comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tor flagitu fuit: Namhaec uoluntas
eius: &iam iustitia deputatur: Ita
quippe deillo scriptum est: & cum
ess& homo iustus. & noll& eam diuul¬
gare. gtatuit eam occulte dimitte¬
re: haec eo cogitante. apparuit illi
angelus. qui docer& esse diuini numi¬
nis. quodille putauerat criminis: Si
ergo cogitata infirmitate commu¬
nium & accusatorius dolor. & iudi¬
ciarius rigor frangitur : quod tandẽ

Expanded text:
tor flagitii fuit. nam haec uoluntas eius etiam iustitiae deputatur; ita quippe de illo scriptum est: Et cum esset homo iustus et nollet eam diuulgare, statuit eam occulte dimittere. haec eo cogitante apparuit illi angelus, qui doceret esse numinis, quod ille putauerat criminis. Si ergo cogitata infirmitate communi et accusatorius dolor et iudiciarius rigor frangitur, quod tande
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo fecerunt: quid ergo non mise¬
ricorditer pitestatur hominibus adño
dõ: a quo &iam tribulatio beneficiũ ẽ: nã
res ꝓspera donũ ẽ consolantis res h aduersa:
donũ est ammonentis dĩ: & haec piaes¬
tat ut dixi &iam malis. quid praeparat
sus tinentibus sẽ: quorum Innumero uos
perillius gratiam congregatos esse gau¬
d&e. sustinentes inuicem in dilestio¬
ne. studentes seruare unitatem sp̃s.
inuinculo pacis: nonenim deerit qđ
in uobis inuicem sufferatis: Nisi cum
uos ita põtauerit dñs. absonta morte
inuictoriam. ut sit dĩ omnia in omni¬
bus dissensiones autem num quam de¬
bent amari: sed aliquando tamen. aut
caritate nascuntur: aut caritatẽ ꝓbant:¬
Quis enim facile inuenitur. quiuelit re¬
prehendi: &ubi est ille sapiens. de quo
dictum est. corripe sapientem & ama¬
bitte: Num quid tamen ideo non debe¬
mus reprehendere & corripere fratrẽ.
nesecurus tendat inmortem : sol& enĩ

Expanded text:
uiuendo fecerunt. quid ergo non miseuiuendo fecerunt. quid ergo non misericorditer praestatur hominibus a domino deo, a quo etiam tribulatio beneficium est? nam res prospera donum est consolantis, res autem aduersa donum est admonentis dei. et si haec praestat. ut dixi, etiam malis, quid praeparat sustinentibus se? quorum in numero uos per illius gratiam congregatos esse gaudete sustinentes inuicem in dilectione. studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. non enim deerit, quod in uobis inuicem sufferatis, nisi cum uos ita portauerit dominus absorpta morte in uictoriam, ut sit deus omnia in omnibus. Dissensiones autem numquam debent amari. sed aliquando tamen aut caritate nascuntur aut caritatem probantuis enim facile inuenitur, qui uelit reprehendi? et ubi est ille sapiens, de quo dictum est: Corripe sapientem et amabit te? numquid tamen ideo non debemus reprehendere et corripere fratrem, ne securus tendat in mortem? solet enim
Abbreviated transcription (Latin):
que diffusa: quanos de uestra carita¬
te. in suis uis ceribus consolatur: quan¬
tum enim diligat credentes & speran¬
tes in se. & illum. at que inuicem dili¬
gentes: & quideis in posterum seru&.
hinc maxime ostendit : cum in fideli¬
bus & desperatis & peruersis. quibus
in mala uoluptate usque infinem ꝑ¬
seuerantibus. ignem cum diabolo a&er¬
num minatur. hoctamen sȩculo bo¬
na tanta largitur. qui facit oriri so¬
lem suum superbonos & malos. & plu¬
it super iustos & iniustos breuiter enĩ
aliquid dictumest: ut plura cogiten¬
tur: quam multa enim habeant lm¬
pii in hacuita munera & dona gratuita¬
Ita abillo quem contem nunt: enume¬
rare quis potest: Inter quaeillud mag¬
num. quod exemplis inter positarum
tribulationum: quas huius sȩculi dul¬
cedini. tam quam bonus medicus mis¬
c&. ammon& eos siattendere uelint.
fugere ab ira uentura & cum inuia sunt.
id est in hac uita: concordare cum ser¬
monedĩ: quem sibi aduersarium male

Expanded text:
que diffusa, quae nos de uestra caritate in suis uisceribus consolatur. quantum enim diligat credentes et sperantes in se et illum atque inuicem diligentes et quid eis in posterum seruet, hinc maxime ostendit, cum infidelibus et desperatis et peruersis, quibus in mala uoluntate usque in finem perseuerantibus ignem cum diabolo aeternum minatur, in hoc tamen saeculo bona tanta largitur, qui facit oriri solem suum super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. breuiter enim aliquid dictum est. ut plura cogitentur; quam multa enim habeant impii in hac uita munera et dona gratuita ab illo, quem contemnunt, enumerare quis potest? inter quae illud magnum, quod exemplis interpositarum tribulationum. quas huius saeculi dulcedini tamquam bonus medicus miscet. admonet eos, si adtendere uelint, fugere ab ira uentura et, cum in uia sunt, id est in hac uita, concordare cum sermone dei, quem sibi aduersarium male
Abbreviated transcription (Latin):
copo: pridem quaestionem misi adscĩ¬
tatem tuam: unam deratione & dõ. pu¬
to per iobinum qui seruit ancillisdĩ
alteram. de corpore saluatoris. de quo
estimatur quod substantiam dĩ uideat.
tertiam dico nunc anima rationalis
quam saluator cumcorporeas sum sit.

Expanded text:
COPO. Pridem quaestionem misi ad sanctitatem tuam unam de ratione et deo, puto per Iobinum, qui seruit ancillis dei, alteram de corpore saluatoris, de quo aestimatur, quod substantiam dei uideat; tertiam dico nunc: anima rationalis, quam saluator cum corpore adsumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
consulendum putasti non ut tuum rec¬
tum institutum sermone meo frange¬
rem: sed quodtẽ in ordinate. & incaute
agente : uiritui factum dolorem de
cuius reparatione debes uehementissime
cogitare. siuere ad xp̃m uis peruenire:
indue Itaque humilitatem mentis. & ut
ds̃ te conseru& perseuerantem: nolima¬
ritum contem nere pereuntem: fun¬
de proillo pias & adsiduas orationes. sa¬
crifica lacrimas. tamquam uulnerañ¬
ti sanguinem cordis: & scribe ad eum sa¬
tis factionem: p&ens ueniam. quia in.
eum peccasti. quod praeter eius consiliũ
& uoluntatem. derebustuis fecisti. quod
faciendum putasti: nonutte peniteat
tribuisse pauperibus: sed eum bonitu
operis participem. & moderatorem ha¬
bere noluisse: promitte dec&ero in
ad iutorio dñi. si & illum suae turpitu¬
dinis paenituerit: & continentiam quã
deseruit rep&iuerit. deilli sicut det&¬
& in omnibus seruituram. neforte ut ait

