comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ omnia in omnibus xp̃c est.
Propterea enim figuram serui
saluator nr̃ et dominus induit:
et ꝓlibero et seruo seruiuit: ut
omnibus credentibus in se. equa¬
le donum bonorum celestium lar¬
giatur: nec p̃fertur apud illum:
qui secundum carnem nobilioꝵ
fit. Quicumq enim fidem domi¬
ni ꝓmeretur: nullis maculis car¬
nalis natiuitatis fuscatur Nam
hoc ita futurum etiam ꝑꝓpħam
significatur: dicente domino.
Et erit. m nouissimis diebus
effundam de sp̃u meo suꝑ om
tur laborans: rachel autem uisũ
ꝓueniat ad utilitatem corum. qͥb
consulere uolumus. Ipsa ẽ lia pͥor
uxor iacob: ac ꝑ hoc et infirmis
oculis fuisse commemoratur. Co¬
gitationes enim mortalium timi¬
de: et incerte ꝓuidentie nr̃e. Spes
uͦ eterne contemplationis dei. ha¬
dicitur bona facie: et pulchra sp̃e.
Hanc enim amat omnis pie stu¬
diosus. et ꝓpt̾ hanc seruit gratie
di: qr peccata nr̃a et si fuerint sic̃
fenicium. tanquam nix dealba-¬

Expanded text:
r omnia et in omnibus Christus est. Propterea enim figuram servi Salvator noster et Dominus induit, et pro libero et pro servo servivit, ut in omnibus in se credentibus in se aequale donum bonorum coelestium largiatur. Nec praefertur apud illum, qui secundum carnem nobilior sit. Quicunque enim fidem Domini promeretur, nullis maculis carnalis nativitatis offuscatur. Nam hoc ita futurum etiam per Prophetam significatur, dicente Domino: Erit in novissimis diebus, effundam de spiritu meo super omtur "laborans," Rachel autem "uisum proueniant ad utilitatem eorum, quibus consulere uolumus, ipsa est Lia, prior uxor Iacob; ac per hoc et infirmis oculis fuisse commemoratur; cogitationes enim mortalium timidae, et incertae prouidentiae nostrae. spes uero aeternae contemplationis dei hahel. unde etiam dicitur bona facie et pulchra specie. hanc enim amat omnis pie studiosus et propter hanc seruit gratiae dei, qua peccata nostra, etsi fuerint sicut phoenicium, tamquam nix dealba
Abbreviated transcription (Latin):
frĩs rebecce: Hoc ẽ primoliam: se¬
cundo rachel. Inde accepit lie an¬
cillam nomine zelfam. et ancil¬
lam rachel balam: ex quib qua¬
filiã. De lia scilicet genuit ruben.
simeon. leui: iudam. isacͥar. zabu¬
lon. De rachel autem: ios eph. et
beniamin. De bala ancilia racheł:
dan. et neptalim. De zelfa ancilla
he: gad. et aser. Hi sunt duode¬
cim filii israhel. Nunc autem quid
rerum figurauerunt quatuor uxores
bebat abraham apłm duo testam̃¬
ta intelligere: s ibi in una et una
facilius apparet qđ dicitur Hic
ancille ᷤ filius exheredatur. Hic
uͦ ancillarum filii simul cum fi¬
liis liberarum. terram repromis¬
sionis accipiunt᷑. Unde et hic
ꝓculdubio aliquid aliud signifi¬
catur. Quamquam due libere¬

Expanded text:
ris Rebeccae . Hoc est, primo Liam, secundo Rachel, inde sibi accepit Liae ancillam nomine Zelfan, et ancillam Rachel Balam, ex quibus quafiliam. De Lia scilicet, genuit Ruben, Simeon, Levi, Juda, Issachar, Zabulon; De Rachel autem, Joseph et Benjamin; de Bala, ancilla Rachel, Dan, et Nephthalim; de Zelfa, ancilla Liae, Gad et Aser. Hi sunt duodecim filii Israel. Nunc autem quid rerum figuraverint quatuor uxores bebat Abraham, duo testamenta intelligere, sed ibi in una et una facilius apparet quod dicitur: Hic ibi ancillae filius exhaereditatus; hic vero ancillarum filii simul cum filiis liberarum terram promissionis accipiunt. Unde hic procul dubio aliquid aliud significatur. Quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ seducuntur ab hereticis: et paxẽ
semper in iꝑsis: siue a turb se re¬
moueant ut turtur: siue inter
ipsas conuersentur sicut columba.
Utraq tñ auis ẽ habens simplici¬
tatem. et innocentiam. Uolucres
autem descendentes suꝑ corꝑa.
que diuisa erant. sp̃c immun¬
di significabantur: pardem qua¬
dam suam de carnalium diui¬
sione querentes. Qd autem illis
eas: significat multos carnales
merito scõrum in fine mundi
ab angustiis liberandos. Qd aut̃
circa solis occasum pauor irruit
in abram et horror magnus
et tenebrosus: significat cica hu¬
ius seculi finem. magnam ꝑtur¬
bationem ab antix̃po in sanctis

Expanded text:
non seducuntur ab haereticis, sed pax est non seducuntur ab haereticis, sed pax est semper in ipsis, sive a turbis se removeant, ut turtur, sive inter illas conversentur, sicut columba. Utraque tamen avis est, habens simplicitatem et innocentiam. Volucres autem descendentes super cadavera, quae divisa erant, spdi significantur, pastum quemdam suum de carnalium divisione quaerentes. 9. Quod autem illis ham, significat 301 multos carnales merito sanctorum in fine mundi ab angustiis liberandos. Quod autem circa solis occasum pavor irruit in Abraham, et horror magnus, et tenebrosus, significabat circa hujus saeculi finem magnam perturbationem ab Antichristo in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
erit semen tuum in terra ñ sua:
et seruiet et affligetur. et cetera. Iste
est itaq modus ꝓmissi seminis
abre : et ista ẽ figura. ꝑiuuen¬
cam enim: significata ẽ plebs po¬
sita sub iugo legis. Per capram:
eadem plebs peccatͥx futura. Per
arietem: eadem plebs etiam reg¬
natura. Que animalia ideo tͥma
dicuntur: qi ꝑ aiticulos tempo¬
rum. ab adam usq ad noe. et¬
inde usq ad abram. et inde
usq ad dauid: tanquam terciã¬
etatem gerens ille ppłs adoleuit.
ꝑturturem uͦ et columbam. sp̾a¬
les in eo ppło figurati sunt: indiri¬
dui filii ꝓmissionis. et heredes
regni futuri. Quorum etas tem¬
ꝑalis ideo tacetur: qr eterna me¬
ditantes. transgressi sunt desiderio
temꝑalia. S quid ẽ qđ animalia
illa tria diuiduntur adu̾sum se
iuicem paitib constitutis: nͥ qd
carnales. et in ueteri ppło. et nunc
inter se diuiduntur: Porro aues
icrrco ñ diuiduntur. qr spiritales
indiuidui sunt: scisma ñ cogitant:

