comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. Alioquin. adu̾sariꝰ uidici. &
uidex tͣcdec te exactori: qm̃ exsermone
dñi c̾tẽpto. reus peccator tenebit᷑ in ex.¬
amine uidicis. Qũe iuider exactori tͣdet
qm̃ h̃c maligno spũi adultionẽ tra
di ꝑmitcit: ut cõpulsã animã ipse
de corpore erigat adpenã. quȩ ei sp̃o¬
te c̃sensit adculpã. Exactor quippe
intelligit᷑ importunus ille ꝑsua¬
sor: qui humanogn̾i semel nũmũ
deceptionis ꝯtulit: & abhoc cotidie
mortis expet̾e debitũ ñ desistit: qͥ in
parady sopecuniã hõi peccanti cõ¬
modauit: s iniqͥtate crescente hãc
cotidie cũ usuris exigit. Eractor dia¬
bolus ẽ: qͥ male suadendo sp̃e ꝯtulit
immortalitatis. s decipiendo tͥbutũ
errigit mortis: qͥ suadendo intulit
culpã: seuiendo exig̃ penã. Exactor
gͦ peccatorẽ mittet incarcerẽ: qͥa ꝑ
malignũ spm̃ ĩ inferno retrudit᷑ qͦ¬
usq dies iudicu ueniat: exqͦ ĩa in
ignib inferni simul & ipse cruciet¬
Mens humana cũ ad meliora ni

Expanded text:
ditur. Alioquin adversarius judici, et judex tradet exactori, quia ex sermone Domini contempto reus peccator tenebitur in examine judicis. Quem judex exactori tradet, quia hunc maligno spdi permittet, ut compulsam animam ipse de corpore exigat ad poenam quae ei sponte consensit ad culpam. Exactor quippe intelligitur importunus ille persuasor qui humano generi semel nummum deceptionis contulit, et adhuc quotidie mortis expetere debitum non desistit, qui in paradiso pecuniam homini peccanti commodavit, sed iniquitate crescente hanc quotidie cum usuris exigit. Exactor diabolus est, qui male suadendo spem contulit immortalitatis, decipiendo, tributum exigit mortis, qui suadendo intulit culpam, saeviendo exigit poenam. Exactor ergo peccatorem mittet in carcerem, quia per malignum spiritum in inferno detruditur quousque dies judicii veniat, ex quo jam in ignibus inferni simul et ipse crucietMens humana cum ad meliora nit
Abbreviated transcription (Latin):
quid uolo nͥ ut accendat᷑: Ignis quip¬
pe int̾rã mittit᷑: cũ ꝑ ardorẽ sc̃ĩ sp̃c. af¬
flata t̃rena mens a carnaliby suis desi¬
derus concremat᷑. Cũ enĩ carnał mens.
sc̃m sp̃m accip̃: amore spũali succensa.
malũ plangit qd̾ fec̃. Et t̾ra ardet: q̃n
accusante se conscientia corpeccatoris
urit᷑. & in dolore pęnitentiȩ cremat᷑. De
malo aũ igne cłr. & ñc ignisadu̾sarios
c̃sumit: qͥa corpessimũ ex sua malicia

Expanded text:
quid volo, nisi ut accendatur? Ignis quippe in terram mittitur, cum per ardorem sancti Spiritus afflata terrena mens a carnalibus suis desideriis concrematur. Cum enim carnalis mens sanctum Spiritum accipit, amore spirituali succensa, malum plangit quod fecit. Et terra ardet, quando accusante se conscientia, cor peccatoris uritur, et in dolore poenitentiae crematur. De malo autem igne dicitur: Et nunc ignis adversarios consumit , quia cor pe
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ei ꝓpt̾ hanc ignorantiã cecitatis
sue. bene ꝑ diuinã sententiã incre¬
pando dr̃. Stulte hac nocte animã
tuã repecunt adc. In nocte quippe
ablata ẽ: quȩ in obscuritate cordis ẽ
amissa. In nocte ablata ẽ: qͥa c̃sid̾atio¬
nis lucẽ hr̾e noluit ut qd̾ pot̾at pati
p̃uideret. Uñ bene discipłis futura

Expanded text:
is suae bene per divinam sententiam increpando dicitur: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te. In nocte quippe ablata est quae in obscuritate cordis est amissa. In nocte ablata est quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura
Abbreviated transcription (Latin):
irrũpe. t̾renarũ rerũ iurgus uacare.
lib̾tatẽ intimȩ qͥctis relinquere: & mũ¬
diinse studia iã dudũ destructa repa¬
rare. Hos ap̃senti scłõ inchoata ĩam
tȩ ꝑfectio solu̾at: s in ordinatꝰ amor
t̾rene cognationis ligat. Qui uͦ di¬
despiciũt: sic c̃cta qͥbꝰ se sentĩt p̃pediri
pꝰpont̃ Et cũ ꝓ d̾o necee̾ẽ ut quib
ualent c̃ctis inseruiant: ꝓd̾o pͥuata

Expanded text:
irrumpere, terrenarum rerum jurgiis vacare, libertatem intimae quietis relinquere, et mundi in se studia jamdudum destructa reparare. Hos a praesenti saeculo inchoata jam vitae perfectio solverat, sed inordinatus amor terrenae cognationis ligat. Qui despiciunt, sic cuncta, quibus se sentiunt praepediri, postponunt; et cum pro Deo necesse est ut quibus valent cunctis inse
Abbreviated transcription (Latin):
pelire patrẽ meũ: u̾itatis ore ꝓtinꝰ au¬
diũ. Sine ut mortui sepeliant mor¬
tuos suos: tuauuade annuntia reg¬
nũ dei. Qua inre notandũ ẽ: qͥa elec̾¬
tus discipłs dũ aparentis sepult᷑a cõ¬
pescit: hoc deuotũ queq exhibere
pat̾ mortuo ex affectu carnali ꝓpier
debet. Hinc rursum u̾itas diẽ. Siqͥs
ueñ adme. & ñ od̾ patrẽ suũ & ma¬
trẽ. & uxorẽ. & filios. & fr̃s. & sorores.

