comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illa dialeticorum regula de ⁊m¬
ficit. qua dicunt nislli rei duo
simul messe contraria. Nullus
enim potus aut cib. simul dul¬
cis est ⁊ amarus. Nullum suł
ubi album ibi et ingrum. ⁊ hoc
eẽ ñ possint. Cumautem bona
et mala nullus ambigeat esse
contraria ñ solum sumul esse
possunt: s mala oĩo sine bouis
et nisi i bonis esse ñ possunt. Et
hec duo contraria ita simul sunt
ut si bonum non ess in quo ess
malum pesus nec malum esse
potuiss. Quia non mͦ ubi ꝯsiste¬
ret: s unde oriretur corruptõ nõ
hrẽt: nisi ess ꝙ corrumperetur.

Expanded text:
illa dialecticorum regula deficit, qua dicunt, nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim potus aut cibus simul dulcis est, et amarus. Nullum simul corpus ubi album, ibi et nigrum; et hoc esse non possint. Cum autem bona et mala nullus ambigat esse contraria, non solum simul esse possunt, sed mala omnino sine bonis et nisi in bonis esse non possunt. Et haec duo contraria ita simul sunt, ut si bonum non esset in quo esset malum, prorsus nec malum esse potuisset: quia non modo ubi consisteret, sed unde oriretur corruptio non haberet, nisi esset quod corrumperetur
Abbreviated transcription (Latin):
mus s resistimus. Ibi dũtaxar
nͥ cã subest que nos id fat̾e mo.¬
net. qr ex pcc̃i corruptela ꝓnist
ad lapsum g̾ssus nr̃i. uͥ aũ nõ
int̾uenit cã nos ad malũ im¬
peliens: ñ mẽmur si ab eo decli¬
namus. declinare enĩ a malo:
semꝑuitat penam. s ñ semper
meretur palmam.

Expanded text:
mus, sed resistimus; ibi duntaxat, ubi causa subest quae nos id facere movet, quia ex peccati corruptela proni sunt ad lapsum gressus nostri. Ubi autem non intervenit causa nos ad malum impellens, non meremur si ab eo declinamus. Dsemper vitat poenam, sed non semper meretur palmam.
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ. ita sapiens sapĩa naͣli q̃ ip̃e est.
aĩa uõ eius siut bona est. ⁊ bonitate
iusta ł iustitia gͣtis data q̃ ip̃e uł ip̃a
ñ est ita est sapiens sapĩa gratis da¬
ta q̃ ip̃e ñ est. ⁊ licet gemina in xp̃o
sit sapĩa. una tam eademꝙ ꝑsonaẽ

Expanded text:
li, quae ipse est. Anima vero ejus sicut bona est et justa bonitate vel justitia gratis data, quae ipse vel ipsa non est; ita est sapiens sapientia gratis data, quae ipsa non est. Et licet gemina in Christo sit sapientia, una tamen eademque persona
Abbreviated transcription (Latin):
pia diligentia sũt ĩspicienda
q̃ ex ꝑte hominis ignorantiã instry
mitem male ĩalłca mĩstrant. hiis
⁊ enim euident᷑ tralitur duos in xͦ
eẽ pͥncipales sensus. sũ geminã sa¬
pĩam. n ĩo unitas ⁊ singłitas ꝑͤ di

Expanded text:
pia diligentia inspicienda sunt; ex parte hominis ignorantiam instruumitem male intellecta ministrant. His etenim evidenter traditur duos in Christo esse principales sensus, sive geminam sapientiam. Neque ideo unitas et singulari
Abbreviated transcription (Latin):
Sillius qͦ pcc̃i penam eiectus
ẽ de padiso in istum miseriarũ
gͦ ne forte nuttat manum suam
⁊ sumat de ligno uite ⁊comedat.
⁊ uuat in etͥnum: Emisit eum d̾s
de ꝑadiso uoluptatis. Niis u̾¬
b̾ insinuare uidetur ꝙ ñ qutam
moreretur: si postea de illo sump¬
pus hebat: illa uerba ex ta¬
li intll̃cu accipi possunt. d̾s mo¬
do irati loquens: de homine suꝑ
dat deligno uite: quo indignꝰ ẽ.
de quo si ꝑstitisset comederet et
uiueret. in et̾num. S modo ꝓpt̾
inobedientiam indignnus est co¬
melere. ⁊ sicut u̾bo dixit. ita oꝑe
exhibuit. Emisit enim eum deus.
de ꝑadiso uoluptatis in locum si¬
bi congrim. sicut płmq malꝰ
cum int̾ bonos uiuere ceꝑit: si in
meliuis mutari noluerit. de bono¬
rum cong̾gatione pellitur pond̾e
pͣue consuetudinis pressus. D¬

Expanded text:
illius quoque peccati poenam ejectus est de paradiso in istum miseriarum ergo ne forte mittat manum suam, et sumat de ligno vitae, et comedat, et vivat in aeternum, emisit eum Deus de paradiso voluptatis Illis verbis insinuari videtur quod nunquam moreretur, si postea de illo ligno sumppus habebat, illa verba ex tali intellectu accipi possunt: Deus modo irati loquens, de homine supedat de ligno vitae, quo indignus est; de quo, si perstitisset, comederet, et viveret in aeternum, sed modo propter inobedientiam indignus est comedere. Et sicut verbo dixit, ita opere exhibuit. Emisit enim eum Deus de paradiso voluptatis in locum sibi congruum; sicut plerumque malus cum inter bonos vivere coeperit, si in melius mutari noluerit, de bonorum congregatione pellitur, pondere pravae consuetudinis pressus.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. fc̃or omnium. unde ioh̾es c̾¬
sost̾. in expõne epse ad hebreos sic
ait. Non ut hẽticus manit̾ suspi¬
catur tanqͣm aliꝙ instr̃m patͥs
fecisse tanquam ip̃e facere non
lumm: quia uidicem genuit. sic
opificem genuisse. Si enĩ filii pr
plius eoꝵ cã est que ꝑ filium
fcã sunt. Hec de oꝑere prime diei

Expanded text:
s factor omnium. Unde Joannes Chrys., in expositione Epistolae ad Hebr., sic ait: Non ut haereticus inaniter suspicatur, tanquam aliquod instrumentum Patris r dicitur fecisse, tanquam ipse facere non lium, quia judicem genuit, sic opificem genuisse. Si enim causa ejuplius eorum causa est quae per Filium facta sunt. Haec de opere primae diei
Abbreviated transcription (Latin):
que erant suꝑ firmam̃tũ. Scien¬
dum ẽ ꝙ illus celi desc̾bitur c̾atõ
sic̃ ait beda sr̃ gn̾: in quo fixa sũt
sydera. cui supposite suntaque.
in aere. ⁊ in terra ⁊ supposite sũt
alie de quib dr. Qui tegis aqͥs
suꝑiora eius. In medio ergo fir
tas. ⁊ ꝑspicuitas de aquis fc̃s ẽ.
Si quem u̾õ mouet quõ aque a
natura fluide. ⁊ ĩ una labłes suꝑ
celum possint ꝯsistere. de deo scͥp¬
tum ẽẽ meminerit. Qui ligat
aquas in nubib suis. Qui eĩ
infra celum ligat aquas. ad tẽ¬
pus uaporib nubiũ retentas
aquas supendere ne labantur.
Quales aut̃ ⁊ ad quid condite
sint: ip̃e nouit qui condidit. Ec¬
ce oftensum est hiis ũbis ꝙ celũ

