comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uam in nocens est huiꝰ uita: uelqua possumꝰ deuotione
eiꝰ merita compensare. qͥ agni cęlestis aduentũ et
p̃mus agnouit: & solus ostendit : Quam mirabile unuiersis
est eiꝰ p̃coniũ : de cuiꝰ ore pͥmo absolutionẽ suã mundus au.¬
diuit: Hic est km̃i. deqͦ ꝓphetica ad nunciatione p̃dictũ. ẽ¬
orclamantis indeserto. ꝑate uiam dñi. rectas facite semit. is
dĩ nr̃i. Clamaturus enĩ erat sicut clamauit: ut uociferan.¬
te silutis p̃cone: obcuratas diu aures mortaliũ p̾dicatio cȩ¬
lestis aꝑiret. Quis gͦ huiꝰ modi ꝓpħam ñ tota ad miratione
suscipiat: quẽ tantum recognoscit obtinuisse de deo: ut
ante ciꝰ merita laudarent᷑ : quã natuutas formaretur. Et¬
suotiui germinis desperasset. omĩpotentis dĩ cura ꝑ angelũ
ꝓmictit᷑ nasciturus. Et bene senissimis parentib: nouus filius
dit᷑ qͥ senescenti labentiq mundo unigenitũ dĩ adspem fute
iuuentutis ostenderet. Qͥd illud quanto est stupore mirandũ

Expanded text:
uam innocens est hujus vita, vel possumus devotione ejus merita compensare, qui Agni coelestis adventum et primus agnovit, et solus ostendit! Quam mirabile est universis ejus praeconium, de cujus ore primum absolutionem suam mundus audivit! Hic estVox clamantis in deserto: Parate viam Domini; rectas facite semitas Dei nostri . Clamaturus erat enim, sicut et clamavit, ut vociferante salutis praecone, obturatas diu aures mortalium praedicatio coelestis aperiret. Quis ergo hujusmodi prophetam non tota admiratione suscipiat, quem tantum recognoscit obtinuisse de Deo, ut ante ejus merita laudarentur quam nativitas formaretur? votivi germinis desperasset, omnipotentis Dei cura per angelum promittitur nasciturus. Et bene senissimis parentibus novus filius datur, qui senescenti labentique mundo Unigenitum Dei ad spem futurae juventutis ostenderet. Quid illud, quantoque est stupore mirandum,
Abbreviated transcription (Latin):
ancti iobis cuiꝰ uatiuitatẽ cũ euugłium legeret᷑ mirantes
audiuimꝰ: sollẽpnititẽ hodie celebramꝰ. Quanta est gł
Iudicis si tanta est p̃conis: Qualis est uentur inuia. sitalis
est qͥ p̃parat uiã : Natiuitatẽ ioħis qͦdãm̃odo c̃secratĩ seruat
aeccła nec inuenit᷑ ullus in patrib cuiꝰ natiuuitatẽ sollempnit᷑
celebremꝰ. Celebramꝰ ioħis. cȩlebramꝰ &e xp̃i. Hoc uacare ñ potest
de iu uencula uirgine. Ioħem parit sterilitas. xp̃m integri¬
tis. Innatiuitate ioħis aetas congrua ñ erat parentalis: in nati¬
uitate xp̃i com plerus ñ erat maritalis. Ille ingelo p̃dicante
nunciat᷑: isterungelo nunciante concipit᷑. Noncredit᷑ ioħes
aduentus fidei in corde uirginis. & seqͥt᷑ fȩcunditas in uto matͥs.
unt nãq eadẽ uerba ꝓpe zachariae dicentis cũ an Es.II.¬

Expanded text:
ancti Joannis, cujus nativitatem, cum Evangelium legeretur, mirantes audivimus, solemnitatem hodie celebramus. Quanta est gloria judicis, si tanta est praeconis? Qualis est venturus via, si talis est qui praeparat viam? Nativitatem Joannis quodam modo consecratam observat Ecclesia: nec invenitur ullus in Patribus, cujus nativitatem solemniter celebremus: celebramus Joannis, celebramus et Christi: hoc vacare non potest, de juvencula virgine. Joannem parit sterilitas, Christum integritas. In nativitate Joannis aetas congrua non erat parentalis, in nativitate Christi complexus non exstitit maritalis. Ille angelo praedicante nuntiatur, iste angelo nuntiante concipitur. Non creditur Joannes Fit prius adventus fidei in cor virginis, et sequitur fecunditas in utero matris. Et tamen prope eadem verba sunt Zachariae dicentis, cum ange
Abbreviated transcription (Latin):
& misit & occidit om̃s pueros qͥ erant inbethleem ab immatu &
entis indignatio. Chaldeis irascit᷑. in nocentes int̾ficit: & dũ
in mortẽ in maculati fertur infantis. Lactenciũ perimit t̾bas
quatinꝰ iniquissimũ regẽ qͥ indebitũ querebat sanguinẽ ꝓstra-¬
te multitudinis multipler reatus in uolueret. Nec ad uertere
poterat furientis in sania qͦd ille qͥ morte sua uiuificare ueni¬
ebat: cogi inmortẽ ñ posset in uitus. E hȩc omĩa km̃i agebat¬
diabolus ꝑherodem: ut ꝑ uoluntatis suȩ ministrũ aut xp̃m
ed nulla sit apud fideles in nocentũ de morte tristi.¬
cia: qͥa xpcꝰ iustissimus retributor. se ꝓpt̾ passos suȩ fecit
participes passionis : atq eos qͥb libent̾ uitã paribat aet̾nã: pa-¬
cient̃ ꝑmisit occidi. Pinde nos dilectissimi uenientes exgentib
qͥb instella dnica salutare lum̃ radiauit & cęlo apud qͦs uirgi¬
fidei nr̃a. munera deferentes. herodis ꝑfidiam declinemus:

