comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&ipeculum sine macula dĩ maiestatis. & imagobonitatisillius. Candor lucis a&ernae
sapientia dicitur : quam lucem aernam patremesseuniuera xp̃ianitas prositetur
Quods̃ forte aliquipitant istam lucem acernam cuuis sapientia candorest patremaccipi
non deberenecese est ut dumidm̃ patrem iucem a&ernam denegant : aliam lucemaet̃nã
quaerant cuius secandorem sapientia euidenter ostendant. sedipsi nouerunt quomo¬
do possint aut lucem quae ds̃ nonsit aut alter amlucem praetersapientiam quaedõ coae¬
ternasit inuenire. Cognoscatur ergo lux esse paterluminis. ut saltem sic filius patrinon
dubitetur uel negetur aequalis : Vnoiam testimonio dm̃ patrem iuce messe docuimus
melius est siidiprum a postolica quoque praedicatione monstremus: Beatus paulus filios
dĩ nos esse testaturdicens : Quicumq spũdĩ aguntur. hi filii sunt dĩ : Non enimaccepistis

Expanded text:
et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius. Candor lucis aeternae et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius. Candor lucis aeternae Sapientia dicitur, quam lucem aeternam Patrem esse universa Christianitas profitetur. Quod si forte aliqui putant istam lucem aeternam, cujus Sapientia candor est, Patrem accipi non debere, necesse est ut, dum Deum Patrem lucem aeternam denegant, aliam lucem aeternam quaerant, cujus esse candorem Sapientiam evidenter ostendant. Sed ipsi noverint quomodo possint, aut lucem quae Deus non sit, aut alteram lucem, praeter Sapientiam, quae Deo coaeterna sit, invenire. Cognoscatur ergo lux esse Pater luminis, ut saltem sic Filius Patri non dubitetur vel negetur aequalis. Uno jam testimonio Deum Patrem lucem esse docuimus, melius est si id ipsum apostolica quoque praedicatione monstremus. Beatus Paulus filios Dei nos testatur, dicens: Quicunque Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
commune : Quosi tutdum contrafidei normam filius a patris aequalitate discernitur
magis patri quamfilio detrahatur: Quod huius loci manifestius demonstrat assertio : qua
non pctest habere substantialiter uocabulumdĩtatis. Beatus quippe iohannes a postolus
dicit : Qm̃ds̃ luxest: Siergoquids̃e st luxest : qui lux non est dĩnonest: Quare lumenex
iumine credendusest filius quia de dõ natusest s̃. Nedum solui filius lumendicitur dipater
into lerabiliterblas phemetur. Acne putenius patrem coniectura magis quam ueritate lu¬
mendicero : nece sse habemus hoc quoq testimoniis approbare : In scĩs eloquiis desapientia
dicitur. omnium mobilitatium melior i apientia : At tingitautem ubique proptersuam
munditiam : Vlaporesautem uirtutisdi & manatio quaed amclaritatis omni potentis dĩ
sinceris : &ideonihil inquinamenti in illam incurrit : Candor est enim lucis aernae

Expanded text:
commune. Quo fit ut, dum contra fidei normam Filius a Patris aequalitate discernitur, commune. Quo fit ut, dum contra fidei normam Filius a Patris aequalitate discernitur, magis Patri quam Filio detrahatur. Quod hujus loci manifestius demonstrat assertio, qua non potest habere substantialiter vocabulum Deitatis. Beatus quippe Joannes apostolus dicit: Quoniam Deus lux est . Si ergo qui Deus est lux est, qui lux non est Deus non est; quare lumen ex lumine credendus est Filius, quia de Deo natus est Deus, ne dum Filius lumen dicitur, Deus Pater intolerabiliter blasphemetur. Ac ne putemus Patrem conjectura magis quam veritate lucem dicere, necesse habemus hoc quoque testimoniis approbare. In sanctis eloquiis de Sapientia dicitur: Omnium mobilitantium mobilior est Sapientia: attingit autem ubique propter suam munditiam; vapor est 61 autem virtutiillam incurrit, candor est enim lucis aeternae,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlixitatem uitantes omisimus ae quale m seita quedõ perpro fesnonem pater nominis fa¬
cere unumcum patreesse : omnia quae pater facit eadem similiter facere : clarificatus &ipse
clarificare : aequalitatem sib paterni honoris exigero : sicut minori non competunt : sic ae¬
qualem remoto scrubulo dubitationis ostendunt: OBI ECT IO. Intereadum deluim¬
ne dicitur non intellegunt quod scriptum est paterluminis & alius est quilumenes ap
ti quid lex mandat uel infiruit mentes hominum : quia interillum auctorem luminis
& istud lumen intenebris lucentem quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc
mundum: proquo uita factus est filius & lux estostensus hominum illo quiostenditur fact
nonesse paterae qualisesse nomposse: RΕSΡΟΝSΙΟ : Hociemperpatris & filiidemmns¬
trat aequalitas ut quic quid fuerit derogationis uellionorificentiae : simulsit utrique

Expanded text:
prolixitatem vitantes omisimus. Aequalem se itaque Deo per professionem paterni nominis faprolixitatem vitantes omisimus. Aequalem se itaque Deo per professionem paterni nominis facere, unum cum Patre esse, omnia quae Pater facit, eadem similiter facere, clarificatus, et ipse clarificare, aequalitatem sibi paterni honoris exigere, sicut minori non competunt, sic aequalem, remoto scrupulo dubitationis, ostendunt. Objectio 6. Interea dum de lumine dicitur, non intelligunt quod scriptum est, quia alius est Pater luminis, ti quid lex mandat vel instruit mentes hominum, quia inter illum auctorem luminis et istud lumen in tenebris lucens, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, per quonon est Pater, et aequalis esse non potest. Responsio. Hoc semper Patris et Filii demonstrat aequalitas, ut quidquid fuerit derogationis vel honorificentiae simul sit utrique
Abbreviated transcription (Latin):
tantiae aequalitas ab negetur : cum hanca posto lica doctrina non taceit: euangelista iohan
dicente ꝓprerta uolebant eum iudei interficero quia non solum soluobat sabbatum sed
& patrem suum dicebatdm̃ aequalem se facienidõ : quã aequalitatom non maliuola iudae¬
orum aduersttas sicut quibusdam uidetur obiecit : sedeuan gelitae ueredica prerius
auctoritas declarauit : Quisicut ueredixitilim̃ soluisse sabbatum uere &iam patrem suum
dixis sedm̃ : Ita ueredixit perprofessionem paterni nominis aequalem sefecisse diuinitati
&omini potentiae genitoris: Hlanc ae qualitatem in seipseuerus filius praedicans. & demons¬
transait : Ego& paterunumsumus: & alioloco. Omnia quae pater facit : eadem & filius
facit similiter: Idemipedicit: Paterclarifita filiumtuum & filiustuus clarific&te
Etalioloco : Vt omnes honorificent filium sicut honori ficant patrem. & alia multa quae

