comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ugustinus ait. Quis quis reb p̃teũtib
restrietius utitur quam sese hnt mores
eorum cum quib uiuit: aut intemꝑans ẽ.
aut suꝑsticisus. Quis quis uͦ sic eis utitur ut
metas consuetudinis bonorum int̾ quos uer¬
satur excedat aut aliquid significat. aut fla-¬
gitiosus est. In omĩb enim talib: non usus
rerum. s libido inculpa est. Seneca dicit.¬
Dissimiles nos eẽ uulgo sciat qui propius
inspexerit. qui domum nr̃am intrauerit
nos potius miretur quam suppellectilem
nrãm. Magnus ille est. qui sic fictilibus
utitur quem admodum argento. nec minor
ille est qui sic argento quemadmodũ fictilib.
Infirmi animi est: pati non posse diuitias.¬
Item sanctus bernardus sedens in capitulo
pontiniacensi protribunali. cum questio ei
proponeretur a fr̃ib. de singłaritate cuiꝰdam
monachi: ait ei. Cred̾es ne u̾bo domini. uł
u̾bo angłico non contrario u̾bis domimi:
Et ille. Crederem quidem. T̃unc abd̃as. Et
ego dico tibi in u̾bo domini licet peccator.

Expanded text:
tis. Quisquis rebus praetereuntibus restrictius utitur, quam sese habent mores eorum, cum quibus vivit, aut intemperans, aut superstitiosus est. Quisquis vero sic eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum, inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum sed libido in culpa est. Quod igitDissimiles esse nos vulgo, sciat qui propius inspexerit; qui domum nostram intraverit, nos potius miretur quam supellectilem ram. Magnus ille est, qui fictilibus sic utitur quemadmodum argento. Nec ille minor est, qui sic argento utitur quemadmodum fictilibus. Infirmi animi est pati non posse diItem S. Bernardus sedens in capitulo Pontiniacensi pro tribunali, cum quaestio ei proponeretur a fratribus de singularitate cujusdam monachi, ait ei: « Crederesne verbo Domini, vel verbo angelico non contrario verbis Domini? » Et ille: « Crederem quidem. » Tunc abbas: « Et ego dico tibi in verbo Domini, licet peccator,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m danteni osciun tamen huis comutationiᷤᷤ
⁊int̾ resignantem bñficium: quod ep̃e ꝓpͥo nepo¬
ti confert. G ⁊ inter resignantes eniam citra ꝯsci¬
entiam dantis ep̃i In quo casu. scł inscio ep̃o
ñ symoniace dabit nepoti suo. ille tñ symõĩace

Expanded text:
pum dantem, conscium tamen hujus commutationis, et inter resignantem beneficium, quod episcopus proprio nepoti confert. Ergo et inter resignantes, etiam citra conscientiam dantis episcopi, in quo casu scilicet episcopnon Simoniace dabit nepoti suo, ille tamen Simoniace
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis hoc cognoui̾nt. sccłm legem eum pu¬
nient: ⁊ adiulicabunt illam ei uxorem. ita
ut ñ possit eam dimittere om̃i tempore uite
sue. Asimili gͦ si iste legitiie sortitus ẽ eccłiam
⁊ querit occasiones ut eam dinuitat. quia alia
pinguior ẽ ⁊ uberior. sccłm penamstatutam
in canonib puniri debet: ⁊ in ea manere om̃i
tempore uite sue. Nota tñ quia cominutatio
⁊ ꝑsonarum ⁊ beneficiorum auctoritate eccle
ft̃a. ⁊ obutilitatem eius admittitur. Qut ue¬
rofit ꝓpt̾ temporale commiodum. ubi atten¬
ditur. scł magis ꝓpͥa utilitas qͣm eccł̃ie. neũ
titex alexander huuismoli comniutationẽ
fieri ex dispensatic̃e concessi̾t ⁊ uestio in scrip¬
to. nescio sine scripto. Iteni dũs. Gratis acce¬
pistil gratis date. Et idem alibi. Siinuitatus
fueris ad cenam recumbe in nouissimo loco:
expectans doneclicaturtͥ Amice: ascende su

Expanded text:
civitatis hoc cognoverint, » secundum legem eum punient, et adjudicabunt illam ei in uxorem, « ita ut non possit eam dimittere omni tempore vitae suae. » A simili ergo: Si iste legitime sortitus est ecclesiam, et quaerit occasionem ut eam dimittat, quia alia pinguior est et uberior, secundum poenam constitutam in canonibus puniri deberet, et in ea manere omni tempore vitae suae. 108 Nota tamen quod commutatio et personarum et beneficiorum, auctoritate Ecclesiae facta, et ob utilitatem ejus, admittitur: quae vero fit propter temporale commodum, ubi attenditur scilicet magis propria utilitas quam Ecclesiae, naevum tifex Alexander II hujusmodi commutationem fieri ex dispensatione concesserit, nescio sive in scripto, sive sine scripto. Item Dominus: « Gratis accepistis, gratis date . » Et item idem alibi: « Si invitatus fueris ad coenam, recumbas in novissimo loco, exspectans quousque dicatur tibi: Amice, ascende su
Abbreviated transcription (Latin):
Non p̃cedit armentum degener taurꝰ
simus: Adeo aũt humana nat᷑a desipuit: qd
u̾tens tergum suum ad solem iusticie dedi¬
eligendo ducem uł rectorem earum. qd fit ĩ
brutis auimalib ꝑ salute temporali. nat᷑a
duce. Item salomon. Sicut qui mittit lapi¬
dem in aceruum merturii: sic qui dat hono¬
rem insipienti. Item delet ẽẽ eccł̃ia sicut castroꝵ
les in mecdio. alioquin nec t̾ribilis erit uł or¬
clinata: s porte inferi p̃ualebunt adu̾sus eam
Item iheronimꝰ introducens uͥsum oratii. in
derisione ꝓmotorum indignorum. ait in poe¬
tria. Ludere qui nescit. campestrib abstinet
dare. Qd̃ medicorum ÷ ꝓmittunt medici tͣe¬
tant fabrilia fabri. Scribimus indocti. docti¬
q poemata passim. S ⁊ mͦ currimus docti¬
⁊ indocti ad regimen animarum dicentes.
Occupet extrema scabies. mͥ turpe relinqui
Et qd ñ clidici sane nescire fateri. Item ioseph¬

Expanded text:
Non praecedit armentum degener taurussimus. Adeo autem humana natura desipuit, quod vertens tergum suum ad solem justitiae, « declieligendo ducem et rectorem earum, quod fit in brutis pro salute corporali natura duce. Item Salomon: « Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii, sic qui dat honorem insipienti . » Item: Debet Ecclesia esse « sicut castrorum les in medio. Alioquin nec terribilis erit, nec ordinata, sed portae inferi praevalebunt adversus eamem: Hieronymus introducens versus Horatii in derisionem promotorum indignorum ait: Ludere qui nescit campestribus abstinet dare. Quod medicorum est, Promittunt medici, tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti, doctique poemata passim. Sic et modo currimus docti, indoctique ad regimen animarum, dicentes: Occupet extremum scabies; mihi turpe relinqui est, Et, quod non didici, sane nescire fateri. Item Hie
Abbreviated transcription (Latin):
re egypti .i p̃fertur regimini egypti temꝑa¬
li. quantomagis ñ nͥ ꝓbata sapientia ⁊ uita.¬
fessionem dilectionis dñi. petro commis
tuos. Diligis etiam me plusqm tua. diligis
etiam me plusqm te. Pasce oues meas: pasce ag¬
econtrario similes immo peiores phylisteis ponũt
archam domini iuxta dagon: eccłiam commit¬
tentes sureo ycolo. et muto ⁊ debili commutenda
eẽt archa hiis qui eam portare cẽnt ydoriei: teg̾e¬

