comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& iniusticia in illo ñ ÷. Deniq uas electio¬
nis ħ replet᷑ affectu: etiã anathema fieri
optat a xp̃o : dũ modo ei familia multi¬
plex adquirat᷑. & ad głam sui patris salus
tociꝰ israelitice plebis adcrescat: Securꝰ
enĩ optat interire ꝓ xp̃o: qui nouit ne¬
minẽ posse mori ꝓ uita. Et itm̃ gaudemꝰ
inquit. qͣndo nos infirmi sumꝰ: uos aut̃
pocentes estis & quid mirũ: si uas electi
ri. & ab inspiratione scĩ sp̃c alienũ. dũ mͦ
plagas illas & captiuitatis exicia. quȩ sua
uaticinatione p̃dixerat. plebs iudaicȩ na¬
tionis euadat: utuiã inquiens ñ eẽm uir
habens sp̃m. & m̃daciũ pociꝰ loquerer:
Non p̃t̾mittamꝰ illũ legis latoris affectũ:
rire dicens Obsecro dñe. peccauit popłs
iste peccatũ magnũ Aut diutte eis hane
noxam: aut si ñ facis dele me de libro

Expanded text:
denique uas electionis hoc repletus affectu etiam anathema fieri optat a Christo, dummodo familia ei multiplex adquiratur et ad gloriam sui patris salus totius Israheliticae plebis adcrescat. secorus enim optat interire pro Christo, qui nouit neminem mori posse pto uita. et iterum gaudemus, inquit, quando nos infirmi sumus, uos autem potentes estis. et quid mirum si uas electiori et ab inspiratione sancti spiritus alienum, dummodo plagas illas et captiuitatis exitia quae sua uaticinatione praedixerat plebs ludaicae nationis euadat, utinam, inquiens, non essem uir habens spiritum, et mendacium potius loquerer: ut praetermittamus illum legirire, dicens: Obsecro, Domine, peccavit populus iste peccatum magnum; aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele m
Abbreviated transcription (Latin):
quib ex audiendas orationes nr̃as fiduci¬
ysaac.
iu̾sas exauditionũ causas ẽẽ scdm̃ ani¬
marũ diu̾sũ ac uariũ statũ. euangłica
siue ꝓphetica testant᷑ eloquia: Habes
enĩ in duoꝵ consensione fructũ exaudi¬
tionis dñica uoce signatũ scdm̃ illud Si
duo ex uob̃ consenserint suꝑ t̾rã de om̃i
re ꝗͣcũq pecierint.:fiet ilł a patre meo
qui in celis est Habes aliã in fidei pleni¬
tudine quȩ gͣno sinapis comꝑat᷑: Si enĩ
habueritis inquit fidẽ sic̃ gͣnũ sinapis dice¬
tis monti huie. Fͣnsi hitc et tͣnsibit. &

Expanded text:
udiendas orationes nostras fiduciISAAC: ersas exauditionum causas esse secundum animarum diuersum ac uarium statum euangelica siue prophetica testantur eloquia. habes enim in duorum consensione fructum exauditionis dominica uoce signatum secundum illud: si duo ex uobis consenserint super terram de omni re quamcumque petierint, fiet illis a patre meo qui in caelis est. habes aliam in fidei plenitudine quae grano senapis conparatur. si enim habueritis. inquit, fidem sicut granum senapis, dicetis mo
Abbreviated transcription (Latin):
mas incitat᷑: Quarũ pauca ꝗͣtũ potue¬
rim̃ adp̃sens ꝑ illuminationẽ dñi remi¬
iscr̃ exempli grã ꝓponemꝰ: Nonnũꝗͣ
etenĩ psalii euiꝰcũq u̾siculus. occasionẽ
orationis ignitȩ decantantib nob̃ p̃bu¬
it: interdũ canora fr̃nę uocis modula¬
tio ad intentã supplicationẽ stupentiũ
animos incitauit: Nouimꝰq distine¬
tionẽ gͣuitatẽq psallentis etiã astantib
pluriinũ contulisse feruoris. necũ exhor¬
tatio uiri ꝑfecti. & collatio spũalis fre¬
quent̃ ad ub̃rimas p̃ces iacentiũ erex̃
affectũ Scimꝰ etiã fr̃is seu cari cuiꝰlibet int̾itu
ñ muiꝰ nos ad plenã compinictionẽ fusse
raptatos Recordatio qͦ teporis ac negligen¬
dorẽ atq in hunc modũ nulli dubiũ ẽ

Expanded text:
mas incitatur? quarum pauca, quantum potuemas incitatur? quarum pauca, quantum potuerimus ad praesens per inluminationem domini reminisci, exetenim psalmi cujuscumque versiculus occasionem orationis ignitae decantantibus nobis praebuit, interdum canora fraternae vocis modulatio ad intentam supplicationem stupentium animos excitavit. Novimus quoque distinctionem gravitatemque psallentis, etiam adstantibus plurimum contulisse feruoris. nec non exhortatio uiri perfecti et conlatio spiritalis frequenter ad uberrimas preces iacentium erexit affectum. scimus etiam fratris seu cari cuiuslibet interitu non minus nos ad plenam conpunctionem fuisse raptatos. recordatio quoque teporis ac neglegendorem. atque in hunc mo
Abbreviated transcription (Latin):
nentiore ꝑduc̃: quȩ onmẽ tͣuscendens
humanũ sensũ. nullo ñ dicã sono uocis.
nec lingue motu. nec ulla u̾boꝵ ꝓnun¬
tiatione distinguit᷑: s ꝗ mens infusione
celestis illiꝰ luminis illustͣta. ñ humanis
at̃q angustis designat eloquiss: s conglo¬
batis sensib uelut de fonte quodã copi¬
osissimo effundit ub̾tum. atq ineffabilit̃
eructat ad dm̃. tanta ꝓmens in illo¬
⁊ breuissimo temporis puncto. qͣnta nec¬
⁊ eloqui facile nec ꝑcurrere mens in se¬
⁊ met ipsã reu̾sa p̾ualeat: Quẽ statũ dñs¬
qͦ nr̃ illarũ supplicationũ formula. qͣs
Qut sol in monte secedens uł tacite fudisse
describit᷑. similit̃ figurauit: cũ in oratio¬
nis agonia constitut᷑. etiã guttas sangiuuuꝰ
a causas ipsas acq origines ẽpunctionũ
qͣntalibet exꝑientia p̃dit̾ sufficient ex¬
ponere: quib inflãmata mens atq suc¬
censa. ad orationes puras ac feruentisi¬