Expanded text:
 misit, et occidit omnes pueros, qui erant in Bethlehem, a bimatu, entis indignatio! Chaldaeis irascitur, innocentes interficit; et dum in mortem immaculati fertur infantis, 82 lactentium perimit turbas: quatenus iniquissimum regem, qui indebitum quaerebat sanguinem, prostratae multitudinis multiplex reatus involveret; nec advertere poterat furentis insania quod ille qui mortuos vivificare veniebat cogi in mortem non possit invitus. Et haec omnia, cadiabolus, ut per voluntatis suae ministerium, aut Christum ingressum. Sed nulla sit apud fideles innocentium de morte tristitia: quia Christus justissimus retributor, propter se passos suae fecit participes passionis, atque eos quibus libenter vitam parabat aeternam, patienter permisit occidi. Proinde nos, dilectissimi, venientes ex gentibus, quibus in stella dominica salutare lumen radiavit e coelo, apud quos Virgifidei nostrae munera deferentes, Herodis perfidiam declinemus e
Abbreviated transcription (Latin):
te deos deasq blasphemare noli. Tunc beat᷑ laurentiꝰ int̾
ipsa torm̃ta dicebat. Ego qͥdem gr̃is ago deo ineo: qͥ me dig¬
natus est coniungi int̾ seruos suos. tuaut̃ miser torqueris
ei detius cȩsar. Sacrifica diis. Nam omne genꝰ hoc tor¬
mentoꝵ: incorpore tuo uersabitur.¬

Expanded text:
te; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicebat; Ego quidem gratias| ago deo meo qui me dignatus est coniungi inter seruos suos; Tu mi| ser torqueris ei decius cesar; Sacrifica diis; Nam omne genus hoc tormen| torum in corpore tuo uectabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ap ꝓpinquare dicit᷑. cecus illuminat᷑. Iherico quippe
luna int̃p̃tat᷑. Luna aut̃ insacro eloqͥo ꝓdefectu ponit᷑
carnis: qͥa dũ menstruis mom̃tis decrescit: defectũ nr̃e
mortalitatis designat. Dũ gͥ conditor nr̃ apꝓpinquat ihe-¬
rico cecus adlumen redit: qͥa dũ diuinitas defectũ nr̃a
cirnis suscepit: humanũ genus lum̃ qͦd amiserat recepit.
Unde enĩ ds humana patitꝰ: inde homo ad diuina subleuat᷑.
Qui uidelicet cecus recte & iuxta uiã sedere. & mendicans
esse. describit᷑ Ipsa enĩ ueritas dicit. Ego sum uia. Iui ergo
et erne lucis claritatẽ nescit: cecus est. Sed si iam in redẽp-¬
torẽ credidit: iuxta uiã sedet. Si aut̃ iam credidit. sed
ut ae t̾nũ lumen recipiat rogare dissimulat: atq a precib
cessat: cecus qͥdem iuxta uiam sedet sed minime mendicat.
qsqͥs hoc sibi qͦd deest lum̃ ec̾nicatis intelligit
miserere mei. Sed qͥd clamante ceco subiungit᷑: audiamus.

Expanded text:
propinquare dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe luna interpretatur, luna autem in sacro eloquio pro defectu carnis ponitur, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergo aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam 1441 in Redemptorem credit, juxta viam sedet; si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit,  fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus:
Abbreviated transcription (Latin):
ut & inueritate credant᷑ facta: & tam̃ ꝑ significationẽ
nobis aliqͥd innuant. Opera qͥppe eiꝰ & ꝑ potenciã aliud osten¬
dunt: & ꝑmisteriũ aliud loquunt᷑. Ecce enĩ qͥs iurta hẏsto¬
riam ceciis iste fuerit ignoramꝰ : sed tam̃ quẽ ꝑmisterium
significet nouimus. Cecũ qͥppe.ẽ genus humanũ: qͦd in
parente pͥmo aꝑadisi gaudiis expulsũ: cdaritatẽ suꝑnȩ lu-

Expanded text:
ut et in veritate credantur facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑit : istũ uirgo c̃cepit. In helisabeth sterilitas uincit᷑. inbea¬
ta maria c̾ceptionis c̃suetudo mutat᷑. Helisabeth uirũ cog¬
noscendo filiũ genuit: maria angło credidit & c̾cepit houem.
Concepit helisabeth hoĩem sed solũ hoĩem: maria aut̃ dm̃ & hoĩema¬
dicens. Non surrerit int̾ natos mulierũ: maior ioħe baptista.
Precellit cunctis: eminet uniuersis: antecedit ꝓpħas. suꝑgre

Expanded text:
peperit, Christum Virgo concepit; in Elisabeth sterilitas vincitur, in beata Maria conceptionis consuetudo mutatur; Elisabeth virum cognoscendo filium genuit, Maria angelo credidit et concepit hominem; concepit Elisabeth hominem, sed solum hominem, Maria vero Deum et hominemdicens: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista . Praecelli
Abbreviated transcription (Latin):
cio cȩlestis sentencia cunctis mortalib antefert᷑: dicente
dño. Non surrerit int̾natos mulierũ: maior. ioħe baptista.
Quã pulchiae dictũ est: int̾ natos mulierũ maior iobe baptista:
quã pulchrȩ dictũ ÷ int̾natos mnulierũ ñ esse maiorẽ : quia
ille omĩ modis maior erat ioħe : qͥ de uirgine nascebatur.
Hic est etiam qui maluit arege ꝓsterni: quam regem non
increpare peccantem.
deuotionis debeamꝰ impendere : qͥ ut honorabilis sit. asc̃o est

Expanded text:
cio coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulchre dictum est inter natos mulierum noulierum non esse majorem Joanne, quia ille omnimodis major erat, qui de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. iam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut honorabilis sit a sancto est
Abbreviated transcription (Latin):
generatꝰ: qͥa in uiolata uirginitas c̃cupiscentiã nesciuit:
substanciã ministrauit. Assumpta.ẽ. de matre dñi natura:.
ñ culpa. Creata est forma serui sine conditione seruili:
& nouus homo sic contẽperatus. ẽ ueteri ut ueritatem
susciperet generis: & uiciũ er eluderet uetustatis. Uu¬

Expanded text:
ta virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium excluderet vetustatis.
Abbreviated transcription (Latin):
sentenciã: opus fuit dilectissimi secreta dispensatione c̃silii.
ut in cõmutabilis ds̃. cuiꝰ uoluntas ñ potest sua benignitate
priuari: pͥmã pietatis suȩ dispositionẽ sacram̃to occultiore.
cõpleret: & homo diabolicȩ iniquitatis uersutia actus inculpã.
contra dĩ ꝓpositũ ñ periret. Ingredit᷑ gͦ hȩc mundi infima
filiꝰ dĩ. de cȩlesti sede descendens: & a pat̾na gła ñ recedens: nouo
ordine. noua natiuitate generat᷑. Nouo ordine : quia inui

