comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mun̾a itaq salutis accipite. q̃ nc̃ sub sacͥs
altaribꝰ recundunt᷑. Ca gͥ uidua scã ẽ iulia¬
na q̃ hoc dño tẽplũ parauit atq obtulit
qd̃ hodie dedicamꝰ: digna tali oblatio¬
ubi negabat᷑. Est gͦ in spũ iudea. ubi
maior portio. intellectus sincerior: qͥa sa¬
lus ex iudeis est. Linguȩ gͥ error: testi
oꝑib testimoniũ. q̃ bene filios educa¬
uerit: meliꝰ instituerit. Quis hanc ñ
ut destitutã & miserabilẽ deplorauit.
quando amisit maritũ : At ista ministrũ
sacris creptum altarib ampliꝰ ingemu¬
it: quã sibi coniugẽ aut patrẽ filiis.
Nam & si p̃sidio ẽẽt mariti uiduata &
solatio: tam̃ apud piam mentẽ causa
eccłiȩ pponderabat. Ducinxit itaq¬
mentis uiscera. & circũfusam se uidens.
numero filiarũ triũ. & uniꝰ filii: quo
solent terreri ceterȩ. hoc fortior facta:
tali filios alloqͥo conuenit. filii amisi¬
stis patrem: habetis m̃atrẽ. Melior qͥdẽ
fuisset illa cõmutatio. si pat̾ uiueret.

Expanded text:
b sacris altaribus reconduntur. Ea igitur vidua sancta est Juliana, quae hoc Domino templum paravit atque obtulit, quod hodie dedicamus: digna tali oblatioubi negabatur. Est ergo in spiritu Judaea, ubi major portio, intellectus sincerior; Quia salus ex Judaeis est . Linguae igitur error testimooperibus testimonium, quae bene filios educaverit, melius instituerit. 12. Quis hanc non ut destitutam et miserabilem deploravit, quando amisit maritum? At ista ministrum sacris ereptum altaribus amplius ingemuit, quam sibi conjugem, aut patrem filiis. Nam etsi praesidio esset mariti viduata et solatio; tamen apud piam mentem causa Ecclesiae praeponderabat. mentis viscera, et circumfusam se videns numero filiarum trium, et unius filii, quo solent terreri caeterae, hoc fortior facta, tali filios alloquio convenit: Filii, amisistis patrem, matrem habetis. Melior quidem fuisset illa commutatio, si pater viveret,
Abbreviated transcription (Latin):
aduenit. Ueritas itaq uirginitas corrupte¬
la mendacium ẽ. State gͦ in corde ur̃o: sic̃
bona uinea in ꝓpagine sua. Multȩ temp¬
tationes sunt : ideoq ait scriptura. Temp¬
tauerunt eum in temptatione: & male-¬
dixerunt ei suꝑ aquã contradictoĩs cades.
Temptat᷑ uirginitas a plerisq petitorib:
& cum uoluerit uirgo ꝑseuerare. existũt
qui contradicant. Contradicit petitor:
& refutatus maledicit. In opprobrio ui
detur ẽe innupta. uel uirgo uel uidua.
des ẽ. que filios nescit. Quod si illa di¬
uitis scłi. prefert opprobrium xp̃i. qd̃
necesse ẽ ut subeat qui querit xp̃o pla¬
cere. quantomagis uos quos pat̾ ꝓuocat
ad integritatẽ. mat̾ hortatur: id sequi con
qui iudicauit inquit in corde suo serua¬
re uirginem. suam: benefacit. & qͥ matri
laqueũ hic meliꝰ fac̃ ꝓpt̃ utilitatẽ. Ille ꝓ
remedio. iste ꝓ premio. Beatior autem
erit: sisic manserit secundum

Expanded text:
advenit. Veritas itaque virginitas: corrupteadvenit. Veritas itaque virginitas: corruptela mendacium est. State ergo in corde vestro, sicut bona vinea in propagine sua. 45. Multae tentationes sunt; ideoque ait Scriptura: Tentaverunt eum tentatione, et maledixerunt ei super aquam contradictionis Cades . Tentatur virginitas a plerisque petitoribus; et cum voluerit virgo perseverare, existunt qui contradicant. Contradicit petitor, et refutatus maledicit. In opprobio esse videtur innupta, vel virgo, vel vidua. des est quae filios nescit. Quod si illa divitiis saeculi praefert opprobrium Christi, quod necesse est ut subeat, qui quaerit Christo placere; quanto magis vos, quos pater provocat ad integritatem, mater hortatur id sequi, quodQui judicavit, inquit, in corde suo servare virginem suam, bene facit. Igitur laqueum, hic melius facit propter utilitatem. Illud pro remedio, istud pro praemio. Beatior autem qui sic permanserit, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nit paschȩ dies. in toto orbe baptismi cele
Uno gͦ die. sine aliquo dolore multos filios
& filias solet eccłia parturire: ideoq pul¬
chre dr. & gens nata ẽ simul de popło con¬
secrato. Uidetis mysteria. uidetis gram̃ xp̃i.
potestate. s quẽ casus attulerit: sic gr̃a dñi
ñ quasi ex mercedis merito. s quasi ex uo¬
luntate defert᷑. Unde & apłs ait de diuisio¬
nib grãrum: que diuerso modo dĩ seruu
us deferunt᷑. Nȩc autẽ omĩa opat᷑ unꝰ atq
idem sp̃c: diuidens singulis p̃ro ut uult.
Prout uult inquit: ñ pro ut debet᷑. Deniq &
dñs ait illis ubiorẽ mercedẽ ꝓ oꝑe postu¬
lantib ac conqułrentib. qd̃ parem acce¬
pissent. cũ his qͥ posteriꝰ aduenerant. Si ego
lii sortes ur̃as ei : qͥ ultra meritũ labous.
remunerationẽ siuis dare consueuit. Date
ueritatẽ ipsiꝰ uiro scõ : idest integritatem.
psiꝰ est enim integritas: qui immaculatꝰ¬

Expanded text:
nit paschae dies, in toto orbe baptismi sacranit paschae dies, in toto orbe baptismi sacraUno ergo die sine aliquo dolore multos filios et filias solet 289 Ecclesia parturire. Ideoque pulchre dicitur: Et gens nata est simul, de populo consecrato. 43. Videtis mysteria, videtis gratiam Chripotestate, sed quem casus attulerit; sic gratia Domini non quasi ex mercedis merito, sed quasi ex voluntate defertur. Unde et Apostolus ait de divisionibus gratiarum, quae diverso modo Dei sers deferuntur: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. Prout vult, inquit, non prout debetur . Denique et Dominus ait uberiorem mercedem pro opere postulantibus et conquerentibus quod parem accepissent cum iis qui posterius advenerant: Si ego lii, sortes vestras ei qui ultra meritum laboris remunerationem suis donare consuevit. Date veritatem ipsius viro sancto , id est, integritatem; ipsius enim est integritas, qui immaculat
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Qui querit uxoiem: ñ potest dice¬
re portio mea dñs. Deniq axp̃i minister
qͥd ait: Argentum & aurum ñ habeo: s
qd̃ babeo do tͥ. In nomine iħ̾ui narareni:
surge & ambula. Hoc enim acceꝑat: qm̃
aurum non desiderabat. Deniq missus e¬
rat sine uirga. sine sacculo. sine pecunia:
& ideo głabat᷑. qͥa ñ habebat qd̃ ñ acceꝑat.
Non enim erubescebat in pauꝑtate: quẽ
pauꝑ redemerat. Ideoq dixit. surge &
ambula. quia legerat. Iste pauꝑ clamaũ:
& dñs exaudiuit eum. Sit gͥ uobis portio
dñs. dñs qͥ sterilem & parientẽ facit. Utrãq
facit. s altera in tristicia parit. altera in ste¬
rilitate letatur. cui dr̃. Letare sterilis quȩ
ñ paris: erumpe & exclama que ñ partu¬
ris. Habet filios. sine partus dolore. Unde
dicit᷑ de ȩccłia. Quis audiuit si parturiũ
terra uno die. & gens nata ẽ simul: Uno
autẽ die terra ñ parturit: s parit gr̃a. Ue¬

