comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus p̃sentiam tuã. querimus
optatam: immo ꝓmissam exigi¬
mus. Cur tanto: N il in ea sa¬
ne expetimus de carne & sangͥ¬
ne. Aut ꝑfice exte cupimus :
aut ꝓdesse tͥ. Generositas san¬
guinis. ꝓceritas corꝑis. forma
elegans. iuuenił decor. p̃dia.
palatia. imm̃sa supꝑellex. in¬
fuleoẜ dignitatum. adde
et mundi sapientiam. demũ¬
do sũt hec et mundus quod su¬
um ẽ diligit. S quousq: Non so¬
lum .n. ñ semꝑ. ut pote qui ñ
semꝑ erit: uerum nec dui quidẽ.
Diii sequidẽ ista inte mundus
habere ñ potit: & te quippe ip̃m
inbreui ñ habiturus. Nam bre¬
ues dies hominis st̃. Mundus
quidem cum sius ꝯcupiscentiis
tnͣsit: s te pͥus emutit qͣm ip̃e
ꝑtͣnsit. Quid te sine fine delec¬
tat amormox finiendus: Nos
uͦ te ñ tua diligimus. Tuasint:
a quo sunt. Tu tue ꝓmissionis
memor. tui nobꝰ copiam diutiꝰ
ñ negaris: amantib te since¬
rit᷑. & amaturis ꝑhennit̾. Sure
siquidem nos amantes inuita

Expanded text:
mus praesentiam tuam, quaerimus optatam, immo promissam exigimus. Cur tanto? Nil in ea sane expetimus de carne et sanguine. Aut proficere ex te cupimus, aut prodesse tibi. Generositas sanguinis, proceritas corporis, forma elegans, juvenilis decor, praedia, palatia, immensa supellex, infulaeque dignitatum adde et mundi sapientiam: de mundo sunt haec; et mundus quod suum est diligit. Sed quousque? Non solum enim non semper, utpote qui non semper erit, verum nec diu quidem. Diu siquidem ista in te mundus habere non poterit, et te quippe ipsum in brevi non habiturus, nam breves dies hominis sunt. Mundus quidem cum suis concupiscentiis transit; sed te prius emittit, quam ipse pertransit. Quid te sine fine delectat amor mox finiendus? Nos vero te, non tua diligimus: tua sint, a quo sunt. Tu tuae promissionis memor, tui nobis copiam diutius non negaris, amantibus te sinceriter, et amaturis perenniter. Pure siquidem nos amantes in vita
Abbreviated transcription (Latin):
ab et̾no ⁊ usq in et̾num. suꝑtim̃teᷤ
eum. Ub eterno. ꝓpter p̃destinatio¬
nem: inet̾num ꝓpt̾ beatificatõnẽ.
Alt̾a car ens pͥncipio: alt̾a nesciẽs
finem. Siquidem quos abet̾no ꝑ̃¬
destinatit inet̾num batificat. in¬
t̾cedente sane mẽdia uoeatione.
una cum iustificatione dumtax¬
at in adultis. Sic ad ortum solis
iusticie. sacͣmentum abscondi¬
tum ascłis de p̃destinatis ⁊ b̃ati¬
ficandis emergere quodammꝰ ĩ¬
cipit ex abysso et̾nitatis: dum
quisq uocatus ꝑtimorem iusti¬
catus ꝑ amorem. pͣsumit se qͦ ẽẽ
de numero bãtorum: sciens ni¬
mirũ quia quos iustificauit il¬
los & magnificauit. Quĩd .n. ͤ
Audit se uocari. cum timore cõ¬
curit᷑ sentit ⁊ iustificari. cum a¬
more ꝑfunditurͤ & de mag¬
nificatione diffidet: Initiatu.
ꝓuehitur: & de so la ꝯsumatõ¬
ne desꝑabit.: Nemꝑe si initi¬
um sapientie timor domini. in

Expanded text:
ab aeterno, et usque in aeternum, super timentes ab aeterno, et usque in aeternum, super timentes eum . Ab nem, in aeternum propter beatificationem. Altera carens principio, altera nesciens finem. Siquidem quos ab aeterno praedestinat, in aeternum beatificat, intercedente sane media vocatione una cum justificatione, duntaxat in adultis. Sic ad ortum Solis justitiae sacramentum absconditum a saeculis de praedestinatis et beatificandis, emergere quodammodo incipit ex abysso 113 aeternitatis, dum quisque vocatus per timorem, justificatus per amorem, praesumit se quoque esse de numero beatorum, sciens nimirum quia quos justificavit, illos et magnificavit . Quid enim? audit se vocari, cum timore concutitur; sentit et justificari, cum amore perfunditur: et de magnificatione diffidet! Initiatur, provehitur: et de sola consummatione desperabit! Nempe si initium sapientiae timor Domini, in
Abbreviated transcription (Latin):
nitus in mulus fr̃ib. ¶agnũ.
secretumq innotuit ꝯsilium
Nouit dominus qui sũt eius.
S quod notum erat dei: manifes¬
tatum ẽ hominib. Nec alios
sane dignatur tanti participa¬
tione mystii: nͥ eos ipos quos
suos p̃sciuit & p̃destinauit. Nã
quos p̃destinauit. hos et uoca¬
uit. Elius enim nͥ uocatus ad
di accedat consilium: Quos ãt
uocauit: hos ⁊ iustificauit. Ori¬
tur quippe sol. ñ is qui coticlie
oriri cernitur suꝑ bonos ⁊ ma
inquit qui timetis deum orie
dit in nouam hane lucem lucis
filius depotestate tenebrarum. si
tñ iam fidenter deo dice potest.
Particeps ego sum omniũ timẽ¬
t̾iumte. Uides quia p̃cedit timce.
ut sequatur iustificatio forsitan forsan¬
gͦ timore uocam: amore uistifica¬
mur Deniq iustus exfide uiuit
Illa ꝓculdubio. que oꝑat᷑ ex di¬
lectione. Audiat itaq in sui uo¬
catione peccator quod timeat:
et sic aocedens ad solem uisticie
udeat illuminatus qd hligat. srd¬
nam est illud: ¶isedĩa domini

Expanded text:
nitus in multis fratribus. Magnum secretumque innotuit consilium. Novit Dominus qui sunt ejus: sed quod notum erat Dei, manifestatum est hominibus. Nec alios sane dignatur tanti participatione mysterii, nisi eos ipsos quos suos praescivit et praedestinavit. Nam quos praedestinavit, hos et vocavit. Quis enim sane nisi vocatus, ad Dei accedat consilium? Quos autem vocavit, hos et justificavit. Oritur quippe Sol, non is qui quotidie oriri cernitur super bonos et nquit, qui timetis Deum, oriedit in novam hanc lucem lucis filius de potestate tenebrarum, si tamen jam fidenter Deo dicere potest: Particeps ego sum omnium timentium te . Vides quia praecedit timor, ut sequatur justificatio? Forsitan ergo timore vocamur, amore justificamur. Denique justus ex fide vivit , illa procul dubio quae operatur ex dilectione. 5. Audiat itaque in sui vocatione peccator quod timeat: et sic accedens ad Solem justitiae, videat illuminatus quod diligat. Quidnam est illud? Misericorpia Domini
Abbreviated transcription (Latin):
cationes tue. ꝑresens namq uis¬
propinq̃bit regnum celorum.
Audi ⁊ de ꝑ̃destinatione. qd ip̃a sit
p̾ꝑatio. Pcipite inquit regnum:
quod uob̃ p̃ꝑatum est ab origi¬
ne mundi. Nemo itaq se amari
diffidat: qui iam amat. Libent̾
dei amot. nrm̃ quem p̃uenit
subsequit. Nam qͦmͦ relama¬
re ꝑigebit. quos amauit ⁊
necclum amantes: Amauit in¬
qmͣ amauit. Habes enĩ dilec¬
tionis pignꝰ spm. habes ⁊ testẽ
Edelem ih̃m ⁊ hunc crucibixũ
Egeminum ip̃mq firmissimũ.
afficit. ⁊ facit a mari. Ille facit cor¬
tur
ametur: iste ut ametur. Ille su¬
am multam dilectionem in uob̾
cõmendat. iste ⁊ dat. In illo cer¬
nimus quod amemꝰ: ab isto su¬
mimꝰ unde amemus. Caritas
gͥ ab illo occasio: ex isto affectio.
Qnͣta confusio d̃i filium ĩ gͣnͣs
oclis cerne̾ morientem. Quod qͥ¬
dem facile ꝯtingit: si desit sp̃t. Fũc
mantes amplius merem᷑ ama¬
ri Si enimcum adhuo inimi¬

