comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ant eductos ex hibernis milites. aut ad Ciceronem aut ad labie¬
num deducere: quorum alter millia passuum circiter quinqua¬
ginta. alter pauloamplius ab his absit illud se polliceri et iure¬
uirando confirmare tutum iter per finec daturum: quod cum
faciat: et ciuitati sese consulere. quod hibernie leuetur. et saesa¬
ri proeius meritis gratiam referre. Hac oratione habita disce¬
dit Ambiorix. Carpineius et Uineue que audierunt ad lega¬
coc deferunt. Illi repentinare perturbati et si ab hoste ea dice¬
bantur.tamen non negligenda existimabant. Maximeq hac
re permouebantur: quodd ciuitatem ignobilem atq humilem
eburonum sua sponte populo romano bellum facere ausam
uix erat credendum. Itaq ad consilium deferunt: rem magnaq
inter se extitit controuersia. L. Arunculeius compluresq tri¬
bum militum. et primorum ordinum centuriones nihil te¬
mere agendum. neq ex hibernis iniussu Caesaris disceden¬

Expanded text:
ant eductos ex hibernis milites aut ad Ciceronem aut ad Labieant eductos ex hibernis milites aut ad Ciceronem aut ad Labienum deducere, quorum alter milia passuum circiter quinquaginta, alter paulo amplius ab eis absit. Illud se polliceri et iureiurando confirmare tutum iter per fines daturum; quod cum faciat, et civitati sese consulere, quod hibernis levetur, et Caesari pro eius meritis gratiam referre. Hac oratione habita discedit Ambiorix. Arpineius et Iunius, quae audierunt, ad legatos deferunt. Illi repentina re perturbati, etsi ab hoste ea dicebantur, tamen non neglegenda existimabant maximeque hac re permovebantur, quod civitatem ignobilem atque humilem Eburonum sua sponte populo Romano bellum facere ausam vix erat credendum. Itaque ad consilium rem deferunt magnaque inter eos exsistit controversia. Lucius Aurunculeius compluresque tribuni militum et primorum ordinum centuriones nihil temere agendum neque ex hibernis iniussu Caesaris disceden
Abbreviated transcription (Latin):
in se multitudo: ꝙͣ ipse in multitudinem ciuitati. Potro
hanc fuisse belli causam: quod repentine gallorum coniu¬
ratiomi resistere non potuerit: id se facile E humilitate
sua probare posse: quod non adeo sit imperitus rerum. ut
suis copiis populum romanum superari posse confidat. sed
esse Ciallię commune consilum. omnibus hibertris Caesatis
oppugnandis. Hunc esse dictum diem. ne qua legio altere
legiomꝰ subsidio uenire posset. non facile Ciallos Ciallis tit¬
gate potuisse: prȩsertim cum de tecuperanda cominum li¬
bertate consilium initum uideretut. quibus quomam pro
prietate satisfecerit. habere nunc se rationett officii pro
beneficiis Caesatis monere orare Tirurim pro hospitio
ut suac ac militum saluti consulat. magnam matium gex¬
manorut condrictam. Rhenum t tatisisse. hane afforebi¬
duo: ipsorum esse consilium uelint: ne priusꝙͣ finitum senti¬

Expanded text:
in se multitudo quam ipse in multitudinem. Civitati porro in se multitudo quam ipse in multitudinem. Civitati porro hanc fuisse belli causam, quod repentinae Gallorum coniurationi resistere non potuerit. Id se facile ex humilitate sua probare posse, quod non adeo sit imperitus rerum ut suis copiis populum Romanum superari posse confidat. Sed esse Galliae commune consilium: omnibus hibernis Caesaris oppugnandis hunc esse dictum diem, ne qua legio alterae legioni subsidio venire posset; non facile Gallos Gallis negare potuisse, praesertim cum de recuperanda communi libertate consilium initum videretur. Quibus quoniam pro pietate satisfecerit, habere nunc se rationem offici pro beneficiis Caesaris: monere, orare Titurium pro hospitio, ut suae ac militum saluti consulat. Magnam manum Germanorum conductam Rhenum transisse; hanc adfore biduo. Ipsorum esse consilium, velintne priusquam finitimi senti
Abbreviated transcription (Latin):
res fuissent. despetata re: hostes suos ab oppugnatione redu¬
xerunt. sum suo more conclamauerunt: uti aliqui ex no¬
stris ad colloquium prodirent. habere se se. quae de te com¬
mum dicere uellent: quibus rebus controuersias minui pos¬
se sperarent. Muttitur ad eos colloquendi causa. CN. Carpi¬
ex hispania quidam qui iam ante iussu Caesaris ad Am¬
biorigem uentitare consueuerant. Apud quos Ambiorix ad
hunc modum locutus est. Sese pro Caesaris in se benificiis
plurimum ci confidere debere: quod eiue opera stipendio li¬
beratus esset: quod a Uauicis finitimis suis petidere consue¬
scet. quodq et filius et fratris filius ab Caesare missi essent:
quos aduatuci obsidum numero missoc. apud se in seruitute
et Cathennis tenuissent: neq id quod fecerit de oppugnatiõe
castrorum aut iudicio aut uoluntate sua fecisse. sed coactus
ciuitatis suaq eiusmodi imperia. ut nonminus haberet iuric

Expanded text:
res fuissent, desperata re hostes suos ab oppugnatione redures fuissent, desperata re hostes suos ab oppugnatione reduxerunt. Tum suo more conclamaverunt, uti aliqui ex nostris ad colloquium prodiret: habere sese, quae de re communi dicere vellent, quibus rebus controversias minui posse sperarent. Mittitur ad eos colloquendi causa Gaius Arpintus Iunius ex Hispania quidam, qui iam ante missu Caesaris ad Ambiorigem ventitare consuerat; apud quos Ambiorix ad hunc modum locutus est: sese pro Caesaris in se beneficiis plurimum ei confiteri debere, quod eius opera stipendio liberatus esset, quod Aduatucis, finitimis suis, pendere consuesset, quodque ei et filius et fratris filius ab Caesare remissi essent, quos Aduatuci obsidum numero missos apud se in servitute et catenis tenuissent; neque id, quod fecerit de oppugnatione castrorum, aut iudicio aut voluntate sua fecisse, sed coactu civitatis, suaque esse eiusmodi imperia, ut non minus haberet iuris
Abbreviated transcription (Latin):
ueritus quod ad plures pertinebat. ne ciuitas eorum un¬
pulsu deficeret. L. plancum cum legione ex belgio cele¬
riter in carnutes proficisci iubet. Ibiq hiemare. quosq
opera cognouerat. Tasgetium interfectum hos comprae¬
hensos ad se mittere. Interim ab ommibus legatis que¬
storibusq quibus legionibus tradiderat certior factus
est in hiberna peruentum. locumq hibernis esse munri¬
tum. Diebus circiter quindecim quibus in hiberna uen¬
tum est. initium repentini tumultus ac defectionic ortũ
est ab Ambiorige et Catiuulco. Qui cum ad fines reqͥ
sui Sabino Cotteq presto fuissent. frumentumꝙ in
hiberna comportassent. Induciomari Treueri nuncus un¬
pulsi suos concitauerunt. subitoq opptessis lignatoribus
magna manu ad castra oppugnatum uenerunt. cum celeri¬
ter nostri arma cepissent. uallumq ascendissent. atq una
ex parte hispanis equitibus emissis equestri prelio superio¬

