comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de incrucem in loco caluarie: tamen
etiam sodm litt̾am ideo pauci per¬
cussi sunt ut plurum sauarentur:
uit quia ꝓpħas iudei non solum con¬
tempnebant. s etiam irridebant:
tali plaga ꝑcussi. aguoscerent po¬
tentiam sp̃s sc̃i. S quia se eiñdare
noluerunt: clamat ipse sp̃s sauc̾t᷑
& disciplinam non recepistis. Siergo
atpseo aliquid imputare. Quia & re¬
itra tantam potentiam: solus homo
sue sp̃u sc̃o habere non potuit. Nam
ssco hehyseo aliquid imputam: quasi
xdei usto iudicio disputare p̾sumim᷑
tum fuisse putemus: attende illum
beatissimum et mitissimũ apłm pe¬
rum: & uide quid ꝑeum de anauia
undicaret. qui nullam abeis ꝑtulis
pullulans exemplum pessimũ infideli
⁊̃ mpsa radice occidit. Hȩc ergo oĩa spũaliter
ꝯfideliter cogitantes: nicbil sinistrũ
ae scõ iustoꝵ relo uł iudicio suspicem᷑.

Expanded text:
de in crucem in loco Calvariae: tamen de in crucem in loco Calvariae: tamen etiam secundum litteram, ideo pauci percussi sunt, ut plurim sanarentur; ut quia Prophetas Judaei non solum contemnebant, sed etiam irridebant, tali plaga percussi agnoscerent potentiam Spiritus sancti. Sed quia emendare se noluerunt, clamat ipse Spiritus sancet disciplinam non recepistis . Si ergoElisaeo aliquid imputari; quia et revera tantam potentiam solus homo sine Spiritu sancto habere non potuit. Nam si sancto Elisaeo aliquid imputamus, quasi de Dei justo judicio disputare praesumimtum fuisse putemus; attendite illum beatissimum ac mitissimum apostolum Petrum, et videte quid per eum de Anania vindicaret, qui nullam ab eis pertulpullulans exemplum pessimum infidelitatis in ipsa radice succidit. Haec ergo omnia spiritualiter et fideliter cogitantes, nihil sinistrum de sancto justorum zelo vel judicio suspicemur:
Abbreviated transcription (Latin):
ut falsa religio cum suis extinc̾ta
doc̃toribus uerȩ religiomi locum in
humanis cordibus daret. Qs̃ totũ
beatus helyas non sua uirtute. seo
potentia scĩ sp̃s erercuisse creden¬
du  ẽ. Deniq siuis scire. solus ip¬
se helyas qualis fuerit. quando eũ
deseruit: unius meretͥcis minas fer¬
re non potuit: s fugit indeserto uiã
quadraginta dierum. Ille gͦ qui sup¬
cerat: unuis meretriculȩ sermonem
sustinere non potuit. Hoc ideo dixi.:
ut agnoscamus quia totum illud
non tantum helẏas quã sp̃s sanctꝰ
exercuit. ꝑ helyam. Et ideo nefas est
credi: quod beatus hehyas inhus qͦs
fecit int̾fici. se uoluerit uindicari.
mus. Cui cum lururiantes pueri
scenderent duo ursi. ⁊ lacerarent qͣ¬
diaginta duos pueros. Qd̾ licet my.
sterium fuerit. & significars dñ
passionem. quando irricdentes uide¬
i clamauerunt erucifigatur cruci¬
figatur: sicut illi clamauerunt
ascende calue ascende calue. idest. ascẽ¬

Expanded text:
ut falsa religio cum suis exstincta ut falsa religio cum suis exstincta doctoribus verae religioni locum in humanis cordibus daret. Quod totum beatus Elias non sua virtute, sed potentia sancti Spiritus exercuisse credendus est. Denique si vis scire solus ipse Elias qualis fuerit, quando eum  eum probaret, deseruit, unius meretricis minas ferre non potuit, sed fugit in deserto viam quadraginta dierum. Ille ergo, qui supcerat, unius meretriculae sermones sustinere non potuit. Hoc ideo dixi, ut agnoscamus quia totum illud non tam Elias, quam Spiritus sanctus exercuit per Eliam. Et ideo nefas est credere quod beatus Elias in his quos fecit interfici, se voluerit vindicare. mus, cui cum luxuriantes pueri scenderent duo ursi, et lacerarent quadraginta duos pueros. Quod licet in mysterio factum fuerit, et significaverit Domini passionem, quando irridentes Judaei clamaverunt, Crucifigatur, Crucifigatur , sicut illi clamaverant, Ascende, calve; ascenae, calve; id est, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enim fecit phinces non carnau
odio. s ielo namore diuino. Non
ut se undicaret: ẜ ut pꝰpłm de cłi
uacundia liberaret. Quam rem&
tib destinass mandans ei ut ad se
da psuaserat. inspũ scõ dix̃. ut de¬
scenderet ignis de cęlo. & consum̃ꝙ.
eos: ut istis ꝑcussis incorpore: alii sa¬
narentur incorde. S quia nichu
apud eos medicam̃tum sp̃uale pͥ¬
ualuit: etiam .⁊ alium quinquage
fecerit: humilitas illus quinqua¬
genarii. qui fcio loco uenit. osten¬
dit. In quo euident̾ agnouimus:
qͦsi se pͥus humiliasset humana fra
gilitas: statim indulgentiam dedis¬
set diuina misccła. Neq enim cre¬
dendum ẽ qd̾ illi ideo ad helya mis¬
Si fuerant. ut illum int̾ficerent: s
potius ut ad regem uocarent. Et i¬
deo beatus helyas non iracundie su¬
ȩ satisfecit: s dei potius imuriam
uindicauit. Hoc etiam de sac̾dotibꝰ
ydoloꝵ in monte carmelo ereccuit
quando om̃s int̾fici uissit: scilicet

Expanded text:
Hoc enim fecit Phinees non carnali Hoc enim fecit Phinees non carnali odio, sed zelo et amore divino; non ut se vindicaret, sed ut populum de Dei iracundia liberaret. 2. Nec tibus destinasset, mandans ei ut ad se da persuaserat, in Spiritu sancto dixit ut descenderet ignis de coelo, et consumeret eos, ut istis percussis in corpore, alii sanarentur in corde. Sed quia nihil apud eos medicamentum spirituale praevaluit, etiam et alium quinquagenfecerit, humilitas illius quinquagenarii, qui tertio loco venit, ostendit . In quo evidenter agnovimus, quod si se prius humiliasset fragilitas humana, statim indulgentiam dedisset divina misericordia. Neque enim credendum est quod illi ideo ad Eliam missi fuerint, ut illum interficerent, sed potius ut ad regem vocarent. Et ideo beatus Elias non iracundiae suae satisfecit, sed Dei potius injuriam vindicavit. Hoc etiam de sacerdotibus idolorum de monte Carmelo exercuit, quando omnes interfici jussit ; scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
diam exercebat: s p̾positi uł uidices.
ut ceteri metum haberent: iustissime
iudicabant. Deniq beatus ille moy¬
ses. de quo legimus qd̾ mitis fuerit
suꝑ om̃s homines. descendens de mõ¬
te quia pͦpłm ydolis sacͥficasse cogno
non ut iracundiȩ satisfacetet. s ut dei
iracundiam nindicaret: & ut ceteri
uidentes. nunquam talia peccata ex¬
ercere p̃sumerent. Et ut intelligamͦ
quo ammo hoc fieri uisserit: regͥs¬
sus addñm supplicauit dicens. Si
non cdimiseris p̾pso tuo peccatũ suũ
ddele me de libro quem scͥpsisti. Ecce
ueram & integram caritatem. Pau¬
cos int̾fici uissit: ut sexcenta milia
exceptis mulieribus & paruulis li¬
beraret: quia nisi ille zelo dei con¬
motꝰ inpaucos uindicasset. cunc̃¬
tos dei usticia perdidisset. Beatus
qͦ pbinees sacerdos unum de pͥnci¬
pibus cum alienigena concumben¬
tẽ manu ꝓpͥa gladio int̾fecit. &. qͦ
animo hoc egerit. deus ipse testimo¬
num dedit dicens. Phinees zelo
meo conmotꝰ placauit iram meã

