comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deminciare debitori ut soluat. et¬
si cessau̾it pot̾it postea uendere.
alias si ante trinam demĩciato
una demĩciato. Et postea ela ꝑs
biennio pot̾it fieri uenditõ. Pro

Expanded text:
denunciare debitori ut solvat si cessaverit. Poterit postea vendere, aliter, si ante trinam denunciationem una denunciatio et postea elapso biennio poterit fieri venditio. Po
Abbreviated transcription (Latin):
tuanit compntare usum illius
si forte ess tał res cuis usus sñ
precio soleat concedi int̾ amicos
sic̾ p de libro acomodato.Lxxuiii
ꝓignoris ꝑceptos bona fide de¬
rem compelli ad sołonem. Qud¬

Expanded text:
tuavit; alioquin si usum illius si forte esset talis res cuius usus sive pretio soleat concedi inter amicos, sicut patet de libro accommodato. Ad VII us perceptos bona fide, derem compelli ad solutionem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
rem indetur ꝙ ad petitõ credito¬
ris poss enm cog̾e idex ecc̃astic᷑.
nt respondet ei coram eo uł sanf¬
dilectꝰ. Sepe enim index potest et
re de qua alias non poss ex. de¬

Expanded text:
re, videtur quod ad petitionem creditoris posset eum cogere iudex ecclesiasticus ut responderet ei coram eo vel satiet. Sepe enim iudex potest et re de qua alias non posset.
Abbreviated transcription (Latin):
ntrũ lic̾et uti iuram̃to eins qui ꝑ
falsos deos uirat. in qͦ maniteste pͥ¬
cat eis reu̾encia dĩna exhibens. Bn¬
dit ꝙ qui ucitur fide illius qui per
falsos deos iurat ñ ad malũ s ad bo¬
nũ ñ p̾cato illius se sociat quo per
demõĩa iurauit s pacto bono illius
quo fidem ẜuanit. Si tam̃ indu¬
c̾et eũ ad iurand̃ ꝑfalsos dõs pecca
sb̃ usuris. L tam̃ ab eo qui pacus
est ħ̾fac̾e et usuras ex̾cet mutuu
sb̃nentõ sue ncc̃itatis uł alterius
Sicut eciam l ei qui incidit ĩ lat
occidatur. exemplo .x. iiriꝵ qͥ dix̾¬
unt ad ismael. Noli occide nos.
qr h̾emus thaur̾ in agro ut dr̃ ier̃¬

Expanded text:
eius qui per falsos deos iurat, in quo manifeste peccat, eis reverentiam divinam adhibens, respondit quod qui utitur fide illius qui per falsos deos iurat non ad malum sed ad bonum, non peccato illius se sociat, quo per demonia iuravit, sed pacto bono eius quo fidem servavit. Si tamen inducit eum ad iurandum per falsos deos, peccarsub usuris, licet tamen ab eo qui hoc paratus est facere et usuras ex certo mutuum subventio sue necessitatis vel alterius. Sicut etiam licet ei qui incidit in latroccidatur, exemplo X virorum qui dixerunt ad Ysmael: Noli occidere nos, quia habemus thesaurum in agro, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
Qnem ergo sero penitz. or nõ
solũ time deũ indicẽ. s diligt
quia sine caritate uenio p̃t
saluus eẽ. non ergo tantilm
timcat pena qui penit sed
anxietur ꝓ gria. que ꝯn̾sios
contig̾it alicu eciam in finc
desꝑandũ non ẽ. deremissiore
insta comu̾̃sio timendñ ẽ de
penitente .ẜo. maxime caro
filii quos illicite dilexit sim
morte iuuare nalet quibus

Expanded text:
em sero poenitet, oportet non solum timere judicem, sed diligere, quia sine charitate nemo potest salvus esse. Non ergo tantum timeat poenam qui poenitet, sed anxietur pro gloria, quae conversio si contigerit alicui etiam in fine, desperandum non est de ejus rejusta conversio, timendum est de poenitente sero, maxime cum filii quos illicite dilexit, sint morte juvare valet, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
b aliquis pũitur cottidie. inste ac
licite sine culpa. s nõ sine cansa
ciũ. scelus ordo. Personas spoliãt
et loca inre suo. ¶lam pp̃ pauꝑta¬
tem ecc̃a ecc̃a que consucuit h̾ere e¬
¶ Sropt̾ odiũ cimi contͣitũ ex eo ꝙ
occid̾unt dnos ep̃os ꝓprios successi¬
ne uł forte ex alia sintili cansa ita e
se ad illam. sint datus ecce cõstanti¬
nopolitane primns locꝰ pꝰ romam
et amisit eũ alexandrma di .xxii. re¬
monet᷑ p̾latus ab adm̃istratone ec¬
clesie. extra de cłico egro dna noͥ. Te

Expanded text:
 aliquis punitur quotidie licite ac iuste sine culpa, sed non sine causa. tium, scelus, ordo Personas spoliant et loca iure suo. Propter paupertatem ecclesia que consuevit habere er odium civium contractum, ex eo quod occiderunt duos episcopos proprios successive vel forte ex alia simili causa ita ense ad illam fuit datus ecclesie Constantinopolitane primus locus post Romanam et amisit eum Alexandrina. Pmovetur prelatus ab administratione eccles
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ ei illa capitula dequib fu̾it
inquirendu. ut facultatem
ħ̾eat defendendi seip̃m. et non
solum dicta. s eciam nomĩa¬
quo sit dc̃m appareat Git hͥ¬

Expanded text:
sunt illa capitula de quibus fuerit inquirendum, ut facultatem habeat defendendi seipsum et non solum dicta, sed etiam iquo sit dictum appareat,
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ut idem. et furtum et saccilegi
fraitore. nel furem diurnũ. a noc¬
turno. Qualitate. quia factum
nł accrocins uł lenius ẽ. nt furta
in duplũ disc̾ni solent. rixa acras¬
saturis expilatõnes a furtis petł¬
ancia a molenͣ. Qnͣtitas disc̾nit
furẽ ab abigeo. Nã qui suẽ uniã sur¬
ripnerit. nttur coh̾ceb̾r. qui g̾gem

Expanded text:
cit, ut idem vel furtum, vel sacrilegiufractorem vel furem diurnum a nocturno. § 6. Qualitate, quum factum vel atrocius, vel levius est, ut furta anifestis discerni solent rixe a grassaturis, expillationes a furtis, petulantia a violentia. Quantitas discernit furem de abigeo, nam qui suem unum surripuerit, ut fur coerce
Abbreviated transcription (Latin):
compesiendus ẽ pocestatẽ ita
ꝙ ei deputetur exilm̃ nł alia
peua legictĩa ĩ fetatur. Iste ess
ordinatns ꝓcessus ñ nbi c̃m̃
eẽt sdeo cnorme ꝙ nõ sufficeret
ria pena tncem̃ impon̾entur sił

Expanded text:
compellendus est potestatem, ita quod ei deputetur exilium vel alia pena legima inferatur. Iste est ordinarius processus, nisi crimen esset adeo enorme, quod non sufficeret una pena. Tunc enim imponentur simul
Abbreviated transcription (Latin):
babilius dñt. ꝙ tunt ẽ symõ in ẽꝑ¬
ta admĩstratõne uł dignitate. si ta¬
lis est que h̾eat aliꝙ spñale sͥ an
nexũ. ał nõ. Sexe enĩ consuctudo
t̃acit licitũ. quod alias ess illicitã