Expanded text:
dicat. Qui quaerit uxorem, non potest dicedicat. Qui quaerit uxorem, non potest dicere: Portio mea Dominus: Denique Christi minister quid ait? Argentum et aurum non habeo; sed quod habeo, do tibi: in nomine Jesu Nazareni surge, et ambula ; hoc enim acceperat, queniam aurum non desiderabat. Denique missus erat sine virga, sine sacculo, sine pecunia . Et ideo gloriabatur, quia non habebat quod non acceperat; non enim erubescebat in paupertate, quem pauper redemerat. Ideoque dixit: Surge et ambula, quia legerat: Iste pauper clamavit, et Dominus exaudivit eum . CAPUDominus, Dominus qui sterilem et parientem facit. Utramque facit: sed altera in tristitia parit, altera in sterilitate laetatur, cui dicitur: Laetare, sterilis, quae non paris: erumpe et exclama, quae non parturis . Habet enim filios sine partus dolore. Unde dicitur de Ecclesia: Quis audivit, si parturivit terra uno die, et gens nata est simul ? Uno autem die terra non parturit, sed parit gratia. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłs dix̃. In qͦ ⁊ sorte ꝯstituti sumꝰ Sic̃ e¬
nĩ inuet̾i testam̃to t̃ra sorte diuisaẽ. i ta
dñs deputamur. Unde & scriptum ẽ de e-¬
uangłistis. Diuiserunt sibi uestimenta mea:
& suꝑ uestem meã miserunt sortem. Et a¬
postoli cum eligendus ẽẽt duodecimꝰ apls
in locum iudȩ. sorte munꝰ apłatꝰ. d feren¬
dum arbitrati sunt. Itaq oratione facta.
titio: hȩc sp̃ualis. In illa censꝰ scłi materi¬
alis: in hac ꝑsonalis officii. Ibi possessio cu¬
rarum: hic diuisio grãrum. Illic possi¬
demꝰ arua plena laboris atq mesticie:
hic possidem a xp̃o. Unde & sc̃s dauid.
Possedisti inquit renes meos. Hic filii possi¬
deat renes urõs: ut in illis seminaria ma-¬
neant castitatis. incentiua uirtutum. Idoq
dicate uos xp̃o. & confitemini ei: ut dica¬
tis portio mea dñs. Non potest hoc nup-¬
ta dicere : s innupta. Pupta enim que¬
rit uiro suo placere: innupta xp̃o place¬
sessio leuita ẽ: qͥ nichil sibi de terrenis uen¬

Expanded text:
s dixit: In quo et sorte constituti sumus . Sicut enim in veteri Testamento terra sorte divisa est , ita ino deputamur. Unde et scriptum est de evangelistis: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem . Et apostoli, cum eligendus esset 288 duodecimus apostolus in locum Judae, sorte munus apostolatus deferendum arbitrati sunt. Itaque oratione facta, titio, haec spiritalis. In illa census saeculi materialis, in hac personalis officii: ibi possessio curarum, hic divisio gratiarum: illic possidemus arva plena laboris atque moestitiae, hic possidemur a Christo. Unde et sanctus David dicit: Possedisti renes meos . Hic, filii, possideat renes vestros, ut in illis seminaria maneant castitatis, incentiva virtutum. Ideo dicate vos Christo, et confitemini ei, ut dicatis: Portio mea Dominus . Non potest hoc nupta dicere, sed innupta; nupta enim quaerit viro suo placere, innupta autem Chrissessio levita est, qui nihil sibi de terrenis vin
Abbreviated transcription (Latin):
dundantib gr̃ȩ suȩ fructib. repleuit uni¬
uersum orbem terraꝵ. Nic in ur̃is pecto¬
rib alta maneat defixus radice. ut fructꝰ
uaporis incendia temꝑent᷑. Hic ẽ qͥ uenit
in nube leui: sic̃ dixit ꝓpħa. Ecce dñs se¬
dit suꝑ nubẽ leuem. & ueniet in egyptũ:

Expanded text:
dundantibus gratiae suae fructibus replevit unidundantibus gratiae suae fructibus replevit universum orbem terrarum. Hic in vestris pectoribus alta maneat defixus radice; ut et frucvaporis incendia temperentur. 31. Hic est qui venit in nube levi, sicut dixit propheta: Ecce Dominus sedet super nubem levem, e
Abbreviated transcription (Latin):
tũ animȩ ur̃ȩ. hunc fontẽ seruate puri
liquoris: ut eũ in uob̃ nemo ꝑturbet.
nemo designet. quẽ genitalis in uob̃ ori-¬
go signauit. Nemo auferat animȩ ur̃e
uineã: & uilia holera serat. Uinea enĩ.
qͥdam fructꝰ uirginalis ẽ. Coniugia ue-¬
lut holerum plantaria sunt. in qͥb fre¬
quens gelu ẽ: & ideo sicut holera herbaꝵ
cito cadunt atq marcescunt: nͥ finẽ im-¬
ponat senectꝰ. aut ad ꝑfectum euehac
continentia. Non ueniat g̾ in uob̃ achab.
qͥ concupiscat uineã urãm delere & extin
guere: nec ueniat in uob̃ iezabel uanũ il¬
lud & scłare ꝓfluuiũ. hoc enĩ significat᷑
uocabulo. uana & uacua redundantia:
s ueniat nabuthe qͥ uenit a patre. sic̃ indi¬
suã. Hic ẽ qͥ lapidatꝰ ẽ pro nob̾. pro nob̾ mor¬
tuus. pro nob̃ falsis appetitꝰ testimoniis. qͥ
pauꝑ huc uenit cum diues ẽẽt. ut nos
eiꝰ inopia ditarem. Hic ẽ uitis. quȩ re¬

Expanded text:
tum animae vestrae, hunc fontem servate puri tum animae vestrae, hunc fontem servate puri liquoris, ut eum in vobis nemo perturbet, nemo designet, quem genitalis in vobis origo signavit. Nemo auferat animae vestrae vineam, et vilia olera serat. Vinea enim quidam fructus virginalis est: conjugia velut olerum plantaria sunt, in quibus frequens gelu est; et ideo sicut olera herbarum cito cadunt atque marcescunt, nisi finem imponat senectus, aut ad perfectum evehat continentia. 30. Non veniat ergo in vos Achab, qui concupiscat vineam vestram dele: nec veniat in vobis Jezabel, vanum illud et saeculare profluvium; hoc enim significatur vocabulo, vana et vacua redundantia: sed veniat Nabuthe, qui venit a patre, sicut indi. Hic est qui lapidatus pro nobis est, pro nobis mortuus, pro nobis falsis appetitus testimoniis: qui pauper huc venit, cum dives esset, ut nos ejus inopia ditaremur . Hic est vitis, quae re
Abbreviated transcription (Latin):
matrẽ: Quis ñ uenerabit᷑ aulã pudo.¬
ris: Multas feminas scriptura diuma
in lucẽ euexit. palmam tam̃ publicȩ
salutis solis uirginib dedit. In ueteri
testam̃to. terra ac mari clausũ. hebreoꝵ
popłm uirgo ꝑ maria pedes duxit. In euan-¬
gelio: auctorẽ mundi ac redemptorẽ uirgo
generauit. Uirgo ẽ ecclia: quã studuit apl̃s
uirginẽ castam assignare. xp̃o. Pirgo ẽ fi¬
lia syon: uirgo ẽ ciuitas illa hierłm q̃ in
buc a libano. Transibis & ꝑtransibis: a
principio fidei. Non solũ transiuit uirgo:
s etiã ꝑtransiuit. Quȩ festinat ad spon-
lestia. terrena ꝑtranseat. Nam & ipse spo¬
sus. sic uenit ad sponsam suã: ut saliat
suꝑ montes. transiliat suꝑ colles. Addit
adhuc ad laudẽ urginitatis. Ortus clausꝰ
soror mea sponsa: ortus clausus fons signatꝰ.
Quo meliores afferat fructꝰ. claustro pudo¬
ris septa uirginitas: in qua intemerata
ꝑmaneant castitatis signacula. Hunc or¬