Expanded text:
diam exercebat; sed praepositi vel judices, ut caeteri metum haberent, justissime vindicabant. Denique beatus ille Moyses, de quo legimus quod mitis fuerit super omnes homines , descendens de monte, quia populum idolis sacrificasse cognov ; non ut iracundiae suae satisfaceret, sed ut Dei injuriam vindicaret; et ut caeteri videntes, nunquam talia peccata exercere praesumerent. Et ut intelligamus quo animo hoc fieri jusserit, regressus ad Dominum supplicavit, dicens: Si non dimiseris populo tuo peccatum suum, dele me de libro tuo quem scripsisti . Ecce veram et integram charitatem. Paucos interfici jussit, ut sexcenta millia, exceptis mulieribus et parvulis, liberaret; quia nisi ille zelo Dei commotus in paucos vindicasset, cunctos Dei justitia perdidisset. Beatus quoque sacerdos Phinees unum de principibus cum alienigena concumbentem manu propria gladio interfecit. Et quo animo hoc egerit, Dominus ipse testimonium dedit, dicens: Phinees zelo meo commotus placavit iram meam,
Abbreviated transcription (Latin):
diligit frem suum quem uidet: deũ
quem non uidet quomͦ potest diligẽ:
S iam si iubetiᷤ ista sufficiant. Sũt eni
innum̃abilia tam in nouo quam in
uet̾i testam̃to. quȩ causam de qua loqui¬
mur ualidissimis testimoniis confir¬
mare uidentur: quȩ longumẽ. ut nẽ¬

Expanded text:
videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Sed jam, si jubetis, ista sufficiant. Sunt enim innumerabilia tam in Novo quam in Veteri Testamento, quae causam, de qua loquimur, validissimis testimoniis confirmare videntur, quae omnia longum est ut n
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Benedicite ꝑsequentibus uos:
benedicite & nolite maledicere. Wyite¬
rum. Noli uinci a malo. s uince in bo¬
no malum. Et tt̾um. Non reddentẽ
malum ꝓmalo. nec maledic̾tũ ꝓ ma¬
ledicto: s econtrario benedicentes. Be
nos ãmonet dicens. Qͥ frem suũ odit.
micida non habet inse uitam ȩt̾nam¬

Expanded text:
dicite persequentibus vos; benedicite, et nolite maledicere : et iterum, Noli vinci a malo, sed vince in bono malum : et iterum, Non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes . Benos admonet, dicens, Qui odit micida
Abbreviated transcription (Latin):
te conmoneo. ut quociens aut in
dñico aut inaliis maioribꝰ festi¬
uitatibus missȩ fuint. nullus ab ec¬
clesia discedat: donec diuina mysteri¬
acompleantur. Et quamus multi
sint. de quoꝵ fide & deuotione gaude¬
amͦ: sunt tamen plures minꝰ de salu¬
te sue anue cogitantes: qͥ lec̾tis diui¬
nis lectionibus. statim de ȩccła foris
exeunt. cum tamen etiam dum ipsȩ
iectiones leguntur. aliqui ex illis. ita
ociosis nscłaribus fabulis occuꝑant᷑:
ut eas nec ipsi audiant. nec alioᷤ au¬
dire ꝑmittant. Isti tales minꝰ a nob̾
culparentur. si ad ęccłam non ueni¬
rent: quia ibi ꝓbant᷑ đm ledere am

Expanded text:
te commoneo, ut quoties aut in die dominico, aut in aliis majoribus festivitatibus Missae fiunt, nullus de ecclesia discedat, donec divina mysteria compleantur. Et quamvis multi sint, de quorum fide et devotione gaudeamus, sunt tamen plures minus de salute animae suae cogitantes, qui lectis divinis lectionibus statim de ecclesia foris exeunt; cum tamen etiam dum ipsae lectiones leguntur, aliqui ex illis ita otiosis et saecularibus fabulis occupantur, ut eas nec ipsi audiant, nec alios audire permittant. Isti tales minus a nobis culparentur, si ad ecclesiam non venirent: quia ibi probantur am
Abbreviated transcription (Latin):
nis gentibus simues sunt. Ut ergo
suꝑiores & gentibus & bestiis ẽẽ pos¬
simus. etiam & immico ᷤᷤ ⁊ adu̾sarioᷤᷤ
diligamus: & timeamꝰ illd̾ qd dñs
in eigłio dic̃. Serue maie omne
debitum dimisi ł quia rogasti me:
nonne & te oportuit misereri con¬
serui tui sic̃ ⁊ ego tu misertꝰ sũ :¬
& quid postea: Tradidit eum tortori¬
bus: donec redderet om̃e debitum.
Sic inquit dñs & pat̾ meus cȩlestis
faciet uobis: si non dimiseritis uuꝰ

Expanded text:
nis et Gentibus similes sunt. Ut ergo nis et Gentibus similes sunt. Ut ergo superiores et Gentibus et bestiis simus, etiam inimicos et adversarios diligamus; et timeamus illud quod Dominus in Evangelio dixit: Serve male, omne debitum dimisi tibi quia rogasti me; nonne et te oportuit misereri conservo tuo, sicut et ego tui misertus sum? Et quid postea? Tradidit eum tortoribus, donec redderet universum debitum. Sic, inquit Dominus, Pater meus coelestis faciet vobi
Abbreviated transcription (Latin):
tib uos. & si queris quam m̾cedem
accipias: audi quid sequitur. ut sitis
silii patͥs ur̃i: qui incęlis ẽ. Adu̾tite qͥa
simmncos non diligimus: filii dei esse
ñ possumꝰ. Et qua fronte dicimus in
oratione diñca. pater nr̾r qui es in cȩ¬
lis: aut qua conscientia dic̃e posumꝰ.
dimitte nobis debita nr̃a sic̃ & noᷤ di
mittimus: S dic̃ aliquis. Ego audi¬
oscͥpturam dicentem. Amat amma
mea amantem se. Amas filios & pa¬
rentes: amat & latro. amat i leo: a¬
mat ⁊ draco. amant & ursi: amant
& lupi. Si enim amantes non diligi¬
mus: si filios despicimus: peiores le¬
onibus & supradic̃tis bestus sumus.
mus: nichil ab ipsis bestus distare ui¬
demur. Sic ⁊ ipse dñs dixͣ. Si enim
diligitis eos qui uos diligunt: qua
m̃cedem habebitis: Nonne & publi
can hoc faciunt: &si salutaueritis
fr̃s ur̃os tantum: quid ampliꝰ facie¬
tis: Nonne & ethnici hoc faciunt:
Qͥ gͦ solos amicos diligunt. sicut ipsi
uidetis. adhuc in hac parte publica¬