Expanded text:
sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam pietatis suae dispositionem sacramento occultiore complercontra Dei propositum non periret. Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens: novo ordine, nova nativitate genera
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatis et̃nȩ. Reꝑit᷑ enĩ nobis salutis nr̃a annua reuo¬
lutione sacram̃tũ. ab initio ꝓmissũ: infine redditũ: sine
fine mansurũ. In quo dignũ. ẽ. nos sursũ erectis cordib
diuinũ adorare mysteriũ: ut qͦd magno dĩ munere agit᷑.
magnis eccła gaudi is celebret᷑. Ds enĩ omp̃s & clemens:
cuiꝰ natura bonitas: cuiꝰ uoluntas potencia: cuiꝰ opus mi-¬
sericordia est: statim ut nos diabolica malignitas ueneno suȩ
mortificau⁊ it inuidia&: p̃ꝑata renouandis mortalibus.
pietatis suȩ r remedia int̾ipsa pͥmordia mundi p̃signauit.
denuntians serpenti futurũ sem̃ mulieris. quod noxii capitis
ne ꝓpaginis incorrupta natiuitate dampnaret. Nam quia
głabat᷑ diabolus hominẽ sua fraude deceptũ. diuinis caruisse
munerib: & in mortalitatis dote nudatũ: durã mortis subiisse
sentenciã: seq in malissuis qͦddam de p̾uaricatoris consortio
erga hominẽ quẽ tanto honore condiderat. antiquã mutasse

Expanded text:
licitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos erectis sursum cordibus divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis ae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio erga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suꝑbia. Et accepit altare aureũ & candelabrũ luminis. & uniu̾sa uasa eꝰ.
& mensã ꝓpositionis. & libatoria. & phialas. & mortariola aurea. & uelum o
coronas. et ornamentũ aureũ qͦd infacie tẽpli erat. et cõminuit omĩa. Et
accepit argentũ et aurũ & uasa concupiscibilia. & accepit thesauros occul¬
tos qͦs inuenit. et sublatis omĩb abiit int̾rã suã. Et fecit cȩdem hominũ &
locutus ẽ insuꝑbia magna. Et factus ẽ planctus magnꝰ inisrł &. in om̃ĩ loco coꝵ
et ingemuert̃ pͥncipes & seniores. uirgines & iuuenes infirmatist̃. & spe
ciositas mulierĩ immutata est̾. Omĩs maritus sũpsit lamentũ. & quȩ sede¬
bant inthoro maritali lugebant. Et commota est t̾ra suꝑ habitantes in ea
et uniuersa domus iacob induit confusionem.¬

Expanded text:
nis et universa vasa eius et mensam propositionis et libatoria et fialas et mortariola aurea et velum et coronas et ornamentum aureum quod in facie templi erat et comminuit omnia et accepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos invenit et sublatis omnibus abiit in terram suam et fecit caedem hominum et locutus est superbia magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et ingemuerunt principes et seniores virgines et iuveciositas mulierum inmutata est omnis maritus sumpsit lamentum quae sedebant in toro maritali lugebant et commota est terra super habitantes in ea et universa domus Iacob induit confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
seruos suos: ut ad istas nuptias amicos inuitarent. Misit semel: misit
iterũ: qͥa in carnationis dnicȩ p̃dicatores & pͥus ꝓpħas. & postmodũ
apłos fecit. Bis itaq seruos adinuitandũ misit. qͥa incarnation̾e unge¬
niti. & ꝑ ꝓpħas dirit fucurã: et ꝑ apłos nunciauit factã. Sed qͥa hii qd prius¬

Expanded text:
servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum apostolos fecit. Bis itaque servos ad invitandum misit, quia incarnationem Unigeniti et per prophetas dixit futuram, et per apos
Abbreviated transcription (Latin):
tias fecit: quando hunc uiutero uirginus humanȩ nat᷑ȩ coniunrit: qͣndo
dm̃ ante scła fieri uoluit hominẽ infine scłoꝵ. Sed qͥa ex duab ꝑsonis.
fieri solet ista coniunctio: ab sit hoc ab intellectib nr̃is. ut ꝑsonã dĩ et
hominis redẽptoris nr̃i ihũ ap̃i ex duab ꝑsonis credamus unitã. Exx
duab qͥpꝑe atq incluab hunc nat᷑is existere dicinꝰ. sed ex duabus¬
personis compositum credere. ut nefas uitamus.
pertius gͥ atq securius dici potest. qͥa in hoc pat̾ regi filio nuptus
fecit: quo ei ꝑ incarnationis mysteriũ. scãm ȩccłam sociauit. Uterus
aut genitricis uirginis: huiꝰ sponsi thalamus fuit. Unde & psalmista dieq
In sole posuit tabernaculũ suũ: & ipse tamquã sponsus ꝓcedens de thala¬
mo suo. Tamquã sponsus qͥppe de thalamo suo ꝓcessit: qͥ ad coniungendã
sibi ȩccłam incarnatus ds̃ de incorrupto utero uirginis eriuit. Misit gͦ¬

Expanded text:
e conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saeculorum. Sed quia ex duabus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam Dei et hominis Redemptoris nostri Jesu Christi ex duabus personis credamus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabuspersonis compositum credi, ut nefas, vitamus. Apertius ergo atque securius dici potest quia in hoc Pater regfecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem virginis genitricis hujus sponsi thalamus fuit: Unde psalmista dicit: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendum sibi Ecclesiam incarnatus, Deus de incorrupto utero virginis exivit. Et misit
Abbreviated transcription (Latin):
nis desideriis innitentes. ad sublimia contẽplationis suȩ penna sub¬
aricditas mentis. Qui aut̃ intellectu celestiũ iam ꝑ scã desideria
pinguescunt. hac enĩ pinguedine siginari psalmista concupiuerat. qͥ
dicebat. Sicut adipe et pinguedine: repleatꝰ anima mea.¬