Expanded text:
babilius, quod tunc est simonia in empta administratione vel dignitate, si talis est que habeat aliquod spirituale sibi annexum, alias non. Sepe enim consuetudo facit licitum, quod alias esset illicitum
Abbreviated transcription (Latin):
monia maxĩe si ncctas uł utilitas
exigit ꝙ tales amoueant᷑. aut si con
astatis tales in curatos debeat amo¬
ñe a ꝑrochialib ecc̃iis. Si autẽ sine
mun̾ib ⁊ obseqnus ant p̾tib carna¬
lib fatent ĩpediri ꝑ ep̃os ne amone

Expanded text:
 maxime si necessitas vel utilitas exigit, quod tales amoveantur, aut si consabbatis tales curatos debeat amovere a parochialibus ecclesiis. Si autem sine muneribus et obsequiis aut precibus carnalibus facerent impediri
Abbreviated transcription (Latin):
S non pͭ recipe aliꝙͣ ab aliqͦ ut cõ¬
scituat eũ p̾positũ uł yconom̃ nel
uice dõpũ. Preposituram uł bailli¬
⁊ principes seculares .Lxxii.
tuis officõ. Si ĩ est aliquid spũale
nt decime obłones uł debitũ tele

Expanded text:
id ab aliquo, ut constituat eum prepositum vel economum vel vicedominum. Preposituram tamen vel balliet principes seculares.Respondeo: si ibi est aliquid spirituale, ut decime, oblationes vel de
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ille qui dat sp̃uale beneficiu
ꝓuentus ip̃ius ante donatõni per¬
cipiat. an non. Nam si ꝓuent añ
donac̃õmi non ꝑ̾ceꝑit ip̃e. s alius
et ex donacõne consequitur ut ip̃e
ꝓuentꝰ ꝑcipiat. nõ est dubiũ int̾¬
cedẽ symoniacã pͣntatẽ. Si n̾o añ

Expanded text:
utrum qui dat spirituale beneficium, proventus ipsius ante donationem percipiat. Nam si proventus ante donationem non percepit ipse, sed alius et ex donatione consequitur ut ipse proventus percipiat, non est dubium intercedere Simoniacam pravitatem. Si vero a
Abbreviated transcription (Latin):
in ray. si autem non patitur itã
de furcis. Si quis per ncc̃tatem
famis aut uuditatis furatus
fu̾t cibaria uł uestem uł petus
derit non cogatur ienmare. di

Expanded text:
gem. Si autem non patitur ita meodori: Si quis per necessitatem famis vel nuditatis fuerit furatus cibaria, vestem vel pecus, derit, non cogatur ieiunare .
Abbreviated transcription (Latin):
ñiodñt ĩ canonẽ Lic intrent. et
aiꝙ asportẽt ꝑati nim infr̃e ai a¬
lam resist̾ent. Et credo ꝙ effrac
racte indicandus ẽ qui dolo ma
uant ꝑ iniuriam molenter ꝑie¬
em fodit aut suffodit. aut intre

Expanded text:
ncidunt in canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie iudicandus est, qui dolo malo aut per iniuriam violenter parietem foderit aut suffoderit aut
Abbreviated transcription (Latin):
facti ꝓplexitas iuris ẽ cũ aliquis
cͣtͣ illud ꝙ sͥ occurtit faciendñ in¬
nent diu̾sas auctoritatessͥ adĩ¬
nicẽ oppugnantes. Hec ꝓplexita¬
ꝑ contrarioꝵ ꝯcordiam est soluẽ¬
da. Nam in urc milla ẽ ꝯtrarieta
suꝑficiał tantũ ꝓplexitas faca ẽ
cũ dyaᷤ sugestione sua mala nt a¬
it gͣgorins plerosq ia pectare fac̃

Expanded text:
uris est, cum aliquis circa illud quod sibi occurrit faciendum, invenit diversas auctoritates sibi adinvicem repugnantes: hec per contrariorum concordiam est solvenda. Nam in iure nulla est contrarietas perficialis tantum. Perplexitas facti est, cum diabolus suggestione sua mala, ut ait Gregorius, plerosque ita peccare facit,
Abbreviated transcription (Latin):
Si status meꝰ nł familie mee nou
est ĩ tuto si carcam re mĩa pnta. qr
panꝑ sũ ⁊ indigeo cũ familia mea
et ero in ꝑiculo incidendi in impa¬
ciẽciã autmurmacom contra deu
non teneor rẽmeam dare. aͥ a repe¬
ticõne cessare cũ debram me plus
li accipit inram̃tũ ꝑ ydola ut sit
securꝰ ab illo. Si ã in tuto sirstat᷑
mens ⁊ familie mee lz hmõi re ca¬
ruero ita ꝙ ex ħ millũ michi ⁊ faĩ¬
lie mee ĩmin ꝑicłm credo ꝙ debeo
dare ei rem illam ẽẽt dare gladiũ ĩ
manu furiosi. Cirͣ illũ autem qui
abstulit res meas. si nõ ẽ soluẽdo
sine ꝑiculo possim re illa care. Si
antem ẽ soluendo ⁊ non penitẽt
ñ credo ꝙ tenear cessare a repecitõ¬

Expanded text:
si status meus vel familie mee non est in tuto, si careo re mea, puta quia pauper sum et indigebo cum familia mea et ero in periculo incidendi in impatientiam aut murmurationem contra deum, non teneor rem meam dare aut a petitione cessare, cum debeam me plus li recipit iuramentum per idola, ut sit securus ab eo. Si autem in tuto sit status meus et familie mee, licet huiusmodi re caruero, ita quod ex hoc nullum mihi vel familie mee imminet periculum, credo quod teneor dare ei rem illam, esset dare gladium in manu furiosi. Circa illum autem qui abstulit res meas, si non est solvendosine periculo possim re illa carere. Si autem est solvendo et non penitet, non credo quod teneor cessare a repetitio
Abbreviated transcription (Latin):
co dũr mlpnesta. quia in in
panari. uł alio loco uili uł in¬
tin. Eo maxime si iudicia in
tłib locis trattentur. Item qr
lotus est solitarius ul aliter
suspectus ¶ n talib emmn laci¬
bulis solent ꝯmitti adulti a
e doc̃i ħ etice p̃mtates et simili

Expanded text:
co dicuntur inhonesta quando in lupanari vel alio loco vili vel inntur et maxime si iudicia in talibus locis tractentur. Item quando locus est solitarius vel aliter suspectus. In talibus enim latibulis solent committi adulteria et doceri heretice pravitates et simili
Abbreviated transcription (Latin):
est tutor ĩ testam̃to filio qͥ pͥmo
loco debe̾t ei sited̾e ab intesta¬
to tenetur suscipe tutela hmo
Item datam q̃ datur a iudice q̃¬
do nuillo tutore dato ĩ testam̃to
et nillis extantib consangͥnci¬
cio suo dat tutorem. ¶Quartu
enim potest recipe posẜones ex¬
colendas ad fĩnam .s. quarte¬

Expanded text:
est tutor in testamento suo, qui primo loco debet ei succedere ab intestato, tenetur suscipere tutelam huius. Item dativa, que datur a iudice, quando nullo tutore dato in testamento et nullis existentibus consanguicio suo dat tutorem. Raimunduenim potest recipere possessiones excolendas ad firmam sive
Abbreviated transcription (Latin):
c̾m̃ ꝯcłionis ꝯmisit. et tenetur
ad restitutom faciendã. ei q̃ dedit
si non tͥpit̾ dedit. ał ei ĩ cuius in¬

