comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UIRTUTE IUSTITIA SALUTE REDẼPTIONE ING̃O ET DEINAE QUALITATE
edqm̃ diuinã ueritatẽ etplus quã sapientẽ sapientiã et ut uirtutẽ
Plaudant et ut iustitiã theologi et salutem uocant et redeptionẽ age
ec haecquantũ possibi le nob diuina uocabula replicemus : Et quia qui¬
dem. geapxia omnẽ excellit et superat ut cunq: et existentẽ et ex cogi¬
tatã uirtutẽ : ñ arbitror quendã in diuinis eloquiis possidentiũ
ignorare : Vbiq: enĩ theo logia et dominã ipsã et ipsis suꝑcaelestib:
uirtutib: segregans tradit : quomodo eã theologi et ut uirtutẽ lau¬
dant omni remotã uirtute : aut quo modo in ipsa uirtutis uocabu¬
lum accipimꝰ : Dicamꝰ igitur quia uirtus ẽ ds̃ ut omnẽ uiraatẽ in se¬
ipsop̃ habens et ut om̃is uirtutis causa: Et om̃a ꝑ uirtutẽ inflexibe¬
lem et in circunfinitam ꝓducens : etutase essendi uirtutom siue
totã siue singulas quasq causalis: ens : et multi potens nõ solũ omnẽ

Expanded text:
in quo et de inaequalitate. Sed quoniam divinam veritatem, et plusquam sapientem sapientiam, et ut virtutem laudant, et ut justitiam theologi, et salutem ipsam vocant et redemptionem: age et haec, quantum possibile nobis, divina vocabula replicemus. Et quia quidem thearchia omnem excellit et superat utcumque et existentem et excogitatam virtutem, non arbitror quemquam in divinis eloquiis possidentium ignorare. Ubique enim theologia et dominam ipsam, et ipsis supercaelestibus virtutibus segregans tradit. Quomodo eam theologi et ut virtutem laudant, omni remotam virtute? Aut quomodo in ipsa virtutis vocabulum accipimus? Dicamus igitur, quia virtus est Deus, ut omnem virtutem in seipso praehabens, et ut omnis virtutis causa, et omnia per virtutem inflexibilem et incircumfinitam producens, et ut a se essendi virtutem, sive totam, sive singulas quasque causalis ens, et multipotens, non solum omnem
Abbreviated transcription (Latin):
muis di uaus & nouus format᷑ : Senio re quidẽ antiquũ & existentẽ a prin¬
cipio: iumior e uora n õsenescentẽ significaNe clarissime a principio
ꝑ omã usq: ad finẽ eũ ꝓueni redoceni aut ut diuinꝰ nr̃ sacer ꝑ fector
ai Ntroqi antiquitatẽ diuinã declarande : Seniore quidẽ qđ primũ in
tipiuiuniore uero qđ scđm nu merũ ẽ antiquus habente qmunitas aq̃¬

Expanded text:
niis et vetus et novus formatur, seniore quidem antiquum et existentem a prinniis et vetus et novus formatur, seniore quidem antiquum et existentem a principio, juniore vero non senescentem significante, clarissime a principio per omnia usque ad finem eum provenire docente: aut, ut divinus noster sacer perfector ait, utroque antiquitatem divinam declarante, seniore quidem, quod primum in tempore, juniore vero, quod secundum numerum est antiquius, habente, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Iora aut̃ ẽ sermone multiuocũ dm̃ ET TEM PORE¬
Lut om̃ ptentẽ ut antiquoꝵ dierũ laudare: Hoc quidẽ enĩ dicit᷑
ꝓp̃t qđ omniũ ipsesi tomp̃s aedificatoo colinens & ambienstota : & col¬
locans & fundans & constringens : & infirmũ in seo mẽꝑ ficiens & exip¬
saomã sic ex radice omã teneNiducens : & inseipscc̃ omã. uelud incor¬
sultũ om̃ p̃otentissimũ cõuertens & cotinens ut omĩũ ȩdificatio
& ñsinens eacadentia seipsa ut ex ꝑfectissima refectioiemutata pe¬
rire : dicit᷑ aut̃ omp̃s thearchia & ut omiũ potens & pureministranib:
ea prestans & xtomnib: p̃cepita mabilis ẽ immittens omnib: uoluna¬
ria s copulatioes & dulces partus diuini & omni potentis & immateru¬
lis boutatis ipsius amoris : Dierũ aut̃ aniquus ds̃ laudat᷑ ꝓpt̃ qđom
cẽporis & a nũ diuinitus eũ eẽ dicendũ : ut existentẽ scđ mom nẽ motũ in¬
trans mutabilẽ &immobilẽ & in sẽꝑ mouendo manentẽ exseipso & ut&m

Expanded text:
ora autem est, sermone multivocum Deum ut omnipotentem, et ut antiquum dierum laudare. Hoc quidem enim dicitur, propter quod omnium ipse sit omnipotens aedificatio, continens et ambiens tota, et collocans, et fundans, et constringens, et infirmum in se omne perficiens, et ex seipso omnia, sicut ex radice omnia tenenti, ducens, et in seipsam omnia velut in consultum omnipotentissimum convertens, et continens ut omnium aedificatio,inentiam muniens, et non sinens ea cadentia seipsa, ut ex perfectissima refectione mutata, perire. Dicitur autem omnipotens thearchia, et ut omnium potens, et pure ministrantibus ea praestans, et, ut omnibus praecepit, amabilis est, immittens omnibus voluntarias copulationes, et dulces partus divini et omnipotentis et immaterialis bonitatis ipsius amoris. Dierum autem antiquus Deus laudatur, propter quod nitus eum esse dicendum, ut existentem secundum omnem motum intransmutabilem et immobilem, et in semper movendo manentem ex seipso, et ut
Abbreviated transcription (Latin):
tioies hisquȩs̃ ꝓsrmbola sensibilia cõmiscentes: ꝓpterea dehis quidõ
in sĩbolica thelogia: Nuncuero hocdiuimt̃ alteri tatẽ ñ alienatioiẽ
qianidã suꝑinco uersibilis immutabilisq naturalis sociuatis¬
uspicabim̃ sed singula reipsius mulciplex auni formes in om̃ã
multe fecunditatis ꝓcessioues : Similẽ a ut̃ dm̃ si quidẽ unũ didip¬
a dixeritquis si c̃ totũ ꝑ totũ in seipso singularit̃ & imparate exis¬
triẽ simile ñ spernendũ nob̵ similis diuinũ uocabulũ : Theologiaũ¬

Expanded text:
is quidem in symbolica theologia. Nunc vero hoc divinam alteritatem, non alienationem quandam superinconversibilis immutabilisque naturalis societatis suspicabimur, sed singulare ipsius multiplex et uniformes in omnia multae fecunditatis processiones. Similem autem Deum, siquidem unum et idipsum dixerit quis, sicut totum per totum in seipso singulariter et impartite existentem similem, non spernendum nobis similis divinum vocabulum. Theologi au
Abbreviated transcription (Latin):
mepra mouentem necessitate : etmutaiilib immutabilitatis
b fcctae potentia infirmis etaet᷑ naee tẽporalia eturteaos¬
mutabilia matura mobilia: et tẽporalos delicias aetnas etonin¬
noqubos aliorumalus porrigunt. Oportec scire diund unser¬