Expanded text:
tur regimini Aegypti temporali, quanto magis non nisi probatae sapientiae et vitafessionem dilectionis Domini, Petro commisstuos, diligis etiam me plus quam tua: diligis etiam me plus quam te: « Pasce oves meas, pasce aget e contrario similes, imo pejores Philisthaeis, ponunt arcam Domini juxta Dagon, Ecclesiam committentes idolo surdo, et muto, et debili, cum committenda esset arca his, qui eam portare e
Abbreviated transcription (Latin):
amministrationẽ. Item tim̃dum est hodie ne
accidat quod in eo tempore accidit. Sic enim
procurauerunt phylistel. ne eẽt faber ferrarius in
istł. qui fabricare sciret lanceam uel gladium:
usep ad culeum bouis. Qui etiam nunc de est: qr
non est qui excitet uel sascitet proximum.
mutire coram pͥncipib. ne sarcinas inutiles a¬
nri hoc est xp̃i sedent iuuenes ⁊ fatui. ut si que
dicunt facere nolitis. neq que faciunt face ue
spes tam̃ oe ip̃õ est: quia quis scit si conu̾tatur et
penitent. fiates cras bonus qui eri erat malus s¬
S de fatuo et inscio promoto nulla spes est. Ra¬
to enim de insipiente et inscio facit dominus sa¬
pientem sicut de peccatore penitentem:¬

Expanded text:
inutiles. Item: Timendum est hodie ne accidat, quod tempore judicum accidit. Si enim tunc procuraverunt Philisthaei ne esset faber ferrarius in Israel, qui fabricare sciret lanceam vel gladium usque ad aculeum bovis , qui etiam nunc deest, quia non est qui excitet vel stimulet proximum, mutire coram principibus, ne sarcinas inutiles asi sedent juvenes et fatui, ut quae dicunt faciatis, nec quae faciunt velitis spes tamen de ipso habetur, quia, « quis scit si convertatur ? » et poeniteat, fiatque bonus hodie, qui heri malus, sed de fatuo et inscio promoto, nulla spes est. Raro enim Dominus de insipiente et inscio suscitat et facit sapientem, sicut de peccatore poenitentem
Abbreviated transcription (Latin):
aruulus si nascitur et non alituR:
deficit et moutur. Sic spes et fides
nec non et cet̾e uirtutes: nisi ex caritate nu¬
triantur et consuminentire. deficiunt.
Unde apostolus cõmendationem et signa
donis. quia si linguis hominũ loquaR
et angłorum. caritatem autem non habeam:
factus sum uelut es sonãs aut cymbalum

Expanded text:
arvulus si nascitur, et non alitur, deficit et moritur. Sic fides et spes, nec non et caeterae virtutes, nisi charitate nutriantur et consummentur, deficiunt. Unde Apostolus commendationem et signa num omnibus, in via, donis. Quia « si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum
Abbreviated transcription (Latin):
Item idem. finis autem p̾cepti est caritas.
de corde puro. et conscientia bona: et fide non
ficta. Unde augustinus. Cui non uaeat
diuinorum sermonum in uoluchra euol¬
uere. aut eorum secreta omĩa penetrare. te¬
neat caritatem. in qua tota lex pendet et
prophe. Habe caritatem. et fac quicqud
habentur et cet̾a. que si adsit. habentur
omĩa. Hane qui tenet in morib. scĩam ht
et eorum q̃ patent. et etiam eorum que ñ
ꝑatent in scripturis. ħ est latum manda¬
tum nimis: que extenditur. usq ad ini¬

Expanded text:
it: « Finis autem praecepti est charitas de corde puroet conscientia bona, et fide non ficta. » Unde Augustinus : Cui non vacat divinorum sermonum involucra revolvere, aut eorum secreta omnia penetrare; teneat charitatem, in qua cuncta lex pendet et prophetae. Habe charitatem, et fac quidquid habentur caetera; quae si adsit, habentur omnia. Hanc qui tenet in moribus, scientiam habet, et eorum quae patent, et eorum quae non patent in Scripturis. Haec est « latum mandatum nimis , » quae extenditur usque ad ini
Abbreviated transcription (Latin):
nerasti cor meum non tantum tetigisti:
s user ad intima cordis mei penetrasti. In u no
oculorum tuorum. scł in una et p̃cipua uͥtu¬
tum tuarum hoc est in caritate. Aliis enim
uͥtutib me tangis. hac sola cor meum uul¬
donis naturalib. quomodo caritatem non
habuit mĩtoriam: In nocens adhuc et¬
simplicem dilectionem naturalem habuit:
s non saporem et flamiam caritatis. quem
non nouit quis nisi ꝑ exꝑientiam. Si gͥ
adam tantus caritatem non hũit quam¬
diximus. nec tu p̃sumas dicere quod eam
habeas: nisi a fructu oꝑum illam habere
cognoscaris. Item deus caritas est: quia qui
manet in caritate in deo manet et deus in eo.
ꝑ głam: et deus in eo qui ait. Siquis dilig̃
me.sermonem meum seruabit. Et pater

Expanded text:
 vulnerasti cor meum, » non tantum tetigisti, sed usque ad penitima cordis mei penetrasti. « In uno oculorum tuorum, » scilicet in una et praecipua virtutum, hoc est in charitate. Aliis enim virtutibus me tangis, hac sola cor meum vuldonis naturalibus, quomodo charitatem non habuit meritoriam? Innocens adhuc simplex dilectionem naturalem habuit, sed non saporem, et flammam charitatis, quam non novit quis nisi per experientiam. Si igitur Adam tantus charitatem non habuit, nec praesumas dicere, quod eam habeas, nisi a fructu operum illam habere cognoscaris. Item: « Deus charitas est, et qui manet in charitate in Deo manet, et Deus in eo . per gloriam. « Et Deus in eo, » qui ait: « Si quis diligit me, sermones meos servabit, et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
diam. int̾ u̾ba laudantium siue uituperan¬
tium. ad mentem semꝑ currendum est. et
sim ea non inuenitur bonum quod de nob̃
dicitur. magna tristicia generari debet. Et
rursum si in ea non inuenitur malum qd̃
de nobis hommnes loquuntur. in magna
debemus leticia prosilire: quid enim prodest
si om̃s laudent. ⁊ conscientia accuset: aut
que pot̃ ẽẽ tristicia si om̃s accusent. ⁊ so la
conscientia nos liberos demonstrat᷑. H̃ms
paulum dicentem. Sła nr̃a hec est. testimo¬
nium. conscientie nr̃e. Iob quoq dicit.
Ecce in celo testis meus. Si gͦ nob̾ est
testis in celo. testis in corde. dimitte stultos
foris loqui quod uolunt. quid aliuo detra¬
hentes faciunt. nisi in puluerem sufflant.
atq in oculos suos t̾ram excitant: Qui¬