Expanded text:
 firmamentum. Sciendum est quod illius coeli describitur hic creatio, sicut ait Beda, super Genes., in quo fixa sunt sidera; cui suppositae sunt aquae in aere et in terra, et suppositae aliae, de quibus dicitur: Qui tegis aquis superiora ejus. In medio ergo firmtas et perspicuitas, de aquis factus est. Si quem vero movet quomodo aquae naturae fluidae et in ima labiles super coelum possint consistere, de Deo scriptum esse meminerit: Qui ligat aquas in nubibus suis. Qui enim infra coelum ligat aquas ad tempus vaporibus nubium retentas,aquas suspendere, ne labantur. Quales autem et ad quid conditae sunt, ipse novit qui condidit. Ecce ostensum est his verbis quod coelum
Abbreviated transcription (Latin):
nos fui̾nt. ita nos gͣuabunt ⁊ opperi¬
ment sic̃ unũ aliꝙ gnide pcc̾m. Qͥd
enim int̾ ẽ ad naufragium. an u¬
no gͣndi fluctu nauts oꝑtat᷑. ⁊ ob¬
ruatur: an paulatim surrepens aqͣ

Expanded text:
nos fuerint, ita nos gravabunt et oppriment, sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim interest ad naufragium, an uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua
Abbreviated transcription (Latin):
se bonum est. ⁊ cui fit. s anr¬
ñ est bonum facienti. ut cum
pp̃ deun aucui ñ obedienti p̃di¬
catur. ⁊ adͥ in se ⁊ facienti. ⁊ cui
mortis in mortem. Est autem
ti nocet ⁊ dampnat nisi peniteat.
ut malum. ualet tam̃ ad alqͥd
mutabilit᷑ bona. s tam̃ bona ⁊̃
singula. Si auil uero uniũsa bõa

Expanded text:
se bonum est, et cui fit; sed non est bonum facienti, ut cum propter Deum alicui non obedienti praedicatur. Et aliquid in se et facienti et ei cui mortis. Est autem ti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid.mutabiliter bona, sed tamen bona, etiam singula. Simul vero universa va
Abbreviated transcription (Latin):
qr humiliores redeunt atq doc¬
tiores. ut petrus. Illa ⁊̃ maia q̃
ab iniquis fideles pie ꝑferunt.
am. uł ad demonstrandã hꝰ uite
misiam. Ideoq ⁊ iob dei manũ.
⁊ apłs sathane stimulum sensit.
taisit. Ex p̃dcis cõcludit ostẽdẽs
epoñ fieri mala multis mo

Expanded text:
ia humiliores redeunt atque doctiores, ut Petrus; illa etiam mala, quae ab iniquis fideles pii perferunt, am, vel ad demonstrandam hujus vitae miseriam. Ideoque et Job Dei manum, et Apostolus Satanae stimulum sensit; tavit. 10. Ex praedictis concludit ostendens esse bonum fieri mala multis mo
Abbreviated transcription (Latin):
a pcc̃o ⁊ a miseria
ꝑ grãm est. libertas uero
a nccessitate: ꝑ naturam. utrãq
dempti ait. uelle adiacet michi.
ꝑficere autem non inuento. ac si
diceret. habeo libertatem nature.
s non habeo lib̾tatem gr̃e. Ideo ñ
est apud me perfectio bom. Nã
uoluntas hominis quam natu¬
raliter ht ñ ualet erigi ad bonũ
efficaciter uolendum uel opere
implendum: nisi ꝑ grãm uberet᷑
⁊ adiuuetur. liberetur quidem. ũ
uelit. et adiuuetur. ut ꝑficiat. qr¬

Expanded text:
a peccato et a miseria, per gratiam est; libertas vero a necessitate, per naturam. Utramquedempti ait: Velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio, ac si diceret: Habeo libertatem naturae, sed non habeo libertatem gratiae; ideo non est apud me perfectio boni. Nam voluntas hominis quam naturaliter habet, non valet erigi ad bonum efficaciter volendum vel opere implendum, nisi per gratiam liberetur et adjuvetur: liberetur quidem, ut velit; et adjuvetur, ut perficiat; qu
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝙ nhus minꝰ dix̃ in aliis capłis
supra positis suppleut. ⁊ id sic ħ intlꝰ¬
ligenda st̃. ut illi soli ñ hũtes tempꝰ
potẽtis beĩguitas ꝙ sacͣm̃to teposue¬
rat. dũ enĩ solũe pt̾ nͥ soluat tenetur.

Expanded text:
s minus dixit, in aliis capitulis supra positis supplevit. Et ideo haec sic intelligenda sunt, ut illi soli habentes tempus potentis benignitas quod sacramento defuerat. Dum enim solvere p
Abbreviated transcription (Latin):
remissis aliquid a¬
addend̾ ẽ. de mͦ illiꝰ ꝯsensus.
qui int̾ mariã ⁊ ioseph intercessit.
Sane credi pot̾. ñ solum mariam
s ⁊̃ ioseph apud se disposuisse y
beret. eosq sic ꝯsensisse in ꝯuigalẽ
S illam uolũtatẽ u̾bis ñ exp̃sse¬
rant. postea uero expresserunt.
⁊ in uirginitate ꝑmanserũt. Con¬
sensit g̃ arinia in maritalem so¬

Expanded text:
emissis aliquid addendum est de modo illius consensus qui inter Mariam et Joseph intercessit. Sane credi potest non solum Mariam, sed etiam Joseph apud se disposuisse viberet, eosque sic consensisse in conjugalem sed illam voluntatem verbis non expresserant, postea vero expresserunt, et in virginitate permanserunt . Consensit ergo Maria in maritalem so
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s enĩ abapłõ hũano ge¬
ueri pp̃ uitãdam fornicatõm in¬
dultum eẽ cõignun. Indulgen¬
tia uo qr meliora ñ eligit. remediũ
ht̃ ñ p̃miũ. aqua siquis declinaui̾t
gentiam concedit᷑ uolũtarium ẽ:

Expanded text:
mus enim ab Apostolo, humano generi propter vitandam fornicationem indultum esse conjugium. Indulgentia vero quia meliora non eligit, remedium habet, non praemium; a quo si quis declinaverit lgentiam conceditu
Abbreviated transcription (Latin):
hñs. ꝙ ñ ita accipiend̾ ẽ. qiͣ fuffici¬
at tͥ diligere mimicũ. ⁊ ñ sic̃ teip¬
sum: qr om̃s ⁊amicos ⁊ mimicos
sicut te ip̃m dilig̾e debes. S ad ostẽ¬
dendum gradꝰ diligendi deum et
sicut teip̃m ñ ait ex tota uirtute:
tos. nec addit ex tota uirtute. nec sic̃
ꝓximi sunt.s sufficit si eos ninus
diligimus qͣmalios ꝓximos ꝙ dt
ctõnis genus innuit. Cueri¬
sol cur dominꝰ p̃ceꝑit dilige inmii¬
cos. cumꝰ alibi p̃cipiat odio hr̃e ꝑẽ
diligenda in hoĩe. nat᷑am ⁊ nͥtutẽ.
uitiu u̾o ⁊ pcc̃m odiendum. ⁊ ꝑen¬
tes gͦ inqͣnͣtũ mali sunt. odiendi
sunt. ⁊ inimiti diligendi: inqnͣtũ
hoĩes. diligamꝰ gͦ inimicos lucrau¬
dos regno dei. ⁊ odiamꝰ in ꝓpinqͥs pͤ¬
cata si impediunt nos a regno det.
qͣm deus fent.