Expanded text:
alteram moventem necessitatem, et mutabilibus immutabilitatem, alteram moventem necessitatem, et mutabilibus immutabilitatem, et perfecte potentia infirmis, et aeterna esse temporalia, et intransmutabilia natura mobilia, et temporales delicias aeternas, et omnino quae sunt aliorum, aliis porrigunt. Oportet scire, divin
Abbreviated transcription (Latin):
qđ possibile considerantes plus quã potentẽ dm̃ laudam ut ommipo¬
tentẽ : ut beatum Et solum potentem et dominantẽ in potentia sua
scđi : ut scđm nullum existentĩ cadentem : magisaũt et superantẽ
sionedonantẽ : Iustitia aut̃ iterũ ds̃ uelut om̃ib: que sunt scđm digni¬
tatem distribuens laudat᷑ et m̃surationẽ et formã et ordinationẽ
et dispositionẽ etomis uirtutes et ordines segregans unicuiq iuxta
salis ens: o mĩaenĩ diuina iustitia ordinat et terminat. et om̃ia ab
om̃ib: clara et in confusa saluans uni cuiq: cognata ãmib: existen¬
tib: donat : scđm uni cuiq: existentiũ insitã dignitatem : et sihae
rectedicimꝰ quicunq: diuinis maledicunt iustitia eos latet :
Suã in iustitiã inaꝑto condom pnantes aiunt eñi debere in eẽ
mortalib: ĩ mortalitatem. etim ꝑfactis ꝑfectũ et ꝑ ipsos motis

Expanded text:
quod possibile, considerantes, plus quam potentem Deum laudamus ut omnipoquod possibile, considerantes, plus quam potentem Deum laudamus ut omnipotentem, ut beatum, ut solum potentem, et dominantem in potentia sua seculi, ut secundum nullum existentium cadentem: magis autem et superantem sione donantem. Justitia autem iterum Deus, velut omnibus quae sunt, secundum dignitatem distribuens laudatur, et mensurationem, et formam, et ordinationem, et dispositionem, et omnes virtutes et ordines segregans unicuique juxtasalis ens. Omnia enim divina justitia ordinat, et terminat, et omnia ab omnibus clara et inconfusa salvans, unicuique cognata omnibus existentibus donat, secundum unicuique existentium insitam dignitatem. Et si haec recte dicimus, quicunque divinis maledicunt, justitia eos latet, suam injustitiam in aperto condemnantes. Aiunt enim, debere inesse mortalibus immortalitatem, et imperfectis perfectum, et per seipsos motis
Abbreviated transcription (Latin):
non possea quo nr̃a theologo maledicitur diumo paulo dicenti ñ posse
dm̃ seipsũ negare. addens aũt hoc ualde ex pauesco : Nunquid et insipi¬
entiae debeo : rideo puerorũ ludentiũ aedificia et suꝑ a renã et infir¬
mũ soluere tẽptans et ueluti quadã in cõp̃hensibili uisione considera¬
re festinꝰ de hoctheo logicã uirtutem : Suimet enĩ negatio casus ueri
tioq: ueritas ontis casus : Ex onte cadere ds̃ ñ potest : et ñ eẽ ñ est : tanquã
si quis dixerit ñ posse nõ potest : et nescire scđm priuationẽ nescit : Qđ
quidẽ sop hos nõ intelligens imitatur certantiũ imperitos luctato¬
res qui saepe infirmos eẽ contracertantes opinando scđm qđ uidee
sibi et ad om̃s eos uirilit̃ umbratim pugnantes et aera uanis hictib:
fiducialit̃ ꝑcutientes a estimant contraluctantiũ suorũ dominari et
scipsos p̃dicant nescientes illoꝵ uirtutẽ : Nos aut̃ theologum scđm

Expanded text:
non posse? A quo nostro theologo maledicitur divino Paulo, dicenti, non posse non posse? A quo nostro theologo maledicitur divino Paulo, dicenti, non posse Deum scipsum negare. Addens autem hoc, valde expavesco, numquid et insipientiae debeo. Rideo, puerorum ludentium aedificia et super arenam et infirmum solvere tentans, et veluti quadam incomprehensibili visione considerare festinus de hoc theologicam virtutem. Suimet enim negatio casus verittioque veritas ontis casus, ex onte cadere Deus non potest, et non esse non est: tanquam si quis dixerit, non posse non potest, et nescire secundum privationem nescit. Quod quidem sophos non intelligens, imitatur certantium imperitos luctatores, qui saepe infirmos esse contracertantes opinando, secundum quod videtur sibi, et ad omnes eos viriliter umbratim pugnantes, et aëra vanis ictibus fiducialiter percutientes, aestimant contraluctantium suorum dominari, et seipsos praedicant, nescientes illorum virtutem. Nos autem theologum, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
niensosa etim ꝑturbatte et uniuersitatis ardines etcur mulã tierais im
maciorit os custodit ÷ et caelestes et illuminatrices. et sidereas esseptias
aordinationes immutabi les et sđm posseeẽ facit ettẽporis abitis
dis cerniti quidẽ pcessionib: colligituero reuersionib Etignis turels¬
tes imn eo tinguibiles facit: et quefluente ñ deficientia et aeriã effu¬
sione terminat : et trã in nihilo collocat foecundos eiꝰ partus in cor¬
ruptibiles custodit : et in sein uicẽ elim̃toꝵ armoniã et teperantiã in¬
confusam et inseparabilẽ saluat : et animi et corporis copulã conti¬
net : et germinũ nutritiuas et augtiuas uirtutes mouet. et superat
essentiales omniũ et uni uersitatis in solubilẽ mansionẽ munit : et deifi¬
cationẽ ipsadonat: : uirtutem in hocdei ficandis praestans : et omni¬
nonullum .ẽ uniuersalit̃ existentiũ omni potenti munim ine
dẽait elymas magus si omni potens ẽdĩ quo modo dicit᷑ aliquid

Expanded text:
nconfusa et imperturbata, et universitatis ordines et cumulationes in immaculatas custodit, et caelestes, et illuminatrices, et sidereas essentias, et ordinationes immutabiles, et secundum posse esse facit: et temporis ambitus discernit quidem processionibus, colligit vero reversionibus: et ignis virtutes inextinguibiles facit, et aquae fluenta non deficientia, et aëream effusionem terminat, et terram in nihilo collocat, fecundos ejus partus incorruptibiles custodit, et in se invicem elementorum harmoniam et temperantiam inconfusam et inseparabilem salvat, et animi et corporis copulam continet, et germinum nutritivas et auctivas virtutes movet, et superat essentiales omnium virtutes, et universitatis insolubilem mansionem munit, et deificationem ipsa donat, virtutem in hoc deificandis praestans. Et omnino nullum est universaliter existentium, omnipotenti munimine edem ait Elymas magus: Si omnipotens est Deus, quomodo dicitur aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
insc liaq uerum dicero quia hoc magis ẽ diuine unateria
pprum nollo ꝑdere potenter agentum feretitus osã corateri¬
bum uin coll uen quidi rro si qui sconti sueritlioc facero int̃ nõ
aduuantas : sed aluo careeos in bona et in rep̃hensibili statio¬
ne uts etribuerehistalib: existentib qua escđm dignitateni us
haecigitrr diuinaiustitia et salus omniũ laudat᷑ ꝓ priã unius¬
cuuusq et purat ab aliis ossentiã et ordinc̃ saluans ecuttu il¬

