comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs. Semet ipsum exinaniuit formã
serui accipiens. Caligo uͦ hic: diabolus. est.
qui hominũ mentes innubilat. dum ueri¬
tatis splendorem non facit uidere quos possi¬
det. Sub pedib eius. Quia sine dubio ma¬
iestate dñ saluatoris. conculcatur demoñu
execranda nequitia: sicut & in nonagesi¬
mo psalmo dicturus. est. Suꝑ aspidem et
basiliscum ambulabis. & conculcabis leonẽ¬

Expanded text:
dicit Apostolus: Semetipsum exinanivit, formam dicit Apostolus: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Caligo vero hic diabolus est, qui hominum mentes innubilat, dum veritatis splendorem non facit videre quos possidet. Sub pedibus ejus: quia sine dubio majestate Domini Salvatoris conculcatur daemonum exsecranda nequitia, sicut et in nonagesimo psalmo dicturus est: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leone
Abbreviated transcription (Latin):
calore succensus. fructuose profundit fluenta
lacrimarum. Inira eius tempore quo hic pecca¬
tores futuri iudicii timore conturbat. ut eos
ad remediũ conuersionis adducat. Ignis aũ
est. caritas dei. uirtutum prog̃ssionib cresceis.
Quȩ quantomagis concupiscitur. tanto effi¬
catius ampliatur. Bene autem dixit afacie
eius. qm̃ ipsius illuminatione caritas conce¬
ditur eis qui peccata derelinquunt. Carboneᷤ
uͦ succensos peccatores dicit. qui uelut carbo¬
nes mortui in mundi istꝰ cecitate tenebrant᷑.
S iterum penitentia inflammante reui-¬
uiscunt. & ex mortius prunis uiui incipiũt
ẽẽ carbones. Sequit᷑ etiam quomͦ succensi
sunt. urniente scilicet dño redemptore. in
t inclinauit cȩlos & descendit. & caligo
sub pedib eus. ¶Uagnũ sacramentũ
in hoc sermone repositum. est. Humilia uit
se enim u̾bum. ut sine peccato quidem. st̃d
tam̃ similitudinem carnis peccati sumeroꝵ.
Descendere autẽ illi fuit: ad nos uenire. sic̃

Expanded text:
calore succensus, fructuosa profundit fluenta lacrymarum. In ira ejus: tempore quo hic peccatores futuri judicii timore conturbat, ut eos ad remedium conversionis adducat. Ignis autem est charitas Dei, virtutum progressionibus crescens, quae quanto magis concupiscitur, tanto efficacius ampliatur. Bene autem dixit, a facie ejus: quoniam ipsius illuminatione charitas conceditur eis qui peccata derelinquunt. Carbones vero succensos peccatores dicit, qui velut carbones mortui, in mundi istius caecitate tenebrantur, sed iterum poenitentia inflammante reviviscunt, et ex mortuis prunis vivi incipiunt esse carbones. Sequitur etiam quomodo succensi sunt, veniente scilicet Domino Redemptore. Vers. 11. Et inclinavit coelos et descendit; et caligo sub pedibus ejus. Magnum sacramentum in hoc sermone repositum est. Humiliavit se enim Verbum, ut sine peccato quidem, sed tamen similitudinem carnis peccati sumeret. Descendere autem illi fuit, ad nos venire, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tionem prophetȩ quam scã pͥietate conce¬
pit. uentum est ad ordinem scđm. ubi ꝓ
dadib generis humani que ante aduentũ
dm̃i grassabantur. introducta una ꝑsona
ustorum qͦs illo temꝑe fuisse non dubiũ
est: pius deprecator exorat. Nam merito
iustus iste se circumdatum gemitib assere¬
bat. quia dum esset suꝑsticionum innume¬
ra multitudo. fidelium erat rara deuotio.
Et ne putares gemit᷑ deiactura facultatis.
aut de re huiuscemodi esse profusos. addidit.
mortis. quia reuera mors erat ubi diaboli
posse regnabat. Torrentes autẽ sepe diximꝰ
fluiuos esse hibernis imbrib excitatos. Rtic
gͦ iniquitatib rapidis data. est. similitudo.
torrentum. ut merito conturbauerint an¬
xium popłm cum undarum manantiũ
concrepatione fremissent. Nolores inferi¬

Expanded text:
a pietate concepit, ventum est ad ordinem secundum, ubi pro cladibus generis humani, quae ante adventum Domini grassabantur, introducta una persona justorum, quos illo tempore fuisse non dubium est, pius deprecator exorat. Nam merito justus iste circumdatum se gemitibus asserebat, quia dum esset superstitionum innumera multitudo, fidelium erat rara devotio. Et ne putares gemitus de jactura facultatis, aut de re hujuscemodi esse profusos, addidit mortis; quia revera mors erat, ubi diaboli posse regnabat. Torrentes autem saepe diximus fluvios esse hibernis imbribus excitatos. Hic ergo iniquitatibus rapidis data est similitudo torrentium, ut merito conturbaverint anxium populum, cum undarum minacium concrepatione fremuissent. Vers. 6. Do
Abbreviated transcription (Latin):
non potest conuenire ꝑsone. Nam pͥmo
oidine propħa loquitur. gratias agens qͣd
eum de grauib ꝑiculis diuina pietas libe¬
rare dignata. est. Scdõ excl̃ia loquitur quȩ
ante aduentum domini inmimeras ꝑtulit
calamitates. posteaq misertus. est . ei. medi¬
cinam sc̃e incarnationis indulsit. & baptis¬
matis beneficio xp̃ianum populum de orbis
uniuersitate collegit. Tertio in rorem miãe
mis allusionib uircus eius potestasq descͥ¬
bitur. Quarto it̾m eccł̃ie catholice dicta ꝓ¬
feruntur. & cum magna exultatiõe diui

Expanded text:
non potest convenire personae. Nam primo ordine Propheta loquitur, gratias agens quod eum de gravibus periculis divina pietas liberare dignata est. Secundo Ecclesia loquitur, quae ante adventum Domini innumeras pertulit calamitates, posteaque misertus ei medicinam sanctae incarnationis indulsit, et baptismatis beneficio Christianum populum de orbis universitate collegit. Tertio in rem misericomis allus onibus virtus ejus potestasque describitur. Quarto iterum Ecclesiae catholicae dicta proferuntur, et cum magna exsultatione Divi
Abbreviated transcription (Latin):
idest profunda atq obscura sunt: quamuis
continuo lumine ꝑfruantur. Latibulum
suũ. idest secretũ maiestatis eius. quod tunc
reuelat iustis. quando eis facie ad faciem di¬
uinitatis ipsius głam contigerit intueri. In
circuitu enus tabernaculum eius. hoͥc dig¬
nitas exponitur gloriosa beatorum. ut uix¬
ta ipsum habitent qui in eius ȩccłiam fide¬
liter ꝑseuerant. Incircuitu autem eiꝰ. proxi¬
mitatem significat. Ille enim circuit ac pe¬
netrat omĩa. non circumdatur ab aliquo
quia loco in amplexibilis. est. Potest & illud
intelligi incircuitu eius. ut non ad loci de¬
signationem s ad defensionẽ tabernaculi
custodiamq respiciat. Aquam uͦ dicit elo¬
quiũ dñi quod tenebrosum. est. in nubibus
aeris id est in propħis predicatorib uerbi.
Quia quamuis se aliquis putet eorum dicta
intelligere. ad ipsam sicuti. est. uirtutẽ dic¬
torum in totum uix potest ꝑuenire. sicut dic̃
apłs. Uidemus nunc ꝑspeculum in enig¬

