comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coeperunt. quaeres in consuetudine uecustatis deducta
arbitratur rationis sibi ueritatem posse defendi
cum ueritatis ratio non ex consuecudine atque ex uetus tate
sed ex dõ sit quia non uetus tate ds̃ probatur. sed aeter¬
nitate : quam obrem fides nonceptares. sed sine in itio
est Indm̃ enim credere. nostrum incipere est. Nam quod
creditur aecernum est.
ETPOST PAUCA
Quod colunt pagani. postdm̃ est opus postopificemest
pagani colunt opera nos opificem. illi creaturam noscre¬
atorem. factus homo coepit uenerarisuum conditorem
quia & dignum est & causa hoc exegit
HIERE MIAS PROPHETA.
Postbaalim inquit abierunt. quos didicerunt a patribus
suisUNDE HIERONIMUS.¬
Ergo nec parentum nec maiorum error sequendus est
sed auctoritas scripturarum & dĩ docentis imperium
Uidentur autem sibi purgatioris essereligionis quidi
cunt nec simulacrum nec daemonium colo. sed effigiem

Expanded text:
coeperunt. Quae res in consuetudine vetustatis deducta coeperunt. Quae res in consuetudine vetustatis deducta arbitratur rationis sibi veritatem posse defendi, cum veritatis ratio non ex consuetudine atque ex vetustate, sed ex Deo sit, quia non vetustate Deus probatur, sed aeternitate: quamobrem fides non coepta res, sed sine initio est. In Deum enim credere nostrum incipere est: nam quod creditur aeternum est. » --Et post pauca: « Quod colunt pagani post Deum est, opus post opificem est; pagani colunt opera, nos opificem, illi creaturam, nos creatorem. Factus homo coepit venerari suum conditorem, quia et dignum est, et causa hoc exegit. » Jeremias propheta: Post Baalim, inquit, abierunt, quos didicerunt a patribus suis. Unde Hieronym« Ergo nec parentum, nec majorum error sequendus est, sed auctoritas Scripturarum, et Dei docentis imperium.almum CXIII: « Videntur autem sibi purgatioris esse religionis, qui cunt, nec simulacrum, nec daemonium colo, sed effigiem
Abbreviated transcription (Latin):
sed quo subgentilitatis errore honor ei sdõ debitus de¬
ferretur. quod & depetro legimus. qui cornelium se
adorare cupientem manu subleuauit & dixit. surge
nam & ego homosum
Pro inde sicut impia superbia siue hominum siue daemo¬
num sibihos diuinos honores exhiberi uel iubet uel
cupit . itapia humilitas uel hominum uel angelorum
scõrum haec sibi oblata recusauit. &cuid eberentur osten¬
dit IN LIBRO XVIIII. DECIŨ DĨ DICIT AUGUST̃.
Sedds̃ ille quem coluerunt sapientes hebracorum &iam
cal estibus sc̃ĩs angelis et uirtutibus dĩ quos beatissimos
tam quam ciues in hac nr̃a pere grinatione mortali uene¬
ramur & amamus sacrificari uetat & coli intonans in
STITIONE IMACINP VIN DI CAREUOLUNT CONSVE¬
TUDINẼ SEQUIEUPIUNT POTIUS QUÃUERITA
TIS AUCTORITATEM
In ratio nabile in quit uulgus aut apparentes umbras aut
daemonia aut simulacra mortuorum ut deos colere

Expanded text:
sed quod sub gentilitatis errore honor eis Deo debitus desed quod sub gentilitatis errore honor eis Deo debitus deferretur, quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupientem, manu sublevavit et dixit: Surge, nam et ego homo sumProinde sicut impia superbia sive hominum sive daemonum, sibi hos divinos honores exhiberi vel jubet vel cupit, ita pia humilitas vel hominum vel angelorum sanctorum, haec sibi oblata recusavit, et cui deberentur ostendit. » In libro XIX de Civitate Dei dicit Augustinus: « Sed Deus ille quem coluerunt sapientes Hebraeorum, et jam coelestibus sanctis angelis et virtutibus Dei, quos beatissimos tanquam cives in hac nostra peregrinatione mortali veneramur et amamus, sacrificari vetat et coli, intonans in rstitionem imaginum vindicare volunt, consuetudinem sequi cupiunt potius quam veritatis auctoritatem.amenti: « Irrationabile, inquit, vulgus, aut apparentes umbras, aut daemonia, aut simulacra mortuorum, ut deos colere
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ pro inmundis habent . & etiam uasa quae in eadem
domoruerint pollui suspicantur. sequentes occidentem
litteram & non spm̃ uiuificantem. Nofautem nondico
marerrum reliquias. sed nesolem quidem & lunam. non
angelos non archangelos. non seraphim non cherubim
&omne nomen quod nominatur & in prȩsenti sacculo &
in futuro. colimus & adoramus ne seruia mus creaturae
potius quam creatori qui estbened ictus insaecula
honoramus autem reliquias martrrum. ut eiuscuius¬
sunt martrres adoremus. honoramus seruos. ut honor
seruorũ redundet addñm quiait. quiuos suscipit mesuscipit
ITE IP SEAD UERSUS UICILANTI UM
Quis enim o insanum caput aliquando marerres adora¬
uit: quis hominem putauit dm̃ nonne paulus & bar¬
nabascum licaonibus iuppiter & mercurius putarentur
& eis uellent hostias immolare. sciderunt uestimenta
sua & sehomines essed ixerunt. non quo melio res non
essent olim mortuis hominibus ioue atque mercurio¬

Expanded text:
tuorum pro inmundis habent et etiam uasa, quae in eadem tuorum pro inmundis habent et etiam uasa, quae in eadem domo fuerint, pollui suspicantur sequentes occidentem litteram et non spiritum uiuificantem. nos autem non dico martyrum reliquias, sed ne solem quidem et lunam, non angelos, non archangelos, non seraphim, non cherubim et omne nomen, quod nominatur et in praesenti saeculo et in futuro, colimus et adoramus, ne seruiamus creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. honoramus autem reliquias martyrum, ut eum, cusunt martyres, adoremus, honoramus seruos, ut honor seruorum --Idem ipse adversus Vigilantium. « Quis enim, o insanum caput, aliquando martyres adoravit? Quis hominem putavit Deum? nonne Paulus et Barnabas, cum Lycaonibus Jupiter et Mercurius putarentur, et eis vellent hostias immolare , sciderunt vestimenta sua, et se homines esse dixerunt, non quo meliores non essent olim mortuis hominibus Jove atque Mercurio
Abbreviated transcription (Latin):
uero de illorum uictoriis gratiasagamus . & nos adimi¬
tationem talium coronarum atq palmarum eo demin¬
uocato in auxilium ex illorum memoriae renouationead¬
hortemur quaecum que igitur adhibentur religiosorũ
obsequia in marti rum locis ornamenta sunt memoriarũ
non sacra uel sacrificia mortuorum tam quam deorum
Acceptis primum lit teristuis. non respondere superbia eest
respondere temeritatis. dehis enim rebus interrogas
quae & proferre & audire sacrilegium est . Aisuigilan¬
tium. qui RΑΤΑΑΝΤΙΦΡΛCIN hocuocatur nomine
nam dormitantius rectius diceretur : Osfȩcidum rur¬
sus aperire & putorem spurcissimum contrascõrum
martrrum proferre reliquias. & nos qui eas suscepimus
appellare cinerarios & ido latras qui mortuorum ho¬
minum ossaueneramur Oinfelicem hominem & omni
la crimarum fonte plangendum. qui haec dicens non se
intellegit esse samaritam & iudaeum quicorpora mor¬

