comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cicatrices quae st̃ euidentiores doctrinȩ
mendacilo quorum daemon orum. quam
iste quib ꝑsuadetur filiumdĩ. Id est
ipsam ueritatem eẽ mendacem: sed isti
indoctrina sua habent & apestam non
quidem daemonorum. sed tam̃ creatu¬
rae culturam quamdamnat apłs dic̃s
Et coluer̃ & seruier̃ creaturae. poti¬
us quam creatori: Proinde isti in fan¬
tas matis fabularum suarum. idola
& daemonia nescientes colunt: Insole
aut̃ & luna nouer̃ se seruire creaturȩ
& quod putantse &iam creatoriser¬
uire: Multum falluntur: fantas mati
enim suo seruiunt. creatori aut̃ nullo
modo seruiunt quando eanegant dm̃
creasse. Quae apesto apłs addĩcrea¬
turam pestinere demonstrat dic̃s:
Cum decib & cariib ager&: omnis enĩ
creatura dĩ bonaẽ. et h labiciendũ
quod cum gratiarum actione ꝑcipit᷑.
Nidete quid sit sanadoctrina quam
non ferentes. uos ad fabulas conuer¬
tistise quomodo apłs &creaturam

Expanded text:
cicatrices? quae sunt euidentiores doctrinae cicatrices? quae sunt euidentiores doctrinae mendaciloquorum daemoniorum quam istae,, quibus persuadetur filium dei, id est ipsam ueritatem esse mendacem? sed isti in doctrina sua habent et apertam non quidem daemoniorum, sed tamen creaturae culturam, quam damnat apostolus dicens: et coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori. Proinde isti in phantasmatis fabularum suarum idola et daemonia nescientes colunt; in sole autem et luna nouerunt se seruire creaturae. et quod putant se etiam creatori seruire, multum falluntur; phantasmati enim suo seruiunt, creatori autem nullo modo seruiunt, quando ea negant deum creasse, quae aperte apostolus ad dei creaturam pertinere demonstrat dicens, cum de cibis et carnibus ageret: omnis enim creatura dei bona est, et nihil abiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur. uidete, quid sit sana doctrina, quam non ferentes uos ad fabulas conuertistis. quomodo apostolus et creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
tris pullis fugientibus. non congrega¬
r& qua e non peperit : Vt ergo insidias
tender& paruulis. dixit . Diuinorum
nulli pepercisse morsen. quopossent
neq xp̃iani. apesto deorum cultu fu¬
gere impi& atem istorum nimis abor¬
rentem areligione xp̃iana. et pagani
eis fauere aduersus nos : Qui moysen
scirent contra idola. & contradeos gen¬
tium quae st̃ daemonia. multa uerd &
dignadixisse. : Quod sistis displicet.
a peste se fateantur idolorum ł daemo¬
niorum eẽ cultores: qđ quidem ignorant̃
eent̃. eo ipso solo quod eent̃ her&ici
Detalib enim dic̃ apłs. quia in nouissis
temporib recedent quidam a fide:
intendentes spiritib sed uctorib doc¬
trinis daemoniorũ in ypochrisi mendacilo¬
quorum : Qui enim nisidae mones quib
ẽ amica fallacia. istis ꝑsuaderent : quod xp̃s
fallaciter passus. fallaciter mostuus sit
fallaciter cicatrices ostenderit. idẽ non
uere passus necuerem ostuussit. nec
ille uere fuerint exueris uul nerib

Expanded text:
tris pullis fugientibus non congregaret, quae non peperit. ut ergo insidias tenderet paruulis, dixit diuinorum nulli pepercisse Moysen, quo possent neque christiani aperto deorum cultu fugere inpietatem istorum nimis abhorrentem a religione christiana et pagani eis fauere aduersus nos, qui Moysen scirent contra idola et contra deos gentium, quae sunt daemonia, multa uera et digna dixisse. Quod si istis displicet, aperte se fateantur idolorum uel daemoniorum esse cultores: quod quidem ignoranter essent eo ipso solo, quod essent haeretici. de talibus enim dixit apostolus: quia in nouissimis temporibus recedent quintendentes spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum . Ipse eraquorum. qui enim nisi daemones. quibus est amica fallacia, istis persuaderent, quod Christus fallaciter passus, fallaciter mortuus sit, fallaciter cicatrices ostenderit, id est non uere passus nec uere mortuus sit nec illae uerae fuerint ex ueris uulneribus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ intolerabi litersceleratum: Quod
deipsa naui puellas pulcras & pue¬
ros proponi dicitis. quorum for¬
mosissimis corporibus. in ardescant
principes tenebrarum adfeminas
masculi: & ad masculos feminȩ
ut in ipsa flagranti libidine: &
hinniaticon cupis centia demen¬
bris eorum ta quã d&ris sordidisq
compedibus. dĩ uestri membra sol¬
uantur : & his obscenissimis pannis
urĩs conaminȩ assuere in effabilem
trinitatem. dicentes patrem in secre¬
to quodam lumine habitare: filii aũ
in sole uistutem: in luna sapientiam:
S pm̃ uero scm̃ in aere: in qua tripestita
urã uel potius iam quadri pestita fa¬
bula. Depatris quidem secreto lumine
quid uobis dicam: nisi quia lumen cogita

Expanded text:
st intolerabiliter sceleratum, quod st intolerabiliter sceleratum, quod de ipsa navi puellas pulchras et pueros proponi dicitis, quorum formosissimis corporibus inardescant principes tenebrarum, ad feminas masculi, et ad masculos feminae; ut in ipsa flagranti libidine et inhianti concupiscentia de mebris eorum tamquam ' de taetris sordidisque conpedibus dei uestri membra soluantur. et his obscaenissimis pannis uestris conamini adsuere ineffabilem trinitatem dicentes patrem in secreto quodam lumine habitare, filii autem in sole uirtutem, in luna sapientiam, spiritum uero sanctum in aere! In qua tripertita uestra uel potius iam quadripertita fabula de patris quidem secreto lumine quid uobis dicam, nisi quia lumen cogita
Abbreviated transcription (Latin):
uestra oratio circum uoluitur.
Nam & deipsortanta falsa & ia
d & estanda iactatis. ut si suas uin¬
dicar& in iurias. Iam flammas
eius uiui arder&is : N amprimo
eum. nauem quandam esse dici¬
tis: ita nontantũ ut dicitur toto
cȩlo erratis. sed & natatis : Dein
de cum omnibus oculis rotundus
effulgeat eaque illa figura pro
sui ordinis positione perfecta sit:.
vos eum triangulum perhib&lis.
Idest perquandam triangula
cȩli fenestram. lucẽ istammundo
terrisq radia rem : itasit. ut adistã
quidẽ solem dorsum ceruicemq cur¬
u&is. Non autem ipsumtamclara
rotunditate conspicuum. Sed nes¬
cio quam naue. perforamen trian¬
gula micantẽ atq lucentẽ. qua
confictam cogitatis ador&is: Quã
ꝓfecto faber illenon facer&. sique¬
admodum emuntur ligna quib
nauigiorum tabulȩ conpinguntur.
sicemerentur & uerba quib: her&i¬
corum fabulae confinguntur.
erum hȩc tolerabilius uelnden¬
tur uel flentur in n̾obis: illud Illud¬

