stilo mendaciter uter&ur: Hocideo
cominendandam putaui: nequisquã
eristimans animantiarationis ex per¬
tia humanũ hahere intellectum
uel in anima rationale  repentem
mutari seducatur in illã opinionẽ:
ridiculã & notiã reuolutionis ani¬
maram. uel hominum in bestias uel
in homines. bestiarũ : Si cergo locutur
est serpens homini sicut asina in qua
sedebat balaam. locutus est homini ni¬
si quod illud apus fuit diaboli cũ hoc¬
angelicũ: habent᷑ quaedam boni & mali¬
angeli opera simila: sicut morses &
magipharaonis: uerum in his &iam
boni angeli potentiores sunt: N& mali
angeli & iam taliũ operum quicquam
Epossint: nis̃i quod perbonis angelir
permiserit dr̃: utreribuatur unicuique
secundum coreiur: uel secundũ gratiã
dĩ: Vtrumq iustũ acheue peraltitudinẽ
diuitiarum sapientiae & scientia edĩ¬

Expanded text:
ceretur, quod eo diabolus tamquam ceretur, quod eo diabolus tamquam stilo mendaciter uteretur. hoc ideo commendandum putaui, ne quisquam existimans animantia rationis expertia humanum habere intellectum uel in animal rationale repente mutari seducatur in illam opinionem ridiculam et noxiam reuolutionis animarum uel hominum in bestias uel in homines bestiarum. sic ergo locutus est serpens homini, sicut asina, in qua sedebat Balaam, locuta est homini, nisi quod illud opus fuit diabolicum, hocangelicum. habent enim quaedam boni et malangeli opera similia sicut Moses et magi Pharaonis, uerum in his etiam boni angeli potentiores sunt. nec mali angeli etiam talium operum quicquam possunt, nisi quod per bonos angelos permiserit deus, ut retribuatur unicuique secundum cor eius uel secundum gratiam dei, utrumque iuste ac benigne per altitudinem diuitiarum sapientiae et scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
quo sit eis quaedã cum hocgenere
ftcmiliaritas porro ipsum primũ factũ.
ob hoc permissumest: ut ꝑ naturã serpentis.
significar&ur generi hominum: cui eru¬
diendo ha& gesta conscribi oportebat
omnes diabolicae temptationes similitu¬
do: quod apparebit. cumin serpente
proferri coeperit diuina sententia: ꝓ in¬
de prudentissimur omnium bestiarũ
hoc est astitissimus: itadictus est ser¬
pens: ꝓpt̃ astutiã diaboli quae inillo
& de illo agebat dolum: quẽ ad modũ
dicitur prudens. uel astuta lingua
quã prudens uel astutus mou& ad ali¬
quid prudenter astutiq: suadendũ :
Non etim est haecuis. seu uirtur. mẽbi
corporalis quod uocatur lingua sed
utique mens quȩ utitur ea : lta& iã
dictus est stilus mendax scribarum:
Nequeenim mendacem esse ꝑtin&.
nisi ad uiuentem atque sentieatem:
sed stilus mendax dictus est: qđ ꝑ eũ m̃¬
dat mendaciter oper&ur: quẽ ad¬
modum si & isteserpens mendaxdi¬

Expanded text:
quo sit eis quaedam cum hoc genere quo sit eis quaedam cum hoc genere familiaritas. porro ipsum primum factum ad hoc permissum est, ut per naturam serpentis significaretur generi hominum, cui erudiendo haec gesta conscribi oportebat, omnis diabolicae temtationis similitudo: quod apparebit, cum in serpentem proferri coeperit diuina sententia. Proinde prudentissimus omnium bestiarum, hoc est astutissimus, ita dictus est serpens propter astutiam diaboli, quae in illo et de illo agebat dolum: quemadmodum dicitur prudens uel astuta lingua, quam prudens uel astutus mouet ad aliquid prudenter astuteque suadendum; non enim est haec uis seu uirtus membri corporalis, quod uocatur lingua, sed utique mentis, quae utitur ea. ita etiam dictus est stilus mendax scribarum; neque enim esse mendacem pertinet nisi ad uiuentem atque sentientem; sed stilus mendax dictus est, quod per eum mendax mendaciter operetur, quemadmodum si et iste serpens mendax di
Abbreviated transcription (Latin):
ea passione. cui ex orcista requiritur : sci¬
unt quidloquantur: quanto minus ille
intelleger& uerborum sonus quos ꝑeũ
& ex eo diabolus illo modo faciebat: quihio¬
minem loquentem non intelleger& sieũ a
diabolica passione immuns audir&:
Nã & quod putantur audire & intellege¬
re serpentes. uerba marsorũ : uteis in can¬
tantibus. ꝓsilȩ ant plerũq delatebrir
&iam illic diabolica uis operatur. ad ag¬
noscendam ubique pro uidentiam. id est¬
quã rem curei naturali ordine subitiat.
et quid &iam uoluntatib malis. sapien¬
tissime potestate ꝑmittat : ut hoc magis
habeat usus. serpentes moueri carmini¬
bur hominum: quã ullũ aliud genur
animantiuur: &iam ha& enim non par¬
uatestatio estnaturã primitus humanã:
serpenus seductũ esse conloquio: gaudent
enim doe mones. hanc sibi potestatem
dari: ut ad in cantationem hominum ser¬
pentes moueant. ut quod lib& modo
fallant quos possunt: hoc aũ permittunt᷑
ad primi facti memoriã cominendandã.