Expanded text:
tantiae aequalitas abnegetur, cum hanc apostolica doctrina non taceat, evangelista Joanne tantiae aequalitas abnegetur, cum hanc apostolica doctrina non taceat, evangelista Joanne dicente: Propterea volebant eum Judaei interficere, quia non solum solvebat sabba Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Quam aequalitatem non malevola Judaeorum adversitas sicut quibusdam videtur objecit, sed evangelistae veridica prorsus auctoritas declaravit. Qui sicut vere dixit Jesum solvisse sabbatum, vere etiam Patrem suum dixisse Deum, ita vere dixit per professionem paterni nominis aequalem se fecisse divinitati et omnipotentiae genitoris. Hanc aequalitatem in se ipse verus Filius praedicans et demonstrans ait: Ego et Pater unum sumus . Et alio loco, Omnia quae Pater facit, eadem et Filius facit similiter . Idem ipse dicit: Pater, clarifica Filium tuum, ut et Filius clarificet te . Et alio loco: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem . Et alia multa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniti nom pos sunt unam habere naturam : ubi necunus in uno ueram ex segenerationẽ
inuenit : nec unus ex uno uere in se substantiam natiuitatis agnoscit : Nosautem patrẽ
& filium necduos ingenitosdicimus nec duos genitos appellamus: nec persona liter
confundimus sed non subst antialiter separamus: Et ideo aequales sin e ambiguitato
dicinius quia diuersos a senullatenus inuenimus: Vnus unumgenuit : unusdeunonatus
est : Et quia de in commnutabili patre. in cominut abilisfilius extitit : & pater ae ternus exper¬
fectus coueternum per fectumque filiumgenuit. Propterea filius ueram quam hab&
exuero patre substantiam : nec minorem habere potut nec diuersam : Contumelia est
qui ppediuinaenaturae si paterfilium generans non potuit esse infilio quantus permanet
inseipso : & genitori quod nefas est potentia naturalis adimitatur. si filio paternae subs¬

Expanded text:
ingeniti non possunt unam habere naturam, ubi nec unus in uno veram ex se generationem ingeniti non possunt unam habere naturam, ubi nec unus in uno veram ex se generationem invenit, nec unus ex uno vere in se substantiam nativitatis agnoscit. Nos autem Patrem et Filium, nec duos ingenitos dicimus, nec duos genitos appellamus, nec personaliter confundimus, nec substantialiter separamus. Et ideo aequales sine ambiguitate dicimus, quia diversos a se nullatenus invenimus: unus unum genuit, unus de uno natus 60 est. Et quia de incommutabili Patre incommutabilis Filius exstitit, et Pater aeternus et perfectus coaeternum perfectumque Filium genuit, propterea Filius veram quam habet ex vero Patre substantiam, nec minorem habere potuit, nec diversam. Contumelia est quippe divinae naturae, si Pater Filium generans non potuit esse in Filio quantus permanet in seipso, et genitori quod nefas est potentia naturalis adimitur, si Filio paternae subs
Abbreviated transcription (Latin):
nitate uerenatiuitatis habuit : non ex gratiȩ donationis possedit. Quodenimnascitur
connexum est genere quod uero adoptatur sola prouehitur largitate
ΟBΙECΤIΟ. Perturbationesmentium quae sine ratione dicuntur cum hortantur
aduerti : ueritas non uidetur ab eis conprehendi nec profiteri: ob hoc quod ab surdũ st
dicere uel credere patrem & silium ingenitosesse. Qui sibi suad& ista ex cogitare : ipse
se uult fraudedecipere quam quidem exigit illis hocdici. quipatrem & filium aequales
asseruntesse : RESΡΟΝSΙΟ Perturbant quidem inentes autignauias aut inscias
qui uoluerint patrem & filium ingenitordicere. sed non hoc faciunt qui cognoscunt ae¬
quales patrem & filium praedicare : Induobusenim ingenitis diuersa diuinitas huenit̃
in uno autem unigenito ex uno ingenito naturalis unitas de monstratur : Duo quippe

Expanded text:
nitate verae nativitatis habuit, non ex gratia donationis possedit. Quod enim nascitur, nitate verae nativitatis habuit, non ex gratia donationis possedit. Quod enim nascitur, connexum est genere; quod vero adoptatur, sola provehitur largitate. Objectio 5. Perturbationes mentium, quae sine ratione dicuntur, cum hortantur adverti, veritas non videtur ab eis comprehendi, nec profiteri; ob hoc quod absurdum sit dicere vel credere Patrem et Filium ingenitos esse. Qui sibi suadet ista excogitare, ipse se vult fraude decipere, quae quidem exigit illis hoc dici qui Patrem et Filium aequales asserunt esse. Responsio. Perturbant quidem mentes, aut ignavas, aut inscias, qui voluerint Patrem et Filium ingenitos dicere; sed non hoc faciunt qui cognoscuntur aequales Patrem et Filium praedicare. In duobus enim ingenitis diversa Divinitas invenitur. In uno autem genito , ex uno ingenito, naturalis unitas demonstratur. Duo quippe
Abbreviated transcription (Latin):
unum dnmdm̃ nec inmemor praeceptidominci quo prohibemur duobus dominis seriure:
dño xp̃o sicut uerodõ praecepit seriuiendum : quemae qualiter cum patre nouerat honoran¬
dum: Ipso d ño diconte. Vt omnes honorificent filium sicut honorificant patrem . Quem
uerumdm̃ io hannes a postolus i pso in sed ño loquente testatur dicens ut iimus in uero filio eĩ
ihũ xp̃o hic estuerus dr̃ &uita a &erna . Quocircauere fidei tenenda e st regula quiadi filius
de patrisubstantia hocest de id quod ipreest ineffabiliter sine intio natus creditur &uniuds̃
cum patre colitur &timetur. quia neo xp̃ianis licitum eit eiquinatura non estds̃ : Sicut
ca cognoscentes xp̃muerum diñesse : non audemus ab aequalitate paternae substantiae
separare uerus enim ds̃ est : quinaturads̃ est. Natura autemds̃ est quidĩtatem ex aeter¬