Expanded text:
a enim laudantium sive vituperantium ad mentem semper recurrendum est, et si in ea non invenitur bonum quod de nobis dicitur, magna tristitia generari debet. Et rursum si in ea non invenitur malum quod de nobis homines loquuntur, in magnam debemus laetitiam prosilire. Quid enim si homines laudent, et conscientia accuset? Aut quae debet esse tristitia, si omnes accusent et sola conscientia nos liberos demonstret? Habemus Paulum dicentem: Gloria nostra haec est testimonium conscientiae nostrae. Job quoque dicit: Ecce in coelo testis meus. Si ergo nobis est testis in coelo, testis in corde, dimitte stultos foris loqui quod volunt. Quid aliud detrahentes faciunt, nisi in pulverem sufflant, atque in oculos suos terram excitant; u
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotens deus malos in obstrectatione
⁊ obuirgatione prorumpere. ut si qua cul¬
pa ab ore laudantium in corde nascitur.
ab ore uituꝑantium suffocetur. Senecha.
oni si sine malis fuerint. ꝑfectiẽẽ non
possunt. quia minime purgantur. Ip̃a aũ
malorum societas. purgatio bonorum est.¬
Non licet tͥ alterius uituꝑationem paci¬
enter audite. qui nec ab aliis optas reci¬

Expanded text:
omnipotens Deus malos in obtrectationem et objurgationem prorumpere, ut si qua culpa ab ore laudantium in corde nascitur, ab ore vituperantium suffocetur. Hinc enim si sine malis fuerint, perfecte esse boni non possunt, quia minime purgantur. Ipsa autem malorum societas purgatio bonorum est.non licet enim tibi alterius uituperationem patienter audire. quia nec ah aliis optas reci
Abbreviated transcription (Latin):
deoni: qui accepit a ppło in aures ⁊ quecumq aure¬
a de preda maclianitarum: ut inde fate̾t ephoch ⁊
urẽe̾t rex in isrł: eo quod contra p̃ceptum eiꝰ rescruas¬
sset agas̃ regem pinguissimum. ⁊ quetunq poti¬
ora de p̃da a malechitarum ut immolaret ea clño
Item ysaias iͦ. Quo mͥ multitudinem uictimarũ
ur̃arum dicit dñs: Plenus sunt. holocausta ur̃a no¬
lui. Iħonimus hunc locum duobꝰ moclis exponens
ait. Dotest hoc ⁊ de illis accipi. qui rapinam uł aua¬
ritiam in altaribꝰ offu̾it. uł pauꝑibꝰ distribuũt
Tua enim ũ ẽ illicite acquisita  ħ restituenda. s
nec licite acquisita tua ẽ cum tibi alias ñ sit saliuũ
quod ꝓ oblatis restituas. Ienumntimñ inbonis alitͦũ¬
computatur. quod delucto ere alieno residuum ẽer
cipiendum ab aliquo. nͥ caula p̾dicationis qua con¬
uertatur. uł ut in extrrma uel alia necessitate. Nec

Expanded text:
deoni, qui accepit a populo inaures, et quaecunque auredeoni, qui accepit a populo inaures, et quaecunque aurea de praeda Madianitarum, ut inde faceret Ephod etne esset rex in Israel , » eo quod contra praeceptum ejus reservasset Agag regem pinguissimum, et quaeque potiora de praeda Amalecitarum, ut immolaret ea Domino. Item Isaias : « Quo mihi multitudinem victimarum vestrarum, dicit Dominus? Plenus sum. Holocausta vestra nolui. » Hieronymus hunc locum duobus modis exponens, ait: Potest et hoc de illis accipi, qui rapinam vel avaritiam in altaribus offerunt, vel pauperibus tribuunt Tua enim non est illicite acquisita, quia restituenda. Sed nec licite acquisita tua est, cum tibi alias non sit salvum, quod pro ablatis restituas. Id enim tantum in bonis alicucomputatur, quod deducto aere alieno, residuum est st accipiendum ab aliquo, nisi causa praedicationis, qua convertatur, vel nisi in extrema necessitate; sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
petuniam ee̾t oblaturꝰ excluderetur. sicut ⁊ in¬
quid acceptum fũit. scandalum orietur in eccła¬
Item exemplo magistri petri abuelarcli. qui a
comnite theobaldo aliqua sociis clistribuenda. nͥ
ex iniquo lutro oblatio ẽ maculata: ⁊ ñ sunt bñpla¬
cite d̾o subsaimationes ustorum ⁊ idẽ oblationes
quia qui offert sacrificium ex sub̾a pauꝑum. qͣi qͥ¬
mactat filium in conspectu patris. Glosa. Quam
detabile ẽ sacͥficium ⁊ quod orbati patris dolori cõpa¬
ratur. Ih̾onimꝰ. Item. Qui a raptoribꝰ symoniacis
feneratoribꝰ munera accipiunt. similes sunt illis
qui minores pisces deuoratos amagnis comeclũt
⁊ deuorant. Sicut enun deuorati nulli usui sunt ap¬
ti. ita nec oblatio talium ulli usni. ulli ue religioni
Diligenter discutiendum ⁊ cauentlum uequis ali¬
quid tułit de aliquo a nathemate. ne ꝓpt̾illud młti
ꝑdantur. Item tales sub p̃textu religionis uł pauꝑ¬
tatis a talibꝰ munera accipientes similessunt geͥ¬

Expanded text:
nam esset oblaturus, excluderetur, sicut et inquid acceptum fuerit, scandalum oriretur. Item: Exemplo magistri Petri Abailardi, qui a comite Theobaldo aliqua sociis distribuenda, nisi ex iniquo lucro oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae Deo subsannationes injustorum, » id est oblationes es iniquorum. 121 Quia qui offert sacrificium ex substantimat filium in conspectu patris sui. » Glossa: Quam detestabile est sacrificium, quod orbati dolori patris comparatur! Item Hieronymus : Qui a raptoribus simoniacis, foeneratoribus, munera accipiunt, similes sunt iis qui minores pisces devoratos a magnis devorant et comedunt. Sicut enim sic devorati nulli usui sunt apti, ita nec oblatio talium ulli usui, ullive religioni Diligenter discutiendum est et cavendum, ne quis aliquid tulerit de aliquo anathemate, ne propter illud multi perdantur. Item: Tales sub praetextu religionis vel paupertatis a talibus munera accipientes, similes sunt Ge
Abbreviated transcription (Latin):
batis sccłi. Qui cum fĩs sustentationem una lie ñ
haberent. cum conuerso uno ꝑrexit ad uillam: in
caseos. quidam catlum uiui dabant. Que ałh
ab eo accipiens. ⁊ suꝑ asinum cui insidebat impo¬
uens: cum e̾e̾nt in reditu uiter psallendum⁊
rantlum t liligenter in quisiuit a conu̾so a qͥbꝰ
elemosinam accepiss. Qui multum enumans
ut hoc facias: fratres eium domi moriunt᷑ eni ab¬
pauꝑtate audieus uocem hedi balantis quemun
or domum atrułat. ut in de ei pulmentarium fa¬
ceret. dixit. uile ne furtuus sit. ħ retide eũ thiu̾s¬
suis. filii enun sc̃orum sumꝰ: ñ lie⁊ nobis aliquid
de furto edere uł tangere. Nunc aũ moderni reli¬
giosi passim a quoius muna oblata recipuit¬
auctoritate apłica: nichil int̾rogantes ꝓpt̾ qscq¬
entiam. Ut aũ meliꝰ suͣgilletur hec sp̃es auanq
inspicienda ẽ radix eius. que in acquisitione reip¬
mo uiciose acquisite uel detente consistit. Euilm̾
sta redargueus ait publi canis uenientibꝰ ad um