Expanded text:
nt. Itaque verum dicere, quia hoc magis est divinae justitiae proprium, nolle perdere potenter agentium fortitudinem materialium vinculis. Numquid vero, si quis conatus fuerit hoc facere, inter non adjuvantes, sed collocantes eos in bona et irreprehensibili statione, et retribuentes talibus existentibus, quae secundum dignitatem sunt. Haec igitur divina justitia et salus omnium laudatur, propriam uniuscujusque et puram ab aliis essentiam et ordinem salvans et custodi
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: existentib: quiẽ suꝑ om̃a existentia omniũ participantium
et participationũ nõ participans causalis : Sc̃os etreges et dominos
et deos uocant eloquia ipsas in singulis principaliores dispositiones
ꝑ quas secundȩ exdeidonis accipientes illarũ distributionis simpli¬
citatem circa suas differentias multiplicant quarũ praestantes
uarietatẽ ꝓuide et di formit̃ adunitatẽ ipsã quae ẽ earũ congrega

Expanded text:
omnibus existentibus, qui est super omnia existentia, omnium participantium omnibus existentibus, qui est super omnia existentia, omnium participantium et participationum non participans causalis. Sanctos autem et reges et dominos et deos vocant eloquia ipsas in singulis principaliores dispositiones, per quas secundae ex Dei donis accipientes, illarum distributionis simplicitatem circa suos differentias multiplicant, quarum praestantes varietatem provide et deiformiter ad unitatem ipsam, quae est earum, congrega
Abbreviated transcription (Latin):
te nascit᷑ et distribuit᷑ om̃is clara diligentia totius sincere purita¬
tis om̃is exis tentium etordinatio et dispositio: in conuenientiã
et in aequalitatem et inm̃ surabilitatẽ ex terminans : et inbene
ordinatã similitudinem etrectitudin ẽ resplendens et circundu¬
cens participare sedigne facta : Om̃is ꝑfectio et omniũ bonoꝵ om¬
minoda possessio: om̃isoptima contẽplatio et continuatio eorum
quaȩ ꝓuisas scipsã diuinitꝰ addens ad deificationẽ desiderantium
Qm̃uero suꝑplenitudo imniũ ẽ omniũ causalis scđm unã om̃a su¬
perantẽ excellentiã sc̃s sc̃or laudat᷑ : Et c&era scđm suꝑmanantem
causam et exaltatã suꝑ eminentiã tanquã siquis dixerit quantũ
superat ñ existentib existentia scã diuina domina regalis et ip¬
saparticipantia ipse ꝑsȩ participationes tantum suꝑ collocat

Expanded text:
te nascitur et distribuitur omnis clara diligentia totius sincerae puritate nascitur et distribuitur omnis clara diligentia totius sincerae puritatis, omnis existentium et ordinatio et dispositio, inconvenientiam et inaequalitatem et immensurabilitatem exterminans, et in bene ordinatam similitudinem et rectitudinem resplendens, et circumducens participare se digne facta: omnis perfectio, et omnium bonorum omnimoda possessio, omnis optima contemplatio et continuatio eorum, quae provisa sunt, seipsam divinitus addens ad deificationem desiderantium. Quoniam vero superplenitudo omnium est omnium causalis, secundum unam omnia superantem excellentiam, sanctus sat exaltatam supereminentiam: tanquam si quis dixerit: Quantum superat non existentibus existentia sancta, divina, domina, regalis, et ipsa participantia, ipsae per se participationes: tantum supercollocatur
Abbreviated transcription (Latin):
Etprimũ qui de dicendum quid ꝑscipsã sc̃itatẽ eẽ arbitram᷑ Quid
regnũ quid dominationem quid diuinitatem et quiduolunt decla¬
rasio loquia quplicationẽ existentiũ : Sc̃itas igit᷑ ẽ. quantũ scđm nosdi¬
cendũ omni in quinationelibera et ꝑfectissima et in contaminatissima
puritas : Regnum aut̃ om̃ is finis et ornatꝰ et legis etordinis distribu¬
tior Dominat uero ñ sub ditorũ excellentia tantũ : sed et om̃is bonoꝵ
etoptimoꝵ ꝑfectissima. et omnimoda possessio etuera et immutabi¬
ls firmitas ꝓpt̃ qđ et dominatꝰ ad ño et dominale et dominari :
Deitas uero om̃a considerans ꝓuidentia etbonitate ꝑfecta et om̃a
circunspiciens et continens et a scipsa replens et superans om̃a ꝓui¬
dentia sua fruentia Egitur om̃a in suꝑ excellenticausa absolute
lauda net addendũ ipsa suꝑ eminens ẽ. scitas et dominat̃a e tregnũ
suꝑ incũbens et simplicissima deitas : Et enĩ exipsa in uno et cumula¬

Expanded text:
primum quidem dicendum, quid per seipsam sanctitatem esse arbitramur, quid regnum, quid dominationem, quid divinitatem, et quid volunt declarare eloquia duplicatione existentium. Sanctitas igitur est, quantum secundum nos dicendum, omni inquinatione libera et perfectissima et incontaminatissima puritas. Regnum autem omnis finis et ornatus et legis et ordinis distributio. Dominatus vero non subditorum excellentia tantum, sed et omnis et bonorum et optimorum perfectissima et omnimoda possessio, et vera et immutabilis firmitas: propter quod et dominatus a Domino, et dominabile, et dominari. Deitas vero omnia considerans providentia et bonitate perfecta, et omnia circumspiciens et continens, et a seipsa replens et superans omnia providentia sua fruentia. Haec igitur omnia in superexcellenti causa absolute laudanda. Et addendum, ipsa supereminens est sanctitas, et dominatus, et regnum, et superincumbens et simplicissima deitas. Etenim ex ipsa in uno et cumula
Abbreviated transcription (Latin):
pt manore ipsũ inseip sodm̃ & immobilinaturali. immutabilie
unimode fixũ eẽ & suꝑ collo cari scđ meadẽ & circaidipsũ & similiter
operari : E qscđmstabilis simũ ipsũ exseipso omnimodo subsistere &
scđm idipsũ in transmutabilẽ & uniuersalit̃ immutabilẽ : & hȩc su¬
ossentialit̃. Et enĩ ipseẽ omniũ staciaiis& edificatiaus causalis quiẽ

Expanded text:
praeter manere ipsum in seipso Deum, et immobili naturali immutabilitate praeter manere ipsum in seipso Deum, et immobili naturali immutabilitate unimode fixum esse, et supercollocari secundum eadem, et circa idipsum et similiter operari, et secundum stabilissimum ipsum ex seipso omnimodo subsistere, et secundum idipsum intransmutabilem, et universaliter immutabilem, et haec superessentialiter. Eten
Abbreviated transcription (Latin):
sđm duunã imaginẽ & similitudinẽ : Nõ enĩ ipsis dm̃ similẽ qr
seq homo ꝓpriȩ imaginisimilis : In aeq po.terib enĩpossibileẽ
a smilia hȩc int̃ se eẽ. & cõuertiin alterutra similitudinẽ & ẽẽ
SImbo sibiinui cẽsimilia scdm̃ p̃cedentẽ similis speciẽ : In causali
aut̃ atausatiuis ñ recipimꝰ reciꝓcatioiẽ : Nõ enĩ solũ his authissi
milib ds̃ causcefit & ẽ & ipscc ꝑ seipscc̃ similitudinis substitutrin
& omnib simile uestigio quodã similitud in issimile ẽ aunitaõ
eũ eẽ p̃cipit &om̃ib in cõpactũ ut omĩb alterũ & qđ ẽ mirabi¬
lius : qr nihil eo simile eidic̃ & quidẽ nõ ẽcoraricc ratio ad ipsũ
similitudini eadẽ enĩ & similidõ & dissimilicc. EAlud quidems
scđ macceptã ipsius inmitabilis imitatioaẽ : Hoc uero seđm̃ distan¬
tiã causatiuoꝵ a causali & mensuris multis & in cõparabilibus
Reliquũ a ut̃ & dediu inostatu siue sededicamꝰ: Quid aũt aliud

