comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tui bonus: Nunc iudicium est mundi. nanc
princeps huius mundi eicietur foras. hoc
est de corde tuo. site tamen humiliando ipse
diiudicas. Erit iudicium celi quando uoca¬
bitur celum desursum ⁊ terra discernere
populum suum. in quo sane timendum ne
proiciaris tu tum ipso ⁊ angelis eius. si tñ
inuentus fueris iniudicatus. Alioqͥn spiri¬
tualis homo quiomnia diuidicat ipse a ne¬
mine uidicabitur. Propter hoc ergo iudici¬
um incipit adomo dei ut suos quos nouit
udex cum uenerit inueniat iudicatos. ⁊
iudelicet iudicandi sunt hũ qui in labore

Expanded text:
cui bonus? Nunc judicium est mundi, nunc cui bonus? Nunc judicium est mundi, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras , hoc est de corde tuo, si te tamen humiliando ipse dijudicas. Erit judicium coeli, quando ipsum vocabitur coelum desursum, et terra discernere populum suum : in quo sane timendum, ne projiciaris tu cum ipso et angelis ejus, si tamen inventus fueris injudicatus. Alioquin spiritualis homo, qui omnia dijudicat, ipse a nemine judicabitur . Propter hoc ergo judicium incipit a domo Dei, ut suos, quos novit judex, cum venerit inveniat judicatos: et videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iumenta saluabis domine: quẽadmodũ
multiplicasti miscłiam tuam deus. etiam
iudicii uallem in eodem psalmo cõmemo
tetur cum in alio psalmo ita loqͥt᷑ orans.
Confige tunore tuo carnes meas auidiciis
enim tius tumui. Superbus in hanc ual¬
lem corruit ⁊ conquassatur. humilis des¬
cendit ⁊ minime peritlitatur. Superbus
excusat peccatum suum. humilis accusat.
sciens quia deus ñ iudicat bis in id ipsum.
⁊ quod si nosmet ip̃os iuditauerimus: non
utiq iudicabimur. Porro superbus ñ atten¬
dens qͣm horrendum sit incidere in manus¬
dei uiuentis: facile prorumpit in uerba
malicie ad excusandas excusationes in pec¬
catis. Magna reuera malicia tui te ñ mise¬
reri. ⁊ solum post peccatum remedium con¬
fessionis a te ipso repellere. ignem q insinu
tuo inuoluere potius qͣm excutere. nec p̾b̾e̾
aurem consilio sapientis qui ait. Miserere
anime tue placens deo. Proinde qui sͥ neqͣm

Expanded text:
et jumenta salvabis, Domine, quemadmodum et jumenta salvabis, Domine, quemadmodum multiplicasti misericordiam tuam, Deus; etiam judicii vallem in eodem psalmo commemortetur, cum in alio psalmo ita loquitur, orans: Confige timore tuo carnes meas, a judiciis enim tuis timui . Superbus in hanc vallem corruit, et conquassatur: humilis descendit, et minime periclitatur. Superbus excusat peccatum suum: humilis accusat, sciens quia Deus non bis judicat in idipsum; et quod si nosmetipsos judicaverimus, non utique judicabimur . 15. Porro superbus non attendens quam horrendum sit incidere in manusei viventis, facile prorumpit in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Magna revera malitia, tui te non misereri, et solum post peccatum remedium confessionis a te ipso repellere, ignemque in sinu tuo involvere potius, quam excutere, nec praebere autem consilio Sapientis qui ait: Miserere animae tuae placens Deo . Proinde qui sibi nequam,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebat: apparuit. ea scilicet de causa qua
ip̃e non tacuit. ut qui ñ uident uideant: ⁊
qui uident ceci fiant. Hac ergo similitudine
deceptus propheta cecus hodie quem nescit
benedicit. dum quem lectitat in libris: igno¬
rat et in miratulis. et quẽ ꝓpͥis attrectat
manib ligando. flagellando. colafizando:
Si enim cognouissent: nunqͣm dñm glorie
crucifrxissent. Percurramus succinctoser¬
mone ⁊ cetera loca sancta.⁊ si non omnra:
saltim aliqua. qm̃ que digne admirari
per singula ñ sufficimus: libet uel insigni¬
ora et ipsa breuiter recordari. Te mõte¬
iosaphat. ut sic duuitias diuine misericor¬
die cogites. quatinus horrorem iudicũ ne¬
quaqͣm dissimules. quia ⁊ sim multis mi¬
serationib sius multus est ad ignoscendũ
iudicia tamen eius nichilominus abyssus
multa. quib agnoscitur ualde om̃ino t̾ribi¬
lis super filios hominum. dauid demq qͥ
moutem oliueti demonstrat dicens. hoĩes

Expanded text:
veniebat, apparuit, ea scilicet de causa quam veniebat, apparuit, ea scilicet de causa quam ipse non tacuit, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Hac ergo similitudine deceptus Propheta, caecus hodieque, quem nescit benedicit, dum quem lectitat in libris, ignorat et in miraculis: et quem propriis attrectat manibus, ligando, flagellando, colaphizando, Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Percurramus succincto sermone et caetera loca sancta, et si non omnia, saltem aliqua: quoniam quae admirari per singula non sufficimus, libet vel insigniora, et ipsa breviter recordari. Josaphat: ut sic divitias divinae misericordiae cogites, quatenus horrorem judicii nequaquam dissimules; quia etsi in multis miserationibus suis multus est ad ignoscendum, judicia tamen ejus nihilominus abyssus multa, quibus agnoscitur valde omnino terribilis super filios hominum. David denique qui montem Oliveti demonstrat, dicens, Homines
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa que in manibus sunt portenderit. Lo¬
quitur de illo scriptura sic. Statmq ut sen¬
sit uestimentoꝵ eius fragrantiam. haud du¬
bium quin iacob: ecce inquit odor filii mei
sicut odor agri pleni cui benedixit dominus.
uestimenti fragrantiam sensit: sed uestiti
presentiam ñ agnouit. soloꝙ uestis tanꝙͣ
fioris odore forisecus delectatus. qͣsi fruc¬
tus interioris dulcedinem ñ gustauit. dũ
et electi filii simul ⁊ satramenti fraudatus
cognitione remansit. Quo spectat hoc ÷ uesti¬
mentum profecto spiritus: littera est ⁊ caro
uerbi. S ne nunc quidem uideus in carne
uerbum. in homine scit deitatem. nec sub
tegmine littere sensum preuidet spiritalẽ.
foris q palpans hedi pellem. que similitu di¬
nem maioris. hoc est primi ⁊ antiqui pcc̃oris
expresserat. ad nudam ñ peruenit u̾itatem.
Non sane in carne pectati. s in similitudine
carnis peccati. qui peccatum ñ fac̾e s tollere