Expanded text:
cationes tuae . Praesens namque juscationes tuae . Praesens namque juspropiAudi et de praedestinatione, quod ipsa sit praeparatio. Percipite, inquit, regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . 8. Nemo itaque se amari diffidat, qui jam amat. Libenter Dei amor nostrum, quem praevenit, subsequitur. Nam quomodo redamare pigebit, quos amavit et necdum amantes? Amavit, inquam, amavit. habes enim dilectionis pignus Spiritum, habes et testem fidelem Jesum, et hunc crucifixum. O geminum, ipsumque firmissimuafficit, et facit amari. Ille facit cur ametur; iste, ut ametur. Ille suam multam dilectionem in nobis commendat, iste et dat. In illo cernimus quod amemus; ab isto sumimus unde amemus. Charitatis igitur ab illo occasio, ex isto affectio. Quanta confusio, Dei Filium ingratis oculis cernere morientem! quod quidem facile contingit, si desit Spiritus. Nmantes amplius meremur amari. Si enim cum adhuc inimi
Abbreviated transcription (Latin):
uo in lumine speculatur ⁊ditit.
Signatum ẽ suꝑ nos lum̃ uultꝰ
tiu domine: dedisti leticiam in cor¬
de meo. ¶ domine quid ẽhomo.
quia innotiusti ei aut filius ho¬
minis quia reputas eum. Iam
se obone pat̾ u̾mis uilissimiᷤ
⁊ odio dignissimus sempit̾no tñ
ꝯfidit amari. qm̃ se sentit ama¬
re.immo quia amari p̃sentir. ñ
redamare ꝯfundit᷑. Iam apparet
inlumine tuo o in accessibilis
lix. quid boni penes te etiam cũ
Amat ꝓinde ñ immerito: quia a¬
matus ẽ sñ merito. Amat sñ fine
quia sine pͥncipio se cognoscit a¬
matum. Sdit inlucem ad miseri
ꝯsolationem magnum ꝯsilium.
qd ab et̾no latuerat in sinu et̾ni¬
tats: ꝙͣ nolit uilł d̾s mortẽ pec¬
catoris. s magis ut conu̾tatur ⁊
uiuat. Habes homo huius ar¬
chani in dicem spm̃ instificantẽ :
eoq ip̃o testificantem spui tuo. qd
filius dĩ ⁊ ip̃e sis. Agnosce ꝯsiliũ
dei: inuistificatione tui. Confite¬
rez dic. Consilium meum. iustifi¬

Expanded text:
vo in lumine speculatur, et dicit: vo in lumine speculatur, et dicit: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine; dedisti laetitiam in corde meo . O Domine, quid est homo, quia innotuisti ei? aut filius hominis, quia reputas eum? Jam se, o bone Pater, vermis vilissimus et odio dignissimus sempiterno, tamen confidit amari, quoniam se sentit amare: imo quia se amari praesentit, non redamare confunditur. Jam apparet in lumine tuo, o inaccessibilis Lux, quid boni penes te, etiam cumAmat proinde non immerito, quia amatus est sine merito: amat sine fine, quia sine principio se cognoscit amatum. Prodit in lucem ad miseri consolationem magnum consilium, quod ab aeterno latuerat in sinu aeternitatis: quod nolit videlicet Deus mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat. Habes, homo, hujus arcani indicem spiritum justificantem, eoque ipso testificantem spiritui tuo, quod filius Dei et ipse sis. Agnosce consilium Dei in justificatione tui; confitere et dic, Consilium meum justifi
Abbreviated transcription (Latin):
iuin quippe qui pat̾num erga
se diuine bonitatis exꝑitur af¬
fectum. quod seutiq ħactenus
in tantum satuetat ut ñ solum
nesciret utrum nam dignus foret
amore an odio. uerum enam odiũ
magis o ñ amorem ꝓp̾a conu̾sati¬
o testaretur. erant enim tenebre ad¬
dehuc suꝑ facie m abyssi. ĩ neis tͥ ui¬
detur qͣsi de abysso ꝑfundissim a
ie tenebrosissima horrende ignorã¬
tie in aliam qͣndam quoq thi. ab¬
yssum eregione amenam. ⁊ luci¬
dam claritatis et̾ne: E tune demũ
qͣsi diuidit d̾s lucem atenebeis.
cum pecoator sole illucescente uis¬
ticie abiecti.s oꝑib tenebrarum ĩ¬
duit᷑ arma lucis: & is quem pͥoe
uita. dc ꝓpͥa ꝯscientia tanqmͣ re¬
uera filium gehenne de putauerat
ardoribꝰ sempit̾nis ad tantam
iusitantis seorientis ex alto dig¬
natõnem respirans. głari enã
incipit p̃ter sꝑem insꝑe głe fi¬
liorum dĩ ꝙͣiam nimirum e ui¬
cino reuelata facie exultans. no¬

Expanded text:
ium; quippe qui paternum erga ium; quippe qui paternum erga se divinae bonitatis experitur affectum; quod se utique hactenus in tantum latuerat ut non solum nesciret utrumnam dignus foret amore an odio, verum etiam odium magis, et non amorem propria conversatio testaretur: erant enim tenebrae adhuc super faciem abyssi; nonne is tibi videtur quasi de abysso profundissima et tenebrosissima horrendae ignorantiae, in aliam quamdam quoque trahi abyssum e regione amoenam et lucidam claritatis aeternae? 7. Et tunc demum quasi dividit Deus lucem a tenebris, cum peccator, sole illucescente justitiae, abjectis operibus tenebrarum, induitur arma lucis; et is quem prior vita ac propria conscientia, tanquam revera filium gehennae, deputaverat ardoribus sempiternis; ad tantam visitantis se Orientis ex alto dignationem respirans, gloriari etiam incipit praeter spem in spe gloriae filiorum Dei, quam jam, nimirum e vicino revelata facie exsultans, no
Abbreviated transcription (Latin):
luorum. imm̃sa illa et̃nitas.
et et̾na inim̃sitad. cuius sa¬
pientie ñ ẽ numerus. cor ho¬
minis prauum ⁊ inscrutabile.
mira sua bonitate ⁊ potenti¬
a educit in ãdmirtibile lu¬
m̃ suum. u̾bi gr̃a. Ponamus
hominemĩscło. seli adhue ⁊
sue carnis amore retentum.
et cum t̾rests hominis imagi¬
nem portet incubantem t̾re¬
nis. nil de celestib cogitãtem:
.Euis hune ñuideat horren-¬
dis curũfusum tenebs. nͥ quiĩ
eadem mortis umbͣ sedet. appe
cui nullum adhuc sue salutis
signum eluxerit. cui nẽedum
inaliquo int̾na testãtur inspi¬
ratio. an boni de se quippiam
et̾na teneat p̃destinano. At.
uͦ si suꝑna cum miseratio dig¬
nant̾ qͣndoq respexerit immi¬
seritq sp̃m compunctionis.
qͣtimis ingemiscat q resipiscat
mutet uitam. domet carnem.
amet ꝓximum. elamet ad dm̃
exqͣ deinde suꝑni luminis gͣtu¬
ita iusitatione ⁊ subita mutati¬
one dexte excessi. agnoscat seme¬
rito quidem ñ iam ire s gr̃e fili¬