Expanded text:
meum , Veritatis ore protinus audivit: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, annuntia regnum Dei. Qua in re notandum est quia electus discipulus dum a parentis sepultura compescitur, hoc devotum quemque exhibere patri mortuo ex affectu carnali proptedebet. Hinc rursum Veritas dicit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et filios, et fratres
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ patent̃ osiendit᷑ qͥa sic ꝓpinqͦs sic̃
nos metipsos odio hr̾e p̃cipim̃: ut hõ
ad ec̃na rapientes. corũq carnalẽ gr̃a
cũ p̃pedit pꝰponentes. discamꝰ tẽpe¬
rata cos discretionis arte. & conueni¬
ent̃ dilig̾e. & salubrit̃ odiohr̃e: qͣtinꝰ
sicsciat ꝑ amorẽ odiũ surg̾c. ut ualea

Expanded text:
tur, patenter ostenditur quia sic propinquos, sicut nosmetipsos odio habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque carnalem gratiam cum praepedit postponentes, discamus temperata eos discretionis arte et convenienter diligere, et salubriter odio habere, quatenus sic sci
Abbreviated transcription (Latin):
homines in hac uita di p̃cepta c̃cẽp quaret d¬
nunt. illis in extremouite inmicis tra¬
dent̃:: cũ qͥb in ȩc̃no uidicio dãpnati¬
onis ꝑpetue societate colligabunt᷑: sic̃
Scͥptũ c̃. Cũ uadis cũ adu̾sario tuo ad pͥncipẽ ĩ uias
da oꝑam lib̾ari ab illo: ne forte tradat

Expanded text:
mines in hac vita Dei praecepta contemnunt, illis in extremo vitae inimicis tradentur, cum quibus in aeterno judicio damnatonis perpetuae societate colligabuntur, sicut scriptum est: Cum vadis cum adversario tuo ad principem in via, da operam liberari ab illo, ne fort
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ dñi sui. & ñ fac̃ digna. pla¬
gis uapulabit paucis. & seruꝰ sciens
uoluntatẽ dñi sui. & faciens uixta
eã. uapulabit multis. nolt̾ scire qd̾
faciunt: & qͣsi minꝰ se uapulaturos
noluisse. Nescit nãq: qͥ app̃hendere
iuilt & ñualet. Q aũ ut nesciat aur̃ẽ
auocc u̾itatis au̾tit: iste ñ nesciens.

Expanded text:
 digna plagis, vapulabit paucis; et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, vapulabit multis ; nolunt scire quod faciant, et quasi minus se vapulaturos scire noluisse. Nescit namque qui apprehendere vult, et non valet. Qui autem ut nesciat aurem a voce veritatis avertit, iste non nesciens,
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Plũbos itaq luxuria: ꝑ luc̾nas
aũ bonorũ oꝑũ claritas des ignat᷑. Iu¬
ce luc̾nas tenere. Ac si aꝑte audiant.
Priꝰ inuob̃metipsis luxuriã restrin¬
gite: & tc̃ de uob̃ aliis bonorũ oꝑũ ce¬
ebent studere sine ti humiles sint ali
tia qͣnto magna ext̾iꝰ cernit᷑. tanto apd̃
eos int̾iꝰ depͥmat᷑: ne eorũ animꝰ ad
elationẽ. potestatis suȩ delectatione
rapiat᷑. Hinc petrusait. Non dñantes
inclero: ẜ forma factig̾gis. Hinc ꝑ se¬
metipsã u̾itas ad altiora nos uirtutũ
uoluerit int̃ uos pͥmꝰ c̃ẽ erit ũr seruꝰ:
sic̃ filiꝰ hõis ñ ueñ ministrari. smi
nistrare. Hinc ẽ qd̃ seruũ ex suscepto
regimine elatũ. quȩ pꝰ supplicia ma¬
ntant indicat dicẽs. Qd̃ si drẽit ma¬
lis ille seruus incorde suo. morã fac̃

Expanded text:
bos enim luxuria, per lucernas autem bonorum operum claritas designatur. Juet lucernas tenere. Ac si aperte audiant: Prius in vobismetipsis luxuriam restringite, et tunc de vobis, aliis bonorum operum exebent studere sine intermissione qui tia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne eorum animus ad elationem potestatis suae delectatiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum voluerit inter vos primus esse, erit vester servus: sicut Filius hominis non venit ministrati, sed ministrare . Hinc est quod servum ex suscepto regimine elatum, quae post supplicia maneant, indicat, dicens: Quod si dixerit mallus ille servus in corde suo: Moram facit
Abbreviated transcription (Latin):
do p̃uidere nesciunt. Subito enĩ ẽ: qd̃
ante cogitari ñ pot̃. Subito diues ille
stultus raptus ẽ: qͥporrea q̃ p̃parabat
deseruit. & inferni locũ quẽ ñ p̃uide¬
bat inuenit. Eadẽ enĩ nocte sublatꝰ c̃.
qui in rerũ sͥ habuntia multa tẽpora
fu̾at p̾stolatꝰ: ut scilicet qui in lon¬
gũ sͥ subsidia colligendo ꝓspiceret. sub¬
sequentẽ diẽ uel unũ minime uidet.
Ad aliud exercebat animã ꝑ cogitonẽ
s ad aliud emisit ꝑsententiã. Aliuo
dũ uiueret contẽplatus ẽ: aliud dũ
moreret᷑ erꝑtꝰ. Reliqͥt enĩ dui tͦctata

Expanded text:
do praevidere nesciunt, Subitum enim est quod do praevidere nesciunt, Subitum enim est quod ante cogitari non potuit. Subito dives ille stultus raptus est, qui horrea quae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat, invenit. Eadem enim nocte sublatus est qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret subsequentem diem vel unum minime videret. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus; reliquit enim diu tractata
Abbreviated transcription (Latin):
dantia rerũ ponunt. Uñ &r qͥdã diues
dicebat. Anima h̃s multa bona repo¬
sita in annos plurimos: reqͥesce. co¬
mede. bibe. epulare. Ecce hic inrebs
dubiis spemfir̾at: & inreb labentib
spei suȩ fiduciã posuerat. &e solidau̾at.
De creatore autẽ desꝑasse fu̾at: sp̃e in
creat᷑a posuisse. Stante enim deo inꝑpe¬
tuũ: om̃a tnͣseunt. Qͥd gͦ nͥ abstante
fug̾e ẽ. tnͣscuntib reb inherere: Qs¬
qͥs gͥ defluere deuitat. suꝑ ẽ ut qͦd de¬
fluit fugiat: ne ꝑ hoc qͦd amat. in ħ
cogat᷑ uenire qd̃ uitat. Qui enĩ reb la¬
bentib inheret. illo uidelicet thit᷑:
qͦ tendit qͦtenet. Priusitaq curandũ ẽ
ne qͥsq temporalia diligat: ac dein ne
ineisdem tẽporalib quȩ ñ ad delecta¬
tionẽ sͥ. s adusum retinet. fiduciã po¬
nat: ÷ qm̃ coniunctus decurrentib. sta¬
tũ suũ mox animꝰ ꝑdet: ña uite p̃sẽ¬
tis fluctus trahit qu̾e leuat. De morte
& repente tollent᷑: qͥafinẽ suũ cogitan¬

Expanded text:
Unde et quidam dives dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos; requiesce, comede, bibe, epulare. Ecce hic in rebus dubiis spem fixerat, et in rebus labentibus spei suae fiduciam posuerat et solidaverat. De Creatore autem desperasse fuerat spem in creatura posuisse. Stante enim Deo in perpetuum, omnia transeunt. Quid ergo nisi ab stante fugere est transeuntibus rebus inhaerere? Quisquis igitur defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur venire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur quo tendit quod tenet. Prius itaque curandum est ne quisque temporalia diligat, ac deinde ne in eisdem temporalibus, quae non ad delectationem sibi sed ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus statum suum mox animus perdit; nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat. CAP. XLV.t repente tolluntur, quia finem suum cogitan
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ assumit septẽ alios sp̃c neqͥores se
& ingͥssi habitant ibi. Plerũꝙ ui¬
tiorũ destructionẽ in nobis ag̾e ꝑfla¬
gella dñs inchoat: ẜ cũ mens exipso
ꝓuectus exordio extollit᷑ cũq se iã qͣs
de uirtutib erigit: seuienti c̃t᷑se adu̾sa¬
rio aditũ pandit. Qui cordis intima
penecnͣs. oẽ qd in cadẽ studiũ bone ĩcho¬
ationis inuen̾it destruit: cantoq se ue¬
bem̃tiꝰ in eiꝰ destructiõe exhibet qͣnto¬