Expanded text:
id est profunda atque obscura 60 sunt; quamvis continuo lumine perfruantur. Latibulum suum, id est secretum majestatis ejus, quod tunc revelat justis, quando eis facie ad faciem divinitatis ipsius gloriam contigerit intueri. In circuitu ejus tabernaculum ejus. Hic dignitas exponitur gloriosa beatorum, ut juxta ipsum habitent qui in ejus Ecclesia fideliter perseverant. In circuitu autem ejus proximitatem significat. Ille enim circuit ac penetrat omnia, non circumdatur ab aliquo, quia loco inamplexibilis est. Potest et illud intelligi, in circuitu ejus, ut non ad loci designationem, sed ad defensionem tabernaculi custodiamque respiciat. Aquam vero dicit, eloquium Domini, quod tenebrosum est in nubibus aeris, id est in prophetis praedicatoribus verbi: quia quamvis se aliquis putet dicta eorum intelligere, ad ipsam, sicuti est, virtutem dictorum in totum vix potest pervenire; sicut dicit Apostolus: Videmus nunc per speculum in aenig
Abbreviated transcription (Latin):
siguram posuit sẏnatrismos.: quȩ uno trac¬
tu atq circuitu crimina multa concludit.
nib hominum pessimorum: secundo m̾bro
ad laudem dni transitum feͬcit. Nam
quamuis & in terra et in mari et ubiq
sit miscdi̾a eius. hic tamen specialiter in
cȩlo dicit: id est in cęlestib creaturis & scĩs
hominib. ubi copiosius dona manauert̃.
Ueritatem etiam cõmemorat uistorum:
quȩ in istius scłi agone u̾satur. diximꝰ
enim suꝑius nubes prophetarum predica¬
tionib comparatas. quia sicut ille terris
uictuales aquas depluunt: ita & isti fidelib
animab unbrem salutis emittunt. ut
fructum dent fidei que steriles fuerant

Expanded text:
figuram posuit synathroismos, quae uno tracfiguram posuit synathroismos, quae uno tractu atque circuitu crimina multa concludit. nibus hominum pessimorum, secundo membro ad laudem Domini transitum facit. Nam quamvis et in terra et in mari et ubique sit misericordia ejus, hic tamen specialiter in coelo dicit, id est in coelestibus creaturis et sanctis hominibus, ubi copiosius dona manaverunt. Veritatem etiam commemorat justorum, quae in istius saeculi agone versantur. Diximus enim superius nubes prophetarum praedicationibus comparatas: quia sicut illae terris victuales aquas depluunt, ita et isti fidelibus animabus imbrem salutis emittunt, ut fructum dent fidei, quae sterile
Abbreviated transcription (Latin):
N exponendo adhiic uiro pessino ꝑseuerat.
Att enim. Iniquitatẽ meditatus. est: id est
errorem longa meditatione tractauit. libͦs
scilicet fatiendo ꝑu̾sos ut non tantum ipse
delinqueret: uerum etiam posteritas eodẽ
auctore peccaret. In cubili suo: idest. in corde
proprio. Cubile enu acubando dictum ẽ:
ubi animus noster inhabitans. bonum ma¬
lumq meditatur. A dstitte uͦ dicit omni
uie non bone: idẽ scłi istius uitam quam ñ
transiuit ut reliqui conficentes. s in eadem
cõmoratus atq defixus ẽ. Aa cumulum
quoq intulit peccatoium: malitiam aut̃
non odiuit. Nic malitiã uult intelligi cũc¬
torũ criminũ matrẽ in uno uerbo cõdu¬
dens. qͦd latius uidebatur effusũ. Hanc gͥ
affectare piaculum ẽ: quã non solum uͦi¬
tare precipimur. s merito eam odisse coni¬
pellimur: quatinus tantum facinus ꝑpetua
execratione dampnemus. Memento autẽ
quod a capite psalmi huiꝰ ꝑ quatuor u̾sus

Expanded text:
n exponendo adhuc viro pessimo perseverat. n exponendo adhuc viro pessimo perseverat. Ait enim: Iniquitatem meditatus est, id est, errorem longa meditatione tractavit, libros scilicet faciendo perversos; ut non tantum ipse delinqueret, verum etiam posteritas eodem auctore peccaret. In cubili suo, id est in corde proprio. Cubile enim a cubando dictum est, ubi animus noster intus inhabitans bonum malumque meditatur. Astitit vero dicit omni viae non bonae, id est saeculi istius vitae, quam non transivit, ut reliqui confitentes, sed in eadem commoratus atque defixus est. Ad cumulum quoque intulit peccatorum, malitiam autem non odivit. Hic malitiam vult intelligi cunctorum criminum matrem, in uno verbo concludens quod latius videbatur effusum. Hanc igitur affectare piaculum est, quam non solum vitare praecipimur, sed merito eam odisse compellimur; quatenus tantum facinus perpetua exsecratione damnemus. Memento autem quod a capite psalmi hujus per quatuor versus
Abbreviated transcription (Latin):
noluit intelligere ut bene ageret.
ermonib inquorum conuenienter data
est. definitiua complexio. Uerba enim eoꝵ
sunt: iniquitas & dolus. Itaq quia enumera¬
ri ñ poterant: duob sermonib sunt explicata
Iniquitas ꝑtinet adblasphemiam. Dolus: ad
proximum decipiendum. S quid rogo sibi
residuum fatiat. qui peccare in dm̃ & pro¬
ximũ non recusat: Cum uero dicit noluit
untelligere ut bene ageret. illos significat qͥ
ex aliqua parte sapientie igniculum ꝑcepe¬
runt: & a uero intellectu suo uitio declinan¬
tes. ꝑuersis se erroub polluerunt. Hoc & ad
cdementissimũ populum iudaicum compe¬
tenter aptatur. ad quem dñs uenerat: et ille¬
& ille sanari detestabili obstinatione contẽp.¬
sit. Nam imprudentie plerumq uenia dat᷑.
uoluntario autem maleficio: ultio semper
uixta succedit. Qd argumentũ dicitur ab
ingenio: quando non ꝑignorantiã s ma-¬
litiosa uoluntate peccatur. Enon odiuit.¬
niquitatem meditatus. est. in cubili suo. ad