Expanded text:
cedem accipies; audi quod sequitur: Ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . Advertite, quia si inimicos non diligimus, filii Dei esse non possumus. Et qua fronte dicimus in oratione, Pater noster, qui es in coelis? aut qua conscientia dicere poterimus, Dimitte nobis debitaSed dicit aliquis: Ego audio Scripturam dicentem, Amat anima mea amantem se. Amas filios et parentes? Amat et latro, amat et draco, amant et lupi, amant et ursi. Si enim amantes non diligimus, si filios vel parentes despicimus, pejores leonibus et supradictis bestiis sumus: mus, nihil ab ipsis bestiis distare videmur. Sic et ipse Dominus dixit: Si enim diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habt si salutaveritis fratres vestros tantum, quid amplius facietis? Nonne et ethnici hoc faciunt ? Qui ergo solos amicos diligunt, sicut ipsi videtis, adhuc in hac parte publica
Abbreviated transcription (Latin):
poni consid̾antes illud. qd̾ iam sepe dic̃¬
tum est. quia om̃is lex inuno sermo¬
nc impletur in nobis. idest diliges ꝓ¬
emum tuum sic̃ te ipsum: non solũ
amicos s etiam inimicos diligite: it¬

Expanded text:
 considerantes illud quod jam saepe dictum est, quia omnis lex uno sermone impletur in nobis, id est, Diliges proximum tuum sicut te ipsum; non solum amicos, sed etiam inimicos diligite
Abbreviated transcription (Latin):
positus. ita ꝓinimicis orauit diceus. Pa¬
ter: ignosce illis: quia nesciunt quid fa¬
ciunt. Frenetici enim sunt &. contra¬
rio sp̃u possidentur: & ut nos ꝑsequant᷑
maiorem ꝑsecutionẽ a diabolo patiunt᷑.
Et ideo magis ut uberentur qua ut dãp¬
nentiurorare debemus. Sic enim fecit
beatus stephanus: qui głiosissime pͥmus
xp̃i uestigia secutus est. Cum emĩ duris
saxoeum ymb̾bus cederetur: ꝓ se stans
gtunt: pro inimicis uͦ suis positis genib
totis iuribus clamauit & dix. Dñe ibũ¬
tp̃e. ne statuas illis hoc peccatum. Sigͦ
pittamus nos non posse imitari dominũ
nr̃m: iinitemur saltem conseruũ nr̃m.
mitemur etiam & beatum iacobum: qui
mpse cum a uideis lapidaretur. flexis
gemibus ꝓsuis ꝑsecutoribus supplicauit.¬

Expanded text:
positus pro inimicis oravit, dicens: Pater, ignosce illis: quia nesciunt quid faciunt . Phrenetici enim sunt, et a contrario spiritu possidentur, et ut nos persequantur, majorem persecutionem a diabolo patiuntur: et ideo magis ut liberentur quam ut damnentur orare debemus. Sic enim fecit beatus Stephanus, qui gloriosissime primus Christi vestigia secutus est. Cum enim duris saxorum imbribus caederetur, pro se stans oravit; pro inimicis vero suis positis genibus totis viribus clamavit et dixit: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Si ergo putamus nos non posse imitari Dominum nostrum, imitemur saltem conservum nostrum. Imitemur etiam et beatum Jacobum: qui et ipse cum a Judaeis lapidaretur, flexis genibus pro suis persecutoribus supplicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: nͥ ild̾ qd̾ apłs dic̃. omĩs lex u
nosermone impletur innobis. di¬
liges ꝓximum tuum sic̃ te ipsum:
S ne forte aliqͥs dicat. locum hunc
ñ sic debere intelligi: audiat de
hoc mandato tt̾um apłm sublimi
uoce clamantẽ. Et si tradidero cor¬
pꝰ meum ita ut ardeam: caritatem
aut̃ non habeam: nichil mͥ ꝓdest.
n dñs nr̃ tantam circa genus hu
ut non solum supra bonos. sz etiam
supra malos pluuiam dare. & solẽ
suum cotidie oriri concedat. Ftiã
re debemus: qd̾ dñs in euugłio di¬
ꝙͣ. Si dimiseritis inquit homini¬
b peccata eoꝵ: dimittet & uob̾

Expanded text:
dicit, Omnis lex in uno sermone completur, Diliges proximum tuum sicut te ipsum ? Sed ne forte aliquis dicat, locum hunc non sic debere intelligi: audiat de hoc mandato iterum Apostolum sublimi voce clamantem, Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem ar tantam circa genus hum ut non solum supra bonos, sed etiam supra malos pluviam dare, et solem suum quotidie oriri concedat. 6. Conre debemus, quod Dominus in Evangelio dixit: Si dimiseritis, inquit, hominibus peccata eorum, dimittet
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo altari qd̾ est incȩlo remoueri ñ
tu pͥor iniquitates tuas: ut iustificera
Iniquitatem tuam si tu agnoseis. deus
ignoscet. Nemo gͦ desperet. ẜ nemomi¬
le speret. Male desꝑat: qui credet quoo
etiam si penitentiam agat de pecratis
sius. diuina miscłia non indulgeat.
Male aut̾ sperat: qͥ se pꝰ multa tempori ad
penitentiȩ medicam̃ta reseruat. Quo¬
imͦ enim male desꝑantib dicit᷑. perri¬
tor inquacumq die conu̾sus fuerit.
om̃s iniquitates illius obliuioni tra
tam uiri quam feminę. tam religiosi
quam laici. tam senes quam uiuenes.
tam pueri quam puellȩ attentius co¬
temus: & sine ulla disfimulatiõe seru¬
ritatẽ mortiferam respuentes. co tidia¬
nis diebus peccatis nr̃is penitentiȩ me¬
dicam̃ta apponere studeamꝰ: timentes
non tardat. Si enim hȩc fidelit̾ agmꝰ
ante tͥbunai ȩt̾ni udicis non ad dĩp¬
nationem sententiam suscepturi s et
ultatione feliciter ueniemu

Expanded text:
emoveri non or iniquitates tuas, ut justificeris . Iniquitatem tuam si tu agnoscis, Deus ignoscit. Nemo ergo desperet; sed nemo male speret. Male desperat, qui credit quod etiamsi poenitentiam agat pro peccatis suis, divina misericordia non indulgeat. Male autem sperat, qui se post multa tempora ad poenitentiae medicamenta reservat. Quomodo enim male desperantibus dicitur, Peccator in qua die conuersus fuerit, omnes iniquitates illius obliuioni tradtam viri quam feminae, tam religiosi quam laici, tam senes quam juvenes, tam pueri quam puellae, attentius cogitemus: et sine ulla dissimulatione securitatem mortiferam respuentes, quotidianis diebus peccatis nostris poenitentiae medicamenta apponere studeamus; timentes non tardat . Si enim haec fideliter agimus, ante tribunal aeterni Judicis, non damnationis sententiam suscepturi, sed adio et exsultatione feliciter veniemu
Abbreviated transcription (Latin):
madu̾sione peccator. ut moriens o¬
bliuiscatur sui: qͥ uuens oblitꝰ ẽ dei.
Nam qͥ remedium animȩ suȩ quan¬
do potuit. noluit querere: pꝰea etiã¬
si uelit. dubiume̾. utrũ mereatur
uidicii. & diem reddendȩ racionis
sapienter & utilit̾ cogitemꝰ: & cͥmi¬
na uł peccata maiora cum gemitib
& suspiriis quandi uiuimꝰ lugeamꝰ:
& illa minuta peccata uł quȩ ante
fecimꝰ. ł quȩ indesinent̾ admittimꝰ.
assidius orationib & largiorib ele¬
mosinis redimamꝰ. Ey qͦ modo non de¬
sunt cotidiana peccatoꝵ uulnera:
sic numquã desint elemosinarũ uł
orationũ remedia. Si enim in nob̾¬
ip sis ꝓpͥa seueritate distringimus.¬