Expanded text:
concussionis commisit et tenetur ad restitutionem faciendam ei qui dedit, si non turpiter dederit, alias ei in cuius in
Abbreviated transcription (Latin):
oromatõ alia ex ꝑte ordinatoris¬
tm̃. alia ex ꝑte ordinandi tantũ
parte. ꝙ est cũ utioq ignorante. a¬
micus ordinandi dat uł ꝓmittit
aliquid consiliario ep̃i .i. q .i. Sta¬

Expanded text:
ordinatio, alia ex parte ordinatoris, alia ex parte ordinandi tantum, parte, scilicet cum utroque ignorante, amicus ordinandi dat vel promittit aliquid consiliario episcopi.
Abbreviated transcription (Latin):
asbas uł alins det aliquid familie
ep̃i ne uideatur auarus. ⁊ nt ma¬
gis placeat ⁊ ut facilius h̾eat acce̾¬
sũ ad ep̃m. aut ut de largitate lau¬
detur. nõ est symonia. si non sit ĩ¬

Expanded text:
abbas vel alius det aliquid familie episcopi, ne videatur avarus et ut magis placeat et facilius habeat accessum ad episcopum aut ut de largitate laudetur, non est simonia. DE EODEM
Abbreviated transcription (Latin):
b quos ñ expendũt in s̾niciũ. uł ĩ
utulitãtẽ ecc̃e. s in alios nsus. Nã¬
et qui dep̾dandi aĩo accessit ad ne
Non in id ꝙ sͥ abest. qr ĩpbe ad negõ
m̃a accessit. S in quo ego locuple¬

Expanded text:
os non expendit in servitium vel in utilitatem ecclesie, sed in alios usus. Nam qui depredandi causa accessit ad negnon in id quod sibi abest, quia improbe ad negotia mea accessit, sed in quo ego locuple
Abbreviated transcription (Latin):
mã qm dedit. Nõ quia aliꝰ bñ acce¬
pit. S qr iste turꝑit dedit .xiiii .q.¬
est. qr contulit ordinẽ symoniace
uł ꝙr dedit uł recepit beneficium
symomace. uł frut mediator sy¬
monie. Si est occłtũ est suspensꝰ
ip̃o mre. quo ad se tm̃. sic̃ et quilib
crumnosꝰ ñ tũ quo ad alios. ar ex¬

Expanded text:
non quia alius bene acceperat, sed quia iste turpiter dedit. Si us, quia contulit ordinem simoniace, vel quia dedit vel recepit beneficium simoniace, vel fuit mediator simonie si est occultum, est suspensus ipso iure quo ad se tantum, sicut et quilibet criminosus, non tamen quo ad alios. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Tid si aliquis dignus nĩ¬
ordinari dat exactus uł non
exactus iantori ut ꝑmictat eñ m
iare ad epm ad petendos ordineᷤ
uł albas ad petendũ ꝯfmaconẽ sue

Expanded text:
d aliquis dignus ordinari dat exactus vel non exactus ianitori, ut permittat eum intrare ad episcopum ad petendos ordines, vel abbas ad petendum confirmationem sue
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtentõne datũ sit tria sp̾ maxime at
qnͣtitas ut si magni uł minoris p̾¬
cii res data existat. Et donatõnis
tẽpus. an .s. instante ncc̃itate. seu
alio tẽꝑe conferatur ⁊ ẜm ħ ẽ hñda¬

Expanded text:
attquantitas, si magni vel minoris pretii res data existat. Et donationis tempus, an scilicet instante necessitate seu alio tempore conferatur, et secund
Abbreviated transcription (Latin):
phitõ sen p̾ceptũ ad notitiam
ip̃oꝵ ꝑnenerit nch soluant
nec snpraditci seculares quo¬
⁊nomodo recipiant et si solue¬
rint nł p̾dicti receꝑint in ex

Expanded text:
io seu preceptum ad noticiam ipsorum peruenerit, nichil soluant nec supradicti seculares quomodolibet recipiant et si soluerint uel predicta receperint, in ex
Abbreviated transcription (Latin):
collectas uł tallias decuam in¬
cesimam seu centesimam snorn
qnͣus aliam qnͣtitatem porciõ¬
nẽ. aut quotam ip̃orũ puentuũ.
uł bõrum existimatõns uł na¬
loris ip̃or. s̃adintorii mutu sõ¬
uentõnis sb̾sidii uł dom nomĩe
sen quonis auo titulo uł modo
uł barones potestates capitane¬
i officialos uł rectores quocũq
nom̃ĩe tenseantur cnitatum.

Expanded text:
Colleetas uel tallias, decimam, uicesimam seu centesimam suorum quamuis aliam quantitatem, porcionem aut quotam ipsorum prouentuum uel bonorum estimacionis uel ualoris ipsorum sub adiutorii, mutui, subuencionis, subsidii uel doni nomine seu quouis alio tytulo, modo , comites uel Barones, Potestates, Capitanei, officiales uel rectores, quocunque nomine censeantur, Ciuitatum,
Abbreviated transcription (Latin):
m ray. Item de pena. contra ca¬
les legitur in canonib apłoꝵ
diaconus alee ant ebrietati de¬
sermens aut desinat ant c̾ce
dampnetur. Sb̾dyaconus au¬
tem ant lector aut cautor simi

Expanded text:
re. Item de pena contra tales legitur in canonibus apostbyter aut diaconus alee aut ebrietati deserviens, aut desinat aut certe damnetur. Subdiaconus autem, lector aut cantor s
Abbreviated transcription (Latin):
in ray. qm magnũ peccalum
sit p nter alia ex nouẽ que in
talib accendinitur. prim̃ ẽ de¬
sidim lucrandi. ecce cupiditas
q̃ radix est omi maloꝵ. nt dͣ.¬
spoliandi ꝓxim̃. ecte raꝑma

Expanded text:
am magnum peccatum sit patet inter alia ex novem que in talibus ludis attenduntur. Primum, desiderium lucrandi, ecce cupiditas que radix est omnium malospoliandi proximum, ecce rapina.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est młtiplicia m̃dacia. et nc¬
ba ocõsa et nana. ¶Quinti
est blasphemia. ecce hesis ¶ Eex¬
tũ ẽ corrupto młtiplex ꝓrioꝵ
qui ad ludnm in spiciendum
de consuetudine prana quei¬
mit Septim̃ ess scandal̃ bo¬
noꝵ. Ectanũ ess contẽptꝰ phi¬
tonis sancte m̃ris ecc̃e glo. d

Expanded text:
tum est multiplicata mendacia et verba otiosa et vacua. Quintum est blasphemia, ecce heresis. Sextum est corruptio multiplex proximorum, qui ad ludum inspiciendum de consuetudine prava conveniunt. Septimum est scandalum bonorum. Octavum est contemptus prohibitionis sancte matris e
Abbreviated transcription (Latin):
Nota q̃tror u̾ba posita ĩ p̾dicto
canone .s. desermens desinat.
dampnetur. qͥone pͥnetur. Ex
primo collige ꝙ si non ducit ĩ
consuecudine nõ sustinebit
no .s. desmat colligitur ꝙ eciã
si duxit ĩ consuetudĩe debet