Expanded text:
suorum immensa illa aeternitas, et aeterna immensitas, cujus sapientiae non est numerus, cor hominis pravum et inscrutabile mira sua bonitate et potentia educit in admirabile lumen suum. 6. Verbi gratia, ponamus hominem in saeculo, saeculi adhuc et suae carnis amore retentum, et, cum terrestris hominis imaginem portet, incubantem terrenis, nil de coelestibus cogitantem. Quis hunc non videat horrendis circumfusum tenebris, nisi qui in eadem mortis umbra sedet? quippe cui nullum adhuc suae salutis signum eluxerit; cui necdum in aliquo interna testetur inspiratio, an boni de se quidpiam aeterna teneat praedestinatio. At vero si superna eum miseratio dignanter quandoque respexerit, immiseritque spiritum compunctionis, quatenus ingemiscat et resipiscat, mutet vitam, domet carnem, amet proximum, clamet ad Deum, ex qua deinde superni luminis gratuita visitatione, et subita mutatione dexterae Excelsi, agnoscat se merito quidem non jam irae, sed gratiae fil
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ex uno uicll moriens ex al¬
tero mortuos suscitans: quid in
ꝓdẽe potest qͥd̾ in ip̃o moritur absq
eo quod uiuificat: Beniq ip̃e
qui inuuficat. Quid ẽ añt inui

Expanded text:
tem, ex uno videlicet moriens, ex altero mortuos suscitans; quid mihi prodesse potest quod in ipso moritur, absque eo quod vivificat? Denique ipse qui vivificat . Quid est au
Abbreviated transcription (Latin):
aures audiendi. audiat. ẜ qm̃
dignos ñ inuenit sensus qui¬
bus patris cõmitat archanũ.
texit ꝑabolas turbis. ut audi¬
entes ñ audie̾nt & uidentes nõ
intelligant. Cet̾m amici seorsũ
audiunt. uob̾ datum ẽ nosse
mist̾nm regni deĩ. Quibus⁊
loquitur. Nolite ti mere ꝑusillꝰ
grex: quia complacuit patri
ur̃o dare uob̾ regnum. Etiu st̃

Expanded text:
aures audiendi, audiat. Et quoniam aures audiendi, audiat. Et quoniam dignos non invenit sensus, quibus Patris committat arcanum, texit parabolas turbis, ut audientes non audiant et videntes non intelligant. Caeterum amici seorsum andiunt: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei ; quibus et loquitur: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
adeo donata sũt s̾. Confitete
t pater quia ab scon disti hec a
lapientibus & prudentibus: ⁊
reuelasti ea paruulis. Ita pater
quia sic fuit placitum ante te:
ñ quia sic meritum uł abipĩs.
Omnes enim peccauerũt et e¬
gent gła dei ̃ ut gratis mittas
lp̃m siliitui clamantem incordi¬
bus filiorumꝰ aoꝑtionis abbapat̾¬
t̾. Hoc quippe spũ qui aguntur
hii filii sunt: nec pat̾no ꝓrsus
arcendi consilio. Hñt nemp᷑e inse
manentem sp̃m qui scrutatut cẽ
ꝓfunda dei. Peniq quid ignorẽt.
quos unctio docet de omnil: Ue
sipiente prudenna ignorantes
spm̃ salutarem. nͨ ꝑticipantes cõ¬
silium quod solus soli eructuat
filio: excepto cui uoluĩt filius re¬
uelare. Quis enim cognouit sen¬
sum domini. aut quis consiliarinᷤ
ei fuit: Non equidem nullus. s
tarus. Soli sane. qui ueracit᷑ dice
possunt. Unigenitus qui ẽ in si
nu patris: ip̃e enarrauit nobis.
inppłis eisdem unigenitus: tãꝙͣ
magni ꝯsilii angłis. Qui habet

Expanded text:
nfiteor tibi, Pater, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, Pater, quia sic fuit placitum coram te , non quia sic meritum vel ab ipsis. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria tua: ut gratis mittas itum Filii tui clamantem in cordibus filiorum adoptionis, Abba, Pater. Hoc quippe spiritu qui aguntur, hi filii sunt, nec paterno prorsus arcendi consilio. Habent nempe in se manentem spiritum, qui scrutatur etiam profunda Dei. Denique quid ignorent, quos unctio docet de omnibus? 4 a vestra insipiente prudentia, ignorantes spiritum salutarem nec participantes consilio, quod solus soli Pater aructat Filio, excepto cui voluerit Filius revelare! Quis cognovit sensum Domini? aut quia consiliarius ejus fuit? Non equidem nullus, sed rarus: soli sane qui veraciter dicere possunt, Unigenitus qui est in sinu Patris, ipse enarravit nobis in populis idem Unigenitus, tanquam magni consilii angelus: Qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
os ⁊ tu sicuamlus inuenire sa¬
lutem. fuge inqmͣ de medio ba¬
bylonis: fuge afacie gladii aqͥ¬
lonis. Pati sumus cum pani¬
bus occurrere fugienti. Abbẽm
tuum. me nominas. Non renu¬
o int̾im. ꝓpt̾ obsequium. O bse¬
quium dico. ñ quod exigam.
s qd̃ exhibeam. sicut filius ho¬
minis ñ uenit miniltri. l mi̾nil¬
tͣre: ⁊ aiam suam dare redemꝑ¬
tionem ꝓ multis. uerumptñ
s dignum iudicas: accipe condis
finis qui finis ẽ ad iustieiam omi
credenti

Expanded text:
os et tu, si tuam vis invenire saos et tu, si tuam vis invenire salutem. Fuge, inquam, de medio Babylonis, fuge a facie gladii aquilonis. Parati sumus cum panibus occurrere fugienti. Abbatem tuum me nominas; non renuo interim propter obsequium. Obsequium dico, non quod exigam, sed quod exhibeam: sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam dare in redemptionem pro multis. Verumtamen si dignum judicas, accipe condiscfinis, qui finis est ad justitiam omni credenti
Abbreviated transcription (Latin):
q m eos qui conu̾tunt᷑ ad cor.
Iam uos inquit mundi estis.
ꝓpt̾ sermonem quẽ locutus sũ
uob̾. ħ qui hunc sermonem
ñ aucliunt: immundi sunt.
curam ext̾iorem: ut exp̃edito
⁊ uacante int̾nio sensu dicas ⁊
tu cum samuele. Loq̃re domi¬
ne: quia audit serius tuus.
uox hec ñ in sonat inforo: s
nͨ auditur inpublico. Secre¬
tum consilium. secretum que¬
rit ⁊ auditum Auditui tuo
gaudium ꝓ certo dabit ⁊ leti¬
ciami si sobria aure ꝑceꝑio.
Abrahe p̃ciꝑitur exire det̾ra
⁊ de coguatione sua: ut uidere
⁊ possidẽ mererat᷑ t̾ram uiuen¬
tium. Iacob relicto frẽ ⁊ ꝑat̾a.
iordan̾em tnͣsit in baculo: ⁊ ex¬
cipitur rachelis amplexib Io¬
seph dominat᷑ in eqypto: inca¬
tione furtina patͥ sublatus
⁊ patrie. Ecclia iubetur utꝯ
cupiscat rex decorem eius : õbli¬
uisci ppłm suum: ⁊domum pa¬
tris sui. Suer ih̾s inter cogna¬
tos ⁊ notos a parentib querit᷑:
nec tam̃ inuenit᷑. Fuge fr̃s tu¬