Expanded text:
erit semen tuum in terra non sua, erit semen tuum in terra non sua, et serviet et affligetur, etc. Statutus est itaque modus promissi seminis Abrahae, et ista est figura. Per juvencam enim significata est plebs posita sub jugo legis; per capram, eadem plebs peccatrix futura. Per arietem, eadem plebs bene etiam regnatura. Animalia vero ideo tria dicuntur, quia per articulos temporum ab Adam usqinde usque ad Abraham, ac inde usque ad David, tanquam tertiam aetatem gerens ille populus adolevit. 7. Per turturem et columbam spirituales in eo populo figurati sunt, individui filii promissionis, et haeredes regni futuri, quorum aetas temporalis ideo tacetur, qditantes transgressi sunt desideria temporalia. Sed quid est quod animalia illa tria dividuntur adversus se invicem partibus constitutis, nisi quod carnales et in populo veteri et nunc inter se dividuntur. Porro aves inter se non dividuntur, quia spiritales indivisi sunt: schisma non cogitant,
Abbreviated transcription (Latin):
re. Beinde monstrauit illi arenã
maris. et dix̃: sic erit in multitu¬
dine semen tuum. Hoc ẽ. erit
quidem copiosa gens iudeorum:
s sterilis et infecunda sicut arena
maris manebit. P ost hec cum
reꝓmittẽt ei d̃s̃ qd̾ eẽt possessor
terre reꝓmissionis futurus: sig¬
num petiuit. ꝑ qd̃ agnos cet: non
quasi dubitans an fieret: s qͦmͦ
futurum esset exquirens. Qui
dominus hanc similitudinem
p̃posuit. Sume inquit uacam
triennem. et capram triennem.
et arietem tͥum annorum: tur¬
turem qͦ et columbam. Tollens
gͥ abram uniuersa ħ. diuisit
ea ꝑ medium: et utͣsq partes
contra se altͥnsecꝰ posuit: aues aut̃
ñ diuisit. D escenderuntq uolu¬
cres suꝑ cadauera: et abigebat
eas abram. Cumq sol occubu¬
isset. pauor irruit suꝑ abram:
et horror magnus et tenebrosus
irrint s inuasit eum. Apparuitq¬
ei clibanus fumans: et ignis
transiens inter media illa que
diuisa erant. Dictumq ẽ ei.
Cognos cendo scias. q pegͥnum

Expanded text:
re. Deinde demonstravit illi arenam maris, et dixit: Sic erit in multitudine semen tuum, hoc est, erit quidem copiosa gens Judaeorum, sed sterilis et infecunda sicut arena maris. Post haec cum promitteret ei Dominus quod esset possessor repromissionis futurus, signum petit, per quod agnosceret, non quasi dubitans an fieret, sed quomodo futurum esset exquirens. Cui Dominus hanc similitudinem proposuit. Sume, inquit, mihi vaccam triennem, et capram trimam, et arietem annorum trium, turturem quoque et columbam. Tollens igitur Abram universa haec divisit ea per medium, et utrasque partes contra se altrinsecus posuit, aves autem non divisit. Descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abram. Cumque decubuisset sol, pavor irruit super Abram, et horror magnus et tenebrosus irruit super eum; apparuitque clibanus fumans et lampas ignis transiens inter media illa quae divisa erant, dictumque est ei: Cognoscendo scias quia peregrinum
Abbreviated transcription (Latin):
braham autem pater multarũ
gentium. Quo nomine p̾nun¬
tiabatur: qd̾ multe gentes. fid̃i
erus uestigia sequerentur. Illud
autem quid sit qđ dictũ ẽ. mas¬
culus qui ñ circuncidetur octa¬
ua die. ꝑibit anima illa de po¬
pulo suo: qr pactum meum ir¬
ritum fecit: Cur autem ꝑeat aĩa
puer incirꝯcisi. dum ipsa pac¬
tum dei irritum ñ fec̃. s qui eum
circuncidere neglexer.: nͥ ut signi¬
ficet qđ paruuli. ñ scdm opus.
s scdm originem in pͥmo homĩe
pactum di dissipauerunt: in quo

Expanded text:
braham autem pater multarum braham autem pater multarum gentium, quo nomine praenuntiabatur quod multae gentes fidei ejus vestigia sequerentur. 5. Illud autem quid sit, quod dictum est: Masculus qui non circumcidetur octava die, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit? Cur enim pereat anima parvuli incircumcisi, dum ipsa pactum Dei irritum non fecit, sed qui eum circumcidere neglexerunt? nisi ut significaret quod parvuli non secundum opus, sed secundum originem in primo homine pactum Dei dissipaverunt, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. delebitur aĩa illa de ppło
suo: quia pactum meum irritum
fecit. S & sarai ñ appellabitur sa¬
rai. s sara: et dabo tͥ ex ea filium:
et benedicam illum. Etenim na
tiones et reges gentium ex eo erunt.
hic iam declaratur ꝓmissio de uo¬
catione gentium in ysaac filio ꝓ¬
de sene patre. et sterili matre. Et qr
hoc ñ ꝑ generationem qui ẽ isma¬
l. s ꝑ regenerationem futurum
erat: ideo ibidem imꝑata ẽ circum¬
cisio. quando de sara ꝓmittitur filiꝰ
in typo eccłie: ñ quando is mael qͥ
tẏpum tenuit tudeorum. S quid
aliud cucumcisio significat᷑:. nisi
renouatam naturam ꝑ baptismũ.
pͦ expoliationem uetis hominis:
tum resurrexit: Qd uͦ ñ solum fi¬
lios. s et seruos uernaculos. et emꝑ¬
ticios circoncidi p̾cepit: ad om̃s gram
redẽptiõis ꝑtin̾e testat᷑. Ibi paren¬
tum mutantur et nomina: ut
omnia resonent nouitatem.
Nam abram qđ antea uocabat᷑.
interpretatur pater excelsus: a¬

Expanded text:
fuerit, delebitur anima illius de pofuerit, delebitur anima illius de posuo, quia pactum meum irritum fecit. Sed et Sara non appellabitur Sarai, sed Sura: et dabo tibi ex ea filium, et bennationes, et reges gentium ex eo erunt. Hic jam declaratur promissio de vocatione gentium in Isaac filio pde sene patre et sterili matre, et quia hoc non per generationem, qui est Ismael, sed per regenerationem futurum erat a Deo, ibidem imperata est circumcisio, quando de Sara promittitur filius in typo Ecclesiae, non quando Ismael, qui typum tenuit Judaeorum. Sed quid aliud circumcisio signirenovatam naturam per baptismum post spoliationem veteris hominis? tum, resurrexit? Quod vero non solum filios, sed et servos, et vernaculos, et emptitios, circumcidi praecipit, ad omnes gratiam redemptionis pertinere testatur. Ibi parentum mutantur et nomina, ut omnia resonent noviNam Abram, quod antea vocabatur, interpretatur pater excelsus. A
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ subiungitur cum occubuisset
sol facta ẽ caligo tenebrosa: et
apparuit clibanus fumans. et
lampas ignis transiens inter
media illa que diuisa erant:
significat pꝰ finem seculi. futurũ
diem iudicui. quando ꝑ ignem
segregabuntur sc̃orum ppłi et ini¬
quorum. Qd uͦ dictum ẽ ad abrã.¬
ham. sciendo sclas qr pegnum
erit semen tuum in terra ñ sua.
et in seruitutem redigent eos. et
affligent eos quadringentis annis:
hoc de ppło israhel. qui erat in egip¬
to seruiturus. aꝑtissime ꝓpħatũ ẽ: ñ
qd sub egiptiis quadringentis annis
seruierint: s qm iste numerus in
eadem afflictione completus est:
qui computatur ab illo tp̃r. ex
quo ista abre. ꝓmittuntur.
Tunc ꝓpter ꝑegrinationem futu¬
ram. ne commisceretur semen eiꝰ
inter gentes: datur ei circumcisio
in signum. his uerbis. De agaR¬
ircumcidetur ex uob̃ omne
masculinum: infans octo
dierum circum cidetur in uobis:
tam uernaculus. ꝗͣ emptitius cir
cuius p̃putii caro circumcisa ñ