Expanded text:
nota quatuor verba posita in predicto canone, scilicet deserviens, desinat, damnetur, communione privetur. Ex primo collige quod si non duxit in consuetudinem, non sustinebit t desinat, colligitur quod etiam si d
Abbreviated transcription (Latin):
D id si aliquis impellit me
in alium uł aliũ in me. ⁊
ille moritur. m̃quid teneor. ¶t̃
aliquis ułt me ꝑcute. et dn de¬
clino ictum ꝑcutit a liũ. ⁊ mori¬
¶Item aliquis ferrat mignla
equi ⁊ ille qui est in eqͦ cadit et
moritur. Nunꝙ in hus casib ĩ¬
curris irregularitatem is pret

Expanded text:
uid si aliquis impellit me in alium vel alium in me et ille moritur; numquid teneor? Item aliquis vult me percutere et dum declino ictum, percutit aliuItem aliquis ferit ungulam equi, ille qui est in quo equo cadit et moritur; numquid in his casibus incurrit irregularitatem ille pret
Abbreviated transcription (Latin):
oñs qui interst̾ uͥ nindicta
sola curiositate int̾sit suspen¬
siom. latronis. ul ubi quis in¬
t̾ficitur in duello l młtum gͣni¬
ter peccet. nõ efficitur irregnla¬
ris. si nec consiliũ nec auxiliũ
nec anctoritatem p̾stit̾it. I dẽ¬

Expanded text:
 vindicta sola curiositate interfuerit suspensioni latronis vel ubi quis interficitur in duello, licet multum graviter peccet, non tamen efficitur irregularis, si nec consilium nec auxilium nec auctoritatem prestiterit. DE
Abbreviated transcription (Latin):
furiosi ꝓdigi minores ixu. ã¬
nis et maxime pupilli. Item
mente capti surdi muti ceci
Et qͥ morbo ꝑpetuo laborant qi
non possunt. pp̃ꝙ eciam dandi
st̃ eis tutores uł curatores. ĩ stit̾¬

Expanded text:
furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia non possunt, propter quod dandi sunt eis tutores vel curatores. Idem vi
Abbreviated transcription (Latin):
ducit uporẽ om̃ia q̃ h nxor acti¬
pit in dotem. Et l force omnia
mobłia q̃ h ĩspecta u̾itate sint
qͥa qnicquid sit de fictone mr̃
uir tam̃ h oĩm am̃istratonem
solus u̾ qnͣtũ de consuetudinc
aut exp̾ssa uł tacita uolita¬

Expanded text:
duxit uxorem, omnia que habet uxor, accipit in dotem. Et licet forte omnia mobilia que habent, inspecta veritate, sint communia, quicquid sit de fictione iuris, vir tamen habet omnium administrationem solus, nisi quantum de consuetudine, aut expressa aut tacita vol
Abbreviated transcription (Latin):
tał pecñie amĩstratõ młtipl¬
culpabił et ntõsa restituende
est nõ dico illi qui amisit cal
in lndo. s tutori. curatori dno
monasterio pr̃i marito et ect̾e

Expanded text:
 pecunie administratio raticulpabilis et vitiosa, restituenda est, non dico illi qui amisit eam in ludo, sed tutori, curatori, domino, monasterio, patri, marito et eccle
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pectat qmͣuis credat ꝙ uiro
casu ꝙ nõ ueniat contra ꝓhĩt̾o
mariti. et ꝙ eũ non scandalizet
pid de uxore que h legittimo
filios de alio uiro. mĩquid pt
ꝓudeat filiis quos h de alia n¬
rent actomi contra m̃rem ꝓalim̃¬
tis sͥ p̾standis. uł quia tenet᷑ eos

Expanded text:
o casu quod non veniat contra prohibitionem mariti et quod non scandalizet uid de uxore que habet legitimos filios de alio viro; numquid potprovideat filiis quos habebat ex alia ubent actionem contra matrem pro alimentis sibi prestandi
Abbreviated transcription (Latin):
bĩt ore. Solent enim maniti
fac̾e talẽ ꝓhĩtõm uxorib abso¬
luce ut sic tẽpent cas nõ a to ᷤ
s ab excessu qm̃ suspicantur.
Poces eriam sͥ formare ꝯscĩa
ex qͣlitate et mmiẜia panꝑis cogi¬
na. si antẽ om̃io et p̾scise dictat
isti nxori conscĩa ꝙ uiro displi¬
ceat ex scandalizatur in deꝑc̾̃at
conscĩam illam si potest fieri.

Expanded text:
ando prohibuerit ore. Solent enim mariti facere talem prohibitionem uxoribus absolute ut sic temperent eas, non a toto, sed ab excessu quem suspicantur. Potest etiam sibi formare conscientiam ex qualitate et miseria pauperis, cogina. Si autem omnino et precise dictat isti uxori conscientia, quod viro displiceat et scandalizetur inde, deponat conscientiam illam si potest:
Abbreviated transcription (Latin):
postinodũ ełiam et maia fide
uł postmodũ lucrata ẽ cũ uiro
pectat nisi de exp̾ssa uolũtate
niri ħ faciat. qui qnͣtũ ad ha¬
sͥ potest p̾indicare et inre con¬
bono et applato more solent.a
dispẽsacionẽ uxorũ ꝑtin̾e po¬

Expanded text:
odum, clam et mala fide, vel postmodum lucrata est cum viro, peccat, nisi de expressa voluntate viri hoc faciat, qui quantum ad hoc potest sibi preiudicare et iuri conbono et approbato more, solent ad dispensationem uxorem pertinere, po
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ sb̃ditoꝵ. taliter ꝯponẽ dotenẽ¬
tur sb̃diti ratũ ħere s et si ab ĩ¬
icio contradicant ne fiat ꝯpõ
nisi refusis sͥ dãpnis. Si ex ins¬
ta cansa inderiut expedne possñt
a bollando desist̾e. qnͣuis forte
non possint illata dãpna quita¬
re Qmia ficut anitoritas mouẽ¬
di bellũ penes solos prinçipes est
ita et anitoritas desistendi. et ar¬
ma deponendi. Concordat hus.¬

Expanded text:
tium subditorum, taliter componendo, tenentur subditi ratum habere. Sed etsi ab initio contradicant, ne fiat compositio nisi refusis sibi damnis, si ex iusta causa viderint expedire, possunt a bellando desistere, quamvis forte non possint illata damna quitare. Sicut enim auctoritas movendi bellum penes solos principes est, ita et auctoritas desistendi et arma deponendi. DE S
Abbreviated transcription (Latin):
lellum si fecerit incẽdia. nel
efracturas uł arborñ uł unear̃
extirpatõnes in t̾ra ꝓpria aduer¬
saru sur nel hominum eius. ñ¬
quid ꝓ hiĩs tenebr̃ in aliquo. Re¬
u dato. De ił dampnis non te¬
nebr que bona fide intulit ant
a quib comodũ abstinere non
potuit ỹm ĩdustriã et cõsnetu¬
diuẽ bona fide pugͣnciũ. Si au¬
tem cassandi animo et mali¬
iose ea contulit cũ aliuu poss
d̾ ꝯmode consułe teneb̾r et con¬