Expanded text:
in eos qui convertuntur ad cor. Jam vos, inquit, mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis . Ergo qui hunc sermonem non audiunt, immundi sunt. curam exteriorem, ut expedito et vacante interno sensu, dicas et tu cum Samuele: Loquere, Domine, quia audit servus tuus . Vox haec non sonat in foro, sed nec auditur in publico. Secretum consilium, secretum quaerit et auditum. Auditui tuo gaudium pro certo dabit et laetitiam, si sobria auro perceperis. Abrahae praecipitur exire de terra et de cognatione sua, ut videre et possidere mereretur terram viventium . Jacob relicto fratre et patria Jordanem transit in baculo , et excipitur Rachelis amplexibus . Joseph dominatur Aegypto , mercatione furtiva patri sublatus et patriae . Ecclesia jubetur, ut concupiscat Rex decorem ejus, oblivisci populum suum, et domum patris sui . Puer Jesus inter cognatos et notos a parentibus quaeritur, nec tamen invenitur . Fuge fratres tu
Abbreviated transcription (Latin):
signatus: cui alienus ñ cõmuni¬
cat. Est sol iusticie: qui tim̃tib
tens ꝓpha in sui siccitate ⁊ ceci¬
tate remanentes. ustoꝵ  qui¬
dem ymbris ⁊ lucis exꝑtes. in¬
fecundos ac tenebrosos. ꝯfusos
& au̾sos. subsannat ⁊ notat.
Hec ẽ inquit gens. que ñ audi¬
uit uocem di sui. Non uultis
omiseri dice̾ cum dd̾. Audiam
quid loqͣtur in me dominus ds
utiq foris fusi in uanitates ⁊ ĩ¬
sanias t̾alsas: intimum oꝑti¬
mum ñ requiritis ueritatis au¬
ditum. Filii hominũ usqͦ quo isꝙ qͦ¬
gͣui corde. ut quid diligitis ua¬
nitates ⁊ querius indatium dur¬
di ad uocem iu̾tatis ignorantes

Expanded text:
signatus, cui alienus non communisignatus, cui alienus non communicat: est sol justitiae, qui timentibus rtens propheta in sui siccitate et caecitate remanentes, justorum siquidem imbris et lucis expertes infecundos ac tenebrosos, confusos et aversos, subsannat et notat: Haec est, inquiens, gens quae non audivit vocem Dei sui . Non vultis, o miseri, dicere cum David, Audiam quid loquatur in me Dominus Deus : utique foris fusi in vanitates et insanias falsas, intimum optimumque non requiritis veritatis auditum. Filii hominum, usquequo gravi corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium? Surdi ad voce
Abbreviated transcription (Latin):
hue tenent sue uocationis testi¬
monium. Domine quis credi¬
dit auditui nr̃o: Outinam sa¬
perent ⁊ intellig̾ent. Uerum nisi
crediderĩt. ñ intelligent. S ha¬
betis ⁊ uos o infelices. scłi maᷝ
le securi amatores nr̃m scoesũ
a iustis consilium. Equama
sqͣme ꝯuingitur: ⁊ ñ est spira¬
o impii cõmunicatũ ad intrice
consiliim. s plane adu̾sus do¬
Q. ni si dicente scͥptura pie
tur. colens ce seruens create
potius qmͣ crecitori Habentibꝰ
aũt ut dictum ẽ scĩs atq im¬
piis suum ad se quibq consi¬
uum. magnũ ꝓtuldubio int̾
utrosq chaos firmatum est.
Nam qm ustus longe se fa¬
ciat aconsilio ⁊ consilio ma¬
lignantium. ita nec resur¬
gunt omnino impii inuidicio.
neq peccatores inconłilio iustoꝵ.
Est quippe iustoꝵ consilium: plu¬
uia uoluntaria. qmͣ segregauit
d̾s hereclitati sue. Est consiliũ
uere seccetum: descendẽs nimirũ
sicut pluuia iuellus Est fons

Expanded text:
huc tenent suae vocationis testihuc tenent suae vocationis testimonium! Domine, quis credidit auditui nostro? O utinam saperent et intelligerent! Verum nisi crediderint, non intelligent. 11. Sed habetis et vos, o infelices saeculi male 115 securi amatores, vestrum seorsum a justis consilium. Squama squamae conjungitur, et non est spirao impii, communicatum ad invicem consilium, sed plane adversus DoEtenim si, dicente Scriptura, Pietur, colens et serviens creaturae potius quam Creatori. Habentibus autem, ut dictum est, sanctis atque impiis suum ad se quibusque consilium, magnum procul dubio inter utrosque chaos firmatum est. Nam quomodo justus longe se facit a consilio et concilio malignantium, ita nec resurgunt omnino impii in judicio, neque peccatores in consilio justorum. Est quippe justorum consilium, pluvia voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae: est consilium vere secretum, descendens nimirum sicut pluvia in vellus: est fons
Abbreviated transcription (Latin):
ta eius sine dubio iusticͥa ẽ. qm̃
iustus ex fide uiuit. Iustus aũt
quis ẽ nͥ qui amãti se do. uicem.
rependit amoris: Eluod ñ fit:
ñ reuelante sp̃ũ ꝑ fidem homi¬
ni et̾num di ꝓpositum suꝑ sua
carnis mortificant᷑. homo ad
regnum p̃ꝑatur quod caro ⁊
sangius ñ possident. simulae¬
cipiens inuno sp̃u ⁊ un se p̃¬
sumat amatum. ⁊ uñ red amet
ne inigͣris amatus sit. Hoo ⁊
itaq ẽ illud sacrum secretumq
consilium qu̾ apatre filius ĩ
eos cõmunicat ⁊̃ cõmunicã¬
do iustificat. qnͣdo id quis que
accipit in sui iustificatione
ut incipiat ⁊ ip̃e cognoscere
sicut ⁊ cognitus ẽ. cum iutlł.
datur ⁊ ip̃i p̃sentire aliquid
De sua ip̃iul suta bãtundine ꝙ̃¬
admodum abet̾no lauut in p̃desti¬
nante plenuis appariturumĩ
in beatificante. Ne qua tñ iam
ꝑcepta sumet ex parte notitia.
int̾m quidem głetur inspe. ñ¬
dum tñ in securitate. Qm mise¬
randi qui ad tam iocundum
iustorum consilium. nullum ad¬

Expanded text:
ejus sine dubio justitia est, quoniam justus ex fide vivit. Justus autem quis est, nisi qui amanti se Deo vicem rependit amoris? quod non fit nisi revelante Spiritu per fidem homini aeternum Dei propositum super sua carnis mortificantur, homo ad regnum praeparatur, quod caro et sanguis non possident; simul accipiens in uno Spiritu, et unde se praesumat amatum, et unde redamet, ne gratis amatus sit. 10. Hoc itaque est illud sacrum secretumque consilium, quod a Patre Filius in eos, communicat, et communicando justificat: quando id quisque accipit in sui justificatione, ut incipiat et ipse cognoscere, sicut et cognitus est; cum videlicet datur et ipsi praesentire aliquid de sua ipsius futura beatitudine, quemadmodum ab aeterno latuit in praedestinante, plenius appariturum in beatificante. De qua tamen jam percepta suimet ex parte notitia, interim quidem glorietur in spe, nondum tamen in securitate. Quam miserandi, qui ad tam jucundum justorum consilium, nullum ad
Abbreviated transcription (Latin):
lio ñ peꝑcit. s̃ ꝓ nob omnibꝰ
tͣcsidit illum nõ etiã omia cõ
ip̃o daturus ẽ nob̾ ͦ Cum ergo
geminũ teneamꝰ nr̃e salutis ĩ¬
dicium.geminã sanguinis ⁊
sp̃e effusionem: neut᷑ͣ sñ alt̾a
ꝓdest. Nam nͨ sp̃c datur nisi
credentibꝰ incrncifixum: ñ fi¬
des ualet. si ñ oꝑatur ex dilec¬
tione Pilectio aũt. donũ sp̃c¬