Expanded text:
non ita accipiendum est, quasi sufficiat tibi diligere inimicum, et non sicut teipsum, quia omnes et amicos et inimicos, sicut teipsum diligere debes. Sed ad ostendendum gradus diligendi Deum et sicut teipsum; non ait, ex tota virtute, : Diligite inimicos: nec addit ex tota virtute, nec sicutproximi sunt; sed sufficit si eos minus diligimus quam alios proximos, quod locutionis genus innuit. solet cur Dominus praeceperit diligere inimicos, cum alibi praecipiat odio habere padiligenda in homine, naturam et virtutem; vitium vero et peccatum odiendum. Et parentes ergo in quantum mali sunt, odiendi sunt: et inimici diligendi, in quantum homines. Diligamus ergo inimicos lucrandos regno Dei, et odiamus propinquos si impediunt nos a regno Dei; quam Deus fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
tes nr̃ĩ mali suit.
minus diligendi sint aliis bo¬
nis aliqͣ rõẽ nob̃ ñ copulatis. ui¬
nob̾ carne ñ sunt ꝯũcti qmͣ alii cͣr¬
ne ꝯuncti. qr nob̾ ꝯiũcti sũt corde¬

Expanded text:
tes nostri mali sunt minus diligendi sint aliis bonis, hac ratione nobis non copulatis. Vinobis carne non sunt conjuncti, quam mali carne conjuncti, qui nob
Abbreviated transcription (Latin):
qui ũbũ dei faciunt ait. Nõ ĩiuriose
⁊̃ de cruce agnoscit᷑. s religiosiores.
bis plene ab soluenda: ꝓꝑantib ad
alia. Mouemur enim sr̃ ũbis illis
inmicos ñ ex tota uirtute. ñ situt

Expanded text:
qui verbum Dei faciunt, ait: Non injuriose r, quae etiam de cruce agnoscitur; sed religiosiores mbis plene absolvenda, properantibus ad alia. Movemur enim ex verbis illis, quibus inimicos non ex tota virtute, non sicut
Abbreviated transcription (Latin):
c ñ est pret̾mittendum ꝙ cũ
supra dcm̃ sit deum nec sin¬
głarem. nec młtiplicum ẽẽ confi¬
tendum. Id q scõrum auctorita¬
tib sit confirmatum: in oͣnium
uidetur sentire ysicorꝰ. dicens. Di¬
stinguend̾ est int̾ trinitatem et
unitatem. Est enim unitas sim¬
plex ⁊ singularis. trinitas uero
multiplex ⁊ numerabilis. quia¬
est trinitas. tͥum unitas. Ecce u¬
nitatem dicit esse singularem.
et mͥitatem multiplicem ⁊ mi¬
merabilem. S ad hoc dicimus
singłarem accepit. sicut ⁊ alii ac¬
cipiunt unum. multiplicem uͦ
⁊ numerabilem: sicut alii dñt
dandum est. cum hoc e ꝑscẽ.¬
noinen persona ut predcm̃ est se¬
cundum sub̾am dicatur. que
sit intelligentia dicti cum płr ꝓ
enim in hiis iccũtionib ꝑsone
uccabłm essentie intelligentiam
facit. plures essentras confiteriui¬
demur. ⁊ ita plures deos. Si uero
essentie sigcationem ibi ñ tenet:
alia est huiꝰ nominis ratio cum.

Expanded text:
c non est praetermittendum quod cum supra dictum sit Deum nec singularem nec multiplicem esse confitendum, idque sanctorum auctoritatibus sit confirmatum, in contrarium videtur sentire Isidor., dicens: Distinguendum est inter Trinitatem et unitatem: est enim unitas simplex et singularis, Trinitas vero multiplex et numerabilis; quia Trinitas est trium unitas. Ecce unitatem dicit esse singularem, et Trinitas multiplicem et numerabilem. Sed ad hoc dicimus, quia singularem accepit sicut et alii accipiunt unum; multiplicem vero et numerabilem, sicut alii dicunt andum est, cum hoc nomen persona ut praedictum est secundum substantiam dicatur, quae sit intelligentia dicti cum pluraliter enim in his locutionibus personae vocabulum essentiae intelligentiam facit, plures essentias confiteri videmus, et ita plures Deos. Si vero essentiae significationem ibi non tenet, alia est hujus nominis ratio cum
Abbreviated transcription (Latin):
facta est sicut ymago cesaris que
ip̃ius similitudinem preferebat.
ipm̃q quodãmͦ rep̃sentabat. Im¬
ꝓpri ᷤaũ ymago d̾r id: ad ꝙ aliud
sumitur ex aliquo. et exẽplar:
ex quo sumitur aliquid. Pomt᷑
autem aliq̃n abusiue altm̃ pro
altero. ita ⁊ minus ꝓprie d̾r acci¬
pitur ymago tͥnit᷑atis essentia

Expanded text:
quae ipsius similitudinem praeferebat, ipsumque quodammodo repraesentabat proprie autem imago dicitur id ad quod aliud ur quod sumitur ex aliquo, et exemplar ex quo sumitur aliquid. Ponitur tamen et aliquando abusive alterum pro altero; ita et minus proprie accipitur imago essentia
Abbreviated transcription (Latin):
prie ymago pͥats d̃r.
sicut supra in tract᷑atu᷑ de tͥnita¬
te diximus. uñ fuerunt ñ nlłi
qui ita distinxerunt ut ymagi¬
nem ini hoc loco intlłigerent filiũ
hoĩem uero ñ ymaginem. s ad
ỹmaginem fc̃m clicerent. quos
uoquin ñ diceret ad ymaginem
nrãm. Quomͦ enim nr̃am dicẽt
cum filius solius prĩs ymago sit.
Auerũt aũ ⁊ alii ꝑspicatus hec
tractantes qui ꝑ ymaginem fili¬
intelligerent. qui similitudo est
prĩs ⁊ filii. ⁊ ideo płr putauerũt
dici nram id refẽntes ad simili¬
tudinem tm̃. ad ymaginem u̾o¬

Expanded text:
prie imago Patris dicitur, sicut supra in tractatu de Trinitate diximus. Unde fuerunt nonnulli qui ita distinxerunt ut imaginem in hoc loco intelligerent Filium; hominem vero non imaginem, sed ad imaginem factum dicerent, quos lioquin non diceretur ad imaginem nostram. Quomodo enim nostram diceret, cum Filius solius Patris imago sit? § Fuerunt autem et alii perspicacius haec tractantes, qui per imaginem Filiintelligerent, qui similitudo est Patris et Filii. Et ideo pluraliter putaverunt dici nostram, id referentes ad similitudinem ta
Abbreviated transcription (Latin):
pt̾ qr multi¬
precipue pollutio q̃dam
quam ex feruore coitus pen¬
tum. ⁊ concupĩa libidinosa cõ¬
trahit caro dum concipitur. cã
est originalis pcc̃i. que recte ui¬
cium siue corruptio carnuis appł¬
iari pt̃. et que feditas maior ẽẽ¬
uidetur in carne concupĩalit᷑ tra¬
ducta. quam in ea unde traduci᷑
Et quod uitium uł corruptõ
sit in carne ante ꝯuinctõm aĩe ef¬
fatu ꝓbat᷑ cum aĩa infunditur
q̃ ex corruptõe carnis maculatur.
sicut in uase dioscitur uitium
ẽẽ cum unum infusum acescit.¬
e aũ Inauctu siłium osten