Expanded text:
ertiensi. Qui cum fratres sustentationem una die non haberent, cum uno converso perrexit ad villam vicinam, in uidam cadum vini dabant. Quae abbas ab eo accipiens, et super asinum, cui insidebat, imponens, cum essent in reditu, inter psallendum et orandum diligenter quaesivit a converso a quibus eleemosynam accepisset, qui multos enumerans, ut hanc rem facias. Fratres enim domi moriuntur fame. Cui abpaupertate audiens vocem hoedi balantis, quem uxor ejus domum attulerat, ut inde ei pulmentarium faceret, dixit: « Vide ne furtivus sit, sed redde eum dominis, filii enim sanctorum sumus, nec licet nobis aliquid de furto edere, vel contingere . » Nunc autem moderni religiosi passim a quovis munera oblata recipirogantes propter conscientiam . » Ut autem melius suggilletur haec species avaritiae, inspicienda est radix ejus, quae in acquisitione rei primo vitiose acquisitae vel detentae consistit. Cujusmodi istam redarguens, ait publicanis venientibus ad eum,
Abbreviated transcription (Latin):
ditir Oniuibꝰ enini hoc p̾cipitur. Hec qͦ erit tͥ for¬
ma ⁊ ratio disceruendi. a quibꝰ liceat tͥ acciꝑe uł
non. slichil ab aliquo accipias qͣm supͣ prescͥptũ
eum accepisse cognou̾is s nec ab aliquo. nec ama
ni centesima translatum. clum uitiosum fu̾it
irestituendun. quod u̾bo thobye ꝓbari uidet᷑ uͭ
ait. uide ne furtiuus sit ⁊ cet̾a. Nlon ait. uide ne¬

Expanded text:
nim hoc praecipitur. Haec ergo erit tibi forma et regula discernendi a quibus liceat accipere, vel non. Nihil ab aliquo accipias quod supra praescriptum eum accepisse cognoveris. Sed nec ab aliquo etiam a manu centesima translatum, dum vitiosum fuerit et restituendum; quod verbo Tobiae probari videtur, ubi ait: « Vide ne furtivus sit
Abbreviated transcription (Latin):
nale acquisiuit. Cumi gͦ res uitiosa ñ sit quia dño
uoluntario ⁊ sciente acquiritur purgato malo mͦ
mo ab meretrice. uł aduocato. medico ⁊ milite con¬
ditione lucli. uł militie. sccł̃m artem. ⁊ sine fraude
sequente: expenchi possunt in pias causas. S si qͥs
num ꝓpinet: licet mͥ de sic accepto numere acciꝑe.
uidetur scłm regulam illam: in pari turpitudi¬
ne. pocior ẽ pars possidentis. purgato iucio. S ⁊ sic
uidetur posse accipi a symoniaco. Non ẽ ita. S nͨͦ
similit̾ in homicidio uł ꝓpinatione ueneni. Ne

Expanded text:
male acquisivit. Cum 119 ergo res vitiosa non sit, quia Domino voluntario et sciente acquiritur, purgato malo modo mo, meretrice, advocato, medico et milite, conditione ludi vel militiae secundum artem; et sine fraude sequente, expendi possunt in pias causas. Sed si accnum propinet, licet mihi de sic accepto munere accipere? Videtur per illam regulam: In pari turpitudine potior est pars possidentis, maxime purgato vitio. Sed et sic videtur posse accipi a simoniaco. Non est ita; sed nec similiter in homicidio, vel propinatione veneni, e
Abbreviated transcription (Latin):
ferre nequimus. Que enim tenemur restituere: qͦ¬
mͦ aliis conferemus: Non climitcitur peccm. nͥ resti¬
tuatur ablatum. Non agitur penitentia dum ista
detinentur: s fingitur. Talia sunt ꝑ symoniam fͤ¬
tum. usuram. rapinam acquisita. de quibꝰͦin pͥma

Expanded text:
ferre nequimus. Quae enim tenemur restituere, quomodo aliis conferemus? Non dimittitur peccatum, nisi restituatur ablatum; nec agitur poenitentia dum ista detinentur, sed fingitur . Talia sunt per simoniam, furtum, usuram, rapinam acquisita. De quibus prima
Abbreviated transcription (Latin):
ara filia raguel. iiͦi. capitulo thobie ait
ambulant participem me prebui. Et iheremias
Sedebit solitarius et tacebit. ⁊ c̃. Et ph̃s.
fuge turbam. Nondum enim illicito te com¬
mitis. Ego quidem confiteor um becillitatem
meam. nunquam mores quos exculi refero.
Aliquid ex ed quod proposui turbatur. Aecede
conu̾sare qui te meliorem facturi sunt
illos admitte. quos tu potes facere meliores.
Iheroniis. Rarus in populo publico: honest
in domo. Quotiens enim int̾ homines fui:
minus homo redii. Est aũt triplex solicudo.
Loci. que fortium est. peccatoris que cuiuis lidet
ẽẽ debet. et boni oꝑis que cauenda est in oĩb
presertim cum parit scandalum

Expanded text:
ara filia Raguelis, cap. III Tobiae: « ambulant participem me praebui. » Et Jeremias : « Sedebam solitarius et tacebam. » Et philosophus : Fuge turbam. Nondum enim illi tuto committeris. Ego certe confitebor inbecillitatem meam: numquam mores, quos extuli, refero. Aliquid ex eo, quod conposui, turbatur; aliquid versare, qui te meliorem facere possint. Illos admitte, quos tu potes facere meliores.ieronymus: Rarus in publico, honestus in domo. Quoties enim inter homines fui, minus homo redii. Est autem triplex solitudo: Loci, quae fortium est; pectoris, quae cujuslibet esse debet; et solitudo operis, quae cavenda est in omnibus, praesertim cum parit scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
Nudus eram. ⁊ cooꝑuistis me. non
tantum hospicio s ⁊ uestimento. ne in illam
prohibitionem meam incidetis. Cum uideris
nudum oꝑi eum. ⁊ carnem tuam ne despexĩs.
non cooꝑiendo. Hane głam h̃ns iob ait