Expanded text:
 adjungitur: Cum occubuisset sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter media illa, quae divisa erant, significat post finem saeculi futurum diem judicii, quo per ignem segregabuntur sanctorum populi et iniquorum. Quod vero dictum est ad Abraherit semen tuum in terra non sua, et in servitutem redigent eos, et affligent eos quadringehoc de populo Israel, qui erat in Aegypto serviturus apertissime prophetatum est, non quod sub Aegyptiis quadringentis annis servierint, sed quoniam iste numerus in eadem afflictione completus est, quia computantur ab illo tempore quo ista Abrae promittuntur. Jam tunc propter peregrinationem futuram, ne commisceretur semen ejus inter gentes, datur ei circumcisio in signum his verbisircumcidetur ex vobis omne masculinum, infans octo dierum circumcidetur in vobis, tam vernaculus quam emptitius. cujus praeputii caro circumcisa non
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ concdudit ne credant in xp̃o:
quando apparuerit xp̃c omnes
confundent᷑. Mansio aut̃ ista di¬
bongath int̾pretat᷑ fortit̾ intellec¬
ta temptatio: qͥa nimirum si suꝑe¬
tur simulatio quȩ ꝑ scisma uel
heresem exacerbat ȩccłam et con¬
clusio quȩ ꝑ sacͥlegium claudit
fidei uiam: nichilominꝰ temptatio
intelligit᷑: ac deinde fortit᷑ intellec

Expanded text:
modo concludit, ne credant in Christum, modo concludit, ne credant in Christum, quando apparuerit Christus, omnes confundentur. 3. Mansio autem ista Dibongad interpretatur fortiter intellecta tentatio, quia nimirum si superetur simulatio, quae per schisma vel haeresim exercebat Ecclesiam, et conclusio, quae per sacrilegium claudit fidei viam, nihilominus tentatio intelligitur, ac deinde intellec
Abbreviated transcription (Latin):
scłm ad alias mansiones tͣnsire fe¬
mansio ẽ in dibongath. In hac
gerit᷑ bellum contͣ seon regem a¬
morreor: & og regem basan. In
his regib licet res gesta agnosca¬
tur: tam̃ ꝑ conditiones uirtutesq
nominum spiritalis significatio
ẽ subiecta. Seon namq int̾p̾tat᷑
temptatio oculor: ꝑ quam figu¬
ratur diabolus. qͥ tͣnsfigurat se
uelut in angłm lucis: ⁊ ꝑ heresem
uł scisma uerisimilia mentit᷑. ut
fallat incautos. Hunc amorrei
id ẽ amaricantes. habent regem.
Hisi enim q̃dam similitudo ueri¬
tatis p̾cedat: ñ sunt hereses ama¬
ricantes: ñ scisma exacerbantiũ
in eccła. Iste gͦ rex occidit᷑ in uno¬
quoq homine: quando qͥsq dãp¬
nat simulationẽ et diligit ueri¬
tatem. Og uͦ rex int̾pretat᷑ condu¬
sio: basan aut̃ confusio. Id enim
agit diabolus semꝑtut conclu¬
dat uiã ad dñm: opponendo id̃o¬
la sua. ne credat᷑ in xp̃m. Conclu¬
sio enim p̾cedit ut rex. sequitur
confusio tamqͣ plebs. qͥa quos

Expanded text:
m ad alias mansiones transire femansio est in Dibongad. In hac geritur bellum contra Sehon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan. In his regibus licet res gesta cognoscatur, tamen per conditiones virtutesque nominum spiritualis significatio est subjecta. Sehon namque interpretatur tentatio oculorum. Per quem figuratur diabolus, qui transfigurat se velut angelum lucis, et per haeresim vel schisma verisimilia mentitur, ut fallat incautos. 2. Hunc Amorrhaei, id est, amaricantes, habent regem. Nisi enim quaedam simulatio veritatis praecedat, non sunt haereses amaricantes, non schismata exacerbantium in Ecclesia. Iste ergo rex occiditur in unoquoque homine, quando quisque damnat simulationem, et diligit veritatem. Og vero rex interpretatur conclusio, Basan autem confusio; id enim agit diabolus semper, ut concludat viam ad Dominum, opponendo idola sua, ne credatur in Christum. Conclusio enim praecedit, ut rex; sequitur confusio, ut plebs: quia quos
Abbreviated transcription (Latin):
Nterpellant dehinc filiȩ sal
gis plebs ab ȩugłii possessione
einde iħc moysi in monte
succedit: & discit quȩ spi¬
ritalit debeant offerri ĩ ȩccł̃a.
Legi enim succedit ȩugłium: ibiq
iex facienda p̾cepta ammonet:
dehinc qͥd in sabbato ꝓpt̾ spem
quietis ȩt̾nȩ. quid in kalendis ꝓ
innouatione uitȩ: qͥd in pascha
quasi a mortuis tͣnseuntes ad ui¬
tȩ nouitatem: qͥd in pentecoste
sis septimi qͥd in iehͥunio eiusd̃
m̃sis decimȩ diei: quid in sceno¬
phegia quando figunt᷑ tab̾na¬
cula qͥnto decimo die supͣdidi m̃¬
nitas: morsq diuimi balaan. in e¬
cuiꝰ nece error ꝑfidiȩ ligno cruciᷤ
int̾sicit᷑: fitq deinde de amalechᷤ
p̾da diuisio: & oblatio ex ea ani¬
malium in tab̃naculo dĩ. Filii ru¬
trib manasse ium̃ta plurima
habentes: cit᷑ iordanem possessio¬
nem accipiunt:⁊ in reꝓmissio¬
nis t̾ra hereditatem hab̾e nolt᷑:
figurantes qr quos multa mũ¬
d̃i implicam̃ta occupant Habi¬

Expanded text:
nterpellant dehinc quinque filgis plebs ab Evangelii possessione e Jesus Moysi in monte succedit, et discit quae spiritaliter debeat offerri in Ecclesia; legi enim succedit Evangelium, ibique lex facienda praecepta admonet edehinc quid in Sabbato propter spem quietis aeternae, quid in kalendis pro innovatione vitae, quid in Pascha,per baptismum quasi a mortuis transeuntes ad vitae novitatem, et quid in Pentecostensis septimi, quid in jejunio ejusdem mensis decimi diei. Quid in scenopoeia, quando figuntur tabernacula, quinto decimo die supradinitas, et mors divini Balaam, in cujus nece error perfidiae ligno crucis interficitur; fitque deinde de Amalec praeda divisio, et oblatio ex ea animarum in tabernaculo Dei. CAPUT ribus Manassae, jumenta plurima habentes, citra Jordanem possessionem accipiunt, et in repromissionis terra haereditatem habere nolunt, figurantes qdi implicamenta occupant, habi
Abbreviated transcription (Latin):
orro qd sexcenta milia arma¬
tor de egypto numerant᷑
egressa. & ex ipsis ñ sunt ampliꝰ
quam duo t̾ram reꝓmissionis
ingressi: hȩc figura demonstrat
multos ꝑ baptismũ ad fidẽ tͣn¬
sire:s ad patͥam cȩlestem pau¬
cissimos ꝑuenire: scđm figurã
illam in ȩugłio in qua multi
uocati. pauci aut̃ inueniunt᷑ e¬