Expanded text:
unum Dominum Deum, nec immemor praecepti dominici, quo prohibemur duobus dominis deservireunum Dominum Deum, nec immemor praecepti dominici, quo prohibemur duobus dominis deservire, Domino Christo sicut vero Deo praecepit serviendum, quem aequaliter cum Patre noverat honorandum, ipso Domino dicente: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem . Quem verum Deum Joannes apostolus, ipso in se Domino loquente, testatur dicens: Ut simus in vero Filio ejus Jesu Christo; hic est verus Deus et vita aeterna . Quocirca verae fidei tenenda est regula, qua Dei Filius de Patris substantia, hoc est, de eo quod ipse est, ineffabiliter sine initio natus creditur, et verus Deus cum Patre colitur, et tenetur . Quia nec Christianis licitum est, ei qui natura non est Deus, sicut ca cognoscentes Christum verum Deum esse, non audeamus eum ab aequalitate paternae substantiae separare: verus enim Deus est qui natura Deus est; natura autem Deus est qui deitatem ex aeter
Abbreviated transcription (Latin):
desubstantia patris dicitur natus : hoo slperest : ut euidentar ex niilo dĩ filium extitis¬
se fateantur : quieum indiuinitate minorem praedicare contendunt : Sed forsitandicitur
ex uoluntate patris natum esse filium : Dicaturergo utrum exse analiunde pater filium
genuit : Sienim ex seipso genuit : non potuit uoluntas generationem praecedere : quia ne¬
fasest credere indm̃ aliquid quod non semper fuit nouiter accidine. Vnde cognoscitur qm̃
ds̃ omnem quidem creaturam denihilo condidit uoluntatesua : filium uero substantia genuit
uel natura : si autem aliunde filius dicitur natus autex nihilo eius origo asseritur aut sicut
superius dictum est. exceptodõ semper aliquid fuisse contraregulam uerefidei praedicatur:
beatus quippea postolus sciens filium expatris essentia uerum dm̃ genitum: & obhoc cum patre

Expanded text:
de substantia Patris dicitur natus, hoc superest, ut evidenter ex nihilo Dei Filium exstitisde substantia Patris dicitur natus, hoc superest, ut evidenter ex nihilo Dei Filium exstitisse fateantur qui eum in divinitate minorem praedicare contendunt. Sed forsitan dicitur ex voluntate Patris natum esse Filium: dicatur ergo utrum ex se an aliunde Pater Filium genuit? Si enim ex se ipso genuit, non potuit voluntas 59 generationem praecedere, quia nefas est credere in Deum aliquid quod non semper fuit noviter accidisse. Unde cognoscitur quoniam Deus omnem quidem creaturam de nihilo condidit voluntate sua, Filium vero substantia genuit vel natura. Si autem aliunde Filius dicitur natus, aut ex nihilo ejus origo asseritur, aut sicut superius dictum est excepto Deo, semper aliquid fuisse contra regulam verae fidei praedicatur. Beatus quippe Apostolus sciens Filium ex Patris essentia verum Deum genitum, et ob hoc cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
Etde substantia patris extitisse filium : non solum rationabiliter credimus: uerum & amtes¬
timoniis approbamus scripturadicente : Quidiligit genitorem diligiteum quinatus est
exeo qm̃ fide suera quod credit non neseit : &iam sinondum potest uidere quod sperat
& credit hi uero qui filium de patris substantia natum denegant : debent utiquedicere
unde arbi trentur dĩ filium extitisse : ut rum de nihilo anexaliquo : Sidenihilo extitit
creatura dicendus est non creator: Si autem dealiquo : dicatur : Sic &iam ad ipsum difecit
unde filium guit : Anforte coacernum dicitur aliquid habuisse unde possit filium gene¬
rare si co ae ternum aliquid aestimatur unde genitus filius creditur: manicheorum er¬
ror ac assertione firmatur : si autem non fuit aliquid unde generãtur filius: nec tam̃

Expanded text:
Ecce de substantia Patris exstitisse Filium, non solum rationabiliter credimus, verum etiam tesEcce de substantia Patris exstitisse Filium, non solum rationabiliter credimus, verum etiam testimoniis approbamus, Scriptura dicente: Qui diligit genitorem, diligit eum qui natus est ex eo ; quoniam fides vera quod credit, non nescit, etiamsi nondum potest videre quod sperat et credit. Hi vero qui Filium de Patris substantia natum denegant, debent utique dicere, unde arbitrentur Dei Filium exstitisse: utrum de nihilo, an ex aliquo? Si de nihilo exstitit, creatura dicendus est, non creator. Si autem de aliquo dicatur, sic etiam id ipsum Deus fecit, unde Filium genuit. An forte coaeternum dicitur aliquid habuisse unde posset Filium generare? Si coaeternum aliquid aestimatur unde genitus Filius creditur, Manichaeorum error hac assertione firmatur. Si autem non fuit aliquid unde generaretur Filius, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
coait qm̃ exipso & peripsum &inipsosunt omnia: Et quod ingulariter intulit : ipigloria
in saecula saeculorum. Ex substantia autem patris natum filium: & fide sxp̃iana recte predicat
&icã scriptura comiemorat : Paulus a postolus defiliodi dicit: Quicum st splendor glorie
& sigura substantiae eius : dñ denuodicit ad hieremiam: super inontes accipe planctum: &¬
uocom subst antia emeae : a uolatilibus caelius que ad pecora. filium autem patruene subitan¬
tiam : sapientia eliber euidenter ostendit dicens: Esca angelorum nutristipopulumtuum
prae paratum panem decaelo praesti tistieis sine labore omne delectamentum in se habentem
&omnem suauitatis saporem: substantiamenimtuam & dulcedinemtuam quam infilios ha¬
bes ostendebas. panem de caelodatumꝰ filiumdi eise ipsius filii uerbis ostenditur quiait¬
Ego sum panis uiuus quide caelo descendi de quodauidait. panem angelorum mandauit homo:

Expanded text:
ait: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Et quod singulariter intulit: ipsi gloria ait: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Et quod singulariter intulit: ipsi gloria in saecula saeculorum . Ex substantia Patris natum Filium, et fides Christiana recte praedicat, et sancta Scriptura commemorat. Paulus apostolus de Filio Dei dicit, Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus . Dominus denuo dicit ad Jeremiam: Super montes accipe planctvocem substantiae meae, a volatilibus coeli usque ad pecora . Filium autem Patris esse substantiam, Sapientiae liber evidenter ostendit, dicens: Esca angelorum nutristi populum tuum, praeparatum panem de coelo praestitisti eis, sine labore, omne delectamentum in se habentem, et omnem suavitatis saporem: substantiam enim tuam et dulcedinem tuam, quam in filios habes, ostendebas . Panem de coelo datum suEgo sum panis vivus, qui de coelo descendi . De quo David ait: Panem angelorum manducavit homo .
Abbreviated transcription (Latin):
to : hilumin& dns faciem suam superte & misereaturtui attollatdñs faciem suam superte
& det ibi pacem : Terdñs dicitur & unus semperdñs nominatur intrinitate . quae uerusest ds̃
Nec confundatur propri&as porsonarum nec substantialis unitas de neg&ur : Dauid quoque
dño ꝑ omnaplacitus sub haccredulitate populo fidoli diuinae benedictionis gratiam his uerbis
exoptat infundi bene dicat nos ds̃ ds̃ noster benedicat nosds̃ & metuant eumomnes finesterrȩ:
Cuisententiae beatus concordat apostolus quicum quodam loco dixiss&. unusdẽ pater ex
dicit. Nolite contristare spmscm̃dĩ in quo signatiestis in die m redemptionis: Cum sedixine
meminiset ex patreperfilium inipũscõ: ut hanc trinitatem unumdm̃ esse monstrar&: alio lo co

Expanded text:
te; illuminet 58 Dominus faciem suam super te, et misereatur tui. Attollat Dominus faciem suam super te, te; illuminet 58 Dominus faciem suam super te, et misereatur tui. Attollat Dominus faciem suam super te, et det tibi pacem . Ter Dominus dicitur, et unus semper Dominus nominatur, ut in Trinitate, quae verus est Deus, nec confundatur proprietas personarum, nec substantialis unitas denegetur. David quoque Deo per omnia placitus, sub hac credulitate populo fideli divinae benedictionis gratiam his verbis exoptat infundi: Benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus, et metuant eum omnes fines terrae . Cui sententiae beatus concordat Apostolus, qui cum quodam loco dixisset: Unus Deus Pater, ex istare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in diem redemptionis . Cum se dixisse meminisset ex Patre per Filium in Spiritu sancto, ut hanc Trinitatem unum Deum esse monstraret, alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
tiadĩ noneit non possumus ut dm̃ ueladorare uel colere: praeceptum legissollicitus obier
nra qua unumdm̃ colimus& timemus : nec umone personali contrahitur: nec substantiali diuer¬
uitate diiungitur nec autdeos gentiliter colamus diuera s colendo sibstantias : aut filium & spm̃
cum abellio denogemus: non seruantes in trinitate personas: Huius fidei recta meredulitatũ
non solum proph&ica sed &a postolica nobis insinuat in ueritate doctrina : Namisaiȩ cumdĩui¬
sone dignus efficitur. huius fidei credulitas intimatur. Duobus seraplim. tertioclamantib
indiumitatepersona : uelcursemeldñs didicitur : si non unae st in diuinitate substantia :
Dnis quo que permoren uolensbenedicero populum. hoche nedicendum tenore mnandiuit
Sicii quiens benedic& ipopulum meim. &e gobenedicameos benedicat tedñs & custodiat

Expanded text:
tia Dei non est, non possumus ut Deum vel adorare, vel colere, praeceptum legis sollicitius obsetia Dei non est, non possumus ut Deum vel adorare, vel colere, praeceptum legis sollicitius obseFides enim nostra, qua unum Deum colimus, et timemus, nec unione personali contrahitur, nec substantiali diversitate disjungitur: ne aut deos gentiliter colamus diversas colendo substantias, aut Filium et Spiritum cum Sabellio denegemus, non servantes in Trinitate personas. Hujus fidei rectam credulitatem, non solum prophetica, sed et apostolica nobis insinuat in veritate doctrina. Nam Isaiae , cum Dei visione dignus efficitur, hujus fidei credulitas intimatur, duobus seraphin tertio clamantibuin Divinitate persona? Cur semel Dominus Deus dicitur, si non una est in Divinitate substantia? Dominus quoque per Moysen volens benedicere populum, hoc benedicendum tenore mandavit: Sic inquiens benedices populum meum, et ego benedicam eos. Benedicat te Dominus, et custodiat
Abbreviated transcription (Latin):
seruus : Vt quemante omnia solum patergenuit exnatura: pronr̃a salute generar&
exgratia: Quo circa utramque debemus indño xp̃onaturam agnoscere : ut nec aduersus
creatorem uideamur superbi : necbenefici inostri saluatoris existamus ingrati: Nea pud
aluatoremi presibi de neg& quam quaerit ialutem : quicretoris dedõ pitre ueram denegat
dĩtatem: OBΙECΤIO Sed qui prae sumunt inratio nabiliter dicore depatris substantia
natum esse filium : doceant perseripturas tamen quomodo non sit erroris falia professio
quicuindicit inenar rabile me sse generatio nemeius asserat eum depatris ersenatum substantia
ΛΕSΡΟΝSΙΟ Anertionis defectus agnoscitur quandoquis ita fidei alterius destruerenitit᷑
regulam ut eredulitatissuae firmam nolit proferresententiam. Nosideir cofilium dĩdepitris
substantianatum: hocestdeid quod paterest credimus & fatemur: Qm̃ quicquid subitan¬

Expanded text:
servus, ut quem ante omnia solum Pater genuit ex natura, pro nostra salute generaret servus, ut quem ante omnia solum Pater genuit ex natura, pro nostra salute generaret ex gratia. Quocirca utramque debemus in Christo Domino naturam agnoscere, ut nec adversus creatorem videamur superbi, nec beneficii nostri Salvatoris existamus ingrati, ne apud Salvatorem ipse sibi deneget quam quaerit salutem, qui Creatoris de Deo Patre veram denegat deitatem. Objectio 4. Sed qui praesumunt irrationabiliter dicere de Patris substantia natum esse Filium, doceant per Scripturas tamen quomodo non sit erroris falsa professio, qui cum dicit inenarrabilem esse generationem ejus, asserat eum de Patris esse natum substantia. Responsio. Assertionis defectus agnoscitur, quando quis ita fidei alterius destruere nititur regulam, ut credulitatis suae firmam nolit proferre sententiam. Nos idcirco Filium Dei de Patris substantia natum, hoc est, de eo quod Pater est, credimus et fatemur. Quoniam quidquid substan
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat ad in carnationis isterium pertinere. liberactuum a postolorum paulo in sinagoga
loquente testatur. cuiuis uox adiuda eos huiusce modi repperitur. & nosuobis adnuntiamus
sicut &inpralmosecundo scriptumest. filius mne usestu ego hodie genuite. Hocigitur quod
psalmus dixit secundum id a postolus ostendit ad filium dictum secundum quodamortius
praedicat suscitatum: Attendatur ergo quae a mortius in xp̃onatura surrexit . & intelligo¬
tur secundum quod xp̃s hodie genitus. terminosterrae possidendos accepit : Agnoscatur
itaque inxp̃o propri&as utriusque naturae : ut sineerrore possit hitelligi. & creatus & fun¬
datus & genitus: Genitus quippeest & fundatus. secundum quod d ño henarrabiliter
natus estdñs : Creatus autem secundum humanam generationem quiade ancillanatuse st