Expanded text:
veritus, quod ad plures pertinebat, ne civitas eorum imveritus, quod ad plures pertinebat, ne civitas eorum impulsu deficeret, Lucium Plancum cum legione ex Belgio celeriter in Carnutes proficisci iubet ibique hiemare quorumque opera cognoverat Tasgetium interfectum, hos comprehensos ad se mittere. Interim ab omnibus legatis quaestoreque, quibus legiones tradiderat, certior factus est in hiberna perventum locumque hibernis esse munitum. Diebus circiter XV, quibus in hiberna ventum est, initium repentini tumultus ac defectionis ortum est ab Ambiorige et Catuvolco; qui, cum ad fines regni sui Sabino Cottaeque praesto fuissent frumentumque in hiberna comportavissent, Indutiomari Treveri nuntiis impulsi suos concitaverunt subitoque oppressis lignatoribus magna manu ad castra oppugnatum venerunt. Cum celeriter nostri arma cepissent vallumque adscendissent atque una ex parte Hispanis equitibus emissis equestri proelio superio
Abbreviated transcription (Latin):
est inter Mosam ac Rhenum: qui sub imperio Ambiori¬
gis et Catuolei etant misit. His militibus. O.Tituriũ
Sabinum et.L. Aurunculeium Cottam legatos prȩesse
iussit. Ad hunc modum distributis legionibus facillime
inopie frumentariȩ sese mederi posse existimauit: atq
harum tamen omoium legionum hiberna preter eam
quam L. Roscio in pacatissimam et quierissimam parte
ducendam dederat millibus passuum continebantur¬
centum. Ipse interea quo ad legiones collocatas munita¬
q hiberna cognouisset in gallia morari constituit. Erat
in Carnutibus summo loco natus Tasgetius. Huius ma¬
iores in sua ciuitate regnum obtinuerant. Huic Caesar
pro eius uirtute: et inse beniuolentia: quod in ommibus
bellis singulari eius opera fuerat usus in maiorum locũ
restituerat. Tertium iam nunc atnum regnantem ini¬
micis iam multis palam ex ciuitate et iis auctoribus ꝗ
eum interfecerunt. Defertut ea res ad caesarem. Ille

Expanded text:
est inter Mosam ac Rhenum, qui sub imperio Ambioriest inter Mosam ac Rhenum, qui sub imperio Ambiorigis et Catuvolci erant, misit. Eis militibus Quintum Titurium Sabinum et Lucium Aurunculeium Cottam legatos praeesse iussit. Ad hunc modum distributis legionibus facillime inopiae frumentariae sese mederi posse existimavit. Atque harum tamen omnium legionum hiberna praeter eam, quam Lucio Roscio in pacatissimam et quietissimam partem ducendam dederat, milibus passuum centum continebantur. Ipse interea, quoad legiones collocatas munitaque hiberna cognovisset, in Gallia morari constituit. Erat in Carnutibus summo loco natus Tasgetius, cuius maiores in sua civitate regnum obtinuerant. Huic Caesar pro eius virtute atque in se benevolentia, quod in omnibus bellis singulari eius opera fuerat usus, maiorum locum restituerat. Tertium iam hunc annum regnantem inimici, multis palam ex civitate eius auctoribus, eum interfecerunt. Defertur ea res ad Caesarem. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
Quas cum aliquandiu Caesar frustra expectasset. ne ãni
tempore a nauigatione excluderetut. qđ equinoctium su¬
berat necessatio angustius milites collocauit. ac summa
tranquillitate secuia secunda inita cum soluisset uigilia ꝓ
prima luce terram attigit. omnesq incolumes naues per¬
duxit. Subductis nauiꝰbus consilioq Callorum Samoro¬
brinȩ peracto: quod eo atno frumentum in siallias pp
siccitates angustius peruenetat. coactus alitet est ac supe¬
rioribus annis exercitum in hibernis collocare: legiõesq
in plures ciuitates distribuete. ex quibus unam inͦ Mo¬
rinos ducendam.C. Fabio legato dedit. Altera in Hermos
Q Ciceroni Tertiam in essebios.L Roscio. Quartam in
Remis cum .T. Labieno in confinio Treuirorum hiemare
iussit. Tres in Belgis collocauit. His. M. Crassum. Q. et
cit. Unam legionem quam proxme transpadum conserip¬
serat. et cohortes quinq in eburrones quorum pars maxĩa

Expanded text:
Quas cum aliquamdiu Caesar frustra exspectasset, ne anni Quas cum aliquamdiu Caesar frustra exspectasset, ne anni tempore a navigatione excluderetur, quod aequinoctium suberat, necessario angustius milites collocavit ac summa tranquillitate consecuta, secunda inita cum solvisset vigilia, prima luce terram attigit omnesque incolumes naves perduxit. Subductis navibus concilioque Gallorum Samarobrivae peracto, quod eo anno frumentum in Gallia propter siccitates angustius provenerat, coactus est aliter ac superioribus annis exercitum in hibernis collocare legionesque in plures civitates distribuere; ex quibus unam in Morinos ducendam Gaio Fabio legato dedit, alteram in Nervios Quinto Ciceroni, tertiam in Esubios Lucio Roscio; quartam in Remis cum Tito Labieno in confinio Treverorum hiemare iussit. Tres in Belgis collocavit: eis Marcum Crassum quaecit. Vnam legionem, quam proxime trans Padum conscripserat, et cohortes V in Eburones, quorum pars maxima
Abbreviated transcription (Latin):
cum constituisset hyemare in continenti proptet repentino
Gialliae motus: neq multum estatis superesset. atq id
facile extrahi posse intelligeret. obsides imperat. et quod
in annos singulos uectigales populo Romano Gritannia
penderet constituit. Interdicit atq imperat Cassi uellauno
ne Mandubratio neu Triuobantibus noceat. Obsidibus
acceptis exercitum reducit ad mare naues inuenit refectas.
lis deductis: quod et captiuorum magnum numerũ habe¬
bat et nonnulle tempestate deperierant naues duabus cõ¬
meatibus reportare exercitum instituit. Ac sic accidit
uti ex tanto nauium numero. tot nauigationibus neq hoc
neq superiore anno. ulla omnino nauis quae milites pot¬
taret desyderaretur. atq ex his qui naues ex continenti ad
eum remitterentur. et prioru comeatus expositis militib
et quas postea Labienus faciendas curauerat numero hx
per pauce locum caperent. relique omnes fere reficerent