Expanded text:
animadversione peccator, ut moriens oanimadversione peccator, ut moriens obliviscatur sui, qui vivens oblitus est Dei. Nam qui remedium animae suae, quando potuit, noluit quaerere; postea etiamsi velit, dubium est utrum mereatur judicii et diem reddendae rationis sapienter et utiliter cogitemus, et crimina vel peccata majora cum gemitibus et suspiriis, quamdiu vivimus, lugeamus; et illa minuta delicta vel quae ante fecimus, vel quae indesinenter admittimus, assiduis orationibus et largioribus eleemosynis redimamus. Et quomodo non desunt quotidiana peccatorum vulnera, sic nunquam desint eleemosynarum vel orationum remedia. Si enim nosmetipsos propria severitate distringimus
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ aliquis. Cum adsenectã uen̾o.
aut aliqua nunia infirmitate fue¬
ro desꝑatus: tunc penitentiã peto.
Nonquidem dicimus penitentiam
illam ꝓciesse non posse: certum est
quia ꝓdest sicum grandi ꝙ larga
elemosina illam unusquisq accipi
serit. quamdiu uixerit totis uiri¬
b illam cum rugitu & gemitu &
cum multis elemosinis humiliter
ꝙ fideliter agat. Et tamen tuhomo
sapiens inter om̃ia ista considera.
si usturrẽ. ut ꝑtotam uitam tuam
uiciis & peccatis seruias: ꝙ ad acqͥ¬
rendam uitam iam semiriuus assur¬
gas. Nunquid tibi hoc fieri uisaser¬
uo tuo. ut quamdu fortis & inue¬
nis fuerit immicis tuis seruiat:
Mcum ad senec̾tutem uenerit. tũc
ad tuum seruicium redire uelite¬
iustum ut facias domino tuo. Cum
tamen multos nou̾imus. dum sant
essent frequent̾ dixisse penitentiã
se toto corde desiderare: s tamen qui¬
a illam statim agere noluerunt: si¬
ne ipsius remedio de hoc scło recesse¬
runt. Percutitur enim etiam an

Expanded text:
dicit aliquis: Cum ad senectam venero, aut aliqua nimia infirmitate fuero desperatus, tunc poenitentiam petam. Non quidem dicimus poenitentiam illam prodesse non posse: certum est quia prodest, si cum grandi et larga eleemosyna illam unusquisque accipiserit, quamdiu vixerit, totis viribus illam cum rugitu et gemitu et cum multis eleemosynis humiliter ac fideliter agat. Et tamen tu, homo sapiens, inter ista omnia considera, si justum est ut per totam vitam tuam vitiis et peccatis servias, et ad acquirendam vitam jam semivivus assurgas. Numquid tibi hoc fieri vis a servo tuo, ut quamdiu fortis ac juvenis fuerit, inimicis tuis serviat; et cum ad senectam venerit, tunc demum ad tuum servijustum ut facias Domino tuo. Cum tamen multos noverimus, dum sani essent, frequenter dixisse poenitentiam se toto corde desiderare: sed tamen quia illam statim agere noluerunt, sine ipsius remedio de hoc saeculo recesserunt. Percutitur enim etiam hac
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Pax interra hominibꝰ bonȩ
uoluntatis. Et ideo quia nulla no¬
bis ante tribunal axp̃i excusatio esse
potit. cum dei adiutorio totis uirib
laboremus: ut inanimis nr̃is plus
pͥualeat bonitas quam malicia. Plꝰ
patientia: quam iracundia. Plꝰ be
sermone concludam: sic totum cor
nr̃m obtineat caritatis dulcedo ut
in nobis amaritudo locum habere
non possit. S dicit aliquis. Nulla¬
racione possum inimicos meos dilige¬
re. In om̃ibus sc̃pturis sci̾s d̾s tibi
dixit. quia potes tu. e contra te non
posse respondes: Consica nunc̃ utrũ
dieo antibi debeat credi. Et ideoq
sationes suas relinquat humana
fingilitas quia nec impossibile al¬
quid potuit imꝑare qͥ iustus ẽ. nec
dampnaturus est hominem ꝓ eoqd̃ ñ
potuit uitare qui pius est. Quid ter¬
giuisamur incasso: Nemo enimquã¬
tum possumus meliuis nouit: quam
qui nobis ipsum posse douauit. Tot ui¬
ri. tot mulieres. tanti puerr tante

Expanded text:
verunt, Pax in terra hominibus bonae verunt, Pax in terra hominibus bonae voluntatis . Et ideo quia nulla nobis ante tribunal Christi excusatio esse poterit; cum Dei adjutorio totis viribus laboremus, ut in animis nostris plus praevaleat bonitas quam malitia, plus patientia quam iracundia, plus be brevi sermone concludam, sic totum cor nostrum obtineat charitatis dulcedo, ut in nobis amaritudo odii locum habere non possit. 2. Frustraratione possum inimicos meos diligere. In omnibus Scripturis Deus tibi dixit quia potes: tu e contrario non posse respondes. Considera nunc, utrum Deo an tibi debeat credi. Et ideo quvanas excusationes suas relinquat humana fragilitas: quia nec impossibile aliquid potuit imperare qui justus est: nec damnaturus est hominem pro eo quod non potuit vitare, qui pius est. Quid tergiversamur incassum? Nemo enim quantum possumus melius novit, quam qui nobis ipsum posse donavit. Tot viri, tot mulieres, tanti pueri, tanta
Abbreviated transcription (Latin):
incoede nr̃o deo inspirante. si inu̾itate
uolumꝰ sine aliqua dubitatiõe habere
pot̾imus. Mutta enum sunt quȩ de hor¬
reo uł caneua. uł cellario aliquotiens ꝓ¬
ferre non possumus. De thesauro uͦ cor¬
dis minis fetidum & turpe est: si aliqꝰm
excusationem pͥtendere udeamur. Ne
nm aut pedes iaborant currendo. aut
ocłi iudendo. aut aures audiendo. aut
maniis oꝑando lassantur: ut nos ꝓipsa
fatigatione excusare conemur. Non no¬
bis dicitur ite ad oeientẽ. ⁊ querite cari¬
tatem: nauigate ad occidñtẽ: ⁊ inuemi¬
de uncundia excludi solet redire u¬
bemur. dicente ꝓpħa. Redite p̾uari¬
cateres. adcor. Non enim sic̃ iam dixi:
in longinquis regionib inuenitur
quod a nobis dñs repetit. untꝰ ad cor
nr̃m nos mittit. In nobis enum posu¬
it qd̾ requirit: ubi tota caritatis ꝑ¬
fectio inanimȩ uoluntate uel boni¬
tate consistit. De qua uoluntate uł
bonitate: pastoribus angłi lama¬

