comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei oꝑe fraudẽ ñ facit: qui eũ ad
studia bonȩ actionis inuigilat: nec
ad corporalis rei premia. nec ad lau
dis u̾ba. nec ad humani iudicii
ꝑeunt: quia rectis se nr̃is actibus
concupiscentie terrenȩ subiungt̃
Sepe etiam desidia interuemente
deficiunt: qm̃ a feruore quo cepta

Expanded text:
Dei opere fraudem non facit: qui cum ad Dei opere fraudem non facit: qui cum ad studia bonae actionis invigilat, nec ad corporalis rei prdis verba, nec ad humani judicii pereunt, quia rectis se nostris actionibus concupiscentiae terrenae subjungunt. Saepe enim desidia interveniente deficiunt, qui a f
Abbreviated transcription (Latin):
S sciendũ magnopere ẽ. quia de¬
sidia ꝑ torporem nascitur: fraus
q minor dei amor exaggerat: hãc
autẽ male mentem possidens ꝓ-¬
prius amor creat. Fraudẽ quippe
in dei opere ꝑpetrat: quisquis
seipsum inordinate diligens: ꝑ
hoc quod recte egerit: ad remune¬
rationis tnͣsitoriȩ bona festinat.
Sciendum quoq ẽ quod trib mo¬
dis fraus ipsa cõmitutur: qr ꝑ
hanc proculdubio. aut tacita cor¬
dis humani gr̃a. aut fauoris au¬
ra. aut res quȩlibet exterior desi¬
deratur. Quo contra recte deiu
pecuniȩ ẽ: munus proculdubio
unũ ñ ẽ. Tres uͦ sunt acceptiões
munerum: ad quas ex fraude
festinat᷑. Munꝰ namq a corde¬
ẽ: captata grã a cogrtatioe.
Munus abore ẽ: gła ꝑ fauorem.
Munrus exmanu ẽ: p̃miũ ꝑdatio¬
nẽ. S iustus quisq ab omni
munere manus excutit: qr in eo qd
recte agit. nec ab humano corde inanẽ
głam. nec abore laudem. nec a manu
reciꝑe dationẽ querit. Solus gͦ in

Expanded text:
ed sciendum magnopere est, quia desidia per torporem nascitur, fraus que minor Dei amor exaggerat: hanc autem male mentem possidens proprius amor creat. Fraudem quippe in Dei amore perpetrat, quisquis semetipsum inordinate diligens, per hoc quod recte egerit ad remunerationis transitoriae bona festinat. Sciendum quoque est, quod tribus modis fraus ipsa committitur, quia per hanc proculdubio, aut tacita cordis humani gratia, aut favoris aura, aut res quaelibet exterior desideratur. Quo contra recte de jupecuniae est: munus proculdubio unum non est. Tres vero sunt acceptiones munerum, ad quas ex fraude festinatur. Munus namque est a corde captata gratia a cogitatione. Munus ab ore est, gloria per favorem. Munus ex manu est, praemium per dationem. Sed justus quisque ab omni munere manus excutit, quia in eo quod recte agit, nec ab humano corde inanem gloriam, nec ab ore laudem, nec a manu recipere dationem quaerit. Solus in
Abbreviated transcription (Latin):
itas districto iudice. de hoc mundo
ꝑirã iudicii tolletur: qui nẽ mira
mans uetudinis longanimitate
toleratur: & hinc tanto pondere ter¬
roris excussus. cũ iudicu turbine
rapietur: ut hii qui in corporib
reꝑiri potuerint. iam fortes ⁊ ꝑfec¬
ti intanti terroris turbine. mag¬
na formidine concutiantur: & si
qua in eis in ẽẽ potuit rubigo ui¬
tioꝵ. hoc pauore excoquat᷑. In illa

Expanded text:
enim districto judice, de hoc mundo per iram judicii tolletur qui nunc mira mansutoleratur. Tanto autem hinc pondere teroris excussus cum judicii turbine rapietur, ut hi qui in corporibus reperiri poterunt, jam fortes et perfecti in tanti terroris turbine magna formidine concutiantur, et si quid in eis inesse potuit levium rubigo vitiorum, hoc pavore excoquatur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
as uitas ht̃. Unã quã cẽꝑalit̾ ducit: aliã
quam in et̾nũ recipit. Una qua laborat
int̾ra: aliã qͣ remunerat᷑ in celo unã ꝙͣ
m̃ces colligitur: aliam uͦ. in qua iã de re¬
ceptis munerib gaudet: atq in utͣq ui¬
ta offert sacͥficiũ. Hic uidelicet sacͥficiũ
cõpunctionis: illic sacͥficiũ laudis. De hoc
De illo aũt: scͥptũ ẽ. Tc̃ acceptabis sacͥficiũ
iusticie: oblationes. et holocausta. De qͦ
rursus ait. Ut cantet cͥ gła mea: ⁊ ñ ꝯpun¬
gar. In utroq aũc sacͥficio carnes offe¬
runt᷑: quia hic oblatio carnis ẽ macera¬
tio corꝑis: ibi oblatio carnis. ẽ. in laude dĩ
gła resurrectionis. Tunc quippe quasi in
holocaustũ offert caro: qͣndo in et̾na ĩcor¬
ruptione ꝑmutata. nil contͣdictionis.
nil mortalitatis habuerit: qͥ a tota simyl
amoris eiꝰ ignib accensa in laude dei

Expanded text:
as vitas habet, unam qua temporaliter ducit, aliam quam in aeternum recipit: unam qua laborat in terra, aliam qua remuneratur in coelo; unam qua mercedes colligit, aliam vero in qua jam de receptis mercedibus gaudet. Atque in utraque vita offert sacrificium: hic videlicet sacrificium compunctionis, et illic sacrificium laudis. De hoc . » De illo autem scriptum est: « Tunc acceptabis sacrificium justitiae oblationes et holocausta . De quo rursus ait: « Ut cantem tibi gloria mea et non compungar . » In utroque autem sacrificio carnes offeruntur: quia hic oblatio carnis est maceratio corporis: ibi oblatio carnis est in laude Dei gloria resurrectionis. Tunc quippe illic quasi in holocaustum offertur caro, quando in aeterna incorruptione permutata nil contradictionis, nil mortalitatis habuerit, quia tota simul amoris ejus ignibus accensa in laude si
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Quia gͦ sc̃ĩuiri. ita ꝓsperitatẽ
seli despicientes calcant. sicut ⁊ ad¬
u̾sitatem eius calcantes tolerant:
dicunt: sicut tenebrȩ eiꝰ ita ilum̃
eiꝰ Ac si aꝑte dieant. Sieut intten¬
tionis nĩȩ fortitudinẽ eius tristia non p̃¬
munt: ita banc nec blanda corrum¬