Expanded text:
Nudus eram, et cooperuistis me , » non tantum hospitio, sed et vestimento, ne illam prohibitionem meam incurreretis: « Cum videris nudum operi eum, et carnem tuam ne despexeris , » non operiendo. Hanc gratiam habens Job, a
Abbreviated transcription (Latin):
irtus est medium uitiorum utrimq
demq fines. Quos ultra utraq nequit consist̾e
Noli nimium ẽẽ iustus. quia est iustus qui
perit iniusticia sua. Medium tenuere beati: iõ
noli declinare ad dexteram uel ad simstram. Tu¬
tius enim est in remissionem peccare: qͣm in rigo¬
modus et modestia. Cu lpa enumn est totam ꝑseqͥ
culpam. et głosum est pͥncipi citra meritum
punire:¬

Expanded text:
irtus est medium vitiorum utrimquedenique fines. Quos ultra citraque, nequit consistere Noli nimium esse justus, quia est justus, qui perit in justitia sua . » Medium tenuere beati. Ideo: « Noli declinare ad dexteram, nec ad sinistram . » Tutius est enim in remissione peccare, quam in rigomodus et modestia. Culpa enim est totam persequi culpam, et gloriosum est principi citra meritum punire
Abbreviated transcription (Latin):
Sanctus bernardus de abbate igmaceñ. ait.
In ore eus nunqͣm apparint risus. qui assisten¬
tium grã qñq faciem suam serenauit. S si bene
recolitis: risum integrum non admisit. Et
dominus ter legitur fleuisse. nunqͣm uͦ risisse
qui ait. Ue uobis qui ridetis: quia lugebitis.¬
Risus moderatus. si continuus fuit: suspectus
etiam habetur. Potius enim huiꝰ modi risus
proditionis est. quam exultationis. De sic ridẽte
dicitur. Maledictus homo absconditus in ciui¬
tate: paratue semꝑ blando fraudem contexere
estis corde. ut a domino. et proximo abscondatis
qui subridens int̾rogabit te de absconditis: cuiꝰ
animus immitis non parcet de malitia:¬

Expanded text:
avit risus. De abbate Igniacensi, ait : In ore ejus risus nunquam apparuit, qui assistentium gratia quandoque faciem serenavit; sed, si bene recolitis, risum integrum non admisit. Et Dominus ter flevisse legitur, sed nunquam risisse, qui ait: « Vae vobis, qui hic ridetis, quoniam lugebitis moderatus, si continuus fuerit, suspectus tibi habeatur. Potius enim hujusmodi risus proditionis est quam exsultationis. De sic ridente dicitur: « Maledictus homo absconditus in civitate , » paratus semper blando fraudem contexere estis corde, ut a Domino et proximo abscondatis rbis illius, qui subridens interrogabit te de absconditis tuis, cujus animus immitis non parcet de malitia
Abbreviated transcription (Latin):
Precordia fatui quasi rota carri: et quasi rota
u̾satilis cogitatus illius. Conueniet nulli
qui secum dissidet ip̃e. Primum argum̃tum
mentis bene constitute uel composite: ẽ posse
morari et secum consistere. Constantes estote¬

Expanded text:
Praecordia fatui, quasi rota carri, et quasi axis versatilis cogitatus illius. » Conveniet nulli, qui secum dissidet ipse. Primum argumentum mentis bene compositae est posse morari et secum consistere. Et Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ponit finem sapiens ⁊ reb hostis honestis:
finem sciliez castigationis. Hec est enim
frenuim. ⁊ fascia matͦnalis. qua astringũt᷑
et repͥmuntur lacte ubera lacte nimis ha¬
bundantia. Hec in p̃fato curru t̾cium sibi
cultus. et odores ꝑegrin penitus dediscendi.¬
S hoc officium tum iusticie sciliet cohib̃e
tiam similit̾ et licitis. ne in his modum
excedamus: ⁊ utilit̾ aliquid agendo resisti¬
mus. Hec a quibdam dicitur sobrietas. ab a¬
postolo modestia. Unde. modestia urã nota
sit omĩb hominib. Aquodam sapiente
modus. sicut fortitudo ⁊ pħo magnani¬
mitas

Expanded text:
ponit finem sapiens et rebus honestis, ponit finem sapiens et rebus honestis, finem scilicet castigationis. Haec est enim frenum et fascia matronalis, qua constringuntur et reprimuntur ubera lacte nimis abundantia. Haec in praefato curru tertium sibi cultus, et odores peregrini penitus dediscendised hoc officium est justitiae, scilicet cohibere tiam similiter licitis, ne in his modum excedamus, inutiliter aliquid agendo resistimus. Haec a quibusdam dicitur sobrietas, ab Apostolo dicitur modestia: « Modestia vestra nota sit omnibus hominibus . » A quodam sapiente modus, sicut fortitudo a philosopho magnanimitas
Abbreviated transcription (Latin):
is inuicem coniunctis. temꝑantia
necessario supponitur. uͥtutem serua¬
est. quam uoluptatis admixtio inconcessis.
Negligent̾ cauetur hostis: cuiꝰ ingressus
pacificus. expectatur. Sic plerumq bonum
corrumpit propositum: cum mens minus
illecebras adu̾satur. et refugit. cum prosperi¬
tate resoluitur cum in pensam reuentiam
diligit. cum in solitis in solescit. Hoc luxu
et lapsu recessit a deo dilectus dei de quo dR.
Incrassatus est dilectus ⁊ recalcitiuit
inerassatus impinguatus dilatatus.¬
Ne qua gͥ ob lectamenta fructum sibi
religionis extorqueant : temꝑantie fines.
tum in illecebris tum in prosꝑitate. puta
fama. facundia. gen̾e. dignitate. oꝑib. et
huiꝰmodi. tum in uͥtute ⁊ bonis eꝑib exced̾e
ad sũmum non ascendunt. s sepe sunt in
uitio. Sine hac enim usus cuiꝰlibet uͥtutiᷤ
impetus est. non ratio: male cuncta mini-¬
strat impetus. Temꝑantia metitur uires.
⁊ a medio non recedit. Unde ⁊ nunc remissa

Expanded text:
is invicem conjunctis temperantia necessario supponitur, virtutem servaest, quam voluptatis admistio in concessis. Negligenter cavetur hostis, cujus ingressus pacificus exspectatur. Sic plerumque bonum corruit propositum, cum mens minus illecebris adversatur, et refugit, cum prosperitate resolvitur, cum impensam reverentiam diligit, cum insolitis insolescit. Hoc luxu et lapsu intemperantiae recessit a Deo dilectus Dei, de quo dicitur: « Incrassatus est dilectus et recessit, et recalcitravit impinguatus, dilatatusNe qua igitur oblectamenta fructum tibi religionis extorqueant, temperantiae fines, tum in illecebris, tum in prosperitate puta fama, facundia genere, dignitate, opibus, et hujusmodi, tum in virtute et bonis operibus excedere ad summum non ascendunt, sed saepe sunt in vitio. Sine hac enim usus cujuslibet virtutis impetus est, non ratio: . . . . Male cuncta ministrat Impetus. Temperantia metitur vires, et a medio non recedit. Unde et nunc remissa
Abbreviated transcription (Latin):
canonice electionis: patet ex uerbis ⁊ figuris
ip̃ius u̾itatis. uide eium qͣm pure ⁊ sincere el ect sit
iosue: qͣm pure ⁊ sinc̾e alii iudices. Sauleciam reꝑ¬
tormi olei in regem unctum. uide Gedeon. castrunͣr¬
gos bouino more bibentes. ⁊ uoluptuosos abicere:
paueos uͦ ⁊ sobrios qui in uirtute operũ ext̾iorum¬
amalechitas. ⁊ lingentes terram elig̾e. uide in nu¬
meros uiros a iuginti annis ⁊ supͣ in uirtute contͣ
madianitas pugnaturos fuisse electos. Qͣntoma¬
gis p̾lati uiriles etate. animo. ⁊ moꝵ gͣuitate. qͥ ĩ
uirtute ꝑcedent ad bellum contͣ hostes inuisibi¬
Qui etclia csent eligendi