Expanded text:
uero de illorum uictoriis gratias agamus et nos ad imiuero de illorum uictoriis gratias agamus et nos ad imitationem talium coronarum adque palmarum eodem inuocato in auxilium ex illorum memoriae renouatione adhortemur? Quaecumqobsequia in martyrum locis, ornamenta sunt memoriarum, non sacra vel sacrificia mortuorum tanquam deorum. » byterum: « Acceptis primum litteris tuis, non respondere superbiae est, respquae et proferre et audire sacrilegium est. ais Uigilantium, qui κατὰ ἀντίφρασιν hoc uocatur nomine — nam Dormitantius rectius diceretur — os fetidum rursus aperire et putorem spurcissimum contra sanctorum martyrum proferre reliquias et nos, qui eas suscipimus, appellare cinerarios ex idolatras, qui mortuorum hominum ossa ueneremur. o infelicem hominem et omni lacrimarum fonte plangendum, qui haec dicens non se intellegit esse Samaritam et Iudaeum, qui corpora mor
Abbreviated transcription (Latin):
quarehonoramus eos caritate non seruitute. nec eis tem¬
pla constituimus. nolunt enimse sichonorarianobis
quianos ipsos cum boni sumus templa sum midĩ
esse nouerunt
ITEMIBSE IN LIBRO .UIII. DE CIUITATEDI
Ane nec mar trribus templa sacerdotia sacra & sa¬
crificia constituimus. qm̃ non ipsi sed ds eorum nobis est
ds honoramus sane memorias eorum tam quam scõrum
hominum dĩ: quiusque ad mortem corporum suorum
pro ueritate certarunt. ut in notesceret uera religio
falsis fictisq conuictis. quod etiam siqua antea
sentiebant timendo reprimebant . quis autem audiuit
aliquando fidelium stantem sacerdotem ad altare &iã
superscm corpus martrris addĩ honorem cultumq¬
constructum dicere in precibus. offerotibi sacrificium
petre uel paule uel crpriane . cum apud eorum memorias
offeraturdõ quieos & homines & martrres fecit. & sc̃ĩs
suis angelis cȩlesti honore sociauit : ut ea colebritate & dõ

Expanded text:
Quare honoramus eos charitate, non servitute, nec eis temQuare honoramus eos charitate, non servitute, nec eis templa constituimus: nolent enim sic honorari a nobis, quia nos ipsos, cum boni sumus, templa summi Dei esse noverunt. » Item ipse in libro VIII de Civitate Dei: « Sane nec martyribus templa, sacerdotia, sacra et sacrificia constituimus, quoniam non ipsi, sed Deus eorum nobis est Deus; honoramus sane memorias eorum tanquam sanctorum hominum Dei, qui usque ad mortem corporum suorum pro veritate certarunt, ut innofalsis fictisque conuictis; quod etiam si qui antea sentiebant, timendo reprimebant. Quis autem audiuit aliquando fidelium stantem sacerdotem ad altare, etiam super sanctum corpus martyris ad Dei honorem cultumqconstructum, dicere in precibus: Offero tibi sacrificium Petre uel Paule uel Cypriane, cum aput eorum memorias offeratur Deo, qui eos et homines et martyres fecit et sanctis suis angelis caelesti honore sociauit, ut ea celebritate et Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Homo autem quilibet alius quam quam sapientissimus &
perfectissimus. uel prorsus quaelibet anima rationis compos
at queb eatis sima amanda tantum modo et imitan da est
eiq promerito atque ordine quodei congruit defe ren¬
dum Nam dñm dm̃ tuum adorabis & illisoli seruies
ORIGENIS IN EPISTOLA ADROMANOS
cumpossent homines dm̃agnoscere ab eiuscultu declinan¬
tes adimagines hominum adorandas. & anim alium de¬
uerterunt: ut enimbreuiter & omni inunum collecta defi¬
nitionedicamus adorarealium : praeter patrem & filium
Nonsit ergo nobis religio cultus corporum aeheriorum
atque caclestium. sed eius cuius contemplatione beati sunt
neque enim & nos uidendo angelum beatisumus. sed uiden¬
do ueritatem qua & iam ipsos diligimus angelos. Nec
in uidemus quod ea paratiores & nullis molestiis interpe¬
dientibus perfruuntur. sed magis eos diligimus qm̃ et
nos tale aliquid sperare a communi dño iusssumus

Expanded text:
Homo autem quilibet alius quanquam sapientissimus et Homo autem quilibet alius quanquam sapientissimus et perfectissimus, vel prorsus quaelibet anima rationis compos atque beatissima est amanda tantummodo atque imitanda est, eique pro merito atque ordine quod ei congruit deferendum. Nam Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. » Origenes in Epistola ad Romanos: « Cum possent homines Deum agnoscere ab ejus cultu declinantes ad imagines hominum adorandas et animalium, deverterunt. Ut enim breviter et omni in unum collecta definitione dicamus, adorare alium praeter Patrem et FiliumNon sit ergo nobis religio cultus corporum aetheriorum atque coelestium, sed ejus, cujus contemplatione beati sunt. Neque enim et nos videndo angelum beati sumus, sed videndo veritatem, qua etiam ipsos diligimus angelos, nec invidemus, quod ea paratiores, et nullis molestiis interpedientibus perfruuntur, sed magis eos diligemus, quoniam et nos tale aliquid sperare a communi Domino jussi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nos autem martrribus nr̃is nontempla sicut diis. sed me¬
morias sicut hominibus mortuis quorum apud dm̃ uiuunt
sp̃s fabricamus nec ibi erigimus altaria in quibus sacri¬
ficemus martrribus. sedunidõ & martrrum & nostro
ad quod sacrificium sicut homines dĩ quimundum in
eius confessione uicerunt. suo loco uice & ordine nomi¬
nantur . N onta menas acerdote quisacrificat inuocantur.
dõ quippe non ipsis sacrificat quam uis in memoria sa¬
crificet eorum quia dĩ sacerdos est non illorum. ipsum
uero sacrificium corpus est xp̃i quodnon offertur
ipsis quia hoc sunt & ipsi
IT AUGIN SERMONE EUAN GELICO DEPOTESTATT
QUADEDIT DAEMONIBUS UTABIRENT
IN PORCOS
Noli in clinari angelis ut eis sacrificandum putes. nec bo¬
nis &scis noluntenim. quando facis nonte diligunt
diligunt autem sicum eis adores quemadorant
ITE IDEM IN LBRO DE QUANTITATE ANIMAE