Expanded text:
tur. Sancti viri ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, sicut et adversitatem ejus calcantes tolerant. dicunt: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus. Ac si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrum
Abbreviated transcription (Latin):
illos: Stultũ ẽ ualde. si illis pla¬
cert querimus: quos non placere deo
nre approbatio ẽ: quia iã ostendit᷑
nos aliquid habere iusticiȩ: si illis dis¬
plicere incipimꝰ: qui ñ placent deo.
hemo ⁊ enim potest. inuna eademq re.
om̃ipotenti dño:ieius hostib. gratus
cristere. Nam dei amicum se denegat:
qui eius placet inimico. Inimicis ue¬
ritatis adu̾sabitur: qui eidem uerita¬
ti. anmente subitigatur. Unde scĩ uiri.
inuocis libere increpatione succensi.
eos ad sua odia excitare non metuunt:
quos dm̃ non diligere cognoscunt. Pra¬

Expanded text:
 Stultum enim valde est, si illis placere quaerimus, quos non placere Deo nostrae approbatio est, quia jam ostenditur nos aliquid justitiae habere, si illis displicere incipimus, qui non placent Deo. Nemo etenim potest in una eademque re omnipotenti Domino atque ejus hostibus gratus existere, nam Deo se amicum denegat, qui ejus placet inimico, et inimicis veritatis adversabitur, qui eidem veritati in mente subjugatur. Unde sancti viri in vocis liberae increpatione succensi, eos ad sua odia excitare non metuunt quos Deum non diligere cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
amici tui ds̃: A terrenis desideris
ĩmutatos. ⁊ amoris summi facib inflã
si animi custos uocatur. Quia gͥ psal¬
mista prospexit electos dei a mundi
huius amore separatos. custodire
in mandatis cȩlestib uoluntatẽ der
miratus ẽ amicos dei. dicens. Michi
autẽ nimisoͥnorificati sũt amici tui
ds̃. & tanquam si abeo. ꝓtinus causas
honoris tanti. nob̃ insinuari quere¬

Expanded text:
at, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore sein mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas tanti honoris nobis insinuari quaere
Abbreviated transcription (Latin):
quia contra eos iusticie defensionẽ ser¬
temporalem sͥ pacem turbare formi
ꝑ inuectionem uocis sibi extrinsecus
turbant. Quod utrũq prouide da
his.qui oderunt pacem. eram paci¬
ficus: cum loquebar illis. impugna¬
bant me gratis. Ecce ⁊⁊ loquens im¬
pugnabatur. ⁊ tam̃ impugnatus.
erat pacificus: quia nec insanientes
cessabat reprebendere. nec reprehen¬
sus negligebat amare. Moꝵł ui.xxxxix.¬

Expanded text:
quia contra eos justitiae defensionem serquia contra eos justitiae defensionem sertemporalem pacem sibi perturbare formidper invectionem vocis sibi extrinsecus turbant. Quod utrumque provide se his qui oderunt pacem, eram pacificus, cum loquebar illis, impugnabant me gratis . Ecce et loquens impugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negligebat amare. Hinc eti
Abbreviated transcription (Latin):
ne nuis humanam pacem deside
dauid. dum se totum ad federa pacis
internȩ constringeret. testatur quod
cum malis concordiam ñ teneret: ⁊¬
hoc ardenter exhibens. omniũ creatori.
quasi in munere obtulit. dicens Non¬
ne qui te odert̃ ds̃ oderam illos: &
suꝑ immicos tuos tabescebam.
ꝑfecto odio oderam illos. inimici
facesunt mͥ. Ac si aꝑte dicat. Pensa
quantũ te diligo: qui tuoꝵ hostul ex¬
citare contra me inimicitias non ꝑtimes
co. Inimicos ⁊ enĩ dei. ꝑfecto odio odisse ẽ:
⁊ quod facti sunt diligere: & quod faci¬
unt increpare: mores prauorũ premere:
uite prodesse. Pensandum ẽ gͥ. quando
ab increpatione eqͥescitur: quanta cul¬
pa cum pessimis pax tenetur. si propħa
tantus. hoc uelut in hostiã deo obtulit:
quod contra se ꝓ domino. prauoꝵ inmi¬
citias. excitauit. Hinc iterum dicit.
ciam. Bonum ualde ẽ quod iustꝰ tri¬
buit: quando male agentib libera
uoce. contradicit. S ꝑuersi mala ꝓ
bonis retribuunt. cum iustis derogãt:

Expanded text:
nimis humanam pacem desiderDavid, dum totum se ad foedera pacis internae constringeret, testatur quod cum malis concordiam non timeret,  ardenter exhibens, creatori omnium quasi in munere obtulit, dicens: Nonne qui oderunt te, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam ? Perfecto odio oderam ilfacti sunt mihi . » Ac si aperte dicat: Pensa quantum te diligo, qui tuorum hostium excitare contra me inimicitias non pertimes. Inimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. Pensandum ergo est, quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus hoc velut in hostiam Deo obtulit, quod contra se pro Domino pravorum inimicitias excitavit. Hinc est tiam . Bonum valde est quod justus tribuit, quando male agentibus libera voce contradicit. Sed perversi mala pro bonis retribuunt cum justis derogant,
Abbreviated transcription (Latin):
defluit prodita grauitate silentii. m̃¬
tis custodiam amittit. hinc quippe
scͥptum ẽ. Cultus iusticiȩ. silentiũ.
hinc salomon ait. Sicut urbs pateis.
⁊ absq muroꝵ ãbitu: itauir qui ñ
potest in loquendo cohibere sp̃m suũ
hinc rursus dicit. In multiloquio

Expanded text:
diffluit, perdita gravitate silentii, mentis custodiam amittit. Hinc quippe scriptum est: Cultus justitiae, silentium . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Hinc rursum d
Abbreviated transcription (Latin):
sistent. Non nulli magne constan¬
tiȩ philosophiã putant: si discipli¬
dolores q non sentiant. Non nulli uͦ
tam nimis ꝑcussionũ flagebla senti¬
unt: ut immoderato dolore commoti.
etiam in excessum lingue dilabant᷑.
S quisquis ueram tenere philosophiã
nititur: neceẽ ẽ ut interut᷑q gradiat᷑
Non est enim pondꝰ uere uirtutis in¬
sensibilitas cordis: quia ⁊ ualde insa¬
na ꝑ stuporem membra sunt. quȩ ⁊
incisa. dolere nequaquã possunt. Rur¬
sum uirtutis custodiam deserit. qui
dolorem uerberum ultra quã neceẽẽ
sentit: quia dum nimia eor afflictiõe
tangitur. usq ad impatientie con¬
tumelias excitatur: ⁊ qui ꝑflagella
corrigere malefac̾ta debuerat: agit ut
nequitia ꝑ flagellum crescat. Contra
insensibilitatẽ quippe ꝑcussoꝵ: per
ꝓpħ̾am dr̃. ꝑcussisti eos. nec doluert̃:
attriusti eos. ⁊ renuert̃ accipere dis¬
ciplinam. Contra pusillanimita
namq subsisterent: si equanimit̾
adu̾sa tolerarent. At pꝰ quam mente

