comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& imorsei ultra non dominabitur : Quodenim mortuus est peccato mortuus est semel. quod
autemuiuit uiuitdõ : Quis autem ignore txp̃m nec in anima nec indiuinitate : sed insolo cor¬
pore mortuum & sepultum: Quod euidenter iohannes hisuerbis ostendit : Nost haecautem
in quiens rogauit pilatum iosephabarimathia eo quodeset discipulusihũ. occultus autem
ꝓpterme tum iudeorum ut tolleret corpusihũ : & ꝑmisit pilatus. Vlenitergo &tulitcorpus
ihũ Venit autem nichodemus qui uenerat a dihm̃ nocte primum ferens mixturam murrȩ
&aleos quasi librascentum: Acceperuntergo corpusihũ & alligauerunteum linte iscum
a romatibus : sicut inos iudaeise st sepelire : Ecce facta distinctione diuinitatisturnis &amimae¬
quantum ad pro prietatem substantiae attinet : solum corpusihũ dicit decruce deposetum aro¬
matibus conditum & linteis obuolutum. ꝓpterunitatem uero ꝑ sonae : qm̃ ds̃ hominem quem

Expanded text:
non dominabitur. Quod enim mortuus est peccato, mortuus est semel; quod autem vivit, vivit Deo . Quis autem ignoret Christum nec in anima nec in divinitate, sed in solo corpore mortuum et sepultum? Quod evidenter Joannes his verbis ostendit: Post haec autem, inquiens, rogavit Pilatum Joseph ab Arimathaea eo quod esset discipulus Jesu, occultus autem propter metum Iudaeorum ut tolleret corpus Iesu et permisit Pilatus venit ergo et tulit corpus Iesu venit autem et Nicodemus qui venerat ad Iesum nocte primum ferens mixturam murrae et aloes quasi libras centum acceperunt ergo corpus Iesu et ligaverunt eum linteis cum aromatibus quantum ad proprietatem substantiae attinet, solum corpus Jesu dicit de cruce depositum, aromatibus conditum, et linteis obvolutum; propter unitatem vero personae, quoniam Deus hominem quem
Abbreviated transcription (Latin):
tasnis olidiuinitas dequadicitur. omnia quae cumq uoluit fecit: Eteiudictur. sabeteñ
tibicum uolospone. proptorea in illodigne plena potestasereditur. cuitantum ponse quontun
uelle : & tcantũ uello quantum pose naturaliter suffragatur: Ad hueautem ueramse apiaoniñ¬

Expanded text:
tas, nisi sola divinitas? de qua dicitur: Omnia quaecunque voluit fecit , et cui dicitur: Subest enim tas, nisi sola divinitas? de qua dicitur: Omnia quaecunque voluit fecit , et cui dicitur: Subest enim tibi, cum voles posse . Propterea in illo digne plena potestas creditur, cui tantum posse quantum velle, et tantum velle quantum posse, naturaliter suffragatur. CAPUT XXIV. Vera in
Abbreviated transcription (Latin):
quodpont : Namlihodlo co in pasibilisuere atq inucta cliumtas uniuers prorsit herenoae
salstatis cõmonta de struxit: Sienim integra fuit dicentis potestas uoluntaria fuit patientis
infirmitas: Volumta sautem quac ex potes tateuent : naturalem utiq uoritatem diunitatis
humantatisq seruauit: Nam potesta iuaturali ꝓculdubio de fuit : ⁊ linduuin tate xp̃i quae¬
lbet bi firmtas ruit: Qualiterautem patiendi porestatem humanitas labut : siplenan
in passbilitatem diuntas iubere nom potuit : Cognos catur ergo qñ ubineturaliter plen
cum moriens incurnexps aninam poneret ipsa sine trieitia ꝑ manst : oun uoluntariam ex potes¬
tate pr hamima trisitiamn sustineret : Ideo autem lle homo potestatem ponendae animae
habuit: quiaeum diuna potestas in unitatem personae suscapit : Quaeautem plenaest pores¬

Expanded text:
quod posse? Nam in hoc loco vere impassibilis atque invicta divinitas universa prorsus haereticae quod posse? Nam in hoc loco vere impassibilis atque invicta divinitas universa prorsus haereticae falsitatis commenta destruxit. Si enim integra fuit dicentis potestas, voluntaria fuit patientis infirmitas; voluntas autem quae ex potestate venit naturalem utique veritatem divinitatis humanitatisque servavit: nam potestas naturalis procul dubio defuit, si in divinitate Christi quaelibet infirmitas fuit. Qualiter autem patiendi potestatem humanitas habuit, si plenam impassibilitatem divinitas habere non potuit? Cognoscatur ergo quoniam ubi naturaliter plena cum moriens in carne Christus animam poneret, ipsa sine tristitia permansit, cum voluntariam ex potestate Christus in anima tristitiam sustineret. Ideo autem ille homo potestatem ponendae animae habuit, quia eum divina potestas in unitatem personae suscepit. Quae autem plena est potes
Abbreviated transcription (Latin):
habeo ponendianimamimeam : tantum ne hos diuinam xp̃ĩdelectat minoraro sibetantiam. ut
eam carnisiuas potestati sabiciant : ut ipa oboedierit carni. cumeicaro debuerit famulari. iIlla
sicutenim totus semet ipnu m tradidit : & totus homo semet ipsim obtulit dequodicit a postolus
anbulate hidilectione sicut & xp̃s dilexitnos &trididit smetipsim ꝓnobis oblationem e& hos¬
tindõ bhodorem siauitatis: Itatotius homo animansiam posut: cumanima ieruce carne
moriente dicent: Quamtamencarnem nec himorte duunitas dereruit neut nocin in ferno
canian dereliquit: De qua &iam ꝓpheta dixerat. Nonderelinque sanimami meam hninferno
Cunergolomox prs tantam accoperit potistatem. uteum uellet aninam ponerit & cim pollet
denuore sum pinet: quantam potuit iberex pĩdiumntas potestatem: cuihocet semper uolle