Expanded text:
m divinam imaginem et similitudinem. Non enim ipsis Deum similem, quia neque homo propriae imagini similis. In aeque potentibus enim possibile esse, et similia haec inter se esse, et converti in alterutram similitudinem, et esse ambo sibi invicem similia, secundum praecedentem similis speciem: in causali autem et causativis non recipimus reciprocationem. Non enim solum his aut his similibus Deus causa fit, et est et ipsa per seipsam similitudinis substitutrix, et in omnibus simile vestigio quodam divinae similitudinis simile est, et uniteum esse praecipit, et omnibus incompactum, ut omnibus alterum: et quod est mirabilius, quia nihil esse simile ei dicit. Et quidem non est contraria ratio ad ipsum similitudini. Eadem enim et similia Deo, et dissimilia: illud quidem secundum acceptam ipsius inimitabilis imitationem, hoc vero secundum distantiam causativorum a causali, et mensuris multis et incomparabilibus. Reliquum autem, et de divino statu sive sede dicamus. Quid autem aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
et nihil ẽ existentiũ qđ ominino priuour habere quandã uirtutẽ : sad
aut intellectualẽ : aut rationalẽ aut sensualẽ aut essentialem uintu
te habet et ipsũ siustũ dicere esse uirtutẽ inesse habet : a supessentiali
uirtute ex quas dei formes angelicarũ dispositionũ uirtutes exip¬
aetes̃ in casualit habent et om̃s suos intellectualeserim protainu
semꝑmotus et sortitud inẽipsã et indiminutũ desidernũ boari examul¬
sũ optimauir tate acceper ipsa ꝑmit tentetis pesorere bat etat e¬

Expanded text:
 existentium, quod omnino privetur, habere quandam virtutem, sed aut intellectualem, aut rationalem, aut sensualem, aut vitalem, aut essentialem virtutem habet: et ipsum, si justum dicere, esse virtutem, in esse habet a superessentiali virtute. Ex qua sunt deiformes angelicarum dispositionum virtutes, ex ipsa et esse incasualiter habent, et omnes suos intellectuales et immortales semper motus, et fortitudinem ipsam, et indiminutum desiderium boni ex multum optima virtute acceperunt, ipsa permittexte eis posse et e
Abbreviated transcription (Latin):
coniuratões germinantes totũ reli¬
gionis edificiũ ñ tam labefactant ꝙͣ
euertunt. E quidẽ uiciũ cũ ampu¬
tatum fu̾it: ñ omĩo fortasse praue
cogitatões extingũtur. s ab alienis
cessabunt corruptelis. hoc unũ uia¬
um fugere qͣi religioni suffic̾e arbi
sicut scͥptum ẽ hiis u̾bis. Abbas Ma¬
chariꝰ maior inseyti dicebat fratrib
pꝰ missas eccas fugite fr̃os. Et dixit ei
unus fratrũ. Pater. uͥ hẽmus fug̾e
ampliꝰ a solitudine ista. Et ponebat
digitum suũ ĩ ore suo dicõs. Istuo ẽ
ꝙ fugiend̃ dico. Et sic intrabat ĩ cel¬
lam suam. et claudens oftiũ sedebat
solus. Hec u̾o silentii uirtus que ut
ait Iacob ꝑfectum hoĩem reddit. Et
de quo ysa. p̃dixit. Cultus iusticie
silentium tanto a scĩs pattib fer¬
uorez arrepta . ꝙ sic̃ scriptum est
abbas agatho ꝑ t̾enniũ lapidem in
ore suo mittebat. donec taciturnita¬
tem disceret.
uamuis locus ñ saluet: mul

Expanded text:
conjurationes germinantes, totum reliconjurationes germinantes, totum religionis aedificium non tam labefactant quam evertunt. Quod quidem vitium cum amputatum fuerit, non omnino fortasse pravae cogitationes exstinguuntur, sed ab alienis cessabunt corruptelis. Hoc unum vitium fugere, quasi religioni sufficere arbitsicut scriptum est, his verbis : « Abbas Macharius major in Scyti dicebat, fratribus: Post missas ecclesias fugite fratres. Et dixit ei unus fratrum: Pater, ubi habemus fugere amplius a solitudine ista? Et ponebat digitum suum in ore suo, dicens: Istud est quod fugiendum dico. Et sic intrabat in cellam suam, et claudens ostium sedebat solus. » Haec vero silentii virtus, quae, ut ait Jacobus, perfectum hominem reddit , et de qua Isaias praedixit: « Cultus justitiae silentium , » tanto a sanctis Patribus fervore est arrepta, quod sicut scriptum est , abbas Agatho per triennium lapidem in ore suo mittebat, donec taciturnitatem disceret. Quamvis locus non salvet, mul
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue. in quib maiꝰ ĩminet ꝑicłm.
Cui ꝓfecto multo magnoq ꝑiculo
et beatus Greg̃. succuritie uehem̃ter
cupiens .uiii. Moraliũ libro sie nos
instruit. Dum ociosa inquit u̾ba
cau̾e uegligimꝰ ad noxia ꝑuenimuᷤᷤ.
hinc seminantur stimuli. oriunt᷑
rire. accenduntur faces odioꝵ. par to¬
t̾a extinguitur cordiũ. uñ bñ ꝑ salo¬
monem dr. Qͥ dimittit aquã capd̃
ẽ iuigioꝵ. aquam quippe dimitte: ẽ
linguam in fluxũ eloquii relaxare.
Quo ꝯtͣ. ⁊ ĩ bonam ꝑtem asserit di¬
cens. aqua ꝓfunda ex ore iuiri. Q gͦ
dimittit aquam capõ ⁊ iuigioꝵ. qr
qui linguam ñ refrenat cõcordiam
dissiꝑat. uñ scriptũ est. Qe
imponit staltosilentiũ iras mitigat.
Er quo nos manifeste ammonet ĩ hoc
p̃cipue uicio corrigendo distͥctissimã
adhibere censuram. ne eiꝰ uindicta ul¬
latenus differatur.Et ꝑ hoc maxime
religio ꝑiclitetur. Hinc quippe detͣctões