Expanded text:
bellum, fecerit incendia vel effracturas vel arborum aut vinearum extirpationes, in terra proprii adversarii sui, vel hominum eius; numquid pro his tenebitur in aliquo? R: De illis damnis non tenebitur, que bona fide intulit, aut a quibus commode abstinere non potuit, secundum industriam et consuetudinem bona fide pugnantium. Si autem grassandi animo et malitiose ea intulit, cum alias posset sibi commode consulere, teneb
Abbreviated transcription (Latin):
bellum tenetur deom̃ib dapnis
que ip̃e uł sui intulert adner¬
ario et hominib suis. Tenetͭ᷑
euam et hom̃ib aprus de damp¬
ii ab adnsario iłiatis dum i¬
se repellat ip̃e adu̾sarias. insi¬

Expanded text:
bellum, tenetur de omnibus damnis que ipse vel sui intulerunt adversario et hominibus suis. Tenetur etiam et hominibus propriis, de damnis ab adversario illatis, dum iuste bellat ille ad
Abbreviated transcription (Latin):
cam sponatoꝵ monendo et i¬
ducendo ꝓ posse ip̃m rapcore¬
ad restitutõm faciendam. tñc
cram non tentur. Nam qui al¬
t̾ius negͣm gerit ntiłr eciã ig¬
norantis et ab sentis licite it¬
cant ad penitenciam et restitu¬

Expanded text:
am spoliatorum, monendo et inducendo pro posse ipsum raptoread restitutionem faciendam. Tunc enim non tenentur. Nam qui alterius negotium gerit utiliter, etiam ignorantis et absentis, licite recant ad penitentiam et restitu
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ. Nobił autẽ ille qui inste
pugnat nõtenet᷑ hom̃ib suis
de dampnis q̃ passi st̃ ab aduer¬
sarus cũ ip̃i se et sua ꝓ domño
genter defendendo eos ⁊ dem. uͦl¬

Expanded text:
. Nobilis autem ille qui iuste pugnat, non tenetur hominibus suis de damnis que passi sunt ab adversariis, cum passi et se et sua pro domino genter defendendo eos.
Abbreviated transcription (Latin):
in castellau̾int ecc̃am ant inde
ĩpugnau̾int hostes I n ħ eran
tem ect̃e in de pugnando. nõ d̾i
gand̾e emn̾itate ecc̃e ¶I dem ar¬
ab adner sariis iste bellantib
non tentur ad restitutom. et fe¬
te eciam nec peccant rapie̾to¬
ecc̃as in bello insto nũ qud
tenentur de dampno dato.

Expanded text:
int ecclesiam aut inde impugnaverint hostes. In hoc enim tem ecclesie impugnando, non debent gaudere immunitate ecclesie. Idem crab adversariis iuste bellantibus, non tenentur ad restitutionem et forte etiam non peccant rapiendoecclesias in bello iusto; numquid tenent
Abbreviated transcription (Latin):
in intẽdiis ⁊ iapimis ⁊erũ snarũ
De expensis autem quas fecerũt
ueniendo adex̾titum uł mora n¬
do ĩdẽ. Sat̾ consuen̾ũt pͥncipes
cõpone uł dissimulare auitori ͭ
ꝓpria Quod et de p̾fatis tãpnis

Expanded text:
in incendiis et rapinis rerum suarum. De expensis autem quas fecerunt veniendo ad exercitum vel morando ibi, satis consueverunt principes componere vel dissimulare auctoritate propria, quod et de prefatis damnis
Abbreviated transcription (Latin):
nant suꝑ guerra sua mĩqui d̾
possunt comꝑone nł transig̾e
nilla facta restitutõne hom̃ib
ĩdem. si ꝯpositõ fiat de consensu
dampificatoꝵ standũ est illi.¬
qua alias non credo ꝙ ille qui
fuit in culpa niuste mouẽdo bellũ
ꝑ suã cõpõmi possit p̾iudicare homi¬
nb suis qm̃ ip̃e de ꝓprio teneatur
satistate de dampnis suis msi in
culpa fuint pariter cũ eo nt dc̃m

Expanded text:
iles super guerra sua; numquid possunt componere vel transigere nulla facta restitutione hominibus ndeo: Si compositio fiat de consensu damnificatorum, standum est illi. Alias non credo quod ille, qui fuit in culpa iniuste movendo bellum, per suam compositionem possit preiudicare hominibus suis, quin ipse de proprio teneatur eis satisfacere de damnis suis, nisi in culpa pariter fuerint cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ qui ñ repellit ĩiuria a socio si
facit. Credo quod qui percuteret
clericũ c̃ moderam̃ie ĩculpate tu¬
tele defendendo sociũ et repellen¬
do nim non libidine iĩdicte nõ

Expanded text:
 qui non repellet iniuriam a socio si facit. Unde credo, quod qui percuteret clericum cum moderamine inculpate tutele, defendendo socium et repellendo vim, non libidine vindicte, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si dum taliter ꝓsequit᷑ p̾da¬
et tam̃ nõ possit ad eam recupe¬
randam ꝑting̾e. quia forte est
in locis ĩexpugnabłi̾b reteptã
si ceperit aliqua de boĩs a dũsarii
sui aut eoꝵ qui eũ inuãt aͬ iꝑ¬
sũ pro seꝙ̃ tem rem suã impedi¬
ũt poterit de illis retine et in¬
furis quas secũ ducit aut portat
si qua potest app̾hende dum ꝓse¬
quitur fugientẽ.¶Est qd̾ doͣn¬
tͣrinsactus cũ quis comedit ⁊
bibit ant dormit ĩt̾im aut se p¬
ꝑat ad repellendũ a dũsarium
suũ de posẜone male occupata
ant recuꝑandam p̾dam ab eo ab¬
ductam. Lic p̾paratõ temporis
moram exigat ut dc̃m est. s si
dissimm labat ĩmriã ac deponit
am rem suã ꝓsãndi. aliisoctu¬
xtonib oꝑam danido actus ẽ cõ¬

Expanded text:
quod dum taliter prosequitur predam, cum non possit ad eam recuperandam pertingere, quia forte est in locis inexpugnabilibus recepta, si ceperit aliqua de bonis adversarii sui, aut eorum qui eum iuvant, aut ipsum prosequentem rem suam impediunt, poterit de illis retinere et infuris quas secum ducit aut portat, si quas potest apprehendere dum persequitur fugientem. Nota quoctus, cum quis comedit aut bibit aut dormit interim aut se preparat ad expellendum adversarium suum de possessione male occupata, aut ad recuperandam predam ab eo abactam, cum hec preparatio temporis moram exigat, ut dictum est. Si vero dissimulabat iniuriam ac deponit animum rem suam prosequendi, aliis occupationibus operam dando, actus est con
Abbreviated transcription (Latin):
da est ꝓut exigit ad p̃paratõm¬
uł maiorẽ uł mĩorem tempo¬
ris tractũ. ⁊ Iude si aliquis no¬
bilis collecto extertitu in trat
ram alterins nobilis et occu¬
pat ĩ castrum uł rapit pecum¬
am uł p̃dam. et ducit ad t̾ram
ꝓp̾am. Si alius nobilis ħ andi¬
gare ex̃citum ꝓpriũ et recuper¬
re p̃dam. uł uiberare castrũ m

Expanded text:
da est, prout exigit ad preparationem, maiorem vel minorem temporis tractum. Unde si aliquis nobilis collecto exercitu intrat terram alterius nobilis et occupat ibi castrum vel rapit predam et ducit ad terram propriam. Si alius nobilis hoc audigare exercitum et recuperare predam vel liberare cas
Abbreviated transcription (Latin):
idcum de magna equitate dica
cos taliter liberari dũ mõ de ꝑcĩt¬
aliter recce cont̾ant᷑. et peniteant
potest tam̃ ab eis exigipena qua
rem ꝙ ad cantelam quil eciã post
satistactõm dampni pecet him¬
liter remissionẽ de pena maxĩe