Expanded text:
cum constituisset hiemare in continenti propter repentinos cum constituisset hiemare in continenti propter repentinos Galliae motus, neque multum aestatis superesset, atque id facile extrahi posse intellegeret, obsides imperat et quid in annos singulos vectigalis populo Romano Britannia penderet constituit; interdicit atque imperat Cassivellauno, ne Mandubracio neu Trinobantibus noceat. Obsidibus acceptis exercitum reducit ad mare, naves invenit refectas. His deductis, quod et captivorum magnum numerum habebat, et nonnullae tempestate deperierant naves, duobus commeatibus exercitum reportare instituit. Ac sic accidit, uti ex tanto navium numero tot navigationibus neque hoc neque superiore anno ulla omnino navis, quae milites portaret, desideraretur; at ex eis, quae inanes ex continenti ad eum remitterentur et prioris commeatus expositis militibus et quas postea Labienus faciendas curaverat numero LX, perpaucae locum caperent, reliquae fere omnes reicerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
gie natura atq opere munitum. Tamen hunc duabus ex
partibus oppugnare contendit. hostes paulisper morati impe¬
tum nostrorumꝰ militum non tulerunt. seq ex alia parte op¬
pidi ciecerunt. Magnus ibi pecoris numerus repertus. mul¬
tiq infuga sunt compraehensi atq interfecti. Cum haec in
his locie geruntur Cassiuellaunus ad Caotium. quod esse
ad mare fupra demonstrauimus quibus regionibus quattuo¬
R
reges prȩerant. Cingetorix Caruilius. Taximagolus. Sego¬
uax numos mittit: atq iis imperat: ut coactis omnibue
copiis. castra naualia de improuiso adoriantur atq oppu¬
gnent. li cum ad castra uenissent. nostri eruptione facta
multis corum interfectis capto etiam nobili duce Cingeto¬
rice. suos incolumes teduxerunt. Cassiuellanus hoc p̾celio
nunciato. tot detrimentis acceptis. uastatis finbus maxe
etiam permotus defectione ciuitatum legatoe per Atre¬
batem Comium de deditione ad Cacsatem tnittit. Gaesar

Expanded text:
gie natura atque opere munitum; tamen hunc duabus ex gie natura atque opere munitum; tamen hunc duabus ex partibus oppugnare contendit. Hostes paulisper morati militum nostrorum impetum non tulerunt seseque alia ex parte oppidi eiecerunt. Magnus ibi numerus pecoris repertus, multique in fuga sunt comprehensi atque interfecti. Dum haec in his locis geruntur, Cassivellaunus ad Cantium, quod esse ad mare supra demonstravimus, quibus regionibus quattuor reges praeerant, Cingetorix, Carvilius, Taximagulus, Segovax, nuntios mittit atque eis imperat uti coactis omnibus copiis castra navalia de improviso adoriantur atque oppugnent. Ei cum ad castra venissent, nostri eruptione facta multis eorum interfectis, capto etiam nobili duce Lugotorige suos incolumes reduxerunt. Cassivellaunus hoc proelio nuntiato tot detrimentis acceptis, vastatis finibus, maxime etiam permotus defectione civitatum legatos per Atrebatem Commium de deditione ad Caesarem mittit. Caesar,
Abbreviated transcription (Latin):
tem uitauerat. legatos ad Caesarem mittunt. pollicenturq se se
ei dedituros. atq imperata facturos. Petunt ut Mandubra¬
oium ab iniuria Cassiuellauni defendat atq in ciuitatem mit¬
tat qui presit imperiumq obtineat. lis Caesar obsides imꝑat¬
quadraginta. frumentumq exercitui. Mandubratiumq ad
cos mittit. Illi imperata celeriter fecerunt. obsides ad nume¬
rum frumentumq miserunt. Trinobantibus defensis. atq ab
omni militum iniuria prohibitis Cenimagni. Segoncian. An¬
calites. Bibrocicassi. legationibus missis sełe Caesari dedunt
Ab his cognoscit: non longe ab eo loco oppidum. Casiuellaum
abesse silus paludibus munitum. quo satis hominum ma.¬
gnus pecorisq numerus conuenerat. Oppidum autem Bri¬
tanni uocant. cum siluas impeditas Uallo atq fossa munĩc¬
runt: quo incursionis hostium uitande causa conuenite cõ¬
luerunt Eo proficiscitur cum legiomibus. locum reperit egre¬

Expanded text:
tem vitaverat, legatos ad Caesarem mittunt pollicenturque sese tem vitaverat, legatos ad Caesarem mittunt pollicenturque sese ei dedituros atque imperata facturos; petunt ut Mandubracium ab iniuria Cassivellauni defendat atque in civitatem mittat, qui praesit imperiumque obtineat. His Caesar imperat obsides quadraginta frumentumque exercitui Mandubraciumque ad eos mittit. Illi imperata celeriter fecerunt, obsides ad numerum frumentumque miserunt. Trinobantibus defensis atque ab omni militum iniuria prohibitis Cenimagni, Segontiaci, Ancalites, Bibroci, Cassi legationibus missis sese Caesari dedunt. Ab his cognoscit non longe ex eo loco oppidum Cassivellauni abesse silvis paludibusque munitum, quo satis magnus hominum pecorisque numerus convenerit. Oppidum autem Britanni vocant, cum silvas impeditas vallo atque fossa munierunt, quo incursionis hostium vitandae causa convenire consuerunt. Eo proficiscitur cum legionibus: locum reperit egre
Abbreviated transcription (Latin):
cisq impeditis ac pedestribue se se occultabat. atq us regionib
quibus nos iter facturos cognouerat. pecora atq homines ex
agris in siluas compellebat. et cumequitatus noster. liberius
predandi uastandiq causa se in agros riecerat. omnibus uiis
semitisq essedarios e siluis emittebat: et cum magno periculo
nostrorum militum cum his confugebat. atq hoc moetu latius
nagari prohibebat. Relinquebatur ut neq longiue ab agmine
legionem discedi caesat pateretur. et tantum in agric uastan¬
dis incendiisq faciendis hostibus noceretur. quantum labore
atq itinere legionarui milites efficere poterant. Interim Trino¬
bantes: prope firmissima carum regionum ciuitas: ex qua Mã¬
dubratius adolescens Caesaris fidem secutus ad eum in conti¬
nentem Galliam uenerat: cuius pater in ea ciuitate regnum
obtinuerat. interfectusq erat a Cassiuellauno: ipse fuga mor.¬