Expanded text:
insinuat ad Incarnationis mysterium pertinere, liber Actuum apostolorum Paulo in synagoga insinuat ad Incarnationis mysterium pertinere, liber Actuum apostolorum Paulo in synagoga loquente, testatur; cujus vox ad Judaeos hujuscemodi reperitur: Et nos vobis annuntiamus scitans Jesum; sicut et in psalmo secundo scriptum est: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Hoc igitur quod psalmus dixit, secundum id Apostolus ostendit ad Filium dictum, secundum quod a mortuis praedicat suscitatum. Attendatur ergo quae a mortuis in Christo natura surrexit, et intelligetur secundum quid Christus hodie genitus terminos terrae possidendos accepit. Agnoscatur itaque in Christo proprietas utriusque naturae, ut sine errore possit intelligi, et creatus, et fundatus, et genitus: genitus quippe est et fundatus secundum quod de Domino inenarrabiliter natus est Dominus; creatus autem secundum humanam generationem qua de ancilla natus est
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo cognoscitur prȩdicata : ubixp̃sex periona suscepti hominis dicit : Dñsdixitad
me filius meus estu. ego hodie genuite. Quod ut secundum in carnationis futurae niesteriũ
dictum esse monstrar& : adiunxit: Postula ame & dabotibigentes hereditatemtuam
& possessionem tuam terminosterrae :. Quomodo enim secundum formamdi termi nosterre
possidendos peter& : cuin regnum caelorum quod inaus est suis fidelibus promittat & donet
Ille ergo qui permanens in formadĩ prosalute seruorum factus eit seruus secundun seriulem
formam ut acciper& gentes hereditatem & possesionemterrae terminos postulauit quisecum¬
dum diuinamnaturam sicut uniueria que incaelosunt &interra uisibilia &in uisbilia cũpatre
fecit : hacumpatre semper uniuersa possedit: Hanc generationem quam psalmus secundus

Expanded text:
psalmo cognoscitur praedicata, ubi Christus ex persona suscepti hominis dicit: Dominus dixit ad psalmo cognoscitur praedicata, ubi Christus ex persona suscepti hominis dicit: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Quod ut secundum Incarnationis futurae mysterium, dictum esse monstraret, adjunxit: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. Quomodo enim secundum formam Dei terminos terrae possidendos peteret, cum regnum coelorum, quod majus est, suis fidelibus promittat et donet? Ille ergo qui permanens in forma Dei pro salute servorum factus est servus, secundum servilem formam, ut acciperet gentes haereditatem et possessionem, terrae terminos postulavit, qui secundum divinam naturam sicut universa, quae in 57 coelo sunt et in terra, visibilia et invisibilia cum Patre fecit, ita cum Patre semper universa possedit. Hanc generationem quam psalmus secundus
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus : si quaergo in xp̃onouacreatura : Dequa &iam dauid praedixerat. Emittespim̃
tuum &creabuntur & renouabis faciem terrae. Alio quinsi secundum diuinam natiuitatẽ
xp̃s primogenitus creaturae totius accipitur. quibustestimoniis ante omnem creaturam
primo genitus ex mortuis ostenditur. cuidici non porsent mortui : qui neodum fuerant
uelereati: Vnigenitum ergo xpm̃ cognosdimus ex patre : primo genitum profitemur exir¬
gine: In illa quippenatiuitate uere est unigenitus : in quasine iitio de solodõ solus natusest
ds̃: In hacautem natiuitate primo genitus est totiuscreaturae : idesi corum quos in fr̃is
sibi perfidem dignatus est adoptare: Quot quotenim receperunt eum dediteispo¬
testatem filiosdĩfieri his quicredunt hi nomineeius. Haec generatio hisecundo queq

Expanded text:
apostolus: Si qua ergo in Christo nova creatura . De qua etiam David praedixerat: Emitte Spiritum apostolus: Si qua ergo in Christo nova creatura . De qua etiam David praedixerat: Emitte Spiritum tuum et creabuntur, et renovabis faciem terrae . Alioquin, si secundum divinam nativitatem Christus Primogenitus creaturae totius accipitur, quibus testimoniis ante omnem creaturam Primogenitus ex mortuis ostenditur? cum dici non possent mortui, qui necdum fuerant vel creati. Unigenitum ergo Christum cognoscimus ex Patre, Primogenitum profiteamur ex virgine: in illa quippe nativitate vere est Unigenitus, in qua sine initio de solo Deo solus natus est Deus: in hac autem nativitate Primogenitus est totius creaturae , id est eorum quos in fratres sibi per fidem dignatus est adoptare. Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus . Haec generatio in secundo quoque
Abbreviated transcription (Latin):
conformes fieri imaginis filii eius. ut si ipie primogenitus bimultis fratribus. Quiergo
secundum dĩtatem semperuni genitus fuit sine fratribus factus est secundum hominem
primogenitus in multis fratribus. Quode uidentius illorursus a postoli testimonio perdo¬
c&ur : ubi primogenitus ex mortuis nominatur . Quid enim est primogenitus ex mor¬
autemest non sic expeccatoribus peccator secut ex hominibus homo sed natus est homo
susceptus adõsine ullo peccato : ut peccatores homines reconciliar&do liberatus ab omni
peocato talem quippe hominem oportuitadõ suscipi : perquem possent homines dõgra¬
tuta uistificatione coniungi. Primogenitus igitur est totius creaturae illius profecto dequa
beatum a postolum ia cobumaudiuimus paulo antedixinte : uoluntariae genuitnos uerboue¬
ritatis ut simus in itium aliquodereaturaeeius: De haccreatura dicit &iambeatus paulus