Expanded text:
habeo ponendi animam meam, tantumne eos divinam Christi delectat minorare substantiam, ut habeo ponendi animam meam, tantumne eos divinam Christi delectat minorare substantiam, ut eam carnis suae potestati subjiciant, ut ipsa obedierit carni, cum ei caro debuerit famulari? CAPUT Sicut enim totus semetipsum 129 tradidit, et totus homo semetipsum obtulit, de quo dicit Apostolus: Ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo, in odorem suavitatis , ita totus homo animam suam posuit, cum anima in cruce carne moriente discessit; quam tamen carnem nec in morte divinitas deseruit, sicut nec in inferno animam dereliquit; de qua etiam propheta dixerat: Non derelinques animam meam in inferno . Cum ergo homo Christus tantam acceperit potestatem, ut cum vellet animam poneret, et cum vellet denuo resumeret; quantam potuit habere Christi divinitas potestatem, cui hoc est semper velle
Abbreviated transcription (Latin):
animae sibiiundicet potestatem ÷ Quod ĩ diuinȩ substantiae hanc potestatem tribuunt ut carnẽ
dicant animae uocabulo nuncupatam quam in passione fuerat positura diuinitas ut secundũ
eorum uoluntatem nunc iterim disputemus si diuinitas decarne dicit. potestatem habeo po¬
nendiani in amimneam : dum carnem uo cabulo animae nuncupat : carnis ne dubio cunctasetiã
in firmitates assignat dumdicit anima mea turbataest dumdicit tristisest animamea usque
ad mortem: Cumergo non dixeritxps̃ tristissuim usq ad mortem sed dixerit tristisest anma
mea usque ad mortem nedixerit turhatustum. sedamimameatur bataes: hasuti possiones
carnise sse monstrauit: Duunitatem uerosuam in pastibilemomnino ꝑdocuit: Quodia forto
subistantiae caris hanetribuunt potestatem. tamquam euro dediuunitate dixerit: porosatẽ

Expanded text:
animae sibi vindicet potestatem? Quod si divinae substantiae hanc potestatem tribuunt, ut carnem animae sibi vindicet potestatem? Quod si divinae substantiae hanc potestatem tribuunt, ut carnem dicant animae vocabulo nuncupatam, quam in passione fuerat positura divinitas ut secundum eorum voluntatem nunc interim disputemus, si divinitas de carne dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam; dum carnem vocabulo animae nuncupat, carni sine dubio cunctas etiam infirmitates assignat dum dicit: Anima mea turbata est; dum dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Cum ergo non dixerit Christus: Tristis sum usque ad mortem, sed dixerit: Tristis est anima mea usque ad mortem; nec dixerit: Turbatus sum, sed: Anima mea turbata est; has utique passiones carnis esse monstravit, divinitatem vero suam impassibilem omnino perdocuit. Quod si forte substantiae carnis hanc tribuunt potestatem, tanquam caro de divinitate dixerit: Potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
suissine peccato suscepit : ut nr̃is animabus inpenderet medicinam: quia sicut ia iateste uul¬
neratus est propter iniquitates irãs quod proprium carnis fuit quippecumiam de fumcti
latus lancea ꝑcuter& miles : Itainfirinatus est propterpeccata nr̃a quode stanimae cuius
ꝓnobis infirmitatem suscepit. huius animae ponende a cresumendȩ habens plenissi mampo¬
testatem dicebat. Propterea mepater diligit : quia ego pono animam in eam &iterum sumã
cam Ne motollit eamame sedego pono eam a meipso. potestatem habeo ponendieam : & potes
tatem habeo iterum sumendieam : Hoc preceptum accepia patremeo: Quaero in hoc lo co
ab hiquilix p̃ohumanam animamdicunt omnimodis non fiusse : quam hic substantiam credant
animae uocabulo nuncupatam : utrum diuinitatis ancarius. uel quae hixp̃o substantia ponende

Expanded text:
suis sine peccato suscepit, ut nostris animabus impenderet medicinam, quia sicut, Isaia teste, vulsuis sine peccato suscepit, ut nostris animabus impenderet medicinam, quia sicut, Isaia teste, vulneratus est propter iniquitates nostras quod proprium carnis fuit: quippe cum jam defuncti latus lancea percuteret miles, ita infirmatus est propter peccata nostra quod est animae, cujus pro nobis infirmitates suscepit. Hujus animae ponendae ac resumendae habens plenissimam potestatem, dicebat: Propterea me Pater diligit, quia ego pono animam meam, et iterum sumam eamtatem habeo iterum sumendi eam: hoc praeceptum accepi a Patre meo . Quaero in hoc loco ab his qui in Christo humanam animam dicunt omnimodis non fuisse, quam hic substantiam credant animae vocabulo nuncupatam? utrum divinitatis, an carnis? vel quae in Christo substantia ponendae
Abbreviated transcription (Latin):
alienum : dicens discipulis: Desderio defideraui hoc pascha manducare uobiscum antequã patar
Nemo porest haecomnia uł naturae deputare carnis : uel substantiae ditatis. qm̃ caro nec uiuere
potest ꝑremetipam nec sentire nec tristari. nec desiderare. nec metuere. nec merere : Dita saũ
nibil metuit : qm̃ omnium dominatur. innullo tristatur : qm̃einihil passionis in fertur: In nullo
metuit : quianulla est illinaturalis in firmitas: Nihilde sderat quia omnia potest & om̃a possidet
Hlaecergo cuncta hanima quam sus ceperat ꝑtulit xp̃s : utueramtotamq insecum suis in firimita¬
tibus hominis demonstraret accepti sibstantiam : & in in firmitatibus quasꝓ infirmis accepit:
urtutem ꝑficeret : quamin firmis at tribuit. qui& hominis arnem propterea mortalem habut
ut mortalibus plenam conferret in mortalitatis gratiam : & hominis animam cumin firmitatib:

Expanded text:
alienum, dicens discipulis: Desiderio desideravi hoc pascha 128 manducare vobiscum, antequam patiar alienum, dicens discipulis: Desiderio desideravi hoc pascha 128 manducare vobiscum, antequam patiar . Nemo potest haec omnia vel naturae deputare carnis, vel substantiae deitatis, quoniam caro nec vivere potest per semetipsam, nec sentire, nec tristari, nec desiderare, nec metuere, nec moerere. Deitas nihil metuit, quoniam omnium dominatur; in nullo tristatur, quoniam ei nihil passionis infertur: in nullo metuit, quia nulla est illi naturalis infirmitas; nihil desiderat, quia omnia potest, et omnia possidet. Haec ergo cuncta in anima quam susceperat pertulit Christus, ut veram totamque in se, cum suis infirmitatibus, hominis demonstraret accepti substantiam; et infirmitatibus, quas pro infirmis accepit, virtutem perficeret, quam infirmis attribuit. Qui et hominis carnem propterea mortalem habuit, ut mortalibus plenam conferret immortalitatis gratiam; et hominis animam cum infirmitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
dium quianatus est homo inmundum: Et uosigitur nunc quidem tristitum habetis. Iterũautẽ
uidebouos & gaudebit coruestrum : & gaudiumurm ne motollet auobis: Eccepro priȩ in homine
bonam ingratia : consoletur corda uestra & confirmet inomnio pere & sermonebano. Vbi autẽ
potest ad heberi consolatio : nisi ubi potest in repere mȩstitudo: Quae quia propriae ad animã
ꝑtinent : proptereadexp̃oscriptum est quia coepit contristari & maestusesse : & coepit pauere
&tedere : Et ipsedicit. Tristis est anima mea usq ad mortem : & nunc anina mea turbata est:
amicus noster mortuus est : & gaudeo ut eredatis quia none ramibi : substantia hominis utique
gaudebat inxpõ : quae pronaturali consartio : gaudium iam habuit delataro sureitando: Simil
ut & discipuli uerum dm̃ intelligerent in homine que m cognouissent etiam longe posita nonlate
at que ut om̃a in sȩxp̃s animae officia de monstraret : et iam desiderium a sua anima fierinoluit

Expanded text:
quidem tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum: et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Ecce proprie in homine bonam in gratia, consoletur corda vestra, et confirmet in omni opere et sermone bono . Ubi autem potest adhiberi consolatio, nisi ubi potest irrepere moestitudo? quae quia proprie ad animam pertinent, propterea de Christo scriptum est: Quia coepit contristari et moestus esse; et coepit pavere et taedere. Et ipse dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Et nunc anima mea turbata est. amicus noster mortuus est: et gaudeo, ut credatis, quia non eram ibi . Substantia hominis utique gaudebat in Christo, quae pro naturali consortio gaudium jam habuit de Lazaro suscitando: simul ut et discipuli verum Deum intelligerent in homine, quem cognovissent etiam longe posita non latere. Atque ut omnia in se Christus animae officia demonstraret, etiam desiderium a sua anima fieri, noluit
Abbreviated transcription (Latin):
xpõ credanus secundumn ueram substantiam carnis uoluntariam &ueram famem : cum esuriens
ad ficulneam uemiret uolumariam &ueram stum : cumbibere asimaritana de posceret : uel
cunse sitire ineruce dixisset: Voluntariam &ueram lassitudinem : cum fatigatus abitinere
superputeum sederet: Volumtariam &uerum uubnus cuminilitis lancea percuteretur in late¬
re Voluntariam & ueram mnortem : cum inclinato capite spm̃e miniret incruce. Voluntariã
ueran sepulturam : cumeum depositum deligno : io seph & nichodemus ponerent bn apuldrto
hasenuncarmis omines in firmitates uoluntarias quidem seduera sxp̃r habuit: quia carni humanȩ
nanian nonin fantasa sedinueritate suscopit . qua s pansiones proptertabiarne uolunta

Expanded text:
Christo credamus, secundum veram substantiam carnis, voluntariam et veram famem, cum esuriens Christo credamus, secundum veram substantiam carnis, voluntariam et veram famem, cum esuriens ad ficulneam veniret; voluntariam et veram sitim, cum bibere a Samaritana deposceret, vel cum se sitire in cruce dixsuper puteum sederet; voluntarium et verum vulnus, cum militis lancea percuteretur in latere; voluntariam et veram mortem, cum inclinato capite spiritum emisisset in cruce; voluntariam et veram sepulturam, cum eum depositum de ligno Joseph et Nicodemus ponerent in sepulcro. Has enim carnis omnes infirmitates voluntarias quidem, sed veras Christus habuit, quia carnis humanae naturam, non in phantasia, sed in veritate suscepit: quas passiones propterea in carne volunta
Abbreviated transcription (Latin):
rissuitestimonium reddidinet : statimn dñs petroponende prose animae largitus est facultatẽ
dicens amenamendicotibi Cumenesiunior cingebaste & ambulabas ubi uolebas. Cum
autem senueris extendas manustuas & alius tecinget : &ducet quononuis : Statim que
euange lista subiecit dicens: hoc autem dixit significans qua morte clarificaturuses et
dm̃ : Et hoc cum dixiset : dicitei : sequerema : Ecce qualitereum & antea sequi petrus
uolebat : quando proeo animam ponerecupiebat: Sicuteum postea rectodilectionis itinere
se quimeruit : quando proeo animam in passione deposuit : Quocircaquia manifesta scriptu¬
rarum attestatione probatum est dilectionem deene : ubi solum corpusponitur : Vbiaũt
caruatemesse : ibianimacum corpore ponitur : Xp̃r ex uirgine plenus credendur est dẽ &
plenus homo id est animarationalis & caro : Et sicut fideicatholice ueritas habet : inuno eodeq

Expanded text:
ris sui testimonium reddidisset, statim Dominus Petro ponendae pro se animae largitus est facultatem, ris sui testimonium reddidisset, statim Dominus Petro ponendae pro se animae largitus est facultatem, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas; cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis . Statimque evangelista subjecit dicens. Hoc autem dixit significans qua morte clarificaturus esset Deum: et hoc cum dixisset, dicit ei: Sequere me. Ecce qualiter eum et antea sequi Petrus volebat, quando pro eo animam ponere cupiebat, sicut eum postea recto dilectionis itinere sequi meruit, quando pro eo animam in passione posuit. rarum attestatione probatum est dilectionem deesse ubi solum corpus ponitur, ibi autem caritatem esse ubi anima cum corpore ponitur, Christus ex Virgine plenus credendus est Deus et plenus homo, id est anima rationalis et caro. Et sicut fidei catholicae veritas habet, in uno eodemque
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio nonest : corpus tradidicitur animam pomi nondicitur sicut uaselectionis plenũ
non animam poni: Vbiautem dilectionissuae significare nititur puritatem : sictheralo¬
nicensibus seribit. cupide uolebamustradereuobis : non solum e uangeliumdĩ : sdetiamani¬
mas nr̃as &ut caritatis hoc essede monstraret adiecit. Qm̃ caris sini nobis sactiestis. Ideo etiã
petrumquise prodño animamsuam spoponderat poseturum : ut agnosceremus officium ponen¬
dat animae indilectionae constare : Primitus xp̃m ad confessione mamoris inuitat . ut facul¬
tatem ponendae animae : suo de inceps amatori concedat. sic eumdeniq in terrogat: Simon
io hannis diligis ine plus his : dicitei: Etiam dñe tusdis quia a mote : Cumq hoc etiam ecundo
dixinet : dicitettertio simnon iohannis a masne: : Cumq ille tertio interroganti trinuma mo¬