Expanded text:
ea passione, cui exorcista requiritur, sciunt, quid loquantur: quanto minus ille intellegeret uerborum sonos, quos per eum et ex eo diabolus illo modo faciebat, qui hominem loquentem non intellegeret, si eum a diabolica passione inmunis audiret! nam et quod putantur audire et intellegere serpentes uerba Marsorum, ut eis incantantibus prosiliant plerumque de latebris, etiam illic diabolica uis operatur, ad agnoscendam ubique prouidentiam quam rem cui rei naturali ordine subiciat et quid etiam uoluntatibus malis sapientissima potestate permittat, ut hoc magis habeat usus serpentes moueri carminibus hominum quam ullum aliud genus animantium. etiam haec enim non parua testatio est naturam serpentis seductam esse conloquio. gaudent autem daemones hanc sibi potestatem dari, ut ad incantationem hominum serpentes moueantur, ut quolibet modo fallant quos possunt. hoc autem permittuntur ad primi facti memoriam commendandam,
Abbreviated transcription (Latin):
temporum ꝑiudiciũ superato : aluctu pere¬
grinationis ingloriam sempĩtnam salutis
assumitur: quod &iam inpsalmo dedica¬
tionis domus. apertissime canitur: Con¬
uertisti luctum meũ ingaudium mihi:
conscidisti saccum meum. &accinxisti
me letitia: ut tant& tibi gloria mea & non

Expanded text:
temporum per iudicium superato a luctu peretemporum per iudicium superato a luctu peregrinationis in gloriam sempiternae salutis adsumitur. quod etiam in psalmo dedicationis domus apertissime canitur: conuertisti luctum meum in gaudium mihi. conscidisti saccum meum et accinxisti me laetitia, ut, cantet tibi gloria mea et non
Abbreviated transcription (Latin):
tate & caritate: Hoc enim bonum & ac¬
ceptũẽ coram saluatorenrõ dõ. qui om̃s
homines uult saluor fieri &inagnitionẽ
ueritatis uenire: Ex hoc quippe &iã illis
credentib: constructa sunt domicilia
pacis basilicȩxp̃ianorum congregationũ
& nouellate uines populi fideliũ. &
plantatio horti: ubi&iam interomnia
holera granum illud sinapis regnat: Sub
cuius umbraculis. longe lateq: porrec¬
tis : &iam altipetax superbiagentiũ. tã¬
quam incelo uolatilib confugiendo re¬
quiescit : Nam quod &iã post laxannos
scłm eiusdem hieremiȩ prophetiã redit᷑
ex captiuitate . & templum renouat᷑ : Quis
fidelis xp̃ianur non intellegat: post euo¬
luta tempora. quȩ septenarii dierã nume¬
rirepetitiane transcurrunt &iam nobis
nus. illius temporis: quo templum ȩdifica¬
tumẽ positaptiuitatem: quem propheta
gacharias uidit in sordido habitu: deuicto¬
que diabalo : quiad eius accusationẽ s tabat¬
ablatã illi sordidamuestem: & datum in

Expanded text:
onum et acceptum est coram saluatore nostro deo, qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire. ex hoc quippe etiam illis credentibus constructa sunt domicilia pacis, basilicae christianorum congregationum, et nouellatae uineae, populi fidelium, et plantati horti, ubi etiam inter omnia olera granum illud sinapis regnat. sub cuius umbraculis longe lateque porrectis etiam altipetax superbia gentium tamquam in caeli uolatilibus confugiendo reqsecundum ejusdem Jeremiae prophetiam reditur ex captivitate, et templum renovatur, quis fidelis Christi non intelligat, post evoluta tempora quae septenarii dierum numeri repetitione transcurrunt, etiam nobis,nus illius temporis, quo templum aedificatum est post captivitatem, quem propheta Zacharias vidit in sordido habitu, devictoque diabablatam illi sordidam uestem et datum ind
Abbreviated transcription (Latin):
israhelitas. in quib: dolus nonẽ. Per
a postolicã dispensationem. cum euange¬
lico sacram̃to ad regnum gentiũ trans¬
migrasse : Vnde nobir a postolus tam quã
hieremiam replicanr dicit: Uolo ergo
primũ omniũfieri dep̃cationes. orati¬
ones. in terpellationes. gratiarũ actio¬
nes proomnib: hominib:: proregib &
his qui in sublimitate sunt: Vt q & am¬

Expanded text:
Israhelitas, in quibus dolus non est, per Israhelitas, in quibus dolus non est, per apostolicam dispensationem cum euangelico sacramento ad regnum gentium transmigrasse ? unde nobis apostolus tamquam Hieremiam replicans dicit: uolo ergo primum omnium fieri deprecationes, adorationes; interpellationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et his, qui in sublimitate sunt, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
misit: qui secretã eã prius eẽ mittendã.
Uenit conformaũ se nob factus parti¬
ceps mortis nr̃s &uiuificati sumus
cumsecurib ligna cederentur. Deligno
ferrum &iliens. in profundum fluminir
mersumẽ aque in lignum desuꝑ abhe¬
liseo proiectum reuersumẽ Ita cum
impios iudeos. percorpus operceta
prȩsentia xp̃i tam quam infructuosas
erat Eccesecuris ad radices arborũ
positaẽ : Ab eis interueniente passione
corpus ipsum deseruit : in infernipro¬
funda descendens: quo insepultura de¬
suꝑ posito. tamquã admanubriũ suũ
spiritu redeante surr&xit : quam multa
p̃terẽa breuitatis necessitate constrictus:
Norunt quilegunt: iamipra in babiloniã
trans migratio: quo&iam sp̃idĩ perhie¬
remiam prophetam iub& ut ꝑgant.
&orent proeis ipsis Inquorũ regno
peregrinantur quod in illorum pace
&iam paxess& istorũ. &edificarent
domus & nouellarent uineas. & plan¬
tarent hortos: Quis non agnoscat qđ
prȩfigurauerit: quiadtenderit uiros

