comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
buit ex dispensatione. pꝰea subple¬
tum ẽ in głificatione. ita tam̃ ut qđ
inparte sublimiori habebat ue¬
rum bonum. nec aliquando red¬
deretur. quia numquã fuit amis¬
sum. nec subpleretur quia exquo
datum ẽ. semꝑ mansit ꝑfectum.
scđm passibilitatẽ:⁊ sensũ ⁊ affectũ.
morare oportet qđ illam ab ipsa
mundatam credimus. ut eam u̾bũ
ipsum lib̃am prorsus & immunẽ
ab om̃i peccato assumeret. pena
tantum peccati uoluntate ñ neces¬
sitate assum̃tis remanente ut dũ
ista insaluatore sine culpa patere¬
tur. illa quȩ insaluandis ꝓculpa
penȩ obnoxia fuerat lib̃aretur.
De hac itaq pena passibilitatis siue
mortalitatis. querunt quidã quo¬
mͦ incarne saluatoris erat.S facile
ẽ scire quomͦ caro illa quam diuin
massa generis humani suborigi¬
nali debito fuit. penam quoq pre¬
uaricationisqua totum tenebatur.
intoto ipso exnecessitate sustinuit.
Post quam autẽ a toto ipso singulari¬

Expanded text:
buit ex dispensatione, postea supplebuit ex dispensatione, postea suppletum est in glorificatione. Ita tamen ut quod in parte sublimiori habebat verum bonum, nec aliquando redderetur, quia nunquam fuit amissum; nec suppleretur, quia ex quo datum est, semper mansit perfeetum.SECUNDUM PASSIBILITATEM ET AFFECTUS. morare oportet, quia illam ab ipsa mundatam credimus, ut eam Verbum ipsum liberum prorsus et immunem ab omni peccato assumeret, poena tantum peccato voluntate, non necessitate assumentis, rista in Salvatore sine culpa pateretur, illa quae in salvandis pro culpa poenae obnoxia fuerat, liberaretur. De hac itaque poena passibilitatis sive mortalitatis quaerunt quidam, quomodo in carne Salvatoris erat. Sed facile est scire quomodo caro illa, quandiu in massa generis humani sub originali debito fuit, poenam quoque praevaricationis qua totum tenebatur in toto ipso ex necessitate sustinuit. Postquam autem a toto ipso singulari
Abbreviated transcription (Latin):
abinicio pͥusquam głam resurrec¬
tionis ꝑ immortalitatem carnis in¬
dueret: exeadem unione diuinitatiᷤ.
plenam quoq beatitudinẽ habuis¬
se dicamus. Qđ si concedimus: obici¬
unt qđ anima illa ante resurrec¬
tionem passiones & dolores sustinu¬
it. ac ꝑ hoc plena beatitudo ẽẽ ñ
potuit. uͥ pena & dolor fuit. S ñ
adtendunt qđ anima illa scd̃m
aliud carni unita fuit. & scđm
aliud diuinitati. In eo qđ carni u¬
nita fuit. uita carnis ipsa fuit.
In eo autẽ qđ diuinitati unita fuit.
uita ipsius diuinitas fuit. In eo qđ
carni iungebatur. recedente ipsa.
caro moriebatur. In eo autem qđ
diuinitati iungebat᷑. & a carne rece¬
dens. ab ipsa diuinitate non sepa¬
rabatur. Quȩ gͥ insensu carnis ad
tempꝰ dolorem sustinuit. insocie¬
tate ditatis plenum &e ꝑfectum
gaudium semꝑ possedit. U enĩ ꝑfe¬
cte ungebatur: plene & ꝑfecte bea¬
tificabatur. U autẽ adtempꝰ minꝰ ha¬

Expanded text:
ab initio priusquam gloriam resurrecab initio priusquam gloriam resurrectionis per immortalitatem carnis indueret ex eadem unione divinitatis, plenam quoque beatitudinem habuisse dicamus. Quod si concedimus, objiciunt, quod anima illa ante resurrectionem passiones et dolores sustinuit; ac per hoc plena beatitudo esse non potuit, ubi poena et dolor fuit. Sed non attendunt quod anima illa secundum aliud carni unita fuit, et secundum aliud divinitati. In eo quod carni unita fuit, vita carnis ipsa fuit. In eo autem quod divinitati unita fuit, vita ipsius divinitas fuit. In eo autem quod carni jungebatur, recedente anima ipsa caro moriebatur. In eo autem quod divinitati jungebatur, etiam a carne recedens ab ipsa divinitate non separabatur. Quae igitur in sensu carnis ad tempus dolorem sustinuit, in societate Deitatis plenum et perfectum gaudium semper possedit. Ubi enim perfecte jungebatur, plene et perfecte beatificabatur. Ubi autem ad tempus minus ha
Abbreviated transcription (Latin):
pͥusquã etiam operaret᷑ dignus fu¬
isse negatur. Meruit gͦ quantum
ad uirtutẽ oꝑis. quia ꝓoꝑe remu¬
neratione dignus fiuit. nec tam̃
sic meruit quasi dignꝰ ñ fuisset.
etiam si oꝑatus non fuisset. Pat̾ fa¬
milias laborat inuinea sua & pꝰea
cum adrefectionem uenit postulat
cibum. bene se meruisse dicit qđ
accepturus ẽ. S alit̾ mercennariꝰ
meretur. alit̾ dñs.Mercennarius
meretur. qr ei non deberetur. si ñ
oꝑaretur. Dñs autẽ etiam si ñoꝑa¬
tur. panẽ suum manducat. qr su¬
usẽ. Et non opus habet si uult
ꝓeo laborare. quia suus ẽ &̃ sine
oꝑe. Multa sunt quȩ dici potuis¬
sent suꝑhis. s hȩc p̃senti ad breui¬
ationi sufficiunt. Nouissime que¬
runt. de anima illa rationali quã
u̾bum cumcarne inunitatẽ ꝑso¬
ne assumpsit. utrum sicut eam ex
ineffabili unione diuinitatis. ꝑfec¬
tam sapientiam. & uirtutem. & bo¬
nitatem accepisse dicimus. ita quoq

Expanded text:
prius etiam quam operaretur dignus fuprius etiam quam operaretur dignus fuisse negatur. Meruit ergo quantum ad virtutem operis, quia pro opere, remuneratione dignus fuit; nec tamen sic meruit quasi dignus non fuisset, etiam si operatus non fuisset. Paterfamilias laborat in vinea sua, et post cum ad refectionem venit postulat cibum, bene se meruisse dicit quod accepturus est. Sed aliter mercenarius meretur, aliter dominus. Mercenarius meretur quia ei non deberetur, si non operaretur. Dominus autem etiam si non operatur, panem suum manducat, quia suus est; et non opus habet si vult pro eo laborare, quia suus est et sine opere. Multa sunt quae dici potuissent super his, sed haec praesenti abbreviationi sufficiant. Novissimo quaerunt de anima illa rationali quam verbum cum carne in unitatem personae assumpsit, utrum sicut eam ex ineffabili unione divinitatis perfectam sapientiam; et virtutem et bonitatem accepisse dicimus; ita quoque
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisset alia uia intrare ad glam
suam. & quomͦ uellet illam accepis
ut moriens timorem tolleret pas¬
sionis. resurgens spem redderet glo¬
rificationis. Hac uia ire uoluit. qr
nos hac uia ire debuimus. qui alia
non potuimꝰ. Nos uolumꝰ non pos¬
sumus. ipse potuit. s noluit. quia
quid meruisse asserit. asserit ita ut
eadem passione bonũ aliqđ̃ ad cõ¬
modum. uł utilitatem. uł głam
suam eum optinuisse contendat.
qđ iuste habere ñ potuisset. si pas¬
sus non fuisset. Xp̃m plane in ne¬
cessitatẽ passionis dedecit: & pari¬
ter redemptionis gr̃am quȩ inmor¬
te ipsius exibita est: imminuere
pocius uł euacuare conuincit᷑. qui
causam passionis eius ñ nr̃am.s
natur. G xp̃c non meruit quasi
sibi indebitum aliquid ad quirens.
& tam̃ meruit opus uirtutis dignũ
remuneratione ꝑficiens. Neq enĩ
uirtutis postea exibitum remune¬
rabile non fuit. neq rursum quia
ꝓoꝑe uirtutis remuneratꝰ dicitur.