Expanded text:
consulendum putasti, non ut tuum recconsulendum putasti, non ut tuum rectum institutum sermone meo frangerem, sed quod te inordinate et incaute agente uiri tui factum dolerem. de cuius reparatione debes uehementissime cogitare, si uere ad Christum uis pertinere. indue itaque humilitatem mentis et, ut te deus conseruet perseuerantem, noli maritum contemnere pereuntem. funde pro illo pias et assiduas orationes, sacrifica lacrimas tamquam uulnerati sanguinem cordis et scribe ad eum satisfactionem petens ueniam, quia in eum peccasti, quod praeter eius consilium et uoluntatem de rebus tuis fecisti, quod faciendum putasti, non ut te paeniteat tribuisse pauperibus sed eum boni tui operis participem et moderatorem habere noluissepromitte de cetero in adiutorio domini, si et illum suae turpitudinis paenituerit et continentiam, quam deseruit, repetiuerit, te illi, sicut decet. in omnibus seruituram. ne forte, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
one cogereris: posses habere in suꝑ¬
biȩ cultu: corhumile: Nempe apud
patres. hester illa regina. dm̃timens.
dm̃ colens. dõ subdita. marito regi alie¬
ni genae. non eundem secum colentidm̃.
tamen subiesta seruiebat. quaȩcum ex¬
tremo periculo: non suo tantum. sed &i¬
am gentissuae: quitunc erat populus dĩ.
dño pro sterner&ur orando. in ipsa ora¬
tione dix̃it. Ita sibi esse ornatum re¬
gium. sicut pannem menstrualem &
lta orantem: confestim ex audiuit. qui
cordis inspector. eam uerum dicere
sciuit: & utique maritum habebat mul¬
tarum mulierum uirum: & deorum
alienorum fal sorumque cultorem:
tuaut̃ si & ille improposito quod tecũ
susceperat perdurar&. Nec atẽ offen¬
sus inflagitium conruiss&: maritum
habebas. non solum fidelem. & uerum dm̃
tecum colentem : sed &iam continentẽ:
qui pro cul dubio proposta uestri non
lmmemor. & site ad coniugalia coger&
indumenta: ad superba tamen orna men¬
ta non coger&: haectibi scripsi: qũo me

Expanded text:
one cogereris. posses habere in superbo cultu cor humile. nempe apud patres Esther illa regina deum timens, deum colens, deo subdita marito regi alienigenae non eundem secum colenti deum tamen subiecta seruiebat. quae cum extremo periculo non suo tantum sed etiam gentis suae, qui tunc erat populus dei, domino prosterneretur orando. in ipsa oratione sua dixit ita sibi esse ornatum regium sicut pannum menstrualem; et ita orantem confestim exaudiuit, qui cordis inspector eam uerum dicere sciuit. et utique maritum habebat multarum mulierum uirum et deorum alienorum falsorumque cultorem. tu autem. si et ille in proposito. quod tecum susceperat, perduraret nec a te offensus in flagitium corruisset. maritum habebas non solum fidelem et uerum deum tecum colentem sed etiam continentem, qui procul dubio propositi uestri non inmemor, etsi te ad coniugalia cogeret indumenta, ad superba tamen ornamenta non cogeret. Haec tibi, scripsi, quoniam me
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus. d& illis dis̃ paenitentiam: &
resipiscant adiaboli laqueis: a quo cap¬
tiuus ten&ur secundum ipsius uolun¬
tatem filium autem uestrum: quo dele¬
gitimis eum & honestis nuptus sus ce¬
pisti: magis lmpatris quam intua esse
potestate quis nesciat: & ideo negari
non potest: ubi cumque illum esse cog¬
nouerit & iure poposcerit: Ac perhoc:
ut secundum uoluntatem dĩpossit nu¬
triri & erudiri sapientia: necessaria
illiest &iam uestra concordia:

Expanded text:
apostolus, det illi deus paenitentiam et resipiscat de diaboli laqueis. aquo captiuus tenetur secundum ipsius: uoluntatem. filium autem uestrum. quoniam de legitimis eum et honestis nuptiis suscepisti. magis in patris quam in tua esse potestate quis nesciat? et ideo ei negari non potest. ubicumque illum esse coget iure poposcerit; ac per hoc, ut secundum tuam uoluntatem in dei possit nutriri et erudiri sapientia, necessaria illi est etiam uestra concordia.
Abbreviated transcription (Latin):
am ñ credantꝰ. sed ut multa omittã q ꝑ
sequi longũ est. duo soles quando nos ui¬
dimus q̃uos uisus litteris mandauerunt
qui tunc fuerunt: antequã dñsueniss& Incar¬
ne: quandonos uidim: solẽ sic obscuratũ.
quẽ am modũ obscuratus ẽ. cũ mundilu¬
men pender& In ligno. nisi forte defestus
solis & lunȩ q̃uos consuerunt conputato res
siderũ añ notare. atq prȩdicare. Inter cȩ¬
lestia ꝓdigia num erauimus. quia lunã
sepius in suam plenitudinem. solẽ ue¬
ro rarius. sed tamen uidimus infi¬
ne lunae. secundum eorum com¬
pu̾tum defecisse nonerat talis so¬
lis ille defectus. quando cruci fixus
est xp̃s. & ideo uere mirabilis erat
& prodigiosus : pascha quippe fu¬
erat iudxeorum. quod non nisi in
lunae plenitudine caelebratur se¬
cundum astro logorum autem nu¬
meros certumest. quando luna ple¬
naest. non posse deficere. sed quan¬
do finis est lunae. non quidem sem¬
per. sed aliter numquam. cum secun¬