Expanded text:
nentiore perducit, quae omnem transcendens nentiore perducit, quae omnem transcendens humanum sensum nullo non dicam sono uocis nec linguae motu nec ulla uerborum pronuntiatione distinguitur, sed quam mens infusione caelestis illius luminis inlustrata non humanis atque angustis designat eloquiis, sed conglobatis sensibus nelat de fonte quodam copiosissimo effundit ubertim atque ineffiabiliter eructat ad deum, tanta promens in illo breuissimo temporis puncto, quanta nec eloqui facile nec percurrere mens in semet ipsam reuersa praenaleat quem statum dr illarum supplicationum formula, quas uel solus in monte secedens uel tacite fudisse describitur, similiter figurauit, cum in orationis agonia constitutus etiam guttas sanguinis  causas ipsas atque origines conpunctionum quantalibet experientia praeditus sufficienter exponere, quibus inflammata mens atque succensa ad orationes puras ac feruentissi
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso qui ꝑ illã exorandus est iudice
oracionis sit modus. & forma ꝓposita: in
qua nulla diuiciarũ peticio: nulla me¬
moria dignitatũ: nulla potentatꝰ ac
fortitudinis postulatio: nulla corporeȩ
sauitatis. seu temporalis uite mencio
continet᷑: Hicħ enĩ caducũ uult a se.
nicħ uile. nicħ temporale. et̾nitatũ con
ditor implorari: Itaq magnificentie
ciꝰ ac munificentię maximã irrogabit
ĩuriã : quisqͥs sempit̾nis peticionib p̃t̾¬
missis. tͣnsitoriũ aliqͥd ⁊ caducũ ab eo ma¬
luerit postulare: ⁊ offensã pociꝰ ꝗͣ ꝓpi¬
tiationẽ iudicis sui uilitate or̃onis incur¬
Dec gͥ oratio. licet omnẽ uideat᷑ ꝑfẽc¬
tionis plenitudinẽ continere: ut pote
que ipsiꝰ dñi auctoritate: uł iniciata
sit uł statuta: ꝓuehit tũ domesticos
suos ad illũ p̃celsiorẽ quẽ suꝑiꝰ coninemo¬
rauimꝰ statũ: eosq ad illã igneã ae ꝑ¬
prius dixerĩ ieffabilẽ orationẽ gͣdii emi¬

Expanded text:
ab ipso qui per illam exorandus est iudice orationis sit modulus et forma proposita, in qua nulla diuitiarum petitio, nulla memoria dignitatum, nulla potentatus ac fortitudinis postulatio, nulla corporeae sanitatis seu temporalis uitae mentio continetur. nihil enim caducum uult a se, nihil uIIe, nihil temporale aeternitatum cditor implorari. Itaque magnificentiae ejus ac munificentiae maximam irrogabit injuriam, quisquis his sempiternis petitionibus praetermissis transitorium aliquid et caducum ab eo maluerit postulare; et offensam potius quam propitiationem iudicis sui uilitate orationis incurur oratio licet omnem uideatur perfectionis plenitudinem continere, utpote quae ipsius domini auctoritate uel initiata sit uel statuta, prouehit tamen domesticos suos ad illum praecelsiorem quem superius commemorauimus statum eosque ad illam igneam ac proprius dixerim ineffabilem orationem gradu emi
Abbreviated transcription (Latin):
panes die ac nocte. cũ eiulatu cotidie &
lamentatione ꝓclamans. Etu michi qͥa
incolatꝰ meus ꝓlongatꝰ est & multũ fuit¬
incola fuit anima mea: Alit̾ enĩ ꝓflunĩ
lacͥmȩ quȩ absq ulla quidẽ letaliũ cͥmi¬
nũ conscientia. s tñ de metu gehenne &
t̾ribilis illiꝰ udicii recordatione ꝓcedñt:
Non intres inquiens in udiciũ cũ seruo
tuo: quia ñ iustificabit᷑ in conspectu
tuo om̃is uiuens. Est etiã aliud lacͥmaꝵ
genus qđ ñ ꝓ sua conscientia. s ꝓ alie¬
na duricia peccatisq generat᷑. qͦ samu¬
el saulẽ. qͦ illã qͦ ciuitatẽ ihrłm uł dñs

Expanded text:
otidie et lamentatione proclamans: heu mihi, quod incolatus meus prolongatus est, et: multum Incola fuit anima mea. aliter proiiuunt lacrimae, quae absque ulla quidem letalium criminum conscientia, sed tamen de metu gehennae et terribilis illius iudicii recordatione proceduntnon intres, inquiens, in iudicio cum seruo tuo: quia non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. est etiam aliud lacrimarum genus, quod non pro sua conscientia, sed pro aliena duritia peccatisque generatur: quo Samuhel Saulem, quo illam quoque ciuitatem Hierus
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis eri: gamꝰ. Noc enim
mͦ uniu̾sa tristitiarũ genera. siue
quȩ ex p̃cetlenti ira descendunt.
siue quȩ amissione lucri. uł detri¬
m̃ti illatione nob adueniunt. seu
de irrogata generantur iniuria.

Expanded text:
beatitudinis erigamus. hoc enim modo uniuersa tristitiarum genera, siue quae ex praecedente ira descendunt, siue quae amissione lucri uel detrimento inlato nobis adueniunt seu de inrogata generantur iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
moderamine transeundũ: Et ta
inter utrasq nimietates discreti¬
one moderante gradiendũ: ut
nec ã tradito continentię tͣmite¬
nos adquiescamus abduci: nec
rursũ remissione noxia in gule
uentris q desideria concidamus
appetitũ cibi penitꝰ respuisse:
ut duob diebus ac trib refecti¬
one dilata. nec memoria quidẽ
ocłis meis diaboli impugnatione
subtractũ: ut plures dies ac noctes
paululũ quid sõni meis oculis ã
dño p̃carer infundrͣ grauiꝰq me
periclitatũ somni cibiq fastidio:
quã saporis et castrimargię colluc¬
tatione ꝑsensi Itaq sicut festinan¬
dũ nobis est ne appetitu corpores
uoluptatis in dissolutionẽ noxiã
labamur. et ante p̾stitutũ tempꝰ
niq refectio hora legitima etiã
si horreat ingerenda. Unumq enĩ
bellũ aduersarii factione consur¬
git: Et ꝑniciosius continentia
inioderata quã sacietas remis¬
sa subplantat ab hac namq ad
mensuram districtionis int̾cȩden¬

Expanded text:
moderamine transeundum est, et ita inter utrasque nimietates discretione moderante gradiendum est, ut nec a tradito continentiae tramite acquiescamus abduci, nec rursum remissione noxia in gulae ventrisque desideria concidamus. appetitum cibi penitus respuisse, ut duobus diebus ac tribus refectione dilata, ne memoria quidem s ita somnum diaboli impugnatione subtractum, ut plures noctes ac dies paululum quid somni meis oculis a Domino precarer infundi, graviusque me periclitatum somni cibique fastidio, quam soporis et gastrimargiae colluctatione persensi. Itaque, sicut festinandum nobis est ne appetitu corporeae voluptatis in dissolutionem noxiam dilabamur, et ante praestitutum tempus somnique refectio hora legitima, etiam si horreat, ingerenda. Utrumque enim bellum adversarii factione consurgit, et perniciosius continentia immoderata quam saturitas remissa supplantat. Ab hac namque ad mensuram, districtionis interceden
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ ea quȩ a seniorib nrĩs ac¬
cȩpimꝰ. pauca disserere. In eo quoq
p̃ceptis tus satisfacere studebo: ut
siquid forte ñ scđm typũ maiorũ
antiquissima constitutione fun-¬
datũ. sed ꝓ arbitrio unius cuiusq
instituentis monasteriũ. uł dimi¬
nutum. uł additũ. in istis regionib
comprobauero: scđm eam quã
uidimus monasterioꝵ regulam
ꝑ egyptum uł palestinã antiquit᷑
fundatorũ. fideli sermone uł ad¬
iciam. uł recidam: Nequaquã¬
enĩ credo rationabilius quippiã.
in occiduis galliarũ partib reꝑire
potusse: quã illa sunt instituta
in quib ab exordio p̃dicationis
apłicȩ a scĩs ac spĩalib patribus
fundata monasteria. ad nosusq
ꝑdurant: Illam sane moderationẽ
opusculo huic inserere p̾sumam:
ut ea quȩ scđm egyptioꝵ reglam
seu ꝓ asperitate aerum. seu ꝓ diffi¬
cultate ac diu̾sitate moꝵ impossi¬
bilia in his regionib. uł dura uł

