comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuixit sp̃s eius ce ait. Sufficit
michi: si ioseph filiꝰ m̃s uiuit.
Uadam &e uidebo eum antequã
moriar. Dicetis forsitan michi.
Bene.s quid ad rem: Quid de
ioseph ad gaudium huiꝰ diei: ad
głam resurrectionis xp̃i: Pas¬
cha est. & tu iterum apponis qua¬
dragesimalia: Agnum pascha¬
lem esurit anima nr̃a: eui se ꝑ
tam longa p̃parauit ieiunia. Ar¬
dens ẽ cor nr̃m in nob de iħu:
iħm desideramꝰ. s nondum me¬
remur ipsum uidere. uł deip¬
so audire. Iħm non ioseph esu¬
rimus. saluatorem non somni¬
atorem: dñatorem celi non egyp¬
di:non qui pauit uentres.s qui
pascit mentes. s esurientes. In ħ
saltem nos adiuuet sermo tuus:
ut quem esurimus. amplius
esuriamus. Legimus enim beat
qui esuriunt: qͣm ipsi saturabun¬
tur. Cum audimus: magis esu¬
rimus. Nam ce qui epulas cõm̃¬
dat. famemirritat. Si de iħu au¬
dierimus. auditui nr̃o dabitur
gaudium & lȩticia: &e exultabuñ
ossa humiliata. Humiliata funt
ossa nr̃a quadragesimali afflictio¬

Expanded text:
revixit spiritus ejus, et ait: Sufficit mihi, si Joseph filius meus vivit. Vadam et videbo eum antequam moriar. . Dicetis forsitan mihi, Bene; sed quid ad rem? quid de Joseph ad gaudium hujus diei, ad gloriam resurrectionis Christi? Pascha est, et tu iterum apponis quadragesimalia? Agnum paschalem esurit anima nostra, cui se per tam longa praeparavit jejunia. Ardens est cor nostrum in nobis de Jesu, Jesum desideramus; sed nondum meremur ipsum videre vel de ipso audire. Jesum, non Joseph esurimus; Salvatorem, non somniatorem; dominatorem coeli, non Aegypti; non qui pavit ventres, sed qui pascit mentes, sed esurientes. In hoc saltem nos adjuvet sermo tuus, ut, quem esurimus, amplius esuriamus. Legimus enim: Beati qui esuriunt, quoniam ipsi saturabuntur . Cum audimus, magis esurimus. Nam et qui epulas commendat, famem irritat. Si de Jesu audierimus, auditui nostro dabitur gaudium et laetitia, et exsultabunt ossa humiliata. Humiliata sunt ossa nostra quadragesimali afflictio
Abbreviated transcription (Latin):
gebant se desolatos: quia nec po¬
terant ñ lugere filii syonsi cum
sponsus ablatꝰ ẽẽt ab eis. Inde erat
quod eis dicebat. Nisi ego abiero:
p̃sentia mea corporali: non uos
consolabitur uisitatio syitalis.
Date inquit siceram merentibꝰ.
& uinum his qͥ amaro animo ft̃:
ñ scił illis qͥ ebrii sunt gaudio ⁊
luxu scłi. Que enim participatio
iusticiȩ cum iniquitate: Nun¬
quid bibe possunt calicem dñi.
& calicem demoniorum: Bibant
inquit potiꝰ pauꝑes apł̃i & obli

Expanded text:
gebant se desolatos, quia non pogebant se desolatos, quia non poterant non lugere filii sponsi, cum sponsus ablatus esset ab eis. Inde erat quod eis dicebat: Nisi ego abiero, praesentia mea corporali, non vos consolabitur visitatio spiritualis. Date, inquit, siceram moerentibus, et vinum his qui amaro animo sunt, non scilicet illis qui ebrii sunt gaudio et luxu saeculi. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? nunquid bibere possunt calicem Domini, et calicem daemoniorum? Bibant, inquit, potius pauperes Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
laborem manuum. S &e uos ip
mata didicistis: optate gemitꝰ
huiꝰmodi a sp̃u uob̃ infundi.
Nescio si sit in donis sp̃s aliud
conuenientius aut commodiꝰ
his qͥsunt infirmitate ⁊ miseria
circundati: nescio si sp̃ui sc̃o qͥ in
columba apparuit. alia uox fa¬
miliarior gemitu. aut gratior
sit. Hoc autem scio q in nullo
oꝑe tanta tamq parata nob̾sup¬
peditat mat̾ia siẽ in gemitu &
planet̾u nr̃i: isi miseriam fuã
nr̃a dissimulet suꝑbia. aut sen¬
sus obduret᷑ stupore uł amen¬
da. Hoc autem pͥmum cirea in¬
illuminationr̃a &e salus nr̃a: ut
uidelicet scipsum frenetie̾ sentiat
& sciat. & conu̾sus ad cor dicat do¬
mino eum ꝓpħa. Postquam conu̾¬
tisti me egi pęnitentiam: & postꝙͣ
ostendistimͥ. ꝑeussi fęmur meum.
Nisi enim qͥs apponat scientiam.
nec apponet dolorem: nͥ dolu̾it
ñ meret᷑ consolationem. Beati enĩ
in apłis hodie locum inuenisset
paraclyti consolatio: ñ quia lu¬

Expanded text:
laborem manuum. 5. Sed et voslaborem manuum. 5. Sed et vosmata didiscistis, optate gemitus hujusmodi a Spiritu vobis infundi. Nescio si sit in donis Spiritus aliud convenientius aut commodius his qui sunt infirmitate et miseria circumdati: nescio si Spiritui sancto qui in columba apparuit, alia vox familiarior gemitu, aut gratior sit. Hoc autem scio, quia in nullo opere tanta tamque parata nobis suppetat materia, sicut in gemitu et planctu nostri: nisi miseriam suam nostra dissimulet superbia, aut sensus obduretur stupore vel amentia. Hoc autem primum circa inilluminatio nostra et salus nostra, ut videlicet se ipsum phreneticus sentiat et sciat, et conversus ad cor dicat Domino cum propheta: Postquam convertisti me, egi poenitentiam; et postquam ostendisti mihi, percussi femur meum . Nisi enim quis apponat scientiam, non apponet dolorem: nisi doluerit, non meretur consolationem. Beati enim in Apostolis hodie locum invenisset Paracleti consolatio, nisi quia lu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquatenꝰ compensaremũbo
quod minꝰ ꝓsum exemplo: qͣm¬
quam satis suspecta mͥ sit hec
consolatio si dicam ce ñ faciã.
si suppetant suffragia lingue.
cum desint merita uitȩ: imino
magis fortasse timendum sit ne
peccanti dicat ds. Quare tu .e.¬
Si locutꝰ fuero non quiescet do¬
lor m̃s: & si tacuero ñ recedet a
me. Pauor est utrobiq molestꝰ.
& coartor e duob qͥa locutionẽ
&e officii locꝰ exigit. & uita contia¬
dicit. S recordor tib qͦd apud
sapientem inueni.Anma labo¬
aantis laborat sͥ: quia compulit
manu sumus nos &e sermones no¬
stri. Loquar inquam & me ipsũ
lingua obligabo ꝓpͥa: ut uel pre
confusione aliquando laborare
compellat: &e si corpꝰ a labore ma¬
mium excusau̾it. certe anima
laborantis laboret sibi: ut dicat
cum dauid. laboraui in gemitu
meo. O. simͥdent᷑ illi gemitꝰ ine¬
narrabiles. quib sp̃s postulat ꝓ
scĩs: ut laborem in eis: Pculdubio
labor huiꝰmodi gemituum satis