Expanded text:
voluisset alia via intrare in gloriam voluisset alia via intrare in gloriam suam; et quomodo vellet illam accepissut moriens timorem tolleret passionis; resurgens redderet spem glorificationis. Hac via irc voluit, quia nos hac via ire debuimus, qui alia non potuimus. Nos volumus, sed non possumus. Ipse potuit, sed noluit; quia quid meruisse asserit, ita ut eadem passione bonum aliquod ad commodum vel utilitatem vel gloriam suam eum obtinuisse contendat, quod juste habere non potuisset, si passus non fuisset, Christum plane in necessitatem passionis ducit, et pariter redemptionis gratiam quae in morte ipsius exhibita est imminuere, vel potius evacuare convincitur; qui causam passionis ejus non nostram,natur. Ergo Christus non meruit quasi sibi indebitum aliquid acquirens; et tamen meruit opus virtutis dignum remuneratione perficiens. Neque enim virtutis postea exhibitum remunerabile non fuit; neque rursum quia pro opere virtutis remuneratus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
onem obtinuit. qđ utiq habere
non potuisset. si passus ñ fuisset.
Paciendo quippe om̃ib credentib
factus ẽ exemplum passionis. sicut
resurgendo om̃ib pacientib forma
glorificationis. Hoc gͦ lucratus ẽ pa¬
ciendo. qđ magistrum ipsum & do-¬
ctorem secuntur om̃s qui bene pa¬
ciuntur. Magnũ quid lucratus ẽ.
Quid sibi hoc ꝓdest: Precedit & om̃
secuntur. Cuiꝰ bonũ hoc ẽ: Erran¬
tes inueni. p̃cessi ut uiam docerẽ:
om̃s secuti sunt. mͥ quid ꝓdest: Ego
uiam sciebam. ꝑ me incedere pote¬
ram. s ñ erat causa ꝑgendi. si con¬
passio ñ eẽt subueniendi. Stulti
nem. glorificationẽ. Quid: Ergo
xp̃c non potuit intrare ad głam:
nͥ transiret ꝑ penam: Quid ẽ enĩ
oportuit. nͥ quia alit̾ ñ potuit:
Quomͦ gͦ suam si oportuit. & quomͦ
oportuit si suam. Si gła sua fuit.
quomͦ ut adillam intraret pati
oportuit: S suam ꝓpt̾ se. oportu¬
it ꝓpt̾ nos. Poterat quidem xp̃c si

Expanded text:
onem obtinuit, quod utique habere onem obtinuit, quod utique habere non potuisset, si passus non fuisset. Patiendo quippe omnibus credentibus factus est exemplum passionis, sicut resurgendo omnibus patientibus forma glorificationis. Hoc ergo lucratus est patiendo, quod ipsum magistrum et doctorem sequuntur omnes qui bene patiuntur. Magnum quid lucratus est. Quid ipsi hoc prodest? Praecedit, et omnes sequuntur. Cujus bonum est hoc? Errantes inveni, praecessi ut viam docerem, omnes secuti sunt. Mihi quid prodest? Ego viam sciebam, per me incedere poteram; sed non erat causa pergendi, si compassio non esset subveniendi. Stulti nem, glorificationem. Quid? Ergo Christus non potuit intrare in gloriam, nisi transiret per poenam? Quid est enim oportuit, nisi quia aliter non potuit? Quomodo ergo suam, si oportuit; et quomodo oportuit, si suam? Si gloria ejus fuit quomodo ut ad illam intraret, pati oportuit? Sed suam propter se, oportuit propter nos. Poterat quidem Christus si
Abbreviated transcription (Latin):
endi habere ñ potuisset. Si enim
passio futura ñ fuisset: obedientia
patiendi nulla fuisset Si obedientia ñ
fuismeritum obedientie ñ fuisset. Sic
itaq adobtinendam głam incor¬
ruptionis. inducere conãtur neces¬
sitatẽ passionis: S minus conside¬
rant quia eadem bonitate qua se
ad obedientiam passionis sponta¬
neum exhibuit. qr patiuoluit.i
stus & bonus &e gla dignus fuisset.
etiam si pati noluisset. Sienim pa¬
ti noluisset. ad patiendum obedi¬
ens non fuisset. non tam̃ inob¬
ediens fuisset. qr uoluntati patris.
hoc nolens non contradixisset q̃m
hoc & ipse pat̾ noluisset. Nam sic̃
obediens fuit. qr uolenti uolenscon¬
sensit. ita ꝓculdubio obediens fu¬
isset. si nolenti hoc patri idem con¬
sensisset nolens & ipse. Itaq semꝑ
obediens fuisset: etiã si passus non
fuisset. neq eius merito quicquã¬
minueretur. etiã si ad passionem
quam ñ exdebito. s exdignatione
suscepit. ñ humiliaretur. Unũẽ

Expanded text:
endi habere non potuisset. Si enim endi habere non potuisset. Si enim futura passio non fuisset, obedientia patiendi nulla fuisset. Si obedientia non fuisset, meritum obedientiae non fuisset. Sic itaque ad obtinendam gloriam incorruptionis, inducere conantur necessitatem passionis. Sed minus considerant quia eadem bonitate qua se ad obedientiam passionis spontaneum exhibuit; quia pati voluit, justus et bonus et gloria dignus fuisset, etiam si pati noluisset; si enim pati noluisset ad patiendum obediens non fuisset, non tamen inobediens fuisset, quia voluntati Patris hoc nolens non contradixisset, quoniam hoc et ipse Pater noluisset. Nam sicut obediens, fuit quia volenti volens consensit, ita procul dubio obediens fuisset, si nolenti hoc Patri idem et ipse nolens consensisset. Itaque semper obediens fuisset, etiam si passus non fuisset, neqminneretur, etiam si ad passionem quam non ex debito, sed ex dignatione suscepit non humiliaretur. Unum ta
Abbreviated transcription (Latin):
subtus erat homo. neq infide ho¬
minis ad huc ut ds crederet᷑ ascende¬
rat. Idõ dubitanti. & amanti dix̃.
noli me tangere. Nondum enĩ ascen¬
di ad patrem meum. Propt̾ hoc gͦ
quia sciebat inconscientia huma¬
na se subtꝰ ẽẽ. & ut equalis crederet᷑
eidem conscientiȩ longinquum &
extraneum ẽẽ. paulatim illã foue¬
bat. ut adueritatẽ assue faceret.
ut ueritas illam illuminaret. ñ
nouitas scandalizaret. Sic gͦ xp̃c
homo int̾ homines conu̾sando se¬
cundũ dispensationẽ saluti huma-¬
nȩ congruam ꝑ tempoꝵ int̾ual¬
la qd inse simul erat aꝑuit. & qđ
ipse abinicio plenũ & ꝑfectũ habe¬
bat humanȩ cognitioni ꝑ quosdã
ꝓfectus reuelationis se habere ma¬
gis ac magis ꝓut oportebat osten¬
dit. S dicunt. Si in xp̃o homine
ab inicio ex obedientia suscipiendȩ
passionis meritum fuit. in hoc ip¬
so iam constat quia si passurus ñ
fuisset .abmitio mericũ obedientiȩ paci¬