Expanded text:
deum, de magna equitate dicam eos taliter liberari, dummodo de peccato recte conterantur et peniteant, potest tamen ab eis exigi pena quarem quod ad cautelam quilibet, etiam post satisfactionem damni, peteret humiliter remissionem de pena, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾ de hiis que rapiũt᷑ In
in ecuis ant de bonis clerico¬
rũ ant ecc̃arũ q̃ st̃ in t̾ra illins
contra ꝙ̃ iuste geritur bellũ . nii¬
quid qui rapiũt ea tenẽtur ad

Expanded text:
uid de illis que rapiuntur in ecclesiis aut de bonis clericorum aut ecclesiarum, que sunt in terra illius contra quem iuste geritur bellum; numquid qui rapiunt ea tenentur ad
Abbreviated transcription (Latin):
gencis ꝑscrutari nt si rei popoᷤᷤ¬
cerit qualitas canonica distrittõ
feriat delinꝙ̃ tis crlpã. Non tanꝙͣ
ide̾ sit actor et index. s q demũtian¬
te fama uł defente clamore officii
sin debitũ exequatur. Hĩnoꝰ iiͦ.¬

Expanded text:
gentius perscrutari, ut si rei poposcerit qualitas, canonica districtio culpam feriat delinquentis. Non tanquam idem sit actor et iudex, sed quasi denunciante fama vel deferente clamore, officii sui debitum exequatur. Licet
Abbreviated transcription (Latin):
sidens ignoram titłm uł dubitt
utrum ip̃e uł ancecessores sui
bñint. potest formate sibi in cor¬
scĩa titulum ꝙ credat donño ꝑla¬
t̃e ex quo nid ⁊ non contra dice
emi possit. Gło tam en dicis is

Expanded text:
sidens ignorat titulum vel dubitat utrum ipse vel antecessores sui habuerunt, potest formari sibi in conscientia talem, quod credat domino placere, ex quo videt et non contradicit cum posset.
Abbreviated transcription (Latin):
Dne quod est completa pre¬
scriptio cũ bona fide contum
uet iusto titulo. et alus chstanci¬
is suppoitis. postea incpit possessor¬
here conscĩam rei aliene. N miqͥd
tenetur rem restitu̾e.R. ẜm ray .s.¬

Expanded text:
ne quod est completa prescriptio, cum bona fide continua, ex iusto titulo et aliis circumstantiis suprapositis; postea incipit habere possessor conscientiam rei aliene; numquid tenetur re
Abbreviated transcription (Latin):
m̾us credo I me enĩ humano dis¬
tincte s̾ possessiones rerũ et res app̃¬
possit fac̾e ut ꝙ meñ fuit tuum
sit ꝑp̃scriptõm debitam dom̃iũ
rei tranffertur de ꝑsona ad ꝑsonã
uñ qui bona fide p̾scͥpłib aliquid
si compleca iam prescriptõne inci¬
piat habere consciencia ꝙ illud fu¬

Expanded text:
verius credo, iure enim humano distincte sunt possessiones rerum et res apppossit facere, ut quod meum fuit tuum sit, per prescriptionem debitam dominium rei transfertur de persona ad personam. Unde, qui bona fide prescripsit aliquid, si completa iam prescriptione incipiat habere conscientiam quod ilud fu
Abbreviated transcription (Latin):
completam p̾sc̾ptõm tam̃ confilio
ꝑicoꝵ deposuit om̃ scͥpulositatem
conscĩe tñc consułem ei ut restitu¬
eret saltem ꝓp̃ambignũ duplici¬
re om̃ia que exiguntur ad ẜscͥpt̃o¬

Expanded text:
completam prescriptionem, consilio peritorum deposuit omnem scrupulositatem conscientie, tunc consulerem ei ut restitueret, saltem propter ambiguum duplicirere omnia que exiguntur ad prescri
Abbreviated transcription (Latin):
tempus regim̃is sui anathema
pellendus. Nam et ip̃m qm sa¬
tifface recusanit et successore
ip̃ns insi saciffaciat infra mẽ
at cum succedat in on̾e qui sb̃̾¬
stituitur in honore. extra de e

Expanded text:
ema,lendus. Nam et ipsum qui satisfacere recusavit, et successorem ipsius, nisi satisfaciat infra mensat, cum succedat in onere qui substituitur in honore. Ut autem
Abbreviated transcription (Latin):
nem edebantur. utrũ debeat uox¬
suc accusatõnis admitti. nn to
q̃ti potest. Snper ħ duximms di¬
stiaguendum. Quod si tempore
denmiciaconis p̾misse is qmi ia
bat nł alias ñ demĩciato nõ po¬
tnt adeius noticiam ꝑuenire
nt puta si mume ĩfi̾nitatis fer¬

Expanded text:
 edebantur, utrum vox debeat suae accusationis admitti merito quaeri potest. Super quo sic duximus distinguendum, quod si tempore denuntiationis praemissae is qui jam bat, vel alias denuntiatio non potuit ad ejus notitiam pervenire, ut puta si nimiae infi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ime ignoranit tanqm susp¬
tus est ꝓcui dubio repellendus
postea didicit ea que obicit et ad
ħ ex malicia non ꝓcedat. qma
tunc eciam si didiciss ab illis
qui denũciatõnis tempe silne¬
rũt clandi nõ d eidem aditus
accusandi qm̃ et si ab accusa¬
cione hmõi culpa de silencio ta¬
li contracta illos exclnd̾et. iste
tam̃ amomi nequiret cũ culpa

Expanded text:
minime ignorarit, tanquam suspectus est procul dubio repellendus, postea didicerit ea quae objicit, et ad hoc ex malitia non procedat; quia tunc, etiamsi didicisset ab illis qui denuntiationis tempore siluerunt, claudi non deberet eidem aditus accusandi; quoniam etsi ab impetitione hujusmodi culpa de silentio tali contracta illos excluderet, iste tamen amoveri nequiret cum culpa
Abbreviated transcription (Latin):
ntellr̃ de us qui eas detinent
in concubinatu. Aliis tamen
nactur ꝙ ex quo postłimam a¬
nonicomi cũ scandalo tenent
ulles hmodi. sine peccent cũ
i hendas qͦ ad nsum carnis
bc enim non tencat cas in ex¬
itasis suis ant tanqͣ ꝓprias

Expanded text:
tur de illis qui eam retinent in concubinatu. Aliis tamen videtur quod ex quo post legitimam admonitionem cum scandalo tenent mulieres huiusmodi sive peccent cum id est habendas quoad usum carnis, licet enim non teneant eas in expensis suis aut tamquam suas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ amonicõ inferioris p̃lati non
sufficet quo ad hoc. ꝙ poss int̾re
penam hic positam insi tał ess
qui ħeret uridicom ep̃alem ple¬
narie in talib contubinarus. s