Expanded text:
matrem? quis non venerabitur aulam pudomatrem? quis non venerabitur aulam pudoris? in lucem evexit, palmam tamen publicae salutis solis virginibus dedit. In veteri Testamento terra ac mari clausum Hebraeorum populum virgo per maria pedes duxit : in Evangelio auctorem mundi et redemptorem virgo generavit . Virgo est Ecclesia , quam studuit Apostolus virginem castam assignare Christo: virgo est filia Sion ; virgo est civitas illa Hierusalem 28huc a Libano; transibis et pertransibis a principio fidei . Non solum transivit virgo, sed etiam pertransivit: quae festinat ad Sponsulestia, terrena pertranseat. Nam et ipse Sponsus sic venit ad Sponsam suam, ut saliat super montes, transiliat super colles . 29. Addit adhuc ad laudem virginitatis: Hortus clausus soror mea Sponsa, hortus clausus, fons signatus ; quo meliores afferat fructus claustro pudoris septa virginitas, in qua intemerata permaneant castitatis signacula. Hunc hor
Abbreviated transcription (Latin):
tis grãm. & de me leuis cura. uos me¬
reo. uos considõ. Remanserunt mͥ one¬
ra coniugii: abiere adiumenta. Quan-¬
to mallem in hos numquã uenissemꝰ usris
Potestis tam̃ excusare patrẽ. ableuare ma-¬
trẽ. si qd̾ in uob̃ amissum ẽ. in uob̃ re¬
p̃sentet᷑. Hoc solo. nos coniugii ñ penite¬
bit: si uobis labor nr̃ ꝓfecerit. ꝓximũ
putabo matrẽ ẽẽ uirginũ: ac si uirgini-¬
tatẽ tenere. Considerate filii. quã sibi
ueniens in has terras. dñs matrẽ elegerit.
Salutẽ mundo daturꝰ ꝑ uirginẽ uenit. &¬
mulieris lapsus. partu uirginis soluit.
Ur̃ã quoq integritas meos soluat errores.
Quid boni sit integritas. considerate. De-¬
stitutam me ẽẽ certum ẽ: p̃sidio egere.
S si uolueritis sic manere: nulliꝰ opem
requiram. Abundabit mͥ ad omnẽ opu¬
lentiã. ur̃ȩ integritatis corona. Quis ñ
dicet me beatam. quã nuec miserã pu-¬
tant: Quis ñ honorabit tot uirginum

Expanded text:
tis gratiam. Et de me levis cura: vos moetis gratiam. Et de me levis cura: vos moereo, vos considero. Remanserunt mihi onera conjugii, abiere adjumenta. Quanto mallem in hos numquam venisse usus! 26. Potestis tamen excusare patrem, ablevare matrem; si quod in nobis amissum est, in vobis repraesentetur. Hoc solo nos conjugii non poenitebit, si vobis labor noster profecerit. Proximum putabo matrem esse virginum, ac si virginitatem tenerem. Considerate, filii, quam sibi veniens in has terras Dominus Jesus matrem elegerit. Salutem mundo daturus per virginem venit, et mulieris lapsus partu virginis solvit: vestra quoque integritas meos solvat errores. 27. Quid boni sit virginitas, considerate. Destitutam me esse certum est, praesidio egere: sed si volueritis sic manere, nullius opem requiram, abundabit mihi ad omnem opitulantiam vestrae integritatis corona. Quis me non dicet beatam, quam nunc miseram putant? quis non honorabit tot virginum
Abbreviated transcription (Latin):
iugalis. & ideo sic mansit. ne plurimum
suo muneri decerꝑet᷑. qd̃ neq orationi
uacare semꝑ liceret. neq semꝑ diuinis
intendere mandatis. quẽ coniugii cu-
ra uocaret. ut placere uxori ẽẽt necesse:
qͥd utiq uos eligere oportet. quib sola
uirginitas potest libertatẽ dare: Im̃ qͥ
nupserit: ad seruitutẽ pecunia sua uen-¬
dit᷑. Meliori condicione mancipia. quã
coniugia comꝑant᷑. In illis meritũ emit᷑
seruitutis: in istis p̃cium ad seruitutẽ ad¬
iugiiꝰ dignitates: & sub bono coniuge: nec
tam̃ sub bono marito lib̾a fui. Seruiebã¬
uiro: & laborabam ut placerẽ: misertꝰ est
dñs. & fecit altaris ministrũ. continuoq
& mͥ & uob̾ raptꝰ est: & fortasse miseran¬
te dño. ne diceret᷑ maritꝰ. Uidetis filii
longeuã matrẽ dolorib. & adhuc im¬
maturã uduitatis stipendiis. Uidetis a¬
missum om̃e p̃sidium & ornamentum.
Nec auxilium uiri habeo: nec uirginita¬

Expanded text:
jugalis: et ideo sic mansit, ne plurimum jugalis: et ideo sic mansit, ne plurimum suo muneri decerperetur; quod neque orationi vacare semper liceret, neque semper divinis intendere mandatis, quem conjugii cura revocaret, ut placere uxori esset necesse: quid utique vos eligere oportet, quibus sola virginitas potest libertatem dare; quoniam quae nupserit ad servitutem pecunia sua venditur? Meliori conditione mancipia quam conjugia comparantur: in illis meritum emitur servitutis, in istis pretium ad servitutem adjugii indignitates, et sub bono conjuge, nec tamen sub bono marito libera fui: serviebaviro, et laborabam ut placerem. Miseratus est Dominus, et fecit altaris ministrum, continuoque et mihi et vobis raptus est: et fortasse, miserante Domino, ne diceretur maritus. 25. Videtis, filii, longaevam matrem doloribus, et adhuc immaturam viduitatis stipendiis. Videtis amissum omne praesidium et ornamentum. Nec auxilium viri habeo, nec virginita
Abbreviated transcription (Latin):
erit exuere nupta ñ possit. nec liberũ
sui habere arbitrium. Deniq apłs dic̃.
Mulier sui corporis potestatẽ ñ habet s
iuir. & qͥd mirum de muliere. quando¬
qͥdem & uir sui corporis potestatẽ ñ ha¬
bet s mulier: Si qͥ forte fortior ẽ. potestatẽ
sui corporis ñ habet. quanto infirmior: N
ergo absoluit mulierẽ cõmunis seruitꝰ: s
quid apłs suadeat. Qs uob̾ potest meliꝰ
consiliũ dare. quã ille uas dñicȩ electio¬
nis: Quid gͥ dicat. ꝑcipite aurib. uolo
autẽ om̃s homines sic ẽẽ sic̃ & meipsum.
& iterũ dic̃ de ñ nuptis & uiduis. Bonũ
ẽ illis si sic ꝑmanserint sic̃ & ego. Uolo
uos imitatrices ẽẽ tanti apłi: ut uitã eiꝰ
sequamini. qͥ coniugii uincłm refugit:
ut uinctꝰ essec iħu xp̃i. Non potuisset
qͥ & doctrina p̃stantissimꝰ erat. & tantũ
donũ xp̃i habebat. iudicauit tantũ mo¬
m̃ti eẽ. si abstineret ab usu copulȩ con-¬