Expanded text:
noluit intelligere ut bene ageret. Sermonibus iniquorum convenienter data est definitiva complexio. Verba enim eorum sunt iniquitas et dolus. Itaque quae numerare non poterat, duobus sunt sermonibus explicata. Iniquitas pertinet ad blasphemiam, dolus ad proximum decipiendum. Sed quid, rogo, sibi residuum faciat, qui peccare in Deum et proximum non recusat? Cum vero dicit, noluit intelligere ut bene ageret, illos significat qui ex aliqua parte sapientiae igniculum perceperunt, et a vero intellectu suo vitio declinantes, perversis se erroribus polluerunt. Hoc et ad dementissimum populum Judaicum competenter aptatur, ad quem Dominus venerat, et ille sanari detestabili obstinatione contempsit. Nam imprudentiae plerumque venia datur, voluntario vero maleficio ultio semper justa succedit. Quod argumentum dicitur ab ingenio, quando non per ignorantiam, sed malitiosa voluntate peccatur. Vers. 4. Iniquitatem meditatus est in cub
Abbreviated transcription (Latin):
timor dĩ ante oculos eius. neglexit
oꝑam legi dare: ut intelligeret ꝑsuasionẽ
suam eẽ falsissimam. S contempnens dicta
salutaria: ueritatem studuit omĩmodis.
ignorare. Is gͦ dolose egit in conspectu des:
ut suam iniquitatem & odium refugeret.
di. Pulchre autem definitum ẽ. peccata
nr̃a esse iniquitatẽ & odium: qm̃ & illa
odisse debenius ꝑ que ad ȩterna supplicia

Expanded text:
timor Dei ante oculos ejus, neglexit timor Dei ante oculos ejus, neglexit operam legi dare, ut intelligeret persuasionem suam esse falsissimam; sed contemnens dicta salutaria, veritatem studuit omnimodis ignorare. Is ergo dolose egit in conspectu Dei, ut suam iniquitatem et odium refugeret idi. Pulchre autem definitum est peccata nostra esse iniquitatem et odium, quoniam illa odisse debemus per quae ad aeterna supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. audax. desperatũ. blasphemum: quoa s
proponit libera uoluntate delinquere. Con¬
tempnens om̃ia sibiq remurmuranꝰ: deun
putat non curare mortalia. Qua propter
dixit iste talis apud se rem scelesta mn. quã
publice ñ ausus. est. prositeri: & ideo ifta co-¬
gitat ut sibi ipse licentiam uideatur tbue¬
re peccatorum. quatinus sub inmensitate
delinquat: qui metum uidicis abiciendũ
eẽ decreuit. Sequit᷑. Non est ti mor dĩ ante
occłos eius. Cogitationem dicit iniquorum
qui putant timorẽ dĩ non esse in conspee¬
tu eius: idest non curare dm̃ ut homines
eum debeant formidare. S ut quidam er¬
rantes philosophi dixerunt mundum crẽ
ordinari. Siue de iniusto dicttur ñ esse timo¬
rem diĩ ante occłos eius: qui talia dicere
sacrilega uoluntate p̃sumit. Deniq sequit᷑.
s oniam dolose egit in conspectu eius ut
inueniret iniquitatem suam et odium.
celeratus iste de quo dictum ẽ: non est.

Expanded text:
est audax, desperatum, blasphemum, quod sibi est audax, desperatum, blasphemum, quod sibi proponit libera voluntate delinquere: contemnens omnia, sibique murmurans Deum putat non curare mortalia. Quapropter dixit iste talis apud se rem scelestam, quam publice non ausus est profiteri. Et ideo ista cogitat, ut sibi ipse licentiam videatur tribuere peccatorum; quatenus sub immensitate delinquat qui metum judicis abjiciendum esse decrevit. Sequitur, Non est timor Dei ante oculos ejus. Cogitationem dicit iniquorum, qui putant timorem Dei non esse in conspectu ejus; id est, non curare Deum, ut homines eum debeant formidare; sed, ut quidam errantes philosophi dixerunt, mundum potiordinari. Sive de injusto dicitur, non esse timorem Dei ante 119 oculos ejus, qui talia dicere sacrilega voluntate praesumit. Denique sequitur: Vers. 2. Quoniam dolose egit in conspectu ejus, ut inveniret iniquitatem suam et ed., ad odium. Sceleratus iste de quo dictum est: Non est
Abbreviated transcription (Latin):
otus psalmus aꝑsona propħe dicitur.
In pͥmo menbro contemptores legis uehe¬
ment̾ accusat: eosq dicit ñ habitare cũ
dnõ. conmemorans eorum impias uolun¬
tates. Nec moueat quod post tituli tale
principium ab insipientib facere dele-¬
git principium. Conmendat enini ue¬
hementius bonorum partem: quando pꝰ
p̃mittit᷑. quod grauit̃ horreatur. Sedõ
sub laude domini collata beatorum p̃¬
mia descͥbuntur: eosq dicit domꝰ diuĩ
ub̾tate compleri. Breuiterq in ruina
malorum psalmus iste conluditur: ne
q putaret fortasse temptandũ. quod
tanta execratione nouerat accusatum.
Qua propt̾ subtilitatem eiꝰ paulo diligñ¬
tꝰ ꝑscrutemur. Est enim ñ nulla dissi¬
dĩ aute oculos eius..im¬
&o sunt genera peccantium: uniui
quod credens legi ꝑ infirmitatẽ car
non ualet quȩ sunt uissa complere. de quis
dic̾ salonion. Corpus enim quod corrumpt
ad grauat animã: & deprimit t̾rena in ha¬
bitatio sensum multa cogitantem. aliulaͥ

Expanded text:
otus psalmus a persona prophetae dicitur. In primo membro contemptores legis vehementer accusat, eosque dicit non habitare cum Domino, commemorans eorum impias voluntates. Nec moveat quod post tituli, tale principium ab insipientibus facere delegit, initium. Commendat enim vehementius bonorum partem, quando prius praemittitur quod graviter horreatur. Secundo sub laude Domini collata beatorum praemia describuntur, eosque dicit domus Domini ubertate compleri. Breviterque in ruina malorum psalmus iste concluditur, ne quis putaret fortasse tentandum quod tanta exsecratione noverat accusatum. Quapropter subtilitatem ejus paulo diligentius perscrutemur; est enim nonnulla diffiDei ante oculos ejus. Duo sunt genera peccantium: unum quod credens legi per infirmitatem carnis non valet quae sunt jussa complere, de quibus dicit Salomon: Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Aliud vero
Abbreviated transcription (Latin):
emores dixit. sed popłos dixit xpĩa¬
nos. qui in eus predicationib ꝑ diu̾sas
hominũ generationes piis uoluntatib
nun quam finem laudis acciꝑe. Sequit᷑
Propterea popłi confitebuntur tͥ. Ont̾is
enĩ xp̃ianus cum simboli sacramenta red¬
diderit. in ecclłie fatie confitetur. quȩ
confessio ita eterna. quia uera & pia. est.
Nam qͦd addidit in scłm scłi. futura sig¬
nificat. quando om̃is aduersitas conqui¬
escit. & regnat sola iusticia. diaboli con¬
trarietate deleta.
Conclusio .iiiium