Expanded text:
 pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, non etiam omnia cum ipso daturus est nobis . 9. Cum ergo geminum teneamus nostrae salutis indicium, geminam sanguinis et Spiritus effusionem, neutra sine altera prodest. Nam nec Spiritus datur nisi credentibus in Crucifixum, nec fides valet, si non operatur ex dilectione. Dilectio autem donum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
quod filio. Qiũd opꝰ ẽ u̾bisd ᷤ.¬
feruens sp̃e ꝙ uehemens
deliderium aꝑiri sola singud
ñ susficit. Loquantur nobis af¬
fectum tuum: et reliqͣ m̃bͣ. Pre¬
sens melius ce innotesces nob̾.
et nos cognosces. Iam duclum
abinuicem tenemur altutrum
debitores: ego fidelis cure. tui hu¬
milis obeclientie. ꝑbetutrumq
si placet: opus. ñ calamus. uolo
te ꝙ tibi usurpare: et in me ꝓba¬
re.illam unigeniti uocem. Oꝑa
que dedit in paterut faciam: ip̃a
testimonium ꝑbibent de me.
Sic reuera. sic unici filii sp̃e tes
timonium ꝓhibet sp̃iu nr̃o.
quod filii di̾ sumus & nos: cum
suscitans ex oꝑib mortis. lar¬
gitur oꝑa uite. Non ex foliis.
ñ ex floribus. s ex fructu: arbor
bona malaue dinoscit᷑. Beniq
a fructibus ait. cognoscetis eos.¬

Expanded text:
quod filio. 1. Quid opus est verbis? Fervens spiritus et vehemens desiderium aperiri sola lingua non sufficit. Loquantur nobis affectum tuum et reliqua membra. Praesens melius et innotesces nobis, et nos cognosces. Jamdudum ab invicem tenemur alterutrum debitores, ego fidelis curae, tu humilis obedientiae. Probet utrumque, si placet, opus, non calamus. Volo te et tibi usurpare, et in me probare illam Unigeniti vocem: Opera quae dedit mihi Pater ut faciam, ipsa testimonium perhibent de me . Sic revera, sic unici Filii spiritus testimonium perhibet spiritui nostro, quod filii Dei sumus et nos, cum suscitans ex operibus mortuis largitur opera vitae. Non ex foliis, non ex floribus, sed ex fructu arbor bona malave dignoscitur. Denique a fructibus, ait, cognoscetis eos
Abbreviated transcription (Latin):
cordabor in qua legit᷑. Qd̃ tͥ ñ
ius fiert : alii ne feceris. Itaq
iam respondeamꝰ petitiuncłe¬
ur̃e: qua epłam ꝯclusistis Is
quẽ mitti uob̾ iubetis. mecũ
mͦ ñ est. s cũ dño autisiodo¬
rensi: ⁊ ita in firmꝰ. ut sñ ni¬
mio ĩ cõmodo. nͨ ad nos usq
posse adhuc uenire dicat᷑.¬

Expanded text:
cordabo, in qua legitur, Quod tibi non cordabo, in qua legitur, Quod tibi non vis fieri, alij ne feceris. Itaque iam respondeamus petitiunculæ, qua epistolam conclusistis. Is, quem mitti vobis iubetis, mecum modo non est: sed cum Domino Antisiodorensi, & ita infirmus, vt sine nimio incommodo sui, nec ad nos vsque posse adhuc venire dicat
Abbreviated transcription (Latin):
facis o bone uir: Laudas
peccatore: miserũ beatifi¬
cas. Restat ut ores: ne inclu¬
car in errorẽ. Inclucor aũti si
tantis delectatus p̃coniis. ig¬
norare me ceꝑo. ꝓpemodũ id
mͥ ꝯtigerat. iusis literis b̾i¬
tudinis tue. or b̾atificatõis me¬
e. Qm beatus nẽ eemͥ si u̾bis
beari possem. Beatũ tñ medix¬
etim: s fauore tuo. ñ meis
laudib. Beatũ qd̃ diligor ate:
qd̃ diligo te. Qmꝙͣ ⁊ hanc mͥ
iunt buccis ad mittendam.
Miraris cur hocͦ Hempeñ
uideo in me unde tm̃ diligi
meruerĩ. p̃sertim a tanto. Scio
aũt qr plus iusto uelle diligi:
Quis m det tante humilita¬
tis in signe. tam imitari posse .
qͣm ãmirari : Quis mͥ tͥbuat
scã ⁊ desiderata p̾sentia tua
ñ dico semꝑ. ñ dico sepe. s
uel semel in anno frui ͨ Puto:
qr nulla uice reu̾terer uaeuꝰ.
tis exemplar: discipine sum¬
nus usq adhue. a xp̃o didi¬
cisse ine fateor. ñ in cassũ fi¬
ctum queror. oe si uerttatem
dicam. ueritatis tñ legi. ñ con¬

Expanded text:
facis, o bone vir? Laudas peccatorem, miserum beatificas. Restat vt ores ne inducar in errorem. Inducor autem, si tantis delectatus pręconiis, ignorare me cœpero. Propemodum id mihi contigerat, visis literis beatitudinis tuæ, & beatificationis meæ. Quam beatus nunc essem, si verbis beari possem! Beatum tamen me dixerim, sed fauore tuo, non meis laudibus. Beatum quod diligor a te, qiunt, buccis admittendam. Miraris cur hoc? Nempe non video in me unde tantum diligi meruerim, praesertim a tanto. Scio autem quia plus justo velle diligi, Quis mihi det tantae humilitatis insigne tam imitari posse, quam admirari? Quis mihi tribuat sancta et desiderata praesentia tua, non dico semper, non dico saepe, sed vel semel in anno frui? Puto quia nulla vice reverterer vacuus. tis exemplar, disciplinae sumnus usque adhuc a Christo didicisse me fateor, non incassuctum queror: etsi veritatem dicam, veritatis tamen legi non con
Abbreviated transcription (Latin):
illo. aucliam te ꝑ illum: oeq̃¬
dam q̃ secreca nota fieri uolo.
sapientie tue mandabo ꝑ ip̃m.
mine tuo. om̃ipotenti dño ser¬
possum p̾cib. qͣnta possum
deuotione cõmendo.

Expanded text:
llum: & quædam, quæ secreto nota fieri volo sapientiæ tuæ, mandabo per ipsum. mine tuo omnipotenti Domino serpossum viribus, quanta possum deuotione, commendo.
Abbreviated transcription (Latin):
ac splendide
monastici ordinis. ĩmoto
si d̾i dispositio ñ obstaret. si in
hoĩs potestate ẽe̾t uia eius. ma
in dissolubili adherere : qͣm uł
pͥncipari int̾ mortales alicubi
uł regnare. Quid enĩs Nonne
regnis oĩb t̾renis p̾ferri a me
deberet grata ñ solum homini¬
b. s ⁊ angelis ipĩs cohabita¬
tio tuas Conciuẽ te illorũ si
dixero. licet nondum spes in
rem tͣnsierit. ꝑ misccł̃is d̃i gra¬
tiam m̃dax non ero. Si plane
mͥ datum fuiss usq ad ultunũ
Quo enim currerẽ nͥ pt te. tͣcͣ¬
tus odore unguentoꝵ tuoꝵ a
tinã saltem freq̃nt̾ uideã mis
tiũ usq ad octauas dnĩ mec̃
mansurũ uisitet: in quo tui

Expanded text:
ac splendidae monastici Ordinis, imo tosi Dei dispositio non obstaret, si in hominis potestate esset vita ejus, malindissolubili adhaerere, quam vel principari inter movel regnare. Quid enim? nonne regnis omnibus terrenis praeferri a me deberet grata non solum hominibus, sed et angelis ipsis cohabitatio tua? Concivem te illorum si dixero, licet nondum spes in rem transierit, per misericordis Dei gratiam mendax non ero. Si plane mihi datum fuisset usque ad ultimum Quo enim currerem nisi post te, tractus odore unguentorum tuorutinam saltem frequenter videam missolaum usque ad Octavas Domini mecum mansurum visitet, in quo tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o studio. dignũ putẽ. Tam̃ qͥ¬
a meluis uidico mͥ. nr̃m culpa¬
ri ingeniolũ qm uoluntatẽ: ⁊
ꝑiclitari apud nos potiꝰ imꝑitiã.
qͣmͣ obedientiã: q̃ hoꝵ ⁊ quo uo¬
b̾ placet ut mittã. scripto nobis
ꝑ p̃sentẽ nunciũ significate. ut
quia mͦ penes me ñ sũt ab his
qui habent ea reqͥrã : ⁊ dirigam
quocũq mandaueritis. Q ut
sciatis quid petatis: scio me scͥp¬
sisse libellũ qui in scribit᷑ de hu¬
militate. ⁊ quatuor omelias ĩ
laudib uirginis matris. nã
hũc halet titulũ. sr̃ illũ udel
locũ euugłii apud lucã ũ dicit᷑.
Missus ẽ angls gabriel. Mec ñ ⁊
apologiam ad q̃ndã ꝯmicũ nr̃m:
ubi aliqua disserui de cluniacẽ¬
tib. ⁊ nr̃is. idest cist̾ciensib ob¬
seruantiis. S ⁊ paucas ad diu̾sos
epłãs dictaui. Aliq̃ frẽs ex his qͦ
me corã audire loqñtẽ. suo stiło
exceꝑunt ⁊ penes seretinent. Uti