Expanded text:
am non credantur? sed, ut multa omittam, quae persequi longum est, duos soles quando nos uidimus, quos uisos litteris mandauerunt, qui tunc fuerunt, antequam dominus uenisset in carne? quando nos uidimus solem sic obscuratum, quem ad modum obscuratus est, cum mundi lumen penderet in ligno? nisi forte defectus solis et lunae, quos consuerunt computatores siderum adnotare atque praedicere, inter caelestia prodigia numerabimus, quia lunam saepius in sua plenitudine, solem uero rarius sed tamen uidimus in fine lunae secundum eorum computum defecisse. non erat talis solis ille defectus. quando crucifixus est Christus, et ideo uere mirabilis erat et prodigiosus. pascha quippe fuerat Iudaeorum, quod nonnisi in lunae plenitudine celebratur; secundum astrologorum autem numeros certum est solem, quando luna plena est, non posse deficere, sed quando finis est lunae non quidem semper sed aliter numquam, cum secun
Abbreviated transcription (Latin):
us intellegenda sunt. tunc appare¬
bunt. quando finis sic̾ appropinqua¬
uit ut debeant apparere bellis h̃.
perdiuersa Inter ualla temporum
& locorum. quando non terra con¬
tritaest Nam ut nimis antiqua
praeter eam. sub liperatore gallie¬
no. cum romanas prouincias bar¬
baries usquequaque peruader&.
quam multos fratres nr̃os quitunc¬
erant incarne. putamus propinquũ
finem credere potuisse: qũo longe
post ascensionem dñi factum est ac per
hoc iam. ista qualia futura sint. cum
fuerit omnino finis proximus igno¬
ramus: si tamen hax non lta praedista
sunt. ut in ecclesia potius intellegi de¬
beant: Duȩ quippe gentessunt: & duo
regna. unum scilic& xp̃i. alterum
diaboli. dequibus dicipotuit ex sur¬
S g& gens super gentem. & regnum su¬
per regnum: quod non desinit fieri.
Sex quo dictum est. agite penitentiam.
appropinquabit enim regnum caelo¬
rum: Quoduide. quando dictũ est . ex
illo. quot anni tran sierunt: & tamen
uerissime dictum est: nouissimis

Expanded text:
us intellegenda sunt, tunc appbunt, quando finis sic adpropinquait, ut debeant apparere. -Bellis autem per diuersa interualla temporum et locorum quando non terra contrita est? nam, ut nimis antiqua praeteream, sub imperatore Gallieno, cum Romanas prouincias barbaries usque quaque peruaderet, quam multos fratres nostros. qui tuncerant in carne, putamus propinquum finem credere potuisse, quoniam longe post ascensionem domini factum est! ac per hoc etiam ista qualia futura sint, cum fuerit omnino finis proximus, ignoramus, si tamen haec non ita praedicta sunt, ut in ecclesia potius intellegi debeant. duae quippe gentes sunt et duo regna, unum scilicet Christi alterum diaboli, de quibus dici potuit: Exsurget gens super gentem et regnum super regnum, quod non desinit fieri, ex quo dictum est: Agite paenitentiam: adpropinquauit enim regnum caelorum. quod uide quando dictum est et ex illo quot anni transierunt et tamen uerissime dictum est. nouissimis
Abbreviated transcription (Latin):
essent. sieas esse noluiss& uoluit au¬
tem certę dispensationis gratia. eis
quos aedificabat infide non fictañ
aliud proalio. sed hoc quod
crucifixum uiderant. resurrexisse mon¬
strar&: quidest ergo quod dicitur.
si propter in credulum fecit. finxit:
quasiuero siquis quam uir fortis ꝓ

Expanded text:
essent, si eas esse noluisset. uoluit auessent, si eas esse noluisset. uoluit autem certae dispensationis gratia, ut eis, quos aedificabat in fide non ficta, non aliud pro alio sed hoc, quod crucifixum uiderant, resurrexisse monstraret. quid est ergo, quod dicitur: \'Si propter incredulum fecit, finxit? quasi uero, si quisquam uir fortis
Abbreviated transcription (Latin):
te. Nec tamen necessitate sed potes¬
tate aliter enim absorb& aquam
terra sitiens. aliter solis radius can¬
dens: illa indigentia. ista potentia:
futurae ergo resurrestionis corpus
inper festae felicitatis erit. sicibos su¬
mere non potuerit. Inperfectę feli¬
citatis. sicibis eguerit: posse hic de
com mutationibus corporalium qua¬
litatum. & depraepotenti ualentia
In in feriora corpora corporum su¬
periorum latius disputare. sed bre¬
uiter mihi respondere propositum
est. & talibus ingenis hoc scribit.
quae ammonere sufficerit. sciat
sane quihas proposuit questiones.
xp̃m post resurrectionem ci catrices
non uulnera de monstrasse dubitan
tibus. propter quos &iam cibum ac̃
potum sumere uoluit. non semel sed
sepius. Neillud non corpus sed sp̃m
esse arbitrarentur. & sibi non solide.
sed imaginaliter apparere: tunc aut̃
falsae ci catrices fuissent. sinulla uul¬
nera praecessissent: & tamen nec ipie

Expanded text:
te nec tamen necessitate sed poteste nec tamen necessitate sed potestate? aliter enim absorbet aquam terra sitiens aliter solis radius candens, illa indigentia iste potentia. futurae ergo resurrectionis corpus inperfectae felicitatis erit, si cibos sumere non potuerit, inperfectae felicitatis, si cibis eguerit. possem hic de commutationibus corporalium qualitatum et de praepotenti ualentia in inferiora corpora corporum superiorum latius disputare; sed breuiter mihi respondere propositum est et talibus ingeniis hoc scribitur, quae admonere suffecerit. Sciat sane, qui has proposuit quaestiones, Christum post resurrectionem cicatrices, non uulnera demotibus, propter quos etiam cibum ac potum sumere voluit, non semel, sed saepius, ne illud non corpus, sed spiritum esse arbitrarentur et sibi non solide, sed imaginaliter apillae falsae cicatrices fuissent, si nulla uulnera praecessissent; et tamen nec ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
est quaeque recentia. quam dutur¬
no tempore di lapsa cadauera susci¬
tare In credibilia sunt haec quibusdã.
quia in experͣa: cum omnis natura re:¬
rum tamsit plena miraculis. ut non
quasi facili per uestigatione ratio¬
nis. sed uidendi consu&udine mira
non sint. atque obhoc nec conside¬
ratione. Nec inquisitione digna
uideantur: Nam ego. & mecum qui¬
cumque inuisibiliadĩ perea quae
facta sunt Intellegeremoliuntur. aut
non minus aut amplius ammiramur.
In uno seminis tam paruulo grano.
omnia quae laudamus in arbore.¬
tam quam licita latuisse. quammun¬
dihuius tam Ingentem sinum. quae
decorporibus humanis dum dilabun¬
tur absumit: resurrectioni future to¬
ta & integra redditurum: Quomo¬
do autem contrarium est. & xp̃m post
resurrectionem cibatum. & ln resurrec¬
tione quae promitaitur. ciborum in¬
digentiam non futuram: cum & ange¬
lis legamus eiusdem modi escas eo¬
dem que modo sumsisse. non ficto phan¬
tas mate. sed mani festissima uerita¬