Expanded text:
emores dicit, sed populos Christianos, qui in ejus praedicationibus per diversas hominum generationes piis voluntatibusnunquam finem laudis accipere. Sequitur, propterea populi confitebuntur tibi. Omnis enim Christianus cum symboli sacramenta reddiderit, in Ecclesiae facie confitetur; quae confessio fit aeterna, quia vera et pia est. Nam quod addidit, in saeculum saeculi, futura significat, quando omnis adversitas conquiescit, et regnat sola justitia, diaboli contrarietate deleta. Conclusio psalm
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa ꝑ secutus ẽ inimicus animã meam
humiliauit in terra uitam meam. Col¬
enor hae in obseuro sicut mortuos salu
sedĩam ipsuis absolutus sordib omiam
eatorũ pedoatur om̃ino mundissims
magiser optimꝰ. & districtas alibi sas
Na potest ic & illud fortassis intellie
eum in hoc ꝑsalmo dixise. Doceã no
uias tu as: & impi ĩ ad te conuertent̃¬

Expanded text:
Quia persecutus est inimicus animam meam, humiliavit in terra vitam meam. Collocavit me in obscuro sicut mortuos saecumisericordiam ipsius ablutus, sordibus omnium peccatorum reddatur omnino mundissimus. Sic magister optimus et districtas alibi satiNam potest hic et illud fortassis intelligi; ideo eum in hoc psalmo dixisse: Doceam iniquos vias tuas, et impii ad te convertent
Abbreviated transcription (Latin):
quenti meditatione hunc psalmũ
iterare. nec nobis impedit ad honor
asticos expecendos. Si uͦ asacerdote
nos penitentie uoto dicatur qũ e
accedere. Oequid enĩ in xp̃i nonin

Expanded text:
quenti meditatione hunc psalmum licet iterare, nec nobis impedit ad honores ecclesiasticos expetendos; si vero a sacerdote supra nos poenitentiae voto dicatur: quoniaccedere. Quidquid enim in Christi nomin
Abbreviated transcription (Latin):
ut rex potens & in prophetali culmnine
constitutus. tanquã extremus homiñ
quas ei minime fuisset ignotũ. flectũ
ẽ plane temꝑatum & expeditũ sup¬
plicationis genus. quod omis etas uere
sapiens debeat appetere. & ad subitũ fes¬
tinant̾ posit implere. Non enĩ hic ue
in cȩceris penttentib aliquia difficile
dicitur. quale ẽ. ulud in sexto. Laualo ꝑ
in ͥ cesimo psalmo dicit. Erauata est su
me manus tua. conuersus sum in erum¬
na mea cdum configitur mͥ spina. Non

Expanded text:
ut rex potens et in prophetali culmine ut rex potens et in prophetali culmine constitutus, tanquam extremus hominum quasi ei minime fuisset ignotum. Electum est plane temperatum et expeditum supplicationis genus, quod omnis aetas vere sapiens debeat appetere, et ad subitum festinanter possit implere. Non enim hic ut in caeteris poenitentibus aliquid difficile dicitur, quale est illud in sexto psalmo: Lain trigesimo primo psalmo dicit: Gravata est super me manus tua: conversus sum in aerumna mea, dum c
Abbreviated transcription (Latin):
mus. de amaro coppunctionis fon¬
te descendens. S quia lacrimarũ israbe¬
litieũ populum tunc profudisse creda¬
mus. ubi tan irinceps affuctione plan¬
gebat: Quis um illo flente non fleret.
quis dolente ñ gemeret quando pro
geminato diademate rex cinerem gesta¬
bat in capite: Canus puluere nõ etate.
noluit se uideri fornsecus ornatum. qͥ
dib suis. qui pompam scłi respute. in
delictis dolor unius cordis fuit. Nimi¬
tũ correctio cuitatis quando insanie cͥ¬
men incurrit. qui tunc lecus esse pre¬
sumpsit. Felix profecto ter quaterq ei¬
uitas. ubi &e scłi dominus dõ penitere
meruit. & głam crucifixionis rex celes¬
tis accepit. Ninc est. quod dum in hoc
libro septẽ psalmi penitentiũ esse doce¬
antur. eccłiarum usu receptum est. ut
quotiens peccatorum uenia petitur. ꝑ
istum magis dnõ supplicetur. Non im¬
merito pͥmum. qm̃ in nullo psalmoꝵ
quȩ penitentib maxime necessaria ẽ.
tanta uircutis hũmilitas inuenitur.

Expanded text:
mus, de amaro compunctionis fonte descendens. Sed quid lacrymarum Israeliticum populum tunc profudisse credamus, ubi tanta princeps afflictione plangebat? Quis enim illo flente non fleret? Quis dolente non gemeret, quando pro gemmato diademate rex cinerem gestabat in capite, canus pulvere, non aetate? Noluit enim se videri forinsecus ornatum, quidibus suis, qui pompam saeculi respuit in defictis. Dolor unius cordis fuit nimirum correctio civitatis, quando insaniae crimen incurrit, qui tunc laetus esse praesumpsit. Felix profecto ter quaterque civitas ubi et saeculi Dominus Deo poenitere meruit, et gloriam crucifixionis Rex coelestis accepit. Hinc est quod dum in hoc libro septem psalmi poenitentium esse doceantur, Ecclesiarum usu receptum est; ut quoties peccatorum venia petitur, per istum magis Domino supplicetur, non immerito. Primum quoniam in nullo psalmorum quae poenitentibus maxime necessaria est, tanta virtutis humilitas invenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
memento quod & hec & his similia ab illa dican¬
tur parte qua passus. ẽ. ¶agna. est. gła
eiꝰ in salutari tuo. głam &e magnum decorem
impones suꝑ eum. Ncapite uersus senten¬
tiam posuit: quam subter exponit. Scẽ siqͥdẽ
incarnatiomi magna. est. gła in salutari. idẽ.
in ũbo patris. S istam głam non poterat hu¬
manus sensus attingere. nisi eam insubse.¬
quentib mirabili expositione declarar&. Hoc
schema dr effexegesis: latine explanatio. Nãgͥla
& magnum decus tempus uidetur significa¬
re iudicii. ubi in deitatẽ suam apparebit altis¬
simꝰ: habens głam de iudicio. decorem de ma-
esse in benedictionem. que nullo possit fine
concludi. Uerũ hec uerba pia examinatiõe
pensanda sunt: ut ante rei nobis elucere
possit archanum. Sultis locis iam diximus
suscipiendũ esse pro parte m̃brorum: quod
ipsi dño saluatori non potest conuenire. sic̃
& patres nr̃i similia loca exposuisse delaran¬
tur. Qua propt̾ letificabis eum in gaudio