Expanded text:
vestro studio dignum putem. Tamen quvestro studio dignum putem. Tamen quia melius judico mihi, nostrum culpari ingeniolum, quam voluntatem; et periclitari apud vos potius imperitiam, quam obedientiam: quae horum, et quo vobis placet ut mittam, scripto nobis per praesentem nuntium significate; ut quae modo penes me non sunt, ab his qui habent ea requiram, et dirigam quocunque mandaveritis. Et ut sciatis quid petatis, scio me scripsisse libellum, qui inscribitur, De humilitate; et quatuor homilias in Laudibus Virginis Matris nam hunc habet titulum, super illum videlicet locum Evangelii apud Lucam, ubi dicitur, Missus est angelus Gabriel ; necnon et Apologiam ad quemdam amicum nostrum, ubi aliqua disserui de Cluniacensibus, et nostris, id est Cisterciensibus, observantiis. Sed et paucas ad diversos epistolas dictavi. Aliqui fratres ex his qui me coram audiere loquentem, suo stilo exceperunt, et penes s
Abbreviated transcription (Latin):
piens qui cũ apło dicit. Parro aũ
nequis me existimet supra id qd̃
uidet in me. aut audit aliqͥd ex me.
Hec interĩ uob̾ nimis festine et ab
hoc nimis festine exaraui potius
qm dictaui : ac fortassis loquatiꝰ
qͣm debui: s om̃ino ueratiꝰ ñ po¬
tui ꝓ ut sapu. s ut inde sumat
epła finem un de sũpsit exordiũ:
nolo uos de me incerte fame nimi
credulũ ẽẽ: q̃ ut optime nostis. sepe
in sola sua solet utrobiq falli sen¬
tentia:. ⁊ de laude uidelicet et deui¬
tuꝑatione. ꝓbate si placet ⁊ estima¬
stus. ⁊ eo sit amplius amico gͣtus.
quo pro meritis moderatꝰ. ut cum
laus degͣuitate iuiditii. ñ dem̃da¬
tio ꝓcesserit uulgi. ⁊ si minꝰ hono¬
ris. minꝰ quoq conferat ⁊oneris.
ꝓ ur̃a uice u̾samini. Hoc ut sem¬
ꝑ de uob̾ uere dicat᷑. semꝑ in uo¬
bis uere inueniat᷑. librũ quẽ q̃¬
sistis ad tnscribendũ. habetis.
Opuscula nr̃a q̃ reqͥritis: ⁊ pau¬
ca sũt. ⁊ nichil ẽ in eis om̃ino. qd

Expanded text:
arco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . 4. Haec interim vobis nimis festine, et ob hoc minus festive exaravi potius quam dictavi, ac fortassis loquacius quam debui, sed omnino veracius non potui, prout sapui. Sed ut inde sumat epistola finem, unde sumpsit exordium, nolo vos de me incertae famae nimis credulum esse: quae, ut optime nostis. saepe in sua solet utrobique falli sententia; et de laude videlicet, et de vituperatione. Probate, si placet, et aestimajustus, et eo sit amplius amico gratus, quo pro meritis moderatus: ut cum laus de gravitate judicii, non mendacio processerit vulgi, et si minus honoris, minus quoque conferat et oneris. pro vestra vice versamini. Hoc ut semper de vobis vere dicatur, semper in vobis vere inveniatur. 5. Librum quem quaesistis ad transcribendum, habetis. Opuscula nostra quae requiritis, et pauca sunt, et nihil est in eis omnino quod
Abbreviated transcription (Latin):
E quidẽ homo o ds̃: nͥ qued ĩno¬
tiusti ei. Itaq si noticia dĩ. causa
ẽ ut ħo aliq̾d sit ignorantia fa
inquid ur̃a abscondita est cũ
xp̃o in deo. quia nͦ dum possumꝰ
contẽplari ꝑspetiem uł plene am¬
plecti ꝑ amorẽ. dedit interu no¬
ꝑ q̃ utiq duo ad ẽẽ deñ ẽẽ scło re¬

Expanded text:
quid est homo, o Deus, nisi quod innotuisti ei? Itaque si notitia Dei causa est ut homo aliquid sit, ignorantia facinquit, vestra abscondita est cum Christo in Deo , quia necdum possumus contemplari per speciem, vel plene amplecti per amorem, dedit interim noper quae utique duo ad esse de
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ꝓ ut ẽ. Nam expectatio creat᷑e:
reuelationẽ filioꝵ di expectat. Ua-¬
nitati enĩ creatura subiecta ẽ. ñ
uolens. De qua unu̾sali uanita¬
te in ẽ ⁊ nob̾ ⁊ uelle laudari. cũ simꝰ
uituꝑabiles et nolle laudare qͦs
scimꝰ ẽẽ laudabiles. S ⁊ hoc uanũ
est: qd̾ nr̃a plerũꝙ ignorancia ⁊ ta¬

Expanded text:
Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Vanitati enim creatura subjecta est non volens . De qua universali vanitate inest nobis et velle laudari, cum simus vituperabiles; et nolle laudare quos scimus esse laudabiles. Sed et hoc vanum est, quod nostra plerumque ignorantia et ta
Abbreviated transcription (Latin):
rũ est ut digne mͥ uidear
recõpensasse dimidiũ beni uel¬
uolentie qͣm erga nr̃am humi¬
litatẽ habere uõs auit̃. Gaudeo
quidẽ de gr̃a: s tẽꝑat fateor pro
tanto fauore leticiã. qd eundem
m̃ fauorẽ ñ opus. s opinio acqͥsi¬
erit. Pudet nimirũ grandit̾ ex¬
ultare: cũ sentio in me uenera¬
ri uł diligi. ñ qͥdem qd̾ sum. s
q̃d̃ putoe Neq enĩ ego tũc dili¬
gor. qñ sic diligor: s nescio qͥd
in me ꝓ me q̃d̾ ñ sũ ego. Immo
ut uerus loquar. ñ nescio: nã
certissime scio qd nicħ. Nichil
enĩ ꝓculdubio ẽ: qͥcquid puta¬
uł amans nichil ẽ. s qd̾ amat᷑.
Mirandũ. s magis dolendũ.
qͣm mirandũ. qd̾ id qd̾ nichil
est amari potest. Hinc plane sen¬
timꝰ. unde quo uenimꝰ : quid ꝑ¬
didimꝰ. quid inuenimꝰ. Adhe¬
rendo ei qui semꝑ ⁊ beate est:
mus. Adħ̾endo aũt dixeri. ñ so¬
lum ꝑ cognitionẽ. s ꝑ amorẽ.
Nain quidam ex filiis adam.
cũ cognonissent clm. ñ sicut dm̃