Expanded text:
ipsa quae in manibus sunt, portenderit. Loipsa quae in manibus sunt, portenderit. Loquitur de illo Scriptura sic: Statimque ut sensit vestimentorum ejus fragrantiam haud dubium quin Jacob, Ecce, inquit, odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus . Vestimenti fragrantiam sensit, sed vestiti praesentiam non agnovit: soloque vestis, tanquam floris odore, forinsecus delectatus, quasi fructus interioris dulcedinem non gustavit, dum et electi filii simul et sacramenti fraudatus cognitione remansit. Quo spectat hoc? Vestimentum profecto spiritus, littera est et caro Verbi. Sed ne nunc quidem Judaeus in carne Verbum, in homine scit deitatem; nec sub tegmine litterae sensum pervidet spiritualem: forisque palpans haedi pellem, quae similitudinem majoris, hoc est primi et antiqui peccatoris, expresserat, 551 ad nudam non pervenit veritatem. Non sane in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati, qui peccatum non facere, sed tollere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ruminatur apecore ⁊ manducatur ab hoĩe.
et uixo ures. ⁊ paruo tribuit nutͥmentum.
que interpretatur flos. in qua is qui
natus in bethleem erat tanꝙͣ fructꝰ in flore
coalescens. nutritus est deus infans. ut flo¬
ris odor fructus saporem precederet. ac de
naribus prophetarum faucibus se apłoꝵ
liquor sanctus infunderet. udeis q tenui o¬
dore contentis. gustu solido refice̾t xp̃ianos
Senserat tamen hunc florem nathanael qd̃
super omnia aromata suaue redoleret. unde
et aiebat. a narareth potest aliquid boni ẽe
s nequaqͣm sola contentus fragrantia. res¬
pondentem sibi ueni ⁊ uide philippũ secutͦ
est. Immo uero mire illius suauitatis admo¬
dum respersione delectatus. haustuq boni
odoris factus saporis auidior: odore ip̃o du¬
ce ad fructum usq sine mora curauit per
uenire. cupiens plenius experiri qd̾ tenui¬
ter presenserat. presens q degustare: quod
odorauerat absens. uiteamus ⁊ de olfatu
ysaac. ne forte aliquid quod ꝑtineat ad hec

Expanded text:
 ruminatur a pecore, et manducatur ab homine; et viro vires, et parvulo tribuit nutrimentum. interpretatur flos, in qua is qui natus in Bethlehem erat, tanquam fructus in flore coalescens, nutritus est Deus infans: ut floris odor fructus saporem praecederet, ac de naribus Prophetarum, faucibus se Apostolorum liquor sanctus infunderet; Judaeisque tenui odore contentis, gustu solido reficeret Christianos. Senserat tamen hunc florem Nathanael, quod super omnia aromata suave redoleret. Unde et aiebat: A Nazareth potest aliquid boni esse? Sed nequaquam sola contentus fragrantia, respondentem sibi, Veni et vide , Philippum secutus est. Imo vero mirae illius suavitatis admodum respersione delectatus, haustuque boni odoris factus saporis a vidior, odore ipso duce, ad fructum usque sine mora pervenire curavit, cupiens plenius experiri quod tenuiter praesenserat, praesensque degustare quod odoraverat absens. Videamus et de olfactu Isaac, ne forte aliquid, quod pertineat ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
quidem uiter filium comitis.t. et comitis
flandrensis filiam. ⁊ item inter comitem
guinitas sit: nescio. scienter enim illicita
matrimonia nec laudaui unꝙͣ nec laudo.
s sciatis uos ⁊ sciat dominus meus. pro¬
hibere horum nuptias si quo modo coniun¬
gi fas fuerit: exarmare ecclesiam est. et
multam illi subtrahere fortitudinem. Nec
aliam puto aduersantium ip̃is nuptiis intẽ¬
tionem. nisi ut in terris prefatoꝵ pͥncipum
ñ possint habere refugium. quicumq aude¬
bunt contradicere scismati qd̾ murantur.
Hucusq zelus meus. Non possũ ego emen¬
dare quod potui redarguere. potui ⁊ com¬
monere eum qui possit. Zelus dñi mei fati¬
et hoc. Ipsum duxi necessarium in magno
ecclesie labore atq peritulo compellandũ.
⁊ per nullum dignius qͣm per uos qui eius
lateri ⁊ spiritui adheretis. Apud quem
queso habete me excusatum. quod rege mu¬
tato mutauerim stilum. qui ad ip̃m deum

Expanded text:
quidem inter filium comitis Theobaldi, et comitis quidem inter filium comitis Theobaldi, et comitis Flandrensis filiam; et item inter comitem  si consanguinitas sit, nescio: scienter enim illicita matrimonia nec laudavi unquam nec laudo: sed sciatis vos, et sciat dominus meus, prohibere horum nuptias, si quo modo conjungi fas fuerit, exarmare Ecclesiam est, et multam illi subtrahere fortitudinem. Nec aliam puto adversantium ipsis nuptiis intentionem, nisi ut in terris praefatorum principum non possint habere refugium quicunque audebunt contradicere schismati quod minantur. Hucusque zelus meus. Non possum enim ego emendare quod potui redarguere: potui et commonere eum qui possit. Zelus domini mei faciet hoc. Ipsum duxi necessarium in magno Ecclesiae labore atque periculo compellandum; et per nullum dignius quam per vos, qui ejus lateri et spiritui adhaeretis. Apud quem, quaeso, habete me excusatum, quod Rege mutato mutaverim stylum, qui ad ipsum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. nec tenet pacta sua q̃ disturxer̃t
labia sua. Deniq reuocauit in domum
suam ⁊ ad consilium suum uirũ adulte¬
rum ⁊ excõicatum quem ex constituto
eiecerat. ⁊ pro exercenda maiori mali¬
cia aliis multis neqͣm eque excõicatis.
periuris. incendiariis. homicidis. rex ⁊
aduocatus ecclesie. aduersus eccłie qd̃
ñ est dubium amatorem ⁊ defensorem
denuo sociatur. uxta illud prophete.
Si uidebas furem currebas cum eo. ⁊ cũ
adulteris portionem tuam ponebas. Ad
hec cogit suo more epõs ad maledicendũ
benedicendis. ad beneditendũ maledicendis
et qm̃ non obtemperatur pro suo libitu sibi.
circuit mare ⁊ aridam ut inueniat iura¬
tores quoꝵ periuriis quos fortassis deus
conuingit per homines separentur. Qua
fronte obsetro tantopere aliis prescribere
de consanguinitate laborat. homo cumsua
quod palam est tercio ferme consanguini¬
tatis gradu permanens consobrina : Et