Expanded text:
Nos autem martyribus nostris non templa sicut diis, sed meNos autem martyribus nostris non templa sicut diis, sed memorias sicut hominibus mortuis, quorum apud Deum vivum species fabricamus; nec ibi erigimus altaria, in quibus sacrificemus martyribus, sed uni Deo, et martyrum et nostro, ad quod sacrificium sicut homines Dei, qui mundum in ejus confessione vicerunt, suo loco, vice et ordine nominantur. Non tamen a sacerdote, qui sacrificat, invocantur, Deo quippe non ipsis sacrificat, quamvis in memoria sacrificet corum, quia Dei sacerdos est, et non illorum; ipsum vero sacrificium corpus est Christi, quod non offertur ipsis, quia hoc sunt et us in sermone evangelico de potestate quam dedit daemonibus ut abirent in porcos: « Noli inclinari angelis, ut eis sacrificandum putes, nec bonis et sanctis: nolunt enim, quando facis, non te diligunt; diligunt autem, si cum eis adores quem adorant. » Item idem in libro de Quantitate animae: «
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s quos diligunt rapere & in flammare student. ipsum illis
adnuntiant nonse qm̃angelisunt & quia milites sunt non
norunt gloriam quaerere . nisi imperatoris sui
ITEM POSTPAU CA
Nemodicat. timeo neiras caturmihi angelus sinon illũ
colo prodõ meo : Tunctibi irascitur quando ipsum cole¬
re uolueris. bonus est enim & dm̃amat. quomo do
daemones irascuntur sin on colantur. sic angeli indig¬
nantur sipro dõcolantur¬
Nonita que debemus metuere nein mortales & beatos
unidõ subditos. non eis sacrificando offendam us
quod enim non nisi uni uero dõ deberisciunt. cui & ipsiad¬
hȩrendo beatisunt. procul dubio neque per ullam signi¬
ficantem figuram neque peripsam rem quae sacramentis
significatur sibi ex hiberi uolunt. daemonumest haec
arrogantia superborum atque miserorum a quibus
longe diuersa est pietas sub ditorum dõ
ITEM IDEM IN EODEM

Expanded text:
omnes quos diligunt rapere et inflammare student, ipsum illis omnes quos diligunt rapere et inflammare student, ipsum illis annuntiant non se, quoniam angeli sunt, et quia milites sunt, non norunt gloriam quaerere nisi imperatoris sui. » --Item post pauca: « Nemo dicat: Timeo ne irascatur mihi angelus, si non illum colo pro deo meo. Tunc tibi irascitur, quando ipsum colere volueris: bonus est enim, et Deum amat; quomodo daemones irascuntur, si non colantur, sic angeli indignantur, si pro Deo colanturNon itaque debemus metuere ne in mortales et beatos uni Deo subditos, non eis sacrificando offendamus, quod enim non nisi uni vero Deo deberi sciunt, cui et ipsi adhaerendo beati sunt, procul dubio neque per ullam significantem figuram, neque per ipsam rem, quae sacramentis significatur, exhiberi sibi volunt. Daemonum est haec arrogantia, superborum atque miserorum, a quibus longe diversa est pietas subditorum Deo. » --Item idem in eodem: «
Abbreviated transcription (Latin):
Quaecumque igitur mortalis potestas. quanta libet
uirtute praedita. sinos diligit sicut seipsam ei uult esse
subditos ut beatĩsimus cui & ipsa subdita beata est: Siergo
non colit dm̃ misera est quia priuaturdõ. Si autem
colit dm̃ non uult se coli prodõ. illienim potius diuinae
sententiae suffragatur. & dilectionis uiribus fauet : quia
scriptum est. sacrificans diis. eradi cabitur. nisi dño soli
Nam ut alia nunctaceam quae pertinent ad religionis
obsequium quo colitur ds. sacrificium certe nullus homi¬
num est qui audeat dicere deberi. nisi dõ
ITE IDEM INPSALMO XCUI. INTERCETERA
Homines autem scõs a Itendite qui sunt similes angelis
Cum inueneris hominem aliquem scm̃ seruum dĩ. si uolue¬
ris illum colere & adorare prodõ. prohibete. Nonuult sibi
ad rogare honorem dĩ non uult tibi esse prodõ sed tecum
esse sub dõ¬
Sic & sc̃i angeli illius gloriam quaerunt quem diligunt. ad
eius cultum adeius orationem ad eius contem plationem

Expanded text:
Quaecunque igitur mortalis potestas, quantalibet virtute praedicta, si nos diligit sicut seipsam ei vult esse subditos, ut beati simus, cui et ipsa subdita beata est. Si ergo non colit Deum, misera est, quia privatur Deo. Si autem colit Deum, non vult se coli pro Deo: illi enim potius divinae sententiae suffragatur, et dilectionis viribus favet, quia scriptum est: Sacrificans diis, eradicabitur, nisi Domino soli. Nam ut alia nunc taceam, quae pertinent ad religionis obsequium, quo colitur Deus, sacrificium certe nullus hominum est, qui audeat dicere deberi nisi Deo. » Item idem in psalmo XCVI, inter caetera: « Homines autem sanctos attendite, qui sunt similes angelis. Cum inveneris hominem aliquem sanctum servum Dei, si volueris illum colere et adorare pro Deo, prohibet te, non vult sibi arrogare honorem Dei, non vult tibi esse pro Deo, sed tecum esse sub Det sancti angeli illius gloriam quaerunt quem diligunt, ad ejus cultum, ad ejus orationem, ad ejus contemplationem,
Abbreviated transcription (Latin):
omnes gentes seruient illi. lam enim in frontibus
regum pretiosius est signumcrucis. quam gemma
diadematis¬
ITEM AUGUSTINI defilio abrahae ducto ad
sacrificium inter cetera
Non enim frustra motiestis cum hocdicerem. crux
cornua habet. Sic enim duoligna compingunt᷑inse
ut speciem crucis reddant.¬
cis multis locis uidemus ut fiant duo cornua quibus
infigantur manus. cornibus haerentem arietem.
crucifium dnm uideo. et cetera.¬
ITE SUSE UIRIANI GABALENSIS DESERMONE
SCAEGRUCIS. INTERCETERA