Expanded text:
uestra oratio circumuoluitur. uestra oratio circumuoluitur. Nam et de ipso tanta falsa et tam detestanda iactatis. ut si suas uindicaret iniurias, iam flammis eius uiui arderetis. nam primo eum nauem quandam esse dicitis; ita non tantum, ut dicitur, toto cde cum omnium oculis rotundus effulgeat, eaque illi figura pro sui ordinis positione perfecta sit; vos eum triangulum perhibetis, id est, per quamdam triangulam coeli fenestram lucem istam mundo terrisque radiare. Ita fit ut ad istum quidem solem dorsum cervicemque curvetis; non autem ipsum tam clara rotunditate conspicuum, sed nescio quam navim per foramen triangulum micantem atque lucentem, quam confictam cogitatis, adoretis. Quam profecto faber ille non faceret, si quemadmodum emuntur ligna, quibus navigiorum tabulae compinguntur, sic emerentur et verba, quibus haereticorum fabulae confinguntur. Verum haec tolerabilius vel ridentur vel flentur in vobis: illud e
Abbreviated transcription (Latin):
gimus utea non colant. non eis
dicimus quod nulla sint. sed qđ
colenda non sint: eisq colendũ
horum omnium conditorem
dm̃ inuisibilem suademus.
Cuius solius partipationebea¬
tus homo fieri potest: Quod
omnes uelle nemoambigit:
sed quia non nulli eorum inui¬
sibilem & incorpoream crea¬
turam colunt. quodẽ & anima
mensq: humana: Tamen qͥa
nec eius modi creaturȩ partici¬
patione fit homobeatus. ille non
solum inuisibilis. uerum &iam
incommutabilis ds̃. idẽ ds̃ uerus
colendusẽ. quia solus illecolen¬
dusẽ. quo solo fruens. beatus
sit cultor eius & quosolo non fru¬
ens. omnis mens miseraẽ. quali¬
b& realia perfruatur . Vos aũt
cumea colatis quȩ omnino non sunt
sed uestrarum fallaci&m fabularũ
uanitatefingunt᷑ : Propinquiores
ess&is uerepi& atis acreligionis.
sisaltim pagani ess&is : uel in eorũ
genere qui corpora colunt. &si
non colenda. seđ tamen uera :
undeuos uerius dixerim: nec so¬
lem istum colere: ad cuius gyrũ

Expanded text:
gimus, ut ea non colant, non eis gimus, ut ea non colant, non eis dicimus, quod nulla sint, sed quod colenda non sint, eisque colendum horum omnium conditorem deum inuisibilem suademus, cuius solius participatione beatus homo fieri potest: quod omnes uelle nemo ambigit. sed quia nonnulli eorum inuisibilem et incorpoream creaturam colunt — quod est et anima mensque humana — tamen, quia nec eiusmodi creaturae participatione fit homo beatus, ille non solum inuisibilis uerum etiam incommutabilis deus, id est deus uerus colendus est, quia solus ille colendus est, quo solo fruens beatus fit cultor eius, et quo solo non fruens omnis mens misera est, qualibet re alia perfruatur. uos autem cum ea colatis, quae omnino non sunt, sed uestrarum fallacium fabularum uanitate finguntur, propinquiores essetis uerae pietati ac religioni, si saltem pagani essetis uel in eorum genere, qui corpora colunt, etsi non colenda, sed tamen uera. unde uos uerius dixerim nec solem istum colere, ad cuius gyrum
Abbreviated transcription (Latin):
IMPERIT. APESTIS
& uanitas uersi pellis : ut quod
tibi obicis. quod siquis tibi obicit.
nescit cum quo agat. N eque enim
uos paganos dicimus. Aut scisma
paganorum : sed habere cum cis
quandam similitudinem. eo
qđ multos colatis deos: uerũ
uos eis esselonge d&eriores. qđ
illi eacolunt quȩsunt. sed pro
dus colenda non sunt .: Sunt
enĩ& idola. sed adsalutẽ nihil
sunt. & qui colit arborem
non quidẽ arando sed adorando.
nonidcolit quodnum quamẽ. sed
quod ita colendũ non est: Ipsa
&ia daemonia. Vnde dicit apos¬
tolus. quȩ immolant daemomis
immolant & non dõ : Utiq sunt
quib: illos immolare dicit: & quo¬
rum nos sotios eẽ non uult : Iam
uero cȩlum & terramare : & aer
&sol& luna & c&era sidera: Om¬
nia hȩc manifesta oculis appa¬
rent. atq ipsis sensibus presto
sunt: Quȩpagani cum tamqua
deos colunt. uel taqua parces
unius magnidĩ: Namuni uer¬
sum mundum quidã eorum
putant maximum dm̃. eacolunt
quȩ sunt. Cum quibus quandoa¬

Expanded text:
inperita pestis et uanitas uersipellis! utquid tibi obicis, quod si quis tibi obicit, nescit cum quo agat? neque enim uos paganos dicimus aut schisma paganorum, sed habere cum eis quandam similitudinem, eo quod multos colatis deos; uerum uos eis esse longe deteriores, quod illi ea colunt, quae sunt, sed pro diis colenda non sunt; sunt enim et idola, sed ad salutem nihil sunt. et qui colit arborem, non quidem arando, sed adorando, non id colit, quod nusquam est, sed quod ita colendum non est. ipsa etiam daemonia, unde dicit apostolus: quae inmolant gentes, daemoniis inmolant et non deo, utquibus illos immolare dicit, et quorum nos socios esse non vult. Jam vero coelum et terra, mare et aer, sol et luna, et caetera sidera, omnia haec manifesta oculis apparent, atque ipsis sensibus praesto sunt. Quae cum Pagani tanquam deos colunt, vel tanquam partes unius magni dei; nam universum mundum quidam eorum putant maximum de sunt. cum quibus quando a
Abbreviated transcription (Latin):
cere & eoꝵdem scriptorũ magnã & sc¬
brem inuenre congruentĩa. siuos
contentio ñ ꝑuester& & sipi&as adiu¬
uar& : Quis eñ umquã duos histori¬
coslegens. deuna rescribentes utrũq
uł utrum lib& e& aut fallese aut falli
arbitratus est siunus eox dix qđ alius
p̃term sit. aut sialit̃ aliquid breuius cõ