Expanded text:
ditur: nec tenet pacta sua, quae distinxerunt ditur: nec tenet pacta sua, quae distinxerunt labia sua. Denique revocavit in domum suam, et ad consilium suum virum adulterum et excommunicatum, quem ex constituto ejecerat; et pro exercenda majori malitia, aliis multis nequam aeque excommunicatis, perjuris, incendiariis, homicidis, Rex et advocatus Ecclesiae adversus Ecclesiae quod non est dubium amatorem et defensorem denuo sociatur, juxta illud prophetae: Si videbas furem, currebas cum eo, et eum adulteris portionem tuam ponebas . 4. Ad haec cogit suo more episcopos ad maledicendum benedicendis, et iterum benedicendum maledicendis: et quoniam non obtemperatur pro suo libitu sibi, circuit mare et aridam, ut inveniat juratores, quorum perjuriis, quos fortassis Deus conjungit, per homines separentur. Qua fronte, obsecro, tantopere aliis praescribere de consanguinitate laborat, homo cum sua quod palam est tertio ferme consanguinitatis gradu permanens consobrina? Et
Abbreviated transcription (Latin):
rium dei. Sic rex emendat quod in eccle¬
siam bituricensem herodiano iuram̃to
commisit. Preterea rex nobis quidem ñ
patum laborantib pacem cum comite .T.
fecerat firme ut putauimus. amiticie
fedus inierat. ⁊ ecte occasiones querit qͦ¬
modo recedat ab amico. Atq hoc grande
crimen quod impingitur comiti. quia cũ
baronibus regis deliberis suis contͣhit
matrimonia. Suspecta est illi dilatatio ca¬
ritatis. nec se putat regem si se amaue¬
rint principes. Coniciat prudentia ur̃a
quid animi erga subditos gerat. qui de
odio atq discordia si fuerit inter suos:
se estimat fortiorem. uideat ⁊ ꝑpendat
si est hic homo adeo qui in suorum magis
mutua simultate qͣm caritate confidit.
cum caritas sit deus. Q uod minime face̾t
si sapientiam illius haberet qͥ ait. fortis
est ut mors dilectio. dura sicut infernus
emulatio. Propterea ergo pacis conuenti¬
ones ⁊ constitutiones manifeste tͣnsgre¬

Expanded text:
rium Dei . Sic Rex emendat quod in Ecclerium Dei . Sic Rex emendat quod in Ecclesiam Bituricensem Herodiano juramento commisit. 3. Praeterea Rex, nobis quidem non parum laborantibus, pacem cum comite Theobaldo fecerat; firmae, ut putavimus, amicitiae foedus inierat; et ecce occasiones quaerit quomodo recedat ab amico. Atque hoc grande crimen quod impingitur Comiti, quia cum baronibus Regis de liberis suis contrahit matrimonia. 209 Suspecta est illi dilatatio charitatis, nec se putat regem, si se amaverint principes. Conjiciat prudentia vestra quid animi erga subditos gerat, qui de odio atque discordia, si fuerit inter suos, se aestimat fortiorem. Videat et perpendat si est hic homo a Deo, qui in suorum magis mutua simultate quam charitate confidit, cum charitas sit Deus : quod minime faceret, si sapientiam illius haberet qui ait: Fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Propterea ergo pacis conventiones et constitutiones manifeste transgre
Abbreviated transcription (Latin):
anni ex eis sibi redditus uendicando. urã
cathalaunensis fecit quidem electionem.
s qui electus est ecce iam dieb multis
debito honore frustratur. ⁊ scitis ꝙͣ non
absq graui gregis dominici detrimento.
Commisit rex germano suo roberto uices
ep̃i. ⁊ ille in cunctis terris rebusꝙ eccłie
potestatiue uersans. ⁊ pro uice sira isbiq
haud segniter agens infert celis cotidia¬
nas hostias ñ plane pacificas. clamores
pauperum. lacrimas uiduar̃. planctus
orphanorum. gemitus compeditoꝵ. san¬
guiem interfectoꝵ uerum angustꝰ est
dit. atq in terra sanctoꝵ iniqua gerit. ñ
clericis. ñ monachis. ñ sanctimonialibus
partens. Deniq sancte marie. sancti remi¬
gui. sancti nichasii. sancti theoderiti terras
fructiferas ⁊ uillas populosas ita in ore
gladii deuastauit: ut pene in solitudinẽ
redegerit uniuersas. frequens in ominũ
auribus uox: hereditate possideamꝰ sc̃ũa¬

Expanded text:
anni ex eis sibi reditus vindicando. Vestra anni ex eis sibi reditus vindicando. Vestra Catalaunensis fecit quidem electionem; sed qui electus est, ecce jam diebus multis debito honore frustratur, et scitis quam non absque gravi gregis dominici detrimento. Commisit Rex germano suo Roberto vices episcopi: et ille in cunctis terris rebusque Ecclesiae potestative versans, et pro vice sua ubique haud segniter agens, infert coelis quotidianas hostias, non plane pacificas, clamores pauperum, lacrymas viduarum, planctus orphanorum, gemitus compeditorum, sanguinem interfectorum. Verum angustus estdit, atque in terra sanctorum iniqua gerit, non clericis, non monachis, non sanctimonialibus parcens. Denique sanctae Mariae, sancti Remigii, sancti Nicasii, sancti Theoderici terras fructiferas, et villas populosas, ita in ore gladii devastavit, ut pene in solitudinem redegerit universas. Frequens in omnium auribus vox: Haereditate possideamus sanctua
Abbreviated transcription (Latin):
rentiam memorandum putaui. q̃m simi¬
le michi aliquid cum propheta uideo acci¬
disse. uos eium scitis quomͦ ego pro rege
steterim in conspectu dñi mei. corꝑe quid
absens. s presens spiritu. ut loquerer
pro eo bonum. Sona siquidem pollicebat᷑.
nunc aũ ipso reddente probono malum
cogor contraria scribere. Pudet erroris
⁊ faise spei quam de eo conceperam ⁊ gra¬
tias ago quod pro eo simpliciter supplicãs
ñ fuerim exauditus. Putabam me defer¬
re regi pacifico. et ecce inuenior gͣuissimo
hosti eccłesie assentasse. Conculcantꝰ apd̃
nos saucta. ecclesia turpiter ancillatur.
Ilam ⁊ electiones ep̃orum ꝓhibent᷑ fieri
⁊ situbi id presumptum a dericis fuerit:
electus episcopari non sinitur. Deniq se¬
det in tristicia ecclesia parisiacensis ꝓpͥo
destituta pastore. ⁊ nemo est qͥde substi¬
tuendo alio mutire audeat. Non sufficit
spoliari bonis presentib domos ep̃ales.

Expanded text:
rentiam memorandum putavi, quoniam simirentiam memorandum putavi, quoniam simile mihi aliquid cum Propheta video accidisse. Vos enim scitis quomodo ego quoque pro Rege steterim in conspectu domini mei, corpore quidem absens, sed praesens spiritu, ut loquerer pro eo bonum. Bona siquidem pollicebatur. Nunc autem, ipso reddente pro bono malum, cogor contraria scribere. Pudet erroris, et falsae spei quam de eo conceperam: et gratias ago quod pro eo simpliciter supplicans non fuerim exauditus. Putabam me deferre regi pacifico, et ecce invenior gravissimo hosti Ecclesiae assentasse. Conculcantur apud nos sancta Ecclesia, turpiter ancillatur. Nam et electiones episcoporum prohibentur fieri; et sicubi id praesumptum a clericis fuerit, electus episcopari non sinitur. Denique sedet in tristitia Ecclesia Parisiensis, proprio destituta pastore; et nemo est qui de substituendo alio mutire audeat. 2. Non sufficit spoliari bonis praesentibus domos episcopales: e
Abbreviated transcription (Latin):
bella ubiq celis terrisq suscitat. eccłias
uastat. sacra temerat. exaltat iniquos.
bonos persequitur. perimit innocentes
hec inqͣm uellem uos dolere. hiiscontra¬
dicere ⁊ resistere. quod in uobis est. Sed
meum ñ est magistrum doce̾ Goslenum.
minus autem reprehendere ep̃m. qͥ mag̃
me ⁊ alios peccantes redarguere. et er¬
rantes corrigere debet. En qͣntum uos
tumeo. Clausam habetis epłam qͥ de pͥori
aperta male suspicatus estis. Nam ego
quidem nichaa m hoc aliud cogitaui. nisi
quod ad diuersos scribentem necesse est
uixta consuetudinem epłam cera ñ claud̾e.
sariis suis dicens. Recordare domi¬
ne quod steterum in conspectu tuo ut lo¬
querer pro eis bonum. ⁊ aduerterem in¬
dignationem tuam ab eis. Et infert. Prop¬
terea inquit da filios eorum in fame. ⁊ de¬
duc eos in manu gladii. Et adhuc alia in
hunc modum eque grauia imp̃catur illis.
Quod propterea nunt apud uestram reue¬