Expanded text:
t quod multipraecipue pollutio quaedam, quam ex fervore coitus parentum et concupiscentia libidinosa contrahit caro dum concipitur, causa est originalis peccati; quae recte vitium, sive corruptio carnis appellari potest. Quae foeditas major videtur esse in carne concupiscentialiter traducta, quam in ea unde traducitur. Et quod vitium vel corruptio sit in carne ante conjunctionem animae, effectu probatur, cum anima infunditur, quae ex corruptione carnis maculatur; sicut in vase dignoscitur vitium esse, cum vinum infusum acescit. 7. Inductu similium osten
Abbreviated transcription (Latin):
us de limo t̃re formatum ẽ corpꝰ
animale. ñ spũale cum qualire¬
surgemus. Et renonabitur eĩ
adam. uisi mortem corꝑis ali̾s
peccando meruiss. Non ait apꝰ.
mortuum. Illud enim ante
pccm̃ mortale ⁊ immortale erat.
quia pot̾at mori ⁊ ñ mori. Aliud
est aut̃ ñ posse mori aluid posse
ñ est ħ corpus. sicut primi hoĩs
fuit. s iam detius est. ht̃ enim ne¬
cessitatem moriendi. Ecte hic
ante pcc̃m mortale ⁊ immortaie
fuit. s ñ qualiter fiet in resurr᷑¬
tione. de hoc eodem beda super ge¬
nesim ait. Non est credenum
ante peccatum ita fiuisse mortua
licet fuissent animalia ñdum
spũalia. ñ tam̃ mortua. que .s.

Expanded text:
us de limo terrae formatum est corpus animale, non spirituale, cum quali resurgemus. Renovabitur enim Adam nisi mortem corporis animalis peccando meruisset. Non ait Apostolus: m, sed mortuum. Illud enim ante peccatum mortale et immortale erat, quia poterat mori et non mori. Aliud autem est non posse mori, aliud posse non est hoc corpus, sicut primi hominis fuit, sed jam deterius est; habet enim necessitatem moriendi . Ecce hic m mortale et immortale fuit, sed non qualiter fiet in resurrectione. De hoc eodem Beda, super Genes., ait: Non est credendum ante peccatum ita fuisse mortua licet fuissent animalia, nondum spiritualia, non tamen mortua, quae, s
Abbreviated transcription (Latin):
naturam corꝑĩs t̾renr.⁊ immor¬
talis fuit quodãmͦ scd̃m aliquid
qr potuit ñ mori. ⁊ mortalis qͦdã
modo. quia potuit mori. In il¬
lo namq primo statn. huit pos¬
se mori. ⁊ posseñ mori. et hec fu¬
it prima humani corꝑis ĩmorta
statu moriendi est necessitas.
n ĩtio statu hẽbit posse ñ mori.
⁊ ũ posse mori. qr ad illum statũ
ꝑtinz moriendi impossibilitas.
ꝙ ex grã erit: ñ ex natura. In
primo statu fuit orpus homĩs
animale .i. egens aumoniis ci
mam corꝰ sen si ficantem. quod
adhuc erat auimale. ñ spiritua¬
ie. qd̃ egebat cibis. ut ꝑ aĩam ui¬
ueret. Factus est igitur in animã
tñ ꝑ sustentam̃ta ciboꝵ. ⁊ tũc e¬
rat corpus mortaie ⁊ immorta

Expanded text:
aturam corporis terreni, immortalis fuit quodam modo secundum aliquid, quia potuit non mori; et mortalis quodam modo, quia potuit mori. In illo namque primo statu habuit posse mori, et non posse mori. Et haec fuit prima humani corporis immortstatu moriendi est necessitas. In tertio statu habebit posse non mori, et non posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis animale, id est, egens alimoniis cibmam corpus sensificantem, quod adhuc erat animale, non spirituale, quod egebat cibis ut per animam viveret. Factus est ergo in animam tamen per sustentamenta ciborum; et tunc erat corpus mortale et immortal
Abbreviated transcription (Latin):
quam peccaret. ⁊ in corꝑe. ⁊ mmã
in anima. mortał: anĩmor¬
talis. passibilis: an impassibilis
de t̾mino infi̾oris uite. ⁊ de tran¬
situ ad suꝑiorem. de modo ꝓpaga¬
tõnis filioꝵ ⁊ aua multa que ñ
intiliter sciuntur. licet aliqͣndo
curiositate querantur. Et priꝰ¬
quam ad amimi qualitatem ꝑti¬
nentia ꝓsequam᷑. de eiꝰ qualitate

Expanded text:
quam peccaret, et in corpore et in anima: mortalis an immortalis, passibilis an impassibilis; de termino inferioris vitae, et transitu ad superiorem; de modo propagationis filiorum, et alia multa, quae non inutiliter sciuntur, licet aliquando curiositate quaerantur. At priusquam ad animi qualitatem pertinentia prosequamur, de qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
qr caro illa et anima
illa ñ erant unita
Nam sibi inuicem sunt unita
unione inuicem unita sunt illa
bo unita sunt. qr alia est unio aĩe
illiꝰ ad carnem: alia est unio ũbi ad
aĩam illam ⁊ carnem. Nõ gͦ accep̃
rat ex carne illa ⁊ aĩa illa una cõpoĩta
ꝑͣ: qͣm u̾bum acceꝑit. s accipiendo
umurt ⁊ aniendõ accepit.

Expanded text:
 caro illa et anima illa non erant unita Nam sibi invicem unita sunt unione invicem unita sunt illa bo unita sunt. Quia alia est unio animae illius ad carnem, et alia est unio Verbi ad animam illam, et ad carnem. Non ergo accepit rat ex carne illa et anima illa una composita persona quam Verbum accepit, sed accipiendo univit, et uniendo accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
stantia. ⁊ nou distant. neq sece¬
dunt. a pr̃nali ypostasi. Ec ce hic
hes distinctas tres illas ꝓprietates
que supra du̾̃sis sig̾cate᷑ sunt mo

Expanded text:
stantia, et non distant neque secedunt a paternali hypostasi. Ecce hic habes distinctas tres illas proprietates, quae supra diversis significatae sunt mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ temꝑalis qua a pr̃e ⁊ filio ad scĩ¬
ficandam creaturam procedit. Et
sicut ab et̾no cominunit᷑̾ ac simul
procedit a patre ⁊ filio. ita ⁊ in tp̃re
ꝯmuniter ⁊ simul ab utroq ꝓcedit
ad creaturam. ñ diuisim a p̾atre
in filium.⁊ a filio: in creaturam.

Expanded text:
 est, qua a Patre et Filio ad sanctificandam creaturam procedit. Et sicut ab aeterno communiter ac simul procedit a Patre et Filio, ita et in tempore communiter, et simul ab utroque procedit ad creaturam non divisam a Patre in Filium, et a Filio in creaturam.
Abbreviated transcription (Latin):
est. hõ est. Qd̃ uero fc̃m est ⁊ natr̃
est ⁊ renatum nõ est: animalia ft̃.
Ecce hiis u̾bis ostendit ieix. se in¬
genitum acciꝑe: nõ genitum. A
in dutisionis hꝰ prosecutõne mas¬
signatõe ingeniti. ubiq ponit
ñ natum.