Expanded text:
cundum ea, quae a senioribus nostris accundum ea, quae a senioribus nostris accepimus, pauca disserere. in eo quoque tuis praeceptis satisfacere studebo, ut, si quid forte non secundum typum maiorum antiquissima constitutione fundatum, sed pro arbitrio uniuscuiusque instituentis monasterium uel deminutum uel additum in istis regionibus conprobauero, secundum eam quam uidimus monasteriorum » regulam per Aegyptum uel Palaestinam antiquitus fundatorum fideli sermone uel adiciam uel recidam, nequaquam credens rationabilius quippiam u in occiduis Galliarum partibus repperire potuisse quam illa sunt instituta, in quibus ab exordio praedicationis apostolicae a sanctis ac spiritalibus patribus fundata monasteria ad nos usque perdurant. illam sane moderationem opusculo hut ea quae secundum Aegyptiorum regulam, seu pro asperitate aerum, seu pro difficultate ac diversitate morum impossibilia in his regionibus, vel dura vel
Abbreviated transcription (Latin):
& ea quȩ omĩmodis intacta relic¬
ta sunt ab ant̃iorib nris. utpote
qui audita potius quã exꝑta de¬
scribere temptauerunt: uelut ru¬
di monasterio. ⁊ ueritatẽ sitientib
intimabo: Nec plane mirabiliũ
dĩ. signorũq narrationẽ studebo
contexere: quȩ quãuis multa ꝑ
seniores nrõs ⁊ incredibilia ñ solũ
audierimꝰ. uerũ etiã sub ob: tutib
nr̃is ꝑspexerimꝰ impletã. tam̃ his
omĩb p̃termissis quȩ legentib
p̃ter ãmirationẽ. nichil amplius
ad instructionẽ ꝑfecte uitȩ confert̃:
instituta eoꝵ tantũmodo. ac mona¬
steriorũ iregulas. maximeq princi¬
palium uitiorũ. quȩ ab eis desig octo¬
nantur: origines. ⁊ causas. curationes¬
q scđm traditiones eoꝵ. quantũ
dnõ aduiuante potuero. fideliter
explicare contendam: Propositũ
siquidem mͥ ẽ: ñ de mirabilibus
dĩ. sed de correptione morũ nr̃orũ.
& consummatione uitȩ ꝑfectȩ. se-¬

Expanded text:
et ea, quae omnimodis intacta relicet ea, quae omnimodis intacta relicta sunt ab anterioribus nostris, utpote qui audita potius quam experta describere temptauerunt, uelut rudi \'monasterio et in ueritate sitientibus intimabo. nec plane mirabilium dei signorumque narrationem studebo contexere. quae quamuis multa per seniores nostros et incredibiaudierimus, verum etiam sub obtutibus nostris perspexerimus impleta: tamen his omnibus praetermissis, quae legentibus praeter admirationem nihil amplius ad instructionem perfectae vitae conferunt, instituta eorum tantummodo, ac monasteriorum regulas, maximeque principalium vitiorum, quae octo ab eis designantur, origines et causas, curationesque secundum traditiones eorum, quantum Domino adjuvante potuero, fideliter explicare contendam. Propositum siquidem mihi est, non de mirabilibus Dei, sed de correctione morum nostrorum et consummatione uitae perfectae se
Abbreviated transcription (Latin):
uł questionib. non solũ facundo.
uerũetiam diuinarũ scriptura¬
rum testimoniis copioso sermo¬
ne respondit: alius uͦ. ñ suo elu¬
cubratos ingenio ȩdidit libros:
uerũetiam greca lingua digestos.
in latinum uertit ȩloquium:
Post quoꝵ tam exub̃antia eloqñ¬
tiȩ flumina. possim ñ immerito
p̾sumptionis notari. si aliquid stilli¬
cidii huius inferre temptassem. nͥ¬
me ad hȩc fidutia tuę sc̃ĩtatis ani¬
maret. & sponsio: quo uł tibi heȩ nu¬
gȩ forent accepte. qualescũq sint:
uł eas cong̃gationi fratrũ innouel¬
lo tantũ monasterio commorantiũ.
deputares: Qui siquiꝰ a nob̾ minꝰ
forsitan caute ꝓlatum fuerit.
uenia indulgentiore sustentent:
fidem pͦcius mei sermonis. ꝗͣ uenus¬
tatẽ eloquii requirentes Quaꝓpter
beatissime papa. unicũ religionis
& humilitatis exemplar: tuis p̃cib
animatus. scđm uires ingenii mei
opus quod iniungis aggrediar:

Expanded text:
uel quaestionibus non solum facundo, uel quaestionibus non solum facundo, uerum etiam diuinarum scripturarum testimoniis copioso sermone respondit, alius uero non solum suo elucubratos ingenio edidit libros, uerum etiam Graeca lingua digestos in Latinum uertit eloquium. post quorum tam exuberantia eloquentiae flumina possem non inmerito praesumptionis notari, si aliquid stillicidii huius inferre temptassem, nisi me haec fiducia tuae sanctitatis animaret et sponsio, quod uel tibi hae nugae forent acceptae qualescumque sunt, uel eas congregationi fratrum in nouello tantum monasterio commorantium deputares: qui, si quid a nobis minus forsitan caute prolatum fuerit, uenia indulgentiore sustentent, fidem potius mei sermonis quam uenustatem eloquii requirentes. quapropter, beatissime papa, unicum religionis et humilitatis exemplar, tuis precibus animatus secundum uires ingenii mei opus quod iniungis adgrediar
Abbreviated transcription (Latin):
ad integrũ retinere. tot annorũ
circulis ab eorũ consortio ⁊ imi¬
tatione conu̾sationis abstracti:
p̃sertim cũ harum rerũ ratio
nequaquã possit otiosa medita¬
tione. doctrinaq uerboꝵ. uł tra¬
di uł intelligi. uł memoria conti¬
neri: Totũ namq in sola exꝑien-¬
tia usuq consistit: Et quemad¬
modũ tradi nisi ab exꝑto ñ q̃unt:
ita ne ꝑcipi quidẽ. uł intelligi.
nisi ab eo qui ea paristudio. ac su¬
dore app̃hendere elaborauerit
possunt. Quȩ tam̃ si consultatio¬
ne iugi spualiũ uirorũ frequent̃
discussa non fuerint ⁊ polita: cito
tur: Tertio: quia idipsũ quod
utcũq non ꝓ merito rei. sed ꝓpre¬
sentis temporis statu possumus re¬
minisci. imꝑitior sermo congrue
non ualet explicare: Huc accedit
sermone scientiaq p̃clari. multa
iam opuscula desudarunt: sc̃m
basilium ⁊ hieronimũ dico. aliosq
nonnullos: Quoꝵ anterior scisci¬
tantib fr̃ib suꝑ diu̾sis institutᷤ