Expanded text:
bella ubique coelis terrisque suscitat: ecclesias bella ubique coelis terrisque suscitat: ecclesias vastat, sacra temerat, exaltat iniquos, bonos persequitur, perimit innocentes. Haec, inquam, vellem vos dolere, his contradicere et resistere, quod in vobis est. Sed meum non est magistrum docere Joslenum, minus autem reprehendere episcopum, qui magis me et alios peccantes redarguere et errantes corrigere debet. En 208 quantum vos timeo. Clausam habetis epistolam, qui de priore aperta male suspicatus estis. Nam ego quidem nihil in hoc aliud cogitavi, nisi quod ad diversos scribentem necesse est, juxta consuetudinem, epistolam cera non claudere. sariis suis, ita dicens: Recordare, Domine, quod steterim in conspectu tuo, ut loquerer pro eis bonum, et averterem indignationem tuam ab eis; et infert: Propterea, inquit, da filios eorum in famem, et deduc eos in manus gladii . Et adhuc alia in hunc modum aeque gravia imprecatur illis. Quod propterea nunc apud vestram Reve
Abbreviated transcription (Latin):
dolui fateor ⁊ doleo quod nondum ea uos
libertate qua deceret comperimus xp̃i
ulcisci imurias. etclesie defendere liber
dura. ñ tamen illa que impingitis. Puta¬
ueram siquidem ⁊ adhuc putarem nisi
timerem uobis in hoc esse molestus. neqͣꝙͣ
sufficere quod scismaticis ñ estis auctores
nisi ⁊ eos qui sunt cuiuscumq dignita¬
tis suit tota libertate prouirib cohercea¬
tis: et eorum consilium atq consortium
si dicere possetis ⁊ uos. Odiui ecclesiam
malignantium ⁊ cum impiis non sedebo.
Nunquid solum decebat zelus ille ꝓphetã.
⁊ non hodieq a domini sacerdote requi¬
ritur de quo dicebat. ñne qui oderunt
te domine oderam.⁊ super mimicos tuos
tabescebam : Optarem sane ut salua ur̃a
serenitate id quoq eloquar. hunc zelũ
uos exercuisse in puerum regem. qui ñ
tam pueriliter ꝙͣ crudeliter sine causa
rerita fetit ⁊ uestra sana consilia ⁊ sua
pacta sine causa regnũ suum conturbat.

Expanded text:
dolui fateor, et doleo, quod nondum ea vos dolui fateor, et doleo, quod nondum ea vos libertate, qua deceret, comperimus Christi ulcisci injurias, Ecclesiae defendere libertdura, non tamen illa quae impingitis. Putaveram siquidem et adhuc putarem, nisi timerem vobis in hoc esse molestus nequaquam sufficere quod schismatis non estis auctores, nisi et eos qui sunt, cujuscunque dignitatis sint, tota libertate pro viribus coerceatis, et eorum consilium atque consortium si dicere possetis et vos: Odivi ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Numquid solum decebat zelus ille prophetam, et non hodie quoque a Domini sacerdote requiritur, de quo dicebat: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Optarem sane ut salva vestra Serenitate id quoque eloquar hunc zelum vos exercuisse in puerum regem, qui, non tam pueriliter quam crudeliter, sine causa irrita fecit et vestra sane consilia, et sua pacta. Sine causa regnum suum conturbat:
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemie habere me arbitror. s nec
ciuquam maledixisse aut maledit̾e uelle
me scio presertim principi populi mei. Ce¬
terum quicquid illud sit quo selesam ur̃a
dignitas iudicat: peto ueniam. Scio enĩ
quis dixit. Slasphemamur ⁊ obsecramus.
Dico ergo cum beato iob que locutus sum.
utinam non dixissem ⁊ ultra non addam.
Iam domino abbati sancti dionisii pro cõ¬
mum querimonia scribens. ut̾q uestrũ
responderam. ⁊ putaueram me fecisse sati.
Et qm̃ ut uideo nondum quieuit indigna
tores ecclesie iustius incanduisset: etiam
uobis dico. scismaticos uos aut fomitem
esse scandali: nec dixi nec scripsi. nͨ credidi.
et dico seturus nec uereor quod mea me
pagina arguat mendatii. Scrutamini eã
si placet.⁊ sita inueneritis: reum me fa¬
tebor grandis satrilegii.⁊ reuera sicut
notatis spiritu blasphemie agitatum illa
scripsisse. Ne tamen humilis satisfactio
spicitum uideatur excludere libertatis:

Expanded text:
blasphemiae habere me arbitror, sed nec blasphemiae habere me arbitror, sed nec cuiquam maledixisse, aut maledicere velle me scio, principi praesertim populi mei. Caeterum quidquid illud sit, quo se laesam vestra Dignitas judicat, peto veniam. Scio enim qui dixit: Blasphemamur, et obsecramus . Dico ergo cum beato Job: Quae locutus sum, utinam non dixissem: et ultra non addam . Jam, domino abbati Sancti-Dionysii pro communi querimonia scribens, utrique vestrum responderam, et putaveram me fecisse satis. Et quoniam, ut video, nondum quievit indignattores justius incanduisset, etiam vobis dico: schismaticos vos aut fomitem esse scandali, nec dixi, nec scripsi, nec credidi, et dico securus; nec vereor quod me mea pagina arguat mendacii. Scrutamini eam, si placet: et si ita inveneritis, reum me fatebor grandis sacrilegii, et revera, sicut notatis, spiritu blasphemiae agitatum illa scripsisse. 2. Ne tamen humilis satisfactio spiritum videatur excludere libertatis,
Abbreviated transcription (Latin):
sessiones ⁊ terras deuastet. ut xp̃i omibus
pastores prefici ñ permittat. ut hiis quidẽ
electorum promotionem prohibeat. Aliis
uero quod hactenus inauditum est dilati¬
onem electionis indicat. donet uniuersa
consumpserit. donec diripuerit pauperũ
facultates. donec penitus desoletur t̾ra :
an uos ei consulitis talia : Mirum ualde si
contra uestrum consilium hec fuint. mirũ
magis ⁊ malum si uestro consilio fiunt. Et¬
enim consulere talia: manifeste scisma fabͥ¬
care est. deo resistere. ecclesiam ancillare.
⁊ nouam in seruitutem ecclesiasticam redi¬
gere libertatem. Si quis dei fidelis.si quis
etclesie filius est: profecto stabit. ⁊ opponet
se quead poterit murum pro domo dei. sã
⁊ uos ip̃i sipacem desideratis ecclesie. sicut
oportet filios patis. quomͦ ñ dicam tracta¬
tis ea. s uel interestis consilus tã malig¬
tis: Quicquid enim mali feterit. merito
ñ regi iuueni. s consiliariis senibus im¬