Expanded text:
canonicae electionis, patet ex verbis et figuris Veritatis ipsius. Vide quam pure et sincere electus sit Josue, quam pure et sincere alii judices : Saul, etiam repet cornu olei in regem inunctum. Vide Gedeon gastrimargos bovino more bibentes, et voluptuosos abjicere; paucos vero et sobrios qui in virtute procederAmalecitas, et lingentes terram eligere . Vide in Numeris viros a viginti annis et supra in virtute contra Madianitas pugnaturos fuisse electos : quanto magis praelati viriles aetate, animo et morum gravitate, qui in virtute procederent ad bellum contra hostes invisibiles, in Ecclesia essent eligendi
Abbreviated transcription (Latin):
et cetera. Sedebit uetustus dierum
paleas etiam et zizania comburet igni ĩ¬
gentes. Quia quis mensus est. aut
et ira amouendis: orans proph̃a ait. Dñe
ne in furore tuo. et̾ni supplicii arguas me
puniendo: neq in ira tua. ignis purgatorii
corripias me. Quod minus est etiam puni-¬
endo: s hic ure. hic seca. Item sophonias. uox
iam dampnantis eos. et ululatus a scd̃a.
hoc est a porta auditus. audientib illis h̃ac
uocem t̾ribilem. ite maledicti. et pꝰ contͥtio
derisorib .i. contempnentib diuina man¬
data. ĩudicia dampnationis. et mallei ꝑ¬
cuentes stultorum corporiꝰb: quia ut
ferrum candens ita in incude malleis uer¬
berabuntur. et ꝑcutientur. Nunquio ergo
deficient inpena s Absit. Quia si cut oues
in inferno positi sunt: quia lana tonsa. a¬
lia succrescet. Mors etiam depascet eos. Cresc̃
enim ad penas: sicut summitas uirge. uł
herbe ab̃ ore depasta. nichilominus crescit.

Expanded text:
etur. » « Sedebit vetustus dierum paleas autem, et zizania comburet igni ingentes; » quia quis mensus est, « vel et ira amovendis orans Propheta, ait: « Domine, ne in furore tuo, » aeterni supplicii, « arguas me, » puniendo; « neque in ira tua, » ignis purgatorii, « corripias me , » quod minus etiam est purgando. Sed hic ure, hic seca. Item Sophonias, cap.jam damnantis eos, « et ululatus » a secunda, hoc est, a porta auditus, audientibus illis hanc vocem terribilem: « Ite, maledicti . » Et post: « Contritio derisoribus, » id est contemnentibus divina mandata, « judicia » damnationis, et « mallei percutientes stultorum corporibus; » quia, ut ferrum candens, ita et in incude malleis verberabuntur et percutientur. Nunquid ergo deficient in poena? Absit! quia « sicut oves in inferno positi sunt, » quibus, lana attonsa, alia succrescit. « Mors depascet eos . » Crescent enim ad poenas, sicut summitas virgae, vel herbae ab ove depasta nihilominus crescit.
Abbreviated transcription (Latin):
mansura cum xp̃o. Quid gͦ retribues dño
pro omĩb que retribuit tͥ ͤ Qud tanto re¬
mun̾atore dignum facies: Aut quem laborem
durum putabis. cuius tanta sunt p̃mia: Uñ
siones huiꝰ temporis: ad futuram głam. ⁊ ẽ.¬
Tu gͦ cui aduentus xp̃i dierum noctiumq
meditatio est: eui pro conscientie puritate.
domini est optanda p̾sentia. que consumma¬
tione seculi quasi certum p̃mii tempꝰ expͨtas.
exultationem capies de illo die. non timorẽ.
iu enim. tu scõrum mixta choris et sanctis
uiam subuolabis. ⁊ dices. Inueni quem q̃¬
siuit anima mea. Nec illius iam temꝑis¬
seꝑationem timebrs. que semel immortalitati.
gła et incorruptionis splendore donata es cum

Expanded text:
regnatura cum Christo. Quid ergo retribues Domino regnatura cum Christo. Quid ergo retribues Domino pro omnibus quae retribuit tibi ? quid tanto remuneratore dignum facies? aut quem laborem durum putabis, cujus tanta sunt praemia? Unsiones hujus temporis ad futuram gloriam quaTu vero cui adventus Christi dierum noctiumque meditatio est, cui pro conscientiae puritate, Domini est optanda praesentia: quae consummationem saeculi quasi certum praemii tui tempus exspectas, exsultationem de coelo capies, non timorem. Tunc enim tu sanctorum mixta choris, et sanctis viam subvolabis, et dices: Inveni quem quaesivit anima measeparationem timebis, quae semel immortalitatis oria et incorruptionis splendore donata es, cum
Abbreviated transcription (Latin):
excelsis. bñdictus qui uenit in nomine dñi.¬
Tunc in conspectu throni et semorum tene¬
bunt citharas et cantabunt canticum no¬
uum et nemo poterit scire canticum illud
nisi numus diffutus. hii sunt qui cum
mulierib non sunt coinquinati. uirgines
quocumq ierit. Quotienscumq te uana am¬
cende. Esse incipe quod futura es: et audies a
sponso tuo. Pone me sicut umbraculum in
corde tuo sicut signaculum in brachio tuo. et
oꝑe parit̾ ac mente munita. clamabis.⁊ dices.
Aque multe non poterunt extinguere caritatẽ:
et flumina non cooꝑient eam. Item iheronimꝰ.
in fine epłe ad demetͥadem. Considera queso¬
magnitudinem p̃mii tui.si tam̃ consid̾ari
pot̾ qiuicquid imm̃sum est. Post abscessũ aĩe.
meliorem statum uirgo reꝑanda es. Mandatũ
corpus terre in celum eleuandum est. mortale
tium immortalitatis honore mnutandum
est. Post hec angłorum donanda es consortio
regnum adeptura celorum. et inꝑpetuum