Expanded text:
misit, qui sciret eam prius esse mittendam. uenit ipse, conformauit se nobis factus particeps mortis nostrae, et uiuificati sumus. cum securibus ligna caederentur, de ligno ferrum exiliens in profundum fluminis mersum est atque in lignum desuper ab Heliseo proiectum reuersum est: ita cum inpios Iudaeos per corpus operata praesentia Christi tamquam infructuosas erat: ecce securis ad radices arboris posita est - ab eis interueniente passione corpus ipsum deseruit, in inferni profunda descendens, quo in sepultura desuper posito tamquam ad manubrium suum spiritu redeunte surrexit. quam multa praeteream breuitatis necessitate constrictus. norunt qui legunt. Iam ipsa in Babyloniam transmigratio, quo etiam spiritus dei per Hieremiam prophetam iubet, ut pergant et orent pro eis ipsis, in quorum regno peregrinantur, quod in illorum pace etiam pax esset istorum, et aedificarent domos et nouellarent uineas et plantarent hortos, quis non agnoscat, quid praefigurauerit, qui adtenderit ueros
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas ł infirma ł praua: ut hoc desubdi¬
tis ł cũ subditis agant : Qđ naturȩ ordo
poscit inõnib: Iubente illo cui subiecta s̃
om̃a : ꝓinde illi in illo ueritatẽ in cõmuta¬
bilem uident & scđm eam suas dirigunt
uoluntates : Nunt ergo illi participes
&ñitatis ueritatis uoluntatis eius: sẽꝑ
sine tempore & loco mouent᷑ aũ ei im¬
perio etiam temporalit̃ : illo ñtempora¬
lit̃ moto: nec ita: ut abei c̃templatione
refileant aut defluant: sed simul&
illũ sine loco ac tempore c̃templant᷑.¬
& eius in inferiorib: iussa ꝑficiunt : mo¬
uentes sẽꝑ tẽpi. corp: aũ ꝑ temp: & locũ
quantũ eorũ c̃gruit actionȩ

Expanded text:
uoluntas uel infirma uel praua, ut hoc de subdiuoluntas uel infirma uel praua, ut hoc de subditis uel cum subditis agant, quod naturae ordo poscit in omnibus iubente illo, cui subiecta sunt omnia. proinde illi in illo ueritatem incommutabilem uident et secundum eam suas dirigunt uoluntates. fiunt ergo illi participes aeternitatis, ueritatis, . uoluntatis eius semper sine tempore et loco; mouentur autem eius imperio etiam temporaliter illo non temporaliter moto, nec ita, ut ab eius contemplatione resiliant aut defluant, sed simul et illum sine loco ac tempore contemplantur et eius in inferioribus iussa perficiunt, mouentes se per tempus, corpus autem per tempus et locum, quantum eorum congruit actioni.
Abbreviated transcription (Latin):
titia creatoris: Ergo dĩ ꝓuidentia re¬
gens atq: amministrans uniũsam creatu¬
rã & naturas & uoluntates : naturas ut
sint uoluntates aũ ut nec in fructuosȩ
bonȩ nec inpunitȩ malȩ sint : Sub ditpn¬
mitus om̃a sibi: deinde creaturã corpo¬
ralem. creaturȩ sp̃itali in rationalem
rationali trestret cȩleste femin eam
masculinȩ minus ualentẽ ualentiori
indigentiorem copiosiori: Inuoluntati¬
bus aũ bonas sibi : ceteras uero ipsis ser¬
urentib: sibi : ut hoc patiatur uoluntas
mala quod exiusso dĩ fecerit bona: siue
ꝑseipsam siue ꝑmabã in reb: dũtaxat.
quȩ naturalit̃ sunt etiam malis uolunta¬
tib subditȩ: id est in corporibi nã in se
ipsis male uoluntatis habent interioeẽ
pęnã suã eandem in iquitatẽ suã Ac
ꝑ hoc sublimib: angelis. dõ subditis fruentib
& dõbeate seruientib: subdita ẽ om̃is natu¬
ra corporea: omnis inrationalis uita. om̃is