Expanded text:
c assumit septem alios spiritus nequiores se, et ingressi habitant ibi . Plerumque vitiorum contritionem in nobis agere per flagella Dominus inchoat, sed cum mens ex ipso profectus exordio extollitur, cumque se quasi jam de virtutibus erigit, saevienti contra se adversario aditum pandit, qui, cordis intima penetrans, omne quod in ea de studio bonae inchoationis invenerit, confringit; tantoque se vehementius in e
Abbreviated transcription (Latin):
ora fc̃ legis. Illi qui se aparuis pecc̃is
debent c̃sid̾are qd cũ maiora mala ꝑ¬
petrant. corã dõ aꝑte iniqͥtatis sit: &
cũ parua bona custodiunt. corã hõib
simulatȩ sc̃ĩtatis. In illis iniqͣ faciũt
melũ aũ glutientes. Ac si aꝑte dr̃et᷑.
Minima mala discernitis: maiora
deuoratis. Hinc ẽ qd̾ rursũ ore i̾uta¬
tis increpant̃: cũ audiunt. Decimatis
ẽ. qd̾ cũ decimari minima diceret.
extrema quidem de olerib maluit s tn
bñ olentia memorare: ut ꝓfecto ostñ¬
d̾et. qͥa simulatores cũ parua cꝰtodiũt.
odorẽ de se extend̾e sc̃ȩ opinionis q̃rt
&r ꝙͣ uis implere maxima p̃t̾mitcant:
ea tñminima obseruant que huma¬
no iudicio longe lateq redoleant. de¬

Expanded text:
ui se a pavis peccatis debent considerare quod cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sint, et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis sint. In illis iniqua faciunt, melum autem glutientes . Ac si aperte diceretur: Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum ore Vetis increpantur, cum audiunt: Decimatis est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorari; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittunt, ea tamen minima observant quae humano judicio longe lateque redoleant.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporali głȩ deditȩ. dũ ad appetitũ ext̾̃i¬
oris głe defluunt. dũ excedẽ cet̾os hono¬
rũ altitudine ambiunt: locũ antidͦ
hosti uͥ apd̃ se reqiuesc̾e debeat tͥbuũt.
qͥin locis aridis & in ĩaqͦsis reqͥẽ ñ inue

Expanded text:
temporali gloriae deditae, dum ad appetitum exterioris gloriae defluunt, dum excedere caeteros honorum altitudine ambiunt, locum antiquo hosti ubi apud se requiescere debeat tribuunt. q
Abbreviated transcription (Latin):
uͥuita ẽ. caritatẽ quidem di & ꝓximi cota
m̃te retine hab ext̾iori actioẽ quiescere: so¬
li desiderio c̃ditoris inherere: ut niliam
agͥe libeat. s calcatis curis oĩb ad uiden¬
dam sui c̾atoris faciẽ animꝰ in ardescat:
ttaut iã nou̾it carnis corruptibilis põdꝰ
cũ merore portare: totisq desid̾us ap¬

Expanded text:
tem quidem Dei et proximi tota mente retinere, sed ab exteriori actione quiescere, soli desiderio Conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed calcatis curis omnibus, ad videndam sui Creatoris faciem animus inardescat; ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare
Abbreviated transcription (Latin):
destituit̃: si una sinc alt̾a teneat᷑ S
circa subditos suos in ẽẽ rectorib de¬
bet. & iuste consulens miscd̃ia: & pie
seuiens disciplina. Hinc ẽ qd semiui¬
ui illius uuln̾ib qͥ a samaritano in
stabulũ ductus ẽ. & uinũ adhibet᷑ ce
oleũ: ut ꝑuinũ mordeant᷑ uulnera.

Expanded text:
destituitur, si una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos inesse rectoribus debet, et juste consulens misericordia, et pie corrigens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum: ut per vinum mordeantur vulnera,
Abbreviated transcription (Latin):
appropinquat: qͥaqͥsqͥs bonũ sehr̃e
singłarit᷑ gaudet. qͥsqͥs uidi sublimi¬
qͥ despecto bono societatis angłorũ.
sedem suã ad aqͥlonẽ ponens. & altissi¬
mi similitudinẽ supbe appetens. ꝑ
iniquũ desid̾iũ qͣsi ad quoddã culm̃
conatus ẽ singłaritatis erũꝑe.m. ł.xͦx.¬

Expanded text:
s bonum se habere singulariter gaudet, quisquis videri sublimiqui despecto bono societatis angelorum, sedem suam ad aquilonem ponens et Altissimi similitudinem superbe appetens per iniquum desiderium quasi ad quoddam culmen conatus est singularitatis erumpere.
Abbreviated transcription (Latin):
gare: & cũ qͣsi in qͦdã uentre auaritiȩ
multa ẽgesscrit. saciatꝰ artat᷑: qͥa dũ
anxiat̃ qͣlit̾ acqͥsita custodiat: ipsa
cũ sua sacietas angustat. Diuitis enĩ
cꝰdã ubes ager fructꝰ attulerat: s qͥa
ii eos tantos repon̾et ñ habebat dix̃
Qͥd faciã: qͥa ñ habeo qͦ ẽgregẽ fructꝰ
meos. Et dix̃. hoc faciã. Destruam
horrea mea: &e maiora edificabo. Qͥ
gͥ ex habundantia coangustatus dice¬
bat. quid faciã: qͣsi multo cibo p̾ssus
estuabat. Pensemꝰ qͦt uotis appetir:
ut ubes fructꝰ ag̾ illiꝰ afferret Ecce aũ
uota cõpleta st̃. qͥa fructꝰ ub̃es ager
atculit: s qm̃ ad recondendũ loca ñ
sufficiunt. multiplicatus diues qͥd
faciat ignorat. O angustia ex satieta¬
te nata: ub̃tate agͥ angustat᷑ animus
auari. Dicens nãq qͥd faciã ꝓfecto ĩdi¬
cat: qͥa uotorũ suorũ effectib p̾ssus. sub
qͦdã rerũ fasce laborabat. Mentẽ gͥdi
quiem quesierat: pꝰ adcustodiã solli¬

Expanded text:
quasi quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiata arctatur; quia dum anxiatur qualiter acquisita custodiat, ipsa eam sua satietas angustat. Divitis enim cujusdam uberes fructus ager attulerat; sed quia ubi eos tantos reponeret, non habebat, dixit: Quid faciam, quod non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam: destruam horrea mea, et majora aedificabo. Qui igitur ex abundantia coangustatus dicebat: Quid faciam? quasi multo cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret, Ecce autem vota completa sunt, quia fructus uberes ager attulit; sed quoniam ad recondendum loca non sufficiunt, multiplicatus dives quid faciat ignorat. O angustia ex satietate nata! de ubertate agri angustatur animus avari, Dicens namque: quid faciam? profecto indicat quia votorum suorum aflectibus pressus, sub quodam rerum fasce laborabat. Mentem igituquiem quaesierat, post ad custodiam solli
Abbreviated transcription (Latin):
nime fuscat᷑. Et si ocłs tuus neꝙͣ fu̾it.
cotũ corpꝰ tuũ tenebrosũ erit: qͥa cũ
pusa intentiõe qͥd uł rectũ agit᷑ &¬
sisplendere corã hõib c̾nit᷑ᷤ apd̾ exa¬
m̃ tñ int̾ni iudicis obscurat᷑. Ubi &
la intentiõe fuscamꝰ:: qnͣta ipsa ma¬
last̃ quȩ mala eẽ &ẽ cũ agimꝰ ñ igno¬
ramꝰ. Et si ibi nil c̾nimꝰ uͥ qͣsi discre¬
tioĩs lum̃ tenem: qͣcecitate ĩ illa offẽ¬
dimꝰ. q̃ sñ discretioẽ ꝑpecͣmꝰ. Uigi¬

Expanded text:
si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit; quia cum perversa intentione quid vel rectum agitur, etsi splendere coram hominibus cernitur, apud examen interni judicis obscuratur. Unde la intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt quae mala esse etiam cum agimus non ignoramus? Et si ibi nil cernimus ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate in illa offendimus quae sine discretione pe
Abbreviated transcription (Latin):
ocłm intuentẽ sequit᷑.  Luc̾na itaq cor¬
poris ẽ ocłs: qͥa ꝑbone intentionis radi¬
ũ m̾ita illustrant᷑ actionis. Et si ocłs tuꝰ
simplex fu̾it tocũ corpꝰ tuũ lucidum
erit: qͥa si recte indendimꝰ. ꝑ simplicita¬
tc̃ cogitõnis bonũ opꝰ efficit᷑. c̃e si minꝰ¬

Expanded text:
oculum intuentem sequitur? Lucerna itaque coroculum intuentem sequitur? Lucerna itaque corporis est oculus, quia per bonae intentionis radium merita illustrantur actionis. Et si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit; quia si recte intendimus per simplicitatem cogitationis, bonum opus efficitur, etiam si min
Abbreviated transcription (Latin):
aũ utilitatẽ ꝓminimo. Hinc dñs ait
incungłio. Nemo accend luc̃nã e poñ
eã sub modio: s suꝑ candelabrũ. In modi
nãꝙ cõmodũ tẽporale: in luc̾na uͦ lux
pon̾e ẽ: ꝓpt̃ temporale cõmodũ gr̃am
p̃dicõnis abscond̾e. qd̾ nemoutiq elec¬
torũ fac̃. Et bene illic subdit̃: s suꝑcan¬
delabrũ. Incandelabro enĩ statꝰ corpo¬
ris des ignat᷑. Cui luc̾na supponit̃: dũ
eidẽ corpori cura p̃dicõnis añfert̃. ꝯ.ł
corporis tui: ẽ ocłs tuꝰ Curandũ
sollicite ẽ cũ a nobis qͥdlibet agit᷑. ne fi¬
at pͣuũ qd̾ inoꝑe sequit᷑: si ñ ex recta co¬
gitõnis intentione gn̾at᷑. Uñ bene ĩ cũn¬
głio u̾itas dic̃ Luc̾na corporis tui: ẽ
ocłs tuꝰ. Si ocłs tuꝰ fu̾it simplex: totũ
niens cordis intentio: que pͥꝰ qͦ ĩ actiõt
sc ecerceat. hoc iã qd̾ appetit cõtẽplat᷑.
Ec aͥd appellatione corporis designat᷑.:
nunaq̃q actio. q̃ intentionẽ suã qͣsi

Expanded text:
autem utilitatem pro minimo. Hinc Dominus ait in Evangelio: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed super candelabrum. In modio namque commodum temporale, in lucerna vero lux est propter temporale commodum gratiam praedicationis abscondere, quod nemo utique electorum facit. Et bene illic subditur: Sed super candelabrum. In candelabro enim status corporis designatur, cui lucerna superponitur dum eidem corpori cura praedicationis antefertur. corporis tui est oculus tusollicite est, cum a nobis quidlibet agitur, ne fiat pravum quod in opere sequitur, si non ex recta cogitationis intentione generatur. Unde bene in Evangelio dicit Dominus: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Si niens cordis intentio, quae, priusquam in actione se exerceat, hoc jam quod appetit contemplatur? Et quid appellatione corporis designatur nisi unaquaeque actio, quae intentionem suam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
erꝰ amorẽ amplius ignescit Sciendũ ẽ
enĩ qd actiua uita ꝑfecte teneri pot̃. &
illam oꝑe ꝑficimus ⁊ sinhac uita po¬
siti contẽplationis intimȩ sola initia
degustamꝰ: & de ea ẽ cũ ꝯtendimꝰ uix
parũ aliqͥd atting̾c ualemꝰ. Quantoli¬
bet enĩ amore ãimꝰ ardeat qnͣtalibet
uirtute cogitõnis ind̾m tendat: ñ iã qd̃
amat ꝑfecte uidet. ẜ adhuc inchoat ui¬

Expanded text:
amore ipsius amplius ignescit. Solendum est amore ipsius amplius ignescit. Solendum est enim quod activa vita perfecte teneri potest, et illam opere perficimus, sed in hac vita positi contemplationis intimae sola initia degustamus: de ea etiam cum contendimus, vix parum aliquid attingere valemus. Quantolibet enim amore animus ardeat, quantalibet virtute cogitationis in Deum tendat, non jam quod amat perfecte videt,
Abbreviated transcription (Latin):
rima: porro unũ ẽ necessariũ. Maria
optimã partẽ eleg̃: quȩ ñ auferet᷑ abea.
Ecce pars & cura marthe ñ rep̾hendit᷑:
partẽ elegisse mariã dic̃ s optimã: ut
oe pars marthe iudicaret bona: qͥa
magna s actiuȩ uitȩ mita. s c̃tẽplati¬
uȩ potiora. Quare aũ pars mariȩ sit
optima. subinfert̃ cũ dr: quȩ ñ aufe¬
ret᷑ abea. Actiuȩ enim uite oꝑa cũcor¬
pore tͥnseunt: contẽplatiue aũ gau¬
dia. meliꝰ ex fine c̃ualesct̃. Quis enĩ
in ȩt̃na patͥa panẽ porrigat esurien¬
ti iͥi nemo esurit:ᷤ Qs potũ tͥbuat
sitienti: ũ nemositit Qͥs mortuũ
sepeliat: u̾ nemo morit᷑: Actiua gͥ
uita cum corpore defic̃ & cũ p̃senti
scło aufert̃: ꝯtemplatiua uͦ nec defic̃
nec aufert᷑: hic enĩ incip̃: s subtͣcta
p̃sentis scł luce. incȩlesti patͥa ꝑficit̃.
amoris quippe ignis qui hic ardere
inchoat. cũ ipsũ quẽ amat uid̾it in

Expanded text:
rima: porro unum est necessarium. Maria rima: porro unum est necessarium. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars et cura Marthae non reprehenditur, partem elegisse Mariam dicit, sed optimam: ut etiam pars Marthae judicaretur bona, quia magna sunt activae vitae merita, sed contemplativae potiora. Quare pars Mariae sit optima subinfertur cum dicitur: quae non auferetur ab ea. Activae enim vitae opera cum corpore transeunt: Contemplativae autem gaudia melius ex fine convalescunt. Quis enim in aeterna patria panem porrigat esurienti ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat ubi nemo moritur? Activa igitur vita cum corpore deficit, et cum praesenti saeculo aufertur, contemplativa vero nec deficit nec aufertur. Hic enim incipit, sed subtracta praesentis saeculi luce, in coelesti patria perficitur. Amoris quippe ignis, qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in
Abbreviated transcription (Latin):
gustat. Qd̾ enĩ ꝯtẽplatiua minor qͥdẽ
tẽpore. s merito maior sit ꝙͣ actiua.
sacͥs eungłui u̾bis ostendit᷑: in qͦ duȩ
mulieres. martha scł. & maria diu̾¬
sa ẽgisse referunt᷑. Martha quippe
circa frequens ministeriũ satagebat:
maria uͦ sedens secꝰ pedes dñi eiꝰ u̾iba au¬
cdiebat. Qͥd enĩ ꝑmarchã ext̾iorib obse¬
quiis occupatã. nͥ actiuauita signat᷑:
&e qͥd ꝑ mariã quȩ u̾ba dñi residens
audiebat nͥ c̾tẽplatiua expͥmit᷑. Alna
quippe earũ erat ĩtenta oꝑi: alt̾a contẽ¬
plationi. Una seruiebat actiue uitȩ ꝑ
ert̾sꝰ ministeriũ: alta contẽplatiuȩ ꝑ
suspensionẽ cordis inu̾bũ. Et qũaius
actiua sit bona. melior tñ ẽ contẽ pla¬
tiua: qm ista cũ mortali uita defic̃ꝰ il
lauͦ in inmortali uita pleniꝰ excrescit.
Uñ cũ com᷑ marie suȩ sororis ociũ mar¬
tha quereret᷑. qd̾ se neglig̾et adiuuare:
auduut a dño respondente. Martha
martha sollicita es. & turbaris erga plu¬

Expanded text:
tiva minor quidem tempore, sed merito major sit quam activa, sacris Evangelii verbis ostenditur, in quo duae mulieres, Martha scilicet et Maria, diversa egisse referuntur. Martha quippe circa frequens ministerium satagebat: Maria vero sedens ad pedes Domini, ejus verba audiebat. Quid enim per Martham exterioribus obsequiis occupatam nisi activa vita signatur? et quid per Mariam, quae verba Domini residens audiebat, nisi contemplativa exprimitur? Una quippe earum erat intenta operi, altera contemplationi: una serviebat activae vitae per exterius ministerium, altera contemplativae per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa sit bona, melior tamen est contemplativa, quia ista cum mortali vita deficit, illa vero in immortali vita plenius excrescit. Unde cum contra Mariae suae sororis otium Martha quereretur, quod se negligeret adjuvare, audivit a Domino respondente: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: q̃ ꝑ discipline fortitudinẽ ab oĩ
carnalis c̃cupiscentie humore siccãt᷑.
Loca aũ hum̃tia st̃t̾renorum hominũ
m̃tes: quas humor carnalis ꝯcupiscen¬
tiȩ qͥa replet. fluidas fac̃. Loca quoq hu¬
m̃tia st̃: oꝑa uoluptuosa. Pes quippc in
arida t̾rañ labit᷑: fixꝰ uͦ inlubrica uix
tenet̃. In locis gͥhum̃tib it̃ uitȩ p̃sentis
faciunt: qͥ in hac adiusticiã recti stare ñ
posst̃. Inhis itaq locis hum̃tib. idẽ in re¬
ꝓborũ hõiũ oꝑatione lubrica. reqͥc̃ in¬
uenit hostis antiquus. m ł.uiͦ. de¬

Expanded text:
fortitudinem ab omni carnalis concupiscentiae humore siccantur. Loca autem humentia sunt terrenorum hominum mentes, quas humore carnalis concupiscentiae quia replet fluidas facit; loca quoque humentia sunt opera voluptuosa. Pes quippe in arida terra non labitur, fixus vero in lubrica vix tenetur. In locis igitur humentibus iter vitae praesentis faciunt qui in hac ad justitiam recti stare non possunt. In his itaque locis humentibus, id est in reproborum hominum operatione lubrica, requiem invenit hostis antiquus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
recusarent. O inmense caritatis uis¬
cera. Despicit qͦd ipse ꝑatit᷑. & curat
nequid praue ꝑsuasionis discipłi in¬
corde patiant᷑. In se contemnit uuln̾a
corporis: & in aluis uulnera medetur
cordis. Quasi ꝑcussus quidam mag¬
nus medicꝰ egrotat: ipse tolerat scis¬
suras uulneris. & aliis ꝓfert medica¬
menta sanitatis. Hñt quippe hoc iusti¬
ꝓpͥum: ut in dolore positi tͥbulatioĩs
sue. curam ñ deserant utilitatis alie¬

Expanded text:
recusarent. O immensae charitatis visrecusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Quasi percussus quidam magnus medicus aegrotat, ipse tolerat scissuras vulneris, et alii profert medicamenta sanitatis. Hproprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alie
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbulationib istis: ipsi enim setts
quod in hoc positi sumus. fideles sc̃e
ecclie. hostis antiquus semꝑ suis act̾ib
impetit: eosq suis ꝑsecutionib affli¬
git. Unde paulus p̃dicator egregius
cum ꝑsecutionum mala toleraret.
& sub ꝑsecutionib adũsariorum
gemeret: qr passionem suam ñ sibi
s discipłis obẽe formidabat. teneram
eorum m̃tem. de suis afflict̾ionibus
consolans. & eis seͥbens dicebat. Ne¬
mo moueat᷑ in tͥbulationib istis:
ipsi enim scitis quod in hoc positi su¬
mus. Ac si eis aꝑte dicat. Nequaqͣm
in hoc tempore uulnera nr̃a mire¬
mini: qm̃ siȩt̾na gaudia querimꝰ.
huc ad hoc uenimus ut feriam.
Si ad bona et̾na tendim᷑: non mirũ
si temporalia mala fufferamꝰ. Hȩc
autem bona sollicite inspererat:
qͣndo illata equammit̾ mala tole¬
rabat dicens. Non sunt condigne
passiones huiꝰ temporis ad suꝑuen¬
turam głam que reuelabit᷑ in nob̾
Aliorum gͦ casꝰ in ꝓpͥa passione metuebat.

Expanded text:
bulationibus istis: ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Fideles sanctae Ecclesiae hostis antiquus semper suis ictibus impetit, eosque suis percussionibus affligit. Unde Paulus praedicator egregius, cum percussionum mala toleraret, et sub persecutionibus adversariorum gemeret, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidabat, teneram eorum mentem de suis afflictionibus consolans, et eis scribens, dicebat: Nemo moveatur in tribulationibus istis: ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus. Ac si eis aperte dicat: Nequaquam in hoc tempore vulnera nostra miremini, quoniam si aeterna gaudia quaerimus, huc ad hoc venimus ut feriamur. Si ad bona aeterna tendimus, non mirum si temporalia sufferamus mala: haec autem bona sollicite inspexerat, quando illata aequanimiter mala tolerabat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat,
Abbreviated transcription (Latin):
qui pre ẽ qͦ exempla subditis prebeat
sollert̾ attendat: & tantis se sciat ui¬
uere. quantis p̃ẽe ÷ ac uigilant̃ insys¬
ciat. ne in eo quod p̃latꝰ est intumescu.¬
ne iura debite potestatis immodatits
exigat: ne ius discipline mutet᷑ in rig¬
rem suꝑbiȩ: & unde a ꝑu̾sitate subdito
restͥngere potãt. inde magis intuentiũ
corda pu̾tat. ne dux impietatis ꝑ officiũ¬
pietatis existat. Dux est enim impius.
qui ꝑ tumorem a tramite ueritatis ex¬
orbitat: & dum ipse in p̃ceps ruit. ad
abrupta sequentes inuitat: qͥ ꝑ exem¬
pla tumoris se sequentib uiam osten¬

Expanded text:
qui praeest quae exempla subditis praebeat qui praeest quae exempla subditis praebeat solerter attendat, et tantis se sciat vivere quantis praeesse, ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat, jura debitae potestatis immoderatius exigat, ne jus disciplinae mutetur in rigorem superbiae, et unde a perversitate subditos restringere poterat inde magis intuentium corda pervertat, ne dux impietatis per officium existat. Dux est enim impius qui per tumorem a tramite veritatis exorbitat; et dum ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat qui per exempla tumoris se sequentibus viam osten
Abbreviated transcription (Latin):
medio ur̃m. Paruulus in medio eor
factus fuerat: ꝙr timebat ne siinter
discipłos honorem sue celsitudinis uen¬
dicaret: exemplum elationis ostendet.
Timebat nimirum. ne dum ipse sibi
potestatem pastoralis potentie q̃reret:
grex subditorum ꝑ abrupta sequere¬
tur: & ad impietatem sequentes duce¬
ret. qͥ pietatis officium suscepisset. Pe¬
trus etiam apłs cum diceret.parati
semꝑ ad satisfactionem omni poscen¬
ti uos rationem de ea quȩ in uob̃ est
spe: in ipsa doctrine scientia docendi
qualitatem asseruit ẽe seruandam di¬
cens. S cum modestia &e timore. con¬
scientiam habentes bonam. Hoc aut̃
quod discipło tito paulus ait. p̃cipe
hec & doce cum omni imꝑio: ñ dña¬
tionem potentie. s auctoritatem sua¬
det uite. Cum imꝑio quippe docet᷑.
qd priꝰ agitur ꝗͣ dicatur. Nam doc¬
trine subtrahit fiduciam: qñdo con¬
scientia p̃pedit linguam. Non gͥ eipo¬
testatem elate locutionis s bone fiducu
insinuauit actionis. Necesse ẽ gͦ. ut i

Expanded text:
li . Parvulus in medio eorum factus fuerat, quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum ipse sibi potgrex subditus per abrupta sequeretur, et ad impietatem sequentes duceret qui pietatis officium suscepisset. Petrus etiam apostolus cum diceret: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem, de ea quae in vobis est spe ; in ipsa doctrinae scientia, docendi qualitatem asseruit esse servandam, dicens: Sed cum modestia et timore conscientiam habentes bonam. Hoc autem quod discipulo Tito Paulus ait: Praecipe haec, et doce cum omni imperio ; non dominationem potentiae, sed auctoritatem suadet vitae. Cum imperio quippe docetur quod prius agitur quam dicatur. Nam doctrinae subtrahit fiduciam, quando conscientia praepedit linguam. Non igitur ei potestatem elatae locutionis, sed bonae fiduciam insinuavit actionis. Necesse est ergo ut is
Abbreviated transcription (Latin):
des discipłoꝵ tuitam negligunt. ⁊ nul¬
lum de ꝓfectib eorum fructum aute
dñm ferunt: quid aliud quam inglo¬
rii dici possunt: Qla ante distͥctum
iudicem inmirum głam tune non
inuemunt: quam mͦ in subditorum
suioꝵs morib. p̃dicationis studio ñ re

Expanded text:
tes discipulorum vitam negligunt, et nullum de profectibus eorum fructum ante Dominum ferunt, quid aliud quam inglorii dici possunt? Quia ante districtum Judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt quam modo in subditorum suorum morib
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt: s tamen int̾ue instigationiᷤᷤ
impulsu. exortari eos iustantissime cõ¬
pellunt᷑. Certe cum uestimenta sua
patilus excutiens. a corinthiis discede
ueller: audiuit. Noli timere. s loquere
& ne taceas: ꝓpt̾ qͦd & ego tecum sum.
nemo apponet᷑ tibi ut noceat te: q̃m
multꝰ est michi popłs in hac ciuitate.
Rursus cum ad thessalonicenses ire
uoluisset: retentꝰ est dicens. uoluimꝰ
uenire ad uos. ego quidem paulus ce
semel ce it̾m: s impediuuit me satha¬
uas. Neꝙ enim ꝑ semetipstm sathan
ppedire uias tanti apłi potuit. s occul¬
a dispensationis usib dum adũsabat᷑
hesciens deseruiebat: ut nimirum pas¬
lus dum ad alios uellet accedere. nec
ualeret: eis a qͥb non pot̾at recede altiꝰ
ꝓdesset. Sic gͦ p̃dicatores sc̃i gub̾nantis
manu dei ad ea que non appetunt du¬
cuntur. atq ab impulsu suo it̾m gub̃¬
uantis manu retinent᷑: diuinisq nu¬
abus subditi nequeunt explere quod
lolunt: & nͥ qͦ uoluntas gubnantis eoᷤ

Expanded text:
nt, sed tamen internae instigationis impulsu exhortari eos instantissime compelluntur. Certe cum vestimenta sua Paulus excutiens, a Corinthiis discedere vellet, audivit: Noli timere, sed loquere et ne taceas, propter quod ego tecum sum, et nemo apponetur tibi, ut noceat te; quoniam multus est mihi populus in hac civitate . Rursus cum ad Thessalonicenses ire voluisset, et retentus est, dicens: Voluimus venire ad vos, ego quidem Paulus, et semel et iterum, sed impedivit nos Satanas. Neque enim per semetipsum Satan praepedire vias tanti apostoli potuit, sed occultae dispensationis usibus dum adversabatur, nesciens deserviebat: ut nimirum Paulus, dum ad alios vellet accedere, nec valeret eis a quibus non poterat recedere aptius prodesset. Sic ergo praedicatores sancti gubernantis manu Dei ad ea quae non appetunt ducuntur, atque ab impulsu suo iterum gubernantis manu retinentur, divinisque nutibus subditi nequeunt explere quod volunt, et nisi quo voluntas gubernantis eos
Abbreviated transcription (Latin):
actisumus paruuli in medio ur̃m.ii.
ueri doct̾ores humilitatem que
magistra est omnium mat̾q uir¬
tutum &e loquendo dicere. & uiuen¬
do conant᷑ ostendere: ut eam apd̃
discipłos u̾itatis. plus moribus
quam sermonib eloquantur.
Unde pauilus loquens theos alo¬
nicensib. cum potestatis sue celsitu.¬
dinem rep̃ssisset dicens. nec queren¬
tes abhominib głam. neq auob neq

Expanded text:
acti sumus parvuli in medio vestrum . Veri doctores humilitatem, quae magistra est omnium materque virtutum, et loquendo dicere et vivendo conantur ostendere, ut ea apud discipulos Veritatis plus moribus quam sermonibus eloquatur. Unde Paulus loquens Thessalonicensibus, cum potestatis suae celsitudinem repressisset, dicens: Nec quaerentes ab hominibus g
Abbreviated transcription (Latin):
frugum semina solidant᷑. m.ł .xix.
regnum dei grano sinapis.
qd̃ acceptum ħo misit inhortũ suũ. &
creuit: & factum ẽ in arborem mag¬
nam. & uolucres cęli requieuert̃ in
ramis cius. Ipsum ẽ granum synapis:
qd̃ in horti sepultura plantatũ. ar¬
bor magna surrexit. Granũ namq
fuit. cum moreret: arbor cum resur¬
geret. Granũ ꝑ humilitatẽ carnis: ar¬
bor ꝑpotentiam maiestatis. Granũ
qͥa indimus eum. & ñ erat aspectꝰ.
minum. Huius arboris rami. sc̃i fc̃¬
p̃dicatores. Et uideamus quã late
tendant᷑. Qͥd enim de his dicit᷑. In
omnem trã exiuit sonꝰ eorũ: & infi¬
nes orbis t̃rx uerba eorum. In istis ra

Expanded text:
frugum semina solidantur. CAP. XVII.-- regnum Dei grano sinapis, uod acceptum homo misit in hortum suum, et crevit: et factum est in arborem magnam, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus . Ipse quippe est granum sinapis qui in horti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret. Granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis. Granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; I. Hujus arboris rami sancti praedicatores sunt. Et videamus quam late tendantur. Quid enim de eis dicitur? In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . In istis ra
Abbreviated transcription (Latin):
descendens: s t̾rena. animalis drabolica.
Que autem desursum est sapientia. pri
mum pudica ẽ: deinde pacifica. Pudica
uidelicet. qr caste intelligit: pacifica uͦ.
qr ꝑ elationem se minime a ꝓximor
societate disiungit. De ueris pauꝑib.¬

Expanded text:
cendens, sed terrena, animalis, diabolica. Quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungit. Admonendi su
Abbreviated transcription (Latin):
tatio. Omnes sci ꝑ naturam in semet¬
ipsis habent mutabilitatem ꝓpriam:
s dum immutabilitat studiose semꝑ
inherere desiderant. inherendo agant
ut iminutabiles fiant. Cumq ad hane
affectu to to se teuent: qͣndoq accipi¬
unt. ut suꝑ semetipsos ducti uin¬
cant hoc quod in semetipsis muta¬
biles ercite. Irunt. Quid enĩ muta¬
bilitas nisi . mors quedam est. que
dcm rem quamlibet in aliud mmnu¬
tat. quas occidit quod fuerat: ut in¬
erpiat ẽẽ quod non erat: Et de auc̃co¬
re omnium scͥptum ẽ. qui solus habe
immutabilitatem. qr uidelicet in se¬
metipso solus est umutabilis: de qͦ ꝑ
iacobum dr. Omne datum optimũ
&e omne donum ꝑfec̾tum desursum
ẽ descendens a patre luminum:
apud quem non est transmutatio.
nec uicissitudinis obumbratio. Ipsa
enim mutabilitas timbra ẽ : qͦ quas
obseuraret lucem. si hanc ꝑaliquas
uicissitudines ꝑmutaret. S qr indo
mutabilitas non uenit: nulla eius
lumen umbra uicissitudinis inter¬

Expanded text:
atio . Omnes sancti per naturam in semetipsis habent mutabilitatem propriam, sed dum immutabilitati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt ut immutabiles fiant. Cumque ad hanc affectu toto se tenent, quandoque accipiunt ut, super semetipsos ducti, vincant hoc quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas nisi mors quaedam est, quae dum rem quamlibet in aliud immutat, quasi occidit quod fuerat ut incipiat esse quod non erat? Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem : quia videlicet in semetipso solus est immutabilis, de quo per Jacobum dicitur: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis inter
Abbreviated transcription (Latin):
respecc̾orib inpecc̃o positis. p̃dicent:
& cũ iã cęperint peccata relinquere. & ad
innocentiam festinare. necesse ẽ ut erga
cos inore doctoris increm̃ta p̃dicatioĩs
excrescant: & quibdã doctrine suc u̾bis
tanto uehem̃tiꝰ insistat: qͣnto eos gͣuius
cecidisse consid̾at. Libet int̾hec admecti¬
um eiuiangłii u̾ba deduc̾e: cuiꝰ sacra
hystoria ꝑhoc qͦd factũ miraculũ nar¬
rat: mira quȩ cotidie aguntur. denun¬
tiat. Nam cũ fessi & ieuini ad dnm̃ po¬
płi ꝯuenissent: discipłis dñs dic̃. Mile¬
reor suꝑ turbam qͥa ecce ĩa tͥduo sustint̃¬

Expanded text:
sdem prius in peccato positis praedicent, et cum jam coeperint peccata relinquere, atque ad innocentiam festinare, necesse est ut erga eos in ore doctoris incrementa praedicationis excrescant, et quibusdam doctrinae suae verbo tanto vehementius insistat, quanto eos gravius cecidisse considerat. Libet inter haec ad medium Evangelii verba deducere, cujus sacra historia per hoc quod factum miraculum narrat mira quae quotidie aguntur denuntiat. Nam cum fessi et jejuni ad Dominum populi convenissent, discipulis Dominus dicit: Misereor super turbam, quia ecce
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ : pꝰ cognitam uͦ dulcedinẽ tanto
iam tolerabiliꝰ temptõuum c̾tamina su¬
stinent: qͣnto indo altius cognouere qͦdament.
Tñ & petrus pͥꝰ inmontem ducit᷑. pꝰ cla¬
ritatẽ tnssig̾ationis dñice contẽplat᷑.
& tc̃ demũ tẽptari ancilla introgante
ꝑmittit᷑: ut ꝑtemptonẽ fac̾tus sͥ ex infir¬
mitate consciꝰ. ad illud flendo & aman¬
do recurreret qd uidisset: & cũ eũ timo¬
ris unda inpecc̃i pelagus rapet: ẽẽt pͥoriᷤᷤ
dulcedinis anchora quȩ retineret. Mor̾¬
fac̾ta st̃ candida sic̃ mx. Dñs scĩs
om̃ib qͥb dictum ẽ. uos estis lux mun
uestim̃ta eius facta st̃ candida sic̃ nix.
Inqͣ tnͣfiguratione. qͥd aliud quã resur¬
rõnis ultime gła nuntiat᷑. In monte
enim uestim̃ta eiꝰ sic̃ nix facta st̃: qͥa in
supnȩ claritatis culmine. om̃s scĩ luce
fulgentes iusticiȩ. ei adherebunt. m̃. ł.