Expanded text:
. Quod vero factum est, et natum est, et renatum non est, animalia sunt. Ecce his verbis ostendit Hieron. se ingenitum accipere, non genitum. Alin divisionis hujus prosecutione, in assignatione ingeniti, ubique ponit non natum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fcm̃ nõ est. ⁊ est. ꝙ nec natum noc¬
est. et est ꝙ fcm est ⁊ natum est. et
renatum est. ⁊ est ꝙ fc̃m est ⁊ natr̃
est. ⁊ reuatum ñ est. Nunc p̃posito¬
rum singuł reb subsistentiam de¬
stinemus. Q gͦ nec natum nͨ fr̃m
est: pater est. Non enim ab aliqͦ ẽ
Qd̃ it̾m nec natum nec fcm̃ est:

Expanded text:
est, nec factum estest; et est quod factum est, et natum est, et renatum est; et est quod factum est, et natum est, et renatum non est. Nunc praepositorum singulis rebus subsistentiam destinemus. Quod ergo nec natum nec factum est, Pater est; non enim ab alio aliqQuod iterum nec factum nec natum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ .ii .iii.Ex hiis namq duabus
sententiis aꝑte dat᷑ uitlłigi: quia
panis ille ⁊ iste ñ duo s unus pa¬
nis ⁊ una caro ꝓculdubro unum
efficitur corpus. Illud uere. illud
sane: ꝙ sumptum ẽ de uingine. ꝙ.¬
resurrex̃. ⁊ in celum ascendit. It̃ g̃g̃.

Expanded text:
 vita. Ex his namque duabus sententiis aperte datur intelligi quia panis ille et iste, non duo, sed unus panis, una caro procul dubio unum efficitur corpus. Illud vere, illud sane quod sumptum est de Virgine, resurrexit, et in coelum ascendit. Item Greg.
Abbreviated transcription (Latin):
mia sociari. unũ quid ex iusibilib
atq inuisibilib fi̾. Idem. Cod̾ mo¬
m̃to ⁊ in celum rapit᷑ mĩst̾i̾o angło¬
ita młtis locis illud corpus conss¬
sedunum corpus. ⁊ inius sanguis.
Ideoq sũ plus sũ minus quis inde
ꝑcipiat: om̃s equaliter corpus xͥ

Expanded text:
 unum quid ex invisibilibus atque visibilibus fieri? Idem: Eodem momento et in coelum rapitur ministerio angeloita multis locis illud corpus conseChristi, sed unum corpus et unus sanguis. Ideoque sive plus sive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
quo id fĩ possit. breuit᷑ rendeo. mistĩ¬
um fidei credi salubrit᷑ pt̾. inuesti¬
panis nurtatõe mid ñ augm̃tatur
nex sanguis ex inni conuersioue
eius uoluntati ⁊ potentie ascriba¬
tur: qui idem corpus deuirgine e¬
augmento. Nec tñ concedunt qui¬
panis. ⁊ aqua frã ẽ uinum. nͦtñ dr̃¬

Expanded text:
quo id fieri possit, breviter respondeo: Mysterium fidei credi salubriter potest, investiugmentatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de Virgine eaugmento. Nec tamen concedunt quipanis, et aqua facta est vinum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
lius qͣm ut sanguinis siłitudinem
sumamus. ut ita ⁊ uĩtas ñ cesit: ⁊
ridicłm nlłm frat a paganis ꝙ c̾o¬
rem occisi hominis bibamus. sle
sacͣmentũ dominus celebrauĩt. et ce¬
xp̃ꝰ ut ostend̾etur totam humanã
naͣm assumpsisse: ut totam redime¬
ret. panis eium enĩ ad carnẽ reftur.
uinum ad aĩam. qr uinũ oꝑatur sã¬
gͥnem in quo sedes anmea phisicis
eẽ dr̃. Ideo gͦ in duab spẽb celebrat᷑
ut anime ⁊ carnis susceptio in xp̃o.¬

Expanded text:
lius, quam ut sanguinis similitudinem sumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Ne esacramentum Dominus celebraverit, et ceChristus? Ut ostenderetur totam humanam naturam assumpsisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur, ut animae et carnis susceptio in
Abbreviated transcription (Latin):
laqueo isto quem absconderũt
comprehensus est pes eorum:
dicit. pes auime amor est. qui
si pranus est: dr̃ cupiditas ⁊
libido. Si rectus: dr̃ caritas. eo
mouetur anima qiͣ ad locum
quo tendit .i. ad delectationem
bonam uł malam: quo seꝑue¬
nisse ꝑ amorem iecatur. Finis
ergo uoluntatis ut premissũ
pp̃ ꝙ uolumus. ⁊ intentio ad il¬
lud respicit pp̃ ꝙ uolumus. et ĩ¬
lumus. ut u̾bi grã. Si uelun
esurientem reficere. ut h̃eam i¬
uitam et̾nam: uoluntas ẽ qua
uolo reficere esurientem. cuiꝰ
finis est: refectio esurientis. In¬
tentio uero: qua sicutad uitam
ꝑuelure uolo. finis aũ suppre¬
mus estapã uita. ad qͣm ⁊ alius
finis refertur. An illa intentõ

Expanded text:
laqueo isto quem absconderunt, laqueo isto quem absconderunt, comprehensus est pes eorum, dicit: Pes animae amor est, quia si pravus est, dicitur cupiditas vel libido; si rectus, dicitur charitas. Eo movetur anima quasi ad locum quo tendit, id est, ad delectationem bonam vel malam, quo se pervenisse per amorem laetatur. Finis ergo voluntatis, ut praemissum propter quod volumus; et intentio ad illud respicit propter quod volumus, et volumus; ut, verbi gratia, si velim esurientem reficere ut habeam vitam aeternam, voluntas est qua volo reficere esurientem, cujus finis est refectio esurientis; intentio vero est, qua sic ad vitam pervenire volo. Finis vero supremus est ipsa vita, ad quam et alius finis refertur. 7. An illa intentio
Abbreviated transcription (Latin):
stet inter uoluntatẽ tionis. e¬
et intentionem. ac fiuẽ. finis.¬
Ad ꝙ dici pot̾ inter uolunta¬
teni ⁊ finem: certo atq eudenti mͦ
distingui. quia uoluntas est q̃
uolumus anquid. finis n̾o uo¬
luntatis est. uł illud ꝙ uolumuis
cius aluid pp̃ ꝙ illud nolumus.
Intencio nõ inrt̃dum ꝓ uolunta¬
te. int̾dum ꝓ fine uoluntatis ac¬
cipitur. que digens ac pius lec¬
tor inscriptura ubi hec occ᷑rerint.
disc̾nere studeat. Finis aũ uolũ¬
tatis est delectatio bona. ł mala
ad qͣm nititur qͥsꝙ ꝑuenire. uñ¬
.ab. sr̃ illũ locũ psalii. scrutans
corda et renes deus. Ait sic. d̾s
solus scrutatur corda .i. quid qͥs
gitationis: est delectatio ad qm
cura et cogitatione nitit᷑ quisq
ꝑuenire. Et paulo post. opera
nrã que sunt in dc̃ĩs et factis: pꝰ¬
sunt homines uidere. s quo aĩo
fiant: ⁊ quo uenire cuptant: so¬
lus deus uidet. qui cum uidet cor
eẽ in celo: ⁊ nõ delectari nos in car¬
rigit iustum. Idem super alium¬