Expanded text:
titia creatoris. ergo dei prouidentia retitia creatoris. ergo dei prouidentia regens atque administrans uniuersam creaturam, et naturas et uoluntates, naturas, ut sint, uoluntates autem, ut nec infructuosae bonae nec inpunitae malae sint, subdit primitus omnia sibi, deinde creaturam corporalem creaturae spiritali, inrationalem rationali, terrestrem caelesti, femineam masculinae, minus ualentem ualentiori, indigentiorem copiosiori, in uoluntatibus autem bonas sibi, ceteras uero ipsis seruientibus sibi, ut hoc patiatur uoluntas mala, quod ex iussu dei fecerit bona, sine per se ipsam sine per malam, in rebus dumtaxat, quae naturaliter sunt etiam malis uoluntatibus subditae, id est in corporibus. nam in se ipsis malae uoluntates habent interiorem poenam suam eandem ipsam iniquitatem suam. Ac r hoc sublimibus angelis deo subdite fruentibus et deo beate seruientibus subdita est omnis natura corporea, omnis inrationalis uita, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilis ẽ illanitura trinitatis &
obhoc ita ȩt̃na utei aliquid cogt̃nũ esse
ñ possit: ipsa apud seipsã & in seipsa sine
ullo tempore ac loco mouetTam̃ ꝑtem¬
pus & locũ sibi subditã creaturã: naturas
creans bonitate: uoluntates ordinans
potestate . ut innaturis nulla sit quȩ
ñ ab illo sit . Inuoluptatib: aũ nulla bo¬
naste : qui ñ ꝑsit nulla mala sit quȩ
bene uti ñ possit: sed quia ñomnib: na¬
turis dedit uoluntatis arbitriũ. Illȩ
aũ quib: dedit potentiores ac superio¬
res sunt : Illenaturȩ quȩñ habent uo¬
luntatẽ : subdita sint necesse ẽ illis quȩ
haber & hoc ordinatione creatoris qui
nũquã ita põnit uoluntatẽ malã. ut na¬
tur&e perimat dignitatẽ: Cũ igit omne
corpus & om̃is anima in rationalis ñ habe¬
at uoluntatis arbitriũ subdita ista s̃ his
naturis quȩ p̃ditȩ s̃ arbitrio uoluntatis:
nec omnib: omnia sed sic̃ distribuit ius¬

Expanded text:
mutabilis est illa natura trinitatis et mutabilis est illa natura trinitatis et ob hoc ita aeterna, ut ei aliquid coaeternum esse non possit, ipsa apud se ipsam et in se ipsa sine ullo tempore ac loco, mouet tamen per tempus et locum sibi subditam creaturam, naturas creans bonitate, uoluntates ordinans potestate, ut in naturis nulla sit, quae non ab illo sit, in uoluntatibus autem nulla bona sit, cui non prosit, nulla mala sit, qua bene uti non possit. sed quia non omnibus naturis dedit uoluntatis arbitrium, illae autem, quibus dedit, potentiores ac superiores sunt, illae naturae, quae non habent uoluntatem, subditae sint necesse est illis, quae habent, et hoc ordinatione creatoris, qui numquam ita punit uoluntatem malam, ut naturae perimat dignitatem. cum igitur omne corpus et omnis anima inrationalis non habeat uoluntatis arbitrium, subdita ista sunt eis naturis, quae praeditae sunt arbitrio uoluntatis, nec omnibus omnia, sed sicut distribuit ius
Abbreviated transcription (Latin):
mole : quanto magis in quã nuttis ipseuo¬
luntatis eius Ñ ꝑ locũ mouetur ut corpus
ꝑlocum moueat. quando totũ ꝑ partes
mouet nec aliquas loco mouet nisi ꝑillas
quas loco ñ mouet: Quod si intellegere dif¬
ficile ẽ : utrumq credatur : & qđ creatura
sp̃ĩtalis. ñ ꝑ locũ mota moueat corpus ꝑ locũ :
& qđ ds̃ ñ ꝑ tempi motus moueat creaturã
sp̃italem ꝑ tempus : Quod side anima qusq
ñ uult hoc credere : qđ quidem sine dubio
ñ solũ crederet. uerũ etiã in telleger& si
eam posset. secuti ẽ in corpoream cogitare
ꝑloci spacia distendit᷑ corpus ẽ : acꝑ hoc
consequens ẽ ut anima ꝑ locũ moueri ñpu¬
tetur sicorp ñ esse credat᷑ Sed ut dicere
coeperam : sid eanima hoc quisq ñ uult
credere : ñ nimis arguendus ẽ Substan¬
tiam uero dĩ nisi credat nec ꝑtempus nec
ꝑlocũ moueri ñdum ꝑfecte in cõmutabi¬
lem credit: uerũ quia omnino in com¬