Expanded text:
ad integrum retinere, tot annorum ad integrum retinere, tot annorum circulis ab eorum consortio et imitatione conuersationis abstracti, praesertim cum harum rerum ratio nequaquam possit otiosa meditatione doctrinaque uerborum uel tradi uel intellegi uel memoria contineri. totum uamque in sola experientia usuque consistit, et quemadmodum tradi nisi ab experto non queunt, ita ne percipi quidem uel intellegi nisi ab eo, qui ea pari studio ac sudore adprehendere elaborauerit, possunt: quae tamen si conlatione iugi spiritalium uirorum frequenter discussa non fuerint et polita, cito tur. tertio quia id ipsum, quod utcumque non pro merito rei, sed pro praesentis temporis statu possumus reminisci, inperitior sermo congrue non ualet explicare. huc accedit,sermone scientiaque praeclari multa iam opuscula desudarunt, sanctum Basilium et Hieronymum dico aliosque nonnullos. quorum anterior sciscitantibus fratribus super diuersis institutis
Abbreviated transcription (Latin):
explementũ tui desiderii de ino-¬
pia sensus mei conferam poscis.
p̃cipisq ut instituta monasterioꝵ
quȩ ꝑegyptũ ac palestinã custo¬
diri conspeximꝰ. ita ut ibi nobis a
patrib tradita sunt. quãuis imꝑi-¬
to digeram stilo: non leporẽ ser¬
monis inquirens. in quo ipse ad-¬
prime es eruditꝰ: sed sc̃oꝵ simpli¬
cem uitam. simplici sermone fr̃ib
in nouello monasterio tuo cupi¬
ens explanari. Cui rei. quantũ
me pius ardor desiderii tui ꝓuo¬
cat obȩdire: tantũ multiplices
estuum moles uolentẽ obtẽꝑare
det̾rent: Primũ: quia nec uitȩ
niee ita ęqiuiꝑant merita: ut con¬
fibdam me restam arduas. tam
obscuras. tam scãs. digne posse
animo ac mente complecti. Scđo:
quod ea quȩ apueritia nr̃a int̃
eosdem constituti. atq eorũ in¬
citati cotidianis adortationibus
& exemplis. uł agere temptaui¬
mus. uł didicimus. uł uisu ꝑcȩ¬
pimꝰ. minime iam possumu

Expanded text:
explementum tui desiderii de inoexplementum tui desiderii de inopia sensus mei conferam, poscis praecipisque ut instituta monasteriorum, quae per Aegyptum ac Palaestinam custodiri conspeximus, ita ut ibi nobis a patribus tradita sunt quamuis inperito digeram stilo, non leporem sermonis inquirens, in quo ipse adprime es eruditus, sed sanctorum simplicem uitam simplici sermone fratribus in nouello monasterio tuo cupiens explanari. cui rei quantum me pius ardor desiderii tui prouocat oboedire, tantum multiplices aestuum moles uolentem obtemperare deterrent. primum quia nec uitae meae ita aequiperant merita, ut confidam me res tam arduas, tam obscuras, tam sanctas digne posse animo ac mente conplecti. secundo quod ea, quae a pueritia nostra inter eosdem constituti atque ipsorum incitati cotidianis adhortationibus et exemplis uel agere temptauimus uel didicimus uel uisu percepimus, minime iam possumus
Abbreviated transcription (Latin):
papa castori. uerum ac rationabi¬
le dõ templum non lapidibus
insensibilibꝰ. sed sc̃orũ uirorũ con¬
gͥegatione. nec temporale ⁊ corrupti¬
bile s et̾nũ ata in expugnabile edificare dis¬
ponen᷑ uasa &̃ p̃ciosissima dño cupiens
consecrare. non multi auri metal¬
lo argentiue conflata. quȩ post
rex babilonius capta. concubina¬
rum suarũ ac principũ deputet
uoluptati. sed aninab scĩs quȩ
innocentie. iustitię. ⁊ castitatis in¬
tegritate fulgentes. regem xp̃m in
semet ipsis circumferant cõmoran¬
tem: egenũ me omĩq ex parte pau¬
ꝑimũ. ad communionẽ tanti oꝑis
ta fundare: cumsis ipse cunctis
uirtutib scientiaq ꝑfectꝰ. ⁊ uniuer¬
sis ita refertꝰ diuitiis sp̾italibꝰ ut ꝑ¬
fectionem quȩrentibꝰ. satis abundeq
non modo tuus sermo. sed etiam
sola uita sufficiat ad exemplum:
me quoq elinguẽ ⁊ pauꝑem ser¬
mone atq scientia. ut aliquid ad

Expanded text:
papa Castor, uerum ac rationabipapa Castor, uerum ac rationabile deo templum non lapidibus insensibilibus, sed sanctorum uirorum congregatione, nec temporale et corruptibile, sed aeternum atque inexpugnabile aedificare disponens, uasa etiam pretiosissima dconsecrare, non multo auri metallo, argentive conflata, quae post rex Babylonius capta concubinarum suarum ac principum deputet voluptati , sed animabus sanctis quae innocentiae, justitiae et castitatis integritate fulgentes, regem Christum in semetipsis circumferant commorantem, egenum me, omnique ex parte pauperrimum, ad communionem tanti operis ta fundari, cum sis ipse cunctis virtutibus scientiaque perfectus, et universis ita refertus divitiis spiritualibus, ut perfectionem quaerentibus satis abundeque non modo tuus sermo, sed etiam sola vita sufficiat ad exemplum, me quoque elinguem et pauperem sermone atque scientia, ut al
Abbreviated transcription (Latin):
Ris instrum̃ti narrãhystoria.
sapientissimũ s alomonẽ post ac¬
ceptã diuinitus sapientiam pru¬
dentiamq multam nimis. & lati¬
tudinem cordis quasi harenam
maris innumerabilem᷑ ita ut dñi
testimonio nullus ei similis re¬
tro actis temporibus extitisse. ne¬
q post eum surrecturus ẽẽ dica¬
tur: illud magnificũ dño tẽpłu
extruere cupientẽ. alienigene re¬
gis tyri auxiliũ poposcisse: Qui
mi̾so ad se iram filio mulieris ui¬
duȩ: quicquid duina sapientia
suggerente.p̃clarũ in templo dñĩ
ut insacris uasis moliebatur.
ministerio eius ac dispositione ꝑ¬
fecit. Si gͦ ille uniu̾sis regnis t̃rȩ
sublimior principatꝰ. ⁊ israhelitici
generis nobilior excellentiorq ꝓ¬
genies. illaq sapientia diuinitus
inspirata quȩ cunctorũ orienta¬
lium ⁊ egyptiorũ disciplinas &
instituta suꝑabat. nequaquã pau¬
peris atq alienigenȩ uiri consili¬
um dedignatur: recte etiam tu
his eruditus exemplis beatissime

Expanded text:
ris instrumenti narrat historia sapientissimum Salomonem post acceptam diuinitus sapientiam prudentiamque multam nimis et latitudinem cordis quasi harenam maris innumerabilem, ita ut domini testimonio nullus ei similis retro actis temporibus exstitisse neque post eum surrecturus esse dicatur, illud magnificum domino templum exstruere cupientem alienigenae regis Tyri auxilium poposcisse. qui misso ad se Hyram filio mulieris uiduae, quidquid diuina sapientia suggerente praeclarum in templo domini uel in sacris uasibus moliebatur, ministerio eius ac dispositione perfecit. si ergo ille uniuersis regnis terrae sublimior principatus et Israhelitici generis nobilior excellentiorque progenies illaque sapientia diuinitus inspirata, quae cunctorum Orientalium et Aegyptiorum disciplinas et instituta superabat, nequaquam pauperis atque alienigenae uiri consilium dedignatur, recte etiam tu his eruditus exemplis, beatissime
Abbreviated transcription (Latin):
tis. et humanitatis. auferent᷑
a uobis & ñ ꝑmanebunt cũ
auctorib suis: p̃sertĩ cũ ipse
dñs retributionẽ regni celoꝵ
his oꝑib reꝓmittat dicens. Lie