Expanded text:
vit. - Nonnulli magnae constantiae philosophiam putant, si disciplidoloresque non sentiant. Nonnulli vero tam nimis percussionum flagella sentiunt, ut immoderato doloetiam in excessum linguae dilabantur. Sed quisquis veram tenere philosophiam 50 nititur, necesse est ut inter utraque gradiatur. Non est enim pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflictione cor tangitur, usque ad impatientiae contumelias excitatur, et qui per flagella corrigere malefacta debuerat, agit ut nequitia per flagellum crescat. Contra insensibilitatem quippe percussorum perPercussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . Contra pusillanimitatnamque subsisterent, si aequanimiter adversa tolerarent. At postquam mente
Abbreviated transcription (Latin):
puri homines. quam grauis sit culpa
quam sustinent: duplicitatis labore.¬
possunt agnoscere. Dum enĩ depre¬
hendi metuunt. semꝑ improbas defen¬
siones querũt: semꝑ pauidi suspec¬
tionib agitantur. Hicħ ẽ autẽ ad
defendendũ puritate tutius: nicħ
ad dicendum ueritate facilius. Nã.
dum fallatiã suam tueri cogitur:
duro cor labore fatigatur. hinc nãq¬
ꝑ psalmistam d̾r. Labor labioꝵ ipsor:
oꝑiet eos. Qui enĩ nc̃ implet. tc̃
oꝑit: quia cuitis nc̃ animũ ꝑblan¬
dam imquietudinẽ exerit: tunc ꝑ
asꝑam retributionẽ p̃mit. morał

Expanded text:
puri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retr
Abbreviated transcription (Latin):
ori meo. Diserete uicissitudinũ
pensanda sunt tempora. ne aut cũ
potest. semetipsam pigre restringat.
Quod bene ꝑsalmista considerans: bre¬
ui postulatione complexus ẽ dicets.
Pone domine. custodiam ori meo:
i ostium circumstantie labiis meis.
Ostium namq aꝑitur ⁊ clauditur.
Q gͥ ori suo nequaquã pom obsta¬
culum. ẜ ostium petiit. aꝑte do¬
cuit. quod ⁊ꝑ disciplinam retine¬
n lingua debeat. ⁊ ex necessitate
laxari: quatinus os discretũ. ⁊ con¬
gruo tempore uox aperiat. ⁊ rursũ
congruo taciturnitas claudat. Hi-¬

Expanded text:
i . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat.
Abbreviated transcription (Latin):
Consolat᷑ enim nos ueritas que per
psalmistã dicit. Imꝑfectũ meũ uide¬
rt̃ oculi tui: & in libro tuo om̃s scri¬
bentur. Non omnino erit nob̾ noxia
tuti. ad transacta non respicimus.
⁊ ad ea quȩ restant transire festina¬
mus. Dam dominus qui imꝑfectoꝵ
desideria dignant̾ inflammat: hec
quandoq ad ꝑfectionẽ roborat:¬

Expanded text:
 nos Veritas, quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui et in libro tuo omnes scribentur . Non omnino erit nobis noxiatuti, et ad transacta non respicimus, et ad ea quae restant transire festinamus. Nam qui imperfectorum desideria dignanter inflammat, haec quodammodo ad perfectionem roborat
Abbreviated transcription (Latin):
sicrȩ epulis satiari. In cuius nimirum
uerbis tot delitias inuenimꝰ. quot
ad profectum nr̃m urtelligentię diu̾sita¬
tes accipimus: ut modo nuda nos pas¬
cat historia: modo sub textu litterȩ
uelata medullitus nos reficiat allego¬
tia: modo ad altiora suspendat contem¬
de deserto uitȩ presentis ascendere ad
suꝑiora non posset. Deliciis gͥ affluit
⁊ ascendit: quia dum mysticis intel¬
ligentiis pascitur: ad suꝑna cotidie
contemplanda subleuatur. hinc etiã
psalmista dicte & nox illuminatio
mea: indeliciis meis. Dum enim ꝑ
intellectũ mysticũ. studiosa mens
reficitur: iam in ea uite presentis ob¬
scuritas. fulgore diei subsequentis
illuminatur: ut etiam in huiꝰ corrup¬
tionis caligine. intellectum illius uis
futuri luminis erũpat: ⁊ u̾boꝵ deli¬
ciis pasta. p̃ gristando discat. quidi de
pabulo ueritatis esuriat.m.l.u.

Expanded text:
sacrae epulis satiari. In cuius nimirum verbis tot delicias invenimus, quot ad profectum nostrum intelligentiae diversitates accipimus, ut modo nuda nos pascat historia, modo sub textu literae velata medullitus nos reficiat moralis allegoria, modo ad altiora suspendat contemde deserto vitae praesentis ascendere ad superiora non posset. Deliciis ergo affluit, et ascendit, quia dum mysticis intelligentiis pascitur, ad superna quotidie contemplanda sublevatur. Hinc etiam Psalmista ait: Et nox illuminatio mea in deliciis meis , quia dum per intellectum mreficitur, jam in ea vitae praesentis obscuritas fulgore diei subsequentis illuminatur, ut etiam in hujus corruptionis caligine in intellectum illius, vis futuri luminis erumpat, et verborum deliciis pasta, praegustando discat quid de pabulo veritatis esuriat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑtingunt. Occidi possunt: ⁊ flecti
nequeunt. Numis gͦ confortatus ẽ.
pͥncipatus eoꝵ. In ista ipsa passione.
quaceciderunt in morte carnis: ui¬
dete quantũ fuerit culm̃ mentis.
Unde hoc. nͥ quia nimis confortatꝰ ẽ.
pͥncipatus coꝵ: S si magni. forsi¬

Expanded text:
ta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsi
Abbreviated transcription (Latin):
carent: ilico ad iunxit. Nimis confor¬
tatus ẽ pͥncipatus eoꝵ. Ecce electi dei
carnẽ domant: spm̃ toborant: demo¬
nib imꝑant: uirtutib choruscant:
presentia despitiunt: et̾nã patriã

Expanded text:
remus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patr
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicit. Dñs regnauit aligno. & rursum.
Mittamus lignũ in panẽ eiꝰ. Peuangeliũ u̾
lignũ crucis aꝑte ostendit᷑: uͥ ipsa dñi pas¬
sio que ꝓpħata ẽ declarat᷑. Per apłos aũt:
hec eadem crux etiam in uerb et oꝑib reti¬
net᷑: cũ paulus dicit. Michi mundus cruci¬
fixus ẽ: et ego mundo & rursus. Michi aũt
absit głari: nͥincruce dñi nr̃i iħu xp̃i. No¬
bis gͦ qui ad et̾nam patͥam tendimus.
quia nos ad t̾ram uiuentiũ ligno por