Expanded text:
praecipue, in quibus majus imminet periculum. praecipue, in quibus majus imminet periculum. Cui profecto multo magnoque periculo et beatus Gregorius succurrere vehementer cupiens, lib. VII Moralium sic nos instruit: « Dum otiosa, » inquit, « verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus. Hinc seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax topax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: « Aqua profunda ex ore viri . » Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum; quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde scriptum est: « Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . » Ex quo nos manifeste admonet, in hoc praecipue vitio corrigendo districtissimam adhibere censuram, ne ejus vindicta ullatenus differatur, et per hoc maxime religio periclitetur. Hinc quippe detractiones,
Abbreviated transcription (Latin):
hiis ⁊̃ q̃ ad deum ꝑtinent. nisi domi
tio eas pcipue subicit. Ty motheo sr̃
hiis ita scribẽs. Mulier in silentio
discat cum om̃i subiectõe. docere aũ
mulieri ñ ꝑmitto. neq dñari in ui¬
rum. s ẽẽ in silentio. E si laicis ⁊
ꝯiugatis et feminis ita de silentio
rursus eid̃ cur hoc p̃ceꝑit ĩnuens
uerbosas eas ⁊ loq̃ntes cũ ñ oꝑtet
apguit. Huic gͥ tante pesti remedrũ
aliqd̾ ꝓuidentes. hiis saltem penitꝰ
locis uel temporib linguã ꝯtinua
taciturnitate domemus. In orato
rio .s. in claustro. dormitorio. refecto¬
rio. et in om̃i ꝯmestione. ⁊ coqͥna. ⁊
pꝰ ꝯpletoriũ deinceps hoc maxĩe ab oi¬
b obseruetur: Signis u̾o hũs locis ł
inuitetur loco cõgruo. ⁊ ad hoc insti¬
tuto. Et expletis breuit᷑ uerbis illis
necͣciis: redeatur ad priora. uel. qd̾
oportunsi ẽ fiat. Nec tepide corrigat᷑
uerboꝵ aut signoꝵ excessus. s u̾borũ

Expanded text:
iis etiam quae ad Deum pertinent, nisi domi iis etiam quae ad Deum pertinent, nisi domi tio eas praecipue subjicit, Timotheo super his ita scribens: « Mulier in silentio discat cum omni subjectione. Docere autem mulieri non permitto, neque dominari in virum, sed esse in silentio . » Quod si laicis et conjugatis feminis ita de silentio rursus eidem cur hoc praeceperit innuens, verbosas eas et loquentes cum non oportet arguit. Huic igitur tantae pesti remedium aliquod providentes, his saltem penitus locis vel temporibus linguam continua taciturnitate domemus, in oratione scilicet, in claustro, dormitorio, refectorio, et in omni comestione et coquina; et post Completorium deinceps hoc maxime ab omnibus observetur. Signis vero his locis vequium invitetur loco congruo, et ad hoc instituto. Et expletis breviter verbis illis necessariis, redeatur ad priora, vel quod opportunum est fiat. Nec tepide corrigatur verborum aut signorum excessus, sed verborum
Abbreviated transcription (Latin):
retincat. u̾ba quippe intellecũ aĩe
ĩmittunt. ut ei ꝙ intelligit inten¬
dat. ⁊ ꝑ cogitatõẽm hereat. Cogitati¬
one u̾o deo locͥmurꝰ. sic̃ u̾bis hõib.
dumꝙ huc u̾bis hominũ mñtendimꝰ
necc̃e ẽ ut inde ducamur. Nec dõ simł
et hominib intend̾e ualemꝰ. Nec solũ
ociosa u̾ba u̾m ⁊̃ q̃ utilitatis aliquid
hr̃e uidentur uitanda sunt uerba.
eo ꝙ facile a necessariis ad ociosa. ab
ociosis ad noxia ueniat᷑. lingua qͥꝑ¬
pe ut iacob ait inquietũ malũ. qͦ
cet̾is minor ẽ aut subtilior m̃bris.
tanto mobilior. Et cet̾is motu lasses¬
centib ip̃a cũ ñ mouetur fatigat᷑.
Et quies ip̃a ei fit on̾osa. Que qͣnto
in uobis subtilior. ⁊ ex molliciecor¬
poris ur̃i flexibilior. tanto mobili¬
or et ⁊̃ in uerba ꝓnior existit. ⁊ oĩs
malicie seminariũ patet. ꝙ in uob̾
p̃cipue uiciũ apłs notans: omĩo
feminis ĩ ecc̃a loqui int̾dicit. Nec de

Expanded text:
retineat. Verba quippe intellectum animae retineat. Verba quippe intellectum animae immittunt, ut ei quod intelligit intendat, et per cogitationem haereat. Cogitatione vero Deo loquimur, sicut verbis hominibus. Dumque huc verbis hominum intendimus, necesse est ut inde due valemus. Nec solum otiosa, verum etiam quae utilitatis aliquid habere videntur vitanda sunt verba, eo quod facile a necessariis ad otiosa, ab otiosis ad noxia veniatur. « Lingua quippe, ut Jacobus ait, inquietum malum, » quo caeteris minor est aut subtilior membris, tanto mobilior et caeteris motu lacescentibus, ipsa cum non movetur fatigatur, et quies ipsa ei fit onerosa. Quae quanto in nobis subtilior, et ex mollitie corporis nostri flexibilior, tanto mobilior et in verba pronior existit, et omnis malitiae seminarium patet. Quod in vobis praecipue vitium Apostolus notans, omnino feminis in Ecclesia loqui interdicit, nec de
Abbreviated transcription (Latin):
plensi ueneno mortifero. Qd aũ ue¬
neno ꝑicusosiꝰ. łcauend̾ ampliuis.
Sicut gͦ uenenũ uitam exanguib sic
loquacitas religionẽ penitus eu̾ait.
unde idem suꝑius. Si quis putat se ĩ¬
quit religiosum ẽẽ si refrenans li¬
guam suã. s seducens corsuũ: huiꝰ
uana ẽ religio. Hinc ⁊ in ꝓũbiis
scriptum ẽ. Sicut urbs patens ⁊ abs¬
q muroꝵ ambitu. ita uir qui ñ po¬
test in loquendo cohibere sp̃m suũ.
hoc ille senex diligent᷑ ꝯsiderabat qͥ
deloquacib fratrib ei ĩuia seciatis
antonio dicente. bonos fres inueniste
tecum abba. Bndit. boni st̃.squidem.
s habitatõ eoꝵ ñ ht̃ ianuam. Qcũ¬
q uult intrat in stabulo.⁊ soluit
asmũ. Quasi .n. ad p̃sepe dñi aĩa
nr̃a ligatur: sacre se meditatõis in
eo quadam ruminatõe reficiẽs. a qͦ
qͥdem p̃sepi soluitur alq huc et il¬
luc toto mundo ꝑ cogitatões discurꝰ¬
rit. Nisi eam clausura taciturnitatiᷤ

Expanded text:
enum veneno mortifero . » Quid autem veneno periculosius vel cavendum amplius? Sicut ergo venenum vitam exstinguit, sic loquacitas religionem penitus evertit. Unde idem superius: « Si quis putat se, inquit, religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . » Hinc et in Proverbiis scriptum est: « Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu; ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . » Hoc ille senex diligenter considerabat, qui de loquacibus fratribus ei in via sociatis, Antonio dicente: « Bonos fratres invenisti tecum, abba; » respondit: « Boni sunt siquidem, sed habitatio eorum non habet januam. Quicunque vult intrat in stabulum, et solvit asinum . » Quasi enim ad praesepe Domini anima nostra ligatur, sacrae se meditationis in eo quadam ruminatione reficiens, a quo quidem praesepi solvitur, atque huc et illuc toto mundo per cogitationes discurrit, nisi eam clausura taciturnitatis
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatem ab om̃ib oĩa referrentur:
monum multitudine ac ꝓlixitate di¬
moderatur labia sua prudentissimꝰ
ẽ. Multũ gͦ cauendũ ẽ inquo pac̃cm
ñ deest. Et tanto studiosiꝰ huic morbo
ꝓuidend̾ ẽ. quanto ꝑicłosiꝰ ⁊ difficiliꝰ
euitatur. Qr beatꝰ ꝓuidens bñdictuᷤ.
om̃i tp̃re inquit silentiũ debẽt stude̾
monachi. plus quippe ẽẽ ꝯstat silen¬
tio stud̾e quã silentium hĩe. Est enĩ
studium uehemens applicatõ aĩ ad
aliquid gerend̾. Multa uͦ negligent̾
agimꝰ. ł inuiti s nulla studiose. nͥ
uolentes ł intenti. Quantũ uͦ diffi¬
cile sit. ł utile linguã refrenare apłs
Iacobꝰ diligent̾ atcendens ait. In mul¬
tis .a. offendimus om̃s. Si qͥs in u̾bo
ñ offendit hic ꝑfactus ẽ uir. Idẽ ita.
Om̃is natura bestiaꝵ ⁊ uolucrũ et