Expanded text:
subtus erat homo, neque in fide hosubtus erat homo, neque in fide hominis adhuc ut Deus crederetur, ascenderat. Ideo dubitanti et amanti dixit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Propter hoc ergo quia sciebat in conscientia humana se subtus esse, et ut aequalis crederetur eidem conscientiae longinquum et extraneum esse, paulatim illam fovebat, ut ad veritatem assuefaceret, ut veritas illam illuminaret, non novitas scandalizaret. Sic ergo Christus homo inter homines conversando secundum dispensationem saluti humanae congruum per temporum intervalla quod in se simul erat aperuit, et quod ipse ab initio plenum et perfectum habebat humanae cognitioni per quosdam profectus revelationis se habere, magis ac magis prout oportebat ostendit. Sed dicunt: Si in Christo homine ab initio ex obedientia suscipiendae passionis meritum fuit, in hoc ipso jam constat quod, si passurus non fuisset ab initio, meritum obedientiae pati
Abbreviated transcription (Latin):
mo accepi: totum qđ d̃s pat̾ pocest
ꝑfecte fuit. Aut ido abinicio hoc
non fuit: quia ab inicio hoc ñilix̃
Hec inquit ab inicio non dixi uob̃.
Ergo abinicio xp̃c homo. exquo ho¬
mo ẽẽ cepit ds̃ non fuit. qr ab ini¬
cio exquo homo ẽẽ cepit. hoc ñ di¬
xit. Diu fuit xp̃c homo int̾ homi¬
nes. pͥiisquam dm̃ se diceret uł ꝓba¬
ret. & quando hoc dicere cepit. cum
magna modestia & reuerencia hoc
dixit ne scandalizarentur qui mi¬
rarent᷑. nec suscipent qui ñ caꝑent.
dõ reuerent̾ se suggessit. ñ p̃cipitan¬
ter ingessit. Quem in quit dicunt
homines ẽẽ filium hominis: Non
p̾dicauit. s int̾rogauit: dici uoluit
s dicere noluit. ne non ueritatẽ do¬
cere s glam querere uideretur. Cre¬
ditis indm̃ & inme credite. Consi¬
dera quomͦ modeste se adiungit
quia sciebat extͣ intelligentiã homi¬
nis ẽẽ: ut homo d̃s crederetur. Prop¬
tea humanȩ intelligentiȩ ad huc

Expanded text:
mo accepi, totum quod Deus Pater potest mo accepi, totum quod Deus Pater potest perfecte fuit. Aut ideo ab initio hoc non fuit, quia ab initio hoc non dixit? Haec, inquit, ab initio non dixi vobis . Ergo ab initio Christus homo ex quo homo esse coepit Deus non fuit; quia ab initio ex quo homo esse coepit, hoc non dixit? Diu fuit Christus homo inter homines, priusquam Deum se diceret vel probaret, et quando hoc dicere coepit, cum magna modestia ac reverentia hoc dixit: ne scandalizarentur, qui mirarentur, nec susciperent qui non caperent. Ideo reverenter se suggessit, non praecipitanter ingessit. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Non praedicavit, sed interrogavit. Dici voluit, sed dicere noluit, ne non veritatem docere, sed gloriam quaerere videretur. Creditis in Deum et in me credite . Considera quomodo modeste se adjungit, quia sciebat extra intelligentiam hominis esse ut homo Deus crederetur. Propterea humanae intelligentiae adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse quando dix̃. Bata ẽ mͥ om̃iᷤ
potestas in cęlo & int̾ra: Unde gͦ
pͥus demonib imꝑauit. angłosmi¬
nistros habuit. elem̃ta ad nutum
imꝑii sui inclinauit: Anforte quia
orantẽ legis. quasi p̃cibus optinu¬
isse. putas. qd pͥus ipse ñ potuit
Et ecce uox facta ẽ de celo dicens. &
clarificaui. & tt̾m clarificabo. Audi¬
sti filium postulantẽ: patrẽ annu¬
entem. Putas quia p̃cibus obtinue¬
rit qd ñ obtinuisset: si p̾ces ñ fudiͤ¬
set. Qudi qd sequitur. Non ꝓpt̾ me
inquit facta ẽ uox ista: s ꝓpt̾ uos. Si
responsio ꝓpt̾ me facta ñẽ: nec po¬
stulatio ꝓpt̾ me facta ẽ. Sicut ergo
responsionem patris ñ accipio. ut
me exauditum intelligã. sic nec pa¬
tri p̃ces fundo. ut qđ non possum
obtineam. Ego enĩ totũ possum. to¬
tum qđ pat̾ potest ego possum: qui
filius sumpatris. Omĩa enĩ quȩ pa¬
ter facit. hec & filius facit similit̾.
Ex quo enim ut filiꝰ di patris ẽẽm ho¬

Expanded text:
quando dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra? Unde ergo prius daemonibus imperavit, angelos ministros habuit, elementa ad nutum imperii sui inclinavit? An forte quia orantem legis quasi precibus obtinuisse putas, quod prius ipse non potuit? Et ecce vox facta est de coelo dicens: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Audistis Filium postulantem. Patrem annuentem. Putas quod precibus obtinuerit quod non obtinuisset si preces non fudisset? Audi quod sequitur: Non propter me, inquit, facta est vox ista, sed propter vos . Si responsio propter me facta non est, nec postulatio propter me facta est. Sicut ergo responsionem Patris non accipio, ut me exauditum intelligam, sic nec preces Patri fundo, ut quod non possum obtineam. Ego enim totum possum. Totum quod Pater potest ego possum qui Filius sum Patris. Omnia enim quae Pater facit, haec et Filius facit similiter . Ex quo enim ut Filius Dei Patris, essem ho
Abbreviated transcription (Latin):
nem assumpsit. quia carnẽ huma¬
nam & animã humanã assump¬
sit. Ido uͦ ꝑsonam ñ assumpsit. qr
caro illa & anima illa pͥusquã u̾¬
bo unirentur inꝑsonã. non erant
unita ad ꝑsonam. Una unio fuit.¬
& adunum unio fuit. & u̾bi. & car¬
nis. & animȩ. Non pͥus u̾bum & ca¬
ro. nec pͥus u̾bum & anima. nec
pͥus anima & caro. s simul u̾bum.

Expanded text:
mpsit; quia carnem humanam et animam humanam assumpsit. Ideo vero personam non assumpsit, quia caro illa et anima illa priusquam verbo unirentur in personam, non erant unita ad personam. Una unio fuit, et ad unum unio fuit, et verbi et carnis et animae. Non prius verbum et caro, nec prius verbum et anima, nec prius anima et c
Abbreviated transcription (Latin):
utrum u̾bum carnẽ simul & ani¬
mam assumpserit. an carnem pͥus
quam animam siue animã pͥusꝗͣ
carnem. S uerissime &e absq om̃i
dubitatione credit᷑. qđ ex quo homi¬
nem ds̃ assumpsit totũ assũpsit
quia ex quo hominem assumpsit.
sicut homo ds. sic & d̃s uerus homo
fuit. Uerus autẽ homo ñ fuisset in
sola carne aut mnanima sola. qr ho
mo & caro ẽ & anima. Itaq quando
hominẽ assumpsit. simul utrũq
assumpsit. Assumpsit autẽ carnẽ
& animam. id ẽ hominẽ. naturã:
non ꝑsonam. Neq enim assump¬
sit hominẽ ꝑsonam. s assumpsit¬