Expanded text:
cisque impeditis ac silvestribus sese occultabat, atque eis regionibus cisque impeditis ac silvestribus sese occultabat, atque eis regionibus quibus nos iter facturos cognoverat pecora atque homines ex agris in silvas compellebat et, cum equitatus noster liberius praedandi vastandique causa se in agros eiecerat, omnibus viis semitisque essedarios ex silvis emittebat et magno cum periculo nostrorum equitum cum eis confligebat atque hoc metu latius vagari prohibebat. Relinquebatur ut neque longius ab agmine legionum discedi Caesar pateretur, et tantum in agris vastandis incendiisque faciendis hostibus noceretur, quantum labore atque itinere legionarii milites efficere poterant. Interim Trinobantes, prope firmissima earum regionum civitas, ex qua Mandubracius adulescens Caesaris fidem secutus ad eum in continentem Galliam venerat, cuius pater in ea civitate regnum obtinuerat interfectusque erat a Cassivellauno, ipse fuga mor
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Caesar cognito consilio eorum ad flumen Tramesin in
fines Cassiuellauꝰni exercitum duxit. quod flumen uno loco om
nino pedibus atq hoc egre transiri potest. Eo cum uenisset ani¬
maduertit ad alteram fluminis ripam magnas esse copias hosti¬
um instructas. Ripa autem erat acntis sudibus prefixis muni¬
ta eiusdemq generis sub aqua defixe sudes flumine tegebant᷑.
His rebus cognitis a captiuis profugisq Caesar prȩmisso equitatu
confestim legiones subsequi iussit. Sed ea celeritate atq eo impe¬
tu milites ierunt cum capite solo ex aqua extarent: ut hostes un¬
petum legionum etq equitatum sustinere non possent: ripasq
dummtterent ac sese fugę mandarent Casiuellaunus ut supra
demonstrauimus omni deposita spe contentionis dimissic amplio¬
ribus copiis militibus cireiter quattuor millibus essedariorum
relictis itineta nostra seruabat paulumq ex uia excedebat. lo¬

Expanded text:
runt. Caesar cognito consilio eorum ad flumen Tamesim in runt. Caesar cognito consilio eorum ad flumen Tamesim in fines Cassivellauni exercitum duxit; quod flumen uno omnino loco pedibus, atque hoc aegre, transiri potest. Eo cum venisset, animum advertit ad alteram fluminis ripam magnas esse copias hostium instructas; ripa autem erat acutis sudibus praefixis munita, eiusdemque generis sub aqua defixae sudes flumine tegebantur. His rebus cognitis a captivis perfugisque Caesar praemisso equitatu confestim legiones subsequi iussit. Sed ea celeritate atque eo impetu milites ierunt, cum capite solo ex aqua exstarent, ut hostes impetum legionum atque equitum sustinere non possent ripasque dimitterent ac se fugae mandarent. Cassivellaunus, ut supra demonstravimus, omni deposita spe contentionis dimissis amplioribus copiis milibus circiter quattuor essedariorum relictis itinera nostra servabat paulumque ex via excedebat lo
Abbreviated transcription (Latin):
haberentꝰ. atq alios alii deinceps exciperent. integriq et recentes
defatigatis succederent. Postero die procul a castris hostes in
collibus constuerunt: ratiq se ostendere. et leuius ꝗͣ pridie
nostros equites prelio lacessere coeperunt. Sed meridie cum
Caesar pabulandi gratia tres legiones atq omnem equitatum
cum .C. Trebonio legato misisset. repente ex omnibus siluis
ad pabulatores aduolauerunt: sic uti ab signis legiomibusq
non absisterent. Nostri acriter in eos impetu facło repulerunt
neq finem sequendi fecerunt. Quo subsidio confisi equites.
cum post legiones uiderent. precipites hostes agerunt. magͦꝙ
eorum numero in terfecto. neq sui colligendi neq consistendi.
aut ex essedis desiliendi. facultatem dederunt. Ex hac fuga
protinus quȩ undiq conuenerant auxilia discesserunt. neq
post id tempus unꝙͣ summis nobiscum copis hostes contende¬

Expanded text:
haberent, atque alios alii deinceps exciperent, integrique et recentes haberent, atque alios alii deinceps exciperent, integrique et recentes defetigatis succederent. Postero die procul a castris hostes in collibus constiterunt rarique se ostendere et lenius quam pridie nostros equites proelio lacessere coeperunt. Sed meridie, cum Caesar pabulandi causa tres legiones atque omnem equitatum cum Gaio Trebonio legato misisset, repente ex omnibus partibus ad pabulatores advolaverunt, sic uti ab signis legionibusque non absisterent. Nostri acriter in eos impetu facto reppulerunt neque finem sequendi fecerunt, quoad subsidio confisi equites, cum post se legiones viderent, praecipites hostes egerunt magnoque eorum numero interfecto neque sui colligendi neque consistendi aut ex essedis desiliendi facultatem dederunt. Ex hac fuga protinus, quae undique convenerant, auxilia discesserunt, neque post id tempus umquam summis nobiscum copiis hostes contende
Abbreviated transcription (Latin):
perterritie nostris.per medios audacissime perruperunt.
seq inde incolumes receperunt. Eo die.Q laberius durꝰ
tribunus militum interficitur. Illi pluribus suminio co¬
hortibus repelluntur. Toto hoc in genere pugne. cum sub
ꝯculis hominum ac pro castrie dimicatetur. intellectum est
nostros propter grauitatem atmotum: quod neq inscqui
caedentes possent. neq a signic discedere auderent mitrus ap¬
toe esse ad huius generie hostem. equites autem magno cum
periculo prelio dimicare. propterea quod illi etiam consulto plerũq
caederent. et cum paululum nostros a legionibus remouissent ex
essedis desilirent. et pedibus dispari pręlio contenderent. Eque¬
stris autem prelii ratio. et caedentibus et insequentibus par. atq
idem periculum inferebat. Accedebat huc ut nunꝗͣ conferti. sed
rari magnisq interuallis preliarentur: stationesq dispositas