Expanded text:
orro quod sexcenta millia armatorum de Aegypto numerantur egressa, et ex ipsis non sunt amplius quam duo terram repromissionis ingressi, haec figura demonstrat multos per baptismum ad fidem transire; sed ad patriam coelestem paucissimos pervenire secundum figuram illam in Evangelio, in qua multi vocati, pauci vero inveniuntur e
Abbreviated transcription (Latin):
saul p̾lium adu̾sus amalecħ inter¬
fectisq cundis hostib peꝑcit a¬
gag̃ regi. nec uoluit cuncta disꝑ
ei dñs. Ueniens aut̃ samuel sump¬
sit gladium: et in frusta concidit
agag. Quando legunt qͥdam in
scͥpturis qd sc̃i nulli hostium par-¬
cunt efficiunt᷑ crudeles: ⁊ huma¬
num sanguinem sicientes dicunt
qͥa et isti ita ꝑcussert hostes ut ñ
relinqueret᷑ ab his qui saluus fieret.
et ñ intelligunt in his u̾bis obum¬
brari mysteria. & hoc magis nob̾
indicare ut pugnantes adu̾sus
uicia. nullũ penitus ex his relin¬
quere debeamꝰ: s omnia int̾rime¬
re.Hã si peꝑcerimꝰ reputari nob̾
in culpam pot᷑. sic̃ reputatum est
saul qͥ uiuum seruauerat regem
amalech. Quomͦ enim quisq iustꝰ
manebit. si adhuc aliqͥd peccati in
semetipsum seruauerit sic̃ saul:
Atuͦ sc̃i in figura samuheł. ita se¬
urunt suꝑ hostes suos id ẽ suꝑ ui¬
cia peccatore. ut ñ ꝑmittant re

Expanded text:
Saul praelium adversus Amalech, et interfectis cunctis hostibus pepercit Agag regi: nec voluit disperdere ei Dominus. Veniens autem Samuel sumpsit gladium, et in frusta concidit Agag. Quando legunt quidam in Scripturis quod sancti nulli hostium parcunt, efficiuntur crudeles, et humanum sanguinem sitientes dicunt, quia et justi ita percusserunt hostes ut non relinqueretur ab his qui salvus fieret: et non intelligunt in his verbis adumbrari mysteria, et hoc magis nobis indicari ut pugnantes adversus vitia, nullum penitus ex his relinquere debeamus, sed omnia interimere. Nam si pepercimus, reputari nobis in culpam potest, sicut reputatum est Saul, qui servaverat vivum regem Amalech. Non enim quisque justus manebit, si aliquid adhuc peccati in semetipso servaverit, sicut Saul: at vero sancti in figura Samuelis ita saeviunt super hostes suos, id est super vitia peccatorum, ut non permittant re
Abbreviated transcription (Latin):
mundi peccata crucifixus aboleret.
nec solum delicta factoꝵ. s &ẽ cu¬
piditates purgaret animarum.
Caro enim hedi ad culpam facti
refert᷑. Ius ad illecebras cupidita¬
tum. sic̃ scͥptum ẽ. qͥa concupiuit
płs cupiditatem pessimam et
dixerunt. Quis nos cibabit carne:
Qd̃ gͥ extendit angłs uirgã et
tetigit petram de qua ignis exiũ.
ostendit qd̃ caro dm̃ sp̃u repleta
diuino peccata omnia humanȩ
conditionis exureret. Unde & dñs
ait. Ignem ueni mittere in t̾ram.
Auertit gͥ uir doctus et p̾sagus
futuroꝵ suꝑna mysteria. & idõ
scdm oracula occidit uitulum a
patre suo idolis deputatum et
ipse septennem alium immolauit
uitulum dõ. Quo facto manifestiᷤᷤ¬
sime reuelauit post aduentum
dñi omnia gentilitatis abolenda
ẽẽ sacͥficia. solumq sacͥficium dõ
dñicȩ passionis ꝓ redemptione
nr̃a religione ppłi deferendum.
Et enim uitulus ille septennis
mis sp̃ualium plenitudo uirtutũ

Expanded text:
mundi peccata crucifixus aboleret. mundi peccata crucifixus aboleret. Nec solum delicta factorum, sed etiam cupiditates purgaret animorum. Caro autem haedi ad culpam facti refertur, jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam, et dixerunt: Quis nos cibabit carne ? Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit petram, de qua ignis exivit: ostendit, quod caro Domini spiritu repleta divino, peccata omnia humanae conditionis exurit. Unde et Dominus ait: Ignem veni mittere in terram . Advertit igitur vir doctus et praesagus futurorum superna mysteria, et ideo secundum oracula occidit vitulum, a patre suo idolis deputatum, et ipse septennem alium vitulum immolavit Deo. Quod factum manifestissime revelavit, post adventum Domini omnia gentilitesse sacrificia, solumque sacrificium Deo dominicae passionis pro redemptionis nostrae religione a populis deferendum. Etenim vitulus ille erat in mis spiritualium plenitudo virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
Iradit᷑ int̾ea ppłs isrł in ma¬
nu madian ꝓ cuiꝰ lib̾atione
loquit᷑ angłs dñi ad gedeon. cuiꝰ
monstrandũ ẽ. Gedeon nãq cum
sub arbore quercu tͥcici messem
uirga cederet & a paleis frum̃ta
excuteret angłm uidit. accipiens
ab eo oraculum. ut a potestate ho
ceret. Iste gedeon nimirũ figurã
gestabat xp̃i. qͥ sub umbra sacrȩ
cruas p̾destinato incarnationis
sutuis mysterio constituitis rec¬
titudine iudicii quasi ꝑ uirgam
electionẽ sc̃or a iiciors paleis se¬
questrabat. Hic gͦ gedeon cũ audis¬
set ab angło qd̃ deficientib ppłors¬
tͣmis in uno uiro plebẽ suã dñs ab hostib
lib̾aret: ꝓtinus edũ coxit. Cuiꝰ car¬
nes scđ̃m p̾ceptum angłi simul cũ
azima suꝑ petram posuit. & ius
carnium desuꝑ effudit. Quȩ dum
angłs uirgȩ cacumine contigit.
statim de petra ignis erupit. atq
ita sacͥficium qd̃ offerebat᷑ absũp¬
tum ẽ. Quo indicio declaratũ uide¬
tur. qd̃ petra illa tẏpum habuerit