Expanded text:
conformes fieri imaginis Filii ejus, ut sit ipse Primogenitus in multis fratribus . Qui ergo conformes fieri imaginis Filii ejus, ut sit ipse Primogenitus in multis fratribus . Qui ergo secundum deitatem semper Unigenitus fuit sine fratribus, factus est secundum hominem Primogenitus in multis fratribus. Quod evidentius illo rursus Apostoli testimonio perdocetur: ubi Primogenitus ex mortuis nominatur . Quid enim est Primogenitus ex morautem est, non sic ex peccatoribus peccator, sicut ex hominibus homo, sed natus est homo, susceptus a Deo sine ullo peccato, ut peccatores homines reconciliaret Deo, liberatos ab omni peccato. Talem quippe hominem oportuit a Deo suscipi, per quem possent homines Deo gratuita justificatione conjungi. Primogenitus igitur est totius creaturae , illius profecto de qua beatum apostolum Jacobum audivimus paulo ante dixisse: Voluntarie genuit nos verbo veritatis, ut simus initium aliquod creaturae ejus . De hac creatura dicit etiam Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
uocredicens. Narrabo nomentuum fratribusineis in medio ec desiae laudabote: Et iterum:
nicauerunt sanguimi & carni similiter & ipse participauit hidem. ut permortem destruer&
eum qui habebat mortis bnperium. id est diabolum ut liberar&eos quitimore mortis ꝑtotam
uitam ob noxiierant seruituti. Nusquamenim angelos ad prehendit: sed se men hubra hae
tantur auxiliari : Audimus xp̃m habentem frs audimus semen abrahae. audimus ꝑ mortẽ
cum quihabebat mortis in perium destruentem : audinus temptatum. audimus passum
& dubitamus xp̃mprimo genitum totiuscreaturae secundum in carnationis profiterimis¬
terium: cumde nuobeatus a postolus in quo eum primo genitum debemus accipere : testi¬
monio suae praedicationis ostendat scimus inquiens qm̃ diligentibus dm̃ omnia cooperant᷑
inbonum his qui secundum propositum uocati sunt. Nam quos praesciit & prȩdestinauit

Expanded text:
vocare, dicens: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae laudabo te. Et iterum: vocare, dicens: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae laudabo te. Et iterum: nicaverunt sanguini et carni, similiter et ipse participavit iisdem; ut per mortem destrueret eum qui habebat mortis imperium, 56 id est diabolum; ut liberaret eos qui timore mortis per totam vitam obnoxii erant servituti. Nusquam enim angelos apprehendit, sed semen Abrahae tantur auxiliari . Audimus Christum habentem fratres, audimus semen Abrahae; audimus per mortem eum qui habebat mortis imperium destruentem; audimus tentatum; audimus passum, et dubitamus Christum Primogenitum totius creaturae secundum Incarnationis profiteri mysterium? Cum denuo beatus Apostolus, in quo eum Primogenitum debemus accipere testimonio suae praedicationis ostendat: Scimus, inquiens, quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, his qui secundum propositum vocati sunt sancti. Nam quos p
Abbreviated transcription (Latin):
qua ex patregenitus predic&ur : Nam & ipse scripturae locus perfacile quaerentibus mons¬
trat : in qua creatus natura dicendusest xp̃s. In eascilic& inquadñm nominat : ut ueritatẽ
inie forme seruilis ostendat : sicut &inpsalmo loquitur dicens: Odne egoseruustuiis egoser¬
uustuus & filius ancilli&uae : Ex aneilla ergonatus est seruus. quiex patregeneratureit dñs
propter formamigitur seruidixit . dñscreauitine non sea patre dicitereatum. sedadño
Namubi secundum diuinitatem genitus dicitur. pater continuo nominatur. scutuere pedicit
egui pa treprodii &ueni : & beatus euangelista deeo. & uidimusgloriameius gloramqua siungi¬
nitia pure. Vides quia nondixit hicadño seda putre. quod uitem cum primogenitun totus
craturae dicit a poitolus creatura utique intellegitur reparita non condita: Creaturafiliorũ

Expanded text:
qua ex Patre genitus praedicetur: nam et ipse Scripturae locus perfacile quaerentibus monsqua ex Patre genitus praedicetur: nam et ipse Scripturae locus perfacile quaerentibus monstrat, in qua creatus natura dicendus est Christus. In ea scilicet in qua Dominum nominat, ut veritatem in se formae servilis ostendat, sicut et in psalmo loquitur, dicens: O Domine, ego servus tuus; ego servus tuus et filius ancillae tuae . Ex ancilla ergo natus est servus, qui ex Patre generatus est Dominus. Propter formam igitur servi dixit: Dominus creavit me, non se a Patre dicit creatum, sed a Domino. Nam ubi secundum divinitatem genitus dicitur, Pater continuo nominatur, sicut vere ipse dixit: Ego a Patre prodii, et veni ; et B. evangelista de eo: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre . Vides, quia non dixit hic, a Domino, sed a Patre. Quod autem eum Primogenitum totius creaturae dicit Apostolus, creatura utique intelligitur reparata, non condita: creatura filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
dumest quia ubi cumque illa diuma & aeterna de monstratur filinatiuitas nondicitur quando
natusit sed ante semperponitur : Vt quic quidho no infinitatis a&ernitatisque cogitare uo¬
luerit: anteomne quod cogitatione concipitur : fili somper natiui tas cogit&ur : Ae sc natiui¬
tas filiidi sine initio eognoscatur : in qua non aliud quamantepontum iugiter biuenitur:
lelimus autem nobis responderi utrum hoc sit genitum quodereatum. Quod s̃unum patat᷑
utrumq: dicatur ergo adõ genitus mundus : a quogenerar i non potest & creatus : Dicantur
&iam in ereduli homi nes filudĩ quide potestate tenebrarum non fuerunt liberati: Dicant
hereses futuraebeatitudinis : qui fidem non recipiunt saluatoris: Siautem quoduerume st
aliud est creari aliud generari : discernatur in qua xp̃s substantia creatus a dedicatur : &in