Expanded text:
memento quod haec et his similia ab illa dicuntur parte passus est. 5 Magna gloria ejus in salutacapite versus sententiam posuit, quam subter exponit. Sanctae siquidem incarnation magna est gloria in salutari, id est in Verbo Patris. Sed istam gloriam non poterat humanus sensus attingere, nisi eam in subsequentibus mirabili expositione declararet. Hoc schema dicitur epexegesis, Latine explanatio. Nam gloria et magnum decus, tempus videtur significare judicii: ubi in deitate sua apparebit Altissimus, habens gloriam de judicio, decorem de majeesse in benedictione, quae nullo possit fine concludi. Verum haec verba pia examinatione pensanda sunt, ut tantae rei nobis elucere possit arcanum. Multis locis jam diximus suscipiendum esse pro parte membrorum, quod ipsi Domino Salvatori non potest convenire; sicut et Patres nostri similia loca exposuisse declarantur. Quapropter laetificabis eum in gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ornaret impositum: sed de xp̃o dño potꝰ
ornaretur. In hac eñ corona & totius mun¬
di circulũ merito poterimꝰ aduertere. inqͦ
generalis significatur ȩccłia. Qͦa schema dr
caracterismos. idest informatio uel descriptio:
occłis subministrat. Hoc & in laude & in uitu¬
peratione fieri solet. U itam petiit & łͥbuisti

Expanded text:
non ornaret impositum, sed de Christo Domino potius non ornaret impositum, sed de Christo Domino potius ornaretur. In hac enim corona et totius 70 mundi circulum merito poterimus advertere; in quo generalis significatur Ecclesia. Quod schema dicitur characterismos, id est informatio vel descriptio, oculis subministrat. Hoc et in laude, et in vituperatione fieri solet. Vers. 4. Vitam petiit, et tribuist
Abbreviated transcription (Latin):
ost diapsalmatis silentium uenit ad se¬
cundum modũ ubi incarnationis eius
potentiã mirabili fulgore describit. Dicendo
Denim qm̃ preuenisti. significat humanitate
anticipante adiuinitatis grã semꝑ ornari:
quia nullus illi quicquam primus offert nisi
Erubescat pelagianus hoc propͥum hominis
dicere. quod immaculata uerba incarnatio
euident̾ legitur accepisse. Benedictio dulce¬
cdins fuit: quando dictum. est. Hic. est. filiꝰ
nĩs dilectus in quo michi bene complacui. Po¬
siusti. metaforice loquitur. abhis qui post la¬
bores maximos p̾mio digno coronantur.
quȩ adiuinitate qͦd non habebat accepit. In
capite uͦ idem dictum debemꝰ aduertere. qͦn¬
tum adsubstantiã attinet corporalem. Cete¬
rũ deitas non habet menbra. que ubiq tota
atq ꝑfecta. est. Corona enĩ non improbe cͥ¬
cuientiũ discipulorum uidetur significa¬
re conuentũ. quia ipsum docentẽ desideran¬
tiũ apostolorum circuitus ambi ebat. Hec
erat corona capitis. hoc regale diadema. qd

Expanded text:
Post diapsalmatis silentium, venit ad secundum modum: ubi incarnationis ejus potentiam mirabili fulgore describit. Dicendo enim: Quoniam praevenisti, significat humanitatem anticipante divinitatis gratia semper ornari: quia nullus illi quidquam primus offert, quod Erubescat Pelagianus hoc proprium hominis dicere, quod immaculata Verbi incarnatio evidenter legitur accepisse. Benedictio dulcedinis fuit, quando dictum est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Posuisti metaphorice dicitur ab his qui post labores maximos praemio digno coronantur. quae a divinitate quod non habebat accepit. In capite vero idem dictum debemus advertere, quantum ad substantiam attinet corporalem. Caeterum deitas non habet membra, quae ubique tota atque perfecta est. Corona enim non improbe circumeuntium discipulorum videtur significare conventum, quia ipsum docentem desiderantium apostolorum circuitus ambiebat. Haec erat corona capitis, hoc regale diadema, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sorbeat. Necesse. est. enim confiteri quia ũbum
patri potest. esse subiectum. quamuis aliqui
patres xp̃i menbris hoc aptandũ esse putauert̃
Quo circa parum tibi fortasse uisum. est. qͦd
euthscis errore tenebaris obnoxius. nisi te et
arriana calamitas uincto fasce depͥmeret:
Nuctores suos etrores ungłi dampriaurant.
De te aute quid faciant quem duplex cilipa¬
comdempnat: Mox ut ad conflictum ueneris.
statim nestorianum uocas orthodoxum. Habemꝰ
contra te iudicia tua. Hoc aliis pro crimine
dicis. quod tu tibi ꝑsuasisse cognosceris. Extat hͥc
denarii numeri duplicata societas. ut sicut hȩc
parilitas unam summã designat. ita psalmus
iste utriusq legis unum dm̃ proclamat aucto¬
rem. Est enim in istis decadib uirtus eximia:
& quotiens se geminant. totius ingentium rerũ
sacram̃ta declarant
Explicit de psalmo xͦx Ip̃s

Expanded text:
sorbeat. Necesse est enim confiteri vos quia Verbum sorbeat. Necesse est enim confiteri vos quia Verbum Patri potest esse subjectum, quamvis aliqui Patres Christi membris hoc aptandum esse putaverint. Quocirca parum tibi fortasse visum est quod Eutychis errore tenebaris obnoxius, nisi te et Ariana calamitas juncto fasce deprimeret? Auctores suos errores singuli damnaverunt: de te autem quid faciant, quem duplex culpacondemnat? Mox ut ad conflictum veneris, statim Nestorianum vocas orthodoxum. Habemus contra te judicia tua; hoc aliis pro crimine dicis, quod tu tibi persuasisse cognosceris. Exstat hic denarii numeri duplicata societas; ut sicut haec parilitas unam summam designat, ita psalmus iste utriusque legis unum Dominum proclamet auctorem. Est enim in istis decadibus virtus eximia; et quoties se geminant, toties ingentium rerum sacramenta declarant. EXPOSITIO IN PSALMUM XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
expetuntur. ut laudes dñi fideliter ore cantemꝰ.
& oꝑe nr̃o ipsius mandata faciamꝰ. umim
bili descriptione ueritatis. ut quem uidei
non meruerunt p̃sentem cognoscere. auditu
auris mundus enĩ crederet aduenisse. Memi¬
nerimꝰ autem quod psalmus iste tercius. ẽ ex his:
qͦs de duab naturis euidentiꝰ locutos esse colle¬
gimus. hanc tamet regulam noueris in oĩb
custoditã. ut in eis psalmis & duȩ nature. et
una ꝑsona esse declaretur: quatinus salutari bre¬
uissimoq compendio: & illi destruantur qui iͦs.
filios ẽẽ mentuintur. ⁊ illi qui unã naturam
in xp̃o dño callida ꝑuersitate confingunt. dici¬
te qui uos putatis sapientissimos uiros. quid est
ut sit d̃s om̃ia in omnib Nam si ex deitate.
& humanitate una natura facta eẽt ut credi¬
tis. qualis rogo substantia in ẽt̾uum patri pot̾
esse subiecta᷑ Restat ut uos arrianos error ab¬