Expanded text:
nis desideriis innitentes, ad sublima contemplationis suae penna subnis desideriis innitentes, ad sublima contemplationis suae penna subariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari psalmista concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
patres accipimus. Da enĩ uulgo loquor: etiam ipsa me necesse est uerbu
euuangelicȩ lectionis explanare. Aitilia enĩ: saginata dicimus. Ab eo
enim qͦd est alere.: alcilia quasi alitilia uocamus. .Xll.¬
um in lege scriptũ sit diliges amicũ tuũ. & odio habebis inimicum
tuũ: accepta tunc iustis licentia fuerat. ut dei suosq aduersario
quanta possent uirtute conpͥmerent. eosq iure gladii ferirent. Dq
in nouo ꝓculdubio testam̃to compescit᷑: cũ ꝑ semetipsã ueritas p̾dicat
dicens. Diligite inimicos ur̃os: bene facite his qͥuos oderunt. Iuid
gͦ ꝑ tauros nisi patres testamenti ueteris significant᷑.¶ Nam dumes
ꝑmissione legis acceperant quatinꝰ aduersarios odii retributione ꝑ¬
cuterent: ut ita dicã qͥd aliud quã tauri erant. qͥ inimicos suos urtu¬
cis corporeie cornu feriebant. Qͥd uͦ ꝑ altilia. nisi patres testamenti
noui figurant᷑.. Qͥ dũ grãm pinguedinis internae ꝑcipiunt: a terro.¬

Expanded text:
patres accipimus? Quia enim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Diligite inim tauros nisi patres Veteris Testamenti significantur. Nam dum ex permissione legis acceperant; quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corpo reae cornu feriebant? Quid vero per altilia, nisi Novi Testamenti Patres figurantur. Qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, aeter
Abbreviated transcription (Latin):
orro eidẽ sanctissimo benedicto sua p̃rogatiua admo-¬
dum sufficit: qͥ tantopere fulgoris ẽmicat : ut remo¬
tissimos tocius xp̃ianitatis sinus. radus suȩ beatitudinis illu-¬
sci ꝓpositi fidelit̾ ac religiose ꝓmulgarunt: hanc ꝓprii
clientes eoꝵ. malint ꝓfiteri: ñ in merito arbitrantes quod
hunc specialit̾ tanquã alterũ moysen ds̃ p̃destinauerit. ꝑ
quẽ monasticȩ legis decreta s. anciret. Euerunt qͥdẽ alii
sicut iam dictũ. ẽ. eiusdẽ sc̃ȩ institucionis decretores: sed
cȩlesti disciplina : placidius effulsit.¬

Expanded text:
orro eidem beatissimo patri, sua praerogativa admodum sufficit: qui tantopere fulgoris emicat, ut etiam remotissimos totius Christianitatis sinus radiis suae beatitudinis illuqui normam sancti propositi fideliter ac religiose promulgarunt, hanc proprii clientes eorum malint profiteri. Non immerito arbitrantes, quod hunc specialiter, tanquam alterum Moysen Deus praedestinaverit, per quem monasticae legis decreta sanciret. Fuerunt quidam alii, sicut jam dictum est, ejusdem sanctae institutionis decretores; sed coelesti disciplina placidus effulsit
Abbreviated transcription (Latin):
miserandi st̃ : qͥa in omĩb hominib natur& ẽ diligencda c̃õmu¬
no. Que nos etiã his benignos debet efficere: ꝗ nobis quicũs¬
sunt conditione subiecti: maxime si eadẽ gr̃a iam renati. &
eodem sanguinis xp̃i p̃tio sunt redempti. Simul enĩ cũ istis
habemus qͦd ad imaginẽ dĩ conditi sumꝰ. nec carnali origine
anobis. nexc sꝑitali natiuitate diuisi sunt. Eodẽ spĩi sanctificam᷑.
eadẽ fide uiuimus: ad eadem sacramenta concurrinus.
Ionsꝑnat᷑ hec unitas: nec uilis sit nobis tanta con¬

Expanded text:
miserandi sunt: quia in omnibus hominibus naturae est diligenda commumiserandi sunt: quia in omnibus hominibus naturae est diligenda communio, quae nos etiam iis benignos debet efficere, qui nobis quacumqsunt conditione subjecti, maxime si eadem gratia jam renati, et eodem sanguinis Christi pretio sunt redempti. Simul enim et cum istis habemus, quod ad imaginem Dei conditi sumus, nec carnali origine a nobis, nec spiritali nativitate divisi sunt. Eodem Spiritu sanctificamur, eadem fide vivimus, ad eadem sacramenta concurrimus. Non spernatur haec unitas, nec vilis nobis sit tanta com
Abbreviated transcription (Latin):
diuina regeneratione transiuimus: Unde qͥa dũ mortali
carne circũdamur: ñ desinit nobis hostis antiquus laqueos
peccati ubiq p̃tendere: & tunc maxime aduersũ xp̃i m̃bra
seuire: quando ab eissacratiora st̃ celebranda misteria. U.¬
erito gͥ fr̃s doctrina spcꝰ scĩ hac eruditione imbuit. po¬
pulũ xp̃ianũ: ut ad paschale festũ se ꝑ alͣ dierũ contu
castigatioris indicit. Quanto enĩ sanctius qͥsq hosdies in¬
ueniet᷑ egisse : tanto putabit᷑ pascha dñi religiosius honorasse
ndieb gͥ scoꝵ ieiunioꝵ pietatis oꝑa qͥb semꝑ studendũ est
habundantius erequamur. Misericordessimus ad om̃s: mari¬
me aut̃ ad domesticosfidei: ut in ipsis qͦq elemosinarũ di¬
stributionib bonitatẽ patͥs cȩlestis imitem᷑ : qui solem suum
oriri facit suꝑ bonos & malos & pluit suꝑ iustos & in iustos
uãuis gͦ fideliũ sit p̃cipuȩ adiuuanda pauꝑtas

Expanded text:
divina regeneratione transivimus! Unde quia dum mortali divina regeneratione transivimus! Unde quia dum mortali carne circumdamur, non desinit nobis hostis antiquus laqueos peccati ubique praetendere, et tunc maxime adversus Christi membra saevire, quando ab eis sunt sacratiora celebranda mysteria, merito doctrina Spiritus sancti hac eruditione imbuit popcastigationis indicit. Quanto enim sanctius quisque hos dies invenietur egisse, tanto probabitur Pascha Domini religiosius honorassenctorum jejuniorum pietatis opera, quibus semper studendum est, 155 abundantius exsequamur: Misericordes simus ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei : ut in ipsis quoque eleemosynarum distributionibus, bonitatem Patris coelestis imitemur, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quamvis ergo fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsquã decordis sui puritate confidat: ut putet se nullis
tẽptacionũ periculis subiacere: cũ peruigil ille. tẽptator
acriorib pulset insidiis: qͦs maxime uiderit abstinere
apeccatis. Nam aquo dolos suos contineat: qͣ ipsũ qͦq do¬
minum maiestatis ausus est calliditatis suȩ. frau¬
de temptaRe.¬
rat .xl.  dierũ ieiunio omnẽ c̃cupiscentiã carnis er¬
clusam: & tam̃ ñ desꝑauit de artib suis malitię sꝑitalis
imꝓbitas: tantũq sibi de nature nra mutabilitate ꝓmi¬
sit. ut quẽ uerũ experiebat᷑ hominẽ: p̃sumeret posse
fieri peccatorẽ. Si gͦ abipso dño saluatore nr̃o deceptio¬
num suarũ diabolus ñ reuocauit insidias: quanto magis fra¬
gilitatẽ nram impugnare p̃sumit: qͦs ex inde uehem̃tiore.
odio. & inuidia seuiore ꝑseqͥt᷑: ex quo ei inbaptismo renun¬
ciauimꝰ & ab illa cui dominabat᷑ origine. in nouã creaturã