Expanded text:
raditur deinde populus Israel in manu Madian, pro cujus liberatione loquitur angelus Domini ad Gedeon. Cujus monstrandum est. « Gedeon namque cum sub arbore quercu tritici messem virga caederet et a paleis frumenta excuteret, angelum vidit, et accepit ab eo oraculum, ut a potestate hosceret. » Iste Gedeon nimirum figuram praestabat Christi, qui, sub umbra sacrae crucis, praedestinato Incarnationis futurae mysterio constitutus, rectitudine judicii quasi per virgam electionem sanctorum a vitiorum paleis sequestrabat. « Hic ergo Gedeon cum audisset ab angelo quod deficientibus posuam ab hostibus liberaret, protinus haedum coxit, cujus carnes secundum praeceptum angeli simul cum azyma supra petram posuit, et jus carnium desuper effudit. Quae dum angelus virgae cacumine contigit, statim de petra ignis erupit, atque ita sacrificium Deo quod offerebatur absumptum est. » Quo indicio declaratum videtur quod petra illa typum habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
baracħ ex ꝑsona pͥoris ppłi ad
ꝓphetiam. Non ascendam. nͥ &̾ tu
ascenderis mecũ. Dicit e delbora.
Ibo tecum. s ñ erit pͥmatus tu¬
us in uia hac qua incedis. s in
manu mulieris tͣdet dñs sisa-¬
apũd illum ppłm pͥmatus. nec
ꝑmanet apũd eum uictoriȩ pal¬
ma. s ap̃d iahel mulierem ĩd ẽ
ȩccłam. Nam iahel mulier ista
alienigena in cuiꝰ manu uictoria
facta ẽ. figuram tenet ȩccłȩ. ex
gentib congregatȩ. Iahel enim
ram hostem int̾fecit. id ẽ ligni cru¬
la enim ista ꝑ lignum in quo sp̃a¬
lib sacramentis credentium salus
ẽ. fidei hostem affligit quẽ dein¬
de mortuum pellib tegit. ĩd est
inclusum in carnalium cordib
relinquit. Non enĩ latent morti¬
fera ipsius nͥ incorruptibilitate
uitȩ uiuentib & peccata morta¬
lia ꝑpetrantib. qͥa dũ praue ui¬
uentes segregant᷑ a corꝑe xp̃i.
efficiunt᷑ m̃bra diaboli. De oracło¬

Expanded text:
Barac ex persona prioris populi ad Barac ex persona prioris populi ad prophetiam: Non ascendam, nisi et tu ascenderis mecum. Dixit ad eum Debbora: Ibo tecum, sed non erit primatus tuus in via qua incedis, sed in manu mulieris tradetur Sisaapud illum populum primatus, nec permanet apud Eum victoriae palma, sed apud Jahel mulierem, id est, Ecclesiam. Nam Jahel ista alienigena, in cujus manu victoria est facta, figuram tenet Ecclesiae ex gentibus congregatae. Jahel enim ram hostem interfecit, » id est, ligni crula enim ista per lignum in quo spiritualibus sacramentis credentium salus et fidei hostem affligit; quem deinde mortuum pellibus obtegit, id est, inclusum in carnalium cordibus derelinquit. Non enim latent mortifera ipsius nisi in corruptibilitate vitae viventibus, et peccata mortalia perpetrantibus; qui dum prave viventes segregantur a corpore Christi, efficiuntur membra diaboli. C
Abbreviated transcription (Latin):
pienda ẽ. de qua scribit᷑. Quã dul¬
cia faucib meis eloquia tua. suꝑ¬
cus ꝓphetiȩ ẽẽ descͥbitur. Sub pal¬
ma inquit. Sub palma sedem ht̃
ꝓphecia. qͥa quos suis institutiomi¬
bus erudit. ad palmam suꝑnȩ uo¬
cationis adducit. Int̾ medium au¬
tem rama & int̾ medium bethel
tur excelsa. bethel aut̃ domus dĩ.
utiq qͥa nos intͣ domum dĩ po¬
sitos ñ quȩ in t̾ra sunt querere
docet. s quȩ in celis sunt. Hȩe mi¬
sit & nocauit ad se barach. Ba¬
rach int̾pretatur choruscatio. Cho¬
ruscatio ẽ quȩ habet quidem lu¬
cem. s ñ ꝑmanentem. Ad modi¬
cum enim temporis resplendet.
et desinit. hic gͦ barach formã
gerit pͥoris ppłi. qͥ pͥmo omniũ
ꝑ ꝓphetiam uocatus ẽ. & in ui¬
tatus ad audienda eloquia dĩ.¬
Qui refulsit quidem in legis
splendore. & breui tempore cho¬
ruscauit. s ñ diu ꝑmansit. Cũ
gͦ dixisset delbora ad barach
de in montem tabor & accipe
decem milia uiror&. respondit

Expanded text:
ulcia faucibus meis eloquia tua !cus prophetiae esse describitur. 2. Sub palma, inquit, sub palma sedem habet prophetia, quia quos suis institutionibus erudit, ad palmam supernae vocationis adducit. Inter medium autem Rama et inter medium Bethel  interpretatur excelsa, Bethel autem domus Dei, utique quia nos in domo Dei positos, non quae in terra sunt quaerere docet, sed quae in coelis sunt. 3. Haec misit et vocavit ad se Barac: Barac interpretatur coruscatio. Coruscatio est quae habet quidem lucem, sed non permanentem; ad modicum enim temporis resplendet et desinit. Hic ergo Barac formam gerit prioris populi, qui primo omnium per prophetiam vocatus, et invitatus ad audienda eloquia Dei, refulsit quidem in legis splendore, et brevi tempore coruscavit, sed non diu permansit. 4. Cum ergo dixisset Debborde in montem Thabor, decem millia virorum ; respondit
Abbreviated transcription (Latin):
moritur. ut d̃o uiuat. gemina uite
boni oꝑis. et contemplatiõe diui
Rat autem abraham
senex. dierumq multorum:
dixĩq seruo suo seniori. qui supͣ
omnia eius erat. Pone manum
tuam sub femur meum: ut ad¬
iurem te ꝑdominum celi. & terre.
ut non accipias uxorem filio meo
de filiabus cananeorum: s ad
terram et cognationem meam ꝓ¬
ficiscaris: et inde accipias uxorem
abraham seruo suo dixit postulans
iureiurando fidem. pone inquit
manum tuam sub femur meum.
ut adiurem te ꝑ deum celi: Quid
uult ds celi ad femur abrahe. nͥ
ut cognos catur sacramentum:
ꝑ femur enim genus intelligitur.
Ergo que fuit illa coniuratio:
nisi qr significabatur de genere

Expanded text:
moritur, ut Deo vivat, gemina vitae ni operis, et contemplatione DivinErat autem Abraham senex, dierumque mDixitque servo suo seniori, qui supra omnia ejus erat. Pone manum tuam sub femur meum, ut adjurem te per Deum coeli et terrae, ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananaeorum; sed ad terram et cognationem meam proficiscaris, et inde accipies uxorem Abraham servo suo dixerit, postulans jurejurando fidem: Pone, inquit, manum tuam sub femore meo, et adjuro te per Deum coeli . Quid sibi vult, Deus coeli ad femur Abrahae, nisi ut cognoscatur sacramentum. Per femur enim genus intelligitur. Ergo quae fuit illa conjuratio, nisi quia significabatur de genere
Abbreviated transcription (Latin):
Duo baiuli qͥ sub onere botri il¬
lius incedebant. ppłs ẽ ut̾q. qͦꝵs
pͥor iudaicus cȩcus ce̾ adu̾sus est.
ignarusq pendentis gr̃ȩ: & p̾s¬
sus onere suspensr. ⁊ cui subicit᷑
iudicanti. De quib dr̃. Obscuren¬
tur oculi eoꝵ ne uideant:⁊ dor¬
sum eoꝵ semꝑ incurua. Quͦ po
sterior ueniebat ppłi gentium¬
gerebat figuram: qui credens &
xp̃m ante oculos habens semꝑq
eum portans uidet:⁊ quasi ser¬
uus dñm et discipłs magistrũ
sequit᷑: sic̃ ipse dñs in ȩugłio ait.
Siquis uult pꝰ me uenire tollat
tione ꝑfudit: atq exp̾ssum tor¬
culari passionis suȩ calicẽ ȩccłȩ
ꝓpinauit. hic ẽ botrꝰ quem ma¬
logranata socia muneris gr̃a
secuta sunt: nr̃a scilic eccła ma¬
ter. habens int se ꝑ granors nu¬
merum multitudinem ppłoꝵ
ꝑ ruborẽ sacri sanguinis xp̃i
signaculo choruscantem: habers