Expanded text:
expetuntur, ut laudes Domini fideliter ore cantemus, expetuntur, ut laudes Domini fideliter ore cantemus, et opere nostro ipsius mandata faciamus. Concbili descriptione veritatis, ut quem Judaei non meruerunt praesentem cognoscere, auditu auris mundus eum crederet advenisse. Meminerimus autem quod psalmus iste tertius est ex his quos de duabus naturis evidentius locutos esse collegimus. Hanc tamen regulam noveris in omnibus custoditam; ut in eis psalmis, et duae naturae et una persona esse declaretur; quatenus salutari brevissimoque compendio, et illi destruantur qui duos filios esse mentiuntur, et illi qui unam naturam in Christo Domino callida perversitate confingunt. Dicite, qui vos putatis sapientissimos viros, quid est ut sit Deus omnia in omnibus ? Nam si ex deitate et humanitate una natura facta esset, ut creditis, qualis, rogo, substantia in aeternum Patri potest esse subjecta? Restat ut vos Arianus error ab
Abbreviated transcription (Latin):
ra dixerunt. Oportuit unum pro om̃ibus
mori. Uerũ quidem dictum. s malo uoto
prolatum. est. Et idõ de tali facto subituri
sunt penam. quia non habuerunt sincerã
conscientiã. Quod schema dicitur amphi¬
bolia. idest dictio ambigua. dubiã faciens
pendere sententiã. Consilium. est. enim.
aliquid aut faciendi aut ñ faciendi ratio
dorsum uidei. quando uitio suo terrena sa¬
pientes non meruerunt celestia contueri.
S uultus eorũ idest mala intentio ipsoꝵ
ad reliquias dñi. hoc est adpassionẽ aptata
.ẽ. ut cum illi se inferre crederent dispen¬
idest resurrectione magñificare. Tunc enĩ ab
humilitate suscepta exaltatus cognoscitur.
quando in gła sua resurrexisse probat᷑. est. In
testatem habeo ponendi animam meã. & potesta¬
tẽ habeo iterum sumendi eam. Cantare uero.
uerba dĩ ore proferre. Psallere autem: man¬
data diuina. bonis oꝑationib constanter imple¬
re. Hec enim duo sunt que anobis omĩmodis

Expanded text:
ra dixerunt, oportuit unum pro omnibus ra dixerunt, oportuit unum pro omnibus mori. Verum quidem dictum, sed malo voto prolatum est; et ideo de tali facto subituri sunt poenam, quia non habuerunt sinceram conscientiam. Quod schema dicitur amphibologia, id est dictio ambigua, dubiam faciens pendere sententiam. Consilium est enim aliquid aut faciendi, aut non faciendi ratio deorsum Judaei, quando vitio suo terrena sapientes, non meruerunt coelestia contueri. Sed vultus eorum, id est mala intentio ipsorum, ad reliquias Domini, hoc est ad passionem aptata est; ut cum illi se inferre crederent dispenid est resurrectione magnificare. Tunc enim ab humilitate suscepta exaltatus cognoscitur, quando in gloria sua resurrexisse probatus est. In testatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Cantare vero est verba Domini ore proferre. Psallere autem, mandata divina bonis operationibus constanter implere. Haec enim duo sunt quae a nobis omnimodis
Abbreviated transcription (Latin):
dissent. S quia mandatis eius contumaci
spũ restiterunt. merito fructum illum be¬
atitudinis ꝑdiderunt. Semen eorum. idẽ.
uota uel facta peccantium. Bene autem di¬
cuntur semina. unde nascitur unicuiq re¬
tributio digna gestorũ. Afiliis hominũ
efficies alienos. idest ascĩs: quos in hereditatẽ
et̃nam tuȩ miscdie largitate missurꝰ es.
m̃ declinauerunt inte mala. cogitauert̃
consilia que ñ potuerunt stabilire. mini¬
eclinare dicimus mala supra alios pen¬
dentia in alio loco se iniquitatis causa
relidere. Ed in passione dñi constat effectũ
Nam cum putarent uidei imꝑium roma¬
ñorum sibi fore ꝑnitiosum si regem salua¬
torem dñm suscepissent. in ipsum uisi sũt
mala declinare: quȩ sibi credebant roma¬
nis ulciscentib euenire. Cogitauert̃ eñi
consiliũ dicendo. expedit unum pro om̃ib
mori. Qd non potuerunt stabilire. id est ad
uotum suum ꝑducere. Nam nescientes ue¬

Expanded text:
dissent; sed quia mandatis ejus contumaci dissent; sed quia mandatis ejus contumaci spiritu restiterunt, merito fructum illum beatitudinis perdiderunt. Semen eorum, id est vota vel facta peccantium. Bene autem dicuntur semina, unde nascitur unicuique retributio digna gestorum. A filiis hominum efficies alienos, id est a sanctis, 71 quos in haereditatem aeternam tuae misericordiae largitate missurus es.m declinaverunt in te mala, cogita verunt consilia quae non potuerunt stabilire. Declinare dicimus mala supra alios pendentia, in alio loco sine iniquitatis causa relidere, quod in passione Domini constat effectum. Nam cum putarent Judaei imperium Romanorum sibi fore perniciosum, si Regem Salvatorem Dominum suscepissent, in ipsum visi sunt mala declinare, quae sibi credebant Romanis ulciscentibus evenire. Cogitaverunt enim consilium dicendo: Expedit unum pro omnibus mori . Quod non potuerunt stabilire, id est ad votum suum perducere. Nam nescientes ve
Abbreviated transcription (Latin):
iusti eciã diuinitatis sue contemplatione
respiciunt. Mem̃to autẽ quod suꝑius in lau¬
de dñi xp̃i caractherismoꝵ schema posuerit.
ꝑ quod honorẽ eius & głam diuersa grãrum
qualitate descripsit. Nunc ꝑ eanden figu¬
ram inmicos ipsius dĩc uariis suppliciis af¬
fligendos. ut quantum ille mirabilis. tantũ
isti redd̾entur horribiles. Pñs in rra sua
Ro uidicii pulcherrima narratione des-¬
cribitur. Illos enĩ peccatores qui se ꝓ actutĩ
suorum malignitate discrutiant. ira dñi dic̃
esse turbandos: quando audient. Ite in ignẽ
et̾num. Et istam sententiã consequitur: ut
ꝑpetua flamma deuorentur. Nam uissionẽ
dñi nulla mora subsequitur. s mox ut discer¬
nit impletũ. est. Iste aut᷑ ignis sic absumit
ut seruet. sic seruat ut crutiet : dabiturq
miseris uita mortalis et paena seruatr ix.
ructum eorum de terra ꝑdes. & semen
eorum afiliis hominum. Eructus eorũ
fuerat in terra uiuentium. si dei filio credi¬