Expanded text:
cere et eorundem scriptorum magnam et sacere et eorundem scriptorum magnam et salubrem inuenire congruentiam. si uos contentio non peruerteret et si pietas adiuuaret? quis enim umquam duos historicos legens de una re scribentes utrumque uel utrumlibet eorum aut fallere aut falli arbitratus est, si unus eorum dixit. quod alius praetermisit; aut si alter aliquid breuius co
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ in manb: si post aliquantum
temp: uitȩ huius nrae uł illas quis quã
fausticẽ uł has neg& meas. unde conuin¬
cit᷑ ñ siquia illiquinc̃ ista nouer̃ notitiũ
suã ad longe &iã pꝰ̾ futuros c̃tinuatis
posterorum successionibus traiciunt :
Quȩcũ ita sint : quis tandem tantana
furore cȩcatur n sidȩ monorũ mendaci¬
loquoꝵ malitia atq fallacia c̃sentien¬
dostibuersus sit quidicat hoc mereri
ñ potuisse a postoloꝵ eccłam tamfi¬
dam tã numerosam fratrũ concordi¬
am uteoꝵ scripta. fidelit̃ ad posteros
traicerent: Cũ eoꝵ cathedras usq ad
p̃sentes ep̃os cestissima successione
seruarent : Cũ hoc qui aliũ cumq: hon¬
nẽ scriptis. siue extraecłam siue in p¬
sa eccła . tanta feliutate ꝓuenat: sed
contraria inquit int̃ scripta eorũ
repperiunt᷑ malign: malostudio legi¬
tis. stulti non intellegitis. cȩci ñ uid&is:
Quid eñ magnũ erat ista diligent̃ inspi¬

Expanded text:
habemus in manibus, si post aliquantum habemus in manibus, si post aliquantum tempus uitae huius nostrae uel illas quisquam Fausti esse uel has neget meas, unde conuincitur, nisi quia illi, qui nunc ista nouerunt, notitiam suam ad longe etiam post futuros continuatis posterorum successionibus traiciunt? quae cum ita sint, quis tandem tanto furore caecatur, nisi daemoniorum mendaciloquorum malitiae atque fallaciae consentiendo subuersus sit, qui dicat hoc mereri non potuisse apostolorum ecclesiam. tam fidam, tam numerosam fratrum concordiam, ut eorum scripta fideliter ad posteros traicerent, cum eorum cathedras usque ad praesentes episcopos certissima successione seruarent, cum hoc qualiumcumque hominum scriptis siue extra ecclesiam siue in ipsa ecclesia tanta facilitate proueniat? Sed contraria, inquit, inter se scripta eorum reperiuntur. maligni malo studio legitis. stulti non intellegitis, caeci non uidetis. quid enim magnum erat ista diligenter inspi
Abbreviated transcription (Latin):
constat ẽẽ ypocratis: Inde siquis hoc
neg& nec sal tẽ refellitur. srid&ur.
Nisi sic eos quia abipso ypocratis tem¬
pore usq ad hoc tem pus & deinceps.
successionis series commendauit.
Vthinc dubitare dementis sit: ꝓlatons.
aristotelis. ciceronis. uarronis : Aliorũq
eius modi auctorũ libros: Unde noue¬
runt homnes qđ ipsorũ sint. ns eadem
temporũ sibim& succedentiũ contestati¬
one coninua: multi multa delitteris
etlesiasticis conscripserunt. Non qui¬
dẽ auctoritate canonico. sed aliquo
adiuuandi studio. siue discendi. un¬
de constat quid cuiussit: nsiqr hiftem¬
porib quib ea quisq scripsit quib po¬
tuit insinuauit atq edidit: & inde
malios atq alios continuata notitia.
latiusq forinta. ad posteros &iã usq ad nr̃a
tẽpora ꝑuenerunt: Ita utin t̃rogaticuius
quisq liber sit ñ hesitemus quid re¬
spondere debeamꝰ : sed quid ꝑgam in
longe p̃terita : ecce istas literas quas

Expanded text:
constat esse Hippocratis? unde si quis hoc constat esse Hippocratis? unde si quis hoc neget, nec saltem refellitur, sed ridetur — nisi quia sic eos ab ipso Hippocratis tempore usque ad hoc tempus et deinceps successionis series commendauit, ut hinc dubitare dementis sit? Platonis, Aristotelis, Varronis, Ciceronis aliorumque eiusmodi auctorum libros unde nouerunt homines. quod ipsorum sint, nisi eadem temporum sibimet succedentium contestatione continua? multi multa de litteris ecclesiasticis conscripserunt, non quidem auctoritate canonica, sed aliquo adiuuandi studio siue discendi. unde constat, quid cuius sit, nisi quia his temporibus, quibus ea quisque scripsit. quibus potuit insinuauit atque edidit et inde in alios atque alios continuata notitia latiusque firmata ad posteros etiam usque ad nostra tempora peruenerunt. ita ut interrogati, cuius quisque liber sit, non haesitemus, quid respondere debeamus ? sed quid pergam in longe praeterita? ecce istas litteras, quas
Abbreviated transcription (Latin):
cit &ten& eccła abipsis apłis ꝓpagata
her&ici ꝓferunt. auctorũ suorũ norenb
appellati longe post apłos existentiũ
quasi uero & in litteris saecularib ñ fu¬
erunt certissim auctores. sub quorũ
nonznib post ea multa ꝓlata sunt.
&ideo repudiata qr ł his quaȩipsorũ
eẽ constar& rinme congruerunt :¬
ueleo tempore qđ illi scripserint ne qua¬
quã in notescere: & ꝑ ipsos ł famlia¬
rissimos eorũ in posteros prodi comm̃¬
dariq meruerunt : Nonne ut alios omitã.
subypocrittis medici nobilissim nomne
quidã libri ꝓlati in auctoritatẽ amedi¬
cis ñ recepti sunt : nec eos adiuuit non¬
nulla sim litudo rerũ atq uerborum.
quando comparati eis quos uere ypo¬
critis eẽ constar&. in paresiudicati sunt:
& qđ abeo tempore quo & c&era scripta
eiꝰ ñ innotuerunt: qđ uere eius essent ::
hosaũ libros quib illi qui d&ra uerso
ꝓferunt᷑ comparati respuuntur unde

Expanded text:
cit et tenet ecclesia ab ipsis apostolis propagata cit et tenet ecclesia ab ipsis apostolis propagata haeretici proferunt auctorum suorum nominibus appellati longe post apostolos existentium ? quasi uero et in litteris saecularibus non fuerunt certissimi auctores, sub quorum nominibus postea multa prolata sunt et ideo repudiata, quia uel his, quae ipsorum esse constaret, minime congruerunt uel eo tempore. quo illi scripserint, nequaquam innotescere et per ipsos uel familiarissimos eorum in posteros prodi commendarique meruerunt. nonne, ut alios omittam, sub Hippocratis medici nobilissimi nomine quidam libri prolati in auctoritatem a medicis non recepti sunt ? nec eos adiuuit nonnulla similitudo rerum atque uerborum, quando conparati eis, quos uere Hippocratis esse constaret, inpares iudicati sunt, et quod ab eo tempore quo et cetera scripta eius non innotuerunt, quod uere eius essent. hos autem libros, quibus illi. qui de trauerso proferuntur, conparati respuuntur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dicã deapło paulo an forte &ipse
post mortẽ iustificatu laudat ab rahã
qđ prius quã circũcider&ur credidit dõ
& deputatũ ẽ illi adiustitiã Quod tan¬
tipendit ut nos ñ ob aliud dicat filios eiꝰ eẽ
affactos quieius carne ꝓpagati ñsumus.
Nisi qđ ei fidei uestigia sequamur : Sed ꝗd
uobis faciã. quos contra testimoꝵa scrip¬
turarũ ita obsurde fecit in qͥtas. vtquicꝗd
aduersũ uos inde ꝓlatũ fuerit. ñ eẽ dictũ
ab apło ẜ anescio quo falsorio subeiꝰ nonne
scriptũ eẽ dicere audeatis : usq ad eo axp̃i¬
ana doctrina aꝑte aliena ẽ quã p̃dicatis
doctrina daemonorũ uteã sub xp̃ianae
doctrinae nomne defendere Nulla ex
parte possitis. ns dicatis falsa ẽẽ scrip¬
turas a postolorũ : infelices u rgciammae
urxẽ. qua eumquã littere illũ habebunt
pondus auctoritatis st̃uangelice siapos¬
tolice ñ habebunt: Dẽquo libro certũ
erit cuius sit. silitterae quas apłorũ di¬