Expanded text:
tis, et humanitatis auferentur a nobis, et non permanebunt cum auctoribus suis? Praesertim cum ipse Dominus retributionem regni coelorum his operibus repromittat, dicens: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝑare uideat᷑.⁊ illã tam̃ laudans
hanc inferiorẽ ẽẽ ꝓnunciat:
Rursũ cũ dicit. quȩ ñ aufferet᷑
ab eã ostendit qđ ab hac sua por¬
tio possit auffeͬri Hec enĩ mi¬
nisteriũ corꝑale cũ homine
poterit iugiter ꝑmanere: Illiꝰ
uero studiũ. nullo ꝓrsus euo
docet posse finiri . ¶Ad qđ nos
ualde ꝑmoti: diximꝰ. Qd ergo:¬

Expanded text:
tuperare uideatur, illam tamen laudans tuperare uideatur, illam tamen laudans hanc inferiorem esse pronuntiat. rursum cum dicit quae non auferetur ab ea, ostendit quod ab hac sua portio possit auferri nec enim ministerium corporale eam homine poterit iugiter permanere, illius uero studium nullo prorsus aeuo docet posse finiri. Ad quod nos ualde permoti: Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ea Uidetis gͦ pͥncipale bonũ ĩ
theoria sola idẽ ĩ contemplati¬
one diuina dñm posuisse: Unde¬
et cet̾as uirtutes licet necessa¬
uniuerse huiꝰ uniꝰ patrant᷑ ob¬
tentu dicens enĩ dñs. sollicita
es & turbaris erga multa᷑ paucis uͦ opꝰ
est aut etiã uno: sũmũ bonũ ñ
in actuali quanuis laudabili oꝑe.
& multis fructib habundanti
s in sui contemplatione q̃ uere
simplex et una ẽ collocauit.
paucis uͦ opꝰ ẽẽ ꝓnuntians ad
ꝑfectã beatitudinẽ. id .ẽ. theo¬
riã quȩ priꝰ in paucoꝵ seruat᷑
consideratione scõꝵ: A quoꝵ
contemplatione conscendens is
intuitũ. ipso adiuuante ꝑueniet:
ut scilicet et scõꝵ actꝰ et ministeria
mirifica suꝑgressus. soliꝰ dĩ iã pul¬
critudine scientiaq pascat᷑: Ma-¬
ria gͦ bonã partẽ elegit: quȩ ñ au¬
feretur ab ea Et hoc diligentiꝰ
intuendũ Nã cũ dicit. maria bo¬
nã partẽ elegit: licit de mar

Expanded text:
ea. uidetis ergo principale bonum in ea. uidetis ergo principale bonum in theoria sola, id est in contemplatione diuina dominum posuisse. unde ceteras uirtutes, licet necessauniuersae huius unius patrantur obtentu. dicens enim dominus: sollicita es et turbaris erga multa, paucis uero opus est aut etiam uno, summum bonum non in actuali quamuis laudabili opere et multis fructibus abundanti, sed in sua contemplatione quae uere simplex et una est collocauit, paucis opus esse pronuntians ad perfectam beatitudinem, id est illa theoria quae prius in paucorum seruabatur consideratione sanctorum. a quorum contemplatione conscendens is intuitum ipso adiuuante perueniet, ut scilicet etiam sanctorum actus ac ministeria mirifica supergressus solius dei iam pulchritudine scientiaque pascatur. Maria ergo bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea. et hoc diligentius intuendum est. nam cum dicit Maria bonam partem elegit, licet taceat
Abbreviated transcription (Latin):
attingere hic ergo nob̃ pͥncipalt̾
debet ẽẽ conatus: hȩc inmobilis
destinatio. uigiter affecta: ut di-¬
uinis reb ac dõ mens semꝑ inhe
dũ ẽ: huiꝰ mentis uł actus figura:
etiã in euangłio ꝑ marthã &
mariã pulcherrime designat᷑
Cũ enĩ martha scõ utiq minist̾io de¬
iħu pedib inhereret. quos os-¬
culans bonȩ confessionis luue¬
bat unge̾nto : p̃fertur tam̃ ã
dño qđ & meliorẽ elegerit partẽ.
et eã quȩ ab ea ñ possit auferri
Nã cũ laborarẽ martha pia solli¬
titudine ac dispensatione dis-¬
tenta: solã sese uidens ad tantũ
ministeriũ ñ posse sufficere:
adiutoriũ sororis. postulat. di¬
cens Nũ tibi sedet quia soror
mea reliquit me solã minist᷑¬
re: Dic gͦ ei: ut me adiuuet:
Utiq ñ ad uile opꝰ. s ad lauda¬
bile eã ministerũ ꝓuocat: Et
tam̃ quid audiuit a dño mar¬
tͥa martha. sollicita es: et tur¬
baris erga ꝓlurima Paucis uͦ

Expanded text:
agenda. Hic ergo nobis principalis debet esse conatus, haec immobilis destinatio cordis jugiter affectanda, ut divinis rebus ac Deo mens semper inhaerdum est. Hujus mentis vel actus figura etiam in Evangelio per Martham vel Mariam pulcherrime designatur . cum enim Martha sancto utique ministerio deIesu pedibus inhaereret, quos osculans bonae confessionis liniebat unguento, praefertur tamen a domino, quod et meliorem elegerit partem et eam quae ab ea non possit auferri. nam cum laboraret Martha pia sollicitudine ac dispensationtenta, solam se uidens ad tantum ministerium non posse sufficere adiutorium sororis a domino postulat dicens: non tibi sedet quia soror mea reliquit me solam ministrare? dic ergo ei ut me adiuuet. utique non ad uile opus, sed ad laudabile eam ministerium prouocabat. et tamen quid audit a domino? Martha, Martha, sollicita es et turbaris erga plurima: paucis uer
Abbreviated transcription (Latin):
his uelut sũmo bono contentꝰ. in¬
tentionẽ sui cordis huc usq de-¬
fixerit.:⁊ et ñ ad capiendũ finẽ ꝓp̃t
quẽ hȩc appetenda sunt. om̃e stu¬
diũ uirtutis extenderit: habens
quidẽ discipline illiꝰ instrumentã finẽ
uero in quo omnis fructus consis¬
tit ignorans Quid qͥd gͥ potest
istã mentis nr̃e puritatẽ tͣnqͥl¬
litatẽq turbare: quãuis utile
ac necessariũ uideat᷑. ut noxiũ
deuitandũ ẽ hac enĩ norma : &