Expanded text:
omnes gentes servient illi . Jam enim in frontibus omnes gentes servient illi . Jam enim in frontibus regum pretiosius est signum crucis quam gemma diadematisItem Augustini de filio Abrahae ducto ad sacrificium, inter caetera: « Non enim frustra moti estis, cum hoc dicerem, crux cornua habet: sic enim duo ligna compinguntur in se, ut speciem crucis reddant.cis multis locis videmus, ut fiant duo cornua, quibus infigantur manus, cornibus haerentem arietem crucifixum Dominum video, etc. » Item sancti Severiani Gabalensis de sermone sanctae crucis, inter caetera
Abbreviated transcription (Latin):
tem ipsum xp̃mfactum oboedientem usque ad mor¬
tem eius undeait sicut ex altauit morses serpentẽ
tem ecaltatum inheremo serpentum mor sibus non
peribunt uecus homo noster crucifixus est cruci
cum illo: per serpentem autem mors intelligitur
quae factaest a serpente in para drso modo lo¬
cutionis per efficientem. id quod efficitur. De¬
monstrante: ergo uirga in serpente xp̃s inmorte
et serpensrursus inuirga. xp̃c in resurrectione. totus
incorpore suo quod est eclesia. et cetera.
ITEM beati augustini in libro exodi inter cetera
Facta credimus: quem ad modum facta legimus. et tam̃
ipsa facta umbram fuisse futurorum apostolica doc¬
trina cognoscimus. Putamus ergo spiritaliter
esse in uestiganda quae facta sunt. facta tamen ẽẽ
negare non possumus. et cetera.
mmoiam in nomine xp̃i uenire gaudeamus iam tenen¬
tes sceptrum subduntur ligno crucis iamfit quod
praedictum est. ad orabunt eum omnes reges terrae.

Expanded text:
tem ipsum Christum factum obedientem usque ad mortem ipsum Christum factum obedientem usque ad mortem ejus, unde ait, sicut exaltavit Moyses serpentem tem exaltatum in eremo, serpentum morsibus non peribunt, vetus homo noster crucifixus est cruci cum illo: per serpentem autem mors intelligitur, quae facta est a serpente in paradiso, modo locutionis per efficientem id quod efficitur. Demonstrante ergo virga in serpente, Christus in morte, et serpens rursus in virga, Christus in resurrectione, totus in corpore suo quod est Ecclesia, etc. » Item beati Augustini in libro Exodi inter caetera: « Facta credimus, quemadmodum facta legimus, et tamen ipsa facta umbram fuisse futurorum, apostolica doctrina cognoscimus. Putamus ergo spiritaliter esse investiganda quae facta sunt, facta tamen esse negare non possumus, etc. » jam in nomine Christi venire gaudeamus, jam tenentes sceptrum subduntur ligno crucis, jam fit quod praedictum est, adorabunt eum omnes reges terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
INTERPOSITA SUBIUNXIT
icut morses exaltauit serpentem iheremo.
ita exaltari oportet filium hominis. ut omnis
quicredit in eum non pereat. sed habeat uitam
aecernam. hoc est qui cumque percussus fuerit
a ser pentibus pec catorum. x p̃m intueatur.
& habebit sanitatem in remissionem
peccatorum.
ITEM eiudem scĩ augustini superiohannem
euangelistam de eodem sermone om elia
inter cecera
nter immodo fratres ut apeccato sanem ur
xp̃m crucifixum intueamur. quia sicut mor¬
ses ex altauit serpentem inheremo. ita exalta¬
ri oportet filium hominis. Hocenim inter est
inter figuram siue i maginem & remipsam.
figura prestabat uitam temporalem . resipsa
cuius illa figura erat praestat uitam aet̃nã & cRera
ITEM S cĨ Augustini delibro tertio scãe trini¬
tatis. intercetera.
Namsicut unctio lapidis xp̃m in carne in qua
unctus est oleo exultationis praeparticipis¬
bus suis. itauirga morsi conuersa inserpen¬

Expanded text:
interposita subjunxit: interposita subjunxit: « Sicut Moyses exaltavit serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam, hoc est quicunque percussus fuerit a serpentibus peccatorum, Christum intueatur, et habebit sanitatem in remissionem peccatorum. » Item ejusdem sancti Augustini super Joannem evangelistam, de eodem sermone homilia inter caetera: « Interim modo, fratres, ut a peccato sanemur, ristum crucifixum intueamur, quia sicut Moyses exaltavit serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis . Hoc enim interest inter figuram sive imaginem et rem ipsam: figura praestabat vitam temporalem, res ipsa, cujus ipsa figura erat, praestabat vitam aeternam, etc. » Item sancti Augustini de libro tertio sanctae Trinitatis, inter caetera: « Nam sicut unctio lapidis, Christum in carne in qua unctus est oleo exsultationis prae participibus suis, ita virga Moysi conversa in serpen
Abbreviated transcription (Latin):
& omnium creator est. gloriam & osculum
& uenerationem offerunt & in fra. Quienim diligit
amicumsuum autregem. & magis benemerenti.
siue filium eius uidens. siue uirgam si ue sedem. siue coro¬
nam siued omum siue seruum tenens. osculatur & ho¬
norat perhos benefactorem & magis dm̃ quando
enim uides xp̃ianos ad orantes crucem. cognosce
ligno Nam sinaturam ligni uenerati essent om¬
nino & arbores & nemolaadorarent. sicut & tu
ali quando is rahel adorabas dices arbori & ligno
tumihi es ds̃. & tume genuisti. Ergo non sic dicimus
cruci neque figuris scõrum. du nostri estis
non enim sunt dii noftri. sed similitudines
um & adorantium. Qui enimhonoratmartrrẽ
dm̃ honorat. & qui matrem eius honorat. ipsi
dõ honorem offert. & qui apostolum honorat.
quimi sit eum honorat. & cetera.
ITEMBEATI AU GUSTINIDEEO QUOD APPARU¬
IT DS MOYSI. ETDE UIRGAETMANU COLORATA
ETAQUA IN SAN GUINEM ET POST QUAE DAM