Expanded text:
utilitatem ab omnibus omnia referrentur, utilitatem ab omnibus omnia referrentur, monum multitudine ac prolixitate dimoderatur labia sua, prudentissimus est . » Multum ergo cavendum est in quo peccatum non deest, et tprovidendum est, quanto periculosius et difficilius evitatur. Quod beatus providens Benedictus : « Omni tempore, » inquit, « silentio debent studere monachi. » Plus quippe esse constat silentio studere quam silentium habere. Est enim studium vehemens applicatio animi ad aliquid gerendum. Multa vero negligenter agimus vel inviti, sed nulla studiose nisi volentes vel intenti. Quantum vero difficile sit vel utile linguam refrenare, apostolus Jacobus diligenter attendens, ait: « In multis enim offendimus omnes. Si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir . » Idem ita: « Omnis natura b
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ẽẽ łutile. Hinc aliꝰ iħe longe ĩn¬
ferior in ecc̃astico ammonet dicens.
post concupiscentias tuas ñ eas. et a
uoluntate tua au̾tere. si p̃stes aĩe
tue concupiscentias eiꝰ. faciet te in
gaudium immicis tuis. Cum u̾o ita
tam reb nr̃is qͣm nob̾ ip̃is penitus re¬
nunciamus. tunc u̾e om̃i ꝓpͥetate ab¬
iecta uitam illam apłicam inimꝰ. q̃
omĩa in ꝯmune reducit. sic̃ scͥptũ℥.
Multitudinis credentium erat cor
unũ ⁊ aĩa una. Nec qͥsquã eoꝵ que
possidebat aliquid suum ẽẽ dicebat.
s erant illis omĩa coia. Diuidebat᷑
ã singłis ꝓut cuiq opꝰ erat. Non .i.
equalit̾ oñs egebant. et id̾o ñ eqͣlit̃
omib distribuebatur. s singłis ꝓut
opꝰerat. Cor unũ fide. Oacorde credit᷑.
anima una. qr ead̃ ex caritate. uolun¬
tas adinuicem. Cum hoc unusquisq
alii ꝙ sͥ uellet. Nec sua mag̃ ꝙͣ alioꝵ
comoda quereret. uel ad cõmunem

Expanded text:
nobis esse vel utile? Hinc alius Jesus longe innobis esse vel utile? Hinc alius Jesus longe inferior in Ecclesiastico admonet, dicens: « Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere. Si praestes animae tuae concupiscentias ejus, faciet te in gaudium inimicis tuis . » Cum vero ita tam rebus nostris quam nobis ipsis penitus renuntiamus, tunc vere omni proprietate abjecta vitam illam apostolicam inimus, quae omnia in commune reducit, sicut scriptum est: « Multitudinis credentium erat cor unum et anima una . » Nec quisquam eorum, quae possidebat, alSed erant illis omnia communia. Dividebatur autem singulis prout cuique opus erat, non enim aequaliter omnes egebant: et ideo non aequaliter omnibus distribuebatur, sed singulis prout opus erat. Cor unum fide, quia corde creditur. Anima una, quia eadem ex charitate voluntas adinvicem, cum hoc unusquisque alii quod sibi vellet, nec sua magis quam aliorum commoda quaereret, vel ad communem
Abbreviated transcription (Latin):
trem. ⁊ s̾ affcões carnalium ꝓpĩnqͥta¬
tum nolle seqͥ. sic̃ ⁊ odrreanimã suã
ẽ uoluntatẽ ꝓpuam sequi nolle. Ꝙ ali¬
biquoq p̃cipit dicens siquis uult post
me uenire abneget se met ip̃m. ⁊ tollat
crucem suam ⁊ saquat᷑ me. Sic .ii. ꝓpui¬
quandes posdeum uenimꝰ. hoc ẽeũ ma¬
si dicet cuncta ꝑ obedientiamagere.
nales affcões ꝓpriamq uoluntatem
postpon̾e. et alieno ñ suo regend̾ arbit̾o
se ꝯmitt̾e. et sic ꝓfecto crucẽ suã. ñab
ei mundus crucifixꝰ sit ⁊ ip̃emundo.
cum spontaneo ꝓpͥ̾e ꝓfessionis uoto:
mundana sibi et t̾rena desid̾ia int̾dicit.
carnales aliud appetũt ñ implere qd̾
uolunt. Et que ẽ t̾rena delectatõ nisi
ꝓprie uoluntatis impletio: etiã qũ
id ꝙ uolumus labore maximo siue
periculo agimus. ant quid ẽ aliud
crucẽ ferre .i. cruciatũ aliq̃m sustin̾e
nͥ cͣcͣ uoluntatem nr̃am aliquid fĩ
qͣntinncumq illud uideatur facile

Expanded text:
trem, affectiones carnalium propinquitatum nolle sequi, sicut et odire animam suam est, voluntatem propriam sequi nolle. Quod alibi quoque praecipit, dicens: « Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . » Sic enim propinquantes post eum venimus, hoc est eum masi diceret: Cuncta per obedientiam agere. nales affectiones propriamque voluntatem postponere, et alieno, non suo regendum arbitrio se committere? Et sic profecto crucem suam non ab ilicet ei mundus crucifixus sit, et ipse mundo, cum spontaneo propriae professionis voto mundana sibi et terrena desideria interdicit, carnales aliud appetunt, nisi implere quod volunt? Et quae est terrena delectatio, nisi propriae voluntatis impletio, etiam quando id quod volumus labore maximo sive periculo agimus? Aut quid est aliud crucem ferre, id est cruciatum aliquem sustinere, nisi contra voluntatem nostram aliquid fieri, quantumcunque illud videatur facile
Abbreviated transcription (Latin):
Aipertitum instructoĩt nr̃e
tractatũ fĩ decreuimꝰ in descri¬
benda atq munienda religio¬
ne ur̃a. et diuini obsequii celebratõe¬
in quib re¬
ligionis monastice summã arbit᷑r
consist̾e. ut uidelicet ꝯtinenter et
sine ꝓp̾etate uiuat᷑. silentio in axĩe
studeatux qd quidem uxta domini¬
cam euͣngelice regule disciplinam:
lumli p̃angere. omnib renunciare.
oosũ uerbum cauere. Con
Con¬
tinentia u̾ocastitatis illa ẽ quam

Expanded text:
ipertitum instructionis vestrae tractatum fieri decrevimus, in describenda atque munienda religione vestra, et divini obsequii celebratin quibus religionis monasticae summam arbitror consistere, ut videlicet continenter, et sine proprietate vivatur, ac silentio maxime studeatur. Quod quidem, juxta Dominicam evangelicae regulae disciplinam, lumbos praecingere , omnibus renuntiare , otiosum verbum cavere . Continentia vero castitatis illa est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nec consensꝰ inquinat. nec superbia
rent: extͣ ianuam remansert̃. quib
iam clausa iamia fruftͣ pulsanti¬
b et clamantib. domine dñe apere
nob̾. terribiliter sponsus ip̃e Rndet.