Expanded text:
Duo bajuli qui sub onere botri ilDuo bajuli qui sub onere botri illius incedebant populus est uterque. Cujus prior Judaicus, caecus, et aversus, ignarus pendentis gratiae, et pressus onere suspensi, cui subjicietur judicanti; de quibus dicitur: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Qui vero posterior veniebat, pgerebat figuram, qui credens et Christum ante oculos habens, semper eum portans videt, et quasi servus dominum et discipulus magistrum sequitur, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: Si quis vult post me venire, tollatitione perfudit, atque expressum passionis suae calicem Ecclesiae propinavit. Hic est botrus, quem malo granato socia muneris gratia secuta est, nostra scilicet Ecclesia mater, habens intra se per granorum numerum multitudinem populorum, per ruborem sanguinis Christi signaculo coruscantem:
Abbreviated transcription (Latin):
missi ad explorandã t̾ram
uberem qui t̾ruerunt popłm
ne credent se posse caꝑe t̾ram
a dño reꝓmissam: scribarum &
phariseors p̾tulerunt indicium.
Sicut enim illi ꝑ moysen missi
sunt ut soli fȩcunditatem solli¬
cita consid̾atione tractarent: ita
et isti ꝑ legem & ꝓphetias iussis̃:
ut ꝑ scͥpturarum inuestigationẽ
dominicũ specularent᷑ aduentũ:
in quo erat t̾ra id ẽ caro sc̃a. in
qua regnũ dĩ & ubtas fructuũ
consequi possent. S sicut illi de¬
sꝑatione t̾ruerunt ppłm ne de
dei ꝓmissione confideret. ita scri
gyptum huius scli redire cupi¬
entes. repudiantes manna fidĩ.
querentes ollas peccators nigras
et cȩpas blasphemiors putidas
et pepones uicior ac libidinũ
corruptione marcentes. Ille aut̃
botrus uuȩ quẽ in ligno pensi¬
bilem medio. de t̾ra ꝓmissionis
duo adduxere uectores: utiq xͤ
missus gentib salutaris de t̾rȩ
genitͥtis mariȩ scd̃m carnem
terrenȩ stirpis uiscerib effusꝰ

Expanded text:
missi ad explorandam terram uberem, qui terruerunt populum, ne crederent posse accipere terram a Domino repromissam, Scribarum et Pharisaeorum praetulerunt indicium. 6. Sicut enim illi per Moysen missi sunt, ut soli fecunditatem sollicita consideratione tractarent, ita et isti per legem et prophetas jussi sunt, ut per Scripturarum investigationem dominicum specularentur adventum, aro sancta, in qua regnum Dei, et ubertatem fructuum consequi possent. 442 7. Sed sicut illi desperatione terruerunt populum, ne de Dei promissione confideret, ita et isgyptum saeculi hujus redire cupientes, repudiantes manna fidei, quaerentes ollas peccatorum nigras, et cepas blasphemiarum putidas, et pepones vitiorum ac libidinum corruptione marcentes. 8. Ille autem botrus uvae quem in ligno pensilem medio de terra repromissionis duo advexere vectores, quid signmissus gentibus salutaris de terra genitricis Mariae, secundum carnem terrenae stirpis visceribus effusus. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. diuisa carismata. & dona
sp̃s sc̃i gr̃a distributa. Quibus
omnib indignos se increduli
iudicantes. t̾ram carnis xp̃i flu¬
entem lacte & melle acciꝑe ñ me-¬
ruerunt: quã ꝑ fidem serui eius ĩd
ẽ xp̃iani ppłi consecuti sunt: de cu¬
ius doctrina cotidie dicit eccła. Qm
cũ botro de t̾ra reꝓmissionis attu¬
lerunt imaginem legis habuisse
cugłicis edocet᷑ exemplis: sic̃ et
botrum constat figuram saluato¬
ris ostende: quẽadmodum in can-¬
ticis canticoꝵ ȩccła de xp̃o dicit.
Fr̃at̾ meus botrus ꝙypri: quia nec
xp̃c sine lege. nec lex sine xp̃o eẽ

Expanded text:
ait: Divisa charismata et dona Spiritus sancti gratia distributa, quibus omnibus indignos se increduli judicantes, terram carnis Christi fluentem lac et mel accipere non meruerunt, quam per fidem servi ejus, id est, Christiani populi consecuti sunt; de cujus doctrina quotidie dicit Ecclesia: cum botro de terra repromissionis attulerunt imaginem legis attulisse evangelicis edocemur exemplis. Sicut et botrum constat figuram Salvatoris ostendere, quemadmodum in Canticis canticorum Ecclesia de Christo dicit: Frater meus ut botrus Cypri , quia nec Christus sine lege, nec lex sine Christo esse
Abbreviated transcription (Latin):
in gabaon pugnante iħuna¬
ue stetisse ꝑhibet᷑ sol &̾ luna
donec isrłis inimici dele̾nt᷑ dicñte
luna suꝑ uallem elam. & adiecit
scͥptura & dicit qͥa nunꝗͣ sic au¬
diuit dñs hominem. Iħe autẽ¬

Expanded text:
od autem in Gabaon, pugnante Jesu Nave, stetisse perhibetur sol et luna, donec Israelis inimici delerentur, dicente luna super vallem Ajalon; et adjecit Scriptura, et dicit: Quia nunquam sic audivit Deus hominem. 2. Je
Abbreviated transcription (Latin):
s & multomagis mͦ in ãduentu
suo dum nos bellũ gerimus ad¬
u̾sus uicioꝵ gentes. & conlucta¬
mur adu̾sus pͥncipes & potesta¬
tes & rectores tenebrarum ha¬
rum ãdu̾sus spiritalia nequiciȩ
in gelestib sol nob iusticiȩ in¬
desinent̾ assistit. nec n deserit nos
umquam nec festinat occumbere
quia ipse dixit. Eoce ego uob̃cum
sum omnib dieb. usq ad consum¬
mationem scł̃i. Quinq aut̃ reges
qͥnq sensus corꝑeos indicant. qͥ
gabaonitas ĩd ẽ carnales homi¬
nes impugnant. hi ad speluncã
confugiunt. cum se t̾renis actib
nante iħu ĩd ẽ p̾dicatione eagłii
suꝑant᷑: atq ingrediente u̾bo dĩ
in nob ĩd ẽ int᷑ speluncam corꝑis
gentes idẽ gentilium errores ma¬

Expanded text:
s multo magis modo interventu suo, dum nos bellum gerimus adversus vitiorum gentes et colluctamur adversus principes et potestates, et rectores, tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus , sol nobis justitiae indesinenter assistit, nec deserit nos unquam, nec festinat occumbere, quia ipse dixit: Ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. 3. Quinque autem reges quinque sensus corporeos indicant, qui Gabaonitas, id est, carnales homines expugnant. Hi ad speluncam confugiunt, cum se terrenis in nante Jesu, id est, praedicatione evangelica superantur, at, ingrediente verbo Dei in nobis, id est, intra speluncam corporigentes, id est gentilium errorum
Abbreviated transcription (Latin):
acceptus: ab increduł in ligno
sus pensus est. In trib autem
uiris qui uenerunt ad illum: do¬
mini nr̃i iħu xp̃i p̃nuntiabatur
aduentus: Cum quo duo angeli
comitabantur: qͦs plerioy mo¬
isen et helyam accipiunt. unũ
pͥs ce legis latorem. qui per eandẽ
legem aduentum domini indi¬
cauit: alium qui in fine mundi
uenturus ẽ. denuntiaturus scd̾m
monte dum dominus fuisset
tranfiguratus: hi duo moyses
et helyas cum eo ab apłis uizi¬
sunt. Qduͦ abraham tres uidit.
et unum adorauit: dominũ
scilicet et saluatorem ostendit:
cinus etiam aduentum ẽ p̃stolatꝰ