Expanded text:
in corde nostro, Deo iin corde nostro, Deo ivolumus, sine aliqua dubitatione habere poterimus. Multa enim sunt quae de horreo vel canava vel cellario aliquoties proferre non possumus; de thesauro vero cordis nimis foedum et turpe est, si aliquam excusationem praetendere videamur. Non enim ibi aut pedes laborant currendo, aut oculi videndo, aut aures audiendo, aut manus operando lassantur, ut nos per ipsam fatigationem excusare conemur. Non nobis dicitur, Ite ad Orientem, et quaerite charitatem; navigate ad Occidentem, et invede nos iracundia excludere solet, redire jubemur, dicente propheta: Redite, praevaricatores, ad cor . Non enim, sicut jam dixi, in longinquis regionibus invenitur quod a nobis Dominus repetit: intus ad cor nostrum nos mittit. In nobis enim posuit quod requirit, ubi tota charitatis perfectio in animi bonitate vel voluntate consistit: de qua voluntate vel bonitate pastoribus Angeli clama
Abbreviated transcription (Latin):
enter intelligere: non eẽ sine cau¬
s qd̾ uos de uera & ꝑfecta caritate fre¬
quent̾ aminoneo. Hoc enun ideo facio:
quia ad omĩum peccatoꝵ uulnera. nul¬
lum medicam̃tum tam salubre. tam
efficar esse cognosco. Additur & hoc qd̃
cum tam magnum sit uerȩ & ꝑfecte
caritatis remedium: nullus tamen
muenitur. qui eam cum dei adiutorio
habere non possit. In reliquis oꝑibus
honis int̾dum pot̾ aliquis qualemcũ¬
ꝙ excusationem pͣtendere: in habenda
ulectione nullus se pot̾it excusare. Po¬
t̃ mͥ aliquis dicere non possum ieui na¬
r: nunquid pot̾ dice̾ ñ possũ amare :¬
aumo ł a carnibus abstinere. nunquid
pot̾ dicere non possum diligere: Pot̾
dicẽ uirginitatẽ se non posse seruare:
non posse res suas uendere.⁊pauꝑib
erogare: nunquid pot̾ dice non pos¬
sum inimicos meos diligere: & eis qui
inme peccauerunt indulgere: Nemo
minẽ fallit. Cum enim multa sint.
qus ꝓpt̾ fragilitatẽ humanã coeꝑalit̾
non possimus implere: caritatẽ tam̃

Expanded text:
ter intelligere, non esse sine causa quod vos de vera et perfecta charitate tam frequenter admoneo. Hoc enim ideo facio, quia ad omnium peccatorum vulnera nullum medicamentum tam salubre et tam efficax esse cognosco. Additur et hoc, quod cum tam magnum sit verae et perfectae charitatis remedium, nullus tamen invenitur qui eam cum Dei adjutorio habere non possit. In reliquis operibus bonis interdum potest aliquis qualemcumque excusationem praetendere; in habenda autem dilectione nullus se poterit excusare. Potest mihi dicere aliquis, Non possum jejunare: numquid pota vino vel a carnibus abstinere: numquid potest dicere, Non possum diligere? Potest dicere, se virginitatem non posse servare; non posse res suas vendere, et pauperibus erogare: numquid potest dicere, Non possum inimicos meos diligere, et eis qui in me peccaverint indulgere? Nemo  quia Deus neminem fallit. Cum enim multa sint quae propter fragilitatem humanam corporaliter non possumus implere; charitatem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtanta ac tam terribilia a caritate
dei separari non posse. Unde nimiᷤᷤ
dolendumeꝰ. ut cum illi a caritate
nec tormentis potuerunt separari:
nos int̾dum ociosis fabulis seꝑam᷑.
Et non nunquam ꝓpt̾ paruissimum
conuicium. et cuiuscumq miseri
hominis detractionem ita delinqͥ¬
mus incaritate: ut cumeo non so¬
lũ multis diebus. s etiam mensib
fortasis annis nec loquam᷑. nec ad
conuuiuim uenire uelimꝰ: ⁊ non
adtendimꝰ quia dum nos inuice̾
odio habemꝰ. ita muros ciuitatis ie¬
rłm contra nos claudimꝰ: ut nobis
nullus aditus remaneat. ꝑque in¬
trare possimus. Et quia ciuitas
illa habitatore m dm habebit. & di¬
cente ioħe eułigłista deus caritas
est. qui caritatem habere nolu̾it:
qua fronte ł qua conscientia ad

Expanded text:
tolicos viros tanta ac tam terribilia a charitate Dei separare non poterant. Unde nimis dolendum est, quod cum illi a charitate Dei nec tormentis poterant separari, nos interdum otiosis fabulis separemur, et nonnunquam propter parvissimum convicium et cujuscumque miseri hominis detractionem ita derelinquimus charitatem, ut cum eo non solum multis diebus, sed etiam mensibus fortassis et annis nec loquamur, nec ad convivium venire velimus: et non attendimus quia dum nos invicem odio habemus, ita muros civitatis Jerusalem contra nos claudimus, ut nullus nobis aditus remaneat, per quem intrare possimus. Et quia civitas illa habitatorem Deum habet, et dicente Joanne evangelista, Deus charitas est ; qui charitatem habere noluerit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tum exore suo ꝓferre pot̾it. qͥ inimi¬
cis sius mala ꝓmalis retͥbuit. Per
Cum cecid̾it inimicꝰ tuus ne gaudeas:
ne focte uideat deus & displicent illi .ħ.
au̾tat uacundiam suam abeo:. & uti¬
ꝙ cum ab illo au̾terit. ad illum diri¬
gat. qͥ de immici ruina congaudet.
scđm illd̾ qͥ mruina letatur alt̾ius.
nonerit impunitꝰ. lte̾ inibi. Homo
homini seruat iram. & a deo querit
meclelam: & in homine̾ similẽ sibi
non habet misccłiam: Ipse cũ caro

Expanded text:
tum ex ore suo proferre poterit, qui inimitum ex ore suo proferre poterit, qui inimicis suis mala pro malis retribuit. Per Cum ceciderit inimicus tuus, ne gaudeas: ne forte videat Deus, et displiceat illi, et avertat iracundiam suam ab eo. . Et utique cur ab eo averterit, ad illum dirigit qui de inimici ruini congaudet, secundum illud: Qui in ruina laetatur alterius, non erit impunitus . Item inibi, Homo homini reservat iram; et a Deo quaerit medelam ! et, In hominem similem sibi non habet misericordiam: ipse cum
Abbreviated transcription (Latin):
gauisus sum ad ruinam immici mei.
& exultaui eo qd̾ inuenisset eũ ma¬
lum: uł si in corde meo diri bene. Be¬
fuerit exornatus. nulla tam᷑ ac̾tio e¬
um faimliarius deo conumx. quã
dilectio inmicoꝵ suoꝵ. Cui cũ ini¬
micꝰ suus infaciem maledirisset:
maluit tam̃ parcere. & dei iudici¬
o reseruare. quam suȩ iracundiȩ sa¬
tisfacere. S intantum non fuit simu¬
lata nec falsa sua dilec̾tio: ut ipsos e¬
qͥ eõ occidere p̃sumpserant: undicaus.
A deo securus dicebat in psalimᷤ illud
qd̾ om̃s homines satis attento ⁊ tre¬
mͣti animo dic̾e̾ debent. Si reddidi
inquit retͥbuentib mͥ mala: decidã
m̃ito ab immmcis meis manis. Per¬
sequat᷑ inimicꝰ anima̾ mea̾. & compͣ¬
am in pulu̾em deducat. Scce quali
maledicꝰto se ipsum condempnat: qͥ
de diligñdis inimicis dei pͣcepta coͣ¬
tempnens odium incorde reseruare
non metuit. Unde consid̾andũ eꝰ. qͣ
fronte uł qua conscientia u̾sicłm is¬