Expanded text:
dum est, quia ubicunque illa divina et aeterna demonstratur Filii nativitas, non dicitur quando dum est, quia ubicunque illa divina et aeterna demonstratur Filii nativitas, non dicitur quando natus sit, sed ante semper ponitur, ut quidquid homo infinitatis aeternitatisque cogitare voluerit, ante omne quod cogitatione concipitur, Filii semper nativitas cogitetur: ac sic, nativitas Filii Dei sine initio cognoscatur, in qua non aliud quam ante positum jugiter invenitur. Vellemus autem nobis responderi, utrum hoc sit genitum, quod creatum? quod si unum putatur utrumque, dicatur ergo a Deo genitus mundus, a quo generari non potest, et creatus. Dicantur etiam increduli homines filii Dei, qui de potestate tenebrarum non fuerint liberati: dicantur haeredes futurae beatitudinis, qui fidem non recipiunt Salvatoris. Si autem, quod verum est, aliud est creari, aliud generari, discernatur, in qua Christus substantia creatus a Deo dicatur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ceribusmeis. hocesse significat cormundum hnisecreari : quoderat ip̃m̃ rectum in eius uisce¬
ribus hinouari : adhocergo xp̃suoluitcreari & huiuscreationis a postolossuos initium fieri
ut pereum pons& homo quiue tustate perierat nouari: Ante scłm autem sapientiam funda¬
tam sedixit : ut natiuitatem suam quade patrenata est. in mnutabilem demonstrar&:
Quodenim fundatum dicitur nullaratione conuellitur : Quod autem non conuellitur
nom mnutatur . Vt autem natiuitas diuinitatiseius sine initio cognoscatur . deb&at tendi
quod sequitur : Prius quam terram facer& prius quam abriids conitituer& : priuiquã
procederent fonte saquarum : prius quam montes stabilirentur. anteomnes autem colles
genuitine : Istud antecumdicitur : omine prorsus initium praeuenitur: Quod consideran¬

Expanded text:
va in visceribus meis . Hoc esse significans cor mundum in se creari, quod erat spiritum rectum in ejus visceva in visceribus meis . Hoc esse significans cor mundum in se creari, quod erat spiritum rectum in ejus visceribus innovari. Ad hoc ergo Christus voluit creari, et hujus creationis apostolos suos initium fieri, ut per eum posset homo, qui vetustate perierat, innovari. Ante saeculum autem sapientia fundatam se dixit, ut nativitatem suam, qua de Patre nata est, immutabilem demonstraret: quod enim fundatum dicitur, nulla ratione convellitur, quod autem non convellitur, non mutatur. Ut autem nativitas divinitatis ejus sine initio cognoscatur, debet attendi quod sequitur: Priusquam terram faceret, priusquam abyssos constitueret, priusquam procederent fontes aquarum, priusquam montes stabilirentur, ante omnes autem colles genuit me Istud ante, cum dicitur, omne prorsus initium praevenitur. Quod consideran
Abbreviated transcription (Latin):
peradoptionis quam accepimus gratiam : diui nomunere aduirtutum nobis profectum pater&
ingressus : quod ut euidentius appareat debemus attendere ad hoo filium freaturae. In itium
factum : non ut nouim rursuscreaturam conder& : sedutuetustatem iam pridem perditam
renouar&. Inuenitur enim a postolus quoque huius fecisse creationis initium : quorumoffi¬
cioreparauit quod fuerat ante conlapsim : beato ia cobo dicente dedõ patre : Vlo luntarue
genuit nos uerbo ueritatis : ut simus initium aliquod creature eius. Euidentis simis igitur de¬
mõstratur indiciis hoc loco creationem : non ad conditione momnium creaturarum : sed ad
reparationem hominum referendam sicut & dauidies orauitdum gemini fiusset crimins
recordatione perterritus non solum temerati conubii : sed mariti&iam in sontis occis:
Dum &am tanti f acinoris neuum lacrimarum flumine meditar&ur abluere : hoc hitergemio

Expanded text:
per adoptionis quam accepimus gratiam divino munere ad virtutum nobis profectum pateret per adoptionis quam accepimus gratiam divino munere ad virtutum nobis profectum pateret ingressus? Quod ut evidentius appareat, debemus attendere ad hoc Filium creaturae initium factum, non ut novam rursus creaturam conderet, sed ut vetustate jam pridem perditam renovaret. Invenitur enim apostolos quoque hujus fecisse creationis initium, quorum officio reparavit quod fuerat ante collapsum, beato Jacobo dicente de Deo Patre: Voluntarie genuit nos Verbo veritatis, ut simus initium aliquod creaturae ejus . Evidentissimis igitur demonstratur indiciis, hoc 55 loco creationem, non ad conditionem omnium creaturarum, sed ad reparationem hominum referendam: sicut et David sanctus oravit, dum gemini fuisset criminis recordatione perterritus, non solum temerati connubii, sed mariti etiam insontis occisi. Dum igitur tanti facinoris naevum lacrymarum flumine meditaretur abluere, hoc inter gemitus,
Abbreviated transcription (Latin):
atione praeterititem poris futura narrari : dixit dñs creauitine : initiumiuarum suarum bio po
nsua : Causa mereationis ostendit : dum se initium uiarum dñi inopera eius creatumesse nonta¬
cuit. Namut ostender& non illius ae terna enatiuitatises se quod creata dicitur : sed huiustempo¬
ris quocarnẽ suscepisse dĩfilius inuenitur : quid promiserit attendatur : Sinuntia uero inquit
uobis quae cotidie fiunt : comine morabo quae a sdeculo sunt enuntiare. Ergo cum cotidiedicit
istafieri &a seculo facta praemon& nuntiari : ostendit quae dictura est nobis non aeternitatis
esse sed temporis: Ob hoo statim addidit. dñscreauitme hitum iuarum suarum inopera
sua. Quodergo sapientia creatae st : non ante scła seda saeculo est : Quod autem initium uiarũ
dñi creatus est filius : quid a liud est nisi quodipse uia nobisest factus : ut eoduce at querectore

Expanded text:
atione praeteriti temporis futura narrari, dixit: Dominus creavit me initium viarum suarum in opera atione praeteriti temporis futura narrari, dixit: Dominus creavit me initium viarum suarum in opera sua . Causam creationis ostendit dum se initium viarum Dei, in opera ejus creatum esse non tacuit: nam ut ostenderet, non illius aeternae nativitatis esse, quod creata dicitur, sed hujus temporis, quo carnem suscepisse Dei Filius invenitur, quid praemiserit attendatur: Si nuntiavero inquit vobis, quae quotidie fiunt; commemorabo, quae a saeculo sunt, enuntiare . Ergo cum quotidie ista fierent, a saeculo facta praemonet nuntiari, ostendit quae dictura est nobis, non aeternitatis esse, sed temporis. Ob hoc statim addidit: Dominus creavit me initium viarum suarum in opera sua. Quod ergo sapientia creata est, non ante saecula, sed a saeculo est; quod autem initium viarum Domini creatus est Filius, quid aliud est nisi quod ipse via nobis est factus, ut eo duce atque rectore
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguitate in rationabile RESΓΟΝSΙO In utraq xp̃initiuitate non fallitur
ꝓfitetur. Atque lta in illo utramq substantiam uera messe cognoscit : dumquidaeter¬
nitati uel quid tem poralitati congruat fidelipi&ate dixerit : Neque enim ignora redebe¬
musiosum insaeculo secundum carnem creatum ex homine : qui sine initio secundiuitatem
creator est generatus expatre. In illanam que natiuitate quae initium non hab& sempiter¬
nae diuinitatis maiestas agnoscitur : in hac uero sempiternȩ diuinitatis pi&as inuenitur:
Quienim noncreatus sedereator decreatore progenitus bonitate sua creauerat hominen :
ipse postmodum est pi&ate sua creatis ex homine: nec siumopus ipsede ͥ natus est fieri quo
poss& ꝑ eumn status siuioperis reparari. Huiusigitur uolens sapientia praenuntiaremisterium
ut in carnationissuae futurum ostender& sac ramentum proph&ico more : quosolent subenunti¬