Expanded text:
his velut summo bono contentus, inhis velut summo bono contentus, intentionem sui cordis huc usque defixerit, et non ad capiendum finem, propter quem haec appetenda sunt, omne studium virtutis extenderit: habens quidem disciplinae illius instrumenta; finem vero, in quo omnis fructus consistit, ignorans. Quidquid igitur potest istam mentis nostrae puritatem tranquillitatemque turbare, quamvis utile ac necessarium videatur, ut noxium devitandum est. Hac enim norma et
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ꝓturbare uirtutẽ: qua in nob̾
integra illesaq durante nicħ oberit.
si aliquid eoꝵ quȩ sequentia st̃. ꝓ
necessitate fuerit p̃t̾missũ Siquidẽ
nec ꝓderit unuiersa fecisse: adempta
bac quã diximꝰ principali causa. cuiꝰ
obtentu sunt omĩa ꝑagenda Ob hoc
enĩ quis ferramenta cuiꝰlibet artis
instituere festinat᷑. ac p̃parare. sibi¬
met. ñ ut ea possideat ociosa nec ut
tmolumenti illiꝰ fructũ qui sꝑat᷑
ex ipsis. in nuda instrumentoꝵ pos¬
sessione constituat: s ut eoꝵ minis¬
terio ꝑitiam fiẽ q illiꝰ disciplinȩ
cuiꝰ hec adiumenta st̃ efficaciter
app̃hendat: Igit᷑ ieiunia. uigiliȩ.
meditatio scripturarũ. nuditas.
ac pͥuatio omiũ facultatũ. ñ ꝑfecᷤ¬
tio. s ꝑfectionis instrumenta st̃:
quia ñ ipsis consistit disciplinȩ illiꝰ
finis. s ꝑ illa ꝑuenit᷑ ad finẽ: Incas¬
sũ gͥ hec exercitia moliet᷑: quisqͥs

Expanded text:
hanc proturbare uirtutem, qua in nobis hanc proturbare uirtutem, qua in nobis integra inlaesaque durante nihil oberit, si aliquid eorum quae sequentia sunt pro necessitate fuerit praetermissum: siquidem nec proderit uniuersa fecisse adempta hac qua diximus principali causa, cuius obtentu sunt omnia peragenda. ob hoc enim quis ferramenta cuiuslibet artis instituere sibimet ac praeparare festinat, non ut ea possideat otiosa nec ut emolumenti illius fructum qui speratur ex ipsis in nuda instrumentorum possessione constituat, sed ut eorum ministerio peritiam finemque illius disciplinae cuius haec adiuapprehendat. Igitur jejunia, vigiliae, meditatio Scripturarum, nuditas, ac privatio omnium facultatum, non perfectio, sed perfectionis instrumenta sunt, quia non in ipsis consistit disciplinae illius finis, sed per illa pervenitur ad finem. Incassum igitur haec exercitia molietur, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
todire: Omĩa gͥ huiꝰ gr̃a gerenda
appetenda q sunt nobis: ꝓ hac soli¬
tudo sectanda ẽ. ꝓ hac ieiuinia. ui¬
gilias. labores corꝑis. nuditatẽ. lecti¬
onẽ. cȩt̃asq uirtutes deb̾e nõ susscip̾e noue¬
rimꝰ⁊ ut scilicet ꝑ illas ab uniuersis
passionib: illesũ parare cor nr̃m. et
conseruare possimꝰ: et ad ꝑfectionẽ
caritatis istis gͣdib innitendo con¬
scendere: Et ñ ꝓpt̃ has obseruantias
si forte honesta ac necessa¬
ria occupatione p̃uenti sol
ticiã uł irã siue indignationẽ.: &
quȩ expugnanda. illud qđ p̃ter¬
missũ. ẽ. fueramꝰ acturi: Non enĩ
tantũ ẽ lucrũ ieiunii. quantũ
irȩ dispendiũ: nec tantꝰ lectione
capit᷑ fructꝰ. quantũ contemptu
fr̃is incurrit᷑ detrimentũ: Ea gͥ
que sequentia sunt. id ẽ. ieuinia.
uigiliȩ. anachoresis. meditatio scrip¬
turarũ ꝓpt principalẽ scopon id .ẽ. pu¬
ritatẽ cordis qđ ẽ caritas. nos conue¬
nit exercere: & ñ ꝓpt̃ illa principalẽ

Expanded text:
dis. Omnia igitur hujus gratia gerenda appetendaque sunt nobis; pro hac solitudo sectanda est, pro hac jejunia, vigilias, labores, corporis nuditatem, lectionem ceterasque uirtutes debere nos suscipere nouerimus, ut scilicet per illas ab uniuersis passionibus noxiis inlaesum parare cor nostrum et conseruare possimus et ad perfectionem caritatis istis gradibus innitendo conscendere, et non propter has obseruantias, si forte honesta ac necessaria occupatione praeuenti solltitiam uel iram siue indignationem, ob quae expugnanda illud quod praetermissum est fueramus acturi. non enim tantum est lucrum ieiunii quantum irae dispendium nec tantus lectione capitur fructus quantum contemptu fratris incurritur detrimentum. ea igitur quae sequentia sunt, id est ieiunia, uigiliae, anachoresis, meditatio scripturarum, propter principalem scopon, id est puritatem cordis, quod est caritas, nos conuenit exercere et non propter illa principalem
Abbreviated transcription (Latin):
ñnullos mundi huiꝰ maximas faculta¬
tes et ñ solũ multa auri et argenti
talenta. uerũetiã p̃dioꝵ magnificen¬
tiã contempnentes: post hȩc uidemꝰ
conmoueri Qui si contemplationẽ
cordis mundi fixã tenerent: ñquã
utiq ꝓ paruis reb ad micterent qđ
ne ꝓ magniᷤ ac p̃ciosis incurrerent
oꝑib easdẽ penitꝰ abicere maluerun:
ut eũ ne leuit̾ quidẽ legi. uł con-¬
tingi ab aliquo sinant Et inde oc-¬
casiones impatientiȩ ac mortis in-¬
currunt: unde monent᷑ stipendia
patientiȩ & caritatis ad quirere: Cũq
om̃s diuitias suas ꝓ xp̃i amore disꝑ¬
serint: pͥstinũ tñ cordis affectũ in
reb minimis retentantes. et ꝓ ip¬
sis ñ nũꝗͣ mobilit̾ irascentesꝰ ueluti
qui ñ habent apłicã caritatẽ ex
om̃ib infructuosi steriles q red
dens: et si distribuero inquit in
cibos pauperũ om̃s facultates me¬
as. et si tͣdidero corpꝰ meũ. ut ar¬
deã. caritatẽ aut̃ ñ habuero: ni-

Expanded text:
nnullos mundi huius maximas facultates et non solum multa auri atque argenti talenta, uerum etiam praediorum magnificentiam contemnentes post haec uidimus commoueri. qui si contemplationem cordis mundi fixam tenerent, numquam utique pro paruis rebus admitterent, quod ne pro magnis ac pretiosis incurrerent opibus, easdem penitus abicere maluerunt.ut eum ne leuiter quidem legi uel contingi ab aliquo sinant, et inde occasiones inpatientiae ac mortis incurrunt, unde monentur stipendia patientiae et caritatis adquirere, cumque omnes diuitias suas pro Christi amore disperserint, pristinum tamen cordis affectum in rebus minimis retentantes et pro ipsis nonnumquam mobiliter irascentes, ueluti qui nou habeant apostolicam caritatem, ex omnibus infructuosi sterilesque redddens et si distribuero, inquit, in cibos pauperum omnes facultates meas et tradidero corpus meum ut ardeam, caritatem autem non habuero, n
Abbreviated transcription (Latin):
cultu. quẽ pͥorib digessimꝰ libris.
ad inuisibilẽ int̾ĩoris hominis
habitũ tͣnseamꝰ. & de canonicarũ
ascendat eloquiũ⁊ ut quisqͥs iã
suꝑioris oꝑis lectione. iacob illiꝰ
intelligibilis nom̃. carnaliũ ui¬
cioꝵ subplantatione ꝓmeruit:
nẽ etiã ñ tam mea ꝗͣ patrũ ĩsti¬
tuta suscipiens. diuinȩ iã puri¬
tatis intuitu. ad meritũ et ut
ita dixerĩ dignitatẽ transiens isiłi.⁊
quid in hoc qͦ ꝑfectionis culmine
debeat obseruare similit̾ instruat᷑.
Obtineant itaq orationes ur̃e.
ab eo qui dignos nos uł uisu eoꝵ
uł discipulatu uł consortio iudi¬
cauit: ut ñob̾ earũdẽ traditionũ
memoriã plenã et sermonẽ ad di¬
cendũ facilẽ conferre dignet᷑. quo
tam sc̃e eas tãq integr̃e quã ab
ipsis accepimꝰ explicantes. ipsos
quodãmꝰ suis institutis incorꝑatoᷤ.
et qđ ẽ maiꝰ latino disputantẽ eloqͥs
ex hibere possimꝰ: Hoc sane uolumꝰ