Expanded text:
dilectio non est, corpus tradi dicitur, anima poni non dicitur, sicut Vas electionis, plenum dilectio non est, corpus tradi dicitur, anima poni non dicitur, sicut Vas electionis, plenum non animam poni; ubi autem dilectionis suae significare nititur puritatem, sic Thessalonicensibus scribit: Cupide volebamus tradere vobis, non solum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras . Et ut caritatis hoc esse demonstraret, adjecit: quoniam carissimi nobis facti estis. Ideo etiam Petrum qui se pro Domino animam suam spoponderat positurum, ut agnosceremus officium ponendae animae in dilectione constare, primitus Christus ad confessionem amoris invitat; et ut facultatem ponendae animae suo deinceps amatori concedat, sic eum denique interrogat: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Cumque hoc etiam secundo dixisset, Dicit ei tertio: Simon Joannis, amas me ? Cumque ille tertio interroganti, trinum amo
Abbreviated transcription (Latin):
utiq xp̃mꝓseaninam porturum. cume ii hos eum sa quidiceret : utetiam iprepx p̃oarũ
posunet. Nam quia diunitatis naturam communem petrustum p̃o non habuit: nonei
dediuinitete potiut dicere animam meam proteponam : Rur sussi curnem pro sononet
x pͥm tortum modo posune : poretetian dicore corpusmeum prore ponam : neutopriscorpis
ꝓ nobisanimam positurum : propterea in eorse dñm uelle se qui monerauit : in quo proco
similiter posuuset: Etutomnis pniuae caligo sententiae : claristmo prorsus catholicas ue¬
ritatis lumine dimpetur : iohannis in formemur eloquio : quiadimitationem xp̃ifidedes
ixortans : quodincapite nouerat factum : hoc in mombris precipit faciendum : In hocbi¬
quions cognoscimus caritatem : qͥm̃ille pronobis animam saam posuit : &nos debierius or
sntribue Aninis ponere : Animanigatar ponere. dilectiomieiẽ proprium: lbiautem

Expanded text:
um pro se animam positurum, cum se in hoc eum sequi diceret, ut etiam ipse pro Christo animam posuisset. Nam quia divinitatis naturam communem Petrus cum Christo non habuit, non ei de divinitate potuit dicere: Animam meam pro te ponam. Rursus, si carnem pro se nosset Christum tantummodo posuisse, posset etiam ipse dicere: Corpus meum pro te ponam: sicut proprie corpus s Christum pro nobis animam positurum, propterea in eo se Dominum 130 velle sequi monstravit, in quo pro eo similiter posuisset. Et ut omnis pravae caligo sententiae clarissimo prorsus catholicae veritatis lumine dissipetur, Joannis informemur eloquio, qui, ad imitationem Christi fideles exhortans, quod in capite noverat factum, hoc in membris praecipit faciendum. In hoc, inquiens, cognoscimus caritatem Dei, quoniam ille pro nobis animam suam posuit, et nos debemus pro fratribus animas ponere . Animam igitur ponere dilectionis est proprium; ubi autem
Abbreviated transcription (Latin):
trinitas unusds̃ totus totum complens uirtute non mole totus in singulis totussimul
in omnibus creaturis : Quantum uero ad cognitiones attinet nostras. descendere
adnosds̃ dicitur cum sermonem suum ita nobis diuinitas temperat ut humano nobis¬
cummore loquens : agnitionem & dilectionem suam nobis intimare dignetur : Ascen¬
dit autem in nobis quando nos ascendimus percaritatem & scientia mdĩtatis. Vt disca¬
mus neo in menso quicquam localesapere : nec de altis simohumile a liquid aestimare
nec aliquid indõ credere mutabile : nec in sempiterno temporale aliquid cogitaro:

Expanded text:
Trinitas, unus Deus totus, totum complens virtute, non mole, totus in singulis, totus simul Trinitas, unus Deus totus, totum complens virtute, non mole, totus in singulis, totus simul in omnibus creaturis. Quantum vero ad cogitationes attinet nostras, descendere ad nos Deus dicitur, cum sermonem suum ita nobis divinitus temperat, ut, humano nobiscum more loquens, agnitionem et dilectionem suam nobis intimare dignetur; ascendit autem in nobis quando nos ascendimus per caritatem et scientiam deitatis, ut discamus, nec in immenso quidquam locale sapere, nec de altissimo humile aliquid aestimare, nec aliquid in Deo credere mutabile, nec in sempiterno temporale aliquid cogitare.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc tamen localiter absensefficitur. cumiustȩ relinquit in dignum: Nec locopre¬
sens efficitur cummi seri corditer uisitat quem fecerit dignum: Propterea licet ds̃
dicat. Caelum &terram ego impleo: Tamen de quodam dicitur. Non estds̃ in cons¬
pectueius: Et licettotum impleat pater. diciturtamen in libro sapientiȩ: Peruer¬
ue enim cogitationesse parantadõ : Et cum defilio id estdesapientia didicatur. Attin¬
gita fineusq ad finem fortiter & disponitom̃a suauiter : eadem tamen desedicit
quaerunt inemali & non inuenint : Etrur susdicitur : Inmaliuola manimam non in¬
su somniuodis praedicet ir : quia spr̃ dñi repleuit orbemterrarum. deeodem tamen
dicitur sos enim sp̃s disciplinae effugiet fictum : & auferet se a cogitationibus quae
sunt sine intellectu : Quantum ergo ad substantiam & potentiam suam ubique est