Expanded text:
est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellegere moliuntur, aut non minus aut amplius admiramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore,tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurum. Quo modo autem contrarium est et Christum post resurrectionem cibatum et in resurrectione, quae promittitur, ciborum indigentiam non futuram, cum et angelos legamus eiusdem modi escas eodemque modo sumpsisse non ficto phantasmate sed manifestissima uerita
Abbreviated transcription (Latin):
sa negotia tribuatur. quod ante ñ
feci. qui & tempus non habui: tunc
enim ordinatussum deipso uacatio¬
nis tempore. ad cognoscendas diui¬
nas scripturas cogitaremus. & sic
nos disponere uellemus. ut nobis
otium adhoc negotium poss& esse :
quod uerum est Nondum sciebam.
quid mihi deess&. uttale opus qua¬
le me nunc torqu& & conterit: qđ
si propter ea in se ipsa didici. quid
sit homini necessarium. quipopulo
ministrat sacramentum & uerbũ
dĩ. ut iam mihi non liceat adsequi
quod me non habere cognoui. iubes
ergout peream pater ualeris ubi est
caritas tua: certe diligis me: certe
diligis ipsam ecclesiam. cuime sic
ministrare uoluisti: & tamen certus
sum. quod & me & ipsũm diligis: sed
putas me idon eum. cum ego melius
me nouerim: quitamen nec ipseme
nossem. nisi experiendo didicissem:¬
sed dicit fortasse sc̃itas tua: uellem sci¬
re quiddesit iusructionitua : tam
multa. autem sunt. uit faciliuss possi
enumerare quaehabeam: quamquȩ
habere desidero: auderem enim di¬

Expanded text:
sa negotia tribuatur. quod ante non feci, quia et tempus non habui; tunc enim ordinatus sum, cum de ipso uacatnis tempore ad cognoscendas diuinas scripturas cogitaremus et sic nos disponere uellemus, ut nobis otium ad hoc negotium posset esse. quod uerum est, nondum sciebam, quid mihi deesset ad tale opus, quale me nunc torquet et conterit. quod si propterea in re ipsa didici, quid sit homini necessarium, qui populo ministrat sacramentum et uerbum dei, ut iam mihi non liceat adsequi, quod me non habere cognoui, iubes ergo, ut peream, pater Ualeri? ubi est caritas tua? certe diligis me? certe diligis ipsam ecclesiam, cui me sic ministrare uoluisti? et tamen certus sum, quod et me et ipsam diligis. sed putas me idoneum, cum ego melius me nouerim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicisseSed dicit fortasse sanctitas tua: uellem scire, quid desit instructioni tuae. tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare, quae habeam, quam quae habere desidero. auderem enim di
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum: ut quem potuerit hominem.
uel benefici consolatione. uel infor¬
matione dostrinae. uel disciplinae co¬
et citione. adducat ad colendum dm̃:
sciens in his duobus praeceptis totam
legem proph&as que pendere. hoc
quis sobria disputatione eligit: pru¬
dens est: quinulla hinc afflictione auerait᷑

Expanded text:
ipsum, ut quem potuerit hominem uel beneficentiae consolatione uel informatione doctrinae uel disciplinae cohercitione adducat ad colendum deum, sciens in his duobus praeceptis totam legem prophetasque pendere. Hoc qui sobria discretione eligit, prudens est; qui nulla hinc afflictione auertit
Abbreviated transcription (Latin):
tus Incarneest. ubienim tenacius &
rum esse praesumit: quod certe quan¬
tum malum sit. Intellegentiae potius
dimitto tuae: Quam longo sermone
melior explicare: In protestionedñi
semper habit& cortuum domina
eximia. & merito praestantissima.
at que luxp̃i caritate honoranda
filia:¬

Expanded text:
tus in carne est. ubi enim tenacius harum esse praesumit? quod certe quantum malum sit, intellegentiae potius dimitto tuae, quam longo sermone molior explicare. in protectione domini semper habitet cor tuum, domina eximia et merito praestantissima atque in Christi caritate honoranda filia
Abbreviated transcription (Latin):
les redhibere compellitur: peccati quo
male ablataest: poenas luit seel inhu¬
manum non est. &iam protalibus ln¬
tercedere : tam quam proreis crimi¬
num: non adhoc. ut minime restitu¬
antur aliena. sed ne frustra homo
In hominem seuiat: Ille praesertĩ
remisit culpam: sed quaerit pecu¬
niam & fraudari m&uit. non expe¬
tit uindi cari denique intalibus cau¬
sis. si persuadere potuerimus. eos pro
quibus interuenimus non habere qđ
poscitur. continuo nobis eorum mo¬
lestiae relaxantur: aliquando autẽ
misericors: & in ipso dubio nolant¬
homini prolucerta pecunia certa
inferre supplicia ad hanc misericor¬

Expanded text:
les redhibere compellitur, peccati, quo male ablata est, poenas luit. sed inhumanum non est etiam pro talibus intercedere tamquam pro reis criminum non ad hoc, ut minime restituantur aliena, sed ne frustra homo in hominem saeuiat ille praesertim, qui iam remisit culpam, sed quaerit pecuniam et fraudari metuit, non expetit uindicari. denique in talibus causis si persuadere potuerimus eos, pro quibus interuenimus, non habere, quod poscitur, continuo nobis eorum molestiae relaxantur. aliquando autem misericordes et in ipso dubio nolunthomini pro incerta pecunia certa inferre supplicia. ad hanc misericor
Abbreviated transcription (Latin):
licem. quam mundus optare consue¬
euit: &iam sic ltaque aliquantum
tibi erat rerum humanarum. beniuo¬
lentia & caritate consensio nunc
ergo quantum d&e gaudeo qui¬
bus explicem uerbis. quando eum
quem quomodo habui diu amicũ.