Expanded text:
cultu, quem prioribus digessimus libris, cultu, quem prioribus digessimus libris, ad invisibilem interioris hominis habitum transeamus, et de canonicarum gitatem ascendat eloquium; ut quisquis jam superioris operis lectione Jacob illius intelligibilis nomen carnalium vitiorum supplantatione promeruit, nunc etiam non tam mea quam patrum instituta suscipiens diuinae iam puritatis intuitu ad meritum et ut ita dixerim dignitatem transiens Israhelis, quid in hoc quoque perfectionis culmine debeat obseruare similiter instruatur. obtineant itaque orationes uestrae ab eo qui dignos nos uel uisu eorum uel discipulatu uel consortio iudicauit, ut nobis earundem traditionum memoriam plenam et sermonem ad dicendum facilem conferre dignetur, quo tam sancte eas tamque integre quam ab ipsis accepimus explicantes ipsos quodammodo suis institutis incorpolatos et quod maius est Latino disputantes eloquio nobis exhibere possimus. hoc sane uolumus
Abbreviated transcription (Latin):
Et sc̃i studii feruore coniũctꝰ. here¬
ditario uire frat̾nũ debitũ deposcit
alt̃ anachoretarũ instituta subli¬
mia ñ ut quidã ꝓpͥa aggressus est
psũptione sectari: s legitimũ doct¬
ne tramitẽ scõ sp̃u suggerente. pe¬
ne antequã disceret app̃hendens: ñ
tam suis adinuentionib quã illoꝵ
traditionib maluit erudiri In qͥb
michi nc̃ in portu silentii consticuto
imensũ pelagꝰ aꝑit᷑: ut scilicet de
insticuto atq doctrina tantoꝵ
uiroꝵ quedã tradere audeã me¬
moriȩ litterarũ: Tanto enĩ ꝓfun¬
dioris nauigationis ꝑiculis. fragił
uita quȩ in congregationib exer-¬
cet᷑. contemplatio dĩ cui illi inesti¬
mabiles uiri semꝑ intenti sunt.
uare: ne aut tã sc̃a materia
imꝑito quidẽ. s fi deli sermone
ꝓmenda. ꝑiclitet᷑ in nob̾: aut
rursus eiꝰdẽ materiȩ abyssis obru¬
atur nr̃a rusticitas Proiꝰde ab
exteriore ac uisibili monachoꝵ

Expanded text:
sancti studii fervore conjunctus, haeresancti studii fervore conjunctus, haereditario fraternum debitum jure deposcit; alter anachoretarum instituta sublimia, non, ut quidam, propria aggressus est praesumptione sectari, sed legitimum doctrinae tramitem sancto Spiritu suggerente, pene antequam disceret, apprehendens, non tam suis adinventionibus quam illorum traditionibus maluit erudiri. In quibus mihi nunc in portu silentii constituto immensum pelagus aperitur, ut scilicet de instituto atque doctrina tantorum virorum quaedam tradere audeam memoriae litterarum. Tanto enim profundioris navigationis periculis fragilisvita, quae in congregationibus exercetur, contemplatio Dei, cui illi inaestimabiles viri semper intenti sunt, vare, ne aut tam sancta materia imperito quidem, sed fideli sermone promenda, periclitetur in nobis, aut rursus ejusdem materiae abyssis obruatur nostra rusticitas. Proinde ab exteriori ac visibili monachorum
Abbreviated transcription (Latin):
castorio in eoꝵ uolumi¬
nũ p̃fatione ꝓmissũ ẽ. quȩ de insti.¬
tutis cęnobioꝵ. & de octo principa¬
liũ uicioꝵ remediis. duodecĩ libellis
dño adiuuante digesta sunt: in qͦ
sarcitũ ẽ Uiderim sane. quid suꝑhoc
uł illiꝰ uł ur̃i fuerit examinis ȩqui¬
tate ꝑpensũ: utrũ in reb tã ꝓfun.¬
dis tamq sublimib & quȩ in usum
stili ut arbitror antea ñ uenerunt.
dignũ aliquid cognitione ur̃aom
tifex supͣdictus migrauit ad xp̃m:
has interĩ decẽ collationes sũmoꝵ
patrũ. id ẽ anachoretarũ qui in
heremo scithiȩ morabant᷑. quas ille
incõꝑabili flagrans studio sc̃itati̾.
simili sibi iusserat sermone con:¬
scribi. ⁊ ñ expendens p̃ multitudi¬
ne caritatis quanto infirmas cer-¬
uices pondere p̃grauaret: uobis
potissimũ o beate papa leonti.
& sc̃ẽ fr̃ elladi credidi consecran¬
das Alter siquidẽ ur̃m memorato
uro & germanitatis affectu. et sacer¬
docii dignitate. et quod his maius

Expanded text:
 uoluminum praefatione promissum est, quae de institutis coenobiorum et de octo principalium uitiorum remediis duodecim libellis domino adiuaante digesta sunt, in quo sarcitum est. uiderim sane quid super hoc uel illius uel uestri fuerit examinis aequitate perpensum, utrum in rebus tam profundis tamque sublimibus et quae in usum stili ut arbitror antea non uenerunt, dignum aliquid cognitione uestra tifex supra dictus migrauit ad Christum, has interim decem conlationes summorum patrum, id est anachoretarum qui in heremo Sciti morabantur, quas ille ineonparabili flagrans studio sanctitatis simili sibi iusserat sermone conscribi, non expendens prae multitudine caritatis quanto infirmas ceruices pondere praegrauaret, uobis potissimum, o beatissime papa Leonti et sancte frater Halladi, credidi consecrandas. alter siquidem uestrum memorato uiro et germanitatis affectu et sacerdotii dignit
Abbreviated transcription (Latin):
suã possit amplificare substantiã:
Leferta enĩ frugib horrea libent̾
exhaurit. ⁊ easq putrib sulcis in¬
stanti labore conmendat: p̃sentẽ
diminutionẽ. futurarũ messiũ
compensatione ñ senciens Illi enĩ
qui negotiationũ solent exerce
re conmertia ñ incertos pelagi
timent casus: ñ ulla discrimina
pporrescunt: dũ ad finẽ questus
spe p̃peti ꝓuocant᷑ Hecñ etiã hii
qui militiȩ mundialis ambitioẽ
flamant᷑. dũ ꝓspiciunt honoꝵ
ac potentię sue finẽ. ꝑegrinati
nec p̃sentib erunnis belłq frani¬
guntur. dũ ꝓpositũ sibi digni¬
t̾atis finẽ cupiunt obtinere Ha¬
bec gͦ et nr̃a ꝑfectio scopon ꝓpͥũ¬
ac finẽ suũ ꝓ quo labores cunctos ñ
solũ infatigabilit̾ uerũ etiã gͣtan¬
ter impendimꝰ: Ob quẽ nos ieui¬
nioꝵ ñ fatigat inedia:̃ uigiliarũ
lassitudo delectat.⁊ lectio ac medi¬
tatio seripturarũ continuata ñ sa¬