Expanded text:
perterritis nostris per medios audacissime perruperunt perterritis nostris per medios audacissime perruperunt seque inde incolumes receperunt. Eo die Quintus Laberius Durus, tribunus militum, interficitur. Illi pluribus submissis cohortibus repelluntur. Toto hoc in genere pugnae, cum sub oculis omnium ac pro castris dimicaretur, intellectum est nostros propter gravitatem armorum, quod neque insequi cedentes possent neque ab signis discedere auderent, minus aptos esse ad huius generis hostem, equites autem magno cum periculo proelio dimicare, propterea quod illi etiam consulto plerumque cederent et, cum paulum ab legionibus nostros removissent, ex essedis desilirent et pedibus dispari proelio contenderent. Equestris autem proeli ratio et cedentibus et insequentibus par atque idem periculum inferebat. Accedebat huc ut numquam conferti sed rari magnisque intervallis proeliarentur stationesque dispositas
Abbreviated transcription (Latin):
misso atq omni parte corporis rasa. preter capur et labrum
superius. Uxores habent deni duodeniq inter se communes
et maxime fratres cum fratribus. parentesq cum liberis.
Sed si qui sunt exiis nati. eorum habentur liberi. quorum
ꝑtimum Uirgo quȩ deducta est. Equites hostium esse Darii
acriter prelium cum equitatu nostro in itinere conflixer̃t
tamen non ut omnibus partibus superiores fuerint. atq om
nes insulas collesq compleperint. Sed compluribus iotetfecti
cupidius insecuti nonnullos ex suis amiserunt. At illi inte̾¬
misso spacio imprudentibus nostris atq occupatis in muni¬
tione castrorum. subito se ex siluis eiecerunt. impetuq in
cos facto qui erant in statione pro castris collocati. acriter pu¬
gnauerunt duabusq missic subsidio cohortibus a Caesare
atq iis primic legionum duarum cum hȩc intermissio ꝑ¬
exiguo loci spacio inter se constitissent nouo genete pugnȩ

Expanded text:
misso atque omni parte corporis rasa praeter caput et labrum misso atque omni parte corporis rasa praeter caput et labrum superius. Vxores habent deni duodenique inter se communes et maxime fratres cum fratribus parentesque cum liberis; sed qui sunt ex his nati, eorum habentur liberi, quo primum virgo quaeque deducta est. Equites hostium essedariique acriter proelio cum equitatu nostro in itinere conflixerunt, tamen ut nostri omnibus partibus superiores fuerint atque eos in silvas collesque compulerint. Sed compluribus interfectis cupidius insecuti nonnullos ex suis amiserunt. At illi intermisso spatio imprudentibus nostris atque occupatis in munitione castrorum subito se ex silvis eiecerunt, impetuque in eos facto qui erant in statione pro castris collocati, acriter pugnaverunt, duabusque missis subsidio cohortibus a Caesare atque eis primis legionum duarum, cum hae perexiguo intermisso loci spatio inter se constitissent, novo genere pugnae
Abbreviated transcription (Latin):
non nulli scripserunt dies continuor triginta sub bruma
esse noctes. Nos nihil de eo percunctatiombus reperieba tu
msi certis ex aqua mensurie breuiote esse. ꝙ̃ in cõtinenũ
noctes uidebamus. Huius est lon gitudo lateris ut fert illo¬
rum opinio septingentorum millium sita est contra septentrio¬
nes. Cui patti nulla est obiecta terra. sedeius angulus laterie
maxime ad Germaniam spectat. hoc millia passuum octin¬
genta in longitudinem esse existimabatut. Ita omnis insula
est in circuituꝰ uicies centum millium passuum. Ea iic om¬
nibus longe sunt humanissimi qui Cantium incolunt. quȩ
regio est maritima omnis. neq multum gallica differunt
consuetudine. Interiores pleriq frumenta non serunt. sed
lacte et carne uiuunt pellibusq sunt uestiti. Omnes uero se
Britannia ultro inficiunt quod Cetulcium efficit colorem:
atq hoc orridiores sunt in pugna. aspectu capilloq sunt pro¬

Expanded text:
nonnulli scripserunt dies continuos triginta sub bruma nonnulli scripserunt dies continuos triginta sub bruma esse noctem. Nos nihil de eo percontationibus reperiebamus, nisi certis ex aqua mensuris breviores esse quam in continenti noctes videbamus. Huius est longitudo lateris, ut fert illorum opinio, septingentorum milium. Tertium est contra septentriones; cui parti nulla est obiecta terra, sed eius angulus lateris maxime ad Germaniam spectat. Hoc milia passuum octingenta in longitudinem esse existimatur. Ita omnis insula est in circuitu vicies centum milium passuum. Ex his omnibus longe sunt humanissimi qui Cantium incolunt, quae regio est maritima omnis, neque multum a Gallica differunt consuetudine. Interiores plerique frumenta non serunt, sed lacte et carne vivunt pellibusque sunt vestiti. Omnes vero se Britanni vitro inficiunt, quod caeruleum efficit colorem, atque hoc horridiores sunt in pugna aspectu; capilloque sunt pro
Abbreviated transcription (Latin):
plumbum album in meditertaneis regionibus. In mariti¬
mis ferrum: sed eius exigua est copia. Ere utuntur impor¬
tato. Nateria cuiusq generis ut in gallia est preter fa¬
gum et Abietem Le porem et gallinam et Anserem gu¬
stare fac non purant. Haec tamen colunt animi uolup¬
tatisq cansa. loca sunt tempetatiora ꝗͣ in Ciallia remissio¬
ribus frigoribus insula natura. uttunq cui unum latus
est contra galliam. huius lateria alier angulue qui est ad
Cantium. quo fere omnes ex gallia naue appellant᷑ ad
otientem solem. inferior ad meridiem spectat. hoc ꝑtinet
circiter millia passuum quingentorum. Alterum uergit
ad hispaniam atq occidentem solem. qua ex parte hbetna
dimidio minor ut extimatut ꝗ̃ Bruanina. sed pari spacio
transituo atq ex gallia est in Britanniam. In hoc mecdio
cursu est insula quę appellatur. Mona. Com plure ꝑteterea
minores subiecte insule existimantut. De quibue insulis

Expanded text:
plumbum album in mediterraneis regionibus, in maritiplumbum album in mediterraneis regionibus, in maritimis ferrum, sed eius exigua est copia; aere utuntur importato. Materia cuiusque generis ut in Gallia est, praeter fagum atque abietem. Leporem et gallinam et anserem gustare fas non putant; haec tamen alunt animi voluptatisque causa. Loca sunt temperatiora quam in Gallia, remissioribus frigoribus. Insula natura triquetra, cuius unum latus est contra Galliam. Huius lateris alter angulus, qui est ad Cantium, quo fere omnes ex Gallia naves appelluntur, ad orientem solem, inferior ad meridiem spectat. Hoc pertinet circiter millia passuum quingenta. Alterum vergit ad Hispaniam atque occidentem solem; qua ex parte est Hibernia, dimidio minor, ut aestimatur, quam Britannia, sed pari spatio transmissus atque ex Gallia est in Britanniam. In hoc medio cursu est insula, quae appellatur Mona: complures praeterea minores subiectae insulae existimantur, de quibus insulis
Abbreviated transcription (Latin):
imperii belliq administrandi communi consilio cõmissa¬
est Cassiuelano. cuius fines a maritimis ciuitatibus flu¬
men diuidit quod appellatur Thamesis a mari citciter
passuum octuaginta millia. Huic superiore tempore cum
reliquis ciuitatibus continentia bella intercesserant sed
nostro aduentu permori britanni hunc toto bello imperioq
prefecerant. Britannie pars interior ab his incolitur
quoc nator in insula ip̃si memoria ptoditum dicunt mari¬
tima pars ab hic qui prede ac belli inferendi causa ex bel¬
gio transierant qui omnes fere his nominibus ciuitatũ
appellantur: quibue orti ex eiuitatibus eo ꝑuenetunt
et bello illato ibi permanserunt atq agros colere coeperiũt
hominum est infinita multitudo creberrimaq aedificia
fere gallicis consimilia Pecorum magnuc numerus. U¬
tuniut autem aere aut nũmo aureo. aut anulis ferreis
ad certum pondus examinatis pto nummo. Hascitur ibi