Expanded text:
aliquatenus compensarem verbo, aliquatenus compensarem verbo, quod minus prosum exemplo. Quanquam satis suspecta mihi sit haec consolatio, si dicam et non faciam; si suppetant suffragia linguae, cum desint merita vitae; imo magis fortasse timendum sit, ne peccanti dicat Deus, Quare tu eSi locutus fuero, non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me . Pavor est utrobique molestus, et coarctor e duobus; quia locutionem et officii locus exigit, et vita contradicit. Sed recordor verbi quod apud Sapientem inveni: Anima laborantis laborat sibi, quia compulit manu sumus et nos, et sermones nostri. Loquar, inquam, et me ipsum lingua obligabo propria, ut vel prae confusione aliquando laborare compellar: et si corpus a labore manuum excusaverit, certe anima laborantis laboret sibi, ut dicat cum David, Laboravi in gemitu meo . O si mihi dentur illi gemitus inenarrabiles, quibus Spiritus postulat pro sanctis, ut laborem in eis! Procul dubio labor hujusmodi gemituum satis
Abbreviated transcription (Latin):
refugiant: & asꝑitatem lingue
medicinalis arbitrant᷑ morsũ
odii letalis. Oderunt corripien
disserentem. qm ꝑfect̃a dilecti¬
one corripientem. S dicam ꝑ¬
fecta bilectione: an ꝑfecto odio:
Immo utrunq &e ꝑfecta dilecꝰ¬
tione a ꝑfecto odio: quia ꝑfecꝰ¬
tum odtum nichil ẽ aliud qͣm
ꝑfecta dilectio. & una est utriꝰq
ꝑfectio. quam apłs det̾minat d¬
cens. Odientes malum: adheren¬
tes autem bono. S reu̾tar adio.
unde digressus eram. Optabam
michi linguam qua dm̃ laudi
rem: uel certe linguam qͥ conti¬
tentium ulcera curarem: in ało
quidem mͥ querens diuine de¬
uotionis fruet̾um: in alto fr̾ne
salutis llcrum: uobis qͦq inal¬
tero dulcis. in alt̾o fieri desid̃as
utilis. Nam ce de scłarium arti
& officio poetarum ita sumptũ
est apud quendam eorum. dut.
ꝓdesse uolunt aut delectare poꝰ¬
etȩ.Omne tulit punctum qͥ
inquam mͥ grãm oris quadeo
& uob̃ officiosꝰ deseruirem. ut

Expanded text:
refugiant, et asperitatem linguae refugiant, et asperitatem linguae medicinalis arbitrentur morsum odii lethalis! Oderunt corripientdisserentem, quam perfecta dilectione corripientem. Sed dicam, Perfecta dilectione, an perfecto odio? Imo utrumque, et perfecta dilectione, et perfecto odio: quia perfectum odium nihil aliud est, quam perfecta dilectio; et una est utriusque perfectio, quam Apostolus determinat, dicens, Odientes malum, adhaerentes autem bono . 4. Sed revertar ad id unde digressus eram. Optabam mihi linguam qua laudarem Deum, vel certe linguam qua confitentium ulcera curarem: in altero quidem mihi quaerens divinae devotionis fructum; in altero, fraternae salutis lucrum: vobis quoque in altero dulcis, in altero fieri desiderans utilis. Nam et de saecularium arte et officio poetarum, ita sumptum est apud quemdam eorum: Aut prodesse volunt, aut delectare poetae. Omne tulit punctum quiinquam, mihi gratiam oris, qua Deo et vobis officiosus deservirem; ut
Abbreviated transcription (Latin):
desiderii.cibi mei sunt: quin¬
immomirum in modum qnͣ¬
to qͥsq peccator ante contisionẽ
amarior. tanto postmodum con¬
uersio eiꝰ dulcior. qntoq desꝑatior
tanto gratior nobis eius salus: quia
ce saluantis grãm plus miramur
qui ouem ꝑditam reportans hu¬
meris. gaudium faẽ angłis suꝑuno¬
quib datum est. quam dulcia
autem mea esuriens & famem pa¬
tiensut canes. etiam amarum su¬
met ꝓdulci: & abhominabile ꝓ
desiderabili. Delectent᷑ alis lam¬
bere mella scͥpturarum: ego uͦ
delectabor ulcera lingere pec¬
catorum: mei scł mͥq similiũ.
fȩdum quidem ule̾ peccati.
uisuq horribile: s tam̃ ipsum
lingere cuius sit saporis ce gr̃ȩ
non sapit. ñ capit. nisi qͥ salutẽ
ꝑiclitantium esurit. & famem
patit᷑ ut canis: de qualib dieꝰ¬
tum est. lingua canum tuor
ex inimicis. S ue miseris qͥ tan¬
tostudio ꝑeunt. tantoq desidio
mortem sͥ conc̾iscunt. ut uuln̾a
suat egant. curamq canum

Expanded text:
desiderii cibi mei sunt . Quindesiderii cibi mei sunt . Quinimo mirum in modum quanto quisque peccator ante conversionem amarior, tanto postmodum conversio ejus dulcior; quantoque desperatior, tanto gratior nobis ejus salus: quia et salvantis gratiam plus miramur, qui ovem perditam reportans in humeris, gaudium facit Angelis suquibus datum est: Quam dulcia autem mea esuriens et famem patiens ut canis, etiam amarum sumet pro dulci, et abominabile pro desiderabili. Delectentur alii lambere mella Scripturarum; ego vero delectabor ulcera lingere peccatorum, mei scilicet mihique similium. Foedum quidem ulcus peccati, visuque horribile; sed tamen ipsum lingere, cujus sit saporis et gratiae, non sapit, non capit, nisi qui salutem periclitantium esurit, et famem patitur ut canis: de qualibus dictum est, Lingua canum tuorum ex inimicis . Sed vae miserisqui tanto studio pereunt, tantoque desiderio mortem sibi consciscunt, ut vulnera sua tegant, curamque canum
Abbreviated transcription (Latin):
Apl̃i& eors similes linguis sͥ
datis magnalia dep̃dicant. ty¬
rannos uerberant. demonia fla¬
gellant: t̾ram compluunt. cȩloᷤ
aꝑiunt. qr lingue eorum ela¬
ues cȩli factȩ sunt: qͥppe quibꝰ
de ipsis celis linguȩ misse sunt.
M autem utinam ul lingua ca¬
nis data sit. qua possim pͥmum
qͥdem ꝓpͥa. deinde & aliena ulce¬
ra lingere: siqͥforte sint qͥ ad hoc
ipsum sibi me dignent̾ admitt̾e
Beati quidem qͥb amor &e dilec¬
tio diuine laudis cor replet gay¬
dio. & os iubilo. S & illos utiq
beatos dixerim. qui cum de u¬
ulnerib animarum uirꝰ ob¬
lingunt. & prurulentiam: tͣ
& sitiunt iusticiam. & famem pa-¬
tumtur ut canes: ideoq nichil
fastidiunt qͦd in corpꝰ suum poᷤᷤ¬
sint trahicere: neminem pecca¬
torem abhominant᷑ quem ad
iusticiam possint conuertere.
Quod deus mundauit tu ne
hoc mactat &e manducat omne
genꝰ reptilium. &e uolatilium ⁊
ait. Que pͥꝰ tangere nolebat aĩa
mea ne p̃ angustia impatientis

Expanded text:
li et eorum similes linguis sibi datis magnalia Dei praedicant, tyrannos verberant, daemonia flagellant, terram compluunt, coelos aperiunt; quia linguae eorum claves coeli factae sunt, quippe quibus de ipsis coelis linguae missae sunt. Mihi autem utinam vel lingua canis data sit, qua possim primum quidem propria, deinde et aliena ulcera lingere, si qui forte sunt qui ad hoc ipsum sibi me dignentur admittere. Beati quidem, quibus amor et dilectio divinae laudis cor replet gaudio et os jubilo. Sed et illos utique beatos dixerim, qui, cum de vulneribus animarum virus ablingunt et purulentiam, traet sitiunt justitiam, et famem patiuntur ut canes: ideoque nihil fastidiunt quod in corpus suum possint trajicere; neminem peccatorem abominantur, quem ad justitiam possint convertere. Quod Deus mundavit, tu ne hoc mactat et manducat omne genus reptilium et volatilium, et ait, Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia impatientis
Abbreviated transcription (Latin):
& uirtutes scłi uenturi: Si enĩ
non gustauerunt bonum dei
uerbum: unde totiens eructa¬
uit cor eorum u̾bum bonum:
cum scilicet de memoria abtin¬
dantiȩ suauitatis eiꝰ eructabt
labia eorum hyninum: Nunc
autem diuinis int̾sunt laudib
&e dormitant aut ociosa uel cẽ
ꝑnitiosa mente ꝑtractant: Se¬
dent ad librum & oscitant: u̾bũ
exhortationis audiunt. & ipsoa
Attu laborant de pascuis mutãt᷑
inpascua. & tam ista fastidiunt
qͣm illa: iugit᷑ uersant᷑ int̾ fer¬
cula uitȩ. & moriunt᷑ fame. Un¬
de gͦ post illam felicem exꝑien¬
tiam. gustumq suauem suꝑnȩ
dulcedinis: tanta hȩc obliuio.
& incuria boni languorq m̃tiũ
subintrauit: Sola relicta ẽ eis
uox illa plangentis. si tñ plan¬
gere uelint: ꝑcussus sum ut fenũ¬

Expanded text:
et virtutes saeculi venturi? Si enim et virtutes saeculi venturi? Si enim non gustaverunt bonum Dei verbum, unde toties eructavit cor eorum verbum bonum, cum scilicet de memoria abundantiae suavitatis ejus eructabant labia eorum hymnum? Nunc autem divinis intersunt laudibus, et dormitant; aut otiosa vel etiam perniciosa mente pertractant: sedent ad librum, et oscitant: verbum exhortationis audiunt, et ipso auditu laborant: de pascuis mutantur in pascua, et tam ista fastidiunt quam illa: jugiter versantur inter fercula vitae, et moriuntur fame. Unde ergo 1010 post illam felicem experientiam, gustumque suavem supernae dulcedinis, tanta haec oblivio, et incuria boni, languorque mentium subintravit? Sola relicta est eis vox illa plangentis, si tamen plangere velint: Percussus sum ut fenu
Abbreviated transcription (Latin):
accipit. conditiones ñ discernit:
merita non requirit:dm sitire
quis nouerit. uenire uelit. Gr̃a
quippe non admitcit fastidien¬
tes. s sic̃ esurientes implet bonis.
sic diuites dimittit inanes. O fa¬
stidium tinea cordium. rubigo
mentium. languor pessimus
animarum: qͥ abhominari faciꝰ
bonum deiu̾bum. contemnere
cȩleste donum: fastidire man¬
na ꝓpt̾ ollas carnium. Quȩ e¬
nim lues tam pestifera. qͥs mor¬
bus tam lȩtalis. qui sic faciat
hominem immemorem sue sa¬
lutis. ridentem ac male securũ
appropinquare usq ad portas
mortis: S unde rogo tam late
lues ista xp̃i ouilia infecit. grege
inuasit. ut quam pluribus de
grege uideatur etiam locꝰ horro¬
ris & uaste solitudinis locꝰ pas¬
cue uͥ sunt collocati. & in paseu¬
is uberrimis in herbuirentib
misere ꝑeant fastidio langui¬
di An non queso gustauerun
donum cȩleste. & participes fac¬
tisunt sp̃s sc̃ĩ: gustauerunt ni¬
chilominus bonum dei ũbum

Expanded text:
accipit, conditiones non discernit, accipit, conditiones non discernit, merita non requirit: tantum sitire quis noverit, venire velit. Gratia quippe non admittit fastidientes; sed sicut esurientes implet bonis, sic divites dimittit inanes. O fastidium tinea cordium, rubigo mentium languor pessimus animarum, quod abominari facis bonum Dei verbum, contemnere coeleste donum, fastidire manna propter ollas carnium! Quae enim lues tam pestifera, quis morbus tam lethalis, qui sic faciat hominem immemorem suae salutis, ridentem ac male securum appropinquare usque ad portas mortis? Sed unde, rogo tam late lues ista Christi ovilia infecit, greges invasit, ut quam pluribus de grege Domini videatur etiam locus horroris et vastae solitudinis, locus pascuae ubi sunt collocati, et in pascuis uberrimis, in herbis virentibus misere pereant fastidio languidi? An non, quaeso gustaverunt donum coeleste, et participes facti sunt Spiritus sancti; gustaverunt nihilominus bonum Dei verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
petus letificans eiuitatem dli:
cum scilicet hodierna die tan
rat. Ecce ego declino in uos ut
quib tantꝰ influebat. qnͣtumq
de illis ꝓfluebat: de quorum
uentre fluebant flumina aqͦͤ
uiue. Nec solum de corde bent¬
uolentia cearitatis. s etiã ex ore
uehementia ꝓfluebat torrentis
iloquii: cui non pot̾ant resistere
a contradicere omnes eorum ad¬
aersarii. sicut de stephano dicit᷑
quia ñ poterant res. sapĩe. & spũi
giudia uos interim fr̃s consola¬
tor u̾r inuitat. Hoc torrente tio¬
luptatis sue sitibundas aman¬
trm mentes potare desiderat.
Siquis inquit sitit ueniat & bi¬
bat. Oaffluens liberalitas dei.
oindeficiens largitas diuinȩ bo¬
nitatis. Sp̃m cuiꝰ hodie pͥmiti¬
asdedit apłis: offert uniuersis.
Thesaurum suum fontem aque
uiue aꝑit tam hominib quã
iumentis: tanquam ce ipse oĩb
sapientib & insipientib debi¬
tor sit. Om̃s inquit sitientes ue¬
nite ad aqͦs. Ecce ꝑsonas non

Expanded text:
laetificans civitatem Dei; laetificans civitatem Dei; cum scilicet hodierna die Spirrat: Ecce ego declino in vos, ut quibus tantus influebat! quantumque de illis profluebat, de quorum ventre fluebant flumina aquae vivae! Nec solum de corde benevolentia charitatis, sed etiam ex ore vehementia profluebat torrentis eloquii, cui non poterant resistere et contradicere omnes eorum adversarii: sicut de Stephano dicitur, quia non poterantgaudia vos interim, fratres, consolator vester invitat. Hoc torrente voluptatis suae sitibundas amantium mentes potare desiderat. Si quis, inquit, sitit, veniat et bibat . O affluens liberalitas Dei! o indeficiens largitas divinae bonitatis! Spiritum, cujus hodie primitias dedit Apostolis, offert universis. Thesaurum suum, fontem aquae vivae aperit tam hominibus quam jumentis; tanquam et ipse omnibus sapientibus et insipientibus debitor sit. Omnes, inquit, sitientes, venite ad aquas . Ecce personas non
Abbreviated transcription (Latin):
durabilius. quanto modestiꝰ. tan¬
to uerius. quanto seueriꝰ. tanto
dulcius. quanto sanctiꝰ. O castum
& fidele gaudium: quam fidelis
est illa de de sententia sapientis
Non ẽ census fuꝑ salutẽ corporiᷤ:
&e non est oblectatio suꝑ gaudiũ
cordis. Hoc utiq gaudio non est
gaudere impiis: q̃uorum fatuos
risꝰ & friuola gaudia sapiens de¬
testatur & increpat. Risum in¬
quit reputaui errorem: & gaudio
dixi. Quid frustra deciꝑis: Ni
dolore miscebit᷑: ce extrema gau¬
dii luctus occupat. O beate ihu
quam dissimile ẽ illut gaudiũ
tuum. quo int̾im consolaris re¬
nunciantes illi falso &e fallaci
gaucho. quam melior est miscd̃ia
tua suꝑuitas. quam melior est
dies una in atͥis tuis suꝑ milia:
quanto beatiores facis pauperes
tuos ipsa pauꝑtate tua qmintm¬
dus facere possit sua quantaliba
affluentia: ubi quicquid asflu¬
it defluit. sibiq inherentem ꝑ¬
effluere facit. Aliis affltiebat
deliciis illa pauꝑ familia

Expanded text:
durabilius, quanto modestius; tandurabilius, quanto modestius; tanto verius, quanto severius; tanto dulcius, quanto sanctius. O castum et fidele gaudium! quam fidelis est illa de te sententia Sapientis: Non est census super salutem corporis, et non est oblectatio super gaudium cordis! Hoc utique gaudio non est gaudere impiis, quorum fatuos risus et frivola gaudia Sapiens detestatur et increpat. Risum, inquit, reputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . 3. O bone Jesu, quam dissimile est illud gaudium tuum, quo interim consolaris renuntiantes illi falso et fallaci gaudio! quam melior est misericordia tua super vitas! quam melior est dies una in atriis tuis super millia! quanto beatiores facis pauperes tuos ipsa paupertate tua, quam mundus facere possit sua quantalibet affluentia, ubi quidquid affluit, defluit, sibique inhaerentem pereffluere facit! Aliis affluebat deliciis illa pauper famili
Abbreviated transcription (Latin):
de nobis ꝓ nr̃a mutabilitate timea¬
inus. Dicut enim de illis desꝑare
impium.ita de nob̃ p̃sumere est
temerarium: cum tam de nob̃ qͣm
de illis qualiscunq sit scientia p̃¬
sentium nulla possit ẽẽ p̃scientia
futurorum: nec leuissit miuria
summȩ potestatis penes quam ẽ
arbitrium uitȩ &e mortis. si uel de
illis tam crudelit̾. uel de nob̃ tã
audacter p̃rudicetur eiꝰ iudiciis
Deniq de massa eorum sumus a¬
sumpti & qͥ pauloante eramꝰ sic̃
& illi natura & uita filiiire: repente
factistimus filii grẽ. Nos gͦ simus ilt
exemplum spei ad penitentiam: ip¬
si nob timoris ad ꝑsetierantiam.
metur: in illis se iudicium exerit
letus. ꝓ illo timorat᷑ ⁊ cautus: ⁊ de
utroq eruditꝰ. exultabo tͥ eum tre¬
more. qͥa tunc ingrediar in u̾itate
Neq enim timor iste quem amor
castum facit. gaudium tollit sed
custodit. ñ destruit. s instruit: ñ
in amaricat s condit: ut tanto sit

Expanded text:
de nobis pro nostra mutabilitate timeade nobis pro nostra mutabilitate timeamus. Sicut enim de illis desperare impium, ita de nobis praesumere est temerarium, cum tam de nobis quam de illis, qualiscunque sit scientia praesentium, nulla possit esse praescientia futurorum; nec levis sit injuria summae potestati, penes quam est arbitrium vitae et mortis, si vel de illis tam crudeliter, vel de nobis tam audacter praejudicetur ejus judiciis. Denique de massa eorum sumus assumpti; et qui paulo ante eramus, sicut et illi, natura et vita filii irae, repente facti sumus filii gratiae. Nos ergo simus illis exemplum spei ad poenitentiam; ipsi nobis, timoris ad perseverantiam. metur; in illis se judicium exserit laetus, pro illo timoratus et cautus: de utroque eruditus exsultabo tibi cum tremore, quia tunc ingrediar in veritate omen tuum. Neque enim timor iste, quem amor castum facit, gaudium tollit, sed custodit; non destruit, sed instruit; non inamaricat, sed condit: ut tanto sit
Abbreviated transcription (Latin):
si grãmuł oblatam recuset. uel
acceptam non seruet. Cu enim
non offert᷑: Suꝑ quem ñ fulget
lumen illius: Qͥs se abscondit
a calore eiꝰ: Neq enim reliquit
se deus sine testimonio apud
conscientias hominum illustͣns
eos splendore u̾itatis. & fouens
calore bonitatis: eum & lux uie¬
ra illuminet omnem h. u. in
les sunt lumini. id ẽ resistunt
sp̃ui scõ. nec adquiescunt ueri¬
tati quam intelligunt: & sicut
lutum ex calore solis. ita ex boni¬
tate & beneficuis dei duriores fi¬
unt.Audact̾ etiam ꝓuocantes
eum. cum ipse dedit omniain
manib eoꝵs. uerum qͥd ad nos
de his qui foris sunt: Ad uospo¬
tius nobis sermo est qui sp̃m
adoptionis filiorum accepistis:
habentes eundem sp̃m & signũ
adoptionis. &e pignus hȩredita¬
tis: qui uelut quidam earacter
insignis uasa miscđiȩ auasis
ire discernit. Quanquam de
salute nr̃a uel mag̾ spe salutis.
ea nob modestia gaudendum
sit: ut qͦd in illis dolemꝰ adhue

Expanded text:
si gratiam vel oblatam recuset, vel si gratiam vel oblatam recuset, vel acceptam non servet. Cui enim non offertur? super quem non effulget lumen illius? quis se abscondit a calore ejus? Neque enim reliquit se Deus sine testimonio apud conscientias hominum, illustrans eos splendore veritatis, et fovens calore bonitatis; cum et lux vera illuminet omnem hominem vles sunt lumini, et resistunt Spiritui sancto, nec acquiescunt veritati quam intelligunt; et sicut lutum ex calore solis, ita ex bonitate et beneficiis Dei duriores fiunt, audacter etiam provocantes eum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum! 2. Verum quid ad nos de his qui foris sunt? Ad vos potius nobis est sermo, qui spiritum adoptionis filiorum accepistis, habentes eumdem spiritum in signum adoptionis et pignus haereditatis; qui velut quidam character insignis, vasa misericordiae a vasis irae discernit. Quanquam de salute nostra, vel magis de spe salutis, ea nobis modestia gaudendum sit, ut quod in illis dolemus, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
filius qui tam patͥmonium qͣm
seipsum donauit meretricib:
s multo effusior pat̾ in recuꝑa¬
tionem ꝑditi filii. quam ille in
ꝑditionem sui: si tamen ulla
debet ẽe comparatio gr̃ȩ & pȩcu
Uide enim quanta largitate.
toto orbe gr̃a sp̃s effusa sit. non
solum iustis confirmandis. s
& peceatorib iustificandis: qͣm̾
ubiq gentium sp̃u ereante no¬
um gens hominum. renoua¬
tasit facies t̾rȩ. immo quanta
cotidie mutatio fiat ꝑ dext̾am
excelsi: ut repente ꝑdit̾issim
hominum publicani ce mere¬
trices. iustos quam plurimos
p̃cedant in regnodei. & nouis¬
sum fiant pͥmi Ersꝰ non sic̃ de¬
lictum ita ce donum: quia uͥ
abundauit delictum ibi suꝑa¬
bundans grã. non solum do¬
nat delict̾a. s etiam uirtutũ
accumulat merita: & sublimi
restituit lapsos redemytio. quã
constituerat pͥma creatio. Sane
in his omnib quanto mirabilior
dei gr̃a p̃dicat᷑: tanto damnabi¬
lior hominis ddurieia conuineit᷑:

Expanded text:
filius, qui tam patrimonium, quam filius, qui tam patrimonium, quam se ipsum donavit meretricibus; sed multo effusior pater in recuperationem perditi filii, quam ille in perditionem sui ; si tamen ulla debet esse comparatio gratiae et pecominis. Vide enim quanta largitate toto orbe gratia Spiritus effusa sit, non solum justis confirmandis, sed et peccatoribus justificandis: quomodo ubique gentium, Spiritu creante novum genus hominum, renovata sit facies terrae: imo quanta quotidie mutatio fiat per dexteram Excelsi, ut repente perditissimi hominum publicani et meretrices, justos quam plurimos praecedant in regno Dei, et novissimi fiant primi. Prorsus non sicut delictum, ita et donum: quia ubi abundavit delictum, ibi superabundans gratia : non solum donat delicta, sed etiam virtutum accumulat merita; et sublimius restituit lapsos redemptio, quam constituerat prima creatio. Sane in his omnibus quanto mirabilior Dei gratia praedicatur, tanto damnabilior hominis duritia convincitur,
Abbreviated transcription (Latin):
s.t̾: Heu quam misere er rabam.
Tam magnum ẽ illud incelomͥ
repositum quod contemnebam:
tam nicħ hoc suꝑ t̾ram quod tan¬
topere expetebam. Ap̃s itaq thes¬
aurus tuus ascendit in cȩlum.
ibi sit oe cor tuum. Inde ducis
originem.ibi habes patrem &
hȩreditatem: inde expectas sal¬
uatorem. In die scõ pentecosten¬
Neffabilis ds. meffabilis miscdia
eius. Sedm nomen eiꝰ. ita ce opꝰ
eiꝰ. Nane meffabilis diuine cir¬
ca nos dignatio caritatis. Parũ
erat patͥ tradidisse fiuum ut
redimeret seruum: nͥdaret &
ret in filium. Dedit filium in
p̃cium redemptionis: dedit sp̃m
in pͥuilegium adoptionis: se de¬
niq totum seruat hereditatem
adoptatis. O deum si fas est dici
ꝓdigum sui. p̃ desid̾io hominis
Annon ꝓdigum qͥ ñ solũ sua s ce
ripsum impendit. ug hominẽ
acuꝑaret: non tam s quam hoĩ
peꝑcit. ut ita loquar. s noua &
mira largitate suꝑ omnem ear¬
nem effudit illum: Multum
qͥdem effusus sui prodigus ille

Expanded text:
 Heu, quam 1008 misere errabam! tam magnum est illud in coelo mihi repositum, quod contemnebam; tam nihil hoc super terram, quod tantopere expetebam! Christus itaque thesaurus tuus ascendit in coelum: ibi sit et cor tuum. Inde ducis originem, ibi habes Patrem et haereditatem, inde exspectas Salvatorem. Amen. IN FESTO PENTECOSTEneffabilis Deus, ineffabilis misericordia ejus. Secundum nomen ejus, ita et opus ejus. Plane ineffabilis divinae circa nos dignatio charitatis. Parum erat Patri, tradidisse Filium, ut redimeret servum; nisi daretret in filium. Dedit filium in pretium redemptionis; dedit Spiritum in privilegium adoptationis: se denique totum servat haereditatem adoptatis. O Deum, si fas est dici, prodigum sui, prae desiderio hominis! An non prodigum, qui non solum sua, sed et se ipsum impendit, ut hominem recuperaret, non tam sibi, quam homini pepercit, ut ita loquar, sed nova et mira largitate super omnem carnem effudit illum? Multum quidem effusus sui prodigus ille
Abbreviated transcription (Latin):
s iamnẽ non nouimus. Nam ce
teipsum si pio affectu psaliiste¬
dicere potueris. egosum pauper ce
dolens. sic ditabit. sic lȩtificabit
sobria ebrietas. Huiꝰ p̃clari ealicꝰ.
ut & si pauꝑ sis pauꝑtas animum
nonurat: & si dolebas quia pecca¬
sti. iam peccatireat᷑ conscientiam
non mordeat. Uide autem si ñ &

Expanded text:
nc jam non novimus . Nam et te ipsum, si pio affectu Psalmistdicere potueris, Ego sum pauper et dolens , sic ditabit, sic laetificabit sobria ebrietas hujus praeclari calicis, ut, etsi pauper sis, paupertas animum non urat; et si dolebas quia peccasti, jam peccati reatus conscientiam non mordeat. 6. Vide autem, si non et
Abbreviated transcription (Latin):
ad sermones ignescat eorum: Er¬
sus ignea lingua petͥ. ignea lingͣ
pauli. in quorum ub̃. nunc qͦq
uiuit ignis ꝑpetuus: qͥ ce suꝑ cor¬
da nr̃a scintillat si accẽdamus:
siaurem uel animum ab eoꝵ
sermonib ñ au̾tamus. Si me¬
ruissem aliquam acciꝑe de
linguis huiꝰ modi. dicerem utiq
& ego. Dominꝰ dedit mͥ linguam
mercedem meam. & in ipsa lay¬
dabo eum. sic̃ de illis scͥptum ẽ.

Expanded text:
ad sermones ignescat eorum. Prorad sermones ignescat eorum. Prorsus ignea lingua Petri, ignea lingua Pauli, in quorum verbis nunc quoque vivit ignis perpetuus, qui et super corda nostra scintillat, si accedamus, si aurem vel animum ab eorum sermonibus non avertamus. 2. Si meruissem aliquam accipere de linguis hujusmodi, dicerem utique et ego, Dominus dedit mihi linguam mercedem meam, et in ipsa laudabo eum ; sicut de illis 1011 scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
magnalia dei.Nimirum ex a¬
bundantia cordis: lingue loque¬
bantur in eis. Exultationes dĩ
ingutture eorum: quia cari¬
tas dei diffuisa erat in cordib
cẽm. Qͥa uͦ arida ẽ anima. ideo
ẽ ⁊ torpida lingua. Sed sicut
Eructabunt labia mea hẏm
suauis es: ut discam de diligere
toto corde. tota anima .t. unt̾.
unctio tua ẽ. qua doces eos de
quib p̃dictum est: Crunt om̃s
docibi les dei. Beatꝰ homo quem
lerutiq ignea que ẽ in dertera
tus quȩ eum digito dĩ seͥbitur
suꝑ latitudinem cordis. & ipsũ
cor amoris incendio. & os ignito
feruere facit eloquio. De excelso
inquit misit ignem in ossibus
meis: & erudut me. O quanta
facilitate & celeritate. qͣnta co¬
pia ce facultate. ignis ille quẽ
dominꝰ iħs misit in derram. ñ
solum erudiuit imꝑitos:. s etiã
ex pediuit impeditos. Ersus ig¬
neȩ lingue quas ex se disꝑtiuit
ignis iste que sic ignescere fece¬
runt ñ solum mentes s ce lingͣs
apłoꝵ: ut etiam nc̃ piꝰ auditor

Expanded text:
magnalia Dei . Nimirum ex abundantia cordis linguae loquebantur in eis. Exsultationes Dei in gutture eorum, quia charitas Dei diffusa erat in cordibusessem. Quia vero arida est anima mea, ideo est et torpida lingua. Sed sicut Eructabunt labia mea hymnusuavis es, ut discam te diligere toto corde, tota anima, tota virtunctio tua est, qua doces eos de quibus praedictum est: Erunt omnes docibiles Dei . Beatus homo quem lex utique ignea, quae est in dextera ejus, quae cum digito Dei scribitur super latitudinem cordis, et ipsum cor amoris incendio, et eos ignito fervere facit eloquio. De excelso, inquit, misit ignem in ossibus meis, et erudivit me . O quanta facilitate et celeritate, quanta copia et facultate, ignis ille quem Dominus Jesus misit in terram, non solum erudivit imperitos, sed etiam expedivit impeditos! Prorsus igneae linguae, quas ex se dispertivit ignis iste, quae sic ignescere fecerunt non solum mentes, sed et linguas Apostolorum, ut etiam nunc pius auditor
Abbreviated transcription (Latin):
ddemonum mor admittat᷑ adm̃¬
sam xp̃i & angłoꝵs. Absit autem
fãs mei ut hec dicens inocent¬
am urãm qua plurimum deles¬
tor inscribam sceleri. s hȩc dico
ut salui sitis: &e aliorum exem¬
plo cautiores fact̾i. manꝰq lauan¬
des in sanguine peccatoris grãm
Suos omni uigilantia seruare eu¬
retis: ad laudem &e głam ipsius
largitoris ib̃u xp̃i domini nr̃

Expanded text:
daemonum, mox admittatur ad medaemonum, mox admittatur ad mensam Christi et Angelorum. Absit autem, fratres mei, ut, haec dicens, innocentiam vestram, qua plurimum delector, inscribam sceleri; sed haec dico ut salvi sitis, et aliorum exemplo cautiores facti, manusque lavantes in sanguine peccatoris, grativos omni vigilantia servare curetis; ad laudem et gloriam ipsius largitoris Jesu Christi Domini nostri,
Abbreviated transcription (Latin):
retrorsum conũti: Sp̃u cȩpert:
qͦm nunc carne consummant᷑:
uoluptuose uescebant᷑. quomͦ nuic
inteunt in uitus: Uideant que¬
so ipsi ne forte inimicꝰ homo qui
suꝑ bonum semen patrisfamiliaᷤ
lolium suum suꝑseminare consu¬
euit: post illam fuauem es cam xͥ
felle suo fauces eorum tinxerit:
ac ꝑ hoc non mͦ des iderium. sed
& memoriam pͥoris gustꝰ aboleue¬
rit. Enimu̾ statim de nunciat
apłs his qui eiuscodi sunt. N
potestis calicem dñi bibe & calicẽ
demoniorum. Non potestis m̃se
qui libidinis. irȩ. impatientiȩ.
aut similium raptatꝰ furore pas¬
sionum: Ego ut loquar de his qͦ
iam mag̃inusu quam in crimi¬
ne sunt: puto qͦd & ille mens e
demoniorum particeps sit. &¬
pascens eos pascat᷑ ab eis. cuiꝰ os
abundat malicia. & lingua con¬
ein̾at dolos. sedens adus frẽm
tem libent̾ audit: qͥ scurrilitate
stultiloquii cachinnantes dissol¬
uit. Uideat gͦ qͥ eiusmodi est. an
dignum sit ut uolutatus uelut
in cruore immolaticio ⁊ sordinb

Expanded text:
coeperunt: quomodo nunc carne consummantur? Voluptuose vescebantur: quomodo nunc intereunt in viis? 5. Videant, quaeso, ipsi, ne forte inimicus homo, qui super bonum semen patrisfamilias lolium suum superseminare consuevit, post illam suavem escam Christi, felle suo fauces eorum tinxerit, ac per hoc non modo desiderium, sed et memoriam prioris gustus aboleverit. Enimvero statim denuntiat Apostolus his qui ejusmodi sunt: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum. Non potestis mensaqui libidinis, irae, impatientiae, aut similium raptatur furore passionum? Ego, ut loquar de his quae jam magis in usu quam in crimine sunt, puto quod et ille mensae daemoniorum particeps sit, et pascens eos pascatur ab eis, cujus os abundat malitia, lingua concinnat dolos, sedens adversus fratrem tem libenter audit; qui scurilitate stultiloquii cachinnantes dissolvit. Videat ergo qui ejusmodi est, an dignum sit ut, volutatus velut in cruore immolatitio et sordibus
Abbreviated transcription (Latin):
est uirtutes angłorum:. tuȩ tam̃
condescendens infirmitati. ex¬
pandet alas suas ce assumet te atq
portabit in humeris suis:si modo
pulꝰ degener non existas. ut a
t̾ra leuari. & auta puriore ꝑfrui
non extimescas. Aui uolant con¬
templando.tu saltem amando.
Paulus mente excedit. & ad ter¬
ad id quod in principio erat u̾¬
bumꝰ: tu saltem humi degene¬
rem non trahas animum. nec
patiaris obrutum inercia in
terra putrescere cor tuum: sec
clamanti sursum corda ponti¬
fici magno. qͥ hodie introundĩn
sancta et̾na redemptione inuen.¬
ta. ubi ce asistit uultui dei intr¬
pellans ꝓnob: responde fidelit
habemus ad dñm. S & si aliqn
quesisti. ñ quȩ sursum sunt. sed
que suꝑ t̾ram. iam te ipsum m¬

Expanded text:
est virtutes Angelorum: tuae tamen condescendens infirmitati, expandet alas suas, et assumet te, atque portabit in humeris suis, si modo pullu degener non existas, ut a terra levari, et aura puriore perfrui non extimescas 5. Alii volant contemplando, tu saltem amando. Paulus mente excedit, et ad terad id quod in principio erat Verbum: tu saltem humi degenerem non trahas animum, nec patiaris obrutum inertia in terra putrescere cor tuum; sed clamanti, « Sursum corda, » Pontifici magno qui hodie introivit in Sancta, aeterna redemptione inventa, ubi et assistit vultui Dei interpellans pro nobis responde fideliter, « Habemus ad Dominum. » Sed et si aliquando quaesivisti non quae sursum sunt, sed quae super terram; jam te ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ne sancti quorum sicut aquile
iuuentꝰ renouabit᷑: assument
pennas sic̃ aquile & uolabunt.
Quouolabunt: Ubicunq in¬
celos euolare poterit. qui nunc
exercicio & usu cotidiano uolita¬
re ñ didicerte: Si queris qͦ doct̾ore.
quo duce. nunquid non xp̃s sict̃
aquila ꝓuocabat hodie ad uolan¬
dum pullos suos. qñdo suꝑ eosuo¬
litabat: cum scł. uidentib illis.
eleuaretur. diuq sequerentur
ocłis euntem in cęlum: Poterat
utiq repente in ictu ocłi. ex ocłis
eorum rapi & ubi uellet consti
nitebat᷑ amore sui. & corpora si¬
militer posse fubleuari pollice¬
batur exemplo corporis sui. sict
& apłs ait. et̾ni consciꝰ misterii.
quia ce nos baiulis nubib rapi.¬
emur in obuiam xp̃o redeunti.

Expanded text:
ne sancti, quorum sicut aquilae ne sancti, quorum sicut aquilae juventus renovabitur, assument pennas sicut aquilae, et volabunt. Quo volabunt? Ubicunque, incoelos evolare poterit, qui nunc exercitio et usu quotidiano volitare non didicerit? Si quaeris quo doctore, quo duce, nunquid non Christus sicut aquila provocabat hodie ad volandum pullos suos, quando super eos volitabat, cum scilicet videntibus illis elevaretur, diuque sequerentur oculis euntem in coelum? Poterat utique repente in ictu oculi, ex oculis eorum rapi, et ubi vellet, constinitebatur amore sui, et corpora similiter posse sublevari pollicebatur exemplo corporis sui: sicut Apostolus ait, aeterni conscius mysterii, quia et nos bajulis nubibus rapiemur obviam
Abbreviated transcription (Latin):
fiducia credentium: tantum non
abiciant grãm quam acceperuñ.
Non enim solis apłis ꝓposita ẽ hec
securitas uel condiscipłis eorum:
s omnib qui ꝑ eorum ubum cre¬
dituri sunt in dezu̾bum. Non
ꝓhis inquit rogo tantum: s ꝓ eiᷤᷤ
qui credituri sunt ꝑu̾bum eor
in me. Uob̃ autem fr̃s donatũ ẽ ut
eum. s etiam ut patiamini ꝓ eo:
quos scił fides ꝓmissionis xp̃i.
non securitate negligentiores
s alacritate faciens feruentiores.
in cotidiano uitiorum conflie¬
tu. martyrio coronat assiduo.
Assidto. s facili. facili. s subli¬
mi.facile ẽ ubi supra uirtutem
nicħ imꝑatur. Sublime. ubi de
omni uirtute illius fortis arma¬
ti triumphatur. An non facile
suaue xp̃i iugum portare: anñ
sublime in regno eiꝰ excellere:
Quid faciliꝰ rogo. quam portare
pennas que portent portantem
se. quid sublimius quam supra
omnem cȩlorum altitudinem
quo xp̃s ascendit euolare: Pla¬

Expanded text:
fiducia credentium! tantum non fiducia credentium! tantum non abjiciant gratiam quam acceperunt. Non enim solis Apostolis proposita est haec securitas, vel condiscipulis eorum, sed omnibus qui per eorum verbum credituri sunt in Dei verbum. Non pro eis, inquit, rogo tantum, sed pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me . 3. Vobis autem fratres, donatum est, ut tis, sed etiam ut patiamini pro eo : quos scilicet fides promissionis Christi, non securitate negligentiores, sed alacritate faciens ferventiores, et quotidiano vitiorum conflictu, martyrio coronat assiduo: assiduo, sed facili; facili, sed sublimi. Facile est, ubi supra virtutem nihil imperatur; sublime, ubi de omni virtute illius fortis armati triumphatur. An non facile suave Christi jugum portare? an non sublime in regno ejus excellere? Quid facilius, rogo, quam portare pennas quae portent portantem se? quid sublimius, quam supra omnem coelorum altitudinem, quo Christus ascendit, evolare? Pla
Abbreviated transcription (Latin):
nemo ex his ꝑiͣt. nͥfiliꝰ ꝑditionis.
Nunc autem ad te uenio. serua
eos in nomine tiqͦs dedisti michi.
Non rogo ut tollas eos de m. sed
ut serues eos a malo: & cȩt̾a quȩ
non ẽ huius temporis retexere.
multominus exponere. Sũma
tamen orationis siẽ textꝰ indicat
lect̾ionis. est in his tͥb in qͥb ẽ
& summa salutis immo &e ꝑfec̃¬
donis. ut nicħ possit addi: sciłicet
ut a malo seruent᷑. ut in ũitate
sanctificentur. ut cum ipso glo¬
rificentur. Pat̾ inquit quos de
ipse iudex est ꝓ quib orat. qͥ
pari honore eum eo quem orat
adorandꝰ est. Uoluntate labioꝵ
eius non fraudauit eum pat̾:
cum quo ẽ ei una uoluntas. ce
una potestas. quia unꝰ deus est.
Omnino quod xp̃s orat imple¬
rinecesse est. cuiꝰ sermo uirtus
est. & uoluntas effectus: qui de
omnib que sunt. dixit & facta
st̃ mandauit & creata suint. Uolo in¬
quit ut nͥ ego sũ. & ipsi fint mecũ.
O quanta securitas fidelium: qnͣta

Expanded text:
nemo ex his periit, nisi filius perditionis. nemo ex his periit, nisi filius perditionis. Nunc autem ad te venio: serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi. Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo; et caetera, quae non est hujus temporis retexere, multo minus exponere. Summa tamen orationis, sicut indicat textus lectionis, est in his tribus, in quibus est et summa salutis, imo et perfectionis, ut nihil possit addi, scilicet ut a malo serventur, ut in veritate sanctificentur, ut cum ipso glorificentur. Pater, inquit, quos deipse judex est; pro quibus orat qui pari honore cum eo quem orat adorandus est! Voluntate labiorum ejus non fraudabit eum Pater, cum quo est ei una voluntas et una potestas, quia unus Deus est. Omnino quod Christus orat, impleri necesse est: cujus sermo virtus est, et voluntas effectus; qui de omnibus quae sunt, dixit, et facta sunt, mandavit, et creata sunt . Volo, inquit, ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. O quanta securitas fidelium! quanta
Abbreviated transcription (Latin):
cum dilexisset suos qui erant in
mundo in finẽ dił. eos. Tunc e uil
nim ꝓpe modum omnem uim
amoris efftidit amicis: antequã
etiam ipse sic̃ aqua effunderet᷑
ꝓ amicis. Tunc eis sacramentum
corporis & sanguinis fui tͣdidit.
&e celebrandum instituit: nescio
uirtute an caritate mirabilio¬
ri hoc nouum genꝰ mansionis
adĩnueniens in consolationem
recessus sui: ut si discedet ab eis
specie corporis. maneret ñ solũ
cum eis. s ediam in eis turtute
sacramenti. Tunc ueluti ꝓreꝰ
sue oblitꝰ maiestatis & uelut
iniurlam faciens sibi nisi ꝙr
gloria est caritatis humiliare
Se ꝓamicis. dignatione ineffa¬
bili dominus &e talis dominus
pedes seruorum lauit: uno oꝑe
condens eis & humilitatis exem¬
plum & remissionis sacram̃tum.
Tunc deniq post exhortationẽ
ꝓlixioris sermonis. patͥ eos cõm̃en¬
dans fubleuatis in cȩlum oculis:
nt̾ cȩt̾a sic ait. Pat̾ cum ẽẽm eũ
eis. ego ser. eos in nomine tuo: &

Expanded text:
cum dilexisset suos qui erant in cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos . Tunc enim propemodum omnem vim amoris effudit amicis, antequam etiam ipse sicut aqua effunderetur pro inimicis. Tunc eis sacramentum Corporis et Sanguinis sui tradidit, et celebrandum instituit, nescio virtute an charitate mirabiliori, hoc novum genus mansionis adinveniens in consolationem recessus sui, ut si discederet ab eis specie corporis, maneret non solum cum eis, sed etiam in eis virtute Sacramenti. Tunc veluti prorsus suae oblitus majestatis, et velut injuriam faciens sibi, nisi quia gloria est charitatis humiliare se pro amicis, dignatione ineffabili Dominus, et talis Dominus, pedes servorum lavit: uno opere condens eis et humilitatis exemplum, et remissionis sacramentum. 1007 2. Tunc denique post exhortationem prolixioris sermonis Patri eos commendans, sublevatis in coelum oculis, inter caetera sic ait, Pater, cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo, et
Abbreviated transcription (Latin):
cȩt̾a. Hec oratio domini ha¬
bita est ante diem passionis. ñ
absurde tamen aptat᷑ diei ascẽ¬
sionis. qndo scilicet suppremo
discessurꝰ erat a filiolis suis quos
pat̾ commnendabat. Qui enim
in celis creauit. docet. & regit
multitudinem angłors. in tris
asgregauerat sibi pusillũ gre¬
gem discipłors. sub p̃sentia sue
carnis erudiendum: quoadusq
grandiusctili sensus effecti. dis¬
eipline sp̃s fierent idonei. Magnꝰ
tacio parutlos magna dilectiont
diligebat. qͥppe qͦs ab amore muni¬
di abstraxerat: & relicta ominspx
sełi de se solo pendere ⁊udebat Uni¬
diu tamen cum eis corporaliter c̃¬
uersari uoluit. non facile aut muis¬
dum hunc suum eis effectum ꝓdi¬
dit maturiorem se cis quam toe¬
riorem exhibens. sic̃ magistrum
decebat &e patrem. Gum autem
dempus quo ab eis recessurꝰ erat
instaret. tunc ueluti uincitene¬
ro eorum affectui tusus est. ut mas¬
nam multitudinem duleedmis
sue quam eis absconderat dissi¬
mulare ñ posset. Hinc illud est

Expanded text:
e tuo . Haec oratio Domini habita est ante diem passionis. Non absurde tamen aptatur diei Ascensionis, quando scilicet supremo discessurus erat a filiolis suis, quos Patri commendabat. Qui enim in coelis creavit, docet et regi multitudinem Angelorum, in terris aggregavera sibi pusillum gregem discipulorum sub praesentia suae carnis erudiendum, quoadusque grandiusculi sensus effecti, disciplinae spiritus fierent idonei. Magnus itaque parvulos magna dilectione diligebat, quippe quos ab more mundi abstraxerat, et relicta omni spe saeculi, de se solo pendere videbat. Quandiu tamen cum eis corporaliter conversari voluit, non facile aut multum hunc suum eis affectum prodidit; maturiorem se eis, quam teneriorem exhibens, sicut magistrum decebat et patrem. Cum autem tempus quo ab eis recessurus erat instaret, tunc veluti vinci tenero eorum affectu visus est, ut magnam multitudinem dulcedinis suae, quam eis absconderat, dissimulare non posset. Hinc illud est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ad pietatis sc̃ẽ matͥs eccłie ꝑtinet
sinum. ut ei a domino eg̃diendi affec¬
tũ ĩploret. et effectum. Utrumq e¬
nim a domino necessario postu

Expanded text:
ad pietatis sanctae matris Ecclesiae pertinet sinum ut ei a Domino egrediendi imploret effectum. Utrumque enim a Domino necessario postu
Abbreviated transcription (Latin):
cum quasi inui tus &e eoactus ꝓ¬
scriptionis uidetur dictasse senten¬
tiam. qui dui expectauerat lapsi
penitentiam: & tanta inclignatio¬
ne. suggestoris puniebat maliciã.
Nicħ querit᷑ a serpente: nulla
omnino interrogatio. f lagicii sci¬
scitatur originem: quia illa inua¬
num uoluitur questio. quȩ sine
fructu est: & quam nulla comi¬
tatur corretꝰtio. uerum cum ille
iam urdicatus eẽt. qui ab initio
inueritate non stecit: quid sib
uult. quod noui constitutio ediẽ¬
ti. legiantiquȩ cons cribitur ͭ ce
quasi minus continentia illius
plebis scita.plenam iuris m̃suram
non habuerint. noua adduntur
decreta: Ego existimo. librum
dispositionum cȩlestium. & di¬
uinȩ paginam ꝓuidentiȩ. totũ
omnino continere. quod rerũ
status. quod ꝓcessus insinuat:
&e totum ẽẽ oculo maiestatis uno
momento conspicabile. & quod
attriuit antiquitas. uel quod

Expanded text:
cum quasi invitus et coactus pcum quasi invitus et coactus proscriptionis videretur dictasse sententiam, qui diu exspectaverat lapsi poenitentiam, et tanta indignatione suggestoris puniebat malitiam. Nihil quaeritur a serpente, nulla omnino interrogatio flagitii sciscitatur originem, quia illa in vanum volvitur quaestio quae sine fructu est, et quam nulla comitatur correctio. Verum cum ille jam judicatus esset qui ab initio in veritate non stetit , quid sibi vult quod novi constitutio edicti legi antiquae conscribitur, et quasi minus continentia illius plebis scita plenam juris mensuram non habuerint, nova adduntur decreta? Ego existimo librum dispositionum coelestium et divinae paginam providentiae totum omnino continere quod rerum status, quod processus insinuat, et totum esse oculo majestatis uno momento conspicabile et quod attrivit antiquitas, vel quod
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitens. thesatirizaret sibi irã
in die ire. Iustissimo ordine. post
uirum feminam alloquit᷑ deus:
quȩ ꝑtinaci suꝑbia. & ipsa admiꝰ¬
sum excus at: serpentem suasorẽ
deducens in medium: deceptam
tamen se dieit: amplius dolens.
quod diaboli ꝓmissio. effectu ca¬
ruerit: quam quod eius sugge¬
stioni. assensum p̾buerit. Quia
gͥ neq uir neq mulier. confestio¬
nis uel penitentiȩ excogitauere
consilia: s addentes p̃uaricatio¬
neminanium argumentorum
complexionibus. ad dm iniusti¬
ciȩ conuincendum laborabant. insu¬
perbas &e erasꝑantes animas. peceati
cumulus est refusꝰ: ce opp̃ssit subita
ruma. iniqui ponderis stupatores.
Et ordinatissima rectitudine a
serpente incepit iudicium: ut qͥ
fuerat suggestor peccati. eẽt parti¬
ceps &e tormenti: & qui ad castim
consentientium sibi fuerat gratu¬
latus: hab̾et ex maliciȩ merito qͦd
doleret: et in pena ȩmuli stuim
telligeret homoaudicis caritatem:

Expanded text:
poenitens thesaurizaret sibi iram poenitens thesaurizaret sibi iram in die irae . Justissimo ordine post virum, feminam alloquitur Deus, quae pertinaci superbia, et ipsa admissum excusat, serpentem suasorem deducens in medium. Deceptam tamen se dicit, amplius dolens quod diaboli promissio effectu caruerit, quam quod ejus suggestioni assensum praebuerit. Quia igitur neque vir, neque mulier confessionis, vel poenitentiae excogitavere consilia, sed addentes praevaricationem inanium argumentorum complexionibus, ad Deum injustitiae convincendum laborabant, in superbas et exasperantes animas peccati cumulus est refusus, et oppressit subita ruina iniqui ponderis stipatores. Et ordinatissima rectitudine a serpente incoepit judicium, ut qui fuerat suggestor peccati, esset particeps et tormenti, et qui ad casum consentientium sibi fuerat gratulatus, haberet ex malitiae merito quod doleret, et in poena aemuli sui intelligeret homo, judicis charitatem,