Expanded text:
suam possit amplificare substantiam. suam possit amplificare substantiam. refertJ, etiam frugibus horrea libenter exhaurit easque putribus sulcis instanti labore commendat, praesentem deminutionem futurarum messium contemplatione non sentiens. illi etiam, qui negotiare commercia, non incertos pelagi timent casus, non ulla discrimina perhorrescunt, dum ad finem quaestus spe pretii provocantur. Nec non etiam hi qui militiae mundialis ambitione inflammantur, dum prospiciunt honorum ac potentiae finem, peregrinationec praesentibus aerumnis bellisque franguntur, dum propositum sibi dignitatis finem cupiunt obtinere. Habet ergo et nostra professio scopon prac finem suum, pro quo labores cunctos non solum infatigabiliter, verum etiam gratanter impendimus, ob quem nos jejunon fatigat, uigiliarum lassitudo delectat, lectio ac meditatio scripturarum continuata non sa
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ si p̃ oculis nr̃is iuigiter statu¬
ta ñ fuerit: ñ solũ cunctos labo¬
res nr̃os uarios parit̾ atq instabi¬
les reddens. incassũ eos ac sine ullo
emolumento compellet effundi:
s etiã cogitationes om̃s diuersas
sibiq contͣrias suscitabit: Necesse
est enĩ mentẽ quo recurrat. cui¬
ue pͥncipalit̾ inhereat ñ habentẽ.
ꝑ singłas horas atq momenta ꝓ in¬
cursuũ uarietate mucari: atq ex
his quȩ extrinsecꝰ accidunt. in illũ
statũ continuo tͣnformari. qui sibi
pͥmꝰ occurrerit: hinc namq ẽ qđ¬

Expanded text:
quae si prae oculis nostris iugiter statuquae si prae oculis nostris iugiter statuta non fuerit, non solum cunctos labores nostros uacuos pariter atque instabiles reddens in cassum eos ac sine ullo emolumento conpellet effundi, sed etiam cogitationes omnes diuersas sibique contrarias suscitabit. necesse est enim mentem quo recurrat cuiue principaliter inhaereat non habentem per singulas horas atque momenta pro incursuum uarietate mutari atqhis quae extrinsecus accidunt, in illum statum continuo transformari qui sibi primus occurrerit. Hinc namque
Abbreviated transcription (Latin):
apłs: ipsũ nomen id. ẽ. scopon sig¬
nificant̾ exp̃ssit. ita dicens Que
posteriora sunt obliuiscens ⁊ ad
ca quȩ inante sunt extendens me:
ad destinatũ ꝑsequor  brauiũ suꝑ¬
nȩ uocationis dĩ Qđ euidentiꝰ ĩ
est scd̃m destinationẽ psequor:
Tanquã si dixisset: hac destinatioe
qua illa quȩ posteriora st̃ obliuis¬
cor id.ẽ. anterioris hominis uicia:
ad finẽ brauĩ cęlestis uenire con-¬
tendo: Quidqͥd gͦ ad hunc scopon id
ẽ puricatẽ cordis pot̃ dirigere: toca
uirtute sectandũ ẽ: Quidqͥd autẽ
ab hac retͣhit: ut ꝑnitiosũ ac noxi¬
um deuitandũ ẽ: łro hac enĩ uni¬
uersa agimꝰ atq toleramꝰ: ꝓ hac
parentes. patͥa. dignitates. diuitiȩ:
delitie mundi huiꝰ et uoluptas
uniuersa contempnit᷑: ut scilicet
puritas cordis ꝑpetua retentet᷑:
hac gͥ nobis destinatioẽ ꝓposita:
semꝑ actus nr̃i et cogitationes ad
eã obtinendã rectissime dirigunt᷑

Expanded text:
apostolus ipsum nomen, id est scopon, sigapostolus ipsum nomen, id est scopon, significanter expressit ita dicens: quae posteriora sunt obliuiscens, ad ea uero quae in ante sunt extendens me, ad destinatum persequor, ad brauium supernae uocationis domini. quod euidentius in est secundum destinationem persequor, tamquam si dixisset: hac destinatione qua illa quae posteriora sunt obliuiscor, id est anterioris hominis uitia, ad finem brauii caelestis peruenire contendo. quidquid ergo nos ad hunc scopon, id est puritatem cordis potest dirigere, tota uirtute sectandum est, quidquid autem ab hac retrahit, ut perniciosum ac noxium deuitandum. pro hac enim uniuersa agimus atque toleramus, pro hac parentes, patria, dignitates, diuitiae, deliciae mundi huius et uoluptas uniuersa contemnitur, ut scilicet puritas cordis perpetua retentetur. hac itaque nobis destinatione proaposita semper actus nostri et cogitationes ad eam obtinendam rectissime dirigentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nationis suȩ linea possint ad finẽ
desidãti p̃mii ꝑuenire. Qͦtc̃ demĩ
utiq potient᷑: cũ ꝓpositũ scopon
ualuerint obtinere. Qui si forte
ab eoꝵ fuerit subtractꝰ intuitu:
quantũlibet a recto tͣmite cassa
imꝑitoꝵ deuiauerit intentio. ex¬
certũ signũ. quđ uł ꝑitiã directio¬
nis ꝓbet. uł arguat prauitatẽ : Et
ideo cũ inutiles in aera uacuũ fu¬
derint iactus: in quo peccauerint.
quo ue decepti sint. duudicare ñ
possunt. Quippe quos nullũ accu¬
sat indiciũ quantũ ã directione
discesserint: nec quo deinceps cor¬
rigere uł reuocare debeant lineã
disciplinȩ docere potest passiuus
ꝓnuntiante habentes quidẽ fructũ
nr̃m in scificationẽ: finẽ uero uitã
eternã: Scopos łi ẽ. puritas cordis.
quã scificationẽ ñ inmerito nũ¬
cupauit: sine qua p̃dictus finis ñ
pot̃ app̃hendi Acsi dixisset aliis
tinatione docens nos idẽ beatꝰ

Expanded text:
nationis suae linea ad finem possint nationis suae linea ad finem possint desiderati praemii peruenire, quo tum demum utique potientur, cum propositum scopon ualuerint obtinere: qui si forte ab eorum fuerit subtractus intuitu, quantumlibet a recto tramite cassa imperitorum deerret intentio, excertum signum quod uel peritiam directionisprobet uel arguat prauitatem. et ideo cum inutiles in aera uacuumque fuderint iactus, in quo peccauerint quoue decepti sint diiudicare non possunt, quippe quos nullum accusat indicium quantum a directione discesserint, nec quo deinceps corrigere uel reuocare debeant lineam disciplinae docere potest passiuus pronuntiante: habentes quidem fructum uestrum in sanctificationem, finem uero uitam aeternam, scopos uero est puritas cordis, quam sanctificationem non inmerito nuncupauit, sine qua praedictus finis non poterit adprehendi, acsi dixisset aliis tinatione docens nos idem beatus