Expanded text:
quisquam de cordis sui puritate confidat, ut putet se nullis quisquam de cordis sui puritate confidat, ut putet se nullis tentationum periculis subjacere; cum pervigil ille tentator eos acrioribus pulset insidiis, quos maxime viderit abstinere a peccatis. Nam a quo dolos suos contineat, qui ipsum quoque Dominum majestatis ausus est calliditatis suae fraude tentareunio omnem cupiditatem carnis exclusam, et tamen non desperavit de artibus suae malitiae spiritalis improbitas; tantumque sibi de naturae nostrae mutabilitate promisit, ut quem verum experiebatur hominem, praesumeret posse fieri peccatorem. Si ergo ab ipso Domino et Salvatore nostro deceptionum suarum diabolus non revocavit insidias, quanto magis fragilitatem nostram impugnare praesumet, quos exinde vehementiore odio et invidia saeviore persequitur, ex quo ei in baptismo renuntiavimus, et ab illa cui dominabatur origine, in novam creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
si interiora hominis aliquoꝵ sordeant contaminatione:
mentis obnubilant: abstergenda sedulo. & quadã eli-
seq ante se statuat ꝓprii censura iudicii. Uideat si insecre¬
to cordis sui illam quã xpcꝰ dat inuenit pacem: si desideriũ
spcꝰ nulla concupiscentia carnis impugnat : si humilia non
spernit: si alta ñ appetit. si iniquo ñ delectat᷑ lucro: si in mo¬
derato rerũ suarũ ñ gaudet augm̃to: si deniq aliena
felicitate ñ urit᷑: aut ĩnunici miseria ñ letat᷑. E cũ harũ
ꝑturbationũ nichil inse forte reppererit: sincero cordis¬
querat eramine qualium cogitacionũ speciȩ frequentet᷑.¬
& utrum nullis uanitatum imaginib ad quiescat.¶Nh
non est istius uitȩ quȩ tota temptacio est: &. qua nimiũ
uincit᷑. qui uinci ab eadem ñ ueretur. Superbũ est enĩ
de ñ peccandi facilitate p̃sumere: cum hoc ipsũ p̃sumpsisse

Expanded text:
si interiora hominis aliquorum sordeant contaminatione vsi interiora hominis aliquorum sordeant contaminatione vmentis obnubilant, abstergenda sedulo et quadam elimaam suam, seque ante se statuat proprii censura judicii. Videat, si in secreto cordis sui illam, quam Christus dat , invenit pacem, si desiderium spiritus nulla concupiscentia carnis impugnat, si humilia non spernit, si alta non appetit, si iniquo non delectatur lucro, si immoderato rerum suarum non gaudet augmento, si denique aliena felicitate non uritur, aut inimici miseria non laetatur. Et cum harum perturbationum nihil in se forte repererit sincero disquirat examine qualium cogitationum specie frequentetur; et utrum nullis vanitatum imaginibus acquiescat, velnon est istius vitae, quae tota tentatio est , et qua nimirum vincitur, qui vinci ab eadem non veretur. Superbum est enim de non peccandi facilitate praesumere, cum hoc ipsum praesumpsiss
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere decet: & uoluntates nr̃as actionesq dirigere
quod diuinȩ nouimus placere iusticiȩ. Sed cũ michi apꝓ¬
pinquant dies qͦs illustriores nobis salutis nr̃ae sacram̃ta
fecerunt : diligentiori sollicitudine corda mundanda
sicut ipsa misteria quadã sui parte maiora sunt: ita &
nr̃a obseruantia superet in aliquo consuetudinẽ. suam.
Icui festiuitas est celebranda sublimior: ipse qͦq inea. reppe
religiosum uidet᷑. ꝑ diem festũ in uestitu nitidiore
ꝑdire: & habitu corporali hilaritatẽ m̃tis ostendere. si ipsã
qͦq orationis domũ & ꝓpensiori tunc cura. & ampliori cul¬
tu quantũ possumus adornamus: nonne dignũ est ut
anima axp̃iana quȩ uerũ uiuũq cłĩ tẽplũ est speciem suã
prudent̾ epornet: & redẽptionis suȩ cȩlebratura sacra¬
mentũ. omĩ circumspectione. precaueat. ne ulla eã ma¬
cula iniquitatis obfuscet: aut duplici ruga dedecoret.
Nam qͥd ꝓdest honestatis formã p̃ferens cultus erterior:

Expanded text:
 voluntates nostras actionesque dirigere, quod divinae novimus placere justitiae; sed cum ii appropinquant dies quos illustriores nobis salutis nostrae sacramenta fecerunt, diligentiore sollicitudine corda nostra suutum: ut sicut ipsa mysteria quadam sui parte majora sunt, ita et nostra observantia superet in aliquo consuetudinem suam; et cui festivitas est celebranda sublimior, ipse quoque in ea repeeligiosum videtur per diem festum in vestitu nitidiore prodire, et habitu corporis hilaritatem mentis ostendere; si ipsam quoque orationis domum propensiore tunc cura et ampliore cultu, quantum possumus, adornamus, nonne dignum est ut anima Christiana, quae verum vivumque Dei templum est, speciem suam prudenter exornet, et redemptionis suae celebratura sacramentum, omni circumspectione praecaveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut duplicis cordis ruga dedecoret? Nam quid prodest honestatis formam praeferens cultus exterior,
Abbreviated transcription (Latin):
erar nãq miscdia dĩ. cũ ad reparandũ g̾enus humanũ
in effabilit̾ ei multa suppeterent: hanc potissimũ consu¬
lendi elegit uiã: qua ad destruendũ opus diaboli ñ uirtute