Expanded text:
cum dicitur: Dominus regnabit a ligno . Et rursum: Mittamus lignum in panem ejus . Per Evangelium vero lignum crucis aperte ostenditur, ubi ipsa Domini passio quae prophetata est declaratur. Per apostolos autem haec eadem crux etiam in verbis et operibus tenetur, cum Paulus dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Et rursus: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini bis ergo, qui ad patriam tendimus, quia nos ad terram viventium ligno por
Abbreviated transcription (Latin):
carȩ sunt: fines hominũ peccatorũ.
itipecti. in extremis suis ad deum re¬
atunt: que sint iudicia et̾na cognos¬
cunt. Cunctaꝙ que se ꝑu̾se egisse me¬
mierint. fletib puniunt: atꝙ hec
uere se insequ rectis oꝑib ostendũt.
Quib subsequente iusticia ꝓfecto cotũ
dimiccitur: qd̾ ante deliquer unt. Hic
cabit fines t̾rȩ: quia nimirũ anteactã
uitam d̾s si iudicat: qͣndo post̾ iora pec¬
atoꝵ respectu suꝑnȩ pietatis illust̃c.

Expanded text:
ae. sunt fines hominum peccatorum. uperna gratia respecti in extremis suis ad Deum redeunt, quae sint judicia aeterna cognoscunt, cunctaque quae se perverse egisse meminerint, fletibus puniunt, atque haec vere se insequi rectis operibus ostendunt. Quibus subsequente justitia, profecto totum dimittitur quod ante deliquerunt. Hinc cabit fines terrae , quia nimirum anteactam vitam Deus non judicat, quando posteriora peccato
Abbreviated transcription (Latin):
oni maris similia narrant᷑: qͥa in eis mag¬
na sunt uolumina sententiar ũ: cumu¬
li sensuũ: Nec immerito mari similis
scͥptura sacra dr̃: quia firmant ur
in ea sententiȩ locutionis. sacͣmento bap¬
tismatis. Hel certe consid̾andũ est. qͥ a
nauib in mare nauigamus: cũ ad de¬
sid̾atas terras tendimus. Nob̾ aũt qͥd ẽ
in desid̾io: nͥ illa t̾ra. de qua scͥptũ ẽ. por¬
domea dñe int̾ra uiuent iũ: ligno aũt.

Expanded text:
oni maris similia narrantur, quia in eis magna sunt volumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis, sacramento baptismatis. Vel certe considerandum est quia navibus in mare navigamus, cum ad desideratas terras tendimus. Nobis autem quid est in desiderio nisi illa terra de qua scriptum est: Portio mea in terra viventium ? Lign
Abbreviated transcription (Latin):
ni uidicii afflicti. qued̾a male gesta pbe¬
gimus: ipsa ui nr̃e amaritudinis ad no¬
discutiendos uigilantiꝰ excitati. aliam
nobis etiam que ampliꝰ defleamꝰ inue¬
nimus. Nam sepe quod torpentes latusi.
flentib subtilius in notescit: et affli¬

Expanded text:
icii afflicti, dum quaedam male gesta plangimus, ipsa vi nostrae amaritudinis ad discutiendos nos vigilantius excitati, alia in nobis etiam quae amplius defleamus, invenimus. Nam saepe quod torpentes latuit, flentibus subtilius innotescit; et affli
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓp̾is rebus multa donant: s cũ
occasionis tempus inuenerint. eosdẽ
quib ualent rapinis deuastant. Qñ
ta tribuunt pensant: quanta uͦ rapi¬
unt considerare dissimulant: & qͣn¬
pendere recusant sic̃ ꝑ aggeũ scͥptũ
ẽ. Qui mercedes congregauit. misit
eas in sacculũ ꝑtusũ: De ꝑtuso sac¬
culo aliunde exit. quod aliunde
mittitur: & in sacculo ꝑtuso uidet᷑.
qͣndo peccunia mittit᷑: s quando
amittitur: non uidet᷑. Qui gͦ qͣnti
largiuntur aspiciunt. ẜ qͣnta ra¬
piunt non ꝑpendunt: in ꝑtuso sac¬
culo mercedes mittunt: quia ꝓfecto
has in spem suȩ fidutie intuentes
congerunt: s: ñ intuentes ꝑdunt.
Merces enĩ quȩ ex bono oꝑe adqͣrit᷑.
ex malo oꝑe ꝑditur. Explicit aggeus.¬

Expanded text:
de propriis rebus multa donant: sed cum occasionis tempus inveniunt, eosdem quibus valent rapinis devastant. Quanta vero tribuunt pensant, quanta rapiunt considerare dissimulant, et quapendere recusant. Sicut per Aggaeum scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum . De sacculo pertuso aliunde exit, quod aliunde mittitur: et in sacculo pertuso videtur, quando pecunia mittitur, sed quando amittitur non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quanta rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt: quia profecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt; merces enim quae ex bono opere acquiritur ex malo opere perditur. LIBER DU
Abbreviated transcription (Latin):
dum dilectus fuit: S quia uidaieus
populus. mͦ ꝑditus. infine ẽ quando¬
q crediturus. propħa teste qui ait.
dñs inte sathan. & eiusdem populi li¬
berationem indicans: subdit Qui
elegit iherusalem. Qui inmitum
popls. quia ad gehenue ineendia.
ꝑfidia duce defluebat. s dũ ad fidẽ re¬
ducitur. ab eodem et̾m ignis incendio
liberat᷑: statim de eo subditur. Nũqͥd
ñ iste ẽ torris. erutus deigne: dorał¬
septẽ oculi sunt. Redemptor nr
in carne ueniens. oꝑationes septifor¬
mis sp̃s. simul inse. ⁊ cunctas. & ma¬
nentes habuit: dequo ysaias dicit.¬

Expanded text:
dum dilectus fuit. Sed quia ipse Judaicus dum dilectus fuit. Sed quia ipse Judaicus populus, modo perditus, in fine est quandoque crediturus, propheta testante, qui ait: Dominus in te, Satan . Et ejusdem populi liberationem indicans, subdit: Quia eligit Jerusalem . Qui nimirum populus, quia ad gehennae incendia, perfidia duce, defluebat, sed 660 dum ad fidem reducitur ab eodem aeterni ignis incendio liberatur, statim de eo illic subditur: Nunquid non est iste torris erutus de igne? septem oculi sunt . Redemptor noster in carne veniens, operationes septiformis spiritus simul in se cunctas et manentes habuit; sicut Zacharias ait
Abbreviated transcription (Latin):
retur ei. In nr̃e locutionis usu. pro
dextro habere dicimus. quod ꝓmagno pen¬
samus: pro sinistro uͦ. id quod despicimꝰ.
Qd zacharias aꝑte insinuat: dicens. & os¬
tendit mͥ iħm sacerdotẽ magnum. stantẽ
coram angelo dñi: & sathan stabat adex¬
tris eius. ut aduersaretur ei. Qui ut
patentius hoc quod premisit. oftendẽt.
secutus adiunxit. Ꝙ dix̃ dñs ad satͬan.
Increꝑet dũs inte sathan: qui elegit
iherusalẽ. Numquid ñ iste est torris.
erutus de igne: & iħc indutus erat
uestibus sordidis. Sordidis enĩ uestib
iħs indutus ẽ: quia quamuis alienꝰ
abomni peccato: tam̃ in similitudinẽ
uenit carnis peccati. Cui aduenienti:
sathan adextris stetit. ẜ magno namq
dñs iudaicum populũ: ⁊ pro mchilo
gentes habere uidebatur. Si postqua
incarnatus apparuit: gentilitas que
pro sinistro habita fuerat. credidit.
uidaicus uͦ populus ad ꝑfidiam de¬
clinauit. Sathan gͦ illi adextris stecit:
quia illũ ei populum rapuit: qui du¬