Expanded text:
et omnium creator est, gloriam et osculum, et omnium creator est, gloriam et osculum, et venerationem offerunt. » Et infra: « Qui enim diligit amicum suum, aut regem, et magis bene merentem sive filium ejus videns, sive virgam, sive sedem, sive coronam, sive domum, sive servum tenens osculatur et honorat per hos benefactorem, et magis Deum. Quando enim vides Christianos adorantes crucem, cognosce,ligno. Nam si naturam ligni venerati essent, omnino et arbores, et nemora adorarent, sicut et tu aliquando Israel adorabas dicens arbori et ligno: Tu mihi est Deus, et tu me genuisti . Ergo non sic dicimus cruci, neque figuris sanctorum, dii nostri estis, non enim sunt dii nostri, sed similitudines um et adorantium. Qui enim honorat martyrem, Deum honorat, et qui matrem ejus honorat, ipsi Deo honorem offert, et qui apostolum honorat, qui misit eum honorat , etc. » Item beati Augustini, de eo quod apparuit Deus Moysi, et de virga et manu colorata et aqua in sanguinem, et post quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
designamus. ut inde sinenter aspicientes haec
recordemur & non obliuis camur sicut tu ob¬
litus es dñi dĩ tui. & sicut tu adorans librum legis
nonnaturam pellium & atramenti adoramus
sed uerba dĩ quae in eo continentur: Sic & ego ima¬
ginem xp̃i adorans non naturam lignorum
a ut colorum adoro. absit Sed inanimatam
figuram xp̃itenens peream xp̃m spero tenere &
adorare & in frasequitur. Nam & ipsos filios nr̃os
& pacres factos existentes & peccatores saepius
osculamur. & non in hoc condemonabimur.
non ut deos eos osculamur. sed amorem nostrae
naturae quem erga eos habemus perosculum
ostendimus. Si cut enim multotiens dixi
mens scrutatur in omni osculo & in omni
adoratione & cetera sic o homo xp̃ianorum
populi quanti cum que signacrucis & imaginum
osculantur. non ipsis uenerationem lignis aut la¬
pidibus proferunt aut auro aut corruptae ima¬
gini auc lrpsanis sed per illa dõ creatori qui & corũ

Expanded text:
designamus, ut indesinenter aspicientes haec designamus, ut indesinenter aspicientes haec recordemur, et non obliviscamur, sicut tu oblitus es Domini Dei tui, et sicut tu adorans librum legis non naturam pellium et atramenti adoras, sed verba Dei quae in eo continentur. Sic et ego imaginem Christi adorans, non naturam lignorum aut colorum adoro, absit, sed inanimata in figuram Christi tenens, per eam Christum spero tenere et adorare. » Et infra sequitur: « Nam et ipsos filios nostros, et patres factos existentes, et peccatores saepius osculamur, et non in hoc condemnabimur, non ut deos eos osculamur, sed amorem nostrae naturae, quem erga eos habemus per osculum ostendimus. Sicut enim multoties dixi: Mens scrutatur in omni osculo, et in omni adoratione, etc., sic, o homo, Christianorum populi quanticunque signa crucis et imaginum osculantur, non ipsis venerationem lignis aut lapidibus proferunt, aut auro, aut corruptae imagini, aut lipsanis, sed per illa Deo creatori, qui et eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tera ligna adorare. Si uero ut dm̃ adorarent
lignum non omnino deleta effigie imaginem
incerlerent & iterum
Damus que sunt annexa duo ligna crucis adoro
signum ꝓpterx p̃m qui inea crucifixus est
at ubi diuisa fuerint ab alterutrum. proicio
ea & incendo & sicut qui iussionem imperato¬
ris suscipiens & osculatus est signum. non lutum
honorat aut chartam aut plumbum sedim pe¬
ratori salutem & uenerationem reddidit
Sic & xp̃ianorum pueri signum crucis adoran¬
tes. non naturam ligni ueneramur sed signum
e figuram xp̃i. ipsum uidentes. per ipsum
qui inea crucifixus est osculamur & adora¬
mus & cetera. & post pauca Si cut enim
uirgam xp̃i. crucemadoramus. Si cut enim
sedem eclectum eius scm sepulchrum. Sicut
enim domum praesepium. &becleem.
& cetera scã eius tabernacula. Si cut enim
& indomibus & inplateis & in imaginibus. & in
uelis & incubiculis & inuestibus & in omnilo co

Expanded text:
tera ligna adorare; si vero ut Deum adorarent tera ligna adorare; si vero ut Deum adorarent lignum, non omnino deleta effigie imaginem incenderent. » --Et iterum: « Damus quae sunt annexa duo ligna crucis, adoro signum propter Christum qui in ea crucifixus est, at ubi divisa fuerint ab alterutrum, projicio ea et incendo. Et sicut qui jussionem imperatoris suscipiens, et osculatus est signum, non lutum honorat aut chartam, aut plumbum, sed imperatori salutem et venerationem reddidit, sic et Christianorum pueri signum crucis adorantes non naturam ligni veneramur, sed signum et figuram Christi, ipsum videntes, per ipsum, qui in ea crucifixus est, osculamur et adoramus, etc. » --Et post pauca: « Sicut enim virgam Christi crucem adoramus, sicut enim sedem et lectum ejus sanctum sepulcrum, sicut enim domum, praesepium, et Bethleem, et caetera sancta ejus tabernacula, sicut enim et in domibus et in plateis, et in imaginibus, et in velis, et in cubiculis, et in vestibus, et in omni loco
Abbreviated transcription (Latin):
& audidm̃ dicentem admorsen i magines duas
cherubim aureas sculptas construe
obumbrantes propitiatorium. & iterum
templum quo dostendit ds̃ et echihelo facies
dixit palmarum & leonum & hominum
& cherubim apauimento eius: usque ad came¬
ram tecti. certe terribilissermo qui praecepit
is raheli nefaceret quod libet sculpti le
neque imaginem. neque similitu dinem quae
sunt in caelo. & quae sunt interra
ipse praecepit morsi facere sculptilia anima¬
lia & cherubim unde et salomon ex lege
suscipiens signum plenum fecittem plum
aere et sculptile & fusile. leonum. bo um
& palmarum & hominum. & non est repre¬
hensus ado. Si enim me reprehee uis
proimaginibus. reprehende dm̃ qui haec
fieri iussit. in memoria eius esse erganos:
Iudaeus dixit. Sed non ad orabantur illȩ sicut
dii similitud ines. sed memoriatantũ modo
fiebat xp̃ianus dixit. bened ixifti. neque
lignorum imagines. debebunt omnino et ce¬