Expanded text:
mole: quanto magis, inquam, nutus ipse uomole: quanto magis, inquam, nutus ipse uoluntatis eius non per locum mouetur, ut corpus per locum moueat, quando totum per partes mouet nec aliquas loco mouet nisi per illas, quas loco non mouet! Quod si intellegere difficile est, utrumque credatur, et quod creatura spiritalis non per locum mota moueat corpus per locum et quod deus non per tempus motus moueat creaturam spiritalem per tempus. quodsi de anima quisque non uult hoc credere - quod quidem sine dubio non solum crederet, uerum etiam intellegeret, si eam posset, sicuti est, incorpoream cogitare.per loci spatia distenditur corpus est; ac per hoc consequens est, ut anima per locum moueri non putetur, si corpus non esse credatur — sed, ut dicere coeperam, si de anima hoc quisque non uult credere, non nimis urguendus est; substantiam uero dei nisi credat nec per tempus nec per locum moueri, nondum perfecte incommutabilem credit. Uerum quia omnino incom
Abbreviated transcription (Latin):
tas mouet : nisi ab aliquo articuli cardine.
quẽ nutus eiusdem uoluntatis primitus
sigit. ut ab eo qđ laci spatio ñ mouetͥ agi
ualeat qđ mouet᷑: Neniq nec in ambulan¬
do ꝑleuatur nisi alius fixus totũ corpus
ferat. donec ille quimotus ẽ a loco unde
fertur ad locum quo fertur : in moto ar¬
ticulo sui cardinis innitat᷑. Porro suncor¬
pore. nullũ m̃brũ ꝑlocũ uoluntas mouet
nisi ab eo m̃bri articulo quem ñ mouet cũ
& illa parscorporis quȩ mouet᷑ & illa quȩ
fira sit ut c̃moueatur : corporeas habeant
quanti tates suas. quib: occupent spdcia
lotorũ suorũ : quantomagis ipse animae
nutus cum̃bra deseruiunt ut qđ placuent
figat᷑. Vnde id qđ mouendũ ẽ innitat᷑ : cum
anima ñ sit natura corporea. nec locali spa¬
tio corp: impleat. sic̃ aqua utrem : siue spon¬
giã : sed miris modis ipso incorporeo nutu
cõmixta sit uiuificando corpori : quȩ&
imperat corpore quadam intentione ñ

Expanded text:
tas mouet, nisi ab aliquo articuli cardine, tas mouet, nisi ab aliquo articuli cardine, quem nutus eiusdem uoluntatis primitus figit, ut ab eo, quod loci spatio non mouetur, agi ualeat, quod mouetur. denique nec in ambulando pes leuatur, nisi alius fixus totum corpus ferat, donec ille, qui motus est, a loco, unde fertur, ad locum, quo fertur, inmoto articulo sui cardinis innitatur. Porro, si in corpore nullum membrum per locum uoluntas monet nisi ab eo membri articulo, quem non mouet, cum et illa pars corporis, quae mouetur, et illa, qua fixa fit, ut moueatur, corporeas habeant quantitates suas, quibus occupent spatia locorum suorum, quanto magis ipse animae nutus, cui membra deseruiunt, ut quod placuerit figatur, unde id, quod mouendum est, innitatur, cum anima non sit natura corporea nec locali spatio corpus inpleat, sicut aqua utrem sine spongiam, sed miris modis ipso incorporeo nutu commixta sit uiuificando corpori, quo et inperat corpori quadam intentione, non
Abbreviated transcription (Latin):
octauo deçenesi ad lit terã¬
inciam in epsum mundũ. ł inquandam
magnã arborem rerũ oculus cogitatio¬
nis attollytur. atq in ipso quoq gemina
operatio ꝓuidentiȩ repperitur. partẽ
naturalis partem uoluntaria: Naturalis
quidem ꝑoccultam dĩ amministrationẽ.
quȩ etiã lignis &erbis dat increm̃tum:
Voluntaria uero ꝑ angelorũ opera & ho¬
minũ: secundũ illam primã. cȩlestia su¬
perius ordinari. inferuisq t̃restria
specia locorum locorũ mouent᷑ nisi ab
eis quȩ loco fixa sunt ñ moueri. Nenim
mouet᷑ solus digitus. nisi manus fixa sit.
acuius articulo uelut in moto cardine
moueatur: Sic tota palma ab articulo
cubitis. sic cubitus abarticulo humeri:
humerus abscapula: cõmouetur : stantib
utiq cardinib: quib: motio nititur: st ꝑ
locifpatium: qđ mouet᷑: Sic plantđ inta¬
lo ẽ articulus quos tantȩ mouet᷑ : SiC
cruris ingenu & totius pedis in coxa: &
nullus membri motus omnino ẽ. quẽ uolun¬

Expanded text:
O VIH DE GENESI AD LITTERAinc iam in ipsum mundum uelut in quandam magnam arborem rerum oculus cogitationis attollitur atque m ipso quoque gemina operatio prouidentiae reperitur, partim naturalis, partim uoluntaria: naturalis quidem per occultam dei administrationem, qua etiam lignis et herbis dat incrementum; uoluntaria uero per angelorum opera et hominum: secundum illam primam caelestia superius ordinari inferiusque terrestria, spatia locorum mouentur, nisi ab eis, quae loco fixa sunt, non moueri. non enim mouetur solus digitus, nisi manus fixa sit, a cuius articulo, uelut inmoto cardine, moueatur. sic tota palma ab articulo cubiti, sic cubitus ab articulo humeri, humerus ab scapula cum mouetur stantibus utique cardinibus, quibus motio nitatur, it per loci spatium, quod mouetur; sic plantae in talo est articulus, quo stante moueatur; cruris in genu et totius pedis in coxa. et nullus membri motus omnino est, quem uolun
Abbreviated transcription (Latin):
a&ernus . Ne alter nobis ess& infide.
alter inueritate: N&c abeo quodorti
sumus. ad a&nã transire possimus ni¬
si a&erno perortum nostrum nobis
sociato ad&ernitatem ipsius traice