Expanded text:
initatis suae contemplatione respicient. Memento autem quod superius in laude Domini Christi characterismon schema posuerit, per quod honorem ejus et gloriam diversa qualitate gratiarum descripsit. Nunc per eamdem figuram inimicos ipsius dicit variis suppliciis affligendos, ut quantum ille mirabilis, tantum isti redderentur horribiles. Vers. 10. Dominueos ignis. Ordo judicii pulcherrima narratione describitur. Illos enim peccatores qui se pro actuum suorum malignitate discruciant, ira Domini dicit esse turbandos, quando audient: Ite in ignem aeternum ; et istam sententiam consequentur, ut perpetua flamma devorentur. Nam jussionem Domini nulla mora subsequitur, sed mox ut discernit, impletum est. Iste tamen ignis sic absumit, ut servet; sic servat, ut cruciet; dabiturque miseris vita mortalis, et poena servatrix. Fructum eorum de terra perdes, et semen eorum a filiis hominum. Fructus eorum fuerat in terra viventium, si Filio Dei credi
Abbreviated transcription (Latin):
minũ redeunt. & serui & filii & amici uocã¬
tur. Sequitur. Dextera tua inueniat om̃s qui
te oderunt. Hic illud iudicii temp aduertit᷑.
quando dextera patris idest dñs saluator
udicaturus. est. mundum. & qui eum odert̃
pene ꝑpetuitate dampnandi sunt.m
Sones eos ut dibanũ ignis in temꝑe uultꝰ tui.
libanus. est coquendis panib enei uasculi
deducta rotunditas. quȩ suburentib flã¬
mis ardet intrinsecus. In qua similitudine
merito pec̾cores ponuntur. qui infuturo ui¬
dicio & merore animi & penali excruciati¬
one torquendi sunt: quia contra regulas
diũ obstinata mente uixerunt. Tempus uͦ
uultus dñi dies. est. uidicii. quando filius¬

Expanded text:
minum redeunt, et servi et filii vocantur et amici. Sequitur, dextera tua inveniat omnes qui te oderunt. Hic illud judicii tempus advertitur, quando dextera Patris, id est Dominus Salvator judicaturus est mundum; et qui eum oderunt poenae perpetuitate damnandi sunt. Vers. 9. Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui. Clibanus est coquendis panibus aenei vasculi deducta rotunditas, quae sub urentibus flammis ardet intrinsecus. In qua similitudine merito peccatores ponuntur, qui in futuro judicio, et moerore animi, et poenali excruciatione torquendi sunt, quia contra regulas Domini obstinata mente vixerunt. Tempus vero vultus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Omĩs sꝑans in dño exultabit. & letabitur
in miscd̃ia eius. Ego igitur exultabo & letabor
in misccłia eius. Ista. est species syllogismorũ.
ꝑ quos dialectici subtilissimis disputationib
quȩ probare nituntur ostendunt. Nec mo-¬
ueat quod in istis partib non sunt eadem
uerba. quȩ dialectici ad instruendos rudes
longo post tempore formauerunt. In p̃dica¬
tionib enim sacris argum̃tum quidẽ ipsũ
ponitur. s sublibertate u̾borum: modo reli¬
om̃ib inimicis tuis. dextera tua inueniat
omnes qui te oderunt. U enit ad t̾ciam di¬
uisionem in qua optat dñm xp̃m facere qͣd
eũ nouerat esse gesturum. Dicit enim. in¬
ueniatur manus tua. idest oꝑatio tua rep¬
ꝑiatur. Arflctos conueitas mnimicos. qͥa
tus regulis mundi delectatiõe dissentiũt.
sicut᷑ ait apłs. Qm̃ si cum adhuc inimici esse¬
mus reconciliati sumus dõ ꝑ mortem filii euis.

Expanded text:
tur: Omnis sperans in Domino exsultabit et laetabitur tur: Omnis sperans in Domino exsultabit et laetabitur in misericordia ejus; ego igitur exsultabo et laetabor in misericordia ejus. Ista est tertia species syllogismorum per quos dialectici subtilissimis disputationibus quae probare nituntur ostendunt. Nec moveat quod in istis partibus non sunt eadem verba quae dialectici ad instruendos rudes longo post tempore formaverunt; in praedicationibus enim sacris argumentum quidem ipsum ponitur, sed sub libertate verborum. Modo reliomnibus inimicis tuis; dextera tua inveniat omnes qui te oderunt. Venit ad tertiam divisionem, in qua optat Dominum Christum facere quod eum noverat esse gesturum. Dicit enim: Inveniatur manus tua, id est operatio tua reperiatur: afflictos convertas inimicos, qui a tuis regulis mundi delectatione dissentiunt: s ait Apostolus: Quoniam si cum adhuc inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
uoniã rex sꝑauit in dño. & in misericordia
alcissimi non conmouebitur. Nicit causã
quare tantum munus acceꝑit᷑. quia rex iste
qui in passione sua tribus linguis legebatur
ascriptus. scd̾m hominem sꝑau̾it in domino:
ut agnoscamꝰ nisi supplicit̾ postulando. ad eiꝰ
ñ posse nos miscłiam ꝑuenire. Seqͥtur etiã
eternitatis huius causa probabilis. quia nescit
ã patris miscłiã summoueri: qui sꝑare in eiꝰ
gła ꝑseuerat. Sicut salomon dicit. Qui sꝑa¬
uit in dño & confusus. est. Et in alio pͦs diẽ
Protector est. om̃ium sꝑantium in se. Posito
igitur in puimo psalmo catheorico sỹllogis¬
mo. & in sẽptimo hẏpotetico. restat nunc ut
enthimema demonstrare debeamus. Enthi¬
mema qͦd latine interp̃tatur mentis concep-¬
tio. sillogismus. est. constans ex una propositio¬
ne & conclusione quẽ dialectici dicunt retho¬
ricũ sillogisium quia eo frequent̃ utuntur
oratores pro compendio suo. Iste talit̾ explica-¬

Expanded text:
uoniam rex speravit in Domino, et in misericordia Altissimi non commovebitur. Dicit causam quare tantum munus acceperit: quia rex iste qui in passione sua tribus linguis legebatur ascriptus, secundum hominem speravit in Domino, ut agnoscamus, nisi suppliciter postulando, ad ejus non posse nos misericordiam pervenire. Sequitur etiam aeternitatis hujus causa probabilis: quia nescit a Patris misericordia submoveri, qui sperare in ejus gloria perseverat, sicut Salomon dicit: Quis speravit in Domino, et confusus est ? Et in alio psalmo dicit: Protector est omnium sperantium in se . Posito igitur in primo psalmo, categorico syllogismo, et in septimo, hypothetico, restat nunc ut enthymema demonstrare debeamus. Enthymema, quod Latine interpretatur mentis conceptio, syllogismus est constans ex una propositione et conclusione, quem dialectici dicunt rhetoricum syllogismum, quia eo frequenter utuntur oratores pro compendio suo. Iste taliter explica
Abbreviated transcription (Latin):
N pͥma narratione psalmi huius uerbã pro-¬
phete sunt ad dm̃ patrem de incarnatione
dnĩca. secunda diuersas uirtutes eiꝰ głamq
describit. declarans a parte qua passus est.
ad quam summã rerum apicemq ipso lar¬
giente ꝑueniret. Tercia idem propħa con¬
uertitur ad dnm̃ xp̃m̃. ubi more desideran.¬
tiũ optat illa inuidicio eius fieri que nouit
Inuirtute tua. id est in omĩpotentia maies¬
tatis tuȩ. in qua et filius regnat sicut ipse dic̃.
in titulo passionum scriptum ẽ. Rex iuideorꝓ.
Sequitur. Et suꝑ salutare tuum exultabit
uehem̃ter. Idest in eo quod ꝑ eum saluasti ho¬
mines. filius tuus qui saluator. est. exultauit
Aadidit quoq uehement̃. ut quanta. ẽ co¬
pia in beneficio: tanta sit & gaudii magnitu
do Pesideriũ animȩ eius tribuisti ei. et
uoluntate labiorum eius non fraudasti eũ.
lata sint. Desidium eius animȩ fuit sicut
in euangłio dicit. Desiderio desideraui man¬
diicare uobiscum pascha. Qd scema dicitur