Expanded text:
et audi Deum dicentem ad Moysem: Imagines duas et audi Deum dicentem ad Moysem: Imagines duas cherubim aureas insculptas construe obumbrantes propitiatorium . Et iterum, templum quod ostendit Deus Ezechieli: Facies, dixit, palmarum et leonum, et hominum et Cherubim a pavimento ejus, usque ad cameram tecti , certe terribilis sermo, qui praecepit Israeli ne faceret quodlibet sculptile, neque imaginem, neque similitudinem quae sunt in coelo, et quae sunt in terra, ipse praecepit Moysi facere sculptilia animalia et cherubim. Unde et Salomon ex lege suscipiens signum plenum fecit templum aere et sculptile, et fusile, leonum, boum, et palmarum et hominum, et non est reprehensus a Deo. Si enim me reprehendere vis pro imaginibus, reprehende Deum qui haec fieri jussit, in memoria ejus esse erga nos. Judaeus dixit, sed non adorabantur illae, sicut dii similitudines, sed memoria tantummodo fiebat. Christianus dixit, bene dixisti, neque lignorum imagines debebant omnino et cae
Abbreviated transcription (Latin):
Num quid nequando &dĩtatem & carnem eus
adoramus diuidimus xp̃m : Aut quando
in ipso & dĩ imaginem & crucem adoramus
diuidimus eum ab sit
ITEMBEATI GREGORIINYSENIEPI INTERPLURA
UBIDEABRAHAM SERMONEMINSTIT UIT
Vidi imaginem passionis & non sinelacrimis
uisionem transiui. opereartis ad facem deducens¬
historiam &cetera ITEM ipse in inter pretati¬
one cantica canticorum
Sicut uero conscripta doctrina materia qua e¬
dam est ita omnino in diuersis tincturis
qua ecomplet animantis imitationem qui ue¬
ro adimaginem conspicit ex eadem arte
percolores completam tabulam non tinctu¬
depictam conspicit tantum modo quam
percolores magister demonstrauit
LEONTITEPINEAPOUI GXPRIIN QUINTO
SERMONE PROPTERXPIANORUMRES¬
PONSUMAD UERSUM IUDAEOS ETOE
IMA GINIBUS SC̃ORUM
Nuncuero de ueneran dispictisq imaginibus
res ponsum faciamus ut obstruantur oraloquen¬
tium iniquitatem. Legali senim & haec traditio

Expanded text:
Nunquidne, quando et deitatem et carnem ejus Nunquidne, quando et deitatem et carnem ejus adoramus, dividimus Christum? Aut quando in ipso et Dei imaginem et crucem adoramus, dividimus eum? Absit. » Item beati Gregorii Nysseni episcopi, inter plura, ubi de Abraham sermonem instituit: « Vidi imaginem passionis, et non sine lacrymis visionem transihistoriam, et caetera de interpretatione ejus in Cantica canticorum, sicut conscripta doctrina dicit: Materia quaedam est omnino in diversis tincturis, quae complet animantis imitationem. Qui enim ad imaginem conspicit ex eadem arte per colores completam tabulam, non tinctu Gr. prototypi depictam conspicit tantummodo quam per colores magister demonstravitepiscopi Neapoli Cypri, in quinto sermone propter Christianorum responsum adversus Judaeos, et de imaginibus sanctorum: Nunc vero de venerandis pictisque imaginibus responsum faciamus, ut obstruantur ora loquentium iniquitatem. Legalis enim et haec traditio,
Abbreviated transcription (Latin):
me moriam quae in carne accionis quique
passionis eius & saluti ferȩ mortis manibus
edd̾cati & quae abhinc facta est mundi redemp¬
tio & cetera. Vnde & beatus augustinus in
Si autem non adoras in xp̃o ista terrena quam¬
uis deillis similitudo quaedam data est ad signi¬
ficandums cõs dequacum que creatura ducta fuerit
similitudo tu intellige similitudinem creaturae.
& adora artificem creaturae. & cetera
ITEM SCATHANASII EPI ALEXAN DRINI
DEHUMANATIONE DÑI CUIUS INITIUM.
ufficienter quidem dehis multis pauca
sumentes intimauimus. & post. Sicut ea quae
scribitur in lignis forma abolita exterioribus
sordibus iterum necesse idipsum recuperari.
atque uniriis cuius est forma. ut inno aripossit
imago in eadem materia atque elemento
per eius enimformam & ipsa materia. ubi et
conscribitur non dei citur. sed in ea ipfa
configuratur
ITE BEATTAMBROSII MEDIOLANENSIS
EPI AD GRATIANUM IMPERATOREM

Expanded text:
memoriam quae in carne actionis quique memoriam quae in carne actionis quique passionis ejus et salutiferae mortis manibus educati, et quae ab hinc facta est mundi redemptio, etc. » Unde et beatus Augustinus in Si autem non adoras in Christo ista terrena, quamvis de illis similitudo quaedam data est, ad significandum sanctos de quacunque creatura ducta fuerit similitudo, tu intellige similitudinem creaturae, et adora artificem creaturae, et caetera. » Item sancti Athanasii episcopi Alexandrini, de Humanatione Domini, cujus initium: « Sufficienter quidem de his multis pauca sumentes intimavimus. » Et post: « Sicut ea quae scribitur in lignis forma abolita exterioribus sordibus, iterum necesse id ipsum recuperari atque uniri is cujus est forma, ut innovari possit imago in eadem materia atque elemento. Per ejus enim formam et ipsa materia ubi et conscribitur non dejicitur, sed in ea ipsa configuratur. » Item beati Ambrosii Mediolanensis episcopi ad Gratianum imperatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
Praedicta enim incorporea agmina diuersis
coloribus effigurantur. conpositionibus
uariis. quatenussicta cite nos met ipsos per
sacratissimas effigies adsimplices & incor¬
porales piamente transeamus. Etenim
impos sibile est nostrae menti ad incorporea
illa pertingere. caelestis militiae imitatio¬
nem uisionem que nisisi perelementorum
poterimus ui sibilem decorem. ad in uisibi¬
lem pul cherrimam que aItingi effigiem
& ui sibiles odoriferasque imagines
ratio nali traditione in uisibiles praefulgi
& cetera.
INDE FINITIO NE SC̃ISEXTI ET MAGNI
CON CILII.
Inquibusdam uenerabiliumimaginum pic¬
turis agnus digito praecursoris monstratusi
designatur. qui in signum relictus est gratiae:
uerum nobis perlegem praemonstransagnũ
xpm dm̃ nostrum qui abstulit peccatamun¬
di & postpauca Secundum humanam figu¬
ram & inimaginibus nunc proueteri agno
retitulari decernimus. per ipsum humili¬
tatis altitudinem dĩ uerbi considerantes. & ad

Expanded text:
« Praedicta enim incorporea agmina diversis « Praedicta enim incorporea agmina diversis coloribus effigurantur, compositionibus variis, quatenus sic tacite nosmetipsos per sacratissimas effigies ad simplices et incorporales pia mente transeamus. Etenim impossibile est nostrae menti ad incorporea illa pertingere, coelestis militiae imitationem visionemque, nisi si per elementorum poterimus visibilem decorem ad invisibilem pulcherrimamque attingi effigiem, et visibiles odoriferasque imagines rationali traditione invisibiles praefulgi, et caetera. » In definitione sancti sexti et magni concilii, In quibusdam venerabilium imaginum picturis, agnus digito praecursoris monstratus designatur, qui in signum relictus est gratiae, verum nobis per legem praemonstrans agnum Christum Deum nostrum, qui abstulit peccata mundi. » Et post pauca: « Secundum humanam figuram, et in imaginibus nunc pro veteri agno retitulari decernimus, per ipsum humilitatis altitudinem Dei Verbi considerantes, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
scos & seruosdi & commemorantur eorum
Mercedem enimbonȩ operationis accipient
habebunt desolationis in honorationem. si cut
id quodius tum neglegentes. & a dño recedentes
propter memoriam namque inimaginibus
conscribuntur & honorantur. im mo & ad o¬
rantur scĩ sicut seruidĩ. ut pronobis diuinita¬
tem sint exorantes. atque implorantes: dignum
enim est com memorari doctorum nostrorum.
& gratias referredõ
ITEM SC̃I DYONISII ARIOPAGITE
ATHENIENSISEPI. IN EPISTOLA QUA
SCRIPSIT AD SCM IO HAN NEM
EUAN GELISTA. INTERCETERA IN QUIT
Quid mirabile sixp̃s uerax & discipulos in quit
deciuitatibus eiciunt: ipsidigne sibi iudi cantes
& de sacro scelerati interdicunt. & recedentes
aueritate & mani feste imagines sunt uisibiles
in ui sibilium. nec enim in sęculis super uenientib
cul pabilis erit ex eius iustitia res pectus dĩ
ITEM eiusdem decaelesti militia & in fra

Expanded text:
sanctos et servos Dei, et commemorantur eorum, sanctos et servos Dei, et commemorantur eorum, mercedem enim bonae operationis accipient; cogitaverunt, habebunt desolationis inhonorationem, sicut id quod justum negligentes, et a Domino recedentes; propter memoriam namque in imaginibus conscribuntur, et honorantur, imo et adorantur sancti sicut servi Dei, ut pro nobis divinitatem sint exorantes, atque implorantes, dignum enim est commemorari doctorum nostrorum, et gratias referendo. » Item sancti Dionysii Areopagitae Atheniensis episcopi, in epistola quam scripsit ad sanctum Joannem evangelistam, inter caetera, inquit: « Quid mirabile, si Christus verax et discipulos, inquit, de civitatibus ejiciunt, ipsi digne sibi judicantes, et de sacro scelerati interdicunt, et recedentes a veritate et manifeste imagines sunt visibiles invisibilium, nec enim in saeculis supervenientibus culpabilis erit ex ejus justitia respectus Dei. » Item ejusdem de coelesti Militia, et infra:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. & enim idola gentium quia ima¬
gines fuerunt daemonum. ds̃ prohibuit
& condem nauit eas
Nos autem admem oriam scõrum imagines
facimus. abrahae: morsi & heliȩ is aiae
& tachariae & reliquorum prophetarum
a postolorum & martrrum scõrum. qui propter
dm̃ interempti sunt. ut omnis qui uidet eos inima¬
gine memoretur eorum. & glorificet dm̃ qui
glorificauit eos. Decet enim eis honor & adoratio
& commendatio. secundum iustitiam eorum.
ut omnes quiuident eosfestinent & ipsi imitatores
effici actionum eorum: quae enimest adoratio.
nisi honor tantum modo: sicut & nos peccato res
adoramus & saluta musnos alterutrum secundũ
honorem & dilectionem: & enimdm̃ nostrum
aliter ad oramus & glorificamus & contremesci¬
mus: imago est similitudo eius qui in ea conscrip¬
tus est. impii autem quibonum nonagunt. neque
scõ rum commemorantes non prohibeant neque
scandalitent eos qui benefaciunt & honorant

Expanded text:
fuerint. Etenim idola gentium, quia imafuerint. Etenim idola gentium, quia imagines fuerunt daemonum, Deus prohibuit et condemnavit eas. Nos autem ad memoriam sanctorum imagines facimus Abrahae, Moysi, et Eliae, Isaiae, et Zachariae, et reliquorum prophetarum, apostolorum, et martyrum sanctorum, qui propter Deum interempti sunt, ut omnis, qui videt eos in imagine, memoretur eorum, et glorificet Deum qui glorificavit eos. Decet enim eis honor et adoratio et commendatio secundum justitiam eorum, ut omnes qui vident eos, festinent, et ipsi imitatores fieri actionum eorum. Quae enim est adoratio nisi honor tantummodo? sicut et nos peccatores adoramus, et salutamus nos alterutrum secundum honorem et dilectionem. Etenim Deum nostrum aliter adoramus et glorificamus, et contremiscimus. Imago est similitudo ejus qui in ea conscriptus est; impii autem qui bonum non agunt, neque sanctorum commemorantes, non prohibeant, neque scandalizent eos qui benefaciunt, et honorant
Abbreviated transcription (Latin):
honoratur. Omnes enim nos honoramus iudices
& salutamus . & iam si peccatores sint quidergo nũ¬
quid non debemus adorare scõs dĩ seruos
& propter memoriam eorum constituere
& erigere imagines. quodnon obliuis cantur
sed dices. quia ipseds̃ praecepit et non adorare
nos manu factos. Dic itaque o iudȩ equale
superterram non est manũ factum postfac¬
turam dĩ. Quidergo arcadĩ qua e ex lignis
sechim fabricata atque constructa est
non fuit manu facta. & altare & propitia¬
torium: & urna quaehabuit manna: & men¬
sa : & lucerna : & tabernaculum inferius & exte¬
rius non fuerunt exo peribus manuum hominũ
quae salo monfecit & curscã scõrum uocantur
manu facta existentia. itacherubim & senarũ
alarum in circuitu propitiatorii non fuerunt
statuae & magines angelorum operama¬
nuum hominum & quo modo non abiciun¬
tur sed quia perprȩceptum dĩ imagines
factae sunt angelorum scã sunt licet statuȩ

Expanded text:
honoratur. Omnes enim nos honoramus judices honoratur. Omnes enim nos honoramus judices et salutamus, etiam si peccatores sint. Quid ergo, nunquid non debemus adorare sanctos Dei servos, et propter memoriam eorum constituere et erigere imagines, quod non obliviscantur? Sed dices, quia ipse Deus praecepit et non adorare nos manufactos. Dic itaque, o Judaee, quale super terram non est manufactum post facturam Dei, quid ergo? arca Dei quae ex lignis Sethim fabricata est atque constructa, non fuit manufacta? et altare et propitiatorium, et urna, quae habuit manna, et mensa, et lucerna, et tabernaculum inferius, et exterius non fuerunt ex operibus manuum hominum quae Salomon fecit? et cur sancta sanctorum vocantur manufacta exsistentia? ita cherubim et senarum alarum in circuitu propitiatorii non fuerunt statuae et imagines angelorum opera manuum hominum? Et quomodo non abjiciuntur? Sed quia per praeceptum Dei imagines factae sunt angelorum, sancta sunt, licet statuae
Abbreviated transcription (Latin):
CONSTANTIAE CYPRI
Et enim imperatores proqͦuodhabent imagines
non duo sunt imperatores sed imperator unus
cumi magine
IT EM SC̃I STEPHANIEPIBOSTRON AD QUOS¬
DAMDEIMAGINIBUS SCORUM
Deimaginibus scõrum confidimus. qm̃ omne
opus quod fit indĩ nomine. bonum est & fcm̃
Aliud est enim imago. & aliud simulacrum
id est statun culum quando enim ds̃ adam
plas mauit. uidelicet & condidis set dicebat
faciamus hominem adimaginem nostram
& similitudinem. & fecit hominem imagini
dĩ. quidenim ergo quia imago est homod ĩ
idola tria est id est idolorum cultura est
et impietas nequaquam fiat. Sienim adam
imago demonum ab ieccus fuit & in accepta¬
bilis. sed quia imago dĩ est. honorabi lis eft
& acceptabilis. Omnis enim imago in nomi¬
ned nĩ. aut angelorum. aut prophetarum
aut apostolorum. aut martrrum. aut iustorum
scã est Non enimlignum adoratur. sed is
qui inligno commemoratur. & contemplatus