Expanded text:
ernus, ne alter nobis esset in fide, alter in ueritate. nec ab eo quod orti sumus ad aeterna transire possemus, nisi aeterno per ortum nostrum nobis sociato ad aeternitatem ipsius traice
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstitiosa uanitate interpr&antur :
Si hoc ipsum &iã quod mirum aliquid pos¬
tulatur : quo signific&ur quodquisq
uult nos seutrum audendum sit non
parua questioẽ: eonamq ꝑtin& quod
dicunt᷑ qui hocrecte non faciunt: tempta¬
rednm: Nam ipsed̃s cum adiabulo
tempta retur testimonium descripturis
adhibuit: non temptabis dñm dm̃tuũ
suggerebat̾ enim tam quã homini ut
signo aliquo explorar& ipsequantus e&:
id est quam multum apud dm̃ poss&:
quoduitiosefit cũ fit ad hocaũ decer¬
nitur quod gedeon fecit pugnȩ immi¬
nente periculo: consolatio quippe illa
magis quam temptatio dĩ fuit: Vnde &
achaꝵ apudesaiam tim & signũ petere:
nedm̃ temptare uideatur Cum hoc eum
dñs ammoneat perꝓph&am: credo ex¬
istimans quod abipso proph&a explora¬
retur : utrum precepti memor ess&:

Expanded text:
stitiosa uanitate interpretantur. sed hoc ipsum etiam quod mirum aliquid postulatur, quo significetur quod quisque uult nosse, utrum audendum sit non parua quaestio est. eo namque pertinet quod dicuntur qui hoc recte non faciunt temtare deum. nam ipse dominus cum a diabolo temtaretur, testimonium de scripturis adhibuit: non temtabis dominum deum tuum. suggerebatur enim tamquam homini, ut signo aliquo exploraret ipse quantus esset, id est quam multum apud deum posset; quod uitiose fit, cum fit. ab hoc autem discernitur quod Gedeon fecit pugnae imminente periculo. consultatio quippe illa magis quam temtatio dei fuit. unde et Achas apud Esaiam timet signum petere, ne deum temtare uideatur, cum hoc eum dominus admoneat per prophetam, credo, existimans quod ab ipso propheta exploraretur utrum pr
Abbreviated transcription (Latin):
t surrexit ia cob desomnosuo & dixit
quiaẽ dñs in loco hoc: ego aũnesciebã:
& timuit & dixit: quam terribilis lo¬
cus hic. hoc non ẽnisidomus dĩ: & hȩc por¬
taẽceli Hȩc uerba ad prophetiã ꝑtinent.
quia ibi futurum erat tabernaculũ. quod
constituit dr̃ in hominib: inprimopo¬
pulosuo: Portamcȩliaũ sic intelle¬
gere debemꝰ: tam quã in defiat aditus
credentib: ad capessendũ reg̃celoꝵ¬

Expanded text:
t surrexit Iacob de somno suo et dixit quia est dominus in loco hoc, ego autem nesciebam. et timuit et dixit: quam terribilis locus hic! hoc non est nisi domus dei; et haec porta est caeli. haec uerba ad prophetiam pertinent, quia ibi futurum erat tabernaculum, quod constituit dominus in hominibus in primo populo suo. portam caeli autem sic intellegere debemus, tamquam inde fiat aditus credentibus ad capessendum regnum caelo
Abbreviated transcription (Latin):
curtata &mutilata uerba in murmu¬
rare : Et tam̃ optant homines habese
infantes quib: exhibȩant & suauius ẽ
matre minuta mansa inspuere par¬
uulo filio : quã ipsa mandaere. ac deuo¬
rare grandiora: Nergo recedat de
pectore. &iã cogitatio galline illius.
quȩ languidulis plumis teneros fetus
operit : & susurrantes pullos. c̃fracta
uoce aduocat: Cuius blandas alas re¬
fugientes suꝑbi p̃da fiunt alitib: Si
enĩ intellectus delectat inpenetrabi¬
lib: sincerissimis hoc &iã intellegere
delectat. quomodo caritas. quanto
officiosius descendit in infima : tanto
robustius recurrit in intima ꝑbonam
c̃scientiã nihil querendi ab eis ad quos
necesgitas uenenit inmutandis
exeodẽ libro. CCuin

Expanded text:
curtata et mutilata verba immurmurare? Et tamen optant homines habere infantes, quibus id exhibeant: et suavius est matri minuta mansa inspuere parvulo filio, quam ipsam mandere ac devorare grandiora. Non ergo recedat de pectore etiam cogitatio gallinae illius, quae languidulis plumis teneros fetus operit, et susurrantes pullos confracta voce advocat; cujus blandas alas refugientes superbi, praeda fiunt alitibus . Si enim intellectus delectat in penetralibus sincerissimis, hoc etiam intelligere delectat, quomodo charitas, quanto officiosius descerobustius recurrit in intima, per bonam conscientiam, nihil quaerendi ab eis, ad quos necessitas evenerit, immutandis; ex eodem libro. Si
Abbreviated transcription (Latin):
qua intus ꝑmaneant cũ adũsus eđam
nullatenus erigunt᷑ sed in solida unita¬
tis p&ra fortissimo caritatis robore
radicant᷑: ad hoc enĩ ꝑtinet: qđ in illo¬
auo desaptismo sententiã: quã
postea plexianio c̃cilio pate fec̃: ut
eiꝰ capitas plenius apparenet ex