Expanded text:
sessiones et terras devastet, ut Christi ovibus sessiones et terras devastet, ut Christi ovibus pastores praefici non permittat: ut his quidem electorum promotionem prohibeat, aliis vero, quod hactenus inauditum est, dilationem electionis indicat, donec universa consumpserit, donec diripuerit pauperum facultates, donec penitus desoletur terra? An vos ei consulitis talia? Mirum valde, si contra vestrum consilium fiunt haec: 207 mirum magis et malum, si vestro consilio fiunt. Etenim consulere talia, manifeste schisma fabricare est, Deo resistere, Ecclesiam ancillare, et novam in servitutem ecclesiasticam redigere libertatem. Si quis Dei fidelis, si quis Ecclesiae filius est, profecto stabit et opponet se, quoad poterit, murum pro domo Dei. Nam et vos ipsi, si pacem desideratis Ecclesiae, sicut oportet filios pacis, quomodo non dicam tractatis ea, sed vel interestis consiliis tam malignis? Quidquid enim mali fecerit, merito non Regi juveni, sed consiliariis senibus im
Abbreviated transcription (Latin):
pro pace supplicans .⁊ bonam regis quod
ui se est sibi conciliare satagens uolunta¬
tem : Esto quod sit ñ ita. s magis comes
regi mala omnia moliatur. nonne ad io
quod statutum fuisse scitis fuerat recur¬
rendum s Sic enim inter se pepigerunt.
ut si qua de conuentionib illis controuer¬
sia aut dissensio nasceretur: nichil mali
sibi inuicem facerent aut quererent. do¬
nec coram nobis tribus pariter et dño
autissi od̾. uentilata res esset atꝙ discussa.
qui et tunc medratores fuimus. Et si quid
emergeret controuersie: debuimus esse re¬
conciliatores. At id modo om̃imodis comes
flagitat. s rex abnuit. Deniq est qd̾ om̃i¬
no male meruit comes. sed ecclesia dei quid
meruit: Quid inqͣm meruit non iam sola
bituricensis ecclesia. s cathalaunensis. etiã
⁊ remensis. etiam ⁊ parisiensis: Habeat rex
aduersus comitem iuis. s de quo iure obse¬
cro. de quo iure presumit. ut ecclesarũ pos¬

Expanded text:
pro pace supplicans, et bonam Regis quod pro pace supplicans, et bonam Regis quod in se est sibi conciliare satagens voluntatem? Esto quod non sit ita, sed magis Comes Regi mala omnia moliatur: nonne ad id quod statutum fuisse scitis, fuerat recurrendum? Sic enim inter se pepigerunt ut, si qua de conventionibus illis controversia aut dissensio nasceretur, nihil mali sibi invicem facerent aut quaererent, donec coram nobis tribus pariter, et domino Autissiodorensi, ventilata res esset atque discussa, qui et tunc mediatores fuimus: et si quid emergeret controversiae, debuimus esse reconciliatores. At id modo omnimodis Comes flagitat: sed Rex abnuit. 5. Denique esto quod omnino male meruit Comes: sed Ecclesia Dei quid meruit? Quid, inquam, meruit, non jam sola Bituricensis Ecclesia, sed et Catalaunensis, etiam et Remensis, etiam et Parisiensis? Habeat Rex adversus Comitem jus: sed de quo jure, obsecro, de quo jure praesumit ut Ecclesiarum pos
Abbreviated transcription (Latin):
.R. pactem maximam peccatoꝵ eius me
suscipere: si uellet comiti .t. adherere.
Si natus est homo per quem ista mandaue¬
rum ueniat. ⁊ arguat me palam. si scripsi
lriteras proferantur in medium. uid̾it
ipse cui crediderit. certus ego sum quia
nunqͣm nouerun quod imponit. Idem ar
diffitetur. uideat proinde deus ⁊ iudicet
quod ñc de suspitione comes .t. arguitur
ab eo qui manifeste contra pactiones suas
ip̃m sibi attraxit comitem. R. contra dei
precepta. contra sententiam summi ponti¬
fitis. adultero ⁊ excõicato cõmunicans.
ait quoq rex. Pene habuimus duos gra¬
uissimos expugnatores. Et propħa sub¬
sannans respondit. Illic trepidauerunt
timore ubi ñ erat timor. Ecce inquit op¬
pugnamur qui ñ oppugnauimus. perse¬
cutionem patimur qui ñ persecuti fumꝰ.
Quis oppugnat obsecro. quis oppugnat.
quis ue persequitur: Nonne comes obsecͣt
⁊ humiliatur. honorare paratus ut regem.
seruire ⁊ obsequi tanꝙͣ domino suo. obuyte

Expanded text:
 partem peccatorum ejus me suscipere, si vellet comiti Theobaldo adhaerere. Si natus est homo ille per quem ista mandaverim, veniat et arguat me palam: si scripsi litteras, proferantur in medium. Viderit ipse cui crediderit: certus ego sum quia nunquam noverim quod imponit. Idem arbdiffitetur. Videat proinde Deus et judicet, quod nunc de suspicione comes Theobaldus arguitur ab eo qui manifeste contra pactiones suas ipsum sibi attraxit comitem Radulfum, contra Dei praecepta, contra sententiam summi Pontificis adultero et excommunicato communicans. 4. Ait quoque Rex: « Pene habuimus duos gravissimos oppugnatores. » Et propheta subsannans respondet: Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor . « Ecce, » inquit, « oppugnamur, qui non oppugnavimus: persecutionem patimur, qui non persecuti fuimus. » Quis oppugnat, obsecro? quis oppugnat, quisve persequitur? Nonne comes obsecrat et humiliatur, honorare paratus ut regem, servire et obsequi tanquam domino suo, obnixe
Abbreviated transcription (Latin):
nobis curabo si potero. namid m̃ sentio
familiarius esse. ⁊ tͥ persuadibilius fore
ñ dubito. Iilum satie euaginare super te
gladium ñ cunctabor qui in materno meo
pectore iacet reconditus. continuus utiq
dolor cordi meo ⁊ creberrimmi ad deum geini¬
tus pro te donec uenias. Quod si om̃s hui
tam pie ferientis ensis sccłm duxictam tuã
⁊ cor impenitens frustraueris ictus. nec
possit quandoq dicere animatua. qͥa uul¬
nerata caritate egosum: tu de te uideris.
iam ñ solum iam ueritas s ⁊ caritas libe¬
rabit nos. Sed quid dixi: Quomodo miser
quomodo liberabor effusus uiscerib. filio
pereunte: Non quiesce affectus ⁊ si non
sequatur effectus. ñ sedabitur dolor. non
cessabunt lacrime. Exhibebo tibi qͣm diu
uicero alterum samuelem. tu utinam ñ
alterum saulem mͥ. Rogabo te. rogabo ꝓ