Expanded text:
stet inter voluntatem, et intentionem, ac finem. Ad quod dici potest inter voluntatem et finem certo atque evidenti modo distingui, quia voluntas est qua volumus aliquid; finis vero voluntatis est, vel illud quod volumus, olumus. Intentio vero interdum pro voluntate, interdum pro fine voluntatis accipitur; quae diligens ac pius lector in Scriptura ubi haec occurrunt, discernere studeat. Finis vero voluntatis est delectatio bona vel mala, ad quam nititur quisque pervenire. Un. super illum locum psal.: Scrutans corda et renes, sic ait: Deus solus scrutatur corda, id est, quid gitationis est delectatio, ad quam cura et cogitatione nititur quisque pervenire. Et paulo post: Opera nostra quae sunt in dictis et factis, possunt homines videre; sed quo animo fiant, et quo venire cupiant, solus Deus videt, qui cum videt cor esse in coelo, et non delectari nos in carrigit justum. Idem super alt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ satis diligenter consid̾ant. qr
ñ omnis qui auquid nescit. uł
minus ꝑfecte aliquid scit. statĩ
ignorantiam hr̃e sũ inignorã¬
tia ẽẽ dicendus est. quia ignorã¬
tia ñ dr̃. nisi cumid ꝙ scrił ñ igno

Expanded text:
non satis diligenter considerant quia non satis diligenter considerant quia non omnis qui aliquid nescit vel minus perfecte aliquid scit, statim ignorantiam habere sive in ignorantia esse dicendus est, quia ignorantia non dicitur, nisi cum id quod sciri et no
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ susciperet. Utrum situt sta¬
tura corporis ita ⁊ insensu m̃ris
ꝑnuili nascerentur. ⁊ per accessũ
temporis ꝓficerent in sensu. et
innotitia uĩtatis. scuicet an
mor nati in biis essent ꝑ¬
fecti.
⁊ cum de corporc humano ñ
sit absurdum. uł in conue¬
niens hoc extimare. queri solet
utrum de sensu amie ⁊ cognitõe
uĩtatis eodem mͦ sentiendum⁊
sit. ut .s. hii qui sine pcc̃o nasce̾n¬
tur sensu et intelligentia m̃tis
imꝑfecti existerent. ⁊ ꝑ accessũ
temporis in hiis ꝓficerent usq
ad ꝑfectionem. an mox conditi:
ꝑfectionem sensus ⁊ cognitionis.
ꝑciperent. Illi qui sentuint par¬
uulos natos in statura corꝑis ⁊
usu membroꝵ per accessum tp̃ris
ꝓfecturos ñ diffitentur. eosdem
in exordio natiuitatis sensu mi¬
perfectos existere.⁊ ꝑ int̾uanum
quidam opponunt dicentes. Si
mox nati ñ ħerent ꝑfectionem
sensus ⁊ intelligentie ignoranti¬
a in eis esset. Ignorantia aũ pec¬
cati est pena. est. S qui hoc añt

Expanded text:
rum susciperet. 8. Utrum sicut statura corporis, ita etiam sensu mentis parvuli nascerentur, et per accessum temporis proficerent in sensu et notitia veritatis, scilicet an mox nati, in his essent perfecti. Et cum de corpore humano non sit absurdum vel inconveniens hoc existimare, quaeri solet utrum de sensu animae et cognitione veritatis eodem modo sentiendum sit, ut, scilicet hi qui sine peccato nascerentur, sensu et intelligentia mentis imperfecti existerent, et per accessum temporis in his proficerent usque ad perfectionem; an mox conditi perfectionem sensus et cognitionis perciperent. Illi qui sentiunt parvulos natos in statura corporis et usu membrorum per accessum temporis profecturos, non diffitentur eosdem in exordio nativitatis sensu imperfectos existere, et per intervallum quidam opponunt dicentes: Si mox nati non haberent perfectionem sensus et intelligentiae, ignorantia in eis esset: ignorantia autem peccati est poena. Sed qui hoc dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
titur sortiri ꝯiu¬
onis habitum
exorcistas. acoli¬
tos. si extra uot̃
t̾i nolũt. uxorem
romana ꝑmittit
diatam. qr dein¬
ceps. nͨ ad subdi¬
aconatũ ꝓuehi
poter̃t. nec laitꝰ
uxorem sortitus
nõ uirginẽ. uel
bigamus ad cl̃i¬
catum. It ex ꝯci¬

Expanded text:
titur sortiri cononis habitum exorcistas, acolytos, si extra votum teri nolunt, uxorem Romana permittit, diatam: quia deinceps nec ad subdiaconatum provehi poterunt, nec laicus uxorem sortitus, nisi virginem, vel bigamus ad clericatum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ost ħ queri s¬
uisio alia sit int̾ĩor. alia ext̾ĩor. ñ ẽ
fides te subiectis ext̾iori uisioni. est
tñ de hiis q̃ uisu ĩt̾ĩori ut cũq capi¬
unt᷑. ⁊ quedam utiꝙ sic capiũt᷑ ut ĩ¬
tlłigantur. ⁊ siñ ita ut in futuro. q̃¬
ex auditu fides in nobis sit. ñ tñ ad e¬

Expanded text:
ost hoc quaeri visio alia sit interior, alia exterior, non est fides de subjectis exteriori visioni: est tamen de his quae visu interiori utcumque capiuntur. Et quaedam sic capiuntur, ut intelligantur, etsi non in futuro, quex auditu fides in nobis sit, non tamen ad e
Abbreviated transcription (Latin):
guit. Alta st̃ inqͥt q̃ nisi intlłigamꝰ
ñ cͥdimꝰ. Alia q̃ nisi c̃damꝰ. ñ intlłige
dicationis. Id̾ in li. de tͥ. Certa fides
utc̃q uichoat cognitõm. Cognitio
ue̾ t̾ta ñ ꝑficitur. nͥ pꝰ hanc uitam.
Ambꝵ. qͣ ait. uͥ fides ñ statĩ cognitõ.
uͥ cognitio fides p̃cedit. Ex hus ap

Expanded text:
guit. Alia sunt, inquit, quae nisi intelligamus, non credimus; alia, quae nisi credamus, non intelligemdicationis. Idem in libro de Trinit.: Certa fides utcumque inchoat cognitionem. Cognitio vero certa non perficitur nisi post hanc vitam. Ambros. quoque ait: Ubi fides, non statim cognitio; u
Abbreviated transcription (Latin):
credi nisi priꝰ intlłigantur. ⁊ ip̃a per
fidem ampliꝰ intlłigi. nec ea q̃ prius
credũt᷑ quam intlłigaut᷑ penitꝰ igrã¬
tur: cũ fides sit ex auditu. Ignorant᷑
diligi u̾o ꝙ nescitur: q̃ro utrum pꝰ¬
sit. Si non pot̾: nẽo diligit dm̃ añ¬
qͣm sciat. uͥ aũ sunt illa tria: fides.
spes cariras. nͥ inammo c̾dente qd̾
ñdum scit.⁊ sꝑante ⁊ amante ꝙ cre¬

Expanded text:
credi, nisi prius intelligantur, et ipsa per fidem amplius intelligi. Nec ea quae prius creduntur quam intelligantur, penitus ignorantur, cum fides sit ex auditu. Ignorantur Diligi vero quod nescitur, quaero utrum possit. Si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Ubi autem sunt illa tria, fides, spes, charitas, nisi in animo credente quod nondum scit, et sperante et amante quod cre
Abbreviated transcription (Latin):
nec nolens est deus. nec nec uoleus¬
uolens nec nolens genu nec noies¬
it filium. sũ uoluntate uł genu
necessitate. ex tali sensu mͥ it fili
uidentur accipienda. ut uolũ um.¬
tatem p̃cedentem. ł accedentẽ. m
intlłigamus: qualr eunomius
intlłigebat. Non enĩ ip̃e ẽ deus
uoluntate precedenti uel efficiẽti
ł uolens priusqͣm d̾s. nec uolũ¬
tate precedenti uel accedenti. ge
nuit. ⁊ hiꝰ. Si enim pater sapi¬
ens ⁊ bonus d̾r genuisse filium. tͣ
ñ ⁊ nolens: Cum ita sit deo idem c̃ẽ
uolentem ꝙ est ẽẽ d̾m. sic̃ id̾ est eẽ
sapientem ꝙ ẽ ẽẽ deum. dicamus
gͦ qr p̾er sicut sapiens. ita uolens
genuit filium. s ñ uoluntate p̃ce¬
denti uł accedenti. Quem sensum
aꝑit. ag̃. ⁊ ꝯfirmat ita dicens: suꝑ
epłam ad ephesios: de filio dei .i. do¬