Expanded text:
licem, quam mundus optare consueuit. et iam sic itaque aliquantum tibi erat mecum rerum humanarum beniuola et cara consensio. nunc ergo quantum de te gaudeo, quibus explicem uerbis, quando eum, quem quoquo modo habui diu amicu
Abbreviated transcription (Latin):
pora uel momenta. quae pater po¬
suit in sua potestate. cum tamen
sciamus in nouissimis tempori¬
bus. In nouissimis diebus. In no¬
uissima hora nos agere. sicut apos¬
toli. sed multo magis qui fuerunt
post illos antenos. & multo magis
nos. & magis quam nos qui erunt
postnos. donec ad illos ueniatur
quierunt si dici potest nouissimo

Expanded text:
pora vel momenta, quae Pater popora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate: cum tamen sciamus, in novissimis temporibus, in novissimis diebus, in novissima hora nos agere, sicut Apostoli; sed multo magis qui fuerunt post illos ante nos, et multo magis nos, et magis quam nos qui erunt post nos, donec ad illos veniatur qui erunt, si dici potest, novissimo
Abbreviated transcription (Latin):
finis intrabit. qui quamdiu ape¬
ri& ignoratur: Nouissimi quip¬
pe dies dictisunt & in ipsis pri¬
mis apostolorum diebus. cum
dñi in caelum recens ess& ascensus.
quando diepentecostes misit pro¬
missum sp̃m sc̃m. & quidam stu¬
pebant ammirantes eos. quia lin¬
guis quas non didicerant loque¬
bantur. quidam uero in ridentes.
musto plenos esse dicebant: quo
Idie p&rus loquens ad illos quide
Ihacre uarie mouebantur. non
Senim sic ut uos inquit suspicami¬
Ini hebri sunt isti. cumsit hora
diei tertia: sed ad tendite. qũo hoc
est quod dictum est per proph&a¬
Siohel. erit in nouissimis diebus
Idicit dñs. effundam despũ ieo su
per omnem carnem. &c&era: Iam
tunc ergo erant dies nouissimi.
quanto magis nunc: &iam si tan¬
tum dierum remansit usque infi¬
nem. quantum adhunc diem dñi
ascensione trans astum est: uel
ali quid. siue minus rest& siue
amplius. quod profesto nescimus.
quia non est nostrum scire tem¬

Expanded text:
finis instabit, qui quam diu abefinis instabit, qui quam diu aberit, ignoratur? nouissimi quippe dies dicti sunt et in ipsis primis apostolorum diebus, cum domini in caelum recens esset ascensus, quando die pentecostes misit promissum spiritum sanctum et quidam stupebant admirantes eos, qui linguis, quas non didicerant, loquebantur, quidam uero inridentes musto plenos esse dicebant. quo die Petrus loquens ad illos, qui de hac re uarie mouebantur: Non enim, sicut, inquit, suspicamini, ebrii sunt isti, cum sit hora diei tertia. sed adtendite, quoniam hoc est, quod dictum est per prophetam: \'Erit in nouissimis diebus, dicit dominus, effundamper omnem carnem, etc. . 24. Jam tunc ergo erant dies novissimi; quanto magis nunc, etiamsi tantum dierum remansit usque in finem, quantum ad hunc diem a Domini ascensione transactum est, vel aliquid sive minus restet sive amplius? quod profecto nescimus, quia non est nostrum scire tem
Abbreviated transcription (Latin):
Ispeciem pi&atis. uirtutum  eĩ
ab negantes Mirum sitales ho¬
mines aliquando defuerunt: de¬
nique quia & tunc erant. ad iun¬
git ac̃dicit & hos euita: ex his enuĩ
sunt. qui pene trant domos Non
ait pene trabunt: tam quam &
hic futurum praenuntians. sicut
supra dixerat. Instabunt tem¬
pora periculosa: sed ait. pene¬
trant domos. & captiuas ducunt
muli erculas: non ait ducent uel
ducturi sunt. sed iamducunt. nec
putandus est hoc loco. protempo¬
ris futuri uerbis. praesentis tem¬
poribus uerba posuisse. quando
quidem illos ab eo cuiscribit. eui¬
tari ammonebat: Nec tamen
frustra dixit. In nouissimis die¬
bus. instabunt tempora peri¬
culosa: & hinc ea periculosa fu¬
tura demonstrans. tales homi¬
nes futuros esse praedixit: misi
quia tanto plures erunt. magis¬
que abundabunt. quanto magis
propin quatur ad finem uide¬
mus ergo tales nunc ab undare
sed quid si abundantiores erunt
postnos. & omnino abundantis¬
tis simi. quando iam iamque ipse

Expanded text:
speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes. mirum, si tales homines aliquando defuerunt. denique, quia et tunc erant, adiungit ac dicit: Et bos deuita; ex his enim sunt, qui penetrant domos. non ait \'penetrabunt\' tamquam et hic futurum praenuntians, sicut supra dixerat: Instabunt tempora periculosa, sed ait: Penetrant domos et captiuas ducunt mulierculas; non ait \'ducent\' uel ducturi sunt\' sed \'iam ducunt.\' Xec putandus est hoc loco pro temporis futuri uerbis praesentis temporis uerba posuisse, quando quidem illos ab eo, cui scribit, euitari admonebat. nec tamen frustra dixit: In nouissimis diebus instabunt tempora periculosa et hinc ea periculosa futura demonstrans tales homines futuros esse praedixit, nisi quia tanto plures erunt magisque abundabunt, quanto magis propinquatur ad finem. uidemus ergo tales nunc abundare. sed quid, si abundantiores erunt post nos et omnino abundantissimi, quando iam iamque ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uersari opus est: fidem teneas. pa¬
cem quaeras. ut exmundi bonis fa¬
cias operabona: & propter mun¬
di bona non facias opera mala. aut
non impedit coniux. aut lmpedi¬
re non deb&:
Haec adte fili dilestissime ut scri¬
berem caritas iussit: quate secun¬
dum dm̃. non secundum hoc sȩcti¬
lum diligo: quia & cogitans qđ
s̃criptum est. corripe sapientem.
& amabit tẽ. corripe stultum &
adici& odissete: Nonte utique
stultum. sed sapientem debui cogi¬
tare:¬

Expanded text:
uersari opus est, fidem teneas, pauersari opus est, fidem teneas, pacem quaeras; ut ex mundi bonis facias opera bona et propter mundi bona non facias opera mala, aut non impedit coniunx aut impedire non debet. haec ad te, fili dilectissime, ut scriberem, caritas iussit, qua te secundum deum, non secundum hoc saeculum diligo, quia et cogitans, quod scriptum est: Corripe sapientem et amabit te, corripe stultum et adiciet odisse te, non te utique stultum sed sapientem debui cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
heres. & haec uita uacares In soci¬
&ate scõrum. cuitunc uacare cu¬
piebas: ubi insilentio pugnant mi¬
lites xp̃i. Non ut occidant homi¬
nes. sedut expugnent principes &
potestates. & sp̃iritalia nequitiae.
id est diabolum & angelos eius: hos
enim hostes sc̃i uincunt. quos ui¬
dere non possunt: & tamen quos
non uident. uincunt ista uincen¬
do quaesentiunt: sed utte ad istã
uitam non exhorter. coniux in¬
pedimento est. sine cuius consen¬
sione continenter tibi non liceat
uiuere: quia & situ eam post illa
tua uerba tubunen sia ducere ñ
debebas: illa tibi tamen. nihil eo¬
rum sciens. In nocenter & simpli¬
citer nupsit: ut que utinam pos¬
sesei persuadere continentiam: ut
sine inpedimento redderes dõ. qđ
te debere cognoscis sed sicum il¬
la agere non potes. serua saltĩ
pudicitiam coniugalem. & roga
dm̃ quide necessitatibus eruat.
ut quod non potest modo possis
ali quando: uerum tamen ut
dm̃ diligas. non diligas mundum.
ut in ipsis bellis. si adhuc in eis tẽ