Expanded text:
utrum Verbum carnem simul et aniutrum Verbum carnem simul et animam assumpserit, an carnem prius quam animam sive animam prius quam carnem. Sed verissime et absque omni dubitatione creditur quod ex quo hominem Deus assumpsit, totum assumpsit; quia ex quo hominem assumpsit, sicut homo Deus: sic et Deus verus homo fuit. Verus autem non fuisset in sola carne, aut in anima sola, quia homo est et caro et anima. Itaque quando hominem assumpsit, simul utrumque assumpsit. Assumpsit autem carnem et animam, id est hominem, naturam non personam. Neque enim assumpsit hominem personam
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatio incarne illuis ñ habebat ex¬
emplum. Hoc gͥ solum uirgo conce¬
pit qđ de sua carne ꝑamorem &e oꝑ¬
ationẽ sp̃c sc̃i accepit. de quo etiam
solo. sinc uirilis seminis ad mixtione
filium genuit. Non gͦ libido carnis
conceptionẽ inuirgine oꝑata ẽ. quȩ
nec de carne uiri sem̃ accepit. necde
sua carne ꝑamorẽ uiri concepit.s
ꝑ amorem & oꝑationem sp̃c scĩ. Nec
ipse sp̃c sc̃s idcirco pat̾. xͥ dicendus
ẽ quia eius amor conceptionẽ uir-¬
ginis oꝑatus ẽ. quia non de sua eẽn¬
tia uirgini semen partus tͥbuit. s
ipsi de carne ꝓpͥa uirgini ꝑ amorẽ
suum atq uirtutẽ substantiã mi¬
ẽ quia de carne uirginis carnis sub¬
stantiam accepit. & de sp̃u sc̃o concep¬
tus ẽ. quia ipsa eum uirgo ex sola
concepit. Hinc ẽ qđ eidem uirgini
suꝑ uenit. ut ꝑeius oꝑationẽ caro
xp̃i de carne uirginis formaret᷑. &
uirtꝰ altissimi obumbrauit ei ne sub¬
stantiam carnis ministrans carnali
concupiscentia ureretur. De unio

Expanded text:
habebat exemplum. Hoc igitur solum virgo concepit, quod de sua carne per amorem et operationem Spiritus sancti accepit, de quo etiam solo, sine virilis seminis admistione filium genuit. Non ergo libido carnis conceptionem in virgine operata est, quae nec de carne viri semen accepit, nec de sua carne per amorem viri concepit, sed per amorem et operationem Spiritus sancti. Nec ipse Spiritus sanctus idcirco pater Christi dicendus est, quia ejus amor conceptionem virginis operatus est, quia non de sua essentia virgini semen partus tribuit; sed ipsi de carne propria virgini per amorem suum atque virtutem, substantiam miest quia de carne Virginis carnis substantiam accepit, et de Spiritu sancto conceptus est, quia ipsa cum virgo ex sola amoremque concepit. Hinc est quod eidem Virgini supervenit, ut per ejus operationem caro Christi de carne virginis formaretur. Et virtus Altissimi obumbravit ei, ne substantiam carnis ministrans, carnali concupiscentia ureretur. Et sic
Abbreviated transcription (Latin):
fundit. Ea gr̃a fit abinicio fidi suȩ
homo quicũq xp̃ianꝰ. qua gr̃a ho¬
mo ille ab inicio suo factus ẽ xp̃c.
ẽ natus. E odem spũ fit in nob̾re¬
missio peccatoꝵ. quo sp̃u factũ est.
ut nullum hab̃et ille peccatum.
Sic gͦ factum ẽ ꝑ gr̃am. ut caro illa
a peccato sub quo ab origine sua
erat mundaret᷑ & mundata mil¬
lo qui lib̾ ab om̃i peccato in ea futu¬
rus erat. apeccato lib̃a assumeret᷑.
ut nec gr̃a corruptioni naturȩ
p̃ iudicium faceret. nec corruptio
nat᷑e gr̃am impediret. Quomͦ gͦ
inquiunt xp̃c inlumb̃ abrahȩ
decimatꝰ ñ fuit. si caro eius ibi
peccato obnoxia fuit: S sciendũ
ẽ qđ licet caro xͥ. sic̃ caro leui ad¬
huc in lumb̃ abrahę sub peccato
fuit. tam̃ ipsum peccatũ eius ñ
fuit. sub quo caro eius fuit. Hoc
enĩ solum eiꝰ ibi fuit. qđ inde fu-¬
turũ eius fuit. Qua ꝓpt̾ leui il¬
lic & naturã & culpã habuit. qui

Expanded text:
fundit. Ea gratia fit ab initio fidei suae; fundit. Ea gratia fit ab initio fidei suae; homo quicunque Christianus, qua gratia homo ille ab initio suo factus est Chrise natus. Eodem spiritu fit in nobis remissio peccatorum, quo spiritu factum est, ut nullum haberet ille peccatum. Sic ergo factum est per gratiam, ut caro illa a peccato sub quo ab origine sua erat mundaretur; et mundata in illo qui liber ab omni peccato in ea futurus erat a peccato libera assumeretur, ut nec gratia corruptioni naturae praejudicium faceret, nec corruptio naturae gratiam impediret. Quomodo ergo, inquiunt, Christus in lumbis Abrahae decimatus non fuit, si caro ejus ibi peccato obnoxia fuit? Sed sciendum est quod, licet caro Christi sicut caro Levi adhuc in lumbis Abrahae sub peccato fuit, tamen ipsum peccatum ejus non fuit, sub quo caro ejus fuit. Hoc enim solum ejus ibi fuit, quod inde futurum ejus fuit. Quapropter Levi illic, et naturam et culpam habuit
Abbreviated transcription (Latin):
non fuit. Atq ido qđ peccato ob¬
noxium erat. expiatione eguisse.
qđ autẽ mundũ. atq apeccato li¬
berum erat ñ eguisse. Tali gͦ se ra¬
tione ꝓbare putant qđ caro illa
quȩ au̾bo assumpta ẽ. nũquã ob¬
noxia peccato fuit. s abinicio siue
in eo aquo descendit. siue inbis ꝑ
quos descendit munda seruata
sit apeccato. ut aliquando ẽẽ poᷤ¬
set hostia ꝓ peccato. S catholice
ueritatis diffinitio filium di qui
ꝓ peccatorib & de peccatorib natꝰ
c̃. de carne obnoxia pecato car¬
nem assumpsisse asserit. lib̾am
a peccato. & ido lib̃am qr lib̾atã.
Ido lib̾am: ñ qi sub illo nũquã
fuit. s ꝙr sub illo ẽẽ aliquando cessa¬
uit. Quando assumpta ẽ. munda¬
ta ẽ ꝑeandem quippe gr̃am nat᷑a
humana mundata ẽ. ut u̾bodi
lib̾a apeccato uniretur: ꝑ quã xp̃i¬
anus apeccato lib̃atur. ut eidem¬
ꝙ m̃surã se ꝑcuncta m̃bra eiusdif¬