Expanded text:
c tamen localiter absens efficitur, cum juste relinquit indignum, nec loco praec tamen localiter absens efficitur, cum juste relinquit indignum, nec loco praesens efficitur, cum misericorditer visitat quem fecerit dignum. Propterea, licet Deus dicat: Coelum et terram ego impleo , tamen de quodam dicitur: Non est Deus in conspectu ejus ; et licet totum impleat Pater, dicitur tamen in libro Sapientiae: Perversae enim cogitationes separant a Deo . Et cum de Filio, id est de sapientia Dei, dicatur: Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter , eadem tamen de se dicit: Quaerunt me mali, et non invenient. Et rursus dicitur: In malevolam animam non insus omnimodis praedicetur, quia Spiritus Domini replevit orbem terrarum, de eodem tamen dicitur: Sanctus enim Spiritus effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu. Quantum ergo ad substantiam et 101 potentiam suam, ubique est
Abbreviated transcription (Latin):
quia solase plenae potest ipa trinitasnone. & quantumn sedederit agnostendã tantũs
condonat reuelandum: Ibiautem est plenasiui cognitio : ubinon est naturalis ulladis¬
cretio : Iniuensumnamq ab inmenso pleno cognoscitur. &scientiae infinitasinanet:
ubi substantia finem non habet: Nec scientiae terminus ab aliqua ereatura contingitur
manifestat ineffabiliteruenit : &cium se in dignis occultat. In effabiliter omninodisco¬
dit : Veniunt at que abeunt proprio : & in conpreheniibili modo pater & filius &s pĩes
nectamen localiter aut pater autfilius mouetur aut ips̃ : Nouerunt sic uenire atq
abire : ut nec adlocum localiter ueniant : nec localiter deloco discedant : Hicad¬
enimditas trinitatis quae omina implet omnia continet : illiueni redicitur . cuise mani¬
festare dignatur : & abillo discedit : a quo lumen suae dilectionis ab scondit : Nec¬

Expanded text:
quia sola se plene potest ipsa Trinitas nosse, et quantum se dederit agnoscendam, tantum se quia sola se plene potest ipsa Trinitas nosse, et quantum se dederit agnoscendam, tantum se condonat revelandam; ibi autem est plena sui cognitio, ubi non est naturalis ulla discretio: immensus namque ab immenso plene cognoscitur, et scientiae infinitas manet ubi substantia finem non habet, nec scientiae terminus ab aliqua creatura contingitur, manifestat, ineffabiliter venit, et cum se indignis occultat, ineffabiliter omnino discedit. Veniunt atque abeunt proprio et incomprehensibili modo Pater et Filius, et Spiritus sanctus: nec tamen localiter, aut Pater, aut Filius movetur, aut Spiritus. Noverunt sic venire atque abire, ut nec ad locum localiter veniant, nec localiter de loco discedant. Hic adenim deitas Trinitatis, quae omnia implet, omnia continet, illi venire dicitur, cui se manifestare dignatur; et ab illo discedit, a quo lumen suae dilectionis abscondit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
es simobiriona quiacaro & anguis nonre uelauit tibi : sed pater meus quiest bicaelis
ita filius patrem reuelare suo sermone monstratur : dicitenim. Nemono uit filium :
nisi pater : Neque patrem quis nouit nisifilius &cui uoluerit filius reuelare: Non est
etum sci psdissimilis aestimandareuelatio : Iin quo est ipsiusclinaturalis agnitio dicento
apostolo : Qui senim scit hominum quae sunt hominis nisi sp̃s hominis qui bupso est
ita & quaedi sunt nemo cognouit nisi s prdĩ: Deipsodicitidem gentium doctor
Nobi senimre uelauit dĩperi pm̃ suum: De hocdenuo adephesios ita seribit. Vltehẽ iñ¬
nr̃i ihũ xp̃i patergloriae detuobis spm̃ sapientiae & reuelationis. &utostender&
agnitionem dĩ in nobis reuelationem spsoperari. Cumdixisset detuobis sp̃m sapienti¬
ae & reuelationis. Adiecit iagnitione eius. sola uero sepotest trinitas reuelare

Expanded text:
es, Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis es, Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis ; ita Filius Patrem revelare suo sermone monstratur; dicit enim: Nemo novit Filium, nisi Pater, neque Patrem quis novit, nisi 100 Filius, et cui voluerit Filius revelare . Non est etiam sancti Spiritus dissimilis aestimanda revelatio, in quo est ipsius Dei naturalis agnitio, dicente Apostolo: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? ita et quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei . De ipso dicit idem gentium Doctor: Nobis enim revelavit Deus per Spiritum suum . De hoc denuo ad Ephesios ita scribit: Ut loriae, det vobis spiritum sapientiae et revelationis . Et ut ostenderet agnitionem Dei in nobis revelationem Spiritus operari, cum dixisset: Det vobis Spiritum sapientiae et revelationis, adjecit: In agnitione ejus. Sola vero se potest Trinitas revelare,
Abbreviated transcription (Latin):
diligamn eum & manifestabo ei mcipsum : Cumq iudis discipulis nontraditor : respon¬
diret dicans dñẽ quid factumest : quia nobis manifestaturuses teipsum & non mundo
ut ostenderet manifestationis gratiam aduentus nomine demonstrari : respondit ihis̃
& dixtto : Siquis diligitine sermo nemineum seruabit & pater m eus dilige eum : & ad
eum ueniomus & mansionem apudeum faciemus simuldiligunt simulueniunt : &¬
apud suum dilectorem. simulunam faciunt m ansionem simulse manifestant : quia uno
aduentus suuilumine cor dilectoris inluminant. & qm̃ reuelando semanifestonit : nonse
sunt : scut sine suo spũ esse non possunt Et obhoc sicutuna est ma nifestatio: sicuna est
Ieuelatiotrinitatis : Etubi unum est diuinae reuelationis munus ibi unus est indiuiduo
trinitatis aduentus: Namscut pater reuelaro monstnatur ipso filiodicente: Beatus

Expanded text:
diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Cumque Judas discipulus non traditor respondiligam eum, et manifestabo ei meipsum . Cumque Judas discipulus non traditor respondisset dicens: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? ut ostenderet manifestationis gratiam adventus nomine demonstrari, respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Simul diligunt, simul veniunt, et apud suum dilectorem simul unam faciunt mansionem, simul se manifestant, quia uno adventus sui lumine cor dilectoris illuminant. Et quoniam revelando se manifestant, non se sunt, sicut sine suo Spiritu esse non possunt; et ob hoc, sicut una est manifestatio, sic una est revelatio Trinitatis, et ubi unum est divinae revelationis munus, ibi unus est individuae Trinitatis adventus: nam sicut Pater revelare monstratur, ipso Filio dicente: Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
lectui caelestia solent eloquia coaptari : non numquam in persona quoque patris similiare¬
periri: Vt emimilla legalium uoluminum loca preteream quibur dicitur: Et destenditbĩs
uide reciutatem & turrem tam quam sinon descender& &uidor& : cumsuperius de mous¬
edns ad ꝓphetam: E gosimdĩs ds uiniuersie carnis: Num quidame absaonditur aliquid
sdocallud quod paulo post dicitur: Venite descendamus &confundamus in illis linguas
corum : Vtergoluec slentionuno interim deputentur : qm̃ solent huec aliquanti nonto¬
tiusirintatis ediolius sili deputare persone quidde illo loco euangolu dicturi sunt
in quo siliusipre dicipulos prius quam ater &ur in formansatt. Qui habet manditamea
ac fariut ea ille est quidiligitme: Quiautem diligitine diligetur a patremeo: et ego