Expanded text:
quam intus permaneant, cum adversus Ecclesiam quam intus permaneant, cum adversus Ecclesiam nullatenus eriguntur, sed hi solida unitatis petra fortissimo charitatis robore radicantur. Ad hoc enim pertinet qano de Baptismo sententiam quam postea plenario concilio patefecit, ut ejus charitas plenius appareret, ex
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ł rachel iure c̃iugali eos sed ꝑ
ancillarũ uterũ parit: Cũ uõ ꝑspĩtales
in euangelio generant᷑ boni fideles
qui ł uadunt insp̃italis ȩtatis affectũ
ł eotendere ñ desistunt. uel ideo ñ fa¬
ciunt quia ñ possunt. sic̃ exutero sarrȩ
isa ac ł rebeccȩ iacob in nouã uitã &
nouũ testam̃tũ nascunt᷑ Itaq: siue in¬
tus uersari uid eant᷑ siue aꝑte foris s̃
qđ caro ẽ caro ẽ: siue in area in suast&e¬
bilitate ꝑseueret. siue occasione tẽpta¬
tionis tãquã uento extra tollat᷑ qđ
palea ẽ palea ẽ: & sẽꝑ ab illius eđȩ
quȩ sine macula & ruga ẽ unitate di¬
uisus ẽ &iã quic̃ gregationi scõrũ in
carnali obduratione miscet᷑: denullo
tam̃ disperandũ ẽ siue qui intus talis
apparet siue qui foris manifestius
adũsat᷑: spĩtales aũ siue ad hoc ipsum
pio studio ꝓficientes . ñ eunt foras quia
&cũ aliqua ł ꝑũsitate ł necessitate ho¬
minũ uident expellȩ ibi magis ꝓbant

Expanded text:
quidem uel Rachel iure coniugali eos sed per ancillarem uterum parit; cum uero per spiritales in euangelio generantur boni fideles, qui uel euadunt in spiritalis aetatis adfectum uel eo tendere non desistunt uel ideo non faciunt quia non possunt, sicut ex utero Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nouam uitam et nouum testamentum nascuntur. Itaque siue intus uersari uideantur siue aperte foris sint, quod caro est caro est; siue in area in sua sterilitate perseueret siue occasione temptationis tamquam uento extra tollatur, quod palea est palea est, et semper ab illius ecclesiae quae sine macula et ruga est unitate diuisus est etiam qcarnali obduratione miscetur. de nullo tamen desperandum est, siue qui intus talis apparet siue qui foris manifestius aduersatur. spiritales autem siue ad hoc ipsum pio studio proficientes non eunt foras, quia et cum aliqua uel peruersitate uel necessitate hominum uidentur expelli, ib
Abbreviated transcription (Latin):
nterc&era illud certe manifestumẽ.
& cuilibea duertenti facile cognitum.
quod luna augeat᷑ ad oculos nros asole
asole
recedendo: neq minuat᷑ : nisi ad solem
expartealia propinquando: Ađtende
nunc. quod mm prouerbus legimꝰ. Sapiens
sicut sol perman&. Stultus aũ sicut luna
mutatur: & quis ẽ sapiens qui ꝑman&
nisolille iustitiȩ. dequodicit̾: Ortus ẽmihi
iustitiȩ sol: & quem sibi non fuisseortum:
indie nouissima. plangentes impiidictu
risunt : &iustitiȩlum non in luxitnobis.
& solnon ẽortus nobis: Namistum carnis
oculis uisibilem solemoriri facit super
bonos & malor Dr̃qui&iam pluit suꝑ
litudines: Quis ergoẽ illestultur. quitã¬
quã luna mutatur : nisiadam inquo om̃s
peccauerunt: Anima quippehumana.
recedems a soleiustitię ab illascilic&
interna contemplatione. incommu¬
tabilis ueritatis . Om̃s uires suas int̃¬
rena conuertit: & eomagis quẽ obsca

Expanded text:
NTER CETERA. illud certe manifestum est et cuiuis aduertenti facile cognitum, quod luna non augeatur ad oculos nostros nisi a sole recedendo neque minuatur nisi ad solem ex parte alia propinquando.. Attende nunc quod in Prouerbiis legimus: sapiens sicut sol permanet, stultus autem sicut luna mutatur. et quis est sapiens, qui permanet, nisi sol ille iustitiae, de quo dicitur: ortus est mihi iustitiae sol, et quem sibi non fuisse ortum in die nouiri sunt: Et justitiae lumen non illuxit nobis, et sol non ortus est nobis? Nam istum carnis oculis visibilem solem oriri facit super bonos et malos Deus, qui etiam pluit super litudines. Quis ergo esf ille stultus, qui tanquam luna mutatur, nisi Adam in quo omnes peccaverunt? Anima quippe humana recedens a sole justitiae, ab illa scilicet interna contemplatione incommutabilis veritatis, omnes vires suas in terrena convertit, et eo magis magisque obsc
Abbreviated transcription (Latin):
non hoc spectantib: super bis minus¬
current minime sint apte congru¬
enterq uiuant: dm̃ colant. cogitent:
quȩrant fide spe caritate subniti:
optent tranquillitatem: atq certũ
cursũ studiis suis omnium que soti¬
orum. et siue quibusq possunt:
mentem bonã pacatãq uitã sequitꝰ
utdicam quo modo studiosis erudire
debeant : qui sicut dictum est. uiue¬
re instituerunt ad discendum:
Item necessario dupli citerducimr:¬
auctoritate atque ratione tempore.
auctoritas. Reautem. ratio priorẽ :
Aliud est enim. quod inagendo antepo¬
nitur. Aliud quod plures in apeten¬
do estimatur: Itaque. quã quã bono¬
rum auctoritas. imperitae multitu¬
dinȩ uideatur esse salubrior: Ratio
uero aptior eruditis tamen: qui a
nullus hominum. nisi eximperito.
peritus fit: Nullus aũ imperitur
nouit : qualem se debeat praebere
docentibus: & quali uita docilis esse
possit: Euenit᷑ ut omnibus bona