Expanded text:
excelsis! Benedictus qui venit in nomine Domiexcelsis! Benedictus qui venit in nomine Domi in conspectu throni et seniorum tenebunt citharas et cantabunt canticum nouum et nemo poterit scire canticum illud, nisi numerus definitus: hi sunt, qui se cum mulieribus non coinquinauerunt uirgines quocunque vadit . Quotiescunque te vana gredere. Esse incipe quod futura es, et audies a sponso tuo: Pone me sicut umbraculum in corde tuo, sicut sigopere pariter, et mente munita, clamabis et dices: « Aquae multae non poterunt exstinguere charitatem, et flumina non cooperient eam . » Item Hieronymus in fine epistolae ad Demetriadem t. II magnitudinem praemii tui, si tamen considerari potest quidquid immensum est. Post abscessum animaemeliorem statum virgo reparanda es. Mandatum corpus terrae, in coelum elevandum est; mortale tuum immortalitatis honore mutandum est. Post haec, angelorum donanda es coregnum acceptura coelorum, et in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
nocte sustulisse discipulos. Ut hec tͥ fr̃ dicerem.
tuame compulit dilectio: et ut his intereẽ¬
heronimus in fine epłẽ ad eustochiũ descͥbens
gaudia et p̃mia beatitudinis et̾ne ait. Eg̃d̃e
oculos tuos pinge m̾cedem: quam non oculus
uidit nec auris audiuit. nec in cor hominis
ascendit. Qualis erit dies illa. cum tͥ maria
mat̾ dñi choris occurreret comitata urgineis.
cum pꝰ rubrum mare subm̃so cum suo exercitu
pharaone tympanum tenens p̃cinet responsu¬
rus. Cantemus domino. glõse enim magnifi¬
catus est. equum et ascensorem proiecit in
mare. Tunc tecla in tuos leta uolabit. ãplexꝰ.
transiit. ymber abiit et recessit. ⁊ c̃. Tunc
uere dominus suꝑ asinam ascendet ⁊ celestẽ
ingredietur iherłm. Tunc paruuli de quibus
in ysaia saluator affatur. ecce ego et parunli
mei quos mͥ deus dedit. palmas uictorie sub¬
leuantes. consono ore cantabunt. Osanna in

Expanded text:
nocte sustulisse discipulos. Ut haec tibi, frater, dicerem, nocte sustulisse discipulos. Ut haec tibi, frater, dicerem, tua me compulit dilectio, et ut teHieronymus in fine epistolae ad Eustochium describens gaudia et praemia beatitudinis aeternae, ait : Egoculos tuos pinge mercedem, quam « nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . » Qualis erit illa dies, cum tibi Maria mater Domini choris occurret comitata virgineis, cum post Rubrum mare, submerso cum suo exercitu Pharaone, tympanum tenens, praecinet responsuris: « Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est: equum et ascensorem 331 projecit in mare! » Tunc Thecla in tuos laeta volabit amplexus; transiit, imber abiit, et recessit » sibi. Tuncvere Dominus super asinam ascendet, et coelestem ingredietur Jerusalem , tunc parvuli de quibus in Isaia Salvator effatur: « Ecce ego, et pueri mei, quos mihi dedit Deus , » palmas victoriae sublevantes, consono ore cantabunt: « Hosanna in
Abbreviated transcription (Latin):
monachum. ueniet dies illa. in qua cor-¬
ruptibile hoc induet incorruptionem. et
mortale immortalitatem. Beatus seruus
quem cum uenĩt dominus inuenerit
uigilantem. Tunc ad uocem tube pauebit
t̾ra cum populis. tu gaudebi s cum iudicato
tuo. Iugubre mundus immugiet. trib ad¬
tribum ferient pectora. potentissimi quon¬
dam reges nudo latere palpitabunt. Exhibet᷑
cum prole sua uere tunc ignitus iupiter. et¬
ardebit. adducetur et cum suis stultus plato
discipulis. aristotili argumenta non prode¬
runt. Tunc rusticanꝰ et pauꝑ exultabis. ui¬
debis et dices. Ecce crucifixus deus meus.
ecce iudex qui obuolutus pannis. in p̃sepio
uagiit. Hic est ille oꝑarie et quescuarie fi¬
lius. Hic qui matris gestatus sinu hõies
deus fugit in egyptum: hic uestitus coccino.
sentib coronatus: hic magus demonium
hns. et samarites. Cerne manus iudee quaᷤ
fixeras. cerne latus romane quod federas.
uidete corpus an idem sit. quod dicebatis clam

Expanded text:
Veniet, veniet dies illa, in qua « corVeniet, veniet dies illa, in qua « corruptibile hoc induet incorruptionem, et mortale hoc immortalitatem ;--beatus servus, quem Dominus invenerit vigilantem . » Tunc ad vocem tubae pavebit terra cum populis, tu gaudebis. Judicaturo Domino, lugubre mundus immugiet, tribtribum ferient pectora; potentissimi quondam reges nudo latere palpitabunt; exhibebitur cum prole sua uere tunc ignitus Iuppiter; adducetur et cum suis stultus Plato discipulis; Aristoteli argumenta non proderunt. tunc tu rusticanus et pauper exultabis, ridebis et dices: \'ecce crucifixus deus meus, ecce iudex, qui obuolutus pannis in praesepio uagiit. hic est ille operarii et quaestuariae filius, hic, qui matris gestatus sinu hominem deus fugit in Aegyptum, hic uestitus coccino, hic sentibus coronatus, hic magus daemonium habens et Samarites. cerne manus, Iudaee, quas fixeras; cerne latus, Romane, quod foderas. uidete corpus, an idem sit, quod d
Abbreviated transcription (Latin):
in quo erant innumera alborum hõrnum
conuenticula. sedesq plurime. et letantiũ
hoc inquit regnum celorum ut autumaᷤ.
fectionis. ut in regnum celorum statim
mereantur introduei. Puteus aut̃ flam¬
reu̾teris. studeas magis in simplicitate et
rectitudine uiuere: ut int̾ hec que cirnis
agmina leta inet̾num uiuas. Delectatus
autem in suauitate et loci decore. consortio¬
ꝙ sc̃orum multum detestatus sum reu̾ti
ad corpus. nec tamen ductorem aliquid ro¬
gare audebam. S int̾ hec nescio quo ordine.
repente me int̾ hõies uiuere cerno. Narrabat
aut̃ uisiones suas. non curiosis indoctis.
cribrario. tenuiq dieta. intrans flum̃ coti¬
die. sepe etiam congelatum ob earnis casti¬
gationem. in quo p̃ces et or̃ones fudit dño.
Cui cum obiceretur quare se tot frigoribus
et miseriis affligẽt: respondebat. Ut caueã
maiora que uidi. Sicq exemplo sc̃e conu̾
sationis sue: multos uocauit ad penĩam:

Expanded text:
in quo erant innumera hominum albatorum in quo erant innumera hominum albatorum conventicula, sedesque plurimae, et laetantium hoc, inquit, regnum coelorum, ut autumas, erfectionis, ut in regnum coelorum statim mereantur introduci. Puteus autem flamreverteris, studeas magis in simplicitate et rectitudine vivere, ut inter haec, quae cernis agmina laeta in aeternum vivas. Delectatus autem suavitate et loci decore, consortioque sanctorum, multum detestatus sum reverti ad corpus, nec tamem ductorem aliquid rogare audebam. Sed inter haec, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno. Narrabat autem visiones suas non curiosis et indocticribrario, tenuique diaeta, intrans flumen quotidie, saepe etiam congelatum ob carnis castigationem, in quo preces et orationes fudit Domino. Cui cum objiceretur quare tot se miseriis et frigoribus affligeret, respondit: Ut caveam majora quae vidi.rsationis suae multos provocavit ad poenitentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. quasi uulgi in docti. captis hostib in¬
sułtantis. Consideroe turbam malignoꝵ
spĩum. eachinnis insultantium: animasq
tres ad inferos trahentium. Ex quib ut
dinoscere potui. quidam erat tonsus ut
clericus. quidam laicus. et quedam femi¬
na. Sicq cum eis descenderunt in putesᷤ.
Int̾ẽa sp̃c quidam ascenderunt de abysso ig¬
niuoma. ħntes oculos flammantes de ore
et narib putridum efflantes: qui forcipi¬
b igneis nitebantur me comp̾hend̾e. s non
p̃ualuerunt. Apparuit enim mͥ dux nĩs.
cum fulgoꝵe quasi stelle micantis: semꝑq
crescentis int̾ tenebras. Eductusq in lu¬
cem aꝑtam uidi ante nos murum ꝑ maxi¬
mum. altum et longum sñ t̾mino non
hntem ianuam uel fenestram. uł ascensũ.
In cuius summitate: nescio quo ord̾ie sta¬
tim fuimus. Et ecce ibi campus latissi¬
mus plenus fraglantia. u̾nantium flos¬
culorum et splendore lucis menarrabilis.

Expanded text:
tem, quasi vulgi indocti captis hostibus intem, quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Consideroque turbam malignorum spirituum cachinnis insultantium, animasque tres ad infernum trahentium: e quibus, ut dignoscere potui, quidam erat attonsus ut clericus, quidam laicus, et quaedam femina. Sicque cum eis descenderunt in puteos. Interea spiritus quidam ascenderunt de abysso flammivoma, habentes oculos flammantes, de ore et naribus ignem putridum efflantes, qui forcipibus igneis nitebantur me comprehendere, sed non praevaluerunt. Apparuit enim mihi dux meus cum fulgore, quasi stellae micantis, semperque crescentis inter tenebras. Eductusque in lucem apertam, vidi ante nos murum permaximum, altum et longum sine termino, non habentem januam, vel fenestram, vel ascensum: in cujus summitate, nescio quo ordine, statim fuimus. Et ecce ibi campus latissimus plenus fragrantia vernantium flosculorum, et splendore lucis inenarrabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut multa illum que alios latrent uł horren¬
da uel desideranda uidisse. etiam si lingua ta¬
ceret uita loqueretur. Narrabat aut̃ sic
que uiderat. Iucidus inquiens erat aspͤtu.
et clarus in dumento: qui me ducebat. Cum
aut̃ tacite increderemus. deuenimus ad ual
lem leͥtam et profundam. h̃ntem in una ꝑte¬
ige ignes fluentissimos et stridulos. in altã
omne genus frigoris. niuium. grandinis. et
anime pena fatigate ignis. prosiliunt ĩ me¬
dium infesti frigoris et u̾sa uice. Cum aut̃¬
me paululum inint̾ioria ꝑduceret. uidi añ
me loca tenebrosa. et quasi tenebras palpabiles.
ubi quasi de quibdam puteis uidi globos fa¬
uillarum cumfrimo ascend̾e. et fetore ebul¬
lire. et emissos int̾ globos relabi in profundũ
uicissim. Cumq pauidus ibi paulisꝑ consiste¬
rem. inc̾tus quid agem. uel quo me u̾t̾em:
audio pͦ t̾gum sonitum immanissimi fletꝰ
et eiulatus. simul et cachinnum crepitan¬

Expanded text:
ut multa illum, quae alios laterent, vel horrenut multa illum, quae alios laterent, vel horrenda, vel desideranda vidisse, etiamsi lingua sileret, vita loqueretur. Narrabat autem sic quod viderat: Lucidus, inquiens, aspectu, et clarus erat indumento, qui me ducebat. Cum autem tacite incederemus, devenimus ad vallem latam, longam et profundam, habentem in una parte ignes ferventissimos, et stridulos; in altera omne genus frigoris nivium, grandinis et animae purgandae, fatigatae igne, prosiliunt in medium infesti frigoris, et vice versa. Cum autem paululum me in interiora duceret, vidi ante me loca tenebrosa, et quasi tenebras palpabiles. Ubi, quasi de quibusdam puteis, vidi globos favillarum cum fumo ascendere, et fetore ebulliente, et emisso: item globos illos relabi in profundum vicissim. Cumque pavidus paulisper ibi consisterem, incertus quid agerem, vel quo me verterem, audio post tergum sonitum immanissimi fletus et ejulatus, simul et cachinnum crepitan
Abbreviated transcription (Latin):
ĩem beda de quodam patrefamilias. religiosã
uitam cum domo sua in britannia minore
ducente: qui infirmitate corporis tactus.
deinde pͥmo nocta noctis tempore defunctus
est. S diluculo reniuiscens. ac repente resi¬
dens. onĩs qui corpori flentes assederant. timore
ꝑeussor infugam conu̾tit pret̾ uxorem que eũ
plus ceteris dilexit. Qmͣ pauidam consolans
ait. Noli timere: quia iam uere surrexi a
morte. qua tenebar. int̾ homines item uiu̾e
ꝑmissus. Non ita tam̃ ut ante. s multum
dissimilit̾ uiuam. Is statim oratoriumpetẽs.
et ab or̃one deinde rediens domum omnẽ sub̃am
untres diuisit portiones. Equib unam coniu¬
gi. altãm filiis tradidit: t̾ciam eͥ reseruans
statim pauꝑib distribuit. Nec multo post
scłi curis absolutus: ad monast̾ium iuxta
flumen situm ꝑuenit. Acceptaq tonsura locũ
secrete mansionis quem uiderat p̃uid̾at abbas
intrau̾it. ubi usq ad diem mortis sue in tan¬
tamentis et corpores contritione durauit

Expanded text:
Item Beda de quodam patrefamilias religiosam vitam cum domo sua in Britannia minore ducente: Qui infirmitate corporis tactus, demum primo noctis tempore defunctus est, sed diluculo reviviscens, ac repente residens, omnes, qui corpori flentes assederant timore percussos in fugam convertit praeter uxorem, quae eum plus caeteris dilexit. Quam pavidam consolans, ait: Noli timere, quia jam vere surrexi a morte, qua tenebar inter homines, item vivere permissus, ita tamen, non ut ante, sed multum dissimiliter vivam. Is statim 329 oratorium petens, et ab oratione deinde rediens in domum, omnem substantiam in tres divisit portiones, e quibus unam conjugi, alteram filiis tradidit, tertiam sibi reservans statim pauperibus distribuit. Nec multo post saeculi curis absolutus, ad monasterium juxta flumen situm pervenit, acceptaque tonsura locum secretae mansionis, quam ei praeviderat abbas, intravit. Ibique usque ad diem mortis in tanta mentis et corporis contritione duravit,