Expanded text:
nec consensus inquinat, nec superbia rent, extra januam remanserunt. Quibus jam clausa janua frustra pulsantibus et clamantibus: « Domine, Domine aperi nobis, » terribiliter
Abbreviated transcription (Latin):
fiua. mundamagis quã p̾ciosa. Nich̾
gͥ iñ eo deauro ł de argento ꝯpositum
sit p̃terꝰ unum calicem argentesi. uł
plures ⁊̃ si necc̃e sit. Nulla de serico
sint omam̃ta. p̃terꝰ stolas aut pha¬
nones. Nulla in eo sint ymaginum

Expanded text:
flua; munda magis quam pretiosa. Nihil igitur in eo de auro vel de argento compositum sit praeter unum calicem argenteum, vel plures etiam, si necesse sit. Nulla de serico sint ornamenta, praeter stolas aut phanones. Nulla in eo sint imaginum
Abbreviated transcription (Latin):
cõgrue .s. int̾ se ꝯuenirẽt oĩa. Nou̾at iuxta
mist̾ium legis õẽ ammalĩmundũ dici.
nͥꝙ ruminat. et unguiã findit. Nulla qͥp
exseq̃ridis discretoẽm hãt. ut ñ solũ bo¬
na. s ⁊ bene. hoc. recta faciat intentõe
exeq̃ndo ñ qui attentꝰ fu̾it ĩ audiendo.
sic̃ ⁊ de beata illa legr᷑ muliere. q̃ oeteris
om̃ib pꝰpositis sedens secꝰ pedes dñi audie¬
bat u̾bum illiꝰ illis in del ainib intelli¬
gentie. qͣs ip̃e met reqͥrit dicẽ. Qe h̃t
aures andiendi audiataꝵ siin
tante fernorẽ deuotõis accendi non ua¬
lets: imitamini saltẽ ⁊ amore et ftu¬
dio. sanctaꝵ litt̾arum beatas illas sc̃ĩ
Ieromini discipulas. paulam ⁊ eusto¬
chium. quanim precipue rogatu tot
uoluminibus eccłiam ẜdictus doctor
ilustrauit.
naxͥ p̃dicantis et tenentis pauꝑtatẽ.
humilitatẽ et obedĩam. Seqͥmurꝰ aũ

Expanded text:
cet inter se convenirent omnia. Noverat juxta mysterium legis omne animal immundum dici, nisi quod ruminat et ungulam findit. Nulla quipexsequendis discretionem habeat, ut non solum bona, sed et bene, hoc est recta faciat intentione. exsequendo, nisi qui attentus fuerit in audiendo. Sicut et de beata illa legitur muliere, quae caeteris omnibus postpositis sedens secus pedes Domini audiebat verbum illius: illis videlicet auribus intelligentiae quas ipsemet requirit dicens: Qui habet aures audiendi, audiat . Quod si in tantae fervorem devotionis accendi non valetis, imitamini saltem et amore et studio sanctarum litterarum beatas illas sancti Hieronymi discipulas Paulam et Eustochium, quarum praecipue rogatu tot voluminibus Ecclesiam praedictus doctor illustravit. Christi praedicantis, et tenentis paupertatem, humilitatem et obedientiam. Sequimur autem
Abbreviated transcription (Latin):
apłos. Qͥa undecumq bñficia tẽꝑa¬
lia ꝓueniant. duuiditur singłis pro¬
ut pot̃. si ñ habundat om̃ib. maxime
datur magis indigentib. Et qm̃ scło
abremunciauimꝰ. et d̾o militamꝰ. ꝑsi¬
stimus in ꝓpoĩto castitatis. ⁊ ꝓuirsbꝰ
nr̃is iuxta m̃suram donatõis sue ei
misimꝰ quasdã ex nr̃is ad religionem te¬
nendam num̃o sufficiente. annotamꝰ
et la neis uestib. In hiĩs emendis ł fa¬
ciendis ñ eligũtur p̃ciosa. s qd̾ uiliꝰo ꝑa¬
notandũ eẽt. s longe remote sumusa
tulcitras et puluinaria. et linthea li¬
nea. sic̃ singłis diuiditur. si ñ recipiãt
triticeo. si defin̾t: pane ciꝰlibet annone
In refectouo nr̃o cibi sñ carnib st̃ legu¬
mina. et ea q̃ nutrit ortꝰ. lac. oua. ⁊ casẽ
rarius apponuntur pisces si datifu̾int.
uinũ mixtum sit aqua. Duo pulm̃ta
ł fructus. ł aliquid tale si haberi pot̾io.
hoꝵ quoq deficientiam sñ murmure por
bitum exbibetur obedientie. Nulla p̃su¬

Expanded text:
apostolos. Quia undecunque beneficia temporalia proveniant, dividitur singulis prout potest; si non abundat omnibus, maxime datur magis indigentibus. Et quoniam saeculo abrenuntiamus, et Deo militamus, persistamus in proposito castitatis, et pro ris juxta mensuram donationis suae ei misimus quasdam ex nostris ad religionem tenendam numero sufficiente. Annotamus et laneis vestibus. In iis emendis vel faciendis non eliguntur pretiosa, sed quod vilius notandum esset; sed longe sumus aculcitras, et pulvinaria, et lintea linea sicut singulis dividitur. Si non recipiant triticeo; si defuerit, pane cujuslibet annonae. In refectorio nostro cibi sine carnibus sunt legumina, et ea quae nutrit hortus. Lac, ova et caseus rarius apponuntur, et pisces, si dati fuerint. Vinum mistum sit aqua. Duo pulmenta vel fructus, vel aliquid tale, si haberi poterit. Horum quoque deficientiam sine murmure portbitum exhibetur obedientiae. Nulla praesu
Abbreviated transcription (Latin):
studii ĩ lege dñi que sequat᷑ utilitas
statĩadiungitur. Et erit tamꝙͣ lignũ¬
aridũ ẽ et infructuosũ. qd fluentis
diuinoꝵ elcqͥoꝵ. ñ irrigatur. de quib
ĩ laude sponsi canit sponsain canticis.
eũ describẽs. Etuli eiꝰ sic̃ columbe super
riuulos aqͣꝵ. q̃ lacte st̃ lote. ⁊ residẽt
iuxtastuenta plenissima. Et uoy gͥ lac
te lote .i.candore castimonie nitentes
suxta ħ̾ fluenta qͣi columbe residete.
et hinc sapĩe hauftꝰ sum̃tes. ip̃m si so¬
lum consꝑ disc̾e s ⁊ docere. ⁊ aliis tamꝙͣ
aculiuiam possitis ostend̾e. ⁊ sposum
ip̃m ñ solũ ꝯsꝑic̾e. s ⁊ aliis ualeatis de¬
scrib̾e. de cuiꝰ quid̾ singłari sponsa q̃ ip̃m
aure cordis concipere meruit scͥptũ eẽ
nouimꝰ. Maria aũ ꝯseruabat oĩa u̾ba