Expanded text:
erax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o fundata. Uerba ur̃a uenti sunt: ꝓmissiones urẽ plu¬
uiae sunt. Terrores ur̃i flumina sunt: quȩ quantũ uis illidant
infundam̃ta domꝰ meȩ ñ poterunt cadere. Fundata est enĩ
suꝑ petrã. Hȩc aut̃ dicens. flebat cotidie & orabat. Et sicut
t̾ra siciens in ardore solis fluenta fontiũ concupiscit: ita
desidabat ad martyrii coronã ꝑtingere: & diuersa ꝓxp̃i nõe¬
immobilẽ ꝑmanere: abiit ad quintianũ & dir̃ ei. Facilius
possunt sara molliri. & ferrũ in plumbiͫ conuerti: quã ab in-
tencione xp̃iana mens istiꝰ puellȩ reuocet᷑. Ego enĩ & filiae
die nichil aliud gessimus: nisi ut ageremus quatinus uł qualit̃
animũ eiꝰ ad consensũ boni consilii inclinaremꝰ. Ego etiã agem.¬
mas &e ornam̃ta in signia. uestim̃ta qͦq auro terta obtuli.: Ego

Expanded text:
ndata est.| Verba+ uestra uenti sunt promissiones uestrae pluuiae| sunt terrores flumina sunt quae quantum uis inpin| gant stat fundamentus domus meę non poterit cadere| fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in ardore fluent+|  foncium concupiscit. Ita desiderat ad martyrii coro| nam adtingere . et promobilem| permanere. Abiit ad quintianum et dixit ei facilius pos| sunt saxa molliri et ferro in plumbo conuerti quam ab in| tentione christianae mens istius puellae reuoc. Ego| enim et filiae m et noctem nihil aliud gessimus| nisi ut ageremus qualiter eius animum ad consensum boni| consilii inclinaremus. Ego etiam et gemmas et ornamen| ta insinia et uestimenta auro texta obtuli . ego
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatis suae frena laxabat:. atq ut idolatra & demonui
ñ poterat. His & huiuis cemodi ut dirimꝰ furiis cõp̃hensus bes¬
tã agathem a suis fecit apparitorib coartari: & fecit eam
cuidã matronȩ tradi. nomine affrodisiae: quae habebat no¬
uem filias turpissimas. sicut mat̾ earum fuerat..
Ioc aut̃ fecit ꝑ dies triginta quinq ut cotidie blandirentꝰ
ei: & mutarent animũ eiꝰ. Et modo ꝓmittendo lȩta. modi

Expanded text:
cupiditatis suae frena laxabat . atque| idolatriam daemonum n audire non poterat . | his et huiuscemodi ut diximus furis conpraehensus·| beatam agathem a suis fecit apparitoribus coartari.| Et fecit eam cuidam matrunae tradi . nomine afrodisię| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . ut mutarent animum eius . et modo| promittendo laeta modo
Abbreviated transcription (Latin):
scribit᷑ qͦd rumorẽ auxerit: & miraculi uł pars magna fuerit.
tenuit enĩ puerũ inbrachiissus. & ait. Nunc dimittis dñe
seruũ tuũ inpace scđm uerbũ cuũ: qͥa uider̃t oculi mei salu¬

Expanded text:
scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit. scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit. Tenuit enim puerum in brachiis suis, et ait: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace secundum verbum tuum, quia vider
Abbreviated transcription (Latin):
ongregemus in unũ ea quȩ in ortu ihũ dicta scͥptaq sunt
deeo etunc scire poterimus singula quȩq digna .ee mi
raculo. Quã obrem mirabat᷑ & pat̾. sic enĩ appellatus. ẽ. ioseph qͥa
nutricius fuit : mirabat᷑ & mat̾ suꝑ omĩb quȩ dicebant᷑ de eo.
Quȩ nã ͦ st̃ quȩ de paruulo ihũ fania disꝑserat: pastores erant in
regione illa uigilantes & obseruantes custodias noctis suꝑ gregẽ
suũ.: uenit angłs subipsa hora natiuitatis ihũ: & ait ad eos. Annur¬
tio uobis gaudiũ magnũ. Ite & inuenietis infantẽ in uolutum
inpannis &e positũ in p̃sepe. Hecdũ angłs uerba finierat: ecce
multicudo cęlestis exercitꝰ laudare cȩpit & benedicere dm̃.
um hoc pastores trepidi ꝑsperissent & angłs recessisset ab eis
dixer̃t adseinuicẽ. Eami̾is bethleem: & uideamꝰ factũ: quod
dñs ostendit nobis. Uenert̃ : & inuenert̃ paruulũ. Tam illi quã¬
parentes: quȩ facta fuerant mirabant᷑. Suꝑ hoc & de symeone

Expanded text:
ongregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et nunc scire poterimus singula quaeque digna esse raculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt, quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in regione illa, vigilantes et observantes custodias noctis supra gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum. Ite, et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio. Necdum angelus verba finierat, et ecce multitudo coelestis exercitus laudare coepit et benedicere Deum. Cum hoc pastores trepidi perspexissent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus Bethleem, et videamus factum quod Dominus ostendit nobis. Venerunt et invenerparentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone
Abbreviated transcription (Latin):
sda sorchnia & insaciabili.: cui infideles homines seriuire uolunt. et
ager idoꝑari. ut xpcͦ mundet ubi maneat. Roga & supplica. hu¬
milere: audi scripturã dicentẽ. Dt̃ suꝑbis resistit. Esto humilis:
u inte reqͥescat dt̃. Idem ipse: xpcꝰ tibi est. & uia & patria. Scdm ho¬
unẽ uia: scđ̾m dm̃ patria. Si fidelit̾ curris ꝑ ipsũ uadis. & ad ipsum
puenit. Ut enĩ tibi ee̾t uia. assumpsit qͦd ñerat. non amisit qͦd erat.
psirs gͦ miscdiam dep̃cem᷑. ut nobis fidem rectã & intellectũ sibi
placitũ acderertenda bona oꝑa concedat. qͦd ipsẽ: p̃stare dignet᷑ qͥ cũ