Expanded text:
t. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus; quod Zacharias aperte insinuat, dicens: Et ostendit mihi Jesum sacerdotem magnum, stantem coram angelo Domini, et Satan stabat a dextris ejus, ut adversaretur ei . Qui ut patentius hoc quod praemisit ostenderet, secutus adjunxit: Et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non est iste torris erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis . Sordidis enim vestibus Jesus indutus erat, quia quamvis alienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit carnis peccati. Cui venienti Satan a dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaicum populum, et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat credidit; Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui du
Abbreviated transcription (Latin):
& intellectus: sp̃s consilui. & fortitu¬
dinis: sp̃s scientię & pietatis: & re¬
plebit eum sp̃s timoris domim. De
delabro aureo: lucernȩ septẽ. Nullꝰ
uͦ hominũ oꝑationes scĩ sp̃s simul
om̃s habuit: nͥ solus mediator dei
⁊ hominũ. cuius ẽ idem sp̃s. qui
de patre ante scła procedit. Benegͦ
ẽ: simul omnẽ uirtutẽ sp̃s septifor¬
mis grẽ. inoꝑatione retinere. Auꝰ
namq propħiam. alius scientiã
alius uirtutes. alius genera lin¬
guarum. alius int̃pretationẽ
sermonũ. iuxta distributionem
seĩ sp̃s accipit. ad habenda uero
cuncta sp̃s eiusdem munera. ne¬
mo ꝑtingit. At uͦ conditor ñr
infirma nr̃a suscipiens. ꝑ diui¬
nitatis suȩ potentiã. simul se ha¬
bere om̃s scĩ sp̃s uirtutes edocinit:¬

Expanded text:
tus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . De delabro aureo lucernae septem . Nullus vero hominum operationes sancti Spiritus simul omnes habuit, nisi solus Mediator Dei et hominum, cujus est idem Spiritus, qui de Patre ante saecula procedit. Bene erest simul omnem virtutem Spiritus septiformis gratiae in operatione retinere. Alius namque prophetiam, alius scientiam, alius virtutes, alius genera linguarum, alius interpretationes sermonum juxta distributionem sancti Spiritus accipit ; ad habenda vero cuncta ejusdem Spiritus munera nemo pertingit. At vero conditor noster infirma nostra suscipiens, quia per divinitatis suae potentiam simul se habere omnes sancti Spiritus virtutes edocuit
Abbreviated transcription (Latin):
angłs mirtit: & quẽ secum de deo
gaudere communit̾ conspicit. & docet.
&e dirigit: quia eũ ⁊ꝑ suꝑiorẽ scientiã.
uirtute cognitionis. & ꝑ prestantiorẽ
grãm. culmine potestatis. excedit. Cer¬
tissime enĩ scimꝰ. quia cunctoꝵ condi¬
tor ds̃. qui om̃ia ꝑsemecipsũ tenet.
ad distinguendũ pulchre uniuersita¬
tis ordinẽ. alia alus dispensantib re¬
git: & angłi a suꝑioꝵ angłoꝵ potesta¬
tibus dispensantur: & ad explendũ
dicit. curre & loquere: dubiũ ñ ẽ. qr
alius aliũ mittit. & si in ipsis offi cus
scõꝵ sp̃uũ. nequaquã potestates sũ¬
me minima disponerent: nullo mͦ
hoc quod homini diceret. angłs ab
angło cognouisset. S hoc qͦ: de ipsis
agminibus certũ tenemꝰ: quia mi¬
nora sunt quȩ mittuntur. maiora
quȩ mittunt: & ea quȩ mittuntur.
cũ ad nos ueniunt: sic exterius implent mni
nisterium. ut tam̃ ñquam desint interius

Expanded text:
angelus mittit; et quem secum de Deo angelus mittit; et quem secum de Deo gaudere communiter conspicit, et docet et dirigit: quia eum et per superiorem scientiam virtute cognitionis, et per praestantiorem gratiam culmine potestatis excedit. Certissime enim scimus, quia cunctorum Conditor Dominus qui omnia per semetipsum tenet ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, et angeli a superiorum angelorum potestatibus dispensantur, et ad exelum: Curre, et loquere, dubium non est quia alius alium mittit: et si in ipsis officiis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullomodo hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cognovisset. Sed hoc quoque de ipsis agminibus certum tenemus: quia minora sunt quae mittuntur; majora quae mittunt: et ea quae mittuntur, cum ad nos veniunt, sic extenisterium, ut tamen nunquam desint interius
Abbreviated transcription (Latin):
flatib. ad suꝑna conscendat: atq inde
quasi quodam rerum uertice. que infra
in predictis ⁊ acharie uerbis. angeli
ture sacre nũquã patrẽ. ñqͣm sp̃m¬
scm̃. ⁊ ñ nͥ ꝑincarnationis sue predica¬
tionẽ. filiũ angłm uocat Unde in eiꝰ¬
dem zacharie uerb̃ aꝑte ostenditur.
quod ĩ illo uere angelus. idẽ creat᷑a
loqueret᷑: eu or. Ecce angelus
qui loquebatur inme egrediebatur:
Statimq subiungitur. & alius angłs
egrediebatur inoccursũ eiꝰ: & dix̃ adeũ.
Curre: loquere adpuerũ istũ. dicens.
Abq muio habitabitur iherłm. Nẽ ita¬
q ds angłs qui mittitur: eũ uerba
angelo que dicere debeat. iubentur.
S quia in conspectu conditoris. angłi¬
ea ministeria ordinatr graduũ dispo¬
sitione distincta st̃: ut & ꝑ cõmum
felicitate beatiudinis. opificem suũ
simul uidentes gaudeant: & tamen
prodispositione dignitatis. alus alui
subministrent: ad ꝓpłiam angłm