Expanded text:
imperi bellique administrandi communi consilio permissaimperi bellique administrandi communi consilio permissa Cassivellauno, cuius fines a maritimis civitatibus flumen dividit, quod appellatur Tamesis, a mari circiterpassuum LXXX. Huic superiore tempore cum reliquis civitatibus continentia bella intercesserant; sed nostro adventu permoti Britanni hunc toti bello imperioque praefecerant. Britanniae pars interior ab eis incolitur quos natos in insula ipsi memoria proditum dicunt, maritima pars ab eis, qui praedae ac belli inferendi causa ex Belgio transierunt qui omnes fere eis nominibus civitatum appellantur, quibus orti ex civitatibus eo pervenerunt et bello illato ibi permanserunt atque agros colere coeperunt. Hominum est infinita multitudo creberrimaque aedificia fere Gallicis consimilia, pecorum magnus numerus. Vtuntur aut aere aut nummo aureo aut taleis ferreis ad certum pondus examinatis pro nummo. Nascitur ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nes equitatumq reuocari atq in itinere resistere iubetꝰ. Ip̃
ad naues reuertitur eadem fere quae ex nunciis litterisq co¬
gnouerat coram prospicit: sic ut amissis circiter quinqua¬
ginta nauibus. relique tamen refici posse. magno negotia
uiderentur. Itaq ex legionibus fabror deligit et ex conti¬
nenti alios accersiri iubet. Labieno scribit ut ꝙͣ plurimas
posset iis legiomibus apud eum quae sunt nauee instituat.
Ipse et si rec erat multi operis ac laboris tamen commodissi¬
mum esse statuit: omnes naues subduci. et cum castris una
munitione coiungi. In his rebus circiter dies decem consu¬
mit nec nocturnis quidem temporibus ad laborem militũ
intermissic Subductis nauibus castrisq egregie munitis.
easdem copias quas ante prȩsidio nauibus reliquit: ipse eodẽ
unde redierat proficiscitur. Eo cum uenisser maiores undiq
in eum locum copie. Britannorum conuenerant. Summa

Expanded text:
nes equitatumque revocari atque in itinere resistere iubet, ipse nes equitatumque revocari atque in itinere resistere iubet, ipse ad naves revertitur; eadem fere quae ex nuntiis litterisque cognoverat coram perspicit, sic ut amissis circiter XL navibus reliquae tamen refici posse magno negotio viderentur. Itaque ex legionibus fabros deligit et ex continenti alios arcessi iubet; Labieno scribit, ut quam plurimas posset eis legionibus, quae sunt apud eum, naves instituat. Ipse, etsi res erat multae operae ac laboris, tamen commodissimum esse statuit omnes naves subduci et cum castris una munitione coniungi. In his rebus circiter dies X consumit ne nocturnis quidem temporibus ad laborem militum intermissis. Subductis navibus castrisque egregie munitis easdem copias, quas ante, praesidio navibus reliquit: ipse eodem unde redierat proficiscitur. Eo cum venisset, maiores iam undique in eum locum copiae Britannorum convenerant summa
Abbreviated transcription (Latin):
intra munitiones ingredi prohibebant At milites legionis
septime testudine facła et aꝯgere admunitiones adiecto locũ
ceperunt cosq ex siluis expilletunt: paucis uulneribrs accep¬
tis. Sed eos fugientes longiue Caesar prosequi uetuit. et qͥd
loci naturam ignorabat. ex quod magna parte diei consũp̃ta
munitioni caltrorum tempus reliqui uolebat. Postridie
cius diei mane tripartito milires equitesq in expeditioẽ
misit. ut eos qui fugerant ꝑsequerentur. lis aliꝗͣtum lti¬
neris progressis cum iam extremi essent in prospectu eqtes
a OAtrio ad Caesarem uenerunt qui nunciarent superu¬
re nocte maxima cohorta tempestate ptope omnes naues af¬
flictas atq in littore eiectas esse: quod neq anchore funesq
subsisterent. neq naute gubernatoresq uim tempestatis
pati possent. itaq ex eo concursu pauium magnum esse
in commodum acceptum. His rebus cognitis Caesar. legio¬

Expanded text:
intra munitiones ingredi prohibebant. At milites legionis intra munitiones ingredi prohibebant. At milites legionis septimae, testudine facta et aggere ad munitiones adiecto, locum ceperunt eosque ex silvis expulerunt paucis vulneribus acceptis. Sed eos fugientes longius Caesar prosequi vetuit, et quod loci naturam ignorabat, et quod magna parte diei consumpta munitioni castrorum tempus relinqui volebat. Postridie eius diei mane tripertito milites equitesque in expeditionem misit, ut eos qui fugerant persequerentur. His aliquantum itineris progressis, cum iam extremi essent in prospectu, equites a Quinto Atrio ad Caesarem venerunt, qui nuntiarent superiore nocte maxima coorta tempestate prope omnes naves adflictas atque in litore eiectas esse, quod neque ancorae funesque subsisterent, neque nautae gubernatoresque vim tempestatis pati possent; itaque ex eo concursu navium magnum esse incommodum acceptum. His rebus cognitis Caesar legio
Abbreviated transcription (Latin):
a littore discesserant: ac se in superiora loca abdiderant. Cae¬
sar exposito exercitu et loco castris idoneo capto. ubi ex cap¬
tiuis cognouit: quo in loco hostium copie con sedissent cohõ¬
tibus decem ad mare relictis et equitibus trecentis. qui pre¬
sidio nauibus essent. de tertia uigilia ad hostes contendit:
eo minus ueritus nauibus quod In littore molli atq aperto
deligatas ad anchoram relinquebat. Et presidio nauibus
O Acrium prefecit Ipse noctu progressus millia passuum
circiter duodecim. hostium copias conspicatus est. Illi equi¬
tatu atq essedis ad flumen progressi ex loco superiore nosts
prohibere et prelium cõmittere coeperunt. Repulsi ab equi¬
tatu se in siluas abdiderunt locum nacti egregie et natura ope
munitum. quem domestici belli ut uidebatur causa iam ante
preparauerant. Nam crebris arboribus succisis omnes introi¬
tus erant preclusi. Ipsi ex siluis rari propugnabant. nostrosq