Expanded text:
lectui coelestia solent eloquia coaptari, nonnunquam in persona quoque Patris similia relectui coelestia solent eloquia coaptari, nonnunquam in persona quoque Patris similia reperiri? Ut enim illa legalium voluminum loca praeteream, quibus dicitur: Et descendit Dominus videre civitatem et turrim , tanquam si non descenderet, non videret; cum superius demonsEt ipse Dominus ad prophetam: Ego sum Dominus Deus universae carnis; nunquid a me absconditur aliquid? Sed et illud, quod paulo post dicitur: Venite, descendamus, et confundamus in illis linguas eorum . Ut ergo haec silentio nunc interim deputentur, quoniam solent haec aliquanti non totius Trinitatis, sed solius Filii deputare personae, quid de illo loco Evangelii dicturi sunt, in quo Filius ipse discipulos, priusquam pateretur, informans, ait: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me; qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
arqualis existons. Quocirca sietiam lux illa a&erna : nec sine suo potuit splendore esse
nec eodem potest carere consequenter aut patrifilioque unusdabitur qualitatis quan¬
titatis que terminus : aut ae qualiter uterq necosseest: praedicetur in mensus
Quantus est enim splendor illius lucis tantam nec esse est lucen splendoris illius fa¬
tearis: Qm̃ iucem si caequat iuus splendor in omnibus : ut neo maior ibi posset esse neo
teseum secundumdĩ tatis substantiam: autad locum deloco. motu localitranire . aut
non posse simul omnia dĩ tatis suae inmensitate complere : Intantum ut cum eum audi¬
unt adterram descendere : credant eum incaelo : uela pud inferos non fuina : Et adinfer¬
num secundum ditatis substantiam hadescendisse confirment: ut eum cuelo defusse tunc
&terris existiment . quomodo non considerant scripturarum more : quo paruulorum bitel¬

Expanded text:
aequalis existens. Quocirca si etiam lux illa aeterna nec sine suo potuit splendore esse, aequalis existens. Quocirca si etiam lux illa aeterna nec sine suo potuit splendore esse, nec eodem potest carere: consequenter aut Patri Filioque unus dabitur qualitatis quantitatisque terminus, aut aequaliter uterque necesse est praedicetur immensus: quantus est enim splendor illius lucis, tantam necesse est lucem splendoris 99 illius fatearis; quoniam lucem sic aequat suus in omnibus splendor, ut nec major ibi possit esse, nec tes eum secundum deitatis substantiam, aut ad locum de loco motu locali transire, aut non posse simul omnia deitatis suae immensitate complere; intantum, ut cum eum audiunt ad terram descendere, credant eum in coelo vel apud inferos non fuisse, et ad infernum secundum deitatis substantiam ita descendisse confirment, ut eum coelo defuisse tunc et terris existiment. Quomodo non considerant secundum Scripturarum morem, quo parvulorum intel
Abbreviated transcription (Latin):
Quicum sit splendor gloriae & figura substantiae eius : gerens quoque omnia uerbo uir¬
tutissuae. Ecce &splendoresse filius &omniagerere ꝑhibetur : Si quisergo patrem
putat bn mensum : filium uero quantitate creditaliqua terminatum : de mnonstret nobis
qualiterlux &iplendor : diuerse possint esse substantiae : cum nec confundantur nomi¬
ne. nec segregentur genere : nec alterum altero differat quantitate. Nam lucis etsplendo¬
ris non sunt confusa nomina sed lucis &splendoris non est discreta natura: Rursuslucis
splendor sic indiuiduus utitur : ut ab eanullatenus separetur : Tantumq lux insehabet
splendorem : quanta in seiplendor continetlucem: Nec lux ut luceat splendore potest
priuari nec splendor ut splendeat : Iuce potest aliquando destitui : Sed quecum que ux
comolet aequalis insplendore ꝑmanens : eadem splendor complet in luce : pariter

Expanded text:
Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus, gerens quoque omnia verbo virQui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus, gerens quoque omnia verbo virtutis suae . Ecce et splendor esse Filius, et omnia gerere perhibetur. Si quis ergo Patrem putat immensum, Filium vero quantitate credit aliqua terminatum, demonstret nobis qualiter lux et splendor diversae possint esse substantiae, cum nec confundantur nomine, nec segregentur genere, nec alterum ab altero differat quantitate. Nam lucis et splendoris non sunt confusa nomina, sed lucis et splendoris non est discreta natura. Rursus luci splendor sic individuus unitur, ut ab ea nullatenus separetur, tantumque lux in se habet splendorem, quantam in se splendor continet lucem; nec lux ut luceat, splendore potest privari, nec splendor ut splendeat, luce potest aliquando destitui; sed quaecunque lux complet, aequalis in splendore permanens, eadem et splendor complet, in luce pariter
Abbreviated transcription (Latin):
& discretor cogitationum &intentionum cordis: & non est ulla creatura inuisibilis in¬
conspectueius: omnia autem nuda & aperta sunt oculis : Nec hic sicut superius dixi¬
mus ulla debet corpore aeuisionis sub intrare suspicio : tamquam dĩfilius incaelo sit :¬
& exinde cuncta uideat ubi nonstt : Hocest enimdõ uidere quod ese : & quantam in¬
sinuat uisione m suam : tantam uultcredi substantiamsuam. Vtcum audimus omnianu¬
infinitatis cum patre filius monstraretur : scã scriptura curauit desapientia dicere:
splendor est enum lucis a ernae : &speculum sine maculadĩmaiestatis : &ima gobonita¬
tis illius : In hoc testimonio & naturalis unitas : & peridnarum propri&as. & ae qualitatis
in mensitas patris filiique monstratur : Patremnam que lucem filium uero splendo¬
rem. hoc in loco nullus ambigit appellari : De quo &iam a postolica dicit auctoritas