Expanded text:
flatibus ad superna conscendat, atque inde flatibus ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice quae infra in praedictis Zachariae verbis angeli,turae sacrae nunquam Patrem, nunquam Spsi per incarnationis suae praedicationem Filium angelum vocat. Unde in ejusdem Zachariae verbis aperte ostenditur quod in illo vere angelus, id est creatura loqueretur, cum dicitur: Ecce Angelus qui loquebatur in me, egrediebatur. Statimque subjungitur: Et alius Angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre, loquere ad pueruitaque Deus Angelus qui mittitur, cui verba ab angelo quae dicere debeat, jubentur. Sed quia in conspectu Conditoris angelica ministeria ordinata graduum dispositione distincta sunt, ut et pro communi felicitate beatitudinis opificem suum simul videntes gaudeant, et tamen pro dispositione dignitatis aliis alii subministrent, ad prophetam angelum
Abbreviated transcription (Latin):
ixit adme angłs: qui lo¬
quebatur in me. Non¬
ñquã humanis cordi¬
b ꝑ anglos ds̃ secreta
eoꝵ presentia. sue
nas dicit. Ditit angłs adme: quiloque¬
batur in me. Dum enĩ adse. s tam̃ in se
loqui angłm dicit: liquido ostendit.
quod is qͥ adipsum u̾ba faceret. ꝑ cor¬
poreã speciem extra non eĩt. Unde ce
paulo post subdidit. Eece angłs qui¬
enĩ ñ exterius apparet: s sicut sunt
angelici sp̃s. uoluntatẽ di. propharũ
sensib in notescunt: atq ita eos ad
sublimia subleuant: ⁊ queq in reb
futura sunt. in causis originalib pre¬
sentia demonstrant. Humanũ nãq
cor. ipso carnis corruptibilis ponde¬
re gͣuatũ: hanc ipsam corpulentiã
suam. quasiobicẽ sustinens. interna
ñ penetrat. & graue exterius iacet: qr
leuantẽ manũ interius non habet. Uñ¬
ut ẽ subtilitas angelice uirtutis ap¬
pareat: eorq mens quo subtili sp̃u
tangitur. leuetur: & non pigra torpens
q inima iaceat: s repleta intimis af¬

Expanded text:
ixit angelus qui loquebatur in me . Nonnunquam humanis cordibus per angelos Deus, secreta eorum praesentia, suae rias dixit: Dixit angelus ad me, qui loquebatur in me . Dum ad se quidem, sed tamen in se loqui angelum dicit, liquido ostendit quod is qui ad ipsum verba faceret, per corpoream speciem extra non esset. Unde et paulo post subdidit: Et ecce Angeluli non exterius apparent, sed sicut sunt angelici spiritus, voluntatem Dei prophetarum sensibus innotescunt; atque ita eos ad sublimia sublevant, ut quaeque in rebus futura sunt, in causis originalibus praesentia demonstrent. Humanum videlicet cor ipso carnis corruptibilis pondere gravatum, ac ipsam corpulentiam suam quasi obicem sustinens interna non penetrat. Et grave exterius jacet, quia levantem manum interius non habet. Nut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo spiritu subtili tangitur levetur. Et non jam torpens pigraque in imis jaceat, sed repleta intimis af
Abbreviated transcription (Latin):
mutata m̃te. si bi metipsis extranei
ẽẽ uideantur: implentes qd scͥptũ
ẽ: qui uult uenire post me. ab neget
semet ipsũ. Seipsũ abnegat. qui mu¬
tatur ad meliora: & incipit eẽ quod
non erat. & desinit ẽẽ quod erat:¬

Expanded text:
mutata mente sibimetipsis extranei mutata mente sibimetipsis extranei esse videantur, implentes quod scriptum est: Qui vult post me venire, abneget semetipsum . Semetipsum abnegat qui mutatur ad meliora, et incipit esse quod non erat, et desinit esse quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
multi legt̃. ⁊ab ipsa
lectione ieiuni sunt:
multi uocẽ p̃dicati¬
onis audiunt. s pꝰ
obliuiscendo & ñ seruando quȩ
audierint: hecin cordis uiscerib
estis in ebtiati. Multũ cordi suo seminat.
sed parum infert: qui de mandatis ce
lestib. uel legendo laudiendo multa
cognoscit: sed negligent oꝑando:. p au¬
ca fructificat. Comedit & non saturat᷑.
qui u̾bum dei audiens. luera uel głã
seli concupiscit. Bene uͦ non satiari dr:
quia aliud mandit. & aliud esurit.
Bibit. et ñ inebriatur: qui ad uocẽ pre¬
dicationis aurẽ melinat: sed mentẽ
non mutat. Solet enĩ ꝑ ebrietatẽ.
bibentiũ sensus mutari. Quigͦ ad
cognoscendũ dei u̾bũ deuotus est.
ẜ ea quę sunt huiꝰ scłi. adipisci desi¬
derat: bibit. ⁊ debriatus non ẽ. Sienĩ
terrena ñ quereret: iam uana & tran¬
sitoria quȩ amauerat. ñ amaret. De ele¬
ctis enĩ ꝑ psalmistam dr̃. In ebriabun¬
tur abubertate domus tue: quia tan¬
to omp̃is dei amore repleti sunt: ut

Expanded text:
unt, et ab ipsa lectione jejuni sunt. Multi vocem praedicationis audiunt, sed post obliviscendo et non servando quae audierint, haec in cordis visceribus estis inebriati . Multum cordi suo seminat, sed parum infert, qui de mandatis coelestibus vel legendo, vel etiam audiendo multa cognoscit, sed negligenter operando pauca fructificat. Comedit et non satiatur, qui, verba Dei audiens, lucra vel gloriam saeculi concupiscit. Bene autem non satiari dicitur, quia aliud mandit, et aliud esurit. Bibit et non inebriatur, qui ad vocem praedicationis aurem inclinat, sed mentem non mutat. Solet enim per ebrietatem bibentium sensus mutari. Qui ergo ad cognoscendum Dei verbum devotus est, sed ea quae sunt hujus saeculi adipisci desiderat, bibit, et debriatus non est. Si enim terrena non quaereret, jam vana et transitoria quae amaverat non amaret. De electis namque per Psalmistam dicitur: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae . Quia tanto omnipotentis Dei amore repleti sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
exaudistime: s clamaui.qm̃ exaudistime.
ui enim loquens exauditꝰ fuerat: uotis
ꝓficientibꝰ exauditꝰ clamabat. In omł.Ui.¬
nob̾ di miscđie mirȩ fiunt: cũ nob̾ ad me¬
moriam miserie nr̃e reuocant᷑: quia reco¬
lentes quid fuimus. intelligimꝰ cui debemꝰ