Expanded text:
gavisus sum ad ruinam inimici mei, gavisus sum ad ruinam inimici mei, et exsultavi eo quod invenisset eum malum, vel si in corde meo dixi, Bene fuerit exornatus, nulla tamen eum actio familiarius Deo conjunxit, quam dilectio inimicorum suorum . Cui cum inimicus suus in faciem malediceret, maluit tamen parcere et Dei judicio reservare, quam suae iracundiae satisfacere. Et in tantum non fuit simulata nec falsa sua dilectio, ut ipsos equi eos occidere praesumpserant, vindicaret . Ideo securus dicebat in Psalmis illud, quod omnes homines satis attento et trementi animo dicere debent: Si reddidi, inquit, retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis; persequatur inimicus animam meam, et compam in pulverem deducat . Ecce quali maledicto se ipsum condemnat, qui de inimicis diligendis Dei praecepta contemnens, odium in corde servare non metuit. Unde considerandum est, qua fronte vel qua conscientia versiculum is
Abbreviated transcription (Latin):
n pͥmnis consid̾andumẽ. & totis uirib
iitanda benigna etiam erga inumi¬
us. antiquoꝵ scõꝵ caritas. Nam beatꝰ
usepb ꝓ parricidii cͥmine: impis &i
minicis fr̃ibus suis non odi amari
singulos .&. ꝑ singulos fiebat. quib
non solum nichil malicie rependens.
s. etiam omĩa bona retͥbuens. tamui¬
uoquam mortuo patre. germano sẽ¬
per amore dilerit. Beatum qͦ moysen
uinę caritatis memor. ita ꝓ illis do¬
minũ supplicabat. ut clamaris. Si
me de libro quem scͥpsisti. In ipso eniꝰ
uet̾i testam̃to legimus scͥptum: itine¬
raeoꝵ qui inuiriam retinent. male¬
fac̃ti inmorte. E it̾um. Neq memor int
sis: iniuriȩ ꝓximi tui. Et itum. Si
iuderis asinum inimic tu inlutũ
aacentem: non pͣteribis nisi pͥꝰ alleues
dimitti: quantomagis homo adyma¬
ginẽ dei fac̾tus nonodio haberi uel
negligi: Beatꝰ qͦ iob ita ueram&
ꝑfectam caritatẽ etiam cum inimi¬
cis fideliter retinebat: ut gaudens:
libera conscientia addnm diceret. Si

Expanded text:
n primis consideranda est et totis viribus imitanda benigna etiam erga inimicos antiquorum sanctorum charitas. Nam beatus Joseph pro parricidii crimine impiis et inimicis fratribus suis non odii amarisingulos, et per singulos flebat. Quibus non solum nihil mali rependens, sed etiam omnia bona retribuens, tam vivo quam mortuo patre germano semper amore dilexit. Beatus quoque Moysvinae charitatis memor ita pro illis Domino supplicabat, ut clamaret et dme de libro quem scripsisti . In ipso enim Veteri Testamento legimus scriptum, Itinera eorum qui injuriam retinent malefacti, in mortem: et iterum, Ne memor, inquit, sis injuriae proximi tui : et iterum, Si videris asinum inimici tui in luto jacentem, non praeteribis nisi prius allevedimitti; quanto magis homo ad imaginem Dei factus non debet odio haberi nec negligi? Beatus quoque Job ita veram et perfectam charitatem etiam cum inimicis fideliter retinebat, ut gaudens et libera conscientia ad Dominum diceret: Si
Abbreviated transcription (Latin):
caritate ueniunt. claudit. & eterna
seras portarum suarum. Clausis
portis ⁊⁊ confortatis seris. mnquã
exit amicus: nunquam intrare po¬
t̾it inimicꝰ. Quia qͦmͦ iustus nun¬
quam erit exiturꝰ agła. ita & pecca¬
dignetur diuina pietas liberare.
ꝙ feliciter millam cęlestem ierłm
mereamur intrare: totis uiribus
laboremus. ut innobis impleat᷑ illd̃¬

Expanded text:
charitate veniunt, claudet, et aeterna charitate veniunt, claudet, et aeterna seras portarum tuarum . Clausis portis et confirmatis seris, nunquam exiet amicus, nunquam intrare poterit inimicus: quia quomodo justus nunquam est exiturus a gloria, ita et peccadignetur divina pietas liberare, ut feliciter in illam coelestem Jerusalem mereamur intrare, totis viribus laboremus ut in nobis impleatur ill
Abbreviated transcription (Latin):
timendum: ne sequamur litt̾am occi¬
dentem. s magis uiuificantẽ sp̃m̃ dili
gamͦ. Illud qͦ frr̃s rin̾i cum grandi
timore considerare debemus:. qd in
nt. cum dixisset. lauda iherłm dñm:¬
addidit. qͥ posuit fines tuos pacem.
Irgo ut ip̃si uidetis. iherłm illa cȩles¬
tis muros de pace construc̾tos hab.
Quienit talem pacem & talẽ caritatẽ
habet. ut om̃s diligat. & ꝓbonis o¬
rat ut meliores fiant. ꝓmaus sup¬
plicat ut cito se corrigant. de qua
parte uoluerit intrare: illius cȩlestis
iherłm portas aꝑtas merebitur inue
portas clausas inueniet. & quia ole¬
um caritatis habere noluit: clausis
ianuis sponsi cum illis fatuis uir¬
ginibus illam metuendam audi¬
at uocem. Amͣ am dico uobis. uesci¬
o uos unde sitis. Qͦmͦ enim illisqͥn¬
q uirginibus que caritatis oleum
habuerunt illa celestis ierłm aꝑit
ianuas suas. ut intrent ingaudio
dñi sui: sic illis e contrario quȩ sine

Expanded text:
timendum, ne sequamur litteram occitimendum, ne sequamur litteram occidentem; sed magis vivificantem spiri illud, fratres charissimi, cum grandi tremore considerare debemus, quod in ret; cum dixisset, Lauda, Jerusalemaddidit, Qui posuit fines tuos pacem . Ergo, ut ipsi videtis, Jerusalem illa coelestis muros de pace habet constructos. Qui enim talem pacem et talem charitatem habet ut omnes diligat, et pro bonis orat ut meliores fiant, pro malis supplicat ut cito se corrigant; de qua parte voluerit intrare, illius coelestis Jerusalem portas apertas merebitur invenportas clausas inveniet. Et quia oleum charitatis habere noluit, clausis januis sponsi, cum illis fatuis virginibus illam metuendam audiet vocem: Amen dico vobis, nescio vos unde sitis . Quomodo enim illis quinque virginibus, quae charitatis oleum habuerunt, illa coelestis Jerusalem aperiet januas suas, ut intrent in gaudium Domini sui: sic illis e contrario qui sine
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ saluti contrarium sapiat: & cuidebe¬
ret ẽẽ amicꝰ iminicꝰ existat. Ad sanan¬
dum gͦ talem freneticum. homines
scõs & caritatis igne accensos. hortatur
sp̃s ses dicens. Carbones ignis congeres
suꝑ caput eius. Eum enim inunico tuo
pio animo frequentius bene feceris. ꝙͣ¬
libet sit impuis u. crudelis. barbarꝰ ꝯcru¬
entus: tam̃ tandem aliquando erubescit
& dolet: & peniteri incip qd̾ admisit. Iam
am peintentiam ceꝑit agere sensus ruci¬
naus hoc ẽ caput ipsius incipit caritatis
ine sutcendi. & qui pͥus quasi frigidꝰ
afreneticꝰ contra se consueuat iracundi¬
in retinere: spũali caloee tua bonitate
succensus. incipit te toto corde diligere.
ee qͣm sc̃ĩ patres hunc scͥpturȩ locum
intelligendum ẽẽ dixerunt. Nam ab¬
sit a sensu catholico. ut eo animo qͥsq
bom auquid immico suo conet᷑ ĩpen¬
dere: ut eum ꝓhoc beneficio uelit et̃¬
no incendio concremare. Unde cum
grandi cautela fidei considanduest &