Expanded text:
quid dicam de apostolo Paulo? an forte et ipse post mortem iustificatum laudat Abraham, quod, priusquam circumcideretur, credidit deo, et deputatum est illi ad iustitiam ? quod tanti pendit, ut nos non ob aliud dicat filios eius esse effectos, qui eius carne propagati non sumus, nisi quod eius fidei uestigia sequamur. Sed quid uobis faciam, quos contra testimonia scripturarum ita obsurdefecit iniquitas, ut quicquid aduersum uos inde prolatum fuerit, non esse dictum ab apostolo, sed a nescio quo falsario sub eius nomine scriptum esse dicere audeatis ? usque adeo a christiana doctrina aperte aliena est quam praedicatis doctrina daemoniorum, ut eam sub christianae' doctrinae nomine defendere nulla ex parte possitis, nisi dicatis falsas esse scripturas apostolorum. infelices inimici animae uestrae! quae umquam litterae ullum habebunt pondus auctoritatis, si euangelicae, si apostolicae non habebunt? de quo libro certum erit, cuius sit, si litterae, quas apostolorum di
Abbreviated transcription (Latin):
taminat. diuinitatis eis potuit
negasse conspectum Eua¬
nuit ergoiam atq exstincta si¬
mul est : Da nihelis quoq & illa
triũ puerorum gloriatio: qui
& ipsiusq ad hanc predicatio¬
nem quaecens& nihil inmundũ
Castissimi plane ac bonę̧ men¬
tis iuuenes habiti sunt iniu¬
da is mo: quia scilieet paternarũ
memores traditionum. agen¬
tium dapibus . & maxime immo

Expanded text:
taminat, diuinitatis eis potuit taminat, diuinitatis eis potuit negasse conspectum. euanuit ergo iam atque extincta simul est Danihelis quoque illa ac trium puerorum gloriatio: qui et ipsi usque ad hanc praedicationem, quae censet nihil inmundum, castissimi plane ac bonae mentis iuuenes habiti sunt in Iudaismo, quia scilicet paternarum memores traditionum a gentium dapibus et maxime inmo
Abbreviated transcription (Latin):
tulerum leges. sed etiam quod
inmundi ipsi fuerunt. & coinco¬
quinatimente at que conscien¬
tia sua ut congrue in ipsos &
illud cadere possit quod sequitur.
Dm̃ se scire ꝓfitentur. operib aũ ne¬
gant: Qui autem hoc magis com¬
petit quam prophetis atq mo¬
rsi qui longe aliter uixisse pro¬
bantur. quam dĩ cognitoribus
congruebat. Ego tamen nunc
usq: prȩter adulteria & frau¬
des. & homicida: nihil aliudeẽ
putaueram. unde conscientias
pollutas habuisse uiderentur
mor ses & prophetȩ: Nuncaũ
hoc demonstrante capitulo.
scire iamdatur. &iam hinc cos
Inquinatȩ mentis fuisse: quia
aliquid putauerint in quina¬
tum: quarsum ergota libus. &ũ
nunc uos uisionem diuinȩ̨ maies¬
tatis contingere potuisse arbi¬
tramini: cum sit scriptum. nisi
eos qui corde puri fuerint dm̃
uidere non posse.At uerohi
& iam si casti abinlicitis facino¬
rib exstitissent. solatamen
haec abstinendi aquibus dam
escis superstitio. simentem con¬

Expanded text:
tulerint leges, sed etiam quod tulerint leges, sed etiam quod inmundi ipsi fuerint et coinquinati mente atque conscientia sua, ut congrue in ipsos et illud cadere possit, quod sequitur: deum se scire profitentur. operibus autem negant. cui autem hoc magis conpetit quam prophetis atque Moysi, qui longe aliter uixisse probantur quam dei cognitoribus congruebat. ego tamen nunc usque praeter adulteria et fraudes et homicidia nihil aliud esse putaueram, unde conscientias pollutas habuisse uiderentur Moyses et prophetae; nunc autem hoc demonstrante capitulo scire iam datur etiam hinc eos inquinatae mentis fuisse, quia aliquid putauerint inquinatum. quorsum ergo talibus etiam nunc uos uisionem diuinae maiestatis contingere potuisse arbitramini, cum sit scriptum nisi eos, qui corde puri fuerint, deum uidere non posse? at uero hi etiam si casti ab inlicitis facinoribus exstitissent, sola tamen haec abstinendi a quibusdam escis superstitio, si mentem con
Abbreviated transcription (Latin):
tis. hanc nec saltem falla citer
Imaginatum xp̃m credere uo¬
liustis. Ita ut nonsic uobis ma¬
ria displicer& sic concubuis s&
& non concepiss&: Quomodo
displic& quia non concubuit.¬
& tamen peperit: Uidetis ergo
multum Intereẽ inter hortan¬
tes aduirginitatem. bo nomi¬
noribonum amplius p̃ponendo.¬
& proibentes nubere. concubi¬
tum propaganis. quisolus pro¬
priae nuptialis est. Uc hementi¬
us accusando: imultum intereẽ
inter abstinentes acibis propter
sacratam significationem. uel ꝓp¬
ter corporis castigationem: &
abstinentes acibis. quos ds̃ crea¬
uit: dicendo quod eos ds̃ noncre¬
auit : Proinde illa doctrina ẽ
prophetarum & apostolorum.
haec daemoniorum. mendacilo
nihil mundum. sed inquinata
sunt eorum & mens & conscien¬
tia. Hoc quoque ipsum ut rum
uobis expediat a paulo dictum
credere. considerandum est.⁊
Hactenus enim non tantum
daemonis exagitatos consta¬
bit morsen & prophetas. cum
tantas deciborum differentus

Expanded text:
tis, hanc nec saltem fallaciter tis, hanc nec saltem fallaciter imaginatum Christum credere uoluistis, ita ut non sic uobis Maria displiceret, si concubuisset et non concepisset, quomodo displicet, quia non concubuit et tamen peperit. uidetis ergo multum interesse inter hortantes ad uirginitatem bono minori bonum amplius prae prohibentes nubere concubitum propagationis, qui solus proprie nuptialis est, uehementius accusando; multum interesse inter abstinentes a cibis propter sacramenti significationem uel propter corporis castigationem et abstinentes a cibis, quos deus creauit, dicendo, quod eos deus non creauit. proinde illa doctrina est prophetarum et apostolorum. haec daemoniorum mendaciloqnihil mundum; sed inquinata sunt eorum et mens et conscientia. hoc quoque ipsum. utrum uobis expediat a Paulo dictum credere, considerandum est; hactenus enim non tantum daemoniis exagitatos constitit Moysen et prophetas, cum tantas de ciborum differentiis
Abbreviated transcription (Latin):
testamini. qui solus honestus
& con iugalis ẽ. & quem matri¬
moniales quoq tabulȩ̨ prae
segerunt liberorum procre¬
andorum causa.. Unde uere
non tam concumbere. quam
nubere prohi betis: Concum¬
bitur enim &iã causa libi di¬
num nubitur autem nonnisi
filiorum: Mec ideo uos dicatis
non prohibere. quia multos uros
auditores in hoc oboedire nolen¬
tes uel nonualentes. salua ami¬
cia toleratis. Illud enim habe¬
tis indoctrina ur̃ĩ erroris. hoc
in necessitate societatis. Hinc
est quod paulo ante distulerã
dicere. curuobis mors xp̃i uisa
sit uel fallax & simulata p̃di¬
canda. & non &iam natiuitas:
Mortem quippe tam quam se¬
parationem animȩ: id ẽ naturȩ
dĩ ur̃i acorpore inimicorum ci.
hoc ẽ a figmento diaboli p̃dicatis.
atq: laudatis: ac perhocrem dig¬
nam fuisse credidistis qua mxp̃s
& si non moriens. tamen mortẽ
simu lans commenda r&: In na¬
tiuitate aũt quia non solui sed
ligari potius dm̃ uestrum credi¬

Expanded text:
testamini, qui solus honestus testamini, qui solus honestus et coniugalis est et quem matrimoniales quoque tabulae prae se gerunt, liberorum procreandorum causa: unde uere non tam concumbere quam nubere prohibetis. concumbitur enim etiam causa libidinum, nubitur autem nonnisi filiorum. nec ideo nos dicatis non prohibere , quia multos uestros auditores in hoc oboedire nolentes uel non ualentes salua amicitia toleratis. illud enim habetis in doctrina uestri erroris, hoc in necessitate societatis. hinc est, quod paulo ante distuleram dicere, cur uobis mors Christi uisa sit uel fallax et simulata praedicanda et non etiam natiuitas. mortem quippe tamquam separationem animae, id est naturae dei uestri a corpore inimicorum eius, hoc est a figmento diaboli, praedicatis atque laudatis . ac per hoc rem dignam fuisse credidistis, quam Christus etsi non moriens, tamen mortem simulans commendaret. in natiuitate autem quia non solui, sed ligari potius deum uestrum credi
Abbreviated transcription (Latin):
creauit ad percipi endum cũ
gratiarum actione fidelibus.
secutus ait & his qui cognoue¬
runt ueritatem quõ omniscre¬
atura dĩ bona ẽ. & nihil abi cien¬
dum quod cum gratiarum ac¬
tione percipitur : Scĩ ficatur
enim peruerbum dĩ & orationẽ :
haec sunt quae negatis. hoc ani¬
mo. hac uoluntate. hac opini¬
one ab escis huius modi tempe¬
ratis quod non significatione.
sed nature maleꝰ & in munda
sunt: Qua in re creatorem ea¬
rum sine dubio blasphematis.
hoc ẽ quod pertin& ad doctri¬
nam daemoniorum. Nolite
ergo mirari. hoc deuobis tanto
ante ascõ spũ prophetatum
Iterum si aduirginitatem sic
horta remini quemad modum
hortatur a postolica doctri¬
na. qui dat nuptum. benefacit¬
& qui non dat. melius facit. ut
bonum eẽ nuptias diceretis. sed
meliorem uirgmitatem: sicut
facit ecclesiam quae uere xp̃i
hib& qui hoc malum eẽdicit
non qui huic bono. a liud me¬
lius ante ponit:. Deniq: uos
cũ precipuae concubitum de¬

Expanded text:
creauit ad percipiendum cum creauit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus, secutus ait: et iis, qui cognouerunt ueritatem, quoniam omnis creatura dei bona est, et nihil abiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per uerbum dei et orationem. haec sunt, quae negatis; hoc animo. hac uoluntate, hac opinione ab escis huiusmodi temperatis, quod non significatione, sed natura malae et inmundae sint. qua in re creatorem earum sine dubio blasphematis; hoc est, quod pertinet ad doctrinam daemoniorum. nolite ergo mirari hoc de uobis tanto ante a sancto spiritu prophetatum. Iterum si ad uirginitatem sic adhortaremini, quemadmodum hortatur apostolica doctrina — qui dat nuptum, bene facit, et qui non dat nuptum, melius facit — ut bonum esse nuptias diceretis, sed meliorem uirginitafacit Ecclesia, quae vere Chrishibet, qui hoc malum esse dicit, non qui huic bono aliud melius anteponit. Denique vos eum praecipue concubitum de
Abbreviated transcription (Latin):
sa generandi. sed eũ qui fit per
incontinentiam. sed tam̃ cũ con¬
iuge. Neq enim conceditur
secundum ueniã. nisi peccatum:
Hoc uos deomni carnium cibo
sentitis. hoc & ipsi abheresi ur̃a
didicistis. & uros conditores do¬
cetis: sed illis quod sit ignoscen¬
dum. propter quoduobis neces¬
saria ministrant. ut dixi conce¬
ditis. non dicentes non cẽ pec¬
catum. sed pec cantibus ueniam
largientes: Vos aũt ab omni
tali tam quam mala & inmunda
cogitatione abstinetis. ac per
hoc illud quod sequitur ea uer¬
ba a postoli. quibus com memo¬
rationem huius capituli termi¬
nasti. Ipsum est omnino. quod
nos facit hoc testimonium uo¬
bis obicere. Quod & tuputo
sciebas. ut ea uerba primo non
poneres. & nobis in extremodi¬
ceres: Qua mente aut consi¬
lio hoc aduersum nos capitulũ
proferatis ego non uideo cum
hoc ipsum nrũm consilium ta¬
cere quam xommemorare ma¬
lu eris: Cũ enim a postolus dixis¬
s& abstinentes acibis. quos ds̃

Expanded text:
sa generandi, sed eum, qui fit per sa generandi, sed eum, qui fit per incontinentiam, sed tamen cum coniuge. neque enim conceditur secundum ueniam nisi peccatum. hoc uos de omni carnium cibo sentitis, hoc et ipsi ab haeresi uestra didicistis et uestros auditores docetis; sed illis, quod sit ignoscendum, propter quod uobis necessaria ministrant, ut dixi, conceditis, non dicentes non esse peccatum, sed peccantibus ueniam largientes; uos autem ab omni tali tamquam mala et inmunda contagione abstinetis . ac per hoc illud, quod sequitur ea uerba apostoli, quibus commemorationem huius capituli terminasti, ipsum est -omnino, quod nos facit hoc testimonium uobis obicere: quod et tu, puto, sciebas, ut ea uerba primo non poneres et nobis in extremo diceres: qua mente aut consilio hoc aduersum nos capitulum proferatis, ego non uideo, cum hoc ipsum nostrum consilium tacere quam commemorare malueris. cum enim apostolus dixisset: abstinentes a cibis, quos deus
Abbreviated transcription (Latin):
legitis. & unde iam quantum suf¬
ficere uidebatur. In superiorib
partibus operis huius locutus
sum. & xp̃iani non heretici sed
catholica edomandi corporis
causa. ꝓpter animam in ratio¬
bus amplius humiliandum non
quod illa eẽ inmunda credant.
non solum it a canib ueruma qui¬
busdam &iam terrae fructibus
abstinent. uel semper sicut pau¬
ci. uel certis diebus atq tempo¬
ribus. sicut perqua dragesimam
fere omnes. quanto magis quisq
uel minus. seu uoluerit potuerit::
Uos aũt ipsam creaturam nega¬
tis bonam & inmundam dicitis.
quod carnes diabolus operetur.
feculentiore materia mali. ac ꝑ
hoc eas tam quam inmundiora
& trutulentiora dĩ uri uincula ex¬
horrentes abicitis Auditorib
aũt uestris. quos tam quam dis¬
tinctos agenere sacerdotum di¬
xisti. secundum ueniam haec eden¬
da conceditis. sicut quibus dam
concedit apostolus secundum
ueniam. non omnem concubitũ
con iugalem. & iã qui fit solacau¬

Expanded text:
legitis, et unde iam quantum suflegitis, et unde iam quantum sufficere uidebatur, in superioribus partibus operis huius locutus sum — et christiani,. non haeretici, sed catholici edomandi corporis causa propter animam in orationibus amplius humiliandam, non quod illa esse inmunda credant, non solum a carnibus, uerum a quibusdam etiam terrae fructibus abstinent, uel semper, sicut pauci, uel certis diebus atque temporibus, sicut per quadragesimam fere omnes, quanto magis quisque uel minus seu uoluerit seu potuerit. uos autem ipsam creaturam negatis bonam et inmundam dicitis, quod carnes diabolus operetur faeculentiore materia mali, ac per hoc eas tamquam inmundiora et truculentiora dei uestri uincula exhorrentes abicitis. auditoribus autem uestris, quos tamquam distinctos a genere sacerdotum dixisti, secundum ueniam haec edenda conceditis; sicut quibusdam concedit apostolus secundum ueniam non omnem concubitum coniugalem, etiam qui fit sola cau
Abbreviated transcription (Latin):
demens profecto ille. non tan¬
tum stultus putandus est :
qui id ex istimet lege priuata
pro hiberi posse. quod sit pu¬
blica concessum Dicoaũt
hoc ipsum nubere. Qua ꝓpter
& nos hortamur qui dem uolẽ¬
tes ut permaneant. nontamẽ
cogimus inuitas ut accedant
Nouimus cnim quantum uolun¬
tas. quantum & nature ipsius
uis. & iam contra legem publi¬
cam ualeat. nedum aduersus
priuatam. cui responderesit li¬
berum nolo. Sigitur hoc modo
uirgines facere sine crimine ẽ
extra culpam sumus & nos. Sin
quoq genere uirgines facere
crimenẽ rei estis & uos. Iam qua
mente aut consilio hoc aduer¬
sumnos capitulũ ꝓferatis c̃goñ uideo¬
LUIIII. AUGUSTINUS RESẼ
QUDIERGO QUOD CONFITERIS
te non uidere qua mente aut
consilio. hoc aduersum uos capi¬
tulum proferamus: non quod
a carnibus abstineatis. Nam hoc
inquibus dam & primi patres nr̃t
fecerunt. sicut com memoras.
nontamen ea damnandi sed sig¬
nificandi gratia. quod non intel¬

Expanded text:
demens profecto ille, non tandemens profecto ille, non tantum stultus putandus est, qui id existimet lege priuata prohiberi posse, quod sit publica concessum; dico autem hoc ipsum nubere. quapropter et nos hortamur quidem uolentes, ut permaneant, non tamen cogimus inuitos, ut accedant. nouimus enim, quantum uoluntas, quantum et naturae ipsius uis etiam contra legem publicam ualeat, nedum aduersus priuatam, cui respondere sit liberum "nolo." si igitur hoc modo uirgines facere sine crimine est, extra culpam sumus et nos; sin quoquo genere uirgines facere crimen est, rei estis et uos. iam qua mente aut consilio hoc aduersum nos capitulum proferatis, ego non uideo. AUGUSTINUS respondit: Audi ergo, quod confiteris te non uidere, qua mente aut consilio hoc aduersum uos capitulum proferamus . non quod a carnibus abstineatis; nam hoc a quibusdam et primi patres nostri fecerunt, sicut commemoras — non tamen ea damnandi, sed significandi gratia, quod non intel
Abbreviated transcription (Latin):
sa possessionem bonustius in¬
teruirgines ac pueros diuino
preconio cecinerunt. formã
nobis. atq adco uobis ipsis. fa¬
ciundarum uirginum relin¬
quentes: Sed hoc quidemut
dixi prętereo quia cos uos
ex clusistis excanone. facileq
mente sacrilega ur̃a daemonio¬
rum his potestis inportare doctri¬
nas: Num igitur & dexp̃o eadẽ
dicere poteritis. aut de apostolo
paulo: quem similiter ubiq con¬
stat. & uerbo semper pretulis se
nuptis innuptas & idopere quo¬
que ostendisse erga sanctissimã
teclam: Quod siha ec dacmoni¬
orum doctrina non fuit. quam&
telȩ paulus. & cęteri ceteris ad¬
nuntia uerunt a postoli. ciuicre¬
diiam poterit: hoc ab ipso eẽ me¬
moratum . tam quam sit daemo¬
niorum uoluntas & doctrina.
& iam persuasio scĩmonii: Non
ergo ẽ interim. quod uos ex isti¬
metis solos hortament is iuir¬
gines facere . & non prohibiti¬
one nubendi: Nobis enim quo¬
que hoc ipsum insi tum est. &¬

Expanded text:
sa professionem boni istius insa professionem boni istius inter virgines ac pueros divino praeconio cecinerunt, formam nobis atque adeo vobis ipsis faciendarum virginum relinquentes. sed hos quidem, ut dixi, praetereo, quia eos uos exclusistis ex canone facileque mente sacrilega uestra daemoniorum his potestis inportare doctrinas. num. igitur et de Christo eadem dicere poteritis aut de apostolo Paulo, quem similiter ubique constat et uerbo semper praetulisse nuptis innuptas et id opere quoque ostendisse erga sanctissimam Theclam? quodsi haec daemoniorum doctrina non fuit, quam et Theclae Paulus et ceteri ceteris adnuntiauerunt apostoli, cui credi iam poterit hoc ab ipso esse memoratum, tamquam sit daemoniorum uoluntas et doctrina etiam persuasio sanctimonii ? non ergo est interim, quod uos existimetis solis hortamentis uirgines facere et non prohibitione nubendi. nobis enim quoque hoc ipsum insitum est . et
Abbreviated transcription (Latin):
um uideatur. cum te clam obpig¬
neratã iam thalamo. Ina morẽ
sermone suo perpetuȩ uirgini¬
tatis incedit: Quid uero & de
magistro ipso decemus. ac scĩmo¬
niae totius auctore ihũ: & huius
ipsius professionis puellarum
caelite sponso. qui in euangelio
tria genera taxans spadonum.
unum natiuum. alterum factioiũ.
tertium uoluntarium: eis tamen
palmam at tribuit. qui se ipsos
inquit spadones fecerunt prop¬
ter regnum caelorum. signifi¬
cans uirgines & pueros qui nu¬
bendi ipsa acordibus suis exsex¬
ta cupitate spadonum uicein
cius ecclesia semper. tam quã
in domo regia conuersentur
Quid ergo & hoc uobis doctri¬
na uidetur eẽ daemoniorum
& inseductorio spũ dictum
Etquis erit alius indõ loquens.
si paulus & xp̃s. dae moniorũ
probantur fuisse sacerdotes.
Mitto enim ceteros cius dñi
nr̃i a posto los. petrum & andre¬
am thomam & illũ in exper¬
tem ueneris intercę̧teros bae¬
tum iohannem. qui perdiuer¬

Expanded text:
um uideatur, cum Theclam obpigum uideatur, cum Theclam obpigneratam iam thalamo in amorem sermone suo perpetuae uirginitatis incendit. quid uero et de magistro ipso dicemus ac sanctimoniae totius auctore Iesu et huius ipsius professionis puellarum caelite sponso, qui in euangelio tria genera taxans spadonum, unum natiuum, alterum facticium, tertium uoluntarium, eis tamen palmam adtribuit, qui se ipsos, inquit, spadones fecerunt propter regnum caelorum, significans uirgines et pueros, qui nubendi ipsa a cordibus suis exsecta cupiditate spadonum uice in eius ecclesia semper tamquam in domo regia conuersentur ? quid ergo ? et hoc uobis doctrina uidetur esse daemoniorum et in seductorio spEt quis erit alius in Deo loquens, si Paulus et Christus daemoniorum probantur fuisse sacerdotes? Mitto enim caeteros ejusdem Domini nostri Apostolos, Petrum et Andream, Thomam et illum inexpertem Veneris inter caeteros beatum Joannem, qui per diver
Abbreviated transcription (Latin):
nec uidetis Hinc & uirgines urĩs
dȩmoniorum doctrina captas
notari. & uos eẽ antistites dȩ mo¬
niorum. qui cercatim semper
adhanc eas incitetis professio.¬
nem suasionibus uestris. ut pene
iammaior inecclesiis omnibus uir¬
ginum apud uos quam mulicrũ
numerositis habeatur: Quid
ergo non & uos iam desistitis ata¬
libus ineptis quid infricudẽ
miseras inducitis filias hominũ :
si non in eis xp̃i uoluntas Imple¬
tur. sed daemoniorum Fitamẽ
hoc nobis primo respondeatis
uelim. utrum omnino uirgines
facere doctrina sit de moniorũ
an solum perprohibitionẽ facere
nubendi: Si perprohibitionem
nihiladnos. Nam & ipsi tam stul¬
tum iudicamus inhibere uolentẽ
quam nefas & impium satis nolen¬
tem cogere: Siuero fauere huic
quoq proposito & non relucta¬
riuolenti. Id quoq doc trinam
putatis eẽ daemoniorum. taceo
nunc urũm periculum: Ipsi iam
tim eo apostolo. nedae moniorum
doctrinam intulis se tunciconi¬

Expanded text:
nec uidetis hinc et uirgines uestras nec uidetis hinc et uirgines uestras daemoniorum doctrina captas notari et uos esse antistites daemoniorum. qui certatim semper ad hanc eas incitetis professionem suasionibus uestris, ut paene iam maior in ecclesiis omnibus uirginum apud uos quam mulierum numerositas habeatur? quid ergo non et uos iam desistitis a talibus inceptis? quid in fraudem miseras inducitis filias hominum, si non in eis Christi uoluntas inpletur, sed daemoniorum? et tamen hoc nobis primo respondeatis uelim, utrum omnino uirgines facere doctrina sit daemoniorum, an solum per prohibitionem facere nubendi ? si per prohibitionem, nihil ad nos; nam et ipsi tam stultum iudicamus? inhibere uolentem quam nefas et inpium satis nolentem cogere; si uero fauere huic quoque proposito et non reluctari uolenti id quoque doctrinam putatis esse daemoniorum, taceo nunc uestrum periculum, ipsi iam timeo apostolo, ne daemoniorum doctrinam intulisse tunc Iconi
Abbreviated transcription (Latin):
damnate morsen renuntiate
prophetis. ferte parem & deuo¬
bis ipsis sententiam. quia ut illi
semper a quibus dam ciborum.
sic uos interdum abstinetis abom¬
nibus. Aut si morses uobis & pro¬
phete cumescas diidicant dĩ le¬
gem sancire uidentur & nondae¬
moniorum : Sidanihel inspũ sco
obseruauit tres ebdomadas. si
ananias azarias. & misahel pueri.
diuinȩ mentis Instinctu blerib
utimaluerunt & leguminibus:
Si deniq in uobis quot quot ab¬
stinent. non ad aemoniis in pulsi
id faciunt: Si qua dragesima sine
uino & carnibus non super stiti¬
os e a uobis. sed diuina lege ser¬
uatur. Videte quȩso uidete:
nesum me dementiae hoc sitapau¬
lo dictum putare. quod daemo¬
niorum doctrina sit abstinen¬
tia omnis ciborum & prohiben¬
tes nubere. quemad modum nec
illud quod dicit & iam uirgines
dicare xp̃o daemoniorum esse
doctrinas: quod uos perinde sine
consideratione legentes ut cę¬
tera. ad nos subinde respicitis.