Expanded text:
admonitio inferioris prelati non sufficeret quoad hoc quod posset inferre penam hic notatam, nisi esset qui haberet iurisdictionem temporalem plenarie in talibus concubinariis s
Abbreviated transcription (Latin):
antaliter eam teneat ¶ Ab il¬
la antẽ siña cũ ꝯ ditor canonis
non retimut sͥ absolut̃onem
possũt ep̃i ab solu̾e sb̾ditos su¬
os Inferiores antem p̾lati ñ
onsueu̾nt de ħ absolu̾e. qo¬
tus reu̾tatur ad uomitũ
dem. si ad hnc durat scandalũ
⁊sit correctus. ñ madit ĩ illã¬
sdiami. on it̃m ortũ sit scan
inferiores p̾lati. ad quos ꝑtinz
hꝰmoĩ amonitõm face. Inferid¬
res enim possunt eam fac̾e. eci¬
am si sint simplices sac̾ dotes.
curati tam̃ Cũ constituꝰ illa
non specificet . quod epo sit faci
enda. Si ꝑ negłiam ant alias
corrupta intentõne dimittant
eam fac̾e. Si antem exiusta cã
dinictant. Quia forte nident
i młtorũ strages latere. uł aliᵈ
simile non peccant ¶Dehi ant̃
lo canone. nisi constet eos tenere
fotarias cũscanidalo. et super hoc
eos esse lĩme amonitos. Et si de
ntroq istorũ confitentur in secre¬
to. nitandi st̃ in secceto. ¶Lacet
antem ep̃i possint de h̾modi sen¬

Expanded text:
aut aliter eam teneat. Ab illa autem sententia cum conditor canonis non retinuerit sibi absolutionem, possunt episcopi solvere subditos suos. Inferiores autem prelati non consueverunt de hoc absolvere. Dtus, revertatur ad vomitum ndeo: Si adhuc durat scandalum,quod sit correctus, non incidit in illaortum sit superinferiores prelati, ad quos pertinet huiusmodi admonitionem facere. Inferiores enim possunt eam facere, etiamsi sint simplices sacerdotes, curati tamen cum constitutio illa non specificet quod ab epienda, si per negligentiam aut alia corrupta intentione dimittant eam facere. Si autem ex causa iusta dimittant, quia forte vident ibi multorum stragem iacere vel aliud simile, non peccant. De huiusmolo canone, nisi constet eos tenere focarias cum scandalo et super hoc eos esse legitime admonitos. Et si de utroque istorum confiterentur in secreto, vitandi sunt in secreto. Licet autem episcopi possint de h
Abbreviated transcription (Latin):
gala młta alia constituit. uł in¬
nouañit ad honestatẽ cłicalem
spectanͣ tam ccͣ h̃itum qm c̾ca
negociatomi et usuras. et alia
q̃ dam. diceus se talia ꝓhibere.
sũ eadem districtõne sub pro hi¬
buit usum focarisrũ. Non tam̃
cłici qui faqunt contra illas ꝓ¬
h̾itõnes eciam post amoĩtõne
rũt. quia qnͣtum ad illas pro¬
est optima legum intͥp̃s. Hec¬

Expanded text:
Gala multa alia constituerit vel innovaverit ad honestatem clericalem spectantia, tam circa habitum, quam circa negotiationem et usuras et alias quedam, dicens se talia prohibere sub eadem districtione sub qua prohibuit usum focariarum, non tamen clerici qui faciunt contra illas prohibitiones, etiam post admonitionem runt, quia quantum ad illas proest optima legum interpres. DE
Abbreviated transcription (Latin):
nͣt ccedo. quia ꝯstitato illa nõ
nietur loqni. insi de tenẽtib
cũscanda lo formcarias ant ali¬
iestringende. qm extendende
Silł antẽ qui tenẽt mlles
nsuspettis locis et cũ scandalo
ltam non pectant cũ eis. nec

Expanded text:
t credo, quia constitutio illa non videtur loqui, nisi de tenentibus cum scandalo focarias vel alirestringende quam extende. De illis autem qui tenent mulieres in suspectis locis et cum scandalo, si tamen non peccant cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
contra ꝯcubinarios. scd̾m ins̾
ꝯmũie. S in regno francie ten
infrancia q̃ tał est. Excoĩcamꝰ¬
om̃s illos sacerdotes et cłicos
quoscũq qui pꝰ limã amonitõ¬
nem focarias uł alias młes
de quib mala suspicio possis is¬
oriri m̃ domib ꝓprus ni ali. uni

Expanded text:
concubinariis secundum ius commune. Sed in regno Francie tenein Francia que talis est: Excommunicamus omnes sacerdotes et clericos quoscumque, qui post legitimam admonitionem focarias vel alias mulieres, de quibus mala suspicio possit oriri, in domi
Abbreviated transcription (Latin):
modũ simplicis exhortatonis
et p̾dicatõnis qm facũit pͥdi¬
cantes. s ꝑ modum pͥlacons
nt iuridicionis nt sit ma adiͥ¬
curtendam penam illius const¬
tut̾onis. Et l ħ amoritõfiat
ad młtitudinem et sit synodas
.i. facta insynodo. nichominas
qui p̾sentes st̃. ad alios nõ. si¬
ne teneantur ĩt̾ẽe synodo stae
non. Lic ab hus qui int̾fues

Expanded text:
onis et predicationis, quam faciunt predicantes, sed per modum prelationis et iurisdictionis, ut sit via ad incurrendam penam illius constitutionis. Et licet hec admonitio fiat ad multitudinem et sit synodalis, id est facta in synodo, nihilominus qui presentes sunt, ad alios non, sive teneantur interesse synodo, sive non, licet ab his qui interfuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
d ilł ꝓfic̾e huinsmoi applło. quo
minus eoꝵ excessus canonice pu¬
¶ tem notoriũ facti sbdinidr. qr
aliud ẽ notoriũ fci manentis
accu. nt cũ qris publice ten ad¬

Expanded text:
 proficere huiusmodi appellatio, quo minus eorum excessus canonice puItem notorium facti subdividitur, quia aliud est notorium facti manentis actu, ut cum quis publice tenet ad
Abbreviated transcription (Latin):
nt cũ aliquis ꝓiat lapidẽ ad auẽ
uł ammal ⁊ alius transiens ex
insperato ꝑcutitur emoritur. ul
incidit arborem ⁊ casu arboris
aliquis opp̾mitur. ⁊ similia. h̾
distingne quia ant dabit opam
illicite rei aut licite. si illicite pu¬
ta ꝓiciebat lapidem u̾sut loa il
aliquis ab eqno uł bone ꝑcustꝰ

Expanded text:
t cum aliquis proiicit lapidem ad avem, vel alias et alius transiliens ex insperato percutitur et moritur; vel incidit arborem et casu arboris aliquis opprimitur et similia. Sed hic distingue, quod aut dabat operam illicite rei aut licite, utputa proiiciebat lapidem versus loca ubi aliquis a bo
Abbreviated transcription (Latin):
dispensare. nͥ grane fu̾it et no¬
tabile fc̃m ant si is qui fecit ad¬
nltus funit et discretus. ut ino¬
lenter et nalide contra oblimo¬
nem. uł ignorancia p̾sumatur

Expanded text:
dispensare, nisi grave fuerit et notabile factum, aut is qui fecit adultus fuerit et discretus, ut violenter et valde contra oblivionem vel ignorantiam praesumatur
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c pp̃ obꝓbriũ senectntis uł nobłi¬
tate̾m gen̾is a parnłis eruditis et¬
m̃imis. si quid forte est ntilitatis
ant salutis in qture negligt. Can
enim rebelliter muit et disd̾e nel
ag̾e boua recusat magis dyaboli