Expanded text:
n prima narratione psalmi hujus, verba prophetae sunt ad Deum Patrem de incarnatione dominica. Secunda diversas virtutes ejus gloriamque describit, declarans a parte qua passus, ad quam summam rerum apicemque ipso largiente pervenerit. Tertia idem propheta convertitur ad Dominum Christum, ubi more desiderantium optat illa in judicio ejus fieri quae novit in virtute tua, id est in omnipotentia majestatis tuae, in qua et Filius regnat, sicut ipse dicitin titulo passionis scriptum est: Rex Judaeorum . Sequitur, et super salutare tuum exsultabit vehementer, id est in eo quod per eum salvasti homines, Filius tuus, qui Salvator est, exsultabit. Addidit quoque vehementer, ut quanta est copia in beneficio, tanta sit et gaudii magnitudo. Vers 2. Desiderium animae ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum. lata sint. Desiderium ejus animae fuit, sicut in Evangelio dicit: Desiderio desideravi manducare vobiscum hoc pascha . Quod schema dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
preciosus sanguis eius mundum redimeret.
ne diabolus eum adhuc imqua p̃sumptione
uastaret. Uoluntas uͦ labiorum fuit. quando
spiritib imperabat unmundis: languores
diuersos sermonis sui sanauit imꝑio. Predica¬
tiones quoq suas deuotis mertib inserebat.
Constat enim innullo uoluritatẽ eius fuisse
fraudatam. quando om̃ia que fieri iussit im¬
pleta sunt: sicut scͥptum. est. Omĩa quecumq
uoluit dñs fecit in cęlo & in terra. Quomiã¬

Expanded text:
pretiosus sanguis ejus mundum redimeret, ne diabolus eum adhuc iniqua praesumptione vastaret. Voluntas vero labiorum ejus fuit, quando spiritibus imperabat immundis, languores diversos sermonis sui sanabat imperio, praedicationes quoque suas devotis mentibus inserebat. Constat enim in nullo voluntatem ejus fuisse fraudatam: quando omnia quae fieri jussit impleta sunt; sicut scriptum est: Omnia quaecunque voluit, Dominus fecit in coelo et in terra
Abbreviated transcription (Latin):
ent̾ adũtimꝰ. Quȩ necesse est ut exult&e:
quando ad regnum celorum dñ misera¬
tione ꝑuenerit. Et uide diuersis causis qͣm
propria uerba tribita sint. Letabitur iacob
quia ñ sꝑatam suscepit medicinã. Exultabit
isrł. idest in enarrabili gaudio cu mulabitur:
quando uiderit inre. quod ardentissime de¬
siderabat in spe.

Expanded text:
enter advertimus, quae necesse est ut exsultet, enter advertimus, quae necesse est ut exsultet, quando ad regnum coelorum Domini miseratione pervenerit. Et vide, diversis causis quam propria verba tributa sint! Laetabitur Jacob, quia non speratam suscepit medicinam. Exsultabit Israel, id est inenarrabili gaudio cumulabitur, quando viderit re, quod ardentissime desiderabat spe.
Abbreviated transcription (Latin):
dum auerterit dñs captiuitatẽ plebis sue.
ost quam de disi aduentu ȩccłia sca lo¬
tuta ẽ: nunc ad ammirationem tanti be¬
neficii redit dicens. Quis dabte ex syon sa-¬
lutare isrł. Tum dic̃ quis: nullum uult
intelligi nisi dñm patrem. qui dñm xp̃m
in syon idest in iherłm mittere ac prestare
dignatus ẽ. Ipse est utiq salutaris ifrł. hoc
ẽ: bene credentium eterna salus & infinita
securitas. Sequitur. Dum auerterit dñs
captiuitatẽ plebis sue. idest cũ dampna¬
uerit diabolum qui dei plebem impia cru
uꝑiori interrogationi uingitur consola¬
tiua responsio. ut letetur iacob idẽ. iudeo¬
rum & gentiũ popłs. ꝑ gracie munera
collectus siue colligendus. qui aliquando
sua infidelitate uagatus ẽ. Hic enĩ iacob
uideoiũ antiquus populus debet intelli¬
gi. quamius eius nomen more scͥpturarum
&e nouo popło in subsequentib datum ẽẽ
uideatur. Irł autẽ uniuersalem eccłiam de
cunctis mundi partib adgregatã congru¬

Expanded text:
erit Dominus captivitatem plebis suae. Postquam de Domini adventu Ecclesia sancta locuta est, nunc ad admirationem tanti beneficii redit dicens: Quis dabit ex Sion salutare Israel? Cum dicit: Quis, nullum vult intelligi, nisi Dominum Patrem, qui Dominum Christum in Sion, id est in Jerusalem mittere ac praestare dignatus est. Ipse est utique Salutaris Israel, hoc est, bene credentium aeterna salus et infinita securitas. Sequitur, cum averterit Dominus captivitatem plebis suae, id est cum damnaverit diabolum, qui Dei plebem impia crudultet Israel. Superiori interrogationi jungitur consolativa responsio; ut laetetur Jacob, id est Judaeorum et gentium populus per gratiae munera collectus sive colligendus, qui aliquando sua infidelitate vagatus est. Hic enim Jacob, Judaeorum antiquus populus debet intelligi; quamvis ejus nomen more Scripturarum et novo populo in subsequentibus datum esse videatur. Israel autem universalem Ecclesiam de cunctis mundi partibus aggregatam congru
Abbreviated transcription (Latin):
timendo dñm. suꝑuacuis trepidationib
angerentur. Addidit. qm ds̃ in generati¬
one iusta ẽ. Sententia secuta est quȩ corri¬
geret infideles ut meminerint incontinen¬
tiam sibi diuinitatis abẽẽ. cum se uideant
uentosa felicitate consurgere. Quod totũ
pia mente p̃dicitur. ut improborum mens
sacrilega corrigatur
cui dr̃ enigmatice xp̃i consilium confudisti
idest susciꝑe noliusti: qui ad te uenerat li¬
berandũ. ut qui dare disposuerat. cͤditus

Expanded text:
timendo Dominum supervacuis trepidationibus timendo Dominum supervacuis trepidationibus angerentur. Addidit, quoniam Deus in generatione justa est. Sententia secuta est, quae corrigeret infideles, ut meminerint continentiam sibi Divinitatis abesse, cum se videant ventosa felicitate consurgere. Quod totum pia mente praedicitur, ut improborum mens sacrilega corrigatur.cui dicitur aenigmatice: Christi consilium confudisti, id est suscipere noluisti, qui ad te venerat liberandum; ut qui dare disposuerat creditus