Expanded text:
saluti contrarium sapiat, et cui deberet esse amicus, inimicus existat. Ad sanandum ergo talem phreneticum, homines sanctos et charitatis igne accensos hortatur Spiritus sanctus, dicens: Carbones ignis congeres super caput ejus. Cum enim inimico tuo pio animo frequentius benefeceris; quamlibet sit impius et crudelis, barbarus et cruentus, tamen tandem aliquando erubescit et dolet, et poenitere incipit quod admisit. Jam cum poenitentiam coeperit agere, sensus rationalis, hoc est, caput ipsius, incipit charitatis igne succendi: et qui prius quasi frigidus et phreneticus contra te consueverat iracundiam retinere, spirituali calore de tua bonitate succensus incipit te toto corde diligere. Ecce quomodo sancti patres hunc Scripturae locum intelligendum esse dixerunt. Nam absit a sensu catholico, ut eo animo quisque boni aliquid inimico suo conetur impendere, ut eum pro hoc beneficio velit aeterno incendio concremari. Unde cum grandi cautela fidei considerandum est et
Abbreviated transcription (Latin):
statim mͥ crede t̾rebitur adu̾sariꝰ tuus
Ille enim ita te quidem deiec᷑: quasi ui¬
tra te nonsurrec̾turꝰ. Si aut̾ uideat
te ex urrexisse de t̾ra. ⁊ brachia rur¬
sũ certamini ꝓtendente: ipsa tui au¬
datia t̾rebitur. ⁊quanto tu ꝓitior.
tanto ille formidolosior fiet. Et quã¬
to tu maiora p̾sumes: tanto ille infir¬
mior fragiliorq reddetur. S illud
cogita:. qd̾ tͥ maiora audenti aderit ds̃
illi uͦ scelerum conscientia ⁊ audatia
labefactabunt ⁊ uires. Simͥ credes.¬

Expanded text:
statim, mihi crede, terrebitur adversarius tuus: ille enim ita te quidem dejecit, quasi ultra non resurrecturum, si autem videat te surrexisse de terra, et brachia rursus certamini protendentem, ipsa tui audacia deterrebitur, et quanto tu promptior tanto ille formidolosior fiet, et quanto majora praesumis tanto ille infirmior fragiliorque redditur. Sed et illud cogita quod tibi audenti aderit Deus, illi vero scelerum conscientia et audacia labefactabit et vires, sicque
Abbreviated transcription (Latin):
culpabiles. s multi inueniunt᷑ qͥ cũ gran¬
di cõpunc̾tiõe usq quo benedic̾tio super
pͤpłm detur. de eccła non discedunt: ⁊ hu¬
is non desistunt: illis quibs tantam con¬
punc̃tionẽ ds dedit. ut in ȩccła ꝑseue¬
pi. retͥbuet m̃cedem. Ios uͦ qui negligñ¬
as sunt iusto iuidicio dampnabit. E id̾o
fis monete eos qui nec orationem dmcã
Iere. nec benedic̾tionem acciꝑe uolunt.
nnon desinite castigare. dicentes eis &. de¬
qnitissime conminantes. quia nichil eis pro¬
et qõ lectiones diuinas audiunt: si an¬
tquam diuina mysteria compleantur:
ibscedunt. Iilis tamen qui inpublicis
utissitatib occupantur. & eis qui aliqͣ
tsirmãte ꝓhibente expectare non posst̃:
inputare non possumus nec debemus.
psi tamen uideant inconscientia sua: u¬
rum eos necessitas retrahat. anuoluntas.¬

Expanded text:
culpabiles, sed multi inveniuntur, qui cum granculpabiles, sed multi inveniuntur, qui cum grandi compunctione, usquequo benedictio super populum detur, de ecclesia non discedunt, et huis non desistunt: illis quibus tantam compunctionem Deus dedit, ut in eccle retribuet mercedem; eos vero qui negligentes sunt, justo judicio damnabit. Et ideo, fratres, monete eos qui nec orationem dominicam dicere, nec benedictionem accipere volunt: et non desinatis castigare, dicentes et definitissime comminantes, quia nihil eis prodest quod divinas lectiones audiunt, si antequam divina mysteria compleantur abscedunt. Illis tamen qui in publicis necessitatibus occupantur, et eis qui aliqua infirmitate prohibente exspectare non possunt, imputare non possumus nec debemus. Ipsi tamen videant in conscientia sua, utrum eos necessitas retrahat, an voluntas.
Abbreviated transcription (Latin):
tendam uoluptatem scłi huius sine mora
aliqua reu̾tuntur. non agnoscentes quid er¬
petant. quid relinquant: Secunt᷑ tene¬
bras: & deserunt lucem. Amplectuntur
umbram : ꝙ despiciunt u̾itatem. Tumnit¬
tunt dulcedinem xp̃i: & requirunt ama¬
ritudinem mundi. Diligentes uanitatẽ.
&querentes mendacuum. Uere ignorat.
quantum boni incelebrandis missis
agitur : qui de ȩccła festinus egreditur
potens ꝑsona uocasset ad prandium: ue¬
lim scire si p̾sumpserint descedere. nisi
pͥus totum prandium compleret᷑. Et cã¬
si ꝑsona non teneret: gula tenebat. Qua¬
re de conuiuio hominis nͥ ꝑexpeditum
fuerit non discedimus. nͥ quia & uetre
forte plusquam expedit implere uolum.
& bominem ledere formidamus: Quare de
spũali & duino conuiuio discedimus:
Timeo dicere. ne forte aliqui irascant᷑. S
quia nec de cibo anime curamꝰ. nec dm
timemus. nec hominẽ reuerem᷑. St qui¬
a deo ꝓpitio non sunt toti inhac parte

Expanded text:
xandam voluptatem saeculi hujus sine mora xandam voluptatem saeculi hujus sine mora aliqua revertuntur. Qui non agnoscentes quid exspectant, quid relinquant, sequuntur tenebras, et deserunt lucem; amplectuntur umbram, et despiciunt veritatem; dimittunt dulcedinem Christi, et requirunt amaritudinem mundi; diligentes vanitatem et quaerentes mendacium. Vere ignorat quantum boni in celebrandis Missis agitur, qui de ecclesia festinus egreditur.potens persona vocasset ad prandium, velim scire si praesumerent discedere, nisi prius totum prandium compleretur: etiamsi persona non teneret, gula teneret. Quare de convivio hominis nisi perexpletum fuerit non discedimus; nisi quia et ventrem forte plus quam expedit implere volumus, et hominem laedere formidamus? Quare de spirituali et divino convivio cito discedimus? Timeo dicere, ne forte aliqui irascantur; sequia nec de cibo animae curamus, nec Deum timemus, nec hominem reveremur. Et quia, Deo propitio, non sunt omnes in hac parte
Abbreviated transcription (Latin):
militer nueracit̾ clamet. dimitte
nobis debita nr̾a sic᷑ & nos dimitti¬
mus debitoribus mr̾is: cum etiam
illi qui se inȩccła continent. si noncli¬
miserint debita debitoribus. ad ui¬
dicium magis quam ad remediũ
orationem dñicam ꝓserunt exore.
quam implere non ꝓbantur in oꝑe:
ꝙ sine causa dicunt. libera nõ a ma¬
lo. quando tpsi non desistunt redde¬
re malum ꝓmalo: Sigͦ etiam illi ꝑi¬
clitantur qui intus sunt. si implere
noluerint qd̃ ꝓmittunt: quid de
se cogitant illi quos aut insatura¬
bilis cupiditas. aut amor scłi istius
ita detinet implicatos. ut eos unius
horȩ mom̃to stare in ȩccła non ꝑmit¬
tat: quib non sufficit qd̾ ꝑ totam eb¬
domadam aut ꝓ necessitate. aut for¬
te qd̾ uerius.ẽ. ꝓcupiditate iugiter
occupantur. ad huc insuper unius
aut duarum horarum spacium quo
iudentur magis coepore quam coede
ad eccłam conuenire. mittentes doesa
sacͥficus uł sac̾dotibus dei. ad amplet᷑¬