Expanded text:
digne mihi videar recompensasse vel dimidium benevolentiae, quam erga nostram humilitatem habere vos aiunt. Gaudeo quidem de gratia: sed temperat, fateor, pro tanto favore laetitiam, quod eumdem mihi favorem non opus, sed opinio acquisierit. Pudet nimirum granditer exsultare, cum sentio in me 36 venerari vel diligi, non quidem quod sum, sed quod putor. Neque enim ego tunc diligor, quando sic diligor: sed nescio quid in me pro me, quod non sum ego. Imo ut verius loquar, non nescio: nam certissime scio quod nihil. Nihil enim procul dubio est, quidquid putavel amans nihil est, sed quod amatur. Mirandum, sed magis dolendum quam mirandum, quod id quod nihil est, amari potest. Hinc plane sentimus unde, quo venimus; quid perdidimus, quid invenimus. Adhaerendo ei qui semper et beate est, mus. Adhaerendo autem dixerim, non solum per cognitionem, sed per amorem. Nam quidam ex filiis Adam cum cognovissent Deum, non sicut Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ bonoꝵ reuencia. m̃ ꝓpositũ est
nequaꝙꝵ eg̃di de monasterio. ñ cer¬
tis ex causis: Quarũ utiq nulla
mͦ se obtulit. ut licite possem ur̃e
in hoc ĩmo ⁊ nr̃e satis face̾ uolun¬
tati. Uetũuos qͥd facitis de eo qd̾ iã
cimꝰ. ideoq nichil ꝑauimꝰ. Ego enĩ
nescio me qͥppiam quandoq secip¬
titasse de moralib. qd̾ ur̃e excel¬
lentie studio dignũ putẽ. Aliq̃
frẽs ñ nulla ex his q̃ me coram
audiere loq̃ntẽ: stilo suo exceꝑe.
Quoꝵ unus uob̾ p̃sto ẽ p̃centor
nideł trecensis. ⁊ archidiaconꝰ.
sebumꝰ. ⁊ facile potestis habere
se qua placent q̃ ab illo excepta
sũt. Tam̃ si cure uob̾ aut curis
qstidoq ur̃is uacuũ fuerit ⁊ ita
dignũ iudicatis. dignitatis iu
quid in manib inuentũ. aut
nr̃o posse adhuc elaborari studio
uisum fuerit qd̃ forte delectet:
ur̃e om̃ino ꝓ uirib ñ deero uo¬
luntati. Diligimꝰ enĩ bonam fa

Expanded text:
entia, mihi propositum est nequaquam egredi de monasterio, nisi certis ex causis, quarum utique nulla modo se obtulit, ut licite possem vestrae in hoc, imo et nostrae satisfacere voluntati. Verum vos quid facitis de eo quod jamcimus; ideoque nihil paravimus. Ego enim nescio me quidpiam quandoque scriptitasse de moralibus, quod vestrae Excellentiae studio dignum putem. Aliqui fratres nonnulla ex his quae me coram audiere loquentem, stilo suo excepere. Quorum unus vobis praesto est, praecentor videlicet Trecensis et archidiaconus Gebuinus; et facile potestis hant, quae ab illo accepta sunt. Tamen si curae vobis, aut curis quandoque vestris vacuum fuerit, et ita dignum judicatis, dignitatis vidquid in manibus inventum, aut nostro posse adhuc elaborari studio visum fuerit quod forte delectet, vestrae omnino pro viribus non deero voluntati. Diligimus enim bonam fa
Abbreviated transcription (Latin):
in sipiens cor eoꝵ: quia cũ iu̾ta¬
tẽ cognoscerẽt ⁊ contẽpnerent:
uire receꝑunt in peña. ut hec nͨ¬
cognoscerẽt. Heu sic adhendo ue¬
ritati ꝑcognitionẽ s ab illa de¬
fluendo ꝑ amorẽ. amando ꝑ illa
scił uanitatẽ: ħo uanitati simi¬
lis fẽs ẽ. Qł qͥd uaniꝰ: qͣm dilig̾e̾¬

Expanded text:
eorum: quia cum veritatem cognoscerent et contemnerent, jure receperunt in poenam ut nec cognoscerent. Heu! sic adhaerendo veritati per cognitionem, sed ab illa defluendo per amorem, amando pro illa scilicet vanitatem, homo vanitati similis factus est. Et quid vanius quam dilige
Abbreviated transcription (Latin):
ussimos oppugnatores. E ꝓpha
subsannans. respondet. Ibi tre¬
pĩdauer̃t timore: uͥ ñ erat tumor.
comes obsecrat. ⁊ humiliat᷑.
honorare ꝑatꝰ ut regem serui¬
re ⁊ obsequi canquã dño suo.
obnixe ꝓ pace supplicãs. ⁊ bo¬
nã regis quod in se ẽ s ꝯfilia¬
re satagens uoluntatẽ: Etto
qd̾ ñ sit i fa̾ s magis comes
regi mala oĩa moliat᷑: ĩne
ad id qd̾ statutũ fuisse scitis.
fuerat recurrendũ ͤ Sic enĩ
int̾ se pepiger̃t. ut siqͣ deꝯ
uentõib illis ꝯtrou̾siã aut
dissentio nascẽturr. nich̾ ma¬
li sͥ inuicem facerẽt aut q̃¬
rerẽt. donec corã nobis tͥb
tilata res ẽẽt. atq discussa:
qui ⁊ tẽ mediatores fumꝰ.
idmͦ oĩmodis comes flagitat:
s rex abnuit. Deniq esto. qd̾
oĩno maie meruit comes: s
eccli̾a di quid meruit: Quid
inqm meruit ñ iam sola bi¬
tiuicẽsis ecclia. s ⁊ cathalau

Expanded text:
ssimos oppugnatores. » Et propheta subsannans respondet: Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor .comes obsecrat et humiliatur, honorare paratus ut regem, servire et obsequi tanquam domino suo, obnixe pro pace supplicans, et bonam Regis quod in se est sibi conciliare satagens voluntatem? Esto quod non sit ita, sed magis Comes Regi mala omnia moliatur: nonne ad id quod statutum fuisse scitis, fuerat recurrendum? Sic enim inter se pepigerunt ut, si qua de conventionibus illis controversia aut dissensio nasceretur, nihil mali sibi invicem facerent aut quaererent, donec coram nobis tributilata res esset atque discussa, qui et tunc mediatores fuimusid modo omnimodis Comes flagitat: sed Rex abnuit. 5. Denique esto quod omnino male meruit Comes: sed Ecclesia Dei quid meruit? Quid, inquam, meruit, non jam sola Bituricensis Ecclesia, sed et Catalau
Abbreviated transcription (Latin):
quo iure p̾fumit. ut eccłar̃
possessiones ⁊ t̾ras deuafret.
ut xͥ ouib pastores p̾fici ñ ꝑ¬
mittat: ut is quidem electoꝵ
hactenꝰ in auditũ est dilatio¬
nẽ elestionis indicat. doñ u¬
niu̾sa ꝯsũpserit. donec diripu¬
erit pauꝑm facultates. donec
penitus desolet᷑ t̾ra: Anuos ei
ꝯsulitis talia: Mirũ ualde si
rũ magis ⁊ malũ. si ur̃o ꝯsilo
fiunt. E enĩ ꝯsulere talia ma¬
nifeste scisma fab̾care est. d̾o
resistere. eccliam anellare: ⁊
nouam in seruitutẽ eccłiasti¬
cã recligere libertatẽ. Siquis
d̾i fidel siqͥs eccłie filius ẽ: ꝓ¬
fcõ stabit. ⁊ opponet se que ad
poti̾t murũ ꝓ domo dĩ. Nã
⁊ uos ip̃i si p̾acẽ desideratis
eccłie sicut oportet filios pa¬
cis: quomͦ ñ dicã tͣctatis ea.
s uł int̾ estis ꝯsiliis tã ma¬
lignis: Quicq̃d mali fecerit:
merito ñ regi iuueni. s con¬
sils ariis senib ĩputat᷑.¬