Expanded text:
ambiguitate irrationabili. Responsio. In utraque Christi nativitate non fallitur,profitetur: atque ita in illo utramque substantiam veram esse cognoscit, dum quid aeternitati, vel quid temporalitati congruat, fideli pietate distinxerit. Neque enim ignorare debemus, ipsum in saeculo, secundum carnem creatum ex homine, qui sine initio secundum divinitatem creator, est generatus ex Patre: in illa namque nativitate, quae initium non habet, sempiternae divinitatis majestas agnoscitur; in hac vero sempiternae divinitatis pietas invenitur: qui enim non creatus, sed creator de creatore progenitus, bonitate sua creaverat hominem, ipse postmodum est pietate sua creatus ex homine. Nec suum opus ipse dedignatus est fieri, quo posset per eum status sui operis reparari. Hujus igitur creationis volens sapientia praenuntiare mysterium, ut Incarnationis suae futurum ostenderet sacramentum, prophetico more, quo solent sub enunti
Abbreviated transcription (Latin):
infilio nec in patre confusum : Vnusest enim at que idem patris & filii sps. totus de patre proce¬
dens totus in utroq consistens. Nec est diuisus insingulis quia inseparabiliter est ut risque
communis:¬

Expanded text:
in Filio nec in Patre confusum. Unus est enim atque idem Patris et Filii Spiritus, totus de Patre procein Filio nec in Patre confusum. Unus est enim atque idem Patris et Filii Spiritus, totus de Patre procedens, totus in utroque consistens, nec est divisus in singulis, quia inseparabiliter est utrisque communis
Abbreviated transcription (Latin):
monstrar& : haec confestim testimonia descripturis in seruit: Dicitt iñs ego & paterunum
sumus: Etiterum de patre & filio & spũ scõ scriptumest: & tresunumsunt : Nam & in libro
de oratione dominica. ut ostender& trinitatem uniuidĩtatis ese nec intersealiquam diuer¬
sitatem habere : dami helem & trespueros ternarum horarum circulis reuolutis orationem
fundere solitos inemorauit : ubi & intrium horarum curriculo & in unius orationis officio.
unum dm̃ esse trinitatem euidenter ostendit : Nonergo extribus partibus unum colimusdm̃
sed a poitolicae fidei regulam retinentes : per fectum &c onsempiternum filium : deperfecto
& iempiterno patre sine initiogenitum & potestate non in parem : & natura fatenur aequa¬
lem: Scm̃ quoque sp̃m non aliud fate mur esse quamdm̃ : nec a filio nec apatre diuersum: nec

Expanded text:
monstraret, haec confestim testimonia de Scripturis inseruit. Dicit Dominus: Ego et Pater unum monstraret, haec confestim testimonia de Scripturis inseruit. Dicit Dominus: Ego et Pater unum sumus. Et iterum: De Patre et Filio et Spiritu sancto scriptum est: Et tres unum sunt. Nam et in libro de Oratione dominica, ut ostenderet Trinitatem unius deitatis, esse nec inter se aliquam diversitatem habere, Danielem et tres pueros, ternarum horarum circulis revolutis, orationem fundere solitos memoravit. Ubi et in trium horarum curriculo, et in unius orationis officio, unum Deum esse Trinitatem evidenter ostendit. Non ergo ex tribus partibus unum colimus Deum, sed apostolicae fidei regulam retinentes, perfectum et consempiternum Filium, de perfecto et sempiterno Patre, sine initio genitum, et potestate non imparem, et natura fatemur aequalem. Sanctum quoque Spiritum non aliud fatemur esse quam Deum, nec a Filio nec a Patre diversum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
& dnm dĩtuum ad orabis. &illi soliseriues . Huiciño &iam isaias proph&adicit: Dne preter
te alium non nouimus : nomentuum nominamus : Hoc autem nomen saluator noster oftendit
dicens dicipulis suis : Ite docete omnes gentes baptir antes eos in nomine patris & filii & spĩscĩ:
Istud est nomendñ preterquemalium non nouimus &cuus nomine nominato a morte libera¬
mur : de potestate tenebrarum eruimur : ut in regnum filii transferamur: In patre ergo
& filio &spũ scõ unitatem substantiae accipimus personas confunderenon audemus: Beatus
uerbum &ips & tresunum sunt: Quod &iam beatisimus martrr crprianus in episto lade
unitate ecclesiae confiteturdicens: Qui pacem xp̃i & concordiam rumpit: aduersus xp̃mfacit
Quia libi preter ecclesi am colligit : xp̃ecclensam pargit: At queutinam ecdesiam uniusdi esse

Expanded text:
 Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Huic Domino etiam Isaias propheta dicit: Domine, praeter  Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Huic Domino etiam Isaias propheta dicit: Domine, praeter te alium non novimus, nomen tuum nominamus. Hoc autem nomen Salvator noster ostendit, dicens discipulis suis: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Istud est nomen Domini, praeter quem alium non novimus, et cujus nomine nominato, a morte liberamur, de potestate tenebrarum 68 eruimur, ut in regnum Filii transferamur. In Patre ergo et Filio et Spiritu sancto unitatem substantiae accipimus, personas confundere non audemus. Beatus ter, Verbum, et Spiritus; et tres unum sunt . Quod etiam beatissimus martyr Cyprianus, in epistola de Unitate Ecclesiae confitetur, dicens: Qui pacem Christi et concordiam rumpit, adversus Christum facit; qui alibi praeter Ecclesiam colligit, Christi Ecclesiam spargit. Atque ut unam Ecclesiam unius Dei esse