Expanded text:
heres et ei uitae uacares in societate sanctorum, cui tunc uacare cupiebas ubi in silentio pugnant milites Christi, non ut occidant homines, sed ut expugnent principes et potestates et spiritalia nequitiae, id est diabolum et angelos eius. hos enim hostes sancti uincunt, quos uidere non possunt; et tamen, quos non uident, uincunt ista uincendo, quae sentiunt. sed ut te ad istam uitam non exhorter, coniunx impedimento est, sine cuius consensione continenter tibi non liceat uiuere. quia, etsi tu eam post illa tua uerba Tubunensia ducere non debebas, illa tibi tamen nihil eorum sciens innocenter et simpliciter nupsit. atque utinam posses ei persuadere continentiam, ut sine impedimento redderes deo, quod te debere cognoscis! sed si cum illa agere non potes, serua saltem pudicitiam coniugalem et roga deum, qui te de necessitatibus eruat, ut, quod non potes modo, possis aliquando. uerum tamen, ut deum diligas, non diligas mundum; ut in ipsis bellis, si adhuc in eis te
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: est &iam paenitentia bonorum
& humilium fidelium. pęne cottidi¬
ana. in qua pectora tundimus dicen¬
tes: Dimitte nobis debita nostra sicut
& nos dunittimus debitoribus nostris
Neque enim ea nobis dimittiuolumus.
quaedimissa non dubitamus in baptis¬
mo. sed illa utique. quaehumanȩ fra¬
gilitati. quamuis parua: tamen crebra
subrepunt: quaesi collecta contranos
fuerint. Itanos grauabunt & oppri¬
ment. sicut unum aliquod grande
peccatum: Quid enim interest ad nau¬
fragium. utrum uno grandi fluctuna¬
uis operiatur & obruatur. anpaulu¬
lum sub repens aqua insentinam. &
per neglegentiam derelicta at que
contemꝰta Impleat nauem at que
sub mergat: propter hoc ieiunia &
aelemosinae & orationes inuigilant.
in quibus cumdicimus dimittenobis.
sicut & nos dimittimus. manifesta¬
mus nos habere quod nobis dimitta¬
tur : atque in his uerbis humiliantes
animas nostras. cottidianam quo¬
tome breuiter. sed sufficienter re¬

Expanded text:
tiam. Est etiam paenitentia bonorum tiam. Est etiam paenitentia bonorum et humilium tidelium paene cotidiana, in qua pectora tundimus dicentes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. neque enim ea nobis dimitti uolumus. quae dimissa non dubitamus in baptismo, sed illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam et per neglegentiam derelicta atque contempta impleat nauem atque submergat\'? propter hoc ieiunia et elemosynae et orationes inuigilant. inquibus cum dicimus: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. manifestamus habere nos. quod nobis dimittatur, atque in his uerbis humiliantes animas nostras cotidianam quoto me breuiter sed sufficienter re
Abbreviated transcription (Latin):
tolorum: prorsus alienus est: agunt
enim homines ante baptismum pae¬
nitentiam desuis prioribus peccatis.
ut tamen &iam baptizarentur. sicut
scriptum est in actibus a postolorum. lo¬
Stte paenitentiam. & baptiz&ur unus¬
quis que uestrum in nominedñi nr̃uhũ
xp̃i. & dimittentur uobis peccata ues¬
tra: agunt &iam homines paenitenti¬
am. si post baptis mum ita peccauerint.
ut ex communicari & post ea reconcili¬
ari mereantur. sicut agunt in omnib
ecclesus illi qui proprie paenitentes ap¬
pellantur: D&alienim paenitentia
locutus est apostolus paulus. ubiait:
geam multos ex his quiante pecca¬
uerunt. & nonegerunt paenitentiam
super inmunditiam. & luxdriam. &
fornicationem. quam egerunt: neq
enim scribebat ista nisi eis qui iam
fuerant baptizati: habemus &iam
In actibus apostolorum. simonem iam
baptizatum. cum peccunia uell& eme¬
re. ut per lmpositionem manus eius da
dehoc graui peccato ager& paeniten¬

Expanded text:
tolorum prorsus alienus est. Agunt tolorum prorsus alienus est. Agunt enim homines ante baptismum paenitentiam de suis prioribus peccatis ita tamen, ut etiam baptizentur, sicut scriptum est in actibus apostolorum lote paenitentiam et baptizetur unusquisque uestrum in nomine domini Iesu Christi; et dimittentur uobis peccata uestra. agunt etiam homines paenitentiam. si post baptismum ita peccauerint. ut excommunicari et postea reconciliari mereantur, sicut agunt in omnibus ecclesiis illi. qui proprie paenitentes appellantur. de tali enim paenitentia locutus est apostolus Paulus, ubi ait: geam multos ex his qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentisuper inmunditia et luxuria et fornicatione, quam egerunt; neque enim scribebat ista nisi eis, qui iam fuerant baptizati. habemus etiam in actibus apostolorum Simonem iam baptizatum, cum pecunia uellet emere, ut per inpositionem manus eius darde hoc graui peccato ageret paenite
Abbreviated transcription (Latin):
baptizatus Quomodo. utem iste dicat.
quod inepistula tua posuisti. quod apos¬
toli dederunt paenitentiam probaptis¬
mo: non euidenter ex praessum est: Si
enim probaptismo ideodicit. Quiaper
paenitentiam remittuntur peccata.
hab& aliquid rationis quoddicit: sed
talis paenitentia : post baptis mum po¬
test utilis esse. siquis peccauerit: iste
autem. qũo negat post baptis inum da¬
ri paenitentiae locum: dicitsicut scrip¬
sisti. paenitentiam. sola mente baptis¬
mum esse:datur intellegi. sic eum dix¬
isse quod a postoli dederunt paniten¬
tiam probaptismo: ut ante baptis¬
mum eam dederint: at quehis qͣuib
datasit: post ea non fuerint baptiza¬
ti. quia eis illa probaptisino fuit. quod
nouatianos dicere num quam audiui:
unde quaere diligenter. neforte ali¬
cuius alterius errorissit: & nouatianũ
seesse confingat. uel put&: aut si & hoc
nouatiani dicunt. Nescio. illud tamen
scio. qũo quisquis hoc dicit. a regula
catholicae fidei & doctrinaxp̃i & apos¬