Expanded text:
ure praesumit ut Ecclesiarum possessiones et terras devastet, ut Christi ovibus pastores praefici non permittat: ut his quidem electorum hactenus inauditum est, dilationem electionis indicat, donec universa consumpserit, donec diripuerit pauperum facultates, donec penitus desoletur terra? An vos ei consulitis talia? Mirum valde, simirum magis et malum, si vestro consilio fiunt. Etenim consulere talia, manifeste schisma fabricare est, Deo resistere, Ecclesiam ancillare, et novam in servitutem ecclesiasticam redigere libertatem. Si quis Dei fidelis, si quis Ecclesiae filius est, profecto stabit et opponet se, quoad poterit, murum pro domo Dei. Nam et vos ipsi, si pacem desideratis Ecclesiae, sicut oportet filios pacis, quomodo non dicam tractatis ea, sed vel interestis consiliis tam malignis? Quidquid enim mali fecerit, merito non Regi juveni, sed consiliariis senibus imputat
Abbreviated transcription (Latin):
regi arguens eũ sr̃.xxi.
malis q̃ fiunt in regno
eius: ipsiꝰ sic̃ dicit᷑ assensu.
Ce qd̃ rescripsit: dignũ duxi
uobis qui de ꝯsisio eius estis
in sinuandũ. Mixor enĩ si ita
credit ut loquit᷑. ⁊ si ñ credit
seitis. q̃ ad pacẽ reformandam
fcã fuerũt. ista ꝑsuõd̾e conat᷑.
Ait enĩ sicut potestis uidere
in littis eus: cũ male seruata
ex ꝑte comitis ꝑacta conaret᷑
ostende̾. Adhuc suspensi manẽt
stici absoluto int̾dicti ad co¬
mitẽ theobaldũ ꝑtineat: aut
hoc ip̃e aliquo modo pepige¬
rit se factm. Illusus ẽ ait co¬
mes radulsus: ⁊ itm̃ religatꝰ
est. Q hoc quid ad comit̾ẽ the¬
obaldũ: Nonne quieqͥd dehac
re ꝓmisit fideliter elaborauit.
ce efficacit̾ ad impleuit. Ille
uͦ dep̾hensus ẽ in astuita sua:
⁊ cecidit in foueam qͣm fecit.

Expanded text:
Regi, arguens eum super malis quae fiunt in regno ejus, ipsius, sicut dicitur, assensu: et quod rescripsit, dignum duxi vobis, qui de consilio ejus estis, insinuandum. Miror enim si ita credit ut loquitur, et, si non credit, scitis quae ad pacem reformandam facta fuerunt, ista persuadere conatur. Ait enim, sicut potestis videre in litteris ejus, cum male servata in parte Comitis pacta conaretur ostendere: « Adhuc suspensi manent stici absolutio interdicti ad comitem Theobaldum pertineat, aut hoc ipse aliquo modo pepigerit se facturum. « Illusus est, » ait, « comes Radulfus, et iterum relegatus est. » Et hoc quid ad comitem Theobaldum? Nonne quidquid de hac re promisit, fideliter elaboravit, et efficaciter adimplevit? Ille vero deprehensus est in astutia sua, et cecidit in foveam quam fec
Abbreviated transcription (Latin):
c ocło rem ut est ꝯsidetaret:
magna potius pax regni. mag¬
nũq robur. ⁊ magna poss pu¬
tari securitas: Illud aũt mi¬
ror. quomͦ rex dice̾ ñ timuecio
cognosce̾ se qr nouerĩ ego co¬
mitẽ theobaldũ in ꝑtem suã
contͣ regem comite radulfũ.
tͣhere atcẽptasse. Nam ⁊ uiua
uoce nuntio nr̃o plus dixit ꝙͣ
scripserit: qr mandauim fepiꝰ
dicto radulfo. maximã ꝑtem
p̾catoꝵ eius me susciꝑe. si
uellet comiti theobaldo adhe¬
rere. Si natꝰ est homo ille ꝑ
quẽ ista mandaui̾m ueniat¬
⁊ arguat me palam. Si serip¬
si licetas. ꝓferant᷑ in mediũ.
Uiderit ip̃e cui crediderit: certꝰ
ego sum. quia nunqͣm noue¬
rim. q̃d imponit. Idem arbi¬
tror ⁊ de comite cheobasdo. qr
⁊ip̃e oĩmodis diffitet᷑ uide¬
de suspitione comes cheobal¬
dꝰ arguit᷑ ab eo. qui manife¬
ste contͣ pacitones suas ipm̃
S atgcͣit comitẽ radulfũ. ꝯ¬
tra dĩ p̾cepta. ꝯͣ sententiã sũ¬

Expanded text:
ci oculo rem, ut est, consideraret, ci oculo rem, ut est, consideraret, magna potius pax regni, magnumque robur, et magna posset putari securitas? 3. Illud autem miror, quomodo Rex dicere non timuerit, cognoscere se quia noverim ego, comitem Theobaldum in partem suam, contra Regem, comitem Radulfum trahere attentasse. Nam et viva voce nuntio nostro plus dixit quam scripserit, quod mandaverim saepius dicto Radulfo maximam partem peccatorum ejus me suscipere, si vellet comiti Theobaldo adhaerere. Si natus est homo ille per quem ista mandaverim, veniat et arguat me palam: si scripsi litteras, proferantur in medium. Viderit ipse cui crediderit: certus ego sum quia nunquam noverim quod imponit. Idem arbitror et de comite Theobaldo, quia et ipse omnimodis diffitetur. Videde suspicione comes Theobaldus arguitur ab eo qui manifeste contra pactiones suas ipsum sibi attraxit comitem Radulfum, contra Dei praecepta, contra sententiam sum
Abbreviated transcription (Latin):
labia ur̃a: An ꝓpt̾ hoc decure
incandesce̾ irã regis. contͣ dm̃
ce eccłiam eius : contra seipm̃
ce regnũ suũ: Ita ne ꝓpt̾ hoc
debuit obliuisci honoris sui.
ut ad debellandũ hominẽsu¬
ũ. que ñ dico diffidauerat sed
nͨ sũmonuerat uł posuerat
ad rationẽ mittẽt frẽm suũ.
id q ꝑ cathalaunũ. de qua po¬
tissimũ ciuitate scitis quid rex
cũ comite cheobaldo pepige¬
rit: S rex adhuc aliud addit.
quod inatͥmoniis sͥ moliat᷑
ꝯuinge̾ contͣ eius fidelitatẽ co¬
mitẽ flandrensem ⁊ suessionẽ¬
sẽ. Et de fidelatate quidẽ suspi¬
tio ẽ: ñ certitudo. Porro ĩanes
suspitiones. certis pastionib
p̃iudicare. quale sit uos ui¬
deritis. Qmꝙͣ id oĩno credẽ¬
dum ñ fuerit. de tali iuro.
Nunquid enĩ hostes st̃ regis
quib alligat᷑ comes : ⁊ ñ ma¬
gis homines eius. ut eius a¬
mici: Nonne ꝯsangͥneus regis
⁊ sic̃ fatet᷑ baculus regni. co
micis. suoꝵ matͥmoniis copu¬
latur:: Nonne siqius simpli¬

Expanded text:
ecuit incandescere iram Regis contra Deum et Ecclesiam ejus, contra se ipsum et regnum suum? Itane propter hoc debuit oblivisci honoris sui, ut, ad debellandum hominem suum, quem non dico diffidaverat, sed nec submonuerat vel posuerat ad rationem, mitteret fratrem suum, idque per Catalaunum 206, de qua potissimum civitate scitis quid Rex cum comite Theobaldo pepigerit? 2. Sed Rex adhuc aliud addit, quod matrimoniis sibi moliatur conjungere, contra ejus fidelitatem, comitem Flandrensem et Suessionensem. Et de fidelitate quidem suspicio est, non certitudo. Porro inanes suspiciones certis pactionibus praejudicare quale sit, vos videritis. Quanquam id omnino credendum non fuerit de tali viro. Numquid enim hostes sunt Regis, quibus alligatur Comes, et non magis homines ejus et ejus amici? Nonne consanguineus Regis, et, sicut fatetur, baculus regni comemicis, suorum matrimoniis copulatur? Nonne si quis simpli