Expanded text:
exaudisti me; sed clamavi, quoniam exaudisti me. Qui enim loquens exauditus fuerat, votis proficientibus exauditus clamabat: Inordiae mirae fiunt, cum nobis ad memoriam miseriae nostrae revocantur, quia, recolentes quid fuimus, intelligimus cui debemus
Abbreviated transcription (Latin):
deñciat dicens. Obscurent᷑ oculi eoꝵ ne
uudeant: et dorsum eoꝵ semꝑ incurua Ac
i dicat. Qui humane uite actionib qͣsi
p̃uidendis it inerib p̃sunt. ueritatis lucẽ
ñ habeant: ut et qui sequunt᷑ subditi ini¬
quitatum suarũ onerib incuruati. om¬
nem statum recticudinis amittant. Ocłi
cie positi. ꝓuidendi itineris officiũ susce¬
ꝑunc. Quib hii nimirũ qui subseq̃nter
inherent: dorsa nominant᷑. Obscuratis
gͦ oculis. dorsum flecticur: quia cũ lum̃
scientie ꝑdunt qui p̃eunt:. ꝓfecto ad por¬
canda peccatoꝵ curuant᷑ onera. qui secun¬
tur. Qd factum ꝓculdubio in iudea no¬
uimus: cum in ipso nr̃i redẽptoris aduen¬
cu phariseoꝵ turba atq sac̾dotũ. a uero
lumine mentis oculos clausit: et ꝑ p̃po¬
sitoꝵ exempla gͣdiens. in infidelitatis

Expanded text:
it ergo: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva, ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus, quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur, subditi iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant . cie positi providendi itineris officium susceperunt; quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur, quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum curvantur onera qui sequunt . Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu Pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens, in infidelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ad dm clamauerint. ex se quid̾e audi
um suꝑbiam differunt᷑. Iustus quippe
ds. et suos ꝑmittit cemꝑalit̾ oppͥmi et ui¬
olentor maliciam nequit̾ augeri: ut dũ
hoꝵ uita in purgatione teritur: illorũ
iusti in tͥbulatione dep̃hensi. suꝑnũ sola¬
lit̾ implorant. Saluari enĩ ñ ꝓpt̾ se. s ꝓpt̾
adu̾sarioꝵ salutẽ concupiscunt: ut dũ
illos omĩps ds̃ ab ĩmensis ꝑiculis. facto
quodam miraculo lib̾at. uirtutẽ suã ip¬
sis etiam p̃dicatorib innotescat: atq in¬
de adu̾sarios ad et̾nitatẽ redimat. unde
martẏrum suscipiens. ait. ꝓpt̾ inimi¬
cos meos eripe me. ac si diceret. Propt̾ me
quidẽ eripi de tẽꝑali tͥbulatione ñ appeto:
s tñ eripi ꝓpt̾ adu̾sarios concupisco: ut¬

Expanded text:
uidam dum clamaverint, ex se quidem merenprimentium superbiam differuntur. Justus quippe Deus et suos permittit temporaliter opprimi, et violentorum malitiam nequiter augeri, ut dum horum vita in purgatione teritur, illorum justi in tribulatione deprehensi, supernum solaliter implorant. Salvari enim non propter se, sed propter adversariorum salutem concupiscunt, ut dum illos omnipotens Deus ab immensis periculis facto quodam miraculo liberat, virtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat; atque inde adversarios ad aeternitatem redimat, unde martyrum suscipiens, ait: Propter inimicos meos eripe me . Ac si diceret: Propter me quidem eripi de temporali tribulatione non appeto, sed tamen eripi propter adversarios
Abbreviated transcription (Latin):
te culpe subiector exigunt. ut pͣua a
pastorib exempla p̃beant᷑: quatinus
iusto iudicio is qui de uiadñi suꝑebis
cxoibitat: in uia qua gͣdit᷑ etiam ꝑduca¬
cum pastoris offendat. Unde ꝑ psalmista.

Expanded text:
atae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
meditari sememorat. ⁊ suꝑ om̃s
docentes se ⁊ seniores intellexisse
testatur: quia diuinã scientiã płꝙͣ.
moyses acceꝑat. manifestat. Plus
ueritate teste que dicit. Multi
reges & prophȩ uoluerunt uidere
quȩ uos uidetis: ⁊ñ uiderunt.
Plusgͦ quam prophȩ diuinam
scientiã nouerunt : quia quod
illi solo sp̃u uidert: ipsi etiam
corporaliter uidebant. Impleta ẽ
itaq danielis sententia: quia ꝑ¬
transibũt plurimi. & multiplex
erit scientia. Quantũ enĩ mundꝰ
ad extremitatẽ ducitur: tanto
nob ȩternȩ scientie aditus lar¬
gius aꝑitur: ꝑ dñm nr̃m iħm¬

Expanded text:
 omnes docentes se ac super seniores intellexisse testatur, quia divinam scientiam plus quam Moyses acceperat, manifestat. Plus etae, Veritate teste quae dicit: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt . Plus ergo quam prophetae divinam scientiam noverunt, quia quod illi solo spiritu viderunt, ipsi etiam corporaliter videbant. Impleta est itaque Danielis sententia, quia pertransibunt plurimi et multiplex erit scientia: quanto enim mundus ad extremitatem ducitur, tanto nobis aeternae scientiae aditus largius aperitur, per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
płimi: et multiplex erit scientia.
Sciendum nob̃ ẽ quia ꝑ incrementa
tempoꝵ: ereuit scientia sp̃ualiũ pa¬
trum. Plus namq moyses quã
abrabam. plus propħe ꝗͣ moyses.
dei scientia eruditi st̃: daniele at¬
testante. qui ait ꝑ transibunt plu¬
rimi: & multiplex erit scientia. S.
hȩc eadẽ quȩ de abraham. moyse. &¬
propħis. & apłis diximꝰ: ex eiusdẽ
scͥpture u̾b̾ si possumꝰ ostendamꝰ. Qs
enĩ nesciat: quia abraham cũ deo
locutus ẽ: & tam̃ ad moysen dñs
dicit Ego sũ ds̃ abraham. & d̃s ysa¬
ac. & ds̃ iacob: & nom̃ meũ adonay
n indicaui eis. Eece plus moysi ꝙͣ
abrabam innotuerat: qui illud
de se moysi indicat: quod se abrahe
ñ indicasse narrabat. P rophe etiã
plusquã moyses diuinã scientiã
apprebendere potuerunt: psalmista
teste. quiait Quomodo dilexi legẽ
tuam domine: totadie meditatio
mea ẽ. & subiungit. Suꝑ om̃s
docentes me intellexi. & iterũ:¬