Expanded text:
non fuit. Atque ideo quod peccato obnon fuit. Atque ideo quod peccato obnoxium erat expiatione eguisse, quod autem mundum atque a peccato liberum erat, non eguisse. Tali ergo se ratione probare putant quod caro illa quae a Verbo assumpta est, nunquam obnoxia peccato fuit; sed ab initio sive in eo a quo descendit, sive in iis per quos descendit, munda servata sit a peccato, ut aliquando esse posset hostia pro peccato. Sed catholicae veritatis definitio Filium Dei qui pro peccatoribus et de peccatoribus natus est de carne obnoxia peccato, carnem assumpsisse asserit liberam a peccato, et ideo liberam; quia liberatam. Ideo liberam, non quia sub illo nunquam fuerit, sed quia sub illo esse aliquando cessavit. Quando assumpta est, mundata est. Per eamdem quippe gratiam natura humana mundata est, ut Verbo Dei libera a peccato uniretur, per quam Christianus a peccato libmensuram se per cuncta membra ejus dif
Abbreviated transcription (Latin):
Ad comꝓbandã quoq eandem esti¬
mationẽ. adducunt illud qđ apłs
cum nouum sacerdocium uet̾ip̃¬
ferendum assereret. melchisedec qͥ
tipum ipsius xp̃i. ac noui sacerdo¬
cii gerebat. ab abraham decimas
accepisse ostendit. inqua decima¬
tione etiam leuia quo uet̾is sacer¬
docũ ministros descendisse dubi¬
um ñ ẽ. decimatum cõꝓbauit.
ac ꝑhoc uetus sacerdocium qđ in
leui decimas dedit. inferius. nouũ
autẽ qđ in melchisedec qui forma
xp̃i ẽ decimas accepit. suꝑiꝰ & dig¬
nius estimandũ. U tam̃ xp̃m qui¬
tunc scđm carnem similit̾ ut leui
in lumb̃ abrahȩ fuit. decimatum
ñdicimꝰ. ne simili ratione nouum¬
quoq sacerdocium qđ in xp̃o est.
ibidem decimas dedisse conuincam᷑.
Quomͦ autẽ leui qui scđm carnem
in lumb̃ patͥs tunc fuit decimatꝰ¬
it decimatꝰ ñ ẽ. nullã causam aliã
inueniri posse putant. nͥ qr caro
leui cum culpa ibi fuit. caro xp̃i

Expanded text:
Ad probandam quoque eamdem aestiAd probandam quoque eamdem aestimationem adducunt illud quod Apostolus, cum novum sacerdotium veteri praeferendum assereret, Melchisedech, qui typum ipsius Christi ac novi sacerdotii gerebat, ab Abraham decimas accepisse ostendit, in qua decimatione etiam Levi, a quo veteris sacerdotii ministros descendisse dubium non est decimatum comprobavit, ac per hoc vetus sacerdotium quod in Levi decimas dedit inferius, novum autem quod in Melchisedech qui forma Christi est, decimas accepit, superius et dignius aestimandutunc secundum carnem similiter ut Levi in lumbis Abrahae fuit, decimatum non dicimus, ne simili ratione novum sacerdotium quod in Christo est, ibidem decimas dedisse convincamur. Quomodo autem Levi qui secundum carnem in lumbis Patris tunc fuit decimatit decimatus non est, nullam causam aliam inveniri posse putant nisi quia caro Levi cum culpa ibi fuit, caro Christi
Abbreviated transcription (Latin):
in homine d̾s. Qd u̾bũ carnẽ assũp¬
U sit cũ pena sine culpa. cũ mortali¬
tate sine iniquitate.
ulti querunt de carne illa quã
u̾bum assumpsit. qualit̾ apecca¬
to munda fu̾it. & qualit̾ sine pec¬
cato penam peccati portauit. Et
deeo quid̃ qualit apeccato uł mun¬
da fu̾it uł mundata: quoꝵdam es¬
timationẽ tac̾e ñ debemꝰ. ne forte
si non exponatur ñ uideat᷑ & siñ
uideat᷑ qđ ẽ. credat᷑ qđ ñ ẽ. Quidã
putant carnem illam quȩ assũpta
ẽ a u̾bo. ita abinicio & inpͥmo pa¬
rente quando tota massa naturx̧
humane ꝑ peccatum corrupta ẽ.
a contagio & corruptione peccati
in munem fuisse custoditam. & ab
ipso pͥmo parente usq ad suscepti¬
onem sui au̾bo. lib̃am ab om̃i pec¬
cato & mundam deductã. ut nũ¬
quã sub peccato fu̾it. & ido apeccato
non lib̾atam s lib̃am. Aiunt enĩ
peccato ẽẽ non debuit. ꝑ quam ip¬
sa humana natura uͥ obnoxia pec¬
cato fuerat. a peccato lib̾anda erat.

Expanded text:
 V. Quod Verbum carnem assumpsit cum poena sine culpa; cum mortalitate sine iniquitate. Multi quaerunt de carne illa quam verbum assumpsit qualiter a peccato munda fuerit, et qualiter sine peccato poenam peccati portaverit. Et de eo quidem qualiter a peccato vel munda fuerit, vel mundata, quorumdam existimationem tacere non debemus, ne forte si non exponatur, non videatur, et si non videatur quod est, credatur quod non est. Quidam putant carnem illam quae assumpta est a Verbo ita ab initio et in primo parente quando tota massa naturae humanae per peccatum corrupta est, a contagione et a corruptione peccati immunem fuisse custoditam; et ab ipso primo parente usque ad susceptionem sui a Verbo, liberam ab omni peccato et mundam deductam, ut nunquam sub peccato fuerit, et ideo a peccato non liberatam, sed liberam. Aiunt enim peccato esse non debuit, per quam ipsa natura humana ubi obnoxia peccato fuerat, a peccato liberanda erat.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ homo. ⁊ homo ds. unus fuit &e
non duo. homo & ds. Et ꝓpt̾ ip¬
sam ineffabilẽ unionem quads
& homo unus fuit. sicut d̾s ꝑbu
manitatẽ suam ueracit̾ tempo¬
ralem exͥibuit. sic ⁊ homo ꝑdiui¬
nitatẽ suam ante tempora fuisse
non fuit ꝓpt̾ diuinitatẽ: Gͣ in¬
quiunt homo abȩt̾no fuit. & ho¬
mo mundum creauit. & homo
fuit antequã homo eẽt. Pueries¬
tis. & adhuc inuolum̃tis infanciȩ
expediri non potuistis. Nondũ in
uob̃ exercitati sensus creuerunt:
qui lacte opus non habent. s soli¬
do cibo. Quid enim sunt u̾boꝵ
inuolucra. nͥ quedam inuolum̃¬
ta intelligentiȩ. quib quam diu
sensus humanꝰ obuoluitur. nũ¬
quã cordis ocłs ad ueritatis lum̃
ꝑfecte aꝑitur: Queritis si fuit
homo ante tempora. & ego uos
int̾rogo sid̾s cepit intempore.Si
ȩt̾nus factus ẽ temporalis. tempo¬
ido d̾s ꝓpt̾ humanitatẽ intẽpo¬
re fuit. quia homo fuit. quando
homo intempore fuit. s homo
ꝓpt̾ diuinitatẽ ante tẽpora ñ fu¬

Expanded text:
 homo, et homo Deus, unus fuit, et non duo, homo et Deus. Et propter ipsam ineffabilem unionem qua Deus et homo unus fuit, sicut Deus per humanitatem suam se veraciter temporalem exhibuit, sic et homo per divinitatem suam ante tempora se fuisnon fuit propter divinitatem? Ergo, inquiunt, homo ab aeterno fuit; et homo mundum creavit, et homo fuit antequam homo esset. Pueri estis et adhuc involumentis infantiae expediri non potuistis. Nondum in vobis exercitati sensus creverunt, qui lacte opus non habent, sed solido cibo. Quid enim sunt verborum involucra nisi quaedam involumenta intelligentiae, quibus quandiu sensus humanus obvolvitur, nunquam cordis oculus ad veritatis lumen perfecte aperitur? Quaeritis an fuit homo ante tempora, et ego vos interrogo an Deus coepit in tempore? Si aeternus factus est temporalis, tempoideo Deus propter humanitatem in tempore fuit, quia homo fuit, quando homo in tempore fuit, sed homo propter divinitatem ante tempora non fu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cii fuisse dicere uideãtur. dũ ca¬
dere timent p̃cipitant se. asseren
it. ita ut si passus ñ fuisset. illam
nec habere potuisset nec debuisset.
Si enĩ dicimꝰ qr nichil meruit. con¬
sequens ẽẽ putant oꝑa uirtutis
aut iusticiȩ eum ñ fecisse. Si autẽ
dicimꝰ qr meruit: statim infer̃t
aliquid eum pͥus ñ debitum sibi
aliquid qđ sibi pͥus ñ debebatur
oꝑando ꝓmeruit. S uidete quã
stulta ista assertio. Quid enim: Et¬
¶o d̃s bonum opus facere ñ potest.
qui hichil ñ debitum sibi ꝓmereri
potest: Aut idõ oꝑando ñ meretur.
qr sibi debetur: etiam si non oꝑetur:
Iuando nob̃ beneficia impendit ds.
& dona munificentiȩ largitur. ñ¬
ne hȩc ipsa faciendo a nob ꝓ bene¬
ficiis suis laudari & amari meret᷑:
Qut qr meretur. ido pͥus dignus non
fuit. aut minꝰ fuit. & oꝑe tempo¬
rali creuit meritũ di. & melior se¬
fuit. & dignus laudari & amari:
Et quando opus temporale facit. &