Expanded text:
baptizatus. Quo modo autem iste dicat. quod in epistula tua posuisti, quod apostoli dederint paenitentiam pro baptismo, non euidenter expressum est. si enim pro baptismo\' ideo dicit. quia per paenitentiam remittuntur peccata, habet aliquid rationis. quod dicit. sed talis paenitentia post baptismum potest utilis esse. si quis peccauerit. iste autem quoniam negat post baptismum dari paenitentiae locum, cum dicit, sicut scripsisti. paenitentiam solam ante baptismum esse, datur intellegi sic eum dixisse. quod apostoli dederant paenitentiam pro baptismo. ut ante baptismum eam dederint atque hi, quibus data sit. postea non fuerint baptizati, quia eis illa pro baptismo fuit, quod Nouatianos dicere numquam audiui. unde quaere diligenter, ne forte alicuius alterius erroris sit et Nouatianum se esse confingat uel putet. aut, si et hoc Nouatiani dicunt, nescio: illud tamen scio, quoniam, quisquis hoc dicit, a regula fidei catholicae et doctrina Christi et apos
Abbreviated transcription (Latin):
at que sc̃orum. similia pleraque nar¬
rantur. quorum exempla si cominemo¬
rare uoluissem. tempus mihi potius
dia uegeteris domine beatissime. &
uenerabilis. & desiderabilis frater:

Expanded text:
atque sanctorum similia pleraque narrantur! quorum exempla si commemorare uoluissem, tempus mihi potius dia uegeteris, domine beatissime et uenerabilis et desiderabilis frater.
Abbreviated transcription (Latin):
dicare postulabat: exterritus. animũ
ad uoluntatem parcendi. ab ulciscendi
cupiditate deflexit: nam quomodo
est ammonitus accusator nesuas per¬
sequer&ur in iurias. quando ipsi iudi¬
ces Itasunt auindicando prohibiti. quiad
in ultera punienda. non priuato dolo¬
ri compellebantur seruire. sed legi:
Unde ioseph. cui uirgo maria dñi ma¬
ter fuerat desponsata: cum eam conpe¬
riss& esse pregnantem. cui senouerat
non esse commixtum: & ob hoc nihil
aliud quam adulteram credidiss&.
puniri eam tamen noluit: nec approba

Expanded text:
dicari postulabat, exterritus animum dicari postulabat, exterritus animum ad uoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate deflexit. nam quo modo est admonitus accusator, ne suas persequeretur iniurias, quando ipsi iudices ita sunt a uindicando prohibiti, qui in adultera punienda non priuato dolori compellebantur seruire sed legi! unde Ioseph, cui uirgo Maria, domini mater, fuerat desponsata, cum eam comperisset esse praegnantem, cui se nouerat non esse commixtum, et ob hoc nihil aliud quam adulteram credidisset, puniri eam tamen noluit nec approba
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos criminum ultores. atque in hoc
officio nonira propria concitatos sed
legum ministros. nec suarum sed ali¬
enarum In iuriarum examinatarum
uindices: Quales iudices esse debent.
terruit censura diuina: ut cogitarent
sibi propter sua peccata dĩ misericor¬
diam necessariam: nec putarent. ad
culpam sui officii pertinere: siquid
erga eos misericorditer agerent. quo¬
rum uitte necis que haberent legi¬
timam potestatem: nam cum ad dñm
xp̃m iudaei adduxissent mulierem in
ad ulterio de prȩhensam: eumque temp¬
tantes. dicerent. quod iussa ess& lege
lapidari: ac̃ delnde quaererent quid¬
deilla ipse praxciper&: respondit eis.
quisine peccato est uestrum prior in
illam lapidem iaciat: Ita nec legem in¬
ꝓbabit quaehuius modi reos iussit oc¬
cidi: & illos terreudo ad misericordiã
reuocauit. quorum iudicio haec pos¬
s& occidi puto quod hac̃ sententia dñi
audita.: si praesens fuit &iam maritus
ipse. qui uiolatam suitori fidem uin¬

Expanded text:
ipsos criminum ultores atque in hoc ipsos criminum ultores atque in hoc officio non ira propria concitatos sed legum ministros nec suarum sed alienarum iniuriarum examinatarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura diuina, ut cogitarent sibi propter sua peccata dei misericordiam necessariam nec putarent ad culpam sui officii pertinere, si quid erga eos misericorditer agerent, quorum uitae necisque haberent legitimam potestatem. Nam cum ad dominum Christum Iudaei adduxissent mulierem in adulterio deprehensam eumque temptantes dicerent. quod iussa esset lege lapidari, ac deinde quaererent, quidde illa ipse praeciperet, respondit eis: Qui sine peccato est uestrum, prior in illam lapidem iaciat. ita nec legem inprobauit, quae huius modi reas iussit occidi, et illos terrendo ad misericordiam reuocauit, quorum iudicio haec posset occidi. puto, quod hac sententia domini audita, si praesens fuit etiam maritus ipse, qui uiolatam sui tori fidem uin
Abbreviated transcription (Latin):
Spatientia dĩ ad paenitentiam tẽ ad¬
ducit: aut istis exceptis. esse defi¬
nitum quod scriptumest. beatiom¬
nes qui confidunt in eum: aut ad
istos non pertinere quod dicitur.
uiriliter agite & confort&ur cor
uestrum. omnes quisperatis in dño
cumigitur super peccatores tanta
sit patientia. tanta miseri cordiadĩ.
ut in hac temporali uita moribus
emendatis. Non damnentur in
aernum. quinullus quaesibi prtae¬
beatur exspestat misericordiam:
qũo nemoest illo beatior. nemo poten¬
tior. nemo iustior. quales nos esse opor¬
t& homines erga homines. qui hanc
uitam nostram. quanta cumque lau¬
de cumulemus: eam sine peccato esse
nondicimus: quia sidicimus nos ipsos
sicut scriptum est decipimus. & ueri¬
tas in nobis non est: prolnde lic& ac̃¬
cusatoris alia personasit. alia defen¬
soris : alia inter cessores. alia iudicis.
dequorum proprus officus. ninis
longum est. & non necessarium hoc
sermone disserere: sic tamen &iam