Expanded text:
er opprobrium senectutis vel nobilitatem generis a parvulis vel minimis eruditis, si quid forte est utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uta in exemplo imitatõni
est posita debent si possũt detra¬
henciũ sͥ u̾ba compesc̾e. ne eoꝵ¬
predicat̃om nõ audrant. qui
andire pot̾ant. et in pranis
morib remanentes bene niu̾e¬

Expanded text:
rum vita in exemplo imitationis est posita, debent si possunt detrahentium sibi verba compescere, ne praedicationem eorum non audiant, qui audire poterant; et in pravis moribus remanentes, bene vive
Abbreviated transcription (Latin):
onaret piculo et se exoncrares¬
s si non auft̾ ĩmo concedit ei
ꝙ reddat pecĩam qñcũq uolu̾it
piam. Si autẽ corrupta inten¬
tõne hõc faciat ut se exoñet a¬
ꝑiculo ẜnandi. pectat. Non tam
credo eũ ꝯpellendũ ad restitue¬

Expanded text:
et se exoneraret. Si non aufert, sed concedit ei quod reddat pecuniam quandocumque voluerit piam. Si autem corrupta intentione hoc facit, ut se exoneret ariculo servandi, peccat. Non tamen credo eum compellendum ad restituti
Abbreviated transcription (Latin):
ad c̾cũ t̾minũ psoluẽda. aut cũ
rũ uł argentum ex tempe non
ueris imiliter dubitatur utru
p̾cõsiora fint futura nec ne non
est usura. si autem insimle sit
ut si quis .ix. lib̾ st̾linoꝵ in hye¬
me ꝓalus totidẽ in estate solue̾¬
dis. qñ sol hmõi moneta reqͥri.
a matorib. ant .xx. m̃rte auri ł
argenti ꝓ aliis totidẽ solueudis
ad passagiũ crncesignatoꝵ distĩ¬
gue. qmia si creditor non erat ser¬
naturus illa pecũiam nsq ad iͨ
tempꝰ. s int̾mi ꝯsũpturꝰ usura ẽ¬

Expanded text:
d certum terminum persolvenda? Aut cum rum vel argentum ex tempore non verisimiliter dubitatur, utrum pretiosiora sint futura, necne, non est usura. Si autem versimile sit ut si quis det XX libras sterlingorum in hyeme pro aliis totidem in estate solvendis, quando solet huiusmodi moneta requiri a viatoribus aut XX marchas auri vel argenti pro aliis totidem solvendis ad passagium crucesignatorum, distingue quia si creditor non erat servaturus illam pecuniam usque ad illud tempus, sed interim consumpturus, usura es
Abbreviated transcription (Latin):
iiii. pluit suꝑ unam ciuitatem
qm non pluit arint. Cum ilł ẽ¬
qui ꝓrimũ odit ab aliis incũs
se corrigitur. mia eadem q cunta
ex ꝑte compluitur. et ex ꝑte arida
reman. quia st̃ quidam cũ q̃dam
nicia resecant in aliis gͣmter ꝑ¬
desercom refendum ut ideo par
cinitatis dicatur complui. qma
ab actu et dełtatone pcc̃i cui añ
ẜmebat modo cessat. nõ ꝙ eius

Expanded text:
 Plui super unam civitatem,am non pluit, aruit . Cui qui proximum odit ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet . Quia sunt qui cum quaedam vitia resecant, in aliis graviter pdesertionem referendum est; ut ideo pars civitatis dicatur complui, quia ab actu et delectatione peccati cui ante serviebat modo cessat, non quod ejus
Abbreviated transcription (Latin):
est cred̾e et nr̃a fides ħ postuat
et cũ gr̃a xp̃i in homine destrut¬
it mala priora eciam renumet
bona et cũ destrut ꝙ sim̃ nõ in¬
uenit amat et diligit lonũ qd̃
in peccante plantauit. N auito

Expanded text:
est credere, et nostra fides hoc postulat, ut, cum gracia Cristi in homine destruxit mala priora, eciam remuneret bona, et cum destruit, quod suum non invenit, diligit bonum, quod in peccante plantavit. Hec
Abbreviated transcription (Latin):
optat regatut .i. in t̾rogatur
an uelit eum ꝙ adopcaturuᷤ
est istũ filiũ ẽe Et is qui ad¬
optatur nitrogatur an id fi¬
paciatur. ¶Adoptatur ille qm in¬
potestate sm pr̃is est. et nõ trãsit
in potestatem adoptantis. et ħ fit
imperio magr̃atus st. de adop .l¬

Expanded text:
optat rogatur, id est interrogatur, an uelit eum quem adoptaturus sit iustum sibi filium esse, et is qui adoptatur rogatur, an id fipatiatur. potestate sui patris et ideo non transit in potestatem adoptantis. Et hoc fit imperio magistratus. Adop
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a illos indeos publicis cedib.i¬
afflictõnib deputandos. qui de infi¬
delib bapuzatos su̾u̾te̾ accenptane¬
tũt. Et similes penas int̾dũ eciam
pecñianias ꝓnt qualitas delict ex¬
poscit. sepe statint ecc̃a contͣ tales
Itia tam̃ modatone adhia in fla¬
gelł. ꝙ statutũ eius in nindc̃am sa

Expanded text:
esia illos Iudeos publicis cedibus deputandos, qui de infidelibus baptizatos subvertere attentaverunt. Et similes penas, interdum et pecuniarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit ecclesia contra tales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vindictam sa
Abbreviated transcription (Latin):
gittima q̃ debetur ꝑ legem falci¬
diam. eciam extraneo heredi insi¬
tuto. et est quarta pars qm sͥ de¬
ducit.⁊ s̾ retin inscitutus dele¬
gatis ⁊ quibdã aliis reb quͣdos
dodrantẽ est aliquid relictũ inle¬
gatis. ⁊ debetur inre institutõniᷤ

Expanded text:
ia que debetur per legem Falcidiam, etiam extraneo heredi instituto et est quarta pars, quam deducit et sibi retinet institutus, de legatis et quibusdam aliis rebus, quando supra dodrantem est aliquid relictum in legatis et debetur ei iure institu
Abbreviated transcription (Latin):
ac qui .l. s precextu etatis ꝑn¬
pilli debitoris heditarii creditor
acc̃ones diffũ non posse minis
enidens est unde cam te tutorẽ
ditorib satiffiat enici debes I¬

Expanded text:
 Crispo. Sub praetextu aetatis pupilli debitoris hereditarii creditorum exactionem differri non posse nimis evidens est. unde cum te tutorem editoribus satisfiat, eniti debes
Abbreviated transcription (Latin):
d mem gallicani regmi q̃ ĩdem
p̾iditat uri scͥpto. alio modo
in eodem irgno obtin quod p̃¬
uł m̃r nõ potest dare exneio ultͣ
qmintam ꝑtẽ heditatis mue queꝰ
sistit in mobilib nec in testam̃¬
to. nec cã mortis. nec int̾ niuos
alibi non potest ultra t̾ciam. S
t̾ciam pocest tare et delegare in¬
der uiuos ⁊ cã mortis. De mobili¬
b eciam diuerse st̃ consuecudĩes¬

Expanded text:
dinem gallicani regni, que ibidem preiudicat iuri scripto, alio modo in eodem regno obtinet, quod pavel mater non potest dare extraneis ultra quintam partem hereditatis sue, que consistit in mobilibus, nec in testamento, nec causa mortis, nec inter vivos. Alibi non potest ultra tertiam, sed tertiam potest dare et legare inter vivos et causa mortis. De mobilibus etiam diverse sunt consuetudines