Expanded text:
untur; post cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quanto in Deo altius cognovere quod ament. Unde et Petrus prius in montem ducitur, prius claritatem transfigurationis dominicae contemplatur, et tunc demum tentari ancilla interrogante permittitur , ut per tentationem factus sibi ex infirmitate conscius, ad illud flendo et amando recurreret quod vidisset; et cum eum timoris unda peccati in pelagus raperet, esset prioris dulcedinis anchora quae retineret. facta sunt candida sicut nix . Dominus sanctis omnibus quibus dictum est, Vos estis lux mundvestimenta ejus facta sunt candida sicut nix. In qua transfiguratione quid aliud quam resurrectionis ultimae gloriae nuntiantur? In monte enim vestimenta ejus sicut nix facta sunt, quoniam in supernae claritatis culmine omnes sancti luce fulgentes justitiae ei adhaerebunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ & innocentiã ꝓximus fuit. Alsꝰ
nulla impudicitia. nullis flagitus in¬
qͥnatꝰ. solum autẽ ꝯiugiũ exꝑtꝰ. admi¬
nisteriũ spũale conu̾sus ẽ. Neq iste ue¬
int delonginqͦ: qͥa usus comunctione
concessa. ꝑ illicita ñ errauit. Alu uͦ post
carnis flagitia. alii post falsa testimo¬
cidia adpęnitentiã rede unt: & ad
tiũ conuer¬
tunt᷑: hi uidelicet
ad dm̃ de
soginquo ueniunt. Quanto &eni quisq
plus inp̃uo oꝑe errauit: tanto ab oĩpotẽte
dño longiꝰ recessit. Nã & ꝓdigus fuiꝰ qui
patrẽ deseruit. abiit in regionẽ longĩqũa:
inqua porcos pauit. qͥa uitia nutriuit.
Dant̃ gͥ alim̃ta etiam eis qui de longinqͦ
ueniunt: qͥa conũsis pecc̃orib. doctrine

Expanded text:
tionem et innocentiam proximus fuit. Alius tionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spirituale conversus est. Neque iste venit de lonconcessa per illicita non erravit. Alii vero post carnis flagitia, alii post falsa testimocidia ad poenitentiam redeunt, atque ad tium convertuntur. Hi videlicet ad Dominum de longinquo veniunt. Quanto etenim quisque plus in pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Nam et prodigus filius qui patrem deseruit, abiit in regionem longinquam, in qua porcos pavit, quia vitia nutrivit. Dentur ergo alimenta eis etiam qui de longinquo veniunt, quia conversis peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
do fideliũ peccata que ꝑpetͣuit ꝑpęniten¬
tiam declinans. ad dnm̃n se inoꝑe. in locu¬
tione. & in cogit̾one conu̾itit. Quos dimit¬
tere ieuinos in domũ suã dñs ñuult ne
deficiant inuia: qͥa uidelicet conu̾si pec¬
cõres. inp̾sentis uitȩ uia deficiunt. sun
sua conscientia sine doctrinȩ suȩ pabu
lo dimittunt᷑. Ne gͦ lassent᷑ in huius ꝑe¬
gͥnationis itine: pascendi sc̃ a doctorib
sacra ãmonitione: sic̃ alibi de esuriẽti
manducare. Et rursũ. Nolo eos dimitcere
ieiunos: ne deficiant inuia. Ac si dic̃et.
Inpdicatione ur̃a u̾bũ ꝯsolationis accipi¬
ant: ne au̾itatis pabulo ieuni remanẽ¬
tes. innuius uitę labore succũbant. Tal¬
de autem pensanda ẽ pia sententia q̃ ꝓ
cessit ex ore u̾itatis qͣ dicit᷑: quidam enĩ
delonge uenerunt. Est aliqͥs qui nil frau¬
dis & nil carnalis corruptionis exptꝰ. ad
om̃i potentis cdi seruitiũ festinauit. Iste
de longinquo ñuenti: qͥa ꝑ incorrup¬

Expanded text:
ccata quae perpetravit per poenitentiam declinans, ad Dominum se in opere, in locutione et cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia suntur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt a doctoribus sacra admonitione. Sicut alibi de esurientibillis vos manducare. Et rursum: Nolo dimittere eos jejunos, ne deficiant in via. Ac si diceret: In praedicatione vestra verbum consolationis accipiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae labore succumbant. Valde autem pensanda est pia sententia quae processit ex ore Veritatis, qua dicitur: Quidam enim de longe venerunt. Est aliquis qui nil fraudis et nil carnalis corruptionis expertus; ad omnipotentis Dei servitium festinavit. Iste de longinquo non venit, quia per incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ sunt aures eiꝰ. & soludum ẽ iunculũ
linguȩ eiꝰ. Qua in re notandum e: qr ꝓpt̃
clausas aures dictũ ẽ adaꝑire. S cun au¬
rescordis ad obȩdiendũ aꝑtȩ fuerint: ex
subsequenti ꝓculdubio eciã linguȩ eius
uinculũ soluet: ut bona que fecerit ip̃e.
etiam facienda aliis loquat᷑. Ubi & bene
additur: & loquebat᷑ recte. Ille cnĩ recte
loqͤt: qͥ pͥꝰ obȩdiendo fecerit. q̃ loquendo

Expanded text:
ertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus. Qua in re notandum est quia propter clausas aures dictum est, adaperire; sed cui aures cordis ad obediendum apertae fuerint, ex subsequenti proculdubio etiam linguae ejus vinculum solvetur, ut bona quae fecerit ipse etiam facienda aliis loquatur; ubi et bene additur: Et loquebatur recte. Ille enim recte loquitur qui prius obediendo fecerit quae loquendo
Abbreviated transcription (Latin):
uos manducare. Qͦd sic tc̃ eoꝵ manibꝰ st̾m
ẽẽ credimꝰ: ut hoc eoru ubis cotiaie
fic sine cessatione uidcamus. Hoc eñĩ
agit petrus cum ꝑ cpłas ioquit᷑: ut u̾bi
pabulo corda nr̃a male ieuina satient᷑.

Expanded text:
c eorum manibus factum esse credimus, ut hoc eorum verbis quotidie fieri sine cessatione videamus. Hoc enim agit Petrus, cum per Epistolas loquitur, ut verbi pabulo corda nostra male jejuna satientur;