Expanded text:
studii in lege Domini quae sequatur utilitas statim adjungitur: Et erit tanquam lignuaridum est et infructuosum, quod fluentis divinorum eloquiorum non irrigatur. De quibusin laude sponsi canit sponsa in Canticis eum describens: Oculi ejus sicut columbae super rivulos aquarum, quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluentte lotae, id est candore castimoniae nitentes juxta haec fluenta quasi colombae residete, ut hinc sapientiae haustus sumentes, non solum discere, sed et docere, et aliis tanquam oculi viam possitis ostendere, et sponsum ipsum non solum conspicere, sed et aliis valeatis describere. De cujus quidem singulari sponsa, quae ipsum aure cordis concipere meruit, scriptum esse novimus: Maria autem conservabat omnia verba
Abbreviated transcription (Latin):
cura. Ieiunii pacĩa. orandi assiduitaᷤᷤ.
⁊ legendr . ł si quis adhuc litterarũ
exꝑs sit. audiendi sit desideriũ cupi¬
ditate discendi. ħ .ii. pͥma st̃ qͣi lactan¬
tium cunabuloꝵ ĩ dei agritione cre¬
ũo ita instand̾ ẽ. ꝙ uix eas aliqd̃ tp̃c
int̾polet. p̾ea subiecit. has si fi̾ pot̃ so¬
la legendi int̾capedo disrũꝑat. Neq
semper estote ad ratõem reddendam
impleamini agnitõe eiꝰ. in om̃ sapĩa et in¬
tellec̾ri spĩtali. Et rursum. u̾bum xͥ hĩtet¬

Expanded text:
cura, jejunii patientia, orandi assiduitas, et legendi, vel si quis adhuc litterarum expers sit, audiendi sit desiderium cupiditate discendi. Haec enim prima sunt quasi lactantium cunabulorum in Dei agnitione crevero ita instandum est, quod vix eas aliquod tempus interpolet; » postea subjecit: « Has si fieri potest sola legendi intercapedo disrumpat. » Neque semper estote ad rationem reddendam impleamini agnitione ejus in omni sapientia et intellectu spiritali . » Et rursum: « Verbum Christ
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰnonam agimus ꝓdefumctis. Inde
ingredimur refectoriũ. et bibimꝰ aꝙͣ.
Teinceps ĩclaustrosedemꝰ legentes ⁊
oꝑantes. Egredimur ⁊̃ ad laborẽ qͣli¬
bet hora diei neccͣio aduorcate fuerimꝰ
post uesꝑas agitur cena. deinceps noᷤ
hm̃s sicittsuꝑius dc̃m e. In lecania
maiore. trib dieb rogationũ. serta
feria et salbato. uigilia sci Iohannus

Expanded text:
Post nonam agimus pro defunctis. Inde Post nonam agimus pro defunctis. Inde ingredimur refectorium et bibimus aquam. Deinceps in claustrum sedimus, legentes et operantes. Egredimur etiam ad laborem qualibet hora diei necessario advocatae fuerimus. Post vesperas agitur coena. Deinceps nos habemus sicut superius dictum est. In litania majore, tribus diebus Rogationum, sexta feria, et sabbato, vigilia sancti Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
claustro. Debiliores suunt mixtum.
ẜ dispensatõem abbatisse. Nullilices se¬
dere in claustro. sñ oꝑeł lectc̃e. pꝰ sextã
seqr̃ maior missa. et statĩnona. pord no¬
uam ingredimur refectonum. Cetera¬
post laudes reu̾tumturad lectulos suos.
et aliquo int̾uallo fit sonitꝰ ĩ dormito¬
rio. et surgentes ueniunt in clauftrũ.
et legunt et cantant us ad pͥmam. añ
pͥmam tam festiuis dieb quã pͥuatis
aguntur or̃ones int̾ formas. post pͥmã
seqͥturꝰ missa matutinalis. Inde itur
in capłm. Egresse capłm sedẽt inclari¬
stro legentes et oꝑantes us ad t̾ciam
post tc̾am maiormissa agit᷑. sexta.
et itur in refectoriũ. post gr̃aꝵ actõm
imus in dormitorruã. ⁊ licet dormire. le¬
gere. opari in lecdulis sñ alicutꝰ inqͥeta¬
tione. audito pͥmosigno none singi¬
mus. et p̃paramꝰ nos. ut dũ scd̾m sig¬
num pulsau̾it: ad signũ abbatissee
priorisse. ordinate ingrdiam᷑ ecc̃am.

Expanded text:
claustro. Debiliores sumunt mistum, claustro. Debiliores sumunt mistum, secundum dispensationem abbatissae. Nulli licet sedere in claustro sine opere vel lectione. Post sextam sequitur major missa, et statim nona. Post nonam ingredimur refectopost laudes revertimur ad lectulos nostros, et aliquo intervallo fit sonitus in dormitorio, et surgentes venimus in claustrum et legimus et cantamus usque ad primam. Ante primam tam festivis diebus quam privatis aguntur orationes inter formas. Post primam sequitur missa matutinalis. Inde itur in capitulum. Egressae capitulum, sedemus in claustro legentes et operantes usque ad tertiam. Post tertiam major missa agitur. Sexta; et itur in refectorium. Post gratiarum actionem imus in dormitorium, et licet dormire, legere, operari in lectulis sine alicujus inquietatione. Audito primo signo nonae surgimus et praeparamus nos, ut dum secundum signum pulsaverit, ad signum abbatissae vel priorissae ordinate ingrediamur ecclesiam.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ simimo silentio. añ collationẽ bi¬
bimus in refectorio. ebdomadaria
donante bonedcõem. statim accedimꝰ
ad collatõem nulla diũtente alicubi.
post collatõem cantamꝰ in ecc̃a cõple¬
torium. Dicto requiescant in pace. fã¬
cimꝰ orõnẽ int̾ formas. ad signum ab¬
batisse ł priorisse erecte consignamꝰ nos.
et egrediente ꝑ ordinem incipientes
a semorib. asꝑgit nos aqua benedrã
albatissa ł priorissa. ascendentes in
dormitorium diu̾timꝰ ad lecdulos nr̃ꝙ.
accipimꝰ aquam benedc̃am ab albatis¬
sa ł peiorissa. et facimꝰ ꝓcessionem in
claustro una portante crucem. et dri
deinceps quo suꝑiꝰ dãm e̾ priuatis oi¬
eb sirmmo mane cantatur pͥma. pꝰra
sedemꝰ in claustro. us ad t̾ciani legẽtes
et caritatites et oꝑantes. p̾cedit oratõ
int̾ formas ⁊ seqͥtur t̾cia. post teriã
nissa matutinalis. Inde itur ĩ capi¬
tulum. egise decapitulo sedemis in

Expanded text:
cum summo silentio. Ante collationem bicum summo silentio. Ante collationem bibimus in refectorio. Hebdomadaria donante benedictionem, statim accedimus ad collationem, nulla divertente alicubi. Post collationem cantamus in ecclesia completorium. Dicto Requiescant in pace, facimus orationem inter formas. Ad signum abbatissae vel priorissae erectae consignamus nos, et egredientes per ordinem, incipientes a senioribus, aspergit nos aqua benedicta abbatissa vel priorissa. Ascendentes in dormitorium divertimus ad lectulos nostros, accipiunt aquam benedictam ab abbatissa vel priorissa, et facimus processionem in claustro, una portante crucem, et duabdeinceps quo superius dictum est. Privatis diebus, summo mane cantatur prima, postea sedemus in claustro usque ad tertiam, legentes et cantantes et operantes. Praecedit oratio inter formas, et sequitur tertia. Post tertiam missa matutinalis. Inde itur in capitulum. Egressae de capitulo sedemus in