Expanded text:
non hoc expectantibus; superbos minucurent, minime sint. apte congruenterque uiuant; deum colant, cogitent, quaerant fide, spe, caritate subnixi; optent tranquillitatem atque certum cursum studiis suis omniumque sociorum et sibi quibusque possunt mentem bonam pacatamque uitam. Sequitur ut dicam quomodo studiosi erudiri debeant, qui sicut dictum est uiuere instituerunt. ad discendum item necessario dupliciter ducimuauctoritate atque ratione; tempore auctoritas, re autem ratio prior est. aliud est enim quod in agendo anteponitur, aliud quod pluris in appetendo aestimatur. itaque quamquam bonorum auctoritas imperitae multitudini uideatur esse salubrior, ratio uero aptior eruditis, tamen quia nullus hominum nisi ex imperito peritus fit, nullus autem imperitus nouit qualem se debeat praebere docentibus et quali uita esse docibilis possit, euenit ut omnibus bona
Abbreviated transcription (Latin):
quandã ꝑũsissimã securitatẽ p̃positis
tribuentes: ut ad eos ñ ꝑtineat nisi
dicere qui cauendũ ꝗdue faciendũ
sit : qđ libet aũ quisq faciat ñcurare :
Nos uero ad sanã doctrinã ꝑtinere
arbitramur. exutrisq: testimoniis ui¬
tã sententiãq moderare : ut & canes

Expanded text:
quandam peruersissimam securitatem praepositis tribuentes, ut ad eos non pertineat nisi dicere, quid cauendum quidue faciendum sit, quodlibet autem quisque faciat non curare. Nos uero ad sanam doctrinam pertinere arbitramur ex utrisque testimoniis uitam sententiamque moderari, ut et canes
Abbreviated transcription (Latin):
simo spũ Ium̃tũ ei ẽ caro inqua ad nos
uenire dignatus ẽ: in poni ium̃to
Stabulũ ẽ ecclesia: ubi reficiunt᷑ uia¬
tores: deperegrinatione: in et̃nam
patriam redeuntes: altera dies est
post resurrectionẽ dñi: duo denani
sunt łduo p̃cepta caritatis quam

Expanded text:
simo spiritu. iumentum eius est caro, in qua ad nos simo spiritu. iumentum eius est caro, in qua ad nos uenire dignatus est; imponi iumento stabulum est ecclesia, ubi reficiuntur uiatores de peregrinatione in aeternam patriam redeuntes. altera dies est post resurrectionem domini. duo denarii sunt uel duo praecepta caritatis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ab hierus alem in hiericho ex
lisno Questionũ euançelii secuu¬
Iomo quidam descenderat ab hie¬
Irusalem in hiericho: ipse adam in¬
tellegit᷑ ingenerehumano: hierłm
ciuitas pacis illa cę̧lestis: acuius beati¬
tudine lapsus ẽ: hiericho luna int̃p̃ta¬
tͥ & significat mortalitatẽ nram ꝓp̃t
Latrones diabolus & angeli ei : qui
eũ spoliauer̃ in mortalitate: & pla¬
gis in positis. peccata sua dendo
parte qua: potest intellegere &
cognoscere dm̃ uiuus ẽ homo: ex par¬
te quia peccatis contabescit & pre¬
mit᷑ mortuus ẽ & ideo semiuiuus
dr̃: Sacerdos aũ & leuita quieo uiso
p̃terier̃. sacerdotiũ &ministerium
ueteris testam̃ti significat qđ ñ po¬
terat ꝓdesse ad salutẽ: Samaritan
custos in t̾p̃tat᷑: Etideo ipse dñs sig¬
nificat᷑ hoc nomine Alligatio uul¬
nerũ :ẽ cohibitio peccatorũ Oleũ
c̃solatio speibonȩ ꝓpt̃ indulgentiã¬
datã ad rec̃ciliationẽ pacis: uinũ
exhortatio adoperandũ feruentis¬

Expanded text:
a Jerusalem in Jericho; ex libro II Quaestionum Evangeliimo quidam descendebat a Jerusalem in Jericho. Ipse Adam intelligitur in genere humano. Jerusalem civitas pacis, illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus est. Jericho luna interpretatur, et significat mortalitatem nostram, pLatrones, diabolus et angeli ejus, qui eum spoliaverunt immortalitate, et plagis impositis pecparte, qua potest intellegere et cognoscere deum, uiuus est homo, ex parte, qua peccatis contabescit et premitur, mortuus est; et ideo semiuiuus dicitur. sacerdos autem et leuita, qui eo uiso praeterierunt, sacerdotium et ministerium ueteris testamenti significat, quod non poterat prodesse ad salutem. Samaritanus custos interpretatur, et ideo ipse dominus significatur hoc nomine. alligatio uulnerum est cohibitio peccatorum. oleum consolatio spei bonae propter indulgentiaatam ad reconciliationem pacis. uinum exhortatio ad operandum feruentis