Expanded text:
ens est Deus, nec nolens nec volens genuit Filium, sive voluntate, sive necessitate, ex tali sensu mihi videntur accipienda, ut voluntatem praecedentem vel accedentem intelligamus, qualiter Eunomius intelligebat. Non enim ipse Deus est voluntate praecedenti vel efficienti, vel volens priusquam Deus; nec voluntate praecedenti vel accedenti genunuit et hujusmodi. Si enim Pater sapiens et bonus dicitur genuisse Filium, cur non et volens, cum ita sit Deo idem esse volentem, quod est esse Deum; sicut idem est esse sapientiam, quod est esse Deum? Dicamus ergo quia Pater sicut sapiens, ita volens genuit Filium; sed non voluntate praecedenti vel accedenti. Quem sensum aperit Aug., et confirmat ita dicens super Epistolam ad Ephes.: De Filio Dei, id
Abbreviated transcription (Latin):
traditur. Ibi tñ ⁊ si ñ p̃cessit : secu¬
tus ẽ ꝯsensus. nͨ ex illo ꝯtubitu
qͥ ꝯssum p̃cessit: formcari indicã¬
tur. nim ille maritali affectu eã
cognouĩt. ⁊ illa urorio affrũ debit᷑
cui ĩstio uxoris soror lectulũ eiꝰ in¬
gͥssa se subiceret. q̃ cũ sñ spe quigu
ꝑpetuo man̾e tenseat᷑. ille tñ qͥ cog¬

Expanded text:
si non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cog
Abbreviated transcription (Latin):
decrrore qui eiatuat a scrisũ
ec solum coactio impedit. ł
alius conditõnis. aliꝰ qualitatis.
hõ. ⁊ ẽ alius. Error fortune. qnͣdo
ror conditõis q̃n putatur ẽẽ liber:
quiseruus ẽ. Error qualitatis:
qua condͦne pꝰ mod̾ tractabimus.
inconiuigrũ petat. ⁊ ꝓ ea alia igno¬
bilis tradat᷑ ei. ñ est int̾ eos ꝯiugi¬
um. qr ñ ꝯsensit uir mistam. s in
aliam. ut siquis ꝓmitr̃et se mͥ uẽ¬
dituꝵ aurum. ⁊ ꝓ auro offerrmͥ
auricaltum. ⁊ ita me deciꝑet. Nũ¬
quid dicerer consensisse in auri¬
caltum: Nũqͣm nolui em̾e auei¬
calcum. nͨ gͦ in illd̾ ꝯsensi. q dssꝰ¬

Expanded text:
ERRORE QUI EVACUAT CONSENSUM ec solum coactio impedit velalius conditionis, alius qualitatis. ille, et est alius. Error fortunae, quando ror conditionis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, qua conditione postmodum tractabimus. in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se venditurum aurum, et pro auro offerret mihi aurichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere aurichalcum, nec ergo in illud consensi, q
Abbreviated transcription (Latin):
q flecti possunt. gͦ ⁊ bomi posst̃
fĩ mali: ⁊ mali boni.d qd̾ ai¬
cimus. quia bomi tanta grã cõ¬
firmati sunt: ut ñ queant fieri
mali. ⁊ mali a deo in malicia
s ꝓpria ac spontanea uoluntate
ꝑ grãm quidem aduita. bonum
eligunt. ⁊ malum respuunt. et
mali similiter spontanea uolũ¬
tate a gr̃a destituta bonum uitãt
et malum sectantur. ⁊ hñt libe

Expanded text:
que flecti possunt; ergo et boni possunt fieri mali, et mali boni. Ad quod dicimus quia boni tanta gratia confirmati sunt, ut nequeant fieri mali; et mali in malitia ate, sed propria ac spontanea voluntate per gratiam quidem adjuti bonum eligunt, et malum respuunt, et mali similiter spontanea voluntate a gratia destituti, bonum vitant, et malum sequuntur: et mali habe
Abbreviated transcription (Latin):
Non ideo carent libo . ar. qr ma an¬
ie uelle ñ possunt. młto quippee
liberius est arbitrium ꝙ ñ potest
seruire poc̃o. Neꝙ cuipanda ẽ uo¬
liuitas. aut uoliuitas ñ est. aut
silũ dicenda ñ est: qua beati sic ẽẽ
uolunt. ut ẽẽ miseri ñ solum no¬
lint: s prsus uelle ñ possuit. Nõ
possũtita bõi angeli uelle malũ
uerunt. ⁊ demones facti sunt. uͥ¬

Expanded text:
non ideo carent libero arbitrio quia male velle non possunt; multo quippe liberius est arbitrium quod non potest servire peccato. Neque culpanda est voluntas: aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, quia beati esse sic volunt, ut esse miseri non solum nolint, sed nec prorsus velle possint. Non possunt itaque boni angeli velle malum verunt, et daemones facti sunt. U
Abbreviated transcription (Latin):
Creaturarum natura celestium
mori potuit. quia peccare potuit
Nam angeli peccauerunt. demo¬
nes facti. sunt. quoꝵ diabolus ẽ¬
princeps. ⁊ qui ñ peccauerunt:
peccare potuerunt. ⁊ cuicumq c̾¬
ature rõnabili prestatur ut pec¬
care non possit: ñ est hoc nature
ꝓprie. sed dei gratie. Ideoq solus

Expanded text:
creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Et cuicumque creaturae rationali praestatur ut peccare non possit, non est hoc naturae propriae, sed Dei gratiae. Ac per hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾. Nõ ẽ obsuand̾ sacm̃tũ qͦ malũ
incaute ꝓmitit᷑. ut si quis ad ult̾e
ꝑpetuã fidẽ cum ea ꝑmanẽdi polli
mag̾ instante ntc̃ate peierãd̾ oẽ no¬
b. quã ꝓ uitando ꝑuirio ĩ alid̾ cͥm̃

Expanded text:
 Non est observandum sacramentum, quo malum incaute promittitur: ut si quis adulterae perpetuam fidem cum ea permanendi pollicmagis instante necessitate pejerandum esse nobis, quam pro vitando perjurio in aliud c
Abbreviated transcription (Latin):
I
super me ꝓp̃ ꝙ unxit me. euange¬
lizare panꝑib misit me. predi¬
care captuus remissionem. ⁊ c̃.
Ꝙ cum de libro ysaie legeret: ait
dixit super me. quia quasi filius
hominis. ⁊ unctus est ⁊ missus a¬
ad predicandum. Nam scd̃m di¬

Expanded text:
i super me, propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me, praedicare captivis remissionem, etc. Quod cum de libro Isaiae legeret, ait dixit, super me, quia quasi filius hominis et unctus est, et missus ad praedicandum. Nam secundum di
Abbreviated transcription (Latin):
einde ostendit Ꝙ filius sit¬
se ipõ ita dicens in eodem .li. a sc ip
Cum ñ diffinitum fuerit per so.¬
ꝓpħam a quo datus sit filuis. o¬
stenditur datus gr̃a trinitatis. ut
etiam ip̃e filius dederit. Etre hic
dicit ꝙ filius se dedit. quia tͥnita ᷤᷤ
eum dedit. Si autem fuius a seda
cum eius missio sit diuina oꝑatõ.