Expanded text:
et discretor cogitationum et intentionum cordis et discretor cogitationum et intentionum cordis conspectu ejus: omnia autem nuda et aperta sunt oculis ejus ? Nec hic, sicut superius diximus, ulla debet corporeae visionis subintrare suspicio, tanquam Dei Filius in coelo sit, et exinde cuncta videat, ubi non sit; hoc est enim Deo videre quod esse, et quantam insinuat visionem suam, tantam vult credi substantiam suam, ut cum audimus omnia nuinfinitatis cum Patre Filius monstraretur, sancta Scriptura curavit de Sapientia dicere: Splendor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius . In hoc testimonio et naturalis unitas, et personarum proprietas, et aequalitatis immensitas Patris Filiique monstratur. Patrem namque lucem, Filium vero splendorem hoc in loco nullus ambigit appellari. De quo etiam apostolica dicit auctoritas:
Abbreviated transcription (Latin):
non uidet ut tribuat : uidet ut re tribuat : sic etiam uidet malum & non uidetmalum
quia quod non uidet ut probet : uidet ut iudicet: Et quod non uidet persuam gratiam
donatum : uidet apeccante periustitiam exigendum Qm̃ & ubinon adest iusti ficin¬
di largitas: nondeest iudicandi seueritas. beato paulo dicente. Videergo bonitatem
& seueritatem dĩ in eos quidem quiceciderint seueritatem : in te autem bonitatem : si per¬
manseris inbonitate: Quaecumitasint: quomodo potest subrtantialiter alicubide rẽ
cum luxetiam intenebris lucait : licet tenebreeam non conprehendant: aut quomo¬
do porest aliquid substantialiter non uidere : dequobeatus paulus euidentissime pre¬
testaturdicens. Viuus estenim sermo &efficax & pene trabilior omnigladio anciui
ti : & ꝑtingensusque ad diuisionem animae acst̃s : compagum quoq & medullarum

Expanded text:
non videt, ut tribuat, videt ut retribuat; sic etiam videt malum, et non videt malum, non videt, ut tribuat, videt ut retribuat; sic etiam videt malum, et non videt malum, quia quod non videt ut probet, videt ut judicet, et quod non videt per gratiam suam donatum, videt a peccante per justitiam 98 exigendum: quoniam, et ubi non adest justificandi largitas, non deest judicandi severitas, beato Paulo dicente: Vide ergo bonitatem et severitatem Dei: in eos quidem qui ceciderunt, severitatem; in te autem bonitatem, si permanseris in bonitate . Quae cum ita sint, quomodo potest substantialiter alicubi deesse, cum lux etiam in tenebris luceat, licet tenebrae eam non comprehendant ? aut quomodo potest aliquid substantialiter non videre, de quo beatus Paulus evidentissime protestatur, dicenti et pertingens usque ad diuisionem animę ac spiritus, compagumque ac medullarum
Abbreviated transcription (Latin):
indiuinis iermonibus siteneatur humilitas cerdis. nulla repperietur repugnantia ueri¬
tatis : quodam modo ergo uidet omniads̃ & quodam modo quaedam non uidet de
sicut quodam modo ubique totusest: Et quod am modo alicubi non est. non quia substan¬
tialiter a licubide est de quoscriptum est. Omnia peripsum &inipso ereata sunt : &ipse
est ante omnes : &omnia inipso constant : Quique secundum propheticum dictum : men¬
scsest manuaquam. & caelum palmo &uniueram terram clauaamanu: Sed quia non
omnibus ae qualiter ad est : Vbi queenim ad est perpotentiam : non ubique pergratiã
Perporentiam quia cunctads̃ implet & continet : ꝑ ipsam uidecom̃a. Pergratiam
uero illud÷ uidere dicitur quodipse largitur : & quod insuis sidelibus operatur
V ditenimds omia quae fecit omnia : &eccebonaualde: Acperhoc &ubi quaedã

Expanded text:
in divinis sermonibus, si teneatur humilitas cordis, nulla reperietur repugnantia veriin divinis sermonibus, si teneatur humilitas cordis, nulla reperietur repugnantia veritatis. Quodammodo ergo videt omnia Deus, et quodammodo quaedam non videt Deus, sicut quodammodo ubique totus est, et quodammodo alicubi non est: non quia substantialiter alicubi deest de quo scriptum est, Omnia per ipsum et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnes, et omnia in ipso constant ; quique secundum propheticum dictum, Mensus est manu aquam, et coelum palmo, et universam terram clausa manu , sed quia non omnibus aequaliter adest: ubique enim adest per potentiam, non ubique per gratiam: per potentiam, qua cuncta Deus implet et continet, per ipsam videt omnia; per gratiam vero illud videre dicitur quod ipse largitur, et quod in suis fidelibus operatur: Vidit enim Deus omnia quae fecit, et ecce bona valde . Ac per hoc, et ubi quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
pleo : quiimpl& omnia : uid& om̃a : Et in eo de monstrauit quid sit uideboeum. quod
a diunxitdicens. Caelum & terramego impleo Neque enimmarecorporalȩ uidere creden¬
dusestds̃ tamquama libi st ipsecum uid& : &a libi quod uid&: Quie quidenim uidet
non extraseuidet : quia ipse implet uniuersa quae iudet: Nam scriptumest. Qm̃ hnomini
loco oculidi speculantur bonos & malos. Et alioloco: Oculidñi superiustos. & aure seuis
ad precestorum: Vultus autem dñi supersacientes mala. Vbi non pretereunde locus nas¬
citur quaestionis : In oo quoda lomondicit. in omniloco oculidĩ speculantur bonos & nalos
etrursus prophetadicit ad dũm: Mundus est oculustuus neuident malum: Mecuendus
est enim nehic quidicitur cauidere : quaedicitur im plere pitetur : alicubi nonesse cum
dicitur aliquid nonuidere : Qm̃ nonubique subitantia literest : siuel lnmalis non est : Sed