Expanded text:
t se exuere nupta, non possit, nec liberum t se exuere nupta, non possit, nec liberum sui habere arbitrium. Denique Apostolus dicit: Mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir . Et quid mirum de muliere; quandoquidem et vir sui corporis potestatem non habet, sed mulier? Si qui fortior est, potestatem sui non habet, quanto minus infirmior! Non ergo absolvit mulierem communis servitus, sequid Apostolus suadeat. Quis vobis potest melius consilium dare, quam ille vas Dominicae electionis? Quid igitur dicatme ipsum . Et iterum dicit de non nuptis et viduis: Bonum est illis, si sic permanserint, sicut et ego . Volo vos imitatrices esse tanti Apostoli, ut vitam ejus sequamini, qui conjugii vinculum refugit, ut vinctus esset Christi Jesu. Non potuisset qui et doctrina praestantissimus erat, et tantum Christi donum habebat, judicavit tanti momenti esse, si abstineret ab usu copulae con
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ Adhibet. Hoc uobis suadeo. qͦ
nichil pulchriꝰ: ut int̾ homines angłi
sitis: qui nulla sibi ligant᷑ nuptiali co-
lationẽ carnis ñ sentiant: seruitutẽ ig¬
norent: a mundane negociationis ab-¬
leuent᷑ contagio: diuinis reb mentẽ
intendant: tanquã exuti corporis infir¬
mitate. ñ quȩ hominis sunt. s quȩ dĩ
cogitent. Considerate filiȩ. si uelitis nu-¬
bere. quantũ uobis desit. qͥb pat̾ deest.
Opima dos: qd ipsam tam̃ si abundaret:
emeretis magno p̃cio seruitutẽ. Nc̃ uero
qͥs ñ despiciet destitutas patre: Quo con¬
fugietis: unde auxilium postulabitis. ad¬
uersus uroꝵ iniurias: Quanta in ipsis
coniugiis incõmoda sunt. Quã graues
plerũq contumeliȩ: quanta uncula.
Primo ipsum coniugiũ iuncłm ẽ. qͦ al
ligat᷑ uiro nupta. & ei in subiectionẽ
astringit᷑. Bonũ quidẽ caritatis ẽ uin¬
culũ. s tam̃ ẽ uincłm: de qͦ cum se uolu¬

Expanded text:
angelorum exhibet. Hoc vobis suadeo, quo angelorum exhibet. Hoc vobis suadeo, quo nihil pulchrius; ut inter homines angeli sitis, qui nulla sibi ligantur nuptiali copulationem carnis non sentiant, servitutem ignorent, a mundanae cogitationis ableventur contagio, divinis rebus mentem intendant; ut tamquam exuti corporis infirmitate, non quae hominis sunt, sed quae Dei, cogitent. 20. Considerate, filiae, si velitis nubere, quantum vobis desit, quibus pater deest. Deest opima dos; quod ipsum tamen si abundaret, emeretis magno pretio servitutem. Nunc vero quis non despiciet destitutas patre? quo confugietis? unde auxilium postulabitis adversus virorum injurias? quanta in ipsis conjugiis incommoda sunt! quam graves plerumque contumeliae! quanta vincula! 21. Primo ipsum conjugiectionem astringitur. Bonum quidem charitatis vinculum est, sed tamen vinculum, de quo cum veli
Abbreviated transcription (Latin):
rint p̃cepta mea & elegerint quȩ ego
uolo. & amplectent᷑ testam̃tũ meum : deest¬
dabo illis in domo mea & in muro
meo locum nominatũ filioꝵ meliorẽ
& filiarum: nomen ȩternũ dabo illiᷤ
& non deficient. Meliorem inqͥt locũ
dabo uobis. Spadonib dic̃. his uide¬
licet qͥ se resecta genitali parte absci-¬
derint. Ipsi sunt gͦ qͥ habent in cęlo p̃-¬
mia. ceteris p̃stantiora. Hos in euuan-¬
głio suo p̃dicat dĩ filiꝰ. Dicentib enĩ
apłis quia si ita ẽ causa uiri. ut ñ lice¬
at illi uxorẽ dimittere. nͥ ex sola causa
fornicationis: ñ expedit nubere: respon-¬
dit dñs. N om̃s capiunt uerbũ istud:
s qͥb datũ ẽ. Hoc ẽ ñ capit hoc condi-¬
tionis humane infirmitas. ut om̃ib pa-¬
teat. s illis solis facile ẽ ad capiendũ qͥbꝰ
diuina refulsit grã. ut castrare se possit̃.
qͦ regnum cȩloꝵ adipiscant᷑. Audistis
iii: quantum sit p̃miũ integritatis:
Regnũ adqͥrit᷑. & regnum cęleste. uitã

Expanded text:
mea, et elegerint quae ego volo, et amplectentur testamentum meum; dabo illis in domo mea, et in muro meo locum nominatum, meliorem filiorum et filiarum: nomen aeternum dabo illis, et non deficient . Meliorem, inquit, locum vobis dabo, spadonibus dicit; his videlicet, qui se resecta genitali parte absciderint. Ipsi sunt ergo qui habent in coelo praemia caeteris praestantiora. 18. Hos in Evangelio suo praedicat Dei Filius, dicentibus enim Apostolis: Quia si ita est causa viri, ut non liceat illi uxorem dimittere, nisi ex sola causa fornicationis, non expedit nubere; respondit Dominus: Non omnes capiunt verbum istud, sed quibus datum est , hoc est: Non capit hoc conditionis humanae infirmitas, ut omnibus pateat: sed illis solis facile est ad capiendum, quibus divina refulsit gratia; ut castrare se possint, quo regnum coelorum adipiscantur. CAPUT IRegnum acquiritur, et regnum 283 coeleste vitam
Abbreviated transcription (Latin):
s celũ ñ dix̃ quia ñ est apud se. quẽ re¬
ceꝑat resurgentẽ: paradysus ñ dix̃ ñ ẽ i
me. quẽ regnare in se. absoluto quoq la-¬
trone cognouerat: sic̃ ipse dñs dix̃. hodie
mecum eris in paradyso. Attrahite filii
sapientiam. in interiora cordis ur̃i promp¬
tuaria. qm̃ ea est om̃i auro argentoq
p̃ciosior: quam mors nescit. qͥa ñ mortui
laudabunt te dñe s uiuentes. E uos gͥ
ut uiuatis laudate dñm: & laudate eũ
dieb ac noctib. Laudabitis autẽ: si ab eo
nulla uos auertit cupiditas matrimonii.
& cura mundi: qm̃ quȩ coniugiũ sorti¬
unt᷑. sollicitant᷑ mundi huiꝰ negociis. Con¬
ta uis sit in uotis parentũ. iepthe galadi-¬
obtulit. Nam cum ille sollicitꝰ de belli ꝑi-¬
culo uouisset ut si ꝓsꝑior pugne euent᷑
foret. id quod regredienti domũ suã pͥmũ
occurreret. deo immolaret: ubi uictoria
potitꝰ ẽ. occurrit filia leta pre ceteris. gau¬
dio uictorie. & pietatis officio. Ingemuit

Expanded text:
 coelum non dixit quin non est apud se, quem receperat resurgentem. Paradisus non dixit: Non est in me, quem regnare in se, absoluto quoque latrone, cognoverat; sicut ipse Dominus dixit: Hodie mecum eris in paradiso . 50. Attrahite, filii, sapientiam in interiora vestri cordis promptuaria, quoniam ea est omni auro argentoque pretiosior, quam mors nescit; quia non mortui laudabunt te, Domine, sed viventes. Et vos igitur ut vivatis, laudate Dominum, et laudate eum diebus ac noctibus . Laudabitis autem, si ab eo nulla vos avertat cupiditas matrimonii, et cura mundi; quoniam quae conjugium sortiuntur, sollicitantur mundi hujus negotiis. Cta vis sit in votis parentum Jephthe Galaadiobtulit. Nam cum ille sollicitus de belli periculo, vovisset ut si prosperior pugnae eventus foret, id quod regredienti domum suam primo sibi occurreret, Deo immolaret; ubi victoria potitus est, occurrit filia, laeta prae caeteris gaudio victoriae et pietatis officio. Ingemuit
Abbreviated transcription (Latin):
trã ut timpani mͦ nulla in his lasciuia car¬
nis exestuet om̃isq flagrantie corpr̃ał̃ sẽ¬
sus intereat. Nesciat in his nͥ intꝰ mortu¬
is corporalis uoluptates solus sp̃c resul¬
tare. Si enĩ mortui fueritis peccato:
uiuetis deo. Uiuetis autẽ: si non regnẽt
& in urĩs eam oꝑib eleuantes. calcate
mergat᷑. Dextra leuaq circa uos aquȩ¬
illam magnirequiẽ salbi diuina
uos dignatio ꝑducat. & in montẽ here¬
ditatis suȩ plantare dignet᷑: ubi scã
Maria choros ducit. Induite gͥ filii do¬
minũ iħm: querite ueram sapientiã.
de qua dic̃ los. Sapientia autẽ. unde
inuenta ẽ: Qui locus disciplinȩ: Abys
cum. Bene abyssus dic̃ ñ ẽ in me: qr resur¬
rexit. Non enim habet: quẽ tenere ñ po¬
tuit. Deniq habes in euangłio: qr angłi
dixerunt mulierib. ad sepulchrũ ue-

Expanded text:
tra tympani modo: nulla in iis lascivia carnis exaestuet, omnisque flagrantiae corporalis sensus intereat. Nesciat in iis nisi inter mortuas corporis voluptates solus spiritus resultare. Si enim 290 mortui fueritis peccato, vivetis Deo: vivetis autem, si non regnet iet in vestris eam operibus elevantes, calcate mergatur. Dextera laevaque circa vos aquillam magni requiem sabbati divina vos dignatio perducat, et in montem haereditatis suae plantare dignetur, ubi sancta Maria choros ducit. 49. Induite ergo, filii, Dominum Jesum; quaerite veram sapientiam, de qua dicit Job: Sapientia autem unde inventa est, qui locus disciplinae? . . .cum . Bene abyssus dixit: Non est in me, quia resurrexit; non enim habet quem tenere non potuit. Denique habes in Evangelio, quia angeli dixerunt mulieribus ad sepul
Abbreviated transcription (Latin):
ordio s in fine ẽ. Ilemo enim nͥ legittime cer¬
tauerit coronat᷑. Ideoq sapiens tͥ dic̃. Ante
mortẽ ñ laudes hominẽ quemquã. Qua ta¬
tione hoc dixerit. suꝑiorib docuit dicens. qi in
cium: in quo manifestauit ds sententiã suã.
Cum enim fecisset hominẽ. & posuisset in pa-¬
Sine muliere gͥ homo ñ habet laudẽ: in muli¬
ere p̃dicat᷑. Nam cum dic̃ ñ ẽẽ bonum homi
nũ genꝰ. si uirili sexui femineus sexus acce¬
dat. Simul illud considerandũ. qr ille de
terra. factꝰ elimo ẽ: ista de uiro. Ee caro qͥd̃
limꝰ. s. illa adhuc informis: istẽ formatꝰ. Iam
illud p̃clarum. et apłicũ accersiamꝰ exem-¬
plum qd̾ habemꝰ scriptum: qr relinquet homo

Expanded text:
io, sed in fine est: nemo enim nisi legitime certaverit, coronatur. Ideoque Sapiens tibi dicit: Ante mortem non laudes hominem quemquam . Qua ratione hoc dixerit, superioribus docuit dicens: Quia in mus tertium, in quo manifestavit Deus sententiam suam; cum enim fecisset hominem et posuisset in paSine muliere igitur homo non habet laudem, in muliere praedicatur. Nam cum dicit non esse bonum solum inum genus, si virili sexui femineus sexus accedat. 23. Simul illud considerandum, quia ille de terra factus et limo est, ista de viro. Et caro quidem limus; sed ille adhuc informis, iste formatus. 24. Jam illud praeclarum Apostolicum arcessamus exemplum, quod habemus scriptum: Quia relinquet homo
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes constituere: iusticiã dĩ ñ re
ceꝑunt. Detuli gͦ uob̾ munera. quȩ
meis legi manib:: idest crucis trophea.
cuiꝰ gram in oꝑib agnoscitis. Certe
& ipsi demones confitent᷑. Condant
alii aurum atq argentum: ac de la-¬
tentib eruant uenis. Legant p̃ciosa
moniliũ serta. Temporalis ille the-¬
saurꝰ ẽ: & sepe habentib ꝑniciosus.
Nos legimꝰ martyrũ lauos: & mul¬
cos quidem. ut plura fuerint uul¬
nera quã membra. Clamare martyrẽ
diceres ad popłm iudeoꝵ: cũ clauos esꝰ
colligeremꝰ. Alitte manꝰ tuas in latꝰ me¬
ũ: & noli ẽẽ incredulꝰ sed fidelis. Colligimꝰ

Expanded text:
volentes se justificare, justitiam Dvolentes se justificare, justitiam Det. 9. Detuli ergo vobis munera quae meis legi manibus, id est, crucis tropaea, cujus gratiam in operibus agnoscitis. Certe et ipsi daemones confitentur. Condant alii aurum atque argentum, ac de latentibus eruant venis; legant pretiosa monilium serta; temporalis ille thesaurus est, et saepe habentibus perniciosus: nos legimus martyris clavos, et multos quidem, ut plura fuerint vulnera quam membra. Clamare martyrem diceres ad populum Judaeorum, cum clavos ejus colligeremus: Mitte manus tuas in latus meum, et noli esse incredulus, sed f
Abbreviated transcription (Latin):
Lam̃ ñ cõmunicauit eoꝵ oꝑib cum
uiueret: quoꝵ u animis cupiebat
mori. E istos quos uiuentes ꝑsecuti sunt:
mortuos honorabant. Iuic igit᷑ marty¬
ris exuuias requirebamꝰ: tanquã int̃
spinam rosam legentes. Circũ fundeba¬
mur a iudeis. cum sacrȩ reliquiȩ eue¬
herent᷑. Aderat popłs ȩccł̃iȩ: cum plau¬
su & leticia. Dicebant iudei. flores uisi
sunt in terra. cũ uiderent martyres:
dicebant. xp̃iani. tempꝰ incisionis ad est
iã: & qui metit mercedem accipit.
Alii seminauerũt: & nos metimꝰ mar-¬
tyrum fruccus. Iterũ audientes iu-¬
dei uoces plaudentis eccł̃ie: dicebant
int̾ se. Uox turturis audita ẽ in t̾ra
nr̃a. Unde bene lectũ ẽ: dies diei e-¬
ructat uerbum: & nox nocti indicat
nox nocti. iudeus iudeo. Indicabant
gͦ iudei qd̃ haberent scientiã marty¬
rũ. s ñ scientiã uerbi: idest ñ scđm
illam soliꝰ boni & soliꝰ ueri scientiã
gnorantes enim di iusticiã & suam

Expanded text:
amen non communicavit eorum operibus, cum viveret, quorum in animis cupiebat mori. Et istos quos viventes persecuti sunt, mortuos honorabant. Illic igitur martyris exuvias requirebamus, tamquam inter spinas rosam legentes. 8. Circumfundebamur a Judaeis, cum sacrae reliquiae eveherentur: aderat populus Ecclesiae cum plausu et laetitia. Dicebant Judaei: Flores visi sunt in terra , cum viderent martyres. Dicebant Christiani: Tempus incisionis adest . Jam et qui metit, mercedem accipit . Alli seminaverunt, et nos metimus martyrum fructus. Iterum audientes Judaei voces plaudentis Ecclesiae, dicebant inter se: Vox turturis audita est in terra nostra . Unde bene lectum est: Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat nox nocti, Judaeus Judaeo. Indicabant ergo Judaei quod haberent scientiam martyrum, sed non scientiam Verbi; id est, non secundum illam solius boni, et solius 280 veri scientiam: Ignorantes enim Dei justitiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
rolites. xp̃c iusticia ẽ in foro iniquitaᷤᷤ
ritas ẽ inforo obtrectatio. xp̃c fides ẽ
o ꝑstrinximus libro cognoscat ñ ob¬
trectandi me locutũ illa studio.s mo¬
nendi. meq non asꝑm s sollicitũ. grãm
rec̃ciliationis accipiat. In eccła uidua
uistificat᷑. inforo circumuenit᷑ fugiamꝰ
gͦ forũ. fugiamꝰ plateas. Prudentiã aut̃
notã assume tͥ. ⁊ custodias te a muliere
teis ꝓspicit. fugiamꝰ plateas. Non enĩ
inuiria est tantummodo non inuenis¬
se quẽ queras. s etiã plerumq ubi ñ
oportet quesisse uulnus ẽ: quesisse in
domibus uiroꝵ qͥ sibi falso doctorum
nom̃ assumant. quesisse procacius quã
uerecundiꝰ. Ergo caueamꝰ exemplo ecclẽ
illiꝰ. ne qͥ nos custodes inueniant. qͥ eucũ¬

Expanded text:
ro lites: Christus justitia est, in foro iniquitas: ritas est, in foro obtrectatio: Christus fides est, perstrinximus libro , cognoscat non obtrectandi me locutum illa studio, sed monendi: meque non asperum, sed sollicitum; gratia reconciliationis accipiat: in Ecclesia vidua justificatur, in foro circumvenitur. Fugiamus ergo forum, fugiamus plateas. 47. Prudentiam autem notam assume tibi, ut custodiat te a muliere teas prospicit . Fugiamus plateas. Non enim injuria tantummodo est non invenisse quem quaeras; sed etiam plerumque ubi non oportet quaesisse, vulnus est: quaesisse in domibus virorum qui sibi falso doctorum nomen assumunt: quaesisse procacius quam verecundius. 48. Ergo caveamus exemplo Ecclesiae illius, ne nos custodes inveniant, qui circum
Abbreviated transcription (Latin):
tior habebat᷑ morib. ut ab ipsis etiã
inimicis diligeret᷑: ideoꝰ differebant
eiꝰ passionẽ. S hec ꝑsecutoꝵ honorifi-¬
centia: om̃i erat immanitate acerbior.
q̃ inuidebat martyrio. Deniq ubi
ñ adqͥeuit sc̃s agricola. crucifixꝰ ẽ: ut
aduertamꝰ illas blandicias eoꝵ. ñ se¬
dulitatis fuisse s fraudis. Suplicio
serui: anm tertere uoluere. Uertit
hoc xp̃c in gram: ut martyriũ serui
dñs imitaret᷑. Utriꝰq nom̃ aptum mar¬
tyrio: ut designati ad martyrium ip-¬
sis uocabulis uiderent᷑. Ille uitalis dictꝰ
ẽ: qͣsi qͥ contẽptu istiꝰ uitȩ uerã illã
uitam ȩternã sibi ȩternam haberet.
adqͥrere: iste agricola. qͥ bonos fructꝰ
spũalis gr̃e seminaret: & sacri sangui¬
oĩum. rigaret plantaria. Sepulti aut̃¬
udeoꝵ ipsoꝵ sepulera. Ambier̃ iudi cũ seruuł¬

Expanded text:
tior habebatur moribus, ut ab ipsis etiam inimicis diligeretur. Ideoque differebant ejus passionem. Sed haec persecutorum honorificentia omni erat immanitate acerbior, quae invidebat martyrium. Denique ubi non acquievit sanctus Agricola, crucifixus est; ut advertamus illas blanditias eorum non sedulitatis fuisse, sed fraudis. Supplicio servi dominum terrere voluerunt. Vertit hoc Christus in gratiam, ut martyrium servi dominus imitaretur. 6. Utriusque nomen aptum martyrio; ut designati ad martyrium ipsis vocabulis viderentur. Ille Vitalis dictus est, quasi qui contemptu istius vitae veram illam vitam aeternam sibi haberet acquirere: iste Agricola, qui bonos fructus spiritalis gratiae seminaret, et sacri sanguiue virtutum rigaret plantaria. 7. Sepulti aut ipsorum sepulcra. Ambierunt Ju
Abbreviated transcription (Latin):
se & bominẽ demonstraret. Non mme¬
rito igit᷑ facta die: turbe requirebant
eum. Wide ordinem. Sole occidente egͥ
deferebant᷑ ad xp̃m: facta autẽ die. tur¬
bȩ requirebant eum. Quando enĩ nͥ ꝑ
bulat: non recedit axp̃o. Itaq nox ha-¬
bebat adhuc egrotantiũ gemitꝰ: dies
iam fidem plebis. iam leticiã sanatoꝵ:
ut qd̾ scriptum ẽ cõpleret᷑. Ad uesꝑũ

Expanded text:
se et hominem demonstraret. Non immerito igitur facta jam die turbae requirebant eum. 43. Video ordinem. Sole occidente, aegri deferunturad Christum: facta autem die, turbae requirebant eum, Quando enim nisi bulat, non recedit a Christo. Itaque nox habebat adhuc aegrotantium gemitus, dies jam fidem plebis, jam laetitiam sanatorum; ut quod scriptum est, compleretur: Ad
Abbreviated transcription (Latin):
bona etiã uulnera caritatis: & osculis
p̃ferenda. Utilia enĩ uulnera amici:
quã uoluntaria oscula inimici. De-¬
niq uulnerat᷑ petrus: iudas oscu¬
lat᷑. Illũ oscula condẽpnant: hunc
uulnꝰ emendat. Illiꝰ osculis ꝓditioĩs
uenena fundunt᷑: istiꝰ lacrimis culpa
lauat᷑. Itaq ut ostenderet sermo pro-¬
pheticꝰ bona uulnera caritatis: eccł̃ia
dic̃ in canticis canticoꝵ. quia uulne¬
nerata caritatis ego sum. Hemo gͥ

Expanded text:
Bona etiam vulnera charitatis, et osculis Bona etiam vulnera charitatis, et osculis praeferenda: Utilia enim vulnera amici, quam voluntaria oscula inimici . Denique Petrus vulnerat , Judas osculatur : illum oscula condemnant, hunc vulnus emendat: illius osculis proditionis venena funduntur, istius lacrymis culpa lavatur. Itaque ut ostenderet sermo propheticus bona vulnera charitatis, Ecclesia dicit in Canticis canticorum: Quia vulnerata charitatis e
Abbreviated transcription (Latin):
tione. qui coniugii onera ñ sentiat:
Qenĩ mulier innupta & uirgo. cogi¬
tat quȩ sunt dñi: ut sit sc̃ã & cor¬
pore & sp̃u. Nam quȩ nupta ẽ. co¬
gitat que sunt mundi: quomͦ place¬
at uiro Et pret̾ has molestias. quãuis
nubendo ñ peccet: contritionẽ tam̃
habebit carnis huiusmodi. Grauss
enim partus laboris: grauis creandoꝵ
& nutriendoꝵ liberoꝵ molestia. qͥb
ante prescripsit: ne quis huimodi
auerteret᷑ iniuriis. Multȩ enĩ in par¬
tus dolorib constitute: coniugio re-
nuntiature se dicunt. Multi etiam
matrimonii onera ñ ferentes: alieno
ab uxorło auertunt᷑ affectui. & ideo
apłs ante p̃dix̃. Ligatꝰ es uxori: no¬
li querere solutionẽ. Et bene ait. Liga¬
tus es. Quodã enĩ uir & uxor nexu
int̾ se amatorio copulant᷑: & quibꝰdã
inuicẽ sibi habenis amoris astricti st̃.
tatis. Bonũ conuigiũ s tam̃ a iugo tͣctũ.
et̃ iugo mũdi ut uiro potiꝰ cupiat placere quã do.

Expanded text:
tione, qui conjugii onera non sentiat? tione, qui conjugii onera non sentiat? Etenim mulier innupta et virgo cogitat quae sunt Domini; ut sit sancta corpore et spiritu. Nam quae nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro . 32. Et praeter has molestias, quamvis nubendo non peccet, contritionem tamen habebit carnis hujusmodi: graves enim partus labores, gravis creandorum et erudiendorum liberorum molestia. Quibus ante praescripsit, ne quis hujusmodi averteretur injuriis; multae enim in partus doloribus constitutae, conjugio se renuntiare dicunt: multi etiam matrimonii onera non ferentes, alieno ab uxore avertuntur affectu. Et ideos ante praemisit: Ligatus es uxori? Noli quaerere solutionem . Et bene ait: Ligatus es; quodam enim vir et uxor nexu inter se amatorio copulantur, et quibusdam invicem sibi habenis amoris astricti sunt. la: bonum conjugium, sed tamen a jugo tractum, et jugo mundi; ut viro potius cupiat placere, quam Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq cum dixisset. & sunt spadones
qui se ipsos castrauerunt ꝓpter reg¬
nũ celoꝵ. ut ostenderet hoc non me¬
diocris ẽẽ uirtutis: qui potest inqͥt
capere capiat. E ideo post hoc uer¬
bum. offerunt᷑ pueri ad benedicen¬
dum: qui corruptele expertes inte¬
gritatis munꝰ immaculata ȩtate
seruarent. Talium ẽ enim regnũ
cȩloꝵ: qui in puerilẽ castimoniam.
tanquã in naturã infantiũ corrup¬
telȩ ignoratione remeauerint. Estgͥ &̃
celesti uoce ꝓbata uirginitas: dñi¬
cisq expetenda preceptis. Quo loco:
magisteriũ diuinȩ uocis imitem᷑.
Nam cũ in suꝑiorib coniugiũ memo¬
rauerit ñ ẽẽ soluendum. nisi ex cau¬
sa fornicationis: in posteriorib inte¬
gritatis grãm donumq contexuit
ut doceret non dampnandas esse
nuptias s ꝓbandas: nuptiis tam̃
ipsis integritatis studia preferenda.
Iuis enĩ tam auersus a uero. qui nup¬
tias dampnet. S quis tã alienꝰ a ra¬

Expanded text:
Denique cum dixisset: Et sunt spadones Denique cum dixisset: Et sunt spadones qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum ; ut ostenderet hoc non mediocris esse virtutis: Qui potest, inquit, capere capiat. 30. Et ideo post hoc verbum offeruntur pueri ad benedicendum, qui corruptelae expertes, integritatis munus immaculata aetate servarent. 221 Talium enim est regnum coelorum, qui in puerilem castimoniam tamquam in naturam infantium corruptelae ignoratione remeaverint. Est ergo etiam coelesti voce probata virginitas, Dominicisque expetenda praeceptis. 31. Quo loco magisterium divinae vocis imitemur. Nam cum in superioribus conjugium memoraverit non esse solvendum, nisi ex causa fornicationis, in posterioribus integritatis gratiam donumque contexuit ; ut doceret non damnandas esse nuptias, sed probandas; nuptiis tamen ipsis integritatis studia praeferenda. Quis enim tam aversus a vero, qui nuptias damnet? Sed quis tam alienus a ra
Abbreviated transcription (Latin):
uota condempnat. Itaq imꝓbũ uidĩ
non potest. qd̾ hominib pro p̃mio
constitutũ est: nec potest eiꝰ rei species
displicere. cuiꝰ ueritas in fructu est
& in uoto. S esto. non sit imꝓbũ. Nũ¬
quid nouũ est: Nos enim noua omĩa
iudicamꝰ. Discutiamꝰ gͦ utrũ xp̃c in
tegritatẽ docuerit: an repudiandam
putauerit. & sunt inquid spadones.
qui se ipsos castrauerunt ꝓpter reg¬
num celoꝵ. Est ergo preclara milicia:
quȩ regno cȩloꝵ militat. Itaq iam
tunc dñs docuit ẽẽ debere intemera¬
aunt causa uiri cum uxore: non ex¬
pedit nubere. Quo dicto: & grauio¬
ra iudicauerunt onera iuinculi con¬
iugalis. & uere integritatis grãm
pretulerunt. S dñs qui sciret p̃di¬
candã om̃ib integritatẽ. imitandã
paucis: non om̃s inquit capiunt uer¬
bum istud. s quib datum ẽ. Hoc est
non est cõmunis plurimis. & uulga¬
ris integritas: nec pro infirmitate
ꝑmittit᷑. s pro uirtute conceditur.

Expanded text:
a condemnat. Itaque improbum videri non potest, quod hominibus pro praemio constitutum est: nec potest ejus rei species displicere, cujus veritas et in fructu est, et in voto. 28. Sed esto, non sit improbum, numquid novum est? Nos enim nova omnia judicamus. Discutiamus ergo utrum Christus integritatem docuerit, an repudiandam putaverit: Et sunt, inquit, spadones, qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum . Est ergo praeclara militia, quae regno coelorum militat. Itaque jam tunc Dominus docuit esse debere intemeraaiunt, causa viri cum uxore, non expedit nubere . Quo dicto et graviora judicaverunt onera vinculi conjugalis, et verae integritatis gratiam praetulerunt. Sed Dominus qui sciret praedicandam omnibus integritatem, imitandam paucis: Non omnes, inquit, capiunt verbum istud, sed quibus datum est , hoc est, non est communis plurimis, et vulgaris integritas: nec pro infirmitate permittitur, sed pro virtute conceditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝑuit gͦ uirgo illa suas fores. dĩ uerbo.S.
transiit inquit: & exiuit anima mea
in uerbo eiꝰ. Exiuit a mundo. exiuit
a scło: remansit in xp̃o. Quesiui inqͥt
eum: & ñ inueni eum. Amat enim
xp̃c diu requiri. Inuenerunt illã cu¬
stodes muroꝵ. Fortasse sunt & alii cu¬
stodes: quos magis intelligere debeamꝰ:
st enĩ ciuitas quȩ portas muroꝵ clau¬
sas non habet: de qua dictum ẽ. Spor¬
tȩ eiꝰ non claudentur ꝑ diẽ: nox enĩ
ñ erit ampliꝰ in ea. Afferent głam &¬
uaris. Non enim intrat in eam om̃e
cõmune. Cõmunis castitas ñ ẽ. cõmu¬

Expanded text:
Aperuit virgo illa suas fores Dei Verbo: sed Aperuit virgo illa suas fores Dei Verbo: sed transivit, inquit, et exivit anima mea in verbo ejus . Exivit a mundo, exivit a saeculo, remansit in Christo. Quaesivi, inquit, eum et non inveni eum. Amat enim Christus diu requiri. 47. Invenerunt illam custodes murorum. Fortasse sunt et alii custodes, quos magis intelligere debeamus. Est enim civitas quae portas murorum clausas non habet, de qua dictum est: Et portae ejus non claudentur per diem ; nox enim non erit amplius in ea, afferent gloriam evaris; non enim intrat in eam omne commune. Communis castitas non est, commu
Abbreviated transcription (Latin):
tetigeritis. ne attammaueritis. ne gu-¬
staueritis. quȩ sunt ad corruptionem
ipso usu. Corruptela enim abẽe deb&
castis. Itaq carnis & mundi sepelite
curam. Quȩ cum xp̃o resurrexistis :
uulgaris. non debet esse in foro. non
in plateis. uoce querula. gressu lu¬
brica. facilis auditu. uilis aspectu. Ter¬
renũ tͥ apłs consortium negat: & ultͣ
nature ꝓpe modum terminos. alis
ad celũ docet spiritualib euolandũ
Iuȩ sursum st̃ inquit sapite: ñ quȩ
suꝑ terram. S quia hoc impossibi
le erat. in hoc corporis uelut claustro
redusis. s quia defunctis corporib a¬
nima fertur ad suꝑiora reuolare.
alligata dum uiuumꝰ quadam nr̃e
lege nature: ideo addidit. Mortui
enim estis: & uita ur̃a abscondita
ẽ cũ. xp̃o in dõ. Si abscondita ẽ cũ
xp̃o in deo: non apparet mundo.
Ap̃c enim mortuus ẽ mundo: uiuit
deo. Nide nunc quẽ admodum deside¬
rari amet. xp̃c: confabulationes ñ am&

Expanded text:
tetigeritis, ne attaminaveritis, ne gutetigeritis, ne attaminaveritis, ne gustaveritis quae sunt ad corruptionem ipso usu ; corruptela enim abesse debet a castis: itaque carnis et mundi sepelite curam. Qui cum Christo resurrexistis, qdebet esse vulgaris, non debet esse in foro, non in plateis, voce querula, gressu lubrica, facilis auditu, vilis aspectu. Terrenum tibi Apostolus consortium negat, et ultra naturae propemodum terminos alis ad coelum docet spiritalibus evolandum. Quae sursum sunt, inquit, sapite, non quae super terram . Sed quia hoc impossible erat in hoc corporis velut claustro reclusis, et quia defunctis corporibus, anima fertur ad superiora revolare, alligata dum vivimus, quadam nostrae lege naturae, ideo addidit: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Si abscondita est cum Christo in Deo, non appareat mundo, Christus enim mortuus est mundo, vivit Deo. Vide nunc quemadmodum desiderari amet Christus, confabulationes non amet.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec aꝑiatur: nͥ ante pulsauerit di uer¬
bum. Deniq ido scriptum ẽ. Orcus
csusus soror mea sponsa. ortus cłusus.
fons signatus: ne facile aꝑiat os suũ.
ne uulgari designetur alloquio.Neq
enim de ipsis diuinis decet. nͥ uerbo
dĩ interpellata respondeas. Quid t̃
cum ceteris: Soli xp̃o loquere: so¬
li fabulare. xp̃o. Si enim mulieres
sidiator pudous obrepit. cito uer¬
bum excidit. quod reuocare deside¬
res. Si eue clausa fuisset ianua: nec
adam deceptꝰ fuisset. nec respondiss&
interrogata serpenti. Introiuit mors
ꝑ fenestram. hoc ẽ ꝑ eue ostium. In-¬
gredit᷑ mors ꝑ ostiũ tuum si falsum
loquaris. si turpiter. si ꝓcacit̃. postre¬
mo si ubi non oportet loquaris. Clau
tasse reserandum cum audieris di
uocem: cum audieris cdi uerbum.
Tunc tͥ myrra sudabit. tunc tͥbaptis¬
matis aspirabit gr̃am: ut ab elementiᷤ
resurgas. Quid adhuc inquit uelut ui¬
uentes de hoc mundo decernitis: Ne

Expanded text:
nec aperiatur, nisi ante pulsaverit Dei Vernec aperiatur, nisi ante pulsaverit Dei Verbum. Denique ideo scriptum est: Hortus conclusus, soror mea Sponsa, hortus conclusus, fons signatus ; ne facile aperiat os suum, nec vulgari designet alloquio. Neque enim de ipsis divinis decet, nisi Verbo Dei interpellata, respondeas. Quid tibi cum caeteris? Soli Christo loquere, soli fabulare Christo. Si enim ut mulieres sidiator pudoris obrepit, cito verbum excidit, quod revocare desideres. 81. Si Evae clausa fuisset janua, nec Adam deceptus fuisset, nec respondisset interrogata serpenti . Introivit mors per fenestram , hoc est, per Evae ostium. Ingreditur mors per ostium tuum, si falsum loquaris, si turpiter, si procaciter, postremo si ubi non oportet loquaris. Claustasse reserandum, cum audieris Dei vocem, cum audieris Dei verbum. 82. Tunc tibi myrrha sudabit , tunc tibi baptismatis aspirabit gratia; ut ab elementis resurgas. Quid adhuc, inquit, velut viventes de hoc mundo decernitis? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
matris tuȩ & cubiculum eiꝰ. nisi int̾nũ
tui. secretumq naturȩ: Hanc domũ
serua. huiꝰ domus mundato penetra¬
lia: ut cum immaculata domꝰ fuerit.
inquinata: sp̃ualis domꝰ in sacerdo¬
tium sc̃m. lapide angulari coaugmen¬
tata consurgat: & sp̃c sc̃s habitet in ea.
Quȩ sic xp̃m requirit. quȩ sic xp̃m obse¬
crat. non relinquit᷑ ab eo. immo etiam
frequent̃ reuisit᷑. Est enim nobiscum:
usq ad consummationẽ mundi. Ergo
amor. Si gͥ ꝑ fenestrã tuã manũ muttit
dĩ uerbum: uide quẽadmodum fene¬
stras tuas p̃pares. uide quẽ ad modũ ab
om̃i puluere delictoꝵ detegere debeas.
Nichil tecrum habeas. nichil adulteri¬
num: fenestra uirginis. Procul stibiũ.
& ceteras affectati nugas decoris: ꝓcul
adulterini amoris illecebras. Dimiliᷤ
aurium causa ẽ. quib non suspen-¬
denda onera. non figenda uulnera:
serare nocturnis: ne facile quisquã rep-¬
piat patentẽ. Sponsus ipse: uult clau

Expanded text:
matris tuae et cubiculum ejus, nisi internum matris tuae et cubiculum ejus, nisi internum tuae secretumque naturae? Hanc domum serva, hujus domus mundato penetralia; ut enim immaculata domus fuerit, ibus inquinata, spiritalis domus in sacerdotium sanctum lapide angulari coagmentata consurgat, et Spiritus sanctus habitet in ea. Quae sic Christum requirit, quae sic Christum obsecrat, non relinquitur ab eo, immo etiam frequenter revisitur; est enim nobiscum usque ad consummationem mundi . 79. amor. Si igitur per fenestram tuam manum mittit Dei Verbum, vide quemadmodum fenestras tuas praepares, vide quemadmodum ab omni pulvere delictorum detergere debeas. Nihil tetrum habeat, nihil adulterinum fenestra virginis. Procul stibium et caeteras affectati nugas decoris, procul adulterini amoris illecebras. Similis aurium clausura est, quibus non suspendenda onera, non figenda vulnera: serare nocturnis, non facile quisquam patentem reperiat. Sponsus ipse vult claus