Expanded text:
nobis curabo, si potero: nam id mihi sentio nobis curabo, si potero: nam id mihi sentio familiarius esse, et tibi persuasibilius fore non dubito. Illum sane evaginare super te gladium non cunctabor, qui in materno meo pectore jacet reconditus; continuus utique dolor cordi meo, et creberrimi ad Deum gemitus pro te, donec venias. Quod si omnes hujus tam pie ferientis cusis, secundum duritiam tuam et cor impoenitens, frustraveris ictus, nec possit quandoque dicere anima tua, Quia vulnerata charitate ego sum; tu de te videris: nam non solum jam veritas, sed et charitas liberabit nos. Sed quid dixi? Quomodo, miser, quomodo liberabor, effusis visceribus, filio pereunte? Non quiescet affectus, etsi non sequatur effectus: non sedabitur dolor, non cessabunt lacrymae. Exhibebo tibi, quamdiu vixero, alterum Samuelem: tu utinam non alterum Saulem mihi Rogabo te, rogabo
Abbreviated transcription (Latin):
te falsitati. at uero deprehense iam ⁊ nuda¬
te aquiescere adhuc. immo etiam ñ multũ
irasci. qͣntum confusionis habet: Qͣ mobrẽ
irascere ⁊ noli peccare. si uis nos uel deum
potius ñ irasci. Nam quod subreptum est
tibi mserationem magis ꝙͣ indignationẽ
meretur. sumirum homo es naiugans
sicut ⁊ omne humanum genus in hoc ma¬
ri magno ⁊ spacioso manibus. ubi reptilia
quoꝵ non est numerus. Quis se iactet in
eo assidius ñ impelli uentis. ñ iactari fluc¬
tibus: Noueris te naufragasse in eis. peri¬
culum infalsis fratribus intidisse. Iterum
dico. Hec ueritas. Deceptus fiusti. ⁊ sp̃s
mendax in ore psendo prophetarum sup¬
plantauit te. S ecce euanuit falsitas luce
ueritatis oborta. Si adhuc qd̾ absit ꝑgis
in tua obstinatione persistere: ego te inte¬
rim ñ iudico. est qui querat ⁊ iudicet. Ego
autem parco tibi dissimulans. ⁊ differens
interim in uirga uenire ad te. Porro in

Expanded text:
tae falsitati: at vero deprehensae jam et nudatae falsitati: at vero deprehensae jam et nudatae acquiescere adhuc, imo etiam non multum irasci, quantum confusionis habet? Quamobrem irascere et noli peccare, si vis nos vel Deum potius non irasci. Nam quod subreptum est tibi, miserationem magis quam indignationem meretur. Nimirum homo es, navigans, sicut et omne humanum genus, in hoc mari magno et spatioso manibus, ubi reptilia, quorum non est numerus. Quis se jactet in eo assiduis non impelli ventis, non jactari fluctibus? Noveris te naufragasse in eis, periculum in falsis fratribus incidisse. Iterum dico: haec veritas. Deceptus fuisti, et spiritus mendax in ore pseudoprophetarum supplantavit te. 3. Sed ecce evanuit falsitas, luce veritatis oborta. Si adhuc quod absit! pergis in tua obstinatione persistere; ego te interim non judicabo, est qui quaerat et judicet. Ego autem parco tibi, dissimulans et differens interim in virga venire ad te. Porro in
Abbreviated transcription (Latin):
quietem animi. concordiam moꝵ. societa¬
tem spiritus. serenitatem conscientie. in
qua te aliquando tenui ⁊ possedi: Et ne
quod ex me detͥmentum in aliqͦ patiaris
seu impedimentum. illud falsum esse non
dubites quod tͥ anescio quo uel quibus fal¬
siloquis persuasum audimus. quod ego
uidelicet cogitarem sineratione ⁊ iudicio
a regimine fraternarum animarũ quod
potius de hac re paucis quod uerum est.
conscientia loquar. ego nullatenꝰ uoluissẽ.
Hec ueritas. Si ergo totum fuit qd̾ aũtit
cor tuum ueritate comperta. quid restat
nisi ut resipiscas. redeas ad te. redeas ad
nos. arguas insuper de ip̃m leuitatis et
credulitatis in taute ÷ Si enim tantum po¬
tuit una maledicta suspitio ad te alienand̃
⁊ precipitandum. qͣntomagis ñc absoluta
tertitudo ualere debet ad erigendum ⁊ re¬
uocandum te: Turpe est tͥ fassitate posse
seduci ⁊ ueritate reduti ñ posse. habeat
sane ueniam acquieuisse ad tempus pallia¬

Expanded text:
quietem animi, concordiam morum, societaquietem animi, concordiam morum, societatem spiritus, serenitatem conscientiae, in qua te aliquando tenui et possedi? 2. Et ne quod ex me detrimentum in aliquo patiaris seu impedimentum, illud falsum esse non dubites, quod tibi a nescio quo vel quibus falsiloquis persuasum audivimus, quia ego videlicet cogitarem sine ratione et judicio te a regimine fraternarum animarum, quod potius de hac re paucis quod verum est. conscientia loquar, ego nullatenus voluissem. Haec veritas. Si ergo hoc totum fuit quod avertit cor tuum; veritate comperta quid restat, nisi ut resipiscas, redeas ad te, redeas ad nos, arguas insuper te ipsum levitatis et credulitatis incautae? Si enim tantum potuit una maledicta suspicio ad te alienandum et praecipitandum; quanto magis nunc absoluta certitudo valere debet ad erigendum et revocandum te! Turpe est tibi falsitate posse seduci, et veritate reduci non posse. Habeat sane veniam acquievisse ad tempus pallia
Abbreviated transcription (Latin):
demonstro lupum. instigo canes. iam quid
intersit uestra uos uideritis. meũ non est
in spiritu ambulare ⁊ timorẽ domini
non derelinquere. Dicere ñ possum in qͣnta
amaritudine anime mee ⁊ tristitia cordis
in tot scriptitationib meis profice̾ nichil.
quia ñ capit inte sermo meus. Scripsi se¬
mel ⁊ denuo nisi fallor. ⁊ exigentib pot̃is
meis. innullo adhuc respondet michi labor
meus. Ecce tertio iacto semen. deum omni¬
potentem depretans ut ñ reuertatur ad me
uatuum : s prosperetur ⁊ faciat ad qd̾ illd̾
mitto. letificaus nos tandem aliquando de
fructutue obedientie ⁊ salutis. Si audie¬
ris me. ĩmosi exaudierit me deus: lueratꝰ
sum filium meum.Si ñ: conuertam me
denuo ad arma consueta. orationes ⁊ lacͥ
lugebo ⁊ auxia traham suspiria ex iiis uis¬
ceribus pro meis iusceribus. Q ius det te
michi fratrem meum suggentem ubera
matris meet Quis reuocet temͥ in illam