Expanded text:
a litore discesserant ac se in superiora loca abdiderant. Caea litore discesserant ac se in superiora loca abdiderant. Caesar exposito exercitu et loco castris idoneo capto, ubi ex captivis cognovit quo in loco hostium copiae consedissent, cohortibus decem ad mare relictis et equitibus trecentis, qui praesidio navibus essent, de tertia vigilia ad hostes contendit, eo minus veritus navibus, quod in litore molli atque aperto deligatas ad ancoram relinquebat, et praesidio navibus Q. Atrium praefecit. Ipse noctu progressus milia passuum circiter XII hostium copias conspicatus est. Illi equitatu atque essedis ad flumen progressi ex loco superiore nostros prohibere et proelium committere coeperunt. Repulsi ab equitatu se in silvas abdiderunt, locum nacti egregie et natura et opere munitum, quem domestici belli, ut videbantur, causa iam ante praeparaverant; nam crebris arboribus succisis omnes introitus erant praeclusi. Ipsi ex silvis rari propugnabant nostrosque
Abbreviated transcription (Latin):
et pari numero equitum: quem in continenti reliquerat. ad
solis occasum naues soluit et leni affrico prouectus media
circiter nocte uento intermisso cursum nontenuit. et lon¬
gius delatus aestu. orta luce sub sinistra Britanniam reli¬
ctam conspexit. Tum rursus aestus comiutationem secutꝰ.
remis contendit: ut eam partem insulȩ caperet: qua optimũ
esse egressum: superiore estate cognouerat. Qua in re admo¬
dum fuit militum uirtus laudanda: qui uectoribus graui¬
busq nauigus. non intermisso remigandi labore longarum
nauium cursum adequarunt. Accessum est ad Britanmam
omnibus nauibus meridiano fere tempore. neq in eo loco ho¬
stis est uisus. Sed ut postea ex captiuis cognouit Caesar: cum
magne manus eo conuenissent: multitudine nauium per¬
territe: quae cum publicis priuatisq quas sui quisq com¬
modi fecerant amplius octingentȩ uno erant uise tempore

Expanded text:
et pari numero equitum, quem in continenti reliquerat, ad et pari numero equitum, quem in continenti reliquerat, ad solis occasum naves solvit et leni Africo provectus media circiter nocte vento intermisso cursum non tenuit, et longius delatus aestu orta luce sub sinistra Britanniam relictam conspexit. Tum rursus aestus commutationem secutus remis contendit ut eam partem insulae caperet, qua optimum esse egressum superiore aestate cognoverat. Qua in re admodum fuit militum virtus laudanda, qui vectoriis gravibusque navigiis non intermisso remigandi labore longarum navium cursum adaequarunt. Accessum est ad Britanniam omnibus navibus meridiano fere tempore, neque in eo loco hostis est visus; sed, ut postea Caesar ex captivis cognovit, cum magnae manus eo convenissent, multitudine navium perterritae, quae cum annotinis privatisque quas sui quisque commodi fecerat amplius octingentae uno erant visae tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
Donnotigem contineret. mhilo tamen secius omena eius cõ¬
silia cogtiosietet. sandem idoneam nactus tempestatem mi
stri insciente Caesare domum discedere coepit. Quare nũ
ciata. intermissa profectione. atq omnibus tebus posepositis
magnam partem equitatue ad eum insequendum mittit: te¬
trabiq imperat. Si uim faciar neq pareat intecfici iubet.
nihil hunc se absente pro sano facturum arbitratus: qui pre.¬
sentis imperium neglexisset. Ille enim reuocatus resistere ac
se manu defendere suorumq fidem implorare coepit. sacpe
clamitans liberum se:liberȩq esse ciuitatis. Illi ut erat im¬
peratum circunsiscunt hominem atq interficiunt. At equi¬
tes hedui ad Caesarem omnes reuertuntur his rebus gestis
in continentem relicto ut portus tueretur. et rem strumenta¬
riam prouideret. que in gallia gererentur cognosceret. consi¬
liumq pro tempore et prore caperet. Ipse cum legiombue qnq

Expanded text:
Dumnorigem contineret, nihilo tamen setius omnia eius conDumnorigem contineret, nihilo tamen setius omnia eius consilia cognosceret. Tandem idoneam nactus tempestatem mil insciente Caesare domum discedere coepit. Qua re nuntiata Caesar intermissa profectione atque omnibus rebus postpositis magnam partem equitatus ad eum insequendum mittit retrahique imperat; si vim faciat neque pareat, interfici iubet, nihil hunc se absente pro sano facturum arbitratus, qui praesentis imperium neglexisset. Ille enim revocatus resistere ac se manu defendere suorumque fidem implorare coepit, saepe clamitans liberum se liberaeque esse civitatis. Illi, ut erat imperatum, circumsistunt hominem atque interficiunt: at equites Aedui ad Caesarem omnes revertuntur. His rebus gestis, relicto ut portus tueretur et rem frumentariam provideret quaeque in Gallia gererentur cognosceret consiliumque pro tempore et pro re caperet, ipse cum quinque legionibus
Abbreviated transcription (Latin):
spe uperratidi adempta. principes Galliae sollicitare. teuo.¬
care singulos. hortariq coepie. ut in continenti remanerẽt
mi tu territare non sine eausa fieri. ut gallia omni nobili¬
tate spoliaretur. Id esse consilium Caesaris ut quod in con¬
spectu galliae interficere uereretur. hos omnes in Britanni
mnductos necaret. fidem teliquis interponete. iusiuran¬
duro poscere ut quod esse ex usn galliae intellexissent commu¬
n consilio administrarent. Haec a Compluribus ad. Cac¬
sarero defcrebantur. Qua te cognita Caesar quod tantum
ciuitati hedue dignitatis tribuebat coercenduro atq detẽ¬
rendum quibuscunq rebuc posset Donnorigem statuebat:
quod longius eius amentiam progredi uidebat. prospicien¬
duin ne quid sibi aut reip nocete posset Itaq circitet uigit
ti quinq dice in eo loco commoratuo: quod chotue uentue
nauigationem impediebat. qui magnam partem omnis tẽ