Expanded text:
pretii fuisse dicere videantur, dum capretii fuisse dicere videantur, dum cadere timent, praecipitant se asserenteit, ita ut si passus non fuisset, illam nec habere potuisset nec debuisset. Si enim dicimus quod nihil meruit, consequens esse putant opera virtutis, aut justitiae eum non fecisse. Si autem dicimus quod meruit, statim inferunt aliquid eum prius non debitum sibi aliquid quod sibi prius non debebatur operando promeruit. Sed videte quam stulta sit ista assertio. Quid enim? Ergo Deus bonum opus facere non potest, quia nihil non debitum sibi promereri potest? Aut ideo operando non mereretur, quia ipsi debetur etiam si non operetur? Quando nobis beneficia impendit Deus, et dona munificentiae largitur; nonne haec ipsa faciendo a nobis pro beneficiis suis amari et laudari meretur? Aut quia meretur, ideo prius dignus non fuit aut minus fuit et opere temporali crevit meritum Dei, et melior sefuit, et dignus laudari et amari? Et quando opus temporale facit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ mortuus ẽ. & nos dicimꝰ. qi
psemet ipso mortuus ẽ. Benefici¬
um negamꝰ: te gr̃as referre nolumꝰ
Siꝓse mortuus ẽ: quid ei debemꝰ:
Ip̃se sibi congratuletur. Pro se susti¬
nuit: sibi recepit. An forte & sibi
& nob̃: Quare gͦ tacuit sibi & di¬
xit nob̾:Anforte erubuit de ne-¬
cessitate: & głabatur de pietate.
Ergo ipse erubuit manifestare: tu
donauit illi nomen qđ ẽ suꝑ ome
nom̃.: Ecce manifeste dicit apłs.
tiam passionis usq ad mortẽ non
respuit bumiliari. Sigͦ ꝓpt̾ hoc ex¬
altatus qr humiliatꝰ ẽ: gͦ exaltati¬
onis causa bumiliatio fuit. Ergo
inhumiliatione meruit: qui in
exaltatione humiliationis p̾̃mi¬
um recepit. Si autẽ merendo ad
nire potuisset. nͥ meruisset: Sic
gͥ isti argum̃tando de ꝓpositione
erroris. ad conclusionẽ m̃daciiꝑ
ueniunt. Fallit quippe eos qđ me¬
riti nom̃ ñ discernunt. Et ꝓptea
qr dicere non audent. xp̃m nichil
meruisse. ne forte oꝑa abeo facta
apud dm̃ nullius uirtutis aut

Expanded text:
 nobis mortuus est; et nos si dicimus quod pro semetipso mortuus est, beneficium negamus, quia gratias referre nolumus. Si pro se mortuus est, quid ei debemus? Ipse igitur sibi congratuletur. Pro se sustinuit, sibi recepit. An forte et sibi et nobis? Quare ergo tacuit sibi, et dixit vobis? An forte erubuit de necessitate, et gloriabatur de pietate? Ergo ipse erubuit manifestare; tu donavit illi nomen quod est super omne nomen . Ecce manifeste dicit Apostotiam passionis usque ad mortem non respuit humiliari. Si ergo propter hoc exaltatus quia humiliatus; ergo exaltationis causa, humiliatio fuit. Ergo in humiliatione meruit qui in exaltatione humiliationis praemium recepit. Si autem merendo ad nire potuisset, si non meruisset? Sic ergo isti argumentando de propositione erroris ad conclusionem mendacii perveniunt. Fallit quippe eos quod meriti nomen non discernunt. Et propterea quia dicere non audent Christum nihil meruisse, ne forte ab eo facta apud Deum nullius virtutis aut
Abbreviated transcription (Latin):
ad creaturarum naturã deductũ.
nicħ officio singłare. nec alt̾i cõmu¬
nicabile. nicħ confusũ. s totum ꝑ¬
fectum. qr totum ex uno & unum.
non tam̃ solitariũ. NItem. Omoy¬
son gͦ. idẽ indiuinitate patri filiuᷤ.
yson dõ & homini unꝰ filiꝰ. manens
d̾s in homine suo. in gła patrisde¬
siderabilis uideri ab angłis. Sicut
& om̃i creatura. ñ homo ꝓpt̾ dm̃¬

Expanded text:
ad creaturarum naturam deductum, ad creaturarum naturam deductum, nihil officio singulare, nec alteri communicabile, nihil confusum, sed totum perfectum: quia totum ex uno, et unum, non tamen solitarium. Item: Homousion ergo in divinitate Patri Filius; usion Deo et homini, unus filius manens Deus in homine suo in gloria patris, desiderabilis videri ab angelis, sicutab omni creatura: non homo p
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo homo ẽẽ cepit. ñ aliud cepit
ter dm̃ u̾bum qđ illo suscepto caro
cet rationalis & caro: ita sit xp̃c
iħc di filius. ẽ & ds & homo. d̾̃s qr
di u̾bũ. homo qr inunitate ꝑsonȩ
accessit d̃i u̾bo anima rationał &
nisfiliꝰ. ñ duo filii ds & homo.
s unus filius. ¶Item. Ds homi¬
nem assumpsit. Homo indm̃ tͣn¬
siuit. non naturȩ u̾sibilitate. s di
dignatione. ut nec d̃s mutaretur
inhumana substantia assum̃do
hominẽ. nec homo indiuina głi¬
ficatꝰ indm̃. qr mutatio uł u̾sibili¬
tas naturȩ diminutionẽ & ab¬
olitionem facit. credit᷑ a nob̾ sine
confusione coniuncta trinitas. si
ne separatione distincta. NItem.
Nichil creatum aut seruiens intrini¬
tate credendum ẽ. nichil inequa¬
le. nichil gr̃ȩ equale. nichil anteriꝰ
posteriꝰ ue. aut minus. nichil ex¬
trancum aut officiale alt̾i. nichil
sibi inuisibile. nichil creaturis ui¬
sibile. nicħ morib uł uoluntate
diu̾sum. nicħ deȩcełnitatis eẽntia

Expanded text:
 homo coepit, non aliud coepit ter Deum Verbum, quod illo suscepto caro cet rationalis et caro, ita sit Christus  Dei Filius est, et Deus et homo. Deus, quia Dei Verbum; homo, quia in unitate personae, accessit Dei Verbo anima rationalis Filius; non duo filii Deus et homo, sed unus Filius. Idem: Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum; quia mutatio vel versibilitas naturae, vel diminutionem vel abolitionem facit. Creditur a nobis sine confusione conjuncta Trinine separatione distincta. Item. Nihil creatum, aut serviens in Trinitate credendum est, nihil inaequale, nihil gratiae aequale, nihil anterius, nihil posterius, aut minus, nihil extraneum aut officiale alteri, nihil sibi invisibile, nihil creaturis visibile, nihil moribus vel voluntate diversum, nihil de Trinitatis essentia
Abbreviated transcription (Latin):
filius. natꝰ scdm ueritatẽ naturȩ
ex dõ dĩ filius. & scdm ueritatẽ nat᷑ȩ
ex homine hominis filius. ut ueri¬
tas geniti ñ adoptione nec apellati¬
one s inutraq natiuitate. filii no¬
m̃ nascendo haberet. & eẽt uer d̃s
& uerus homo unus filiꝰ. Item.
Non gͦ duos xp̃os. neq duos filios.
s dm̃ & hominẽ unũ filiũ quem
ꝓpt̾ea unigenitum dicimus ma¬
nentem induab substantiis. sicut
fusis naturisneq inmixtis. Ita enĩ
filiꝰ assumpsit hominem. ut quisuᷤ¬
cepit. & qđ suscepit. una eẽt intri¬
nitate ꝑsona. Neq enĩ homine as¬
sumpto quat̾nitas facta ẽ. s trini¬
tas mansit. assumptione illa in¬
effabilit̾ faciente ꝑsonȩ uniꝰ indo
& homine ueritatẽ qm̃ ñ dm̃ tm.

Expanded text:
atus secundum veritatem naturae ex Deo Dei Filius; et secundum veritatem naturae ex homine hominis Filius, ut veritas geniti non adoptione nec appellatione, sed in utraque nativitate Filii nomen nascendo haberet; et esset verus Deus et verus homo unus Filius. Idem: Non ergo duos Christos, neque duos filios, sed Deum et hominem unum Filium, quem propterea unigenitum dicimus manentem in duabus substantiis, sicut fusis naturis, neque immistis. Ita enim Filius assumpsit hominem, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona. Neque enim homine assumpto, quaternitas facta est; sed Trinitas mansit; assumptione illa ineffabiliter faciente, personae unius in Deo et homine veritatem. Quoniam non
Abbreviated transcription (Latin):
quo homo ẽẽ cepit. subiectus ẽẽ cẽp̃.
Inquantũ homo dignitate. inquan¬
tũ bonus uoluntate. hic ẽ meritũ.
Si uoluntas semꝑ ꝑfecta fuit. & me¬
ritum semꝑ ꝑfectum fuit. Exquo
ds cepit ẽẽ homo. & homo cepit ẽẽ
łs. ds̃ cepit ẽẽ homo subiectus. &
homo cepit ẽẽ d̾s ꝑfectus. Sid̾s̃ hu

Expanded text:
quo homo esse coepit, subjectus esse coepit. quo homo esse coepit, subjectus esse coepit. In quantum homo dignitate, in quantum bonus voluntate. Hic est meritum. Si voluntas semper perfecta fuit; et meritum semper perfectum fuit. Ex quo Deus coepit esse homo, et homo coepit esse Deus. Deus coepit esse homo subjectus, et homo coepit esse Deus pe
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua apͥma conceptione plenã
& ꝑfectam bonitatẽ accep̃. ñ tunc
pͥmũ obedientiã patiendi & mori¬
endi habere cepit. quando pati&
mori cepit. Ecce concedimꝰ. qr xp̃c
ediens factus ẽ patri. Ecce concedi¬
mꝰ qr obedientia meritũ ẽ. exalta¬
rio p̃mium. Quid gͦ. Si obedien¬
tia meritũ ẽ. nonne exquo obe¬
dicͣia cepit. meritũ cepit : Factus
ẽ inquit obediens. Quis factusẽ:¬
x p̃c. Scđm quid factꝰ ẽ: Scd̾m hu¬
manitatẽ. Scdm humanitatẽ fa¬
ctus ẽ obediens. Scdm diuinitatẽ
subẽe ñ potuit. inqua equalisfu¬
it. Alia scriptura dicit: didic̃ ex his
quȩ passus ẽ obedientiã: didic̃ qđ
nesciuit. Quid nesciuit: Obedien¬
ciam. Subẽẽ nesciuit.Non potuit
in eo qđ equalis erat inferior ẽẽ. Prop¬
t̾ea didicit qđ nesciuit. q id qđ in
excellencia ditatis exꝑtus non fuit.
ꝑ inferiorem naturam inusum as¬
sumpsit factus ẽ obediens. Ex quo
factus ẽ homo. factus ẽ obediens. Ex

Expanded text:
tate sua a prima conceptione, plenam et perfectam bonitatem accepit; non tunc primum obedientiam patiendi et moriendi habere coepit, quando pati et mori coepit. Ecce concedimus quod Chrediens factus est Patri. Ecce concedimus quod obedientia meritum est, exaltatio praemium. Quid ergo? Si obedientia meritum est, nonne ex quo obedientia coepit, meritum coepit? Factus est, inquit, obediens. Quis factusdum humanitatem. Secundum humanitatem factus est obediens, secundum divinitatem subesse non potuit in qua aequalis fuit. Alia Scriptura dicit: Didicit ex his quae passus est, obedientiam . Didicit quod nescivit. Quid nescivit? Obedientiam. Subesse nescivit; non potuit in eo quod aequalis erat esse inferior. Propterea didicit quod nescivit, quia id quod in excellentiam Deitatis expertus non fuit, per inferiorem naturam in usum assumpsit. Factus est obediens. Ex quo factus est homo, factus est obediens. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
turam & culpam trahere debuit. Quia
gͦ xp̃c inlumbis abrahȩ solam nat᷑¬
am habuit. ꝓpt̾ea qđ ipsam solã m̃
accepturus fuit. ꝓculdubio oblatio¬
ne non eguit. quȩ ꝓeo qđ cius solũ
ibi erat. necessaria non fuit. Oblatio
enim ñ ꝓ natura s ꝓculpa offertur.
quia siculpa ñ eẽt. natura oblatio¬
ne opus ñ haberet. Sic itaq leui
in lumbis abrahȩ decimatꝰ ẽ. quia
& naturã & culꝑam ibi habuit. qui
& naturã & culꝑam inde accepturꝰ
qđ inde solam naturã accepturus
erat. illam etiã tunc ibi culpã ñ
habuit. cũ ipsa quȩ eius futura
erat sine culpa natura: in sua ori¬
gine culpȩ obnoxia fuit. Qd ubũ¬

Expanded text:
it. Quia ergo Christus in lumbis Abrahae suam naturam habuit, propterea quod ipsam solam tamen accepturus fuit, procul dubio oblatione non eguit, quae pro eo quod ejus solum ibi erat, necessaria non fuit; oblatio enim non natura, sed pro culpa offertur, quia si pro culpa non esset, natura oblatione opus non haberet. Sic itaque Levi in lumbis Abrahae decimatus est, quia et naturam et culpam ibi habuit, qui et naturam et culpam inde accepturusopterea quod inde solam naturam accepturus erat, illam etiam tunc ibi culpam non habuit, cui ipsa quae ejus futura erat sine culpa natura, in sua origine culpae obnoxia fuit. IN
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ͥnus. Sp̃c etnus. eo qđ patri & fi¬
lio sit coȩt̾nus. non confusa ut sa¬
bellius dicit. trinitas inuna ꝑsona.
neq separata aut diuisa innatu¬
ra diuinitatis. ut arrius blasphe¬
Item. Non pat̾ carnem assumpsit

Expanded text:
tus aeternus, eo quod Patri et Filio sit coaeternus. Non confusa, ut Sabellius dicit. Trinitas in una persona, neque separata, aut divisa in natura divinitatis, ut Arius blaspheItem: Non Pater carnem assumpsit,
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Aufer argum̃ta. uͥ fidesque¬
ritur. ¶Credimꝰ unũ dm̃ patrẽ
habeat filium. filium eo qđ pa
qui sicut nũquã fuit ñ d̾s. ita nũ¬
quam fuit ñ pat̾. A patre filius
natus. ab eo uͦ & afilio ꝓcedit sp̃c. sẽs

Expanded text:
mur. Aufer argumenta ubi fides quaemur. Aufer argumenta ubi fides quaeritur. Credimus unum Deum Patrem habeat Filium; Filium eo quod Pqui sicut nunquam fuit non Deus, ita nunquam fuit non Pater. A Patre Filius natus: ab eo vero et a Filio procedit Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ssertio nr̃e fidi hec ẽ. ut unũ
dm̃ cẽ dicamꝰ. non duos aut tre.
Tres dos ẽẽ dic̃. qui diuinitatẽ sepa
& plenitudo sit diuinitatis. & u¬
nitas potestatis ds enim unus ẽ.
Ds nom̃ ẽ magnificentiȩ: nom̃ ẽ
potestatis. Si gͦ unus d̾s. unum
nom̃. una potestas. una ẽ tͥnitaᷤᷤ
ẽ. in quo oportet om̃s saluos fieri.
Item. Ego & pat̾ unũ sumꝰ. Unũ
dix̃ ne fiat discretio potestatis
sumꝰ addidit. ut ꝑsonas cognosca¬
mus. Non enĩ pater ipse qui filiꝰ.
s ex patre genitꝰ filius. ex do ds.
expleno plenus. Non sunt gͥ hȩc
nuda nomina. s uirtutis indici¬
a. Pienitudo diuinitatis inpatre.
plenitudo infilio. s non discrepanᷤᷤ.
nec confusum qđ unum ẽ. nec
multiplex qd̃ indifferens. Quomͦ
filius apatre genitus. impossibile
ẽ scure. mens defic̃. lingua silet.
non hominũ tantum. s angłoꝵ.
supͣ angłos. supͣ cherubin. supͣ se¬
raphin. supͣ om̃em sensum ẽ. cre¬
dere iubemͣ. ñ discutere ꝑmitti

Expanded text:
ssertio nostrae fidei, hoc est, ut unum Deum esse dicamus, non duos aut tres. Tres deos esse dicit qui divinitatem separet plenitudo sit divinitatis, et unitas potestatis. Deus enim unus est. Deus nomen est magnificentiae, nomen potestatis. Si ergo unus Deus, unum nomen, una potestas, una est trinitas. est in quo oportet omnes salvos fieri . Item: « Ego et Pater unum sumus . » Unum dixit, ne fiat discretio potestatis. Sumus addidit, ut personas cognoscamus. Non enim Pater ipse qui Filius, sed ex Patre genitus Filius, ex Deo Deus, ex pleno plenus. Non sunt ergo haec nuda nomina, sed virtutis indicia, plenitudo divinitatis in Patre, plenitudo in Filio, sed non discrepans, nec confusum quod unum est, nec multiplex quod indifferens. Quomodo Filius a Patre genitus sit, impossibile est scire: mens deficit, lingua silet, non hominum tantum, sed et angelorum, supra angelos, supra cherubim, supra seraphim, supra omnem sensum est. Credere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecit᷑. in eo qđ dum se sapientia &
gr̃a di plenũ ostenderet. eos ad lau¬
dem dĩ patris aquo hȩc ẽe testabat᷑
magis semꝑ ac magis ꝓuocauit. De
quidam minus considerate dicere
solent. qđ scilicet xp̃c homo aliter
ad głam immortalitatis ꝑuenire
non potuisset: nͥ pͥus ꝑ passionem
merendo mortẽ sustinuisset. Non
enim attendunt hi. qr qđ d̃s ho¬
mo mortał fuit: non necessitatis
erat s uoluntatis. Nam si pͥmꝰ ho¬
mo sine morte ad immortalitatẽ
ꝑuenire potuisset. si se ab in obedi¬
entiȩ culpa custodire uoluisset. qͣn¬
tomagis xp̃c homo qui ñ solũ sine
peccato homo iustꝰ. s supͣ hominẽ
ds fuit. carni suȩ quã ad consorti¬
um ditatis insus ceptione sublima¬
uerat. głam incorruptionis darc po¬
tuisset. etiam si illam adtoleranti¬
am passionis & mortis humiliare

Expanded text:
profecit in eo, quod dum se sapientia et profecit in eo, quod dum se sapientia et gratia Dei plenum ostendisset, eos ad laudem Dei Patris, a quo hoc esse testabatur, magis semper ac magis provocavit. De quidam minus considerate dicere solent, quod scilicet Christus homo aliter ad gloriam immortalitatis pervenire non potuisset, nisi prius per passionem merendo mortem sustinuisset. Non enim attendunt hi quia quod Deus homo mortalis fuit, non necessitatis erat; sed voluntatis. Nam si primus homo sine morte ad immortalitatem pervenire potuisset; si se ab inobedientiae culpa custodire voluisset, quanto magis Christus homo qui non solum sine peccato homo justus, sed supra hominem Deus fuit, carni suae quam ad consortium Deitatis in conceptione sublimaverat, gloriam incorruptionis dare potuisset, etiam si illam ad tolerantiam passionis et mortis humiliare
Abbreviated transcription (Latin):
entiam. & potentiã. & uirtutẽ. &
bonitatem accepisse credimus. &
ipsam sicut inunione diuinitatis
inseparabilit̾. sic inipsa quȩ exuni¬
one diuinitatis erat plenitudine
uirtutis incõmutabilit̾ ꝑ mansis¬
se confitem᷑. Neq enĩ idcirco ds̃ ho¬
mo int̾ homines conu̾sari uoluit.
ut quasi ꝑ int̾ualla tempoꝵ. sapien-¬
tia aut uirtute ꝓficiens meritũ sibi
cõꝑaret. et scĩpo melior fieret. s ut ea sapĩa
et bonitate quã ip̃e indiuinitate sua ple¬
nã et ꝑfectã sẽꝑ habuit. et inhuma¬
nitate sua plenã et perfectam.
semel & simul accepit: dispen¬
sationẽ salutis humanȩ scdm in¬
effabilem ordinationẽ suãcõpleret.
Qua ꝓpt̾ id qđ dicit euangłista qr ꝓ
ficiebat iħc etate sapientia & gr̃a. ñ
ita accipitur quasi semet ipso me
bat magis ac magis semꝑ aꝑuit.
Ita apud homines ipse ꝓficiebat.
quando homines ipsi ineius cogni¬
tione ꝓfecerunt. Apud dm̃ autem

Expanded text:
entiam, et potentiam et virtutem et entiam, et potentiam et virtutem et bonitatem accepisse credimus; et ipsam sicut in unione divinitatis inseparabiliter, sic in ipsa quae ex unione divinitatis erat plenitudine virtutis incommutabiliter permansisse confitemur. Neque enim idcirco Deus homo inter homines conversari voluit, ut quasi per intervalla temporum sapientia aut virtute proficiens meritum sibi compararet, et seipso melior fieret; sed ut ea sapientia et bonitate quam ipse in divinitate sua plenam et perfectam semper habuit, et in humanitate sua plenam et perfectam semel et simul accepit, dispensationem salutis humanae secundum ineffabilem ordinationem suam compleret. Quapropter id quod dicit Evangelista, quod proficiebat Jesus aetate, sapientia, et gratia ita accipitur, quasi semetipso melbat, magis semper ac magis aperuit. Ita apud homines ipse proficiebat, quando homines ipsi in ejus cognitionem profecerunt. Apud Deum autem