Expanded text:
exceptus, ab incredulis est in ligno suspensus. 5. In tribus autem viris qui venerunt ad illum, Domini Jesu Christi praenuntiabatur adventus, cum quo duo angeli comitabantur, quos plerique Moysen et Eliam accipiunt, unum priscae legis latorem, qui per eamdem legem adventum Domini indicavit; alium, qui in fine mundi venturus est, denuntiaturus secundmonte Dominus cum fuisset transfiguratus, hi duo, Moyses et Elsunt. Quod vero Abraham tres vidit, et unum adoravit, Dominum scilicet Salvatorem ostendens, cujus jam adventum est praestolatus;
Abbreviated transcription (Latin):
dominus abrahe inconual¬
de mambre sedenti ad ostium
tabernaculi. Cumq leuasset o¬
culos: apparuerunt ei tres uiri
stantes iuxta eum. Qtos cum
uidisset: adorauit et ait. Bñe
si muem gr̃ãm in oculis tuis:
lauentur pedes ur̃i: et requiesci¬
te sub arbore. Et abiit abrahã
ad saram. et iussit ei extͥb satis
facere subcmericios panes: quos
apposuit eis cum uitulo quem pa
rauerat. Similiter lac et butirum.
Ipse uͦ stabat uixta eos sub arbo¬
re. Cumq comedissent: dixerunt
ad eum. Ubi ẽ sara uxor tua. At
ille. Ecce inquit in tab̃nacło ẽ.
Cui dix̃ Reuertens ueniam ad
te temꝑe isto: et habebit filiũ sara
uxor tua. Quo audito sara risit
Notand um quipꝑe. qd abrahã
cuplicem ht̃ figuram in semẽt¬
ipso. Primam saluatoris. quando
relicta cognatione sua. uenit in
hunc mundum: Alt̾am patris.
quando immolauit unicum
filium. Terciam uͦ que hoc loco

Expanded text:
Dominus Abrahae in convalle Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi: cumque levasset oculos suos, apparuerunt tres viri stantes juxta eum. Quos cum vidisset, adoravit et ait: Domine, si inveni gratiam in oculis tuis, laventur pedes vestri, et requiescite sub arbore. 2. Et abiit Abraham ad Saram, et jussit eam ex tribus satis facere subcinericios panes, quos apposuit illis cum vitulo, quem 303 paraverat, similiter et lac et butyrum. Ipse vero stabat juxta eos sub arbore. Cumque comedissent, dixerunt ad eum: Ubi est Sara uxor tua? At ille: Ecce, inquit, in tabernaculo est; cui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, et habebit filium Sara uxor tua. 3. Quo audito, Sara risit. Notandum quippe quod Abraham triplicem habeat figuram in semetipso. Primam Salvatoris, quando, relicta cognatione sua, venit in hunc mundum; alteram Patris, quando immolavit unicum filium; tertiam vero, quae in hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam pater ẽ ñ unius gentis
israhelitice. s omnium gentiũ
que fidi eius uestigia secuntur.
que ꝓmitti cepit his uerbis. Et
benedicentur in te uniuerse cog

Expanded text:
 quod pater est non unius gentis Israeliticae, sed omnium gentium quae fidei ejus vestigia consequuntur, quod promitti coepit his verbis: Et benedicentur in te universae cog
Abbreviated transcription (Latin):
collegit: dans consilium ut ex illa
parte qua infirmari nouerat fi¬
lios isrł. ꝑniciosi eis laquei tende¬
rent᷑: ñ dubitans eos oblata copia fe¬
minaꝵ fornicationis ruina ꝓtirꝰ
collapsuros: Quia concupiscibiles
animȩ eors partes: sciebat ẽẽ cor¬
ruptas. Ita gͦ unumquẽq nr̃m
nequiciȩ sp̃ilales u̾suta maligni¬
tate in figura balaani ꝑtemptant
illis p̾cipue affectib ammȩ insi¬
diosos laqueos p̾struentes. qͥbus
nos senserint egrotare: ut u̾bi
gr̃a cũ uiderint rationabiles a¬
nimȩ nr̃ȩ partes ẽẽ uiciatas: illo
nos ordine deciꝑe moliantur.

Expanded text:
collegit, dans consilium ut ex illa parte, qua infirmari noverat filios Israel, perniciosi eis laquei tenderentur, non dubitans eos, oblata copia feminarum, fornicationis ruina protinus collapsuros, quia concupiscibiles animae eorum partes sciebat esse corruptas? 7. Ita ergo unumquemque nostrum nequitiae spirituales versuta 458 malignitate in figura Balaam pertentant, illis praecipue affectibus animae insidiosos laqueos praestruentes, quibus nos senserint aegrotare, ut, verbi gratia, cum viderint rationabiles animae nostrae partes esse vitiatas, illo nos ordine decipere moliantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos. zelatus ut dñi fu¬
rorem placaret zambrim & scor¬
tum madianititem pugione tͣns¬
figiti significans ꝑ crucẽ xp̃i ñ so¬
lum ydolatͥam s eciã omnẽ car¬
nis affectum uł concupiscentiam

Expanded text:
sacerdos zelatus, ut Domini furorem placaret, Zambri et scortum Madianitidem pugione transfigit, significans per crucem Christi non solum idololatriam, sed etiam omnem carnis affectum vel concup
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalit̾ quasi byssus & iacinctꝰ
et purpura fulgent. securi interiꝰ
resplendeant: dum p̾positi & recto¬
res eors contͣ ꝓcellas & turbines
seculi foris laborant: Lu¬
uod uͦ in medio tab̃naculi uelũ
sextendit᷑ et exterior pars ab inte¬
riore diuidit᷑: illud significare po¬
ꝓmissa s̃ uelut oppansa quousq
reuelent᷑ uidẽ ñ liceat. Sic enim
et apł̃s ait. Nunc uidemus ꝑ spe¬
culum &e in enigmate: tunc autẽ
facie ad faciem. Quam diu gͥ in ħ
mundo sumꝰ. tanqͣm ꝑ speculum
ueritatem uidemus positi quasi
quȩ in p̾senti scło hab̃e sc̃a con¬
torium & cherubin: uͥ & mundis
corde apparere poterit ds̃. In qͣ
tam̃ conu̾satione constituti. ñ si¬
ne adiutorio sp̃s sc̃i consistimus
habemus enim ex uno sp̃s sci¬
fonte septẽ lucernas quȩ illu¬
plicem dñi gr̃am missam in uni¬
u̾so orbe t̾rarum. quȩ ppłos ecclȩ
fulgore sp̃s sc̃ĩ diu̾sa carismatũ
cdaritate illustrat. Potest qͥdem