Expanded text:
damnate Moysen, renuntiate damnate Moysen, renuntiate prophetis, ferte parem et de uobis ipsis sententiam, quia ut illi semper a quibusdam ciborum, sic uos interdum abstinetis ab omnibus. Aut si Moyses uobis et prophetae, cum escas diiudicant, dei legem sancire uidentur et non daemoniorum; si Danihel in spiritu sancto obseruauit tres hebdomadas; si Ananias, Azarias et Misahel pueri diuinae mentis instinctu oleribus uti maluerunt et leguminibus; si denique in uobis quotquot abstinent, non a daemoniis inpulsi id faciunt; si quadragesima sine uino et carnibus non superstitiose a uobis, sed diuina lege seruatur: uidete, quaeso, uidete, ne summae dementiae hoc sit a Paulo dictum putare, quod daemoniorum doctrina sit abstinentia omnis ciborum, et prohibentes nubere, quemadmodum nec illud, quod dicit etiam uirgines dicare Christo daemoniorum esse doctrinas . quod uos perinde sine consideratione legentes ut cetera ad nos subinde respicitis
Abbreviated transcription (Latin):
tu catholico: Dico aũt qua dra¬
gesimam. quam qui inter uosri.¬
te obseruandam putauerit. ab¬
stineat necesse ẽ omnibis his:
quae capitulum hoc adõ ad per¬
cipiendum nobis creatadicit. &
dȩmoniorum insuperdoctrinã
uocat abstinentiam praedicto¬
rum. Quid ergo & uos carissimi.
ritunetunc daemoniorum uiui¬
tis. cum haec a uobis passionis xp̃i
celebrantur mysteria. & seduc¬
torii sp̃s fraude capimini &in
hypocrisi loquimini mendaciũ.
& cauteriatam habetis consci¬
entiam uram. Quod sihorum
nihil uos. nec nos igitur: Quid
ergo sibi uult capitulum hoc
aut a quo scriptum putabimus.
& contra quos : quod nec ueteris
testamenti traditiones. nec no¬
ui confirment. scita. Si quidẽ
hoc ab omnibus ut ex uobis ipsis
apparet. Illud uero a quibus¬
dam quam uis. abstineri tamen
docet: Sententia uero haec ur̃a.
cunctã penitus carnalium cibo¬
rum abstinentiam dȩmoniorũ
uult eẽ doctrinas: cuisi & uos
creditis. cadem sepius dixero:

Expanded text:
tu catholico? dico autem quadratu catholico? dico autem quadragesimam. quam qui inter uos rite obseruandam putauerit, abstineat necesse est omnibus his, quae capitulum hoc a deo ad percipiendum nobis creata dicit et daemoniorum insuper doctrinam uocat abstinentiam praedictorum. quid ergo et uos, carissimi ? ritune tunc daemoniorum uiuitis, cum haec a uobis passionis Christi celebrantur mysteria et seductorii spiritus fraude capimini et in hypocrisi loquimini mendacium et cauteriatam habetis conscientiam uestram? quodsi horum nihil uos, nec nos igitur. quid ergo sibi uult capitulum hoc, aut a quo scriptum putabimus et contra quos, quod nec ueteris testamenti traditiones nec noui confirmet scita? siquidem hoc ab omnibus, ut ex uobis ipsis adparet, illud uero a quibusdam quamuis abstineri tamen docet, sententia uero haec uestra cunctam penitus carnalium ciborum abstinentiam daemoniorum uult esse doctrinas. cui si et uos creditis, eadem saepius dixero,
Abbreviated transcription (Latin):
cum sint & ipsi doctrinam ad sę̧cuti
doe moniorum. si hoc eẽ apostolites¬
timonium constat. Ad haec &
danihel ipse tribus ebdomadis di¬
erum ieiunasse se perhib&. & car¬
nem non edisse. nec bibisse uinum.
dum ex oraret propopulo suo
Quid ergo & hic indoctrina se dae¬
moniorum magnificat: & deseduc¬
torii spiritus conmento gloriam
captat: De uobis uero quid dicam:
idest dexp̃ianioribus apud uos.
quorum non nulli quidem porci¬
na pleriq: uero qua drupede omni.
alii etiam cunto animali penitus
abstinent. fertq: obhoc in oculis
eos omnis ecclesia. & summa cum
ueneratione suscipiens. solum non
deos existimant: Nec uidetis
indociles. quia si hoc uerum & ab
apostolo dictum testimonium.
dae moniorum & ipsi sunt ludifica¬
tidoctrinis. Quid uero & de illo
dicemus. quod sane. frustrariquis
audieat aut negare : Cum constet
hoc interomnes & acque peror¬
bem terrarum quot annis. omni
cumstudio celebratur in conuen¬

Expanded text:
cum sint et ipsi doctrinam adsecuti cum sint et ipsi doctrinam adsecuti daemoniorum, si hoc esse apostoli testimonium constat. ad haec et Danihel ipse tribus hebdomadis dierum ieiunasse se perhibet et carnem non edisse nec bibisse uinum, dum exoraret pro populo suo. quid ergo ? et hic in doctrina se daemoniorum magnificat et de seductorii spiritus commento gloriam captat? De uobis uero quid dicam? id est de christianioribus apud uos, quorum nonnulli quidem porcina, plerique uero quadrupede omni, alii etiam cuncto animali penitus abstinent, fertque ob hoc in oculis eos omnis ecclesia et summa cum ueneratione suscipiens solum non deos existimat. nec uidetis, indociles, quia si hoc uerum et ab apostolo dictum testimonium est, daemoniorum et ipsi sunt ludificati doctrinis. quid uero et de illo dicemus, quod sane frustrari quis audeat aut abnegare, cum constet hoc inter omnes et aeque per orbem terrarum quotannis omni cum studio celebratur in conuen
Abbreviated transcription (Latin):
nib: abstinere debere. demoni¬
orum doctrinȩ uideamur uob
assectatores. uestros uero pro¬
phetas. atq ip̃sum ad eo moysen
qui primus non antistibus solũ¬
sed omnicon fuse hominum gene¬
ri suilla interdixerit & leporina
& hericina carne. & sepus ac lol¬
liginibus. ceterisq generibus
piscium carentibus squama: non in
spũ seductorio hoc. nec in doctrina
doemoniorum. sed in dõ potius & inspũ
ut hoc tibi interim paulum dixis¬
se concedam uictus tamen abste
nonante fuero. quam tumorsen
dam naueris & prophetas. ut quod
ratione conuictus & ueritate nũ¬
quam fortasse fecisses. id nunc
uentris causa facere uidearis.
blasphemare morsen. Est uero¬
& aliud detribus pueris apuduos
inda nihelo. quouehementer per¬
inde confundemini sustud con¬
stiterit acibis abstinere. dȩ mo¬
niorum eẽ religio: Illi enim non
tantum ab interdictis alege
sed &iam a concessis abstinuis se
Quos uehementer mi¬
rari soletis. & martribus numerare.

Expanded text:
nibus abstinere debere, daemoninibus abstinere debere, daemoniorum doctrinae uideamur uobis assectatores; uestros uero prophetas atque ipsum adeo Moysen, qui primus non antistitibus solused omni confuse hominum generi suilla interdixerit, et leporina, et hericina carne, et sepiis ac lolliginibus, caeterisque generibus piscium carentibus squama , non in spiritu seductorio hoc, nec in doctrina daemoniorum, sed in Deo potius et in sanut hoc tibi interim Paulum dixisse concedam, victus tamen abs te non ante fuero, quam tu Moysen damnaveris et Prophetas: ut quod ratione convictus et veritate nunquam fortasse fecisses, id nunc ventris causa facere videaris, blasphemare Moet aliud de tribus pueris apud uos in Danihele, quo uehementer perinde confundemini, si istud constiterit a cibis abstinere daemoniorum esse religionem. illi enim non tantum ab interdictis lege sed etiam a concessis abstinuisse leguntur: quos uehementer mirari soletis et in martyribus numerare,