Expanded text:
Constantiae Cypri. « Constantiae Cypri. « Etenim imperatores pro eo quod habent imagines non duo sunt imperatores, sed imperator unus cum imagine. » Item sancti Stephani episcopi Bostron, ad quosdam, de imaginibus sanctorum. « De imaginibus sanctorum confidimus, quoniam omne opus quod fit in Dei nomine bonum est et sanctum. Aliud est enim imago, et aliud simulacrum, id est, statunculum. Quando enim Deus Adam plasmavit, videlicet et condidisset, dicebat: faciamus hominem ad imaginem nostram et similitudinem , et fecit hominem imagini Dei. Quid enim? ergo quia imago est homo Dei, idololatria est, id est idolorum cultura est et impietas? nequaquam fiat. Si enim Adam imago daemonum, abjectus fuit et inacceptabilis, sed quia imago Dei est, honorabilis est, et acceptabilis. Omnis enim imago in nomine Domini aut angelorum, aut prophetarum, aut apostolorum, aut martyrum, aut justorum sancta est: non enim lignum adoratur, sed is qui in ligno commemoratur, et contemplatus
Abbreviated transcription (Latin):
rimus. Sicut enim ia coba ꝑproximans morti. sum mi¬
tatem uirgae iosephadorauit. non uirgam honorifi¬
cans. sed quieam tenebat. sic & fideles non pro aliquo
alio modo imagines adoramus non prodesiderio effi¬
gie declarata
ITEMBEATI CURILLI ALEXANDRINI EBI
INSERMIO NE MATTHEI
EUAN GELISTAE
Depingitur enim fides quod in formadĩ existit
uerbum sicut & nostrȩuitae redem ptione
oblatus est dõ sccundum nostram similitud i¬
nem indutus & factus homo. & idem ipse post
pauca. Imaginum nobis explent opuspara¬
bolȩ significantium uirtutem. cuidam. quomodo
&oculorum adhiberi & palpatumanus affer¬
ri. in uestigiis. mentibus in apparibi li ter
habens uisionem
ITEM SCI CYRILLI
Quem ad modum imaginem quis designatam i a¬
cundam respexerit mirabitur quidem regis figurã.
& quae illo apparet haec et eius noscens conscriptionẽ
pariter cernens delectabitur. ut ipsum regem aspi¬
ciat. & cetera ITEM SCI EPUPHANII EPI

Expanded text:
rimus. Sicut enim Jacob approximans morti, summirimus. Sicut enim Jacob approximans morti, summitatem virgae Joseph adoravit, non virgam honorificans, sed qui eam tenebat, sic et fideles non pro aliquo alio modo imagines adoramus, non pro desiderio effigie declarata. » Item beati Cyrilli Alexandrini episcopi, in sermone Matthaei evangelistae: « Depingitur enim fides quod in forma Dei exsistit verbum, sicut et nostrae vitae redemptione oblatus est Deo secundum nostram similitudinem indutus et factus homo. » Et idem ipse post pauca: « Imaginum nobis explent opus parabolae significantium virtutem, cuidam, quomodo et oculorum adhiberi et palpatu manus afferri, in vestigiis, mentibus, inapparibiliter habens visionem. » Item sancti Cyrilli: « Quemadmodum imaginem quis designatam jucundam respexerit, mirabitur quidem regis figuram, et quae illo apparet, haec et ejus noscens conscriptionem pariter cernens delectabitur, ut ipsum regem aspiciat, etc. » Item sancti Epiphanii episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
liter hoc traditum tama scĩs a postolis et non prohibitũ.
sed inomnibus ecdesiis nostris eorum de signantes
historiam
Nam et bellorum trium phos acuictoriae et sermo¬
num conscriptores multotiens et pictores significant.
quidam autem uerbo adornantes. quidam uero tabu¬
lis prae signantes. et multos uterque aduirilita teme
excitauerunt. qua eenim sermo historiae perauditũ.
haec conscripta silens admonitio perimitationem
demons trat
ITESC̃I ATHANA SII
INTERRO GATIO ANTIOCHI ADSC̃A
ATHA NASIUM PROIMAGINIBUS
QUO MODO LEX ET PROPHE TAE
OLCENTES
STATUAS ET SIMIUTUDINES NON ADORETIS
QUARE ERGOUOS FACITIS IMAGINES
ET AD ORATIS EAS.
RESPONSIO ATHANASII
Non ut deos imagines ad oramus nos fideles sicut
pagani. ab sit. Sed tantum modo affectu & caritatis
nostraeanimae aduultum faciei imagines apparentes.
unde multoties uultu deleto. sicut lignum purum
atque commune iam quod dudum fuerat imago combsũ¬

Expanded text:
liter hoc traditum tam a sanctis apostolis et non prohibitum, liter hoc traditum tam a sanctis apostolis et non prohibitum, sed in omnibus ecclesiis nostris eorum designantes historiam.Nam et bellorum triumphos, ac victoriae, et sermonum conscriptores multotiens et pictores significant, quidam autem verbo adornantes, quidam vero tabulis praesignantes, et multos uterque ad virilitatem exercuerunt. Quae enim sermo historiae per auditum, haec conscripta silens admonitio per imitationem demonstrat. » Item sancti Athanasii. Interrogatio Antiochi ad sanctum pro imaginibus. « Quomodo lex et prophetae dicentes, Statuas et similitudines non adoretis. Quare ergo vos facitis imagines, et adoratis eas? » Responsio Athanasii: « Non ut Deos imagines adoramus, nos fideles sicut pagani, absit. Sed tantummodo affectu et charitatis nostrae animae ad vultum faciei imagines apparentes. Unde multoties vultu deleto sicut lignum purum atque commune, jam quod dudum fuerat imago, combu