Expanded text:
spe impetrandi adempta principes Galliae sollicitare, sevospe impetrandi adempta principes Galliae sollicitare, sevocare singulos hortarique coepit uti in continenti remanerent; metu territare: non sine causa fieri, ut Gallia omni nobilitate spoliaretur; id esse consilium Caesaris, ut quos in conspectu Galliae interficere vereretur, hos omnes in Britanniam traductos necaret; fidem reliquis interponere, iusiurandum poscere, ut quod esse ex usu Galliae intellexissent communi consilio administrarent. Haec a compluribus ad Caesarem deferebantur. Qua re cognita Caesar, quod tantum civitati Aeduae dignitatis tribuebat, coercendum atque deterrendum quibuscumque rebus posset Dumnorigem statuebat; quod longius eius amentiam progredi videbat, prospiciendum, ne quid sibi ac rei publicae nocere posset. Itaque dies circiter XXV in eo loco commoratus, quod Carus ventus navigationem impediebat, qui magnam partem omnis temp
Abbreviated transcription (Latin):
numero millium quattuor principesq ex omnibus ciuita¬
tibus. ex quibus per paucoe quorum in s: sidem perspexerat
relinquere in gallia reliquor subsidi loco secum ducere de¬
creuerat. quo cum ipse abesser. motum gallie uerebatut
Frat una cum cetetis Dororix hedinse de quo ante a nob
dictum est. hunc secum ducere in primis conscituerat. q̃d
cum cupidum rerum nouarum cupidum imperii magni ani¬
mi magniae inter gallos auctoritatis cognouerat. Accedebat
huc quod in consilio heduorum Dunnorix dixerat sibi a Ce¬
sate regmim uuiratis deferri. Quod dictum hedui grauitẽr
ferebant neq tecusandi aut deprecandi causa legatos ad ce¬
sarem mittere audebant. ld factum ex suis hospitibus Ce¬
sar cognouerat. Ille omnibus primo precibus petere conten¬
dit ut in Gallia telinqueretur: partim quod insuetus na¬
uigandi mare timeret. partim quod religionibus impediri
se se diceret posteaꝗ̃ id obstinate sibi negari uidit omni

Expanded text:
numero milium quattuor, principesque ex omnibus civitanumero milium quattuor, principesque ex omnibus civitatibus. Ex quibus perpaucos, quorum in se fidem perspexerat, relinquere in Gallia, reliquos obsidum loco secum ducere decreverat, quod, cum ipse abesset, motum Galliae verebatur. Erat una cum ceteris Dumnorix Aeduus, de quo ante ab nobis dictum est. Hunc secum habere in primis constituerat, quod eum cupidum rerum novarum, cupidum imperi, magni animi, magnae inter Gallos auctoritatis cognoverat. Accedebat huc quod in concilio Aeduorum Dumnorix dixerat sibi a Caesare regnum civitatis deferri; quod dictum Aedui graviter ferebant, neque recusandi aut deprecandi causa legatos ad Caesarem mittere audebant. Id factum ex suis hospitibus Caesar cognoverat. Ille omnibus primo precibus petere contendit ut in Gallia relinqueretur, partim quod insuetus navigandi mare timeret, partim quod religionibus impediri sese diceret. Posteaquam id obstinate sibi negari vidit, omni
Abbreviated transcription (Latin):
nire iussit. His adductis in his filio propinquisq eius om¬
nibus quos nominatim euocauerat consolatus. Indu cioma¬
tum hortatusq est uti in officio permaneret nibilo tamen
secius principibus Treuirotum ad se conuocatis. hos sigiliati
Cingentorigi conciliauit. Quod cum merito eius a se sieti
intelligebat tum magni interesse arbitrabatur cius austo¬
ritatem inter suos ꝗͣ plurimum ualere: cuius tom egregiõ
in se uoluntatem perspexisset. Id tulit factum grairite:
Induciomatus: suom gratiam inter suos minui. et qui
iam inimico in nos animo esser multo grauius hoc dolo¬
re exarsit. lic rebue constitutis Caesar ad poctum lcium
cum legiomibus petuent: Ibi cognoscit he naues quae in
Belgio Bacte etant tempestate teiectas cursum tenere nõ
potuisse: arq eodem unde etant profecte reuertisse. reli¬
quas paratas ad nauiꝯandum. atq omnions rebus instrri¬
ctas inuenit. Eodem equitatus totius Galliae conuenit

Expanded text:
nire jussit. His adductis, filiis propinquisque ejus omnire jussit. His adductis, filiis propinquisque ejus omnibus, quos Caesar nominatim evocaverat, consolatus Induciomarum hortatusque est ut in officio maneret. Nichil tamen setius principibus Treverorum ad se convocatis hos singillatim Cingetorigi conciliavit, quod cum merito eius a se fieri intellegebat, tum magni interesse arbitrabatur eius auctoritatem inter suos quam plurimum valere, cuius tam egregiam in se voluntatem perspexisset. Id tulit factum graviter Indutiomarus, suam gratiam inter suos minui, et, qui iam ante inimico in nos animo fuisset, multo gravius hoc dolore exarsit. His rebus constitutis Caesar ad portum Itium cum legionibus pervenit. Ibi cognoscit LX naves, quae in Meldis factae erant, tempestate reiectas cursum tenere non potuisse atque eodem unde erant profectae revertisse; reliquas paratas ad navigandum atque omnibus rebus instructas invenit. Eodem equitatus totius Galliae convenit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. ded postea ꝙ̃ non nulli principes ex ea ciuitate et fami¬
liaritate Cingentorigis adducti. et aduentu exercitus nostri
perterriti. ad Caesarem uenerunt. et de suis priuatim rebus
ab eo petere coeperunt. quoniam ciuitati consulere non possẽt
ueritus ne ab omnibus desereretut. Iduciomarus legatos
ad caesarem mittit sese id crrco ab iuis discedere atq ad eũ
uenire noluisse quo facilius ciuitatem in officio continere
ne omnis nobiitatie discessu plebs propter imprudentiam
laberetur. ltaq esse cinitatem in sua potestate seseq si sae¬
sar permitteret ad eum in castra uenturum. suas ciuitatis
fortunas eius fidei permissurum. Caesar et si intelligeret
qua de causa ea dicerentur quecunq eum res ab institrito
consilio deterrerent. tamen ne aestatem in Tteueris consu¬
mere cogeretut. omnibus ad Britantricum bellum rebus cõ¬
paratis Induciomarum ad se cum ducentis obsidibus ue¬

Expanded text:
tuit. Sed posteaquam nonnulli principes ex ea civitate et famituit. Sed posteaquam nonnulli principes ex ea civitate et familiaperterriti, ad Caesarem veneab eo petere coeperunt, quoniam civitati consulere non possent, veritus ne ab omnibus desereretur Indutiomarus legatos ad Caesarem mittit: sese idcirco ab suis discedere atque ad eum venire noluisse, quo facilius civitatem in officio contineret, ne omnis nobilitatis discessu plebs propter imprudentiam laberetur: itaque esse civitatem in sua potestate, seseque, si Caesar permitteret, ad eum in castra venturum, suas civitatisque fortunas eius fidei permissurum. Caesar, etsi intellegebat qua de causa ea dicerentur quaeque consilio deterreret, tamen, ne aestatem in Treberis consumere cogeretur, omnibus rebus ad Brittannicum bellum comparatis, Induciomarum ad se cum ducentis obsidibus ve