Expanded text:
patientia dei ad paenitentiam te adpatientia dei ad paenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum, quod scriptum est: Beati omnes, qui confidunt in eum, aut ad istos non pertinere, quod dicitur: Viriliter agite et confortetur cor uestrum, omnes qui speratis in domino? Cum igitur super peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia dei, ut in hac temporali uita moribus emendatis non damnentur in aeternum, qui nullius, quae sibi praebeatur, expectat misericordiam, iam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo iustior, quales nos esse oportet homines erga homines, qui hanc uitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus, quia, si dixerimus. nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus et ueritas in nobis non est! proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia iudicis, de quorum propriis officiis nimis longum est et non necessarium hoc sermone disserere, sic tamen etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tigandum corpus meum multa mihi
&iam licita & concessa sub traxero: si
me paenitendo uehementius quam
prius excruciauero : simi serabilius in¬
geinuero. si fleuero uberius. siuix ero
melius. si pauperos sustentauero lar¬
gius. si caritatem quae cooperit mul
ccatorum flagrauero
ardentius : quis nostrum Ita desipiat.
ut huic hominidicat. ni hil tibi ista
Nͦ
inposterum prode erunt. uade fal¬
tem uita huius suauitate perfruere:
auerterit dĩ tam ln manem sacrile¬
gamque deinentiam: Quã uis ergo
caute salubriterque pro uisum sit.
ut locus illius humillimȩ paenitentiȩ
semel Inecclesia concȩdatur. Neme¬
dicinabilis minus utilis ess& ȩgro¬
tis. quȩ tanto magis salubris erit.
quanto minus contem᷑tibilis fuerit:
quis tamen audeat dõ dicere. quare
huic homini. quipost primam pae¬
nitentiam rursus selaqueis iniquita¬
tis obstrigit. adhuc lterum parois:
quis audeat dicere. erga istos non
agi quod apostolus ait ĩgnoras quia

Expanded text:
tigandum corpus meum multa mihi tigandum corpus meum multa mihi etiam licita et concessa subtraxero, si me paenitendo uehementius quam prius excruciauero, si miserabilius ingemuero, si fleuero uberius, si uixero melius, si pauperes sustentauero largius, si caritate, quae cooperit multitudinem peccatorum, flagrauero ardentius>, quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicat: \'Nihil tibi ista n posterum proderunt; uade, saltem uitae huius suauitate perfruere\'? auerterit deus tam immanem sacrilegamque dementiam! quamuis ergo caute salubriterque prouisum sit, ut locus illius humillimae paenitentiae semel in ecclesia concedatur, ne medicina uilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris erit, quanto minus contemptibilis fuerit, quis tamen audeat deo dicere: \'Quare huic homini, qui post primam paenitentiam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis?\' quis audeat dicere erga istos non agi, quod apostolus ait: Ignoras, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tum autem hominum Iniquitas ali¬
quando progreditur. ut &iam post
actam paenitentiam. post altaris re¬
conciliationem. uel similia uel grauio¬
ra committant: & tamendĩ facit &i¬
am supertales oririsolem suum. nec
minus tribuit quam antea tribuebat.
largissima munera uitae acsalutis &
quamuis eis in eclesia locus ille paeniten¬
tiae non concitlatur. dĩ tamen super
eos suae patientiae non obli uiscitur:
ex quorum numero siquis nobis dicat.
aut date mihi eundem lterum paeni¬
tendi locum: aut desperatum me pro¬
nuntiate : ut faciam quidquid libue¬
rit: quantum meis opibus adiuuor: &
humanis legibus non pro hibeor. Inscor¬
tis. omnique luxoria: damnabili qui¬
dem apuddm̃. sed apud homines ple ros¬
que &iam laudabili Aut sime ab hac
nequitia reuocatis: dicite Iterum mihi
aliquid. quod prosit ad uitam futurã:
Siͥnist a uita. lecebro sissimȩ uolupta¬
tis blandienta contemsero: silibidi¬
num incita menta frenauero. siad cas¬

Expanded text:
tum autem hominum iniquitas alitum autem hominum iniquitas aliquando progreditur, ut etiam post actam paenitentiam, post altaris reconciliationem uel similia uel grauiora committant; et tamen deus facit etiam super tales oriri solem suum nec minus tribuit, quam antea tribuebat, largissima munera uitae ac salutis. et quamuis eis in ecclesia locus ille paenitentiae non concedatur, deus tamen super eos suae patientiae non obliuiscitur. ex quorum numero si quis nobis dicat: \'Aut date mihi eundem iterum paenitendi locum aut desperatum me pronuntiate, ut faciam, quicquid libuerit, quantum meis opibus adiuuor et humanis legibus non prohibeor, in scortis omnique luxuria damnabili quidem apud deum sed apud homines plerosque etiam laudabili, aut si me ab hac nequitia reuocatis, dicite, utrum mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae uoluptatis blandimenta contempsero, si libidinum incitamenta frenauero. si ad cas
Abbreviated transcription (Latin):
adducit: Adhanc uolumus adduciꝓ
quibus interuenimus. non eorum
peccatis parcimus. uel fauemus: Nam
quosdam quorum crimina manifes¬
ta sunt. auestra seueritate liberatos.
a soci&ate tamen remouemus altaris.
ut paenitendo placere possint. quem
peccando contemserunt: seque ipsos
puniendo: nam nihil agunt quos ue¬
raciter paenit& nisi ut id quod male
fecerunt: Impunitum esse non sinant:
eo quippe modo sibi non parcentibus.
ille parcit: cuius altum iustum que
iudicium nullus contemtor euadit
Quod si lniquis & scelestis ille parcen¬
do eisque uitam salutemque largi¬
endo. &iam plerisque eorum quos no¬
uit non acturos paenitentiam. tamen
exhib& patientiam. quanto magis
nos in eos qui correptionem promit¬
tunt. & utrum faciant quod promit¬
tunt Incertisumus: misericordes esse
debemus: ut rigorem uestrum pro
eis inter cedendo flectamus. proqui¬
bus &dm̃ quem nihil demoribus eorũ
futuris lat&: non tamen inpudenter.
quia hoc ipse praecepit oramus In tan¬

Expanded text:
adducit? ad hanc uolumus adduci, pro quibus interuenimus, non eorum peccatis uel parcimus uel fauemus. Nam quosdam, quorum crimina manifesta sunt, a uestra seueritate liberatos a societate tamen remouemus altaris, ut paenitendo placare possint, quem peccando contempserant, seque ipsos puniendo. nam nihil aliud agit, quem ueraciter paenitet, nisi ut id, quod male fecerit, inpunitum esse non sinat. eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor euadit. quod si iniquis et scelestis ille parcendo eisque uitam salutemque largiendo etiam plerisque eorum, quos nouit non acturos paenitentiam, tamen exhibet patientiam, quanto magis nos in eos, qui correctionem promitt et, utrum faciant, quod promittunt, incerti sumus, misericordes esse debemus, ut rigorem uestrum pro eis intercedendo flectamus, pro quibus et deum, quem nihil de moribus eorum etiam futuris latet, non tamen inpudenter, quia hoc ipse praecepit, oramus! In tan