Expanded text:
pleo ? Qui implet omnia, videt omnia. Et in eo demonstravit quid sit, videbo eum, quod pleo ? Qui implet omnia, videt omnia. Et in eo demonstravit quid sit, videbo eum, quod adjunxit dicens: Coelum et terram ego impleo; neque enim more corporali videre credendus est Deus, tanquam alibi sit ipse cum videt, et alibi quod videt. Quidquid enim videt, non extra se videt, quia ipse implet universa quae videt. Nam scriptum est: Quoniam in omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos . Et alio loco: Oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum, vultus autem Domini super facientes mala . CAPUcitur quaestionis, in eo quod Salomon dicit: In omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos. Et rursus propheta dicit ad Dominum: Mundus est oculus tuus, ne videat malum . Metuendum est enim ne hic qui dicitur ea videre quae dicitur implere, putetur alicubi non esse, cum dicitur aliquid non videre; quoniam non ubique substantialiter est, si vel in malis non est. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nunti &ur inmenium : quodest naturaliter sempiternum: Quia quod semperest : non
cipitur numero. Et quod ubiq totumest: non concluditur loco: Idcirco alio scripture .denig
testimonio desapientia dicitur: At tingit autem ubique propter suam munditiam : Et
paulo post: Attingit autem a fine usquead finem fortiter & disponit om̃a suauiter : Hic
utiq cuma fine usq ad finem sipiantiam audiuimus attingere. Intelligendum est quiacũ
a fine usque ad finem attingit utrumq finem in mensitate suae infinitatis excedit: Ille
enimomnem potest creaturam attingere : que momnis nom potest creatura concdudere :
Namsicut implenscaelum ꝑseuerat in mensus : sic afine usq ad finemꝰ fortiter : quale est
&illud quod perhiere miam dicitur: Egodĩproximans : & non dẽ delonginacio: Siabs¬
conditus fuerit homo inocculto : ego ergo non uidebo eum : non nec aelum & terramega im¬

Expanded text:
nuntietur immensum, quod 97 est naturaliter sempiternum, quia quod semper est non nuntietur immensum, quod 97 est naturaliter sempiternum, quia quod semper est non capitur numero, et quod ubique totum est non concluditur loco, idcirco denique alio Scripturae testimonio de Sapientia dicitur: Attingit autem ubique propter suam munditiam . Et paulo post: Attingit autem a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Hic utique cum a fine usque ad finem sapientiam audimus attingere, intelligendum est quia cum a fine usque ad finem attingit, utrumque finem immensitate suae infinitatis excedit. Ille enim omnem potest creaturam attingere, quem omnis non potest creatura concludere: nam sicut implens coelum perseverat immensus, sic a fine usque ad finem attingens permanetillud quod per Jeremiam dicitur: Ego Deus proximans, et non Deus de longinquo. Si absconditus fuerit homo in occulto, ego ergo non videbo eum? Nonne coelum et terram ego im
Abbreviated transcription (Latin):
ut ailocalis puteturds̃ aut locus hoc credatur este quod ds̃ aut ipsum locum aliquod exis¬
timent esso sine dõ principium : quodiempiternitate suinaturaliter perseuer& infectũ
sed qm̃ haec nonsine impi&ate creduntur : id circo non solum filio anterior : sed nec ae queuus
dicendusest locus : Perque mnenim om̃a facta sunt : huic facta quae lib& ante ferri : confer¬
riue non possunt : Qm̃ quiom̃a innumero & pondere & mensura disposuit : sicut tempore
numerari : sic lo comensurari nom potuit : ꝑ inde psalmus ueracitercanit: Magnus dñĩ ds̃
noster & magna uirtuseius & apientiae eius non est numerus : At que ut huius in numera¬
bilis semptternitatis in finita monstrar&ur in mensitas. alio loco dicitur. Magnus dñs &
laudabilisnimis & magnitudinis eius non est finis : Quia reuera necesseest naturaliter pro¬

Expanded text:
ut aut localis putetur Deus, aut locus hoc credatur esse quod Deus, aut ipsum locum aliquod exisut aut localis putetur Deus, aut locus hoc credatur esse quod Deus, aut ipsum locum aliquod existiment esse sine Deo principium, quod sempiternitate sui naturaliter perseveret infectum. Sed quoniam haec non sine impietate creduntur, idcirco non solum Filio anterior, sed nec aequaevus dicendus est locus. Per quem enim omnia facta sunt , huic facta quaelibet anteferri conferrive non possunt. Quoniam qui omnia in numero, et pondere, et mensura disposuit, sicut tempore numerari, sic loco mensurari non potuit. Proinde psalmus veraciter canit: Magnus Dominus Deus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus. Atque ut hujus admirabilis sempiternitatis infinita monstraretur immensitas, alio loco dicitur: Magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non est finis . Quia revera necesse est ut naturaliter pro
Abbreviated transcription (Latin):
omnia ꝑ ipsum facta comimamꝰ r& : nullam quod ab sit in se habuisse dicendus est ueritatem :
si quod lib& opus praecessit opificem: Quo modo enim locum ficere potuit anteque messe
uelsine quo esse sita est factus ipse non potuit: Tunc de inde sollicita cansderationo per¬
pendent : quo sempiternitatis in finitatem loco uidentur dare : quã filiodi conatur
sdimere : Namsi propterea filium dĩ nonsine initionatum asserunt : Quia dicite uange¬
listo in principio erat uerbum : & nondicit ante principium erat uerbum: Isti quilocum
ante uerbum fuisse asserunt : ante principium quoq: fuisse necesse est fateantur : Qm̃ id
quod fuisse putant ante uerbum : hoc existimant non habuisse principium: Si autem prin¬
cpium non habuit locus ipse est sempiter no patri sine dubio coȩternus: Et qm̃ sem pit̃nũ
distare non potest sempiterno: Talishanc impi&atem ꝓfectoconsequitur absurditas

Expanded text:
omnia per ipsum facta commemoraret, nullam quod absit in se habuisse dicendus est veritatem, omnia per ipsum facta commemoraret, nullam quod absit in se habuisse dicendus est veritatem, si quodlibet opus praecessit opificem. Quomodo enim locum facere potuit, ante quem esse, vel sine quo esse, si ita est factus, ipse non potuit? Tunc deinde sollicita consideratione perpendant quoniam sempiternitatis infinitatem loco videntur dare, quam Filio Dei conantur adimere. Nam si propterea Filium Dei non sine initio natum asserunt, quia dicit evangelista: In principio erat Verbum, et non dicit, ante principium erat Verbum; isti qui locum ante Verbum fuisse asserunt, ante principium quoque fuisse necesse est fateantur; quoniam id quod fuisse putant ante Verbum, hoc existimant non habuisse principium. Si autem principium non habuit locus, ipse est sempiterno Patri sine dubio coaeternus. Et quoniam sempiternum distare non potest sempiterno, talis hanc impietatem profecto consequitur absurditas,