Expanded text:
militer et veraciter clamet, Dimitte militer et veraciter clamet, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ? Cum enim etiam illi qui in ecclesia se continent, si non dimiserint debita debitoribus, ad judicium magis quam ad remedium orationem dominicam proferunt ex ore, quam implere non probantur in opere: et sine causa dicunt, Libera nos a malo ; quando ipsi non desinunt reddere malum pro malo. Si ergo etiam illi periclitantur qui intus sunt, si implere noluerint quod promittunt; quid de se cogitant illi quos aut insatiabilis cupiditas, aut amor saeculi istius ita detinet implicatos, ut eos unius horae momento stare in ecclesia non permittat? Quibus non sufficit quod per totam hebdomadam aut pro necessitate, aut forte, quod verius est, pro cupiditate jugiter occupantur: adhuc insuper post unius aut duarum horarum spatium, quo videntur magis corpore quam corde ad ecclesiam convenire, mittentes dorsa sacrificiis vel sacerdotibus Dei; ad ample
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝓmereri. Unde rogo uos fr̃s.
ut humilitatis nr̃e suggestionem
nonsolum patient̾: s etiam libñter
accipiatis. Si enim diligent̾ attn¬
ditis. cognoscitis quia nontunc fi¬
unt missȩ quando diuinȩ lectioẽs
ineccła recitantur. ẜ quando mu¬
nera offeruntur. ꝙ corpꝰ ꝙ sangius
ddñi consecratur. Nam lectiones siue
etiam & in domibus ur̃is. aut ip¬
si legere: aut alios legentes audire
potestis. Consecrationẽ uͦ coeꝑis
ꝙ sanguinis xp̃i: non alibi nisi in
domp dei audire ł uidere pot̾itis.
Ideo qͥuutt missas ad integrum cũ
lucͦ suȩ animȩ celebrare. usquequo
oratio dñica dicatur . &. benedic̃¬
tio ppło detur: humiliato corpore
& compunc̾to corde se debet in ec¬
cła continere. Cum enĩ maxima
pars pͦpsi. immo qd̾ peus est. pene
om̃s recitatis lectionibus exeunt
de ȩccła cui dicturꝰẽ. sacerdos sur
simul & corde descendunt: uł qualit̾
cum tremore simul & gaudio clama
oratio dñica dicitur. quis .ẽ. qui hu.¬

Expanded text:
r. Unde rogo vos, fratres, ut humilitatis nostrae suggestionem non solum patienter, sed etiam libenter accipiatis. Si enim diligenter attenderitis, cognoscetis quia non tunc fiunt Missae quando divinae lectiones in ecclesia recitantur, sed quando munera offeruntur, et corpus vel sanguis Domini consecratur. Nam lectiones sive etiam in domibus vestris aut ipsi legere, aut alios legentes audire potestis: consecrationem vero corporis vel sanguinis Domini non alibi, nisi in domo Dei, audire vel videre poteritis. Ideo qui vult Missas ad integrum cum lucro animae suae celebrare, usquequo oratio dominica dicatur et benedictio populo detur, humiliato corpore et compuncto corde se debet in ecclesia continere. Cum enim maxima pars populi, imo, quod pejus est, pene omnes, recitatis lectionibus exeunt de ecclesia, cui dicturus est sacerdos, Sursimul et corde discedunt? Vel qualiter cum tremore simul et gaudio clamaboratio dominica dicitur, quis est qui hu
Abbreviated transcription (Latin):
plicaui implere contenderit: credo de
dei misccłia qd̾ illi & in hoc scło & infu¬
turo recompensabuntur p̾mia głiosa
Iile uͦ qui contempnere uoluerit. non se
poterit ante tͥbunal xp̃i excusare:
dicendo se nec a malis ꝓhibitum: nec
adea quȩ sunt scã &. deo placita ãmo¬
nitione asfidue ꝓuocatum. S credimꝰ
de dei misccłia qd̃ non de contemptu in¬
cursuri estis iudicium: s magis pro
benigna obedientia ꝑuenietis ad reg¬

Expanded text:
plicavi implere contenderit, credo de plicavi implere contenderit, credo de Dei misericordia quod illi et in hoc saeculo et in futuro repensabuntur praemia gloriosa. Ille vero qui contemnere voluerit, non se poterit ante tribunal Christi excusare, dicendo se nec a malis prohibitum, nec ad ea quae sunt sancta et Deo placita admonitione assidua provocatum. Sed credimus de Dei misericordia, quod non de contemptu incursuri estis judicium; sed magis pro benigna obedientia pervenietis ad reg
Abbreviated transcription (Latin):
ni non babeant reuerentiam dies dnĩco.
quam iudei obseruare uident᷑ in sabbato
lum enim ipsi infelices ita sabbatum obser
tisunt. debent attendere pͣcium suum.
nresurrec̾tionis die deo uacare. & de sa¬
lute animȩ suȩ attentius cogitare: Ad
etremum si toto die dñico lectioni in¬
siftere. & deo supplicare negligimꝰ. non leui¬
ter indeo peccamꝰ: quantum male ẽ. si uł
umꝰ uł duarum horarum spacio dũ di¬
uina mẏsteria celebrantur in ȩccła. stan¬
di patientiam non habemus: S qd̾ peiꝰ
ẽ ita nos amor scłi buius inebriat: ut
dia que ueros dolores pariunt. uolup
ex uobis de ȩccła discedat: nͥ cum diuina
mysteria ad integrum fuerint celebra¬
ta:. & ita uos inęccła continete: ut nul¬
lus ex uobis ociosis aut terrenis fabulis
studeat se occupare. Ego qd̃ & mͥ expe¬
dit dicere. & uos opoetet audire. humi¬
lit ãmoneo pariter & contestor. Qͥ con¬
tempuit p̃conem. sentiet iudic̾e. Ille
aut̃ qui me libent̾ audierit. & qd̃ sup¬

Expanded text:
ni non habeant reverentiam diei dominico, quam Judaei observare videntur in sabbato. Cum enim ipsi infelices ita sabbatum observti sunt , debent attendere pretium suum, et Resurrectionis die Deo vacare, et de salute animae suae attentius cogitare? Ad extremum si toto die dominico lectioni insistere et Deo supplicare negligimus, non leviter in Deum peccamus; quantum mali est, si vel unius vel duarum horarum spatio, dum divina mysteria celebrantur, in ecclesia standi patientiam non habeamus? Sed quod pejus est, ita nos amor saeculi hujus inebriat, ut dia, quae veros dolores pariunt, et voluptex vobis de ecclesia discedat, nisi cum divina mysteria ad integrum fuerint celebrata. Et ita vos in ecclesia continete, ut nullus ex vobis otiosis aut terrenis se fabulis studeat occupare. Ego quod et mihi expedit dicere et vobis audire, humiliter admoneo pariter et contestor: qui contemnit praeconem, sentiet judicem. Ille autem qui me libenter audierit, et quod sup