Expanded text:
demonstro lupum, instigo canes: jam quid demonstro lupum, instigo canes: jam quid intersit vestra, vos videritis; meum non est in spiritu ambulare, et timorem Domini non derelinquere. 1. Dicere non possum in quanta amaritudine animae meae et tristitia cordis in tot scriptitationibus meis proficere nihil, quia non capit in te sermo meus. Scripsi semel et denuo, nisi fallor: et exigentibus peccatis meis in nullo adhuc respondet mihi labor meus. Ecce tertio jacto semen, Deum omnipotentem deprecans ut non revertatur ad me vacuum, sed prosperetur, et faciat ad quod illud mitto, laetificans nos tandem aliquando de fructu tuae obedientiae et salutis. Si audieris me, imo si exaudierit me Deus, lucratus sum filium meum: si non, convertam me denuo ad arma consueta, orationes videliclugebo, et anxia traham suspiria ex imis visceribus pro meis visceribus. Quis det te mihi fratrem meum sugentem ubera matris meae? quis revocet te mihi in illam
Abbreviated transcription (Latin):
Insilentio ⁊ spe erit fortitudo ur̃a. Com¬
mendate me orationib sancti conuentus
cluniatensis. saluto ex me prius seruo
omnium: si dignum iudicatis.¬
d hoc uos deus insublunitate posuit. ut
tanto iaiori sue ecclesie utilitate uiua¬
tis: quanto in ea eminentiori auctoritate p̃¬
estis. Alioquin deponet ille paterfamilras
potentes de sede. qui pro accepta potestate
inuenti fuerint sius utilitatibus defuisse.
Quanta sustinet sponsa xp̃i dampna in epis¬
copatu metensi ⁊ si nos amplius horremꝰ
quia uiciniores sumus. tam̃ ⁊ uos arbitror
ũ latere. En qͣntus lupus illud ouilexp̃i. tũ
insidiis. tum manifestis assultibus cotidie
molitur irrumpere. ⁊ disperdere oues xp̃i
sanguine congregatas. Idq ñ ab heri ⁊ nu¬
dius tercuis. s ex quo adhuc fuerat lupicel¬
lus. ñ cessat illum dominicum gregem qͥb
potest uiribus infestare ⁊ uastare rapinis
incendiis. homicidis. Ego itaq qd in me est

Expanded text:
In silentio et spe erit fortitudo nostra . ComIn silentio et spe erit fortitudo nostra . Commendate me orationibus sancti conventus Cluniacensis, salutato prius ex me servo omnium, si dignum judicatis.d hoc vos Deus in sublimitate posuit, ut tanto majori Ecclesiae suae utilitati vivatis, quanto in ea eminentiori auctoritate praeestis. Alioquin deponet ille 226 Paterfamilias potentes de sede, qui pro accepta potestate inventi fuerint suis utilitatibus defuisse. Quanta sustineat sponsa Christi damna in episcopatu Metensi, etsi nos amplius horremus, quia viciniores sumus, tamen et vos arbitror non latere. En quantus lupus illud ovile Christi tum insidiis, tum manifestis assultibus quotidie molitur irrumpere, et disperdere oves Christi sanguine congregatas. Idque non ab heri et nudiustertius, sed ex quo adhuc fuerat lupicellus, non cessat illum dominicum gregem quibus potest viribus infestare, et vastare rapinis, incendiis, homicidiis. Ego itaque, quod in me est,
Abbreviated transcription (Latin):
iam iure exigimus ampliora q̃ ꝓmisistis.
Dignum est ut sciatis qua penes nos sunt
Detretum est michi ultra ñ egredi monaste¬
rio nisi ad conuentum abbatũ apud cister¬
cium semel in anno. Hic fultus oratõib
uestris. ⁊ benedictionib consolatus: pau¬
cis diebus quibus nunc milito expecto
donec ueniat immutatio mea. Propiciꝰ
sit michi deus. ut ñ amoueat orationem
uestram ⁊ misccł̃iam suam ame. fractus
sum uiribus. ⁊ legitimã habeo excusatio¬
nem ut iam ñ possim discurre̾ ut solebã.
Sedeo ⁊ silebo si forte experiar qd̾ de pleni¬
tudine uitime suauitatis sanctus propħa
eructuat. bonum est inquiens expectare
dominum insilentio. Et ne solus usdea¬
mini michi lusisse. puto iam ñ audebitis
me de hoc silentio meo reprehend̾e. ⁊ more
uestro appellare soporem. quod ut puto
congruentius ac magis proprie sanctus
ysaias cultum iusticie nominat.⁊ de qͦ
legitis in hoc ip̃o propheta. dicente dño.

Expanded text:
iam iure exigimus ampliora, quæ promisistis. iam iure exigimus ampliora, quæ promisistis. Dignum est vt sciatis quæ penes nos sunt. Decretum est mihi, vltra non egredi de Monasterio, nisi ad Conuentum Abbatum apud Cistercium semel in anno. Hic fultus orationibus vestris, & benedictionibus consolatus: paucis diebus, quibus nunc milito, expecto donec veniat immutatio mea. Propitius sit mihi Deus, vt non amoueat orationem meam, & misericordiam suam a me. Fractus sum viribus, & legitimam habeo excusationem: vt iam non possim discurrere vt solebam. Sedebo & silebo, si forte experiar quod de plenitudine intimæ suauitatis sanctus Propheta eructuat, Bonum est, inquiens, expectare Dominum cum silentio. Et ne solus videamini mihi lusisse, puto iam me de hoc silentio meo reprehendere, et more vestro appellare soporem quod, ut puto, congruentius ac magis proprie sanctus Isaias cultum justitiae nominat , et de quo legitis in hoc ipso propheta, dicente Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
iam omnis suspicio de medio fiat. Gaudeo
quod recaliustis prisce amicicie recorda¬
ri: ⁊ uel lesum reuocare amitũ. Libenter
redeo reuocatus. felix qui reuocor. Nullar̃
iam memor sum iniuriarum. En ego qui fu¬
eram uestre profecto sanctitatis sernus et
nunc ⁊ ante. Gratias ago. optime locatus
sum. intimus uobis denuo factus sic̃ dig¬
namini scribere. Si forte intepueram ut
arguitis: haud dubium quin uelotiter re¬
Et nunc quod placuit scribere obuiis mani¬
bus suscepi. Legi auide. libenter relego.
⁊ placet sepius repetitum. Placet fateor
iocus. Est eiuim ⁊ iocunditate gratus. et
serius grauitate. Nescio siquidem quomodo
interiocandum ita disponitis sermones
uestros in uidicio: ut ⁊ iocus leuitatem
non redoleat. ⁊ auctoritas conseruata hy¬
laritatis ñ minuat gratiam. Porro aucto¬
ritas ita seruatur ut illud sci iuri m̾ito
uobis possit aptari. Siquando ridebam ñ
credebant michi. Eya rescripsimus ⁊ puto