Expanded text:
spiritaliter quasi byssus et hyacinthus spiritaliter quasi byssus et hyacinthus et purpura fulgent, securi interius resplendeant, dum praepositi et rectores eorum contra procellas et turbines saeculi foris laborant. CAuod vero in medio tabernaculi velum extenditur, et exterior pars ab interiore separatur, illud significat, promissa sunt, velut oppansa, quousque revelentur, videre non liceat. Sic enim et Apostolus ait: Nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quandiu igitur in hoc mundo sumus, tanquam per speculum veritatem videmus, positi quasi quae in praesenti saeculo habere sancta contorium et cherubin, ubi et mundis corde apparere poterit Deus. In qua tamen conversatione constituti, non sine adjutorio Spiritus sancti consistimus. Habemus enim ex uno Spfonte septem lucernas, quae illuplicem Domini gratiam missam in universum orbem terrarum, quae populos Ecclesiae fulgore Spiritus sancti diversa charismatum claritate illustrat. 3. Potest quidem
Abbreviated transcription (Latin):
heret & pendet in funib fidi.
funis enim triplex ñ di̾rumpit᷑
quȩ est tͥnitatis fides: ex qua de¬
pendet & ꝑ quam sustinet᷑ om̃is
eccl̃a. Qd̃ aut̃ uiginti ⁊ octo cubi¬
quatuor cortine unius mensura¬
distendit᷑: inserta lex eugło desig¬
natur. Septenarius namq nume¬
rus legem significare solet. ꝓpt̾
teneant: ⁊ legis decalogum sig¬
nent. Quȩ tam̃ quinquagenis
aureis circuł sibimet connectun
denarium transgressores legis
na quinquagenis ansulis copu¬
lantur ꝓpter penitentiȩ signũ.
quidẽ et hȩc tentoria cilicina quib
tab̾naculum tegit᷑ ut pluuias et
uentos & turbines tolerent gros¬
se hominũ mentes accipi: que a¬
liquando in eccl̃a occulto dĩ iudici¬
o quamuis durȩ sint p̾feruntur.
Unde & bene sequent̾ pelles arie¬
tum ibi subiecit: ut ꝑ arietes duces
ppositosq ȩcclarum ostendẽt: qͥ qͥa¬
et pluuias de huiꝰ mundi contͣrie¬
tatib portent: ut hi qui intͣ eccl̃am

Expanded text:
haeret et pendet in funibus fidei. haeret et pendet in funibus fidei. Funis autem triplex non rumpitur, quae est Trinitatis fides, ex qua dependet et per quam sustinetur omnis Ecclesia. 4. Quod autem viginti et octo cubir, et in latum quatuor cortinae unius mensurae, inserta lex 398 Evangelio designatur. Septenarius namque numerus legem significare solet propter teneant, et legis decalogum significent; qui tamen quinquagenis aureis circulis sibimet connectuntdenarium, transgressores legis,na quinquagenis ansulis copulantur propter poenitentiae signum quidem et haec tentoria cilicina quibus tabernaculum tegitur, et pluvias, et ventos, et turbines tolerant grossae hominum mentes accipi, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur. 399 3. Unde et bene sequenter pelles arietum ibi subjecit, ut per arietes duces praepositosque Ecclesiarum ostenderet. Qet pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent, ut hi qui intra Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
Nterim et tabulas deauratas
erigi p̾cipit. & fundi earum ba¬
ses argenteas iubet. Quid enim
ꝑ tabulas. n doctores apl̃i exten¬
sa in mundum p̾dicatione dilatati:
Quid ꝑ bases argenteas. nͥ ut pre¬
dictum ẽ ꝓpħȩ signant᷑. qui suꝑ¬
impositas tabulas ipsi firmi ac
fusiles sustinent. quia apł̃oꝵ &
doctor uita dũ eoꝵ p̾dicatio¬
ne instruit᷑. eoꝵ auctoritate
solidat᷑. Unde & coniunctȩ binȩ
bases singulis tabulis supponun¬
tur. qͥa dum ꝓpħȩ sc̃i in u̾bis su¬
is de mediatoris incarnatione
concordant. subsequentes p̾dica¬
tores ȩccl̃ȩ indubitant᷑ ȩdificant.
et cũ a semet ipsis ñ discrepant.
illos in se robustius figunt. Qd̃
aut̃ argenteas ait bases. et tabu¬
las deauratas. ostendit p̾cepta
quȩ ansulis assuta s̃ circuł
suspensa atq innexa funib ad
mõdũ cortinarum. uiginti & octo
in longum atq in latum qua¬
tuor cubitis distentunt᷑: reliqua¬
plebs credentiũ intelligit᷑: quȩ

Expanded text:
nterim et tabulas deauratas erigi praecipit, et fundi earum bases argenteas jubet. Quid enim per tabulas, nisi doctores et apostoli, extensa in mundum praedicatione dilatati? Quid per bases argenteas, nisi, ut praedictum est, prophetae signantur, qui superimpositas tabulas ipsi firmi ac fusiles sustinent? 2. Quia apostolorum et doctorum vita, dum eorum praedicatione instruitur, eorum auctoritate solidatur. Unde conjunctae bases binae singulis tabulis supponuntur, quia dum prophetae sancti in verbis suis de Mediatoris incarnatione concordant, subsequentes praedicatores Ecclesiae indubitanter aedificant. Et cum in semetipsis non discrepant, illos in se robustius firmant. 3. Quod autem argenteas ait bases, et tabulas deauratas, ostendit praecepte ansulis assuta, et circulis suspensa atque innexa funibus ad modum cortinarum viginti et octo in longum atque in latum quatuor cubitis distenduntur, reliqua credentium plebs intelligitur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c adueniens temꝑe passionis
uelum illud a summo usq de¬
orsum dirupit. omiia illa quȩ
antea erant occulta ꝑ dñi passi¬
onem ad nr̃am fidem s̃ reuelata.
dicente apło. Nob̾ aut̃ reuelaũ¬

Expanded text:
 adveniens tempore passionis velum illud a summo usque deorsum dirupit, omnia illa quae antea erant occulta, per Domini passionem ad nostram fidem sunt revelata, dicente Apostolo: Nobis autem revela
Abbreviated transcription (Latin):
reatura celi et t̾re
liter ab exordio
principii condita
sit legimus: s qua¬
liter in eccłia spiritaliter a docto¬
uib accipiatur intelligamus:

Expanded text:
reatura coeli et terrae liter ab exordio principii condita sit, legimus; sed qualiter in Ecclesia spiritaliter a doctoribus accipiatur, intelligamus.
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a plena ꝓle fȩcunda. dicit qd̃ tan¬
ẽ cor meum in dño: & exaltatum
est corni meum in dõ salutari me¬
o: ⁊ cȩcera. Interea samuhel erat mi¬
nistrans in templo dĩ. accinctus e
photh. Porro filii hely diuina sacͥfi¬
cia temerantes peccabant coram do¬
mino et deridebant ꝑ eos multi sa¬
crificium di. Unde & hely sacerdos
cos peccantes minꝰ seuera animad¬
ũsione plectebat. Et quiđ̃ cohercuit.
etquid̃ corripuit. s lenitate & man¬
suetudine patͥs. ñ seueritate & aue¬
toritate pontificis. Q sententia dis

Expanded text:
gratia plenagratia plenaest cor meum in Domino, et exaltatum est cornu meum in Deo salutari meo, etc. Interea Samuel erat minphot . Porro filii Heli divina sacrificia temerantes peccabant coram Domino; et deridebant per eos multi sacrificium Dei . Unde Heli sacerdos eos peccantes minus severa animadversione plectebat. Et quidem coercuit, et quidem corripuit, sed lenitate, et mansuetudine patris, non severitate, et auctoritate