Expanded text:
einde ostendit essso, ita dicens in eodem lib., c. 2: Cum enim non definitum fuerit per prophetiam, a quo datus est Filius, ostenditur datus gratia Trinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datcum ejus missio sit divina operatio
Abbreviated transcription (Latin):
maximinum dicit. de ħ noĩe cat¬
homousion quo iatini tractatores
frequenter utuntur. Pat̾ inquit
lio nicens adu̾sus hereticos arri¬
anos a catholicis prĩb ueritatis
auctoritate firmatum est. ꝙ postea
in concilio ariminẽsi: p̃p nouita¬
tem uerbi minus quam potint in¬
telłcam: quam tñ fides antiqua
preꝑat: multis fidelib paucorũ
fraude deceptis. hetica impietas
sub hetico imꝑatore constantio
labefactare temptauit. S post ñ
longum tempus libertate fidei ca¬
tholice preuaiente: postquam uis
u̾bi sicut debuit intellecta est. ho
usyon illud catholice fidei sãitate
longe lateq defensum est ⁊ diffu¬
sum. Quid enim ẽ homonsyon
nisi unius eiusdem q sube̾: Quid
est inquam homosisyon. nͥ ego et
pr̃ unuͦmi sumus: Non gͦ int̾ pro

Expanded text:
Maximinum, dicit de hoc nomine homousion, quo Latini tractatores frequenter utuntur. Pater, inquilio Nicaeno adversus haereticos Arianos a catholicis Patribus Veritatis auctoritate firmatum est. Quod postea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum, quod tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantio labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, posteaquam vis verbi, sicut debuit, intemousion illud catholicae fidei sanitate longe lateque distensum est et diffusum. Quid enim est homousion, nisi unius ejusdemque substantiae? Quid est, inquam, homousion, nisi: Ego et Pater unum sumus Non ergo inter pro
Abbreviated transcription (Latin):
per tempus ẽ uaria. ri scd̾m¬
ri scd̃m qualitates int̾iores uł tp̃
extĩores. que sunt in ip̃a req̃ mu¬
tatur. ut q̃n suscipit uicissitudinẽ
gaudii. coloris. scĩe. obliuionis. ł
uariarionẽ forme. sũ alicuiꝰ qͣuta¬
tis exterioris. ħ enim mutatio q̃
fit scd̃m tempus: uariatio ẽ qͣli¬
tatum que fit incorꝑali uł spũali
creatura. ⁊ iõ uocatur tempus.

Expanded text:
per tempus est variari secundum qualitates interiores vel exteriores, quae sunt in ipsa re quae mutatur, ut quando suscipit vicissitudinem gaudii, doloris, scientiae, oblivionis, vel variationem formae sive alicujus qualitatis, et exterioris: haec enim mutatio quae fit secundum tempus, variatio est qualitatum, quae fit in corporali vel spirituali creatura, et ideo vocatur te
Abbreviated transcription (Latin):
sum est quomͦ indifferens sit mag¬
nitudo trium personarum. quia
nec uua maior est alia. nec due ꝙͣ
quam singuia. Ꝙ deus nõ est di

Expanded text:
sum est quomodo indifferens sit magnitudo trium personarum, quia nec una major est alia, nec duae maquam singula. 19. Quod Deus non est di
Abbreviated transcription (Latin):
hesi manifeste uotatr. uident᷑ hoc sa¬
cͣmentum ñ posse confic̾e. licet sacer¬
dotos sint. qr nemo dicit in ip̃a ꝯsetͣ¬
tione offero. s offerimus. qͣi ex ꝑ᷑ ec¬
clesie. ⁊ iõ cum alia sacͣmenta extra
Recolite nom̃: ⁊ adũtite uĩtatem

Expanded text:
esi manifeste notati, non videntur hoc sacramentum posse conficere, licet sacerdotes sint, quia nemo dicit in ipsa consecratione: Offero, sed: Offerimus, quasi ex persona Ecclesiae. Et ideo cum alia sacramenta extra Recolite nomen, et advertite veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nus sci angeli tui in sublime alta¬
re tuum ⁊ c̃. Idcirco nͥ angłs uenĩt
surpare: angłm de celis mittit d̃s
obsonem eius consetͣre: maxime c̃
cisdem ꝑ ꝓpħam ominatꝰ sit dicẽs
Maledicam bñttõib nr̃is. Ꝙ si

Expanded text:
nus sancti angeli tui in sublime altare tuum, etc. Idcirco nisi angelus venerit, surpare, angelum de coelo mittit Deus oblationem ejus consecrare? maxime cum eisdem per prophetam comminatus sit dicens: Maledic
Abbreviated transcription (Latin):
hortor. si tñ mens in affcũ peccandi
ẽ. gͣuari magis dico encharistie per¬
ceptẽe. quan purificari. ⁊ licet qͥs
pccõ mordeatur. si pectandi tñ de cetero
ñ ht̃ uoluntatem ⁊ satiffaciat lacͥ¬
mis ⁊ or̃onib: accedat securus. S ħ
de illo diço. quẽ mortalia pcc̃a ñ gra¬
uãt. Si ñ frequẽtius saltem t̾ in
antio: hoĩcs ꝯmunicẽt. nͥ forte quis
cͥminalib impediatur. in pascha .s.
coĩcent. qui noliu̾nt carere eccͣsticis
olet ⁊̃ queri utrũ ñ¬
praui sac̾dotes hoc sacr̃m confi
tus sunt nomine ⁊ sacͣm̃to. ⁊ si nõ
efficitur c̾atoris. uñ as. intͣ caholicã¬

Expanded text:
n affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminalibus impediatur: in Pascha, scicommunicent, qui noluerint carere ecclesiasticis etiam quaeri utrum pravi sacerdotes hoc sacramentum ctus sunt nomine et sacramento, etsi non efficitur Creatoris; unde A
Abbreviated transcription (Latin):
efficit carnem ⁊ sangninem. It̃. g̾g̾.
Putant quidam ꝯmunionẽ corꝑis
miiꝰ eẽ scĩficatam si illorũ fiat offici¬
o: quoꝵ uita eoꝵ oculis uidetur ig¬
nobilis. Heu in qͣm magnũ laq̃¬
um incidunt ut diuina ⁊ octutta o¬
mistĩa plus ab alus scĩficata posse
in tota eccͣ imusibilr̃ ea misti̾a ⁊ o¬
ꝑando scĩficet. ⁊ scĩficando bñdicat.

Expanded text:
efficit carnem et sanguinem. Item Gregor.: Putant quidam communionem corporis minus esse sanctificatam, si illorum fiat officio quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueum incidunt, ut divina et occulta mysteria plus ab aliis sanctificata posse in tota Ecclesia invisibiliter ea mysteria et operando sanctificet, et sanctificando benedicat!
Abbreviated transcription (Latin):
In xp̃o semł oblata ẽ hostia ad salu¬
tem potens. Quid gͦ nos: Nonne
ꝑ singłos dies offerimus : ⁊ si coti¬
die offeramus: ad recordatõm mor
plum ẽ illius. id ip̃m: semꝑ id ip¬
lioqͥu: qm̃ in multis locis offert

Expanded text:
In Christo semel oblata est hostia ad salutem potens, quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Etsi quotidie offeramus, ad recordationem ejus plum est illius, idipsum semper idiplioquin, quoniam in multis locis offertur,