Expanded text:
jam omnis suspicio de medio fiat. Gaudeo jam omnis suspicio de medio fiat. Gaudeo quod recaluistis priscae amicitiae recordari, et vel laesum revocare amicum. Libenter redeo revocatus. Felix qui revocor. Nullarum jam memor sum injuriarum. En ego, qui fueram vestrae profecto Sanctitatis servus, et nunc, et ante, gratias ago: optime locatus sum, intimus vobis denuo factus, sicut dignamini scribere. Si forte intepueram, ut arguitis, haud dubium quin velociter res. 2. Et nunc quod placuit scribere obviis manibus suscepi. Legi avide, libenter relego, et placet saepius repetitum. Placet, fateor, jocus. Est enim et jucunditate gratus, et serius gravitate. Nescio siquidem quo modo inter jocandum ita disponitis sermones vestros in judicio, ut et jocus levitatem non redoleat, et auctoritas conservata hilaritatis non minuat gratiam. Porro auctoritas ita servatur, ut illud sancti viri merito 212 vobis possit aptari: Si quando ridebam, non credebant mihi. Eia rescripsimus, & puto
Abbreviated transcription (Latin):
ocari libet : Dignanter sane atq amicabilit̃.
s siita luditis ut ñ illudatis. Nolite mirari
hoc. Nam suspectum id michi facit ur̃a ipsa
tam subita ⁊ inopinata dignatio. Non enim
multum temporis est quod scribens ad uos
debita reuerentia uestram magnitudinẽ
salutaui. ⁊ ñ respondistis michi uerbum.
Nec multo ante rursum scripseram ad uos
ex urbe roma.⁊ nec tunc quidem uel unũ
iota recepi. Modo miramini qd̃ reu̾tenti
nuper de hyspania nugas meas denuo in
gerere ñ presumpsi: Q uod si culpa est qͣ¬
cumq ex causa non scripsisse: sine culpa
profecto ñ erit noluisse ne dicam contẽp¬
sisse rescribere. En in quo pro me faceret
iusticia quia id me flagitatis nisi mallem
occurrere gratie redeunti qͣm retardare
eam michi. dum uel me inutiliter excu¬
sare nolo uel alium accusare. S hoc dixi
ne quid clausum in mente retinerem quod
ore non promerem. quod id uera recuset a¬
micicia. De cetero quia caritas oĩa credit.

Expanded text:
ocari libet? Dignanter sane atque amicabiliter: sed si ita luditis ut non illudatis. Nolite mirari hoc. Nam suspectum id mihi facit vestra ipsa tam subita et inopinata dignatio. Non enim multum temporis est, quod scribens ad vos debita reverentia vestram Magnitudinsalutaui, & non respondistis mihi verbum: nec multo ante rursum ex vrbe Roma vobis scripseram, & nec tunc quidem vel vnum iota recepi. Modo miramini, quod reuertenti nuper de Hispaniis nugas meas denuo vobis ingerere non pręsumpsi? Quod si culpa est, quacumque ex causa non scripsisse: sine culpa profecto non erit noluisse, ne dicam contempsisse, rejustitia quia id a me flagitatis, nisi mallem occurrere gratiae redeunti, quam retardare eam mihi, dum vel me inutiliter excusare volo, vel alium accusare. Sed hoc dixi, ne quid clausum in mente retinerem quod ore non promerem, quod id vera recuset amicitia. De caetero quia charitas omnia credit ,
Abbreviated transcription (Latin):
quia efficeret ut predictus comes. R. et
terra eius tam indebite. ĩmotã illicite
absolueretur: Quid iterum uultis pc̃co
pectatum adoere. ⁊ iram dei super uos qd̾
absit accumulare: Q ud peccauit comes
theob̃. ut iram uestram rursus incurre
mereatur. qui ⁊ absolutionem comitis. R
licet inuistam situt scitis tanto labore et
difficultate obtinuit. ⁊ rediuiuam excõi¬
cationem qͣmuis iustissime redeuntem.
nec quesiuit nec querit. ut pote qd timore
uestro ⁊ abiurauit: Nolite queso nolite
domine mi rex regi uestro. immo omniũ
extendere tam frequenti ausu ⁊ tem̾ario
aduersum terribilem ⁊ eum qui aufert
spiritum pͥncipum apudreges t̾re sacrit̾

Expanded text:
quia efficeret ut praedictus comes Radulfus et quia efficeret ut praedictus comes Radulfus et terra ejus tam indebite, imo tam illicite absolveretur? Quid iterum vultis peccatum peccato addere, et iram Dei super vos quod absit! accumulare? Quid peccavit comes Theobaldus, ut iram vestram rursum incurrere mereatur, qui et absolutionem comitis Radulfi, licet injustam, sicut scitis, tanto labore et difficultate obtinuit; et redivivam excommunicationem, quamvis justissime redeuntem, nec 204 quaesivit, nec quaerit, utpote quod timore vestro etiam abjuravit? Nolite, quaeso, nolite, domine mi Rex, Regi vestro, imo onmium extendere tam frequenti et temerario ausu adversum terribilem, et eum qui aufert spiritum p
Abbreviated transcription (Latin):
.R. ⁊ uultis me dare operam om̃imodis
ut ñ fiat ob multa mala que secut᷑a inde
putatis: prorsus ñ uideo quomͦ implere
possim ⁊⁊ mandato obuiare apłico. Q uod
⁊ si possem: ñ uideo quod rõnabiłr possem.
Doleo quidem de malis si inde proueniant.
s non iceo debemus facere mala ut ueni¬
ant bona. Satiuis tutius ꝙ hoc totũ pro¬
fecto om̃ipotentis dei iudicio ⁊ dispositõi
relinquimus. quipotest facere ut et bona
que ipse uult fieri fiant ⁊ maneant. ⁊ mala
que mali moliuntur ñ uenrant. aut certe
in eos ipsos potius qui ea uolunt ⁊ q̃runt
ueniant. Ualde autem contristat me unũ
quod in litteris uestre celsitudinis ꝯtinet᷑.
quod iudelicet debeat obuiare res ista paci
facte inter uos ⁊ comitem theobaldum.
An nescitis uos grauiter offendisse in eo
quod comes theobaldus uiolentia guerre
uestre contra deum ⁊ iusticiã iurare com¬
pulsus est. ñ solum quia quereret s etiã

Expanded text:
Radulfum, et vultis me dare operam omnimodis Radulfum, et vultis me dare operam omnimodis ut non fiat, ob multa mala quae secutura inde putatis, prorsus non video quomodo implere possim, et mandato obviate apostolico: quod etsi possem, non video quod rationabiliter possem. Doleo quidem de malis, si inde proveniant: sed non ideo tamen debemus facere mala, ut veniant bona. Satius tutiusque hoc totum profecto omnipotentis Dei judicio et dispositioni relinquimus, qui potest facere ut et bona quae ipse vult fieri, fiant et maneant; et mala quae mali moliuntur, non veniant; aut certe in eos ipsos potius, qui ea volunt et quaerunt, veniant. 2. Valde autem contristat me unum quod in litteris vestrae Celsitudinis continetur, quod videlicet debeat obviare res ista paci factae inter vos et comitem Theobaldum. An nescitis vos graviter offendisse in eo quod comes Theobaldus violentia guerrae vestrae contra Deum et justitiam jurare compulsus est, non solum quia quaereret, sed etiam