Expanded text:
videre cupiunt. Et are, ut Christus mundet ubi maneat. Roga, supplica, humiliare: audi Scripturam dicentem, Deus superbis resistit . Esto humilis, ut in te requiescat Deus. Idem ipse Christus tibi est via et patria; secundum hominem via, secundum Deum patria. Si fideliter curris, per ipsum vadis, et ad ipsum pervenies. Etenim tibi aeterna via assumpsit quod non erat, non amisit quod erat. Ipsius ergo misericordiam deprecemur; ut nobis fidem rectam et intellectum sibi placitum ad exercenda opera bona concedat: quod ipse praestare dignetur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nillo tp̃r. Dix̃ dñs ihc discipł suis. Amen am̃ dico uobis: si qͥd pecieris
patrẽ in nomine meo: dabit uobis. Et rłqͣ. Dicta Nugusti¬
am dictũ est insuꝑiorib huiꝰ dominici sermonis partib: ꝓpt̃ eosqͥ
ñnulla petunt apatre in xp̃i nomine nec accipiunt. nec peti in noĩe
saluatoris. qͥcqͥd petit᷑ contra rationẽ salutis. Nonenĩ sonũ literam̃
ac syllabarũ. sed qd sonus ipse significat. & qͦd deeo sono recꝰte ac
ueracit̾ intelligit᷑ hoc accipiendũ est. se dicere cũ dicit in nomine
meo. Unde qͥ hoc sentit dexp̃o qͦd ñ est deunico dĩ filio sentiendum
ñ petit ineiꝰ nomine : etiã si ñ taceat in eo littĩs ac syllabis xp̃m. qͣñ
in eiꝰ nomine petit. quẽ cogitat cũ petit. Qͥuͦ qͦd est deillo senciendũ

Expanded text:
petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Jam dictum est in superioribus hujus dominici sermonis partibus, propter eos qui nonnulla petunt a Patre in Christi nomine, nec accipiunt, non peti in nomine Salvatoris quidquid petitur contra rationem salutis . Non enim sonum litterarum ac syllabarum, sed quod sonus ipse significat, et quod eo sono recte ac veraciter intelligitur, hoc accipiendus est dicere cum dicit, in meo. Unde qui hoc sentit de Christo, quod non est de unico Dei Filio sentiendum, non petit in ejus nomine, etiam si non taceat litteris ac syllabis Christum, quoniam in ejus nomine petit, quem cogitat cum petit. Qui vero quod est de illo sentiendum
Abbreviated transcription (Latin):
sermo dñi ad me. dicens. Fili hominis uiri isti posuert̃ in mundicias suac
in cordib suis. & scandalũ iniqͥtatis suȩ statuert̃ contra faciẽ suã. Numqͥo
int̾rogatꝰ respondebo eis: Propt̾ hoc loquere eis. & dices ad eos. Hȩc dicu
dñs dc̃. Homo homo dedomo isrł qͥ posuerit in mundicias suas in corde
suo. & scandalũ iniqͥtatis sue statuerit contra faciẽ suã. & uenerit ad pisa¬
tã in t̾rogant ꝑ eũ me. ego dñs pespondebo ei inmultitudinẽ in muna¬
ciarũ suarũ ut capiat domũ ispł incorde suo quo retesserunt ame incun¬
ctis idolis suis: ꝓpt̾ea dic ad domũ isrł. Hȩc dicit dñsdc̃. Conu̾timini &e re¬
cedite abidolis urĩs. & ab uniu̾sis c̾taminationib urĩs au̾tite facies ur̃ãs.
si alienatus fuerit ame &. posuerit idola sua in corde suo. & scandalũ
iniqͥtatis suȩ statuerit contra faciẽ suã. et uenerit ad ꝓpħam ut int̾ro

Expanded text:
as in cordibus suis et scandalum iniquitatis suae statuerunt contra faciem suam numquid interrogatus respondebo eis propter hoc loquere eis et dices ad eos haec dicit Dominus Deus homo homo de domo Israhel qui posuerit inmunditias suas in corde suo et scandalum iniquitatis suae statuerit contra faciem suam et venerit ad prophetam interrogans per eum me ego Dominus respondebo ei in multitudine inmunditiarum suarum ut capiatur domus Israhel in corde suo quo recesserunt a me in cunctis idolis suis propterea dic ad domum Israhel haec dicit Dominus Deus convertimini et recedite ab idolis vestris et ab universis contaminationibus vestris avertite facies vestras si alienatus fuerit a me, et posuerit idola sua in corde suo, et scandalum iniquitatis suae statuerit contra faciem suam, et venerit ad prophetam, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
iubet carnis desideria conteri: mundi głam declinari: aliena ñ
appeti: ꝓpria largiri
enset gͦ apud se unus qͥsq nr̃m si hȩc uox dĩ incordis eius
aure conualuit. & qͥa iã erdeo sit agnoscit. Nans st̃ ñ¬
nulli qͥ p̃cepta dĩ nec aure corꝑis ꝑciꝑe dignant᷑: & sunt ñ¬
nulli qui haec qͥdem corꝑis aure ꝑcipiunt sed nullo ea m̃tis
desiderio conplectunt᷑. Et sunt ñnulli qͥlibent̃ uerba dĩ sus¬
cipiunt. ita ut etiã infletib compungant᷑ : sed post lacͥmarũ
tẽpus ad iniqͥtatẽ redeunt. Hii ꝓfecto uerba dĩ ñ audiunt.
qͥa haec erercere inoꝑe contẽpnunt. Uitã gͦ ur̃am fr̃s Rm̃i
ante m̃tis oculos reuocate: & alta consideratione ꝑtimescite.
hoc qͦd ex ore ueritatissonat. Propt̾ea uos ñ auditis: qͥa er deo
ñ estis. Sed hoc qͦd dereꝓbis ueritas loqͥt᷑: ipsi hoc desemetipsis

Expanded text:
iam declinare, aliena non appeti, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque nostrum, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut etiam in fletibus conpungantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba dei non audiunt, quia haec exercere in opere contante mentis oculos revocate, et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt &s apłi. Nobis quidem primũ oportebat p̃dicari u̾bum. s qm̃ in
dignos uos iudicastis saluti: transgredim᷑ ad gentes. Sequitur. Bicebat¬