Expanded text:
i, et multiplex erit scientia . Sciendum nobis est, quod per incrementa temporum crevit scientia spiritalium patrum; plus namque Moyses quam Abraham, plus prophetae quam Moyses, Dei scientia eruditi sunt; Daniele attestante, qui ait: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia .haec eadem quae de Abraham, Moyse, prophetis et apostolis diximus, ex ejusdem Scripturae verbis, si possimus, ostendamus. Quis enim nesciat quia Abraham cum Deo locutus est? et tamen ad Moysen Dominus dicit: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob; et nomen meum Adonai non indicavi eis . Ecce plus Moysi quam Abraham innotuerat, qui illud de se Moysi indicat quod se Abrahae non indicasse narrabat. Prophetae etiam plus quam Moyses divinam scientiam apprehendere potuerunt, Psalmista teste, qui ait: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est; et subjungit: Super omnes docentes me intellexi
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo corda conu̾tit: et desꝑatas m̃tes.
uisitationis sue uestigiis tangendo mi¬
tabilit̾ reformat. Cũ gͦ pꝰ inm̃sa scelera
enim alia uicia p̾c̾ita plangimꝰ et aliis
p̃sentib urgemur: ut mͦsuꝑbia. mͦ ira.
i mͦluxuria. mͦ auaricia tẽptante fatige¬
mur. s cum cuncta hec in corde nr̃o dñs
xculte uisitationis suȩ timore calcando¬
tepͥmit: quid aliud qͣm in nob̾ g̾ssus po¬
nit: Qͦs g̾ssus mente conspicimꝰ: qͣndo
contͣ insurgentia uicia. qͦmͦ timoris eius
obuient dona pensamꝰ. Hos nãq g̾ssus
ꝓpha conspexerat: cũ dicebat. Uiderunt
ingͥssus tuos d̾s: ing̾ssus dĩ mei regis
tus animi. diuinoꝵ uidicioꝵ memoria
in se repͥmi conspicit: qͣsi deambulantis

Expanded text:
m corda convertere, et desperatas mentes visitationis suae vestigiis tangendo mirabiliter reformare. Cum enim post immensa scelera enim praeterita alia plangimus, et aliis praesentibus urgemur, ut modo superbia, modo ira, modo luxuria, modo avaritia tentante fatigemur. Sed cum cuncta haec in corde nostro Dominus occultae visitationis suae timore reprimit, quid aliud quam in abysso gressus ponit? Quos gressus mente conspicimus, quando contra insurgentia vitia quomodo timoris ejus obvient dona pensamus. Hos namque gressus Propheta conspexerat, cum dicebat: Visi sunt ingressus tui, Deus, ingressus Dei mei, regtus animi divinorum judiciorum memoria in se reprimi conspicit, quasi deambulantis
Abbreviated transcription (Latin):
suo dño diurnis nocturnisq uigiliis
intenti clamant: magnos ut ita dixerĩ
latͣcus p̃dicationis dant. Nonnulli qͥppe
ab idoloꝵ cultib reuocati: facti st̃ p̃dica¬
tores sci. Linguagͦ canũ eccłiȩ. ex inimi¬
cis ꝓdiit: quia ꝯu̾sos gentiles dñs etiam
p̃dicatores facit. Unde iudeoꝵ carditas.
quia ꝓdõ loqui noluerunt. increpanti
ꝓpħa rep̃henditur: qui ait. Canes mut

Expanded text:
suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clamaverunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. Nonnulli quippe ab idolorum cultibus revocati, facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodit: quia conversos Gentiles Dominus etiam praedicatores facit. Unde Judaeorum tarditas, qui pro Domino loqui noluerunt, increpante propheta reprehenditur, qui ait: Canes muti
Abbreviated transcription (Latin):
ritulit medulla cedri. ⁊ summitatẽ
la. quis alius quam nabucod nosor
rex babilonie figuratur: Qui pro
immensitate exercit᷑. magnarũ ala¬
rũ: ꝓ diuturnitate tempoꝵ. longo
membroꝵ ductu: ꝓ multis uͦ diui¬
tiis. plena plumis: ꝓ innumera aũt
terrenȩ gle compositione: plena ua¬
rietate descͥbitur. Quȩ ad libanũ
tens. nobilitatẽ regni eiꝰ quasi me¬
dullam cedri abstulit: & dũ tener¬
rimã regũ ꝓlem. a regni sui culmi¬
ne captiuando sustulit: quasi sũ¬
recepta quȩ rudi uideoꝵ.xxU.
Ego dedi eis precepta non bona.Ma¬
la enĩ quasi mala ẽẽ desinunt. com¬
paratione peioꝵ: ⁊bona quasi bo¬
na non sunt. compatatione melioꝵ.
Nam sicut peius delinquenti iuudee
ti sorores tuas in omnib ab homi¬
nationib tius quas oꝑata es:
ita meliorib testamenti noui pre¬
ecptis subsequentib. precepta bona
quȩ rudib data sunt. non bona
esse memorantur. In pastorali

Expanded text:
llam cedri, et summitatem la, quis alius quam Nabuchodonosor rex Babyloniae designatur, qui pro immensitate exercitus magnarum alarum, pro diuturnitate temporum longo membrorum ductu, pro multis vero divitiis plena plumis, pro innumera autem terrenae gloriae compositione plena varietate describitur? Quae venit ad Libanum tens, nobilitatem regni ejus, quasi medullam cedri abstulit, et dum tenerrimam regum prolem a regni sui culmine captivando sustulit, quasi sumecepta quae rudi Judaeorum ens: Ego dedi eis praecepta non bona . Mala enim quasi mala esse desinunt comparatione pejorum, et bona quasi bona non sunt comparatione meliorum. Nam sicut pejus delinquenti Judaeae ti sorores tuas in omnibus abominationibus tuis, quas operata es , ita melioribus Novi Testamenti praeceptis subsequentibus praecepta bona quae rudibus data sunt non bona esse memorantur. Neque eni
Abbreviated transcription (Latin):
uniti. Quod bene ac breuit̃ iezechiel
ꝓpħa descͥbit: qui cum diu̾si generis
animalia uidisse se diceret: adiunxit.
Iuncte q erant pennȩ eoꝵ alterius ad
alterum. Penne quippe animalium
alterius ad alterum iunctȩ sunt: qm̃
& si dissimilia sunt quȩ agunt: uno
alius rationabiliter cuncta agendo
sit homo: alius in passiomibus fortis.
adũsa mundi ñ timendo. sit leo: alius
ꝑ abstinentiã semetipsũ uiuã hostiã
offerendo. sit uitulus: alius se malta
rapiendo contemplationis uolatu. sit
aquila: pennis se tam̃ dum uolant
tangunt: quia & confessione uocum.¬

Expanded text:
ur.---Quod bene ac breviter Ezechiel propheta describit, qui cum diversi generis animalia videre se diceret, adjunxit: Junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum . Pennae quippe animalium alterius ad alterum junctae sunt, quia etsi dissimilia sunt quae agunt, uno alius rationabiliter cuncta agendo sit homo, alius in passionibus fortis adversa mundi non timendo sit leo, alius per abstinentiam semetipsum vivam hostiam offerendo sit vitulus, alius se in alta rapiendo contemplationis volatu sit aquila, pennis se tamen dum volant tangunt, quia et confessione vocum,