Expanded text:
dicunt et Apostoli: Vobis quidem oportebat praedicare verbum, sed quoniam dicunt et Apostoli: Vobis quidem oportebat praedicare verbum, sed quoniam indignos vos
Abbreviated transcription (Latin):
que sola legali institutione composita. quasi unica moysi nata erat:
uasi duodecimo etatis anno. hoc est temꝑe pub̾tatis appropinquante mo¬
nebat᷑: quia nobilit̾ a ꝓphis educata: postqͣm ad intelligibiles annos ꝑ¬
nenerat: postqͣm spiritales deo fructus gignere debebat: subito errorũ
languore consternata: spiritalis uite uias ingredi desperabilit̾ omisti
bsi non a xp̃o succurreret᷑: horrendam ꝑ omnia corruisset in mortẽ.
xquitur. Et ecce mulier que sangumis fluxum patiebat᷑ luodecun an¬
genuangelio scd̾m lucam scͥbitur: quod principis filia duodecim annos
meret etatis. Nota gͦ quod eo temꝑe hec mulier ioest gentium populꝰ
apat egrotare: quo gens credid̾it uideoꝵ. Nisi enim ex comparatione
urtutũ: uicium ñ ostendit᷑. Hec autẽ mulier sanguinẽ fluens. ñ in do
mo. ñ in urbe acceclit ad dñm: quiꝰ uixta legem urbib ex cludebat᷑.:
sin itinere ambulante dño: ut dum ꝑgit ad aliam: alia euret᷑. Unde

Expanded text:
quae sola legali institutione composita quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatur, quae nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit, et si non a Christo succurreretur horrendam per omnia corruisset in mortem.duodecim anEvangelio secundum Lucam scribitur, quod principis filia duodecim annos haberet aetatis. Nota ergo eo tempore haec mulier, id est, gentium populus coeperit aegrotare, quo gens crediderit Judaeorum. Nisi enim ex comparatione virtutum, vitium non ostenditur. Haec autem mulier sanguine fluens non in domo, non in urbe accedit ad Dominum, quia juxta legem urbibus excludebatur. Sed in itinere ambulanti Domino, ut dum pergit ad aliam, alia curaretur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
xgula qͥppe tẽptauit: cũ cibũ ligni uetitum ostendit:
atq ad comedendũ suasit. Ex uana gła tẽptauit cũ di¬
cẽret: eritis sicut dui. Ex ꝓuectu auaritiae tẽptauit cũ
diceret: scientes bonũ & malũ. Auaritia enĩ ñ solũ pecu¬
nie est : sed etiã altitudinis. Recte: enĩ auaricia dicitꝰ᷑: cũ
super modũ sublimitas ambitur. Si enĩ ñ ad auaritiã hono¬
ris rapina ꝑtineret: nequaquã paulus de unigenito filio
diceret: ñ rapinã arbitratus est. e̾e se & qualẽ dõ. In hoc
ͦdiabolus parentẽ nr̃m ad suꝑbiam traxit: quo eũ ad aua¬
ritiã sublimitatis excitauit. Sed qͥb modis primũ homi¬
nẽ strauit. eiscdem modis sedo homini tẽptato subcubuit.

Expanded text:
gula quippe tentavit, cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana gloria tentavit, cum diceret: Eritis sicut dii . Ex avaritia tentavit, cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei Filio diceret: Non rapinam arbitratus est se esse aqualem Deo . In hoc autem diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quod eum ad avaritiam sublimitatis excitavit. 3. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini tentato succubuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tas subiunctũ . ẽ. quẽ occidistis unt̾ tẽplũ & altare. Indiuer¬
sis diuersa legi: & debeo singulo rũ opiniones exponere. Alii
rachariã filiũ barachiae dicunt : qui in duodecim ꝓpħis unde¬
cimus ẽ. Patͥs qͥdem in eo nom̃ c̃sentit: sed ubi occisus. ẽ. int̾ tẽplũ
& altare scͥptura ñ loqͥt᷑. maxime cũ tẽꝑib eiꝰ uix ruinȩ tẽpli fue¬
rint. Alii zachariã patrẽ ioħis intelligi uolunt. ex qͥbusdã apocri-¬
phoꝵ somniis apꝓbantes. qͦd ꝓpt̾ea occisus sit: qͥa saluatoris p̃dicaret
aduentũ. & hoc qͥa descripturis ñ habet auctoritatẽ: eadem fa¬

Expanded text:
, additum est: Quem occidistis inter templum et altare. In diversis diversa legi, et debeo singulorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis decimus est, patrisque nomen in eo consentiat; sed ubi occisus sit inter templum et altare, Scriptura non loquitur, maxime cum temporibus ejus, vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum libris approbantes, quod propterea occisus sit, quia Salvatoris praedicaverit adventum. Hoc quia de Scripturis non habet auctoritatem, eadem fa
Abbreviated transcription (Latin):
& desolatarũ lamenta uiduarũ. Inqͥb iuuandis: nemo
est qͥ ñ aliquã possit ex sequi beniuolentiae portionẽ. Hulli
enĩ paruus est census: cui magnus. ẽ. animus: nec de rei
familiaris modo pendet mensura pietatis.¬

Expanded text:
et desolatarum moestitudo viduarum: in quibus juvandis nemo et desolatarum moestitudo viduarum: in quibus juvandis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei familiaris modo mensura miserati
Abbreviated transcription (Latin):
uerã esse naturã: dum aut deitatẽ hominẽ: a ut hominẽ
deitate despoliant: cũ unius tẽꝑis gemino documento.
utraq falsitas sit ꝑ empta: qͥa & ꝑ famem corꝑis ꝑfecta hu¬
manitas: & ꝑ famulantes angłos demonstrata. ẽ. manifesta
toris nr̃i magisterio edocti sumus. ñ in solo pa¬
ne uiuit homo. sed in omĩ uerbo dĩ: prompta deuotio¬
ne & alacri fide suscipiamus sollempne ieuniũ: ñ inste¬
rili in edia quã plerũq & inbecillitas corꝑis & auaritiae
morbus indicit.: sed in larga beniuolentia celebrandum:
ut simus de illis de qͥb ipsã ueritas dicit. Peati qͥ esuriunt
& siciunt iusticiã: qm̃ ipsi saturabunt᷑. Delicie gͥ nr̃&e
sint oꝑa pietatis: & illis cibis qͥ nos ad aet̾nitatẽ nutriant
rum qͦs impendia nr̃a saciauerint: iocun demͣ in uestitu
eoꝵ quoꝵ nuditatẽ indumentis necessarii s tererimus.
Sentiant humanitatẽ nrãm egritudines decumbentiũ.
in becillitates debilium: labores exulum: destitucio pupilloꝵ.

Expanded text:
eram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta nostri magisterio edocti sumus, non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei Matne et alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut scilicet simus de illis de quibus ipsa Veritas dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Deliciae igitur nostrae sint opera pietatis, et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt rum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum,