comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
olente ñ doluit: Quo scanda
tionib appetito sẽꝑ eruꝑat fortitu¬
do uincendi: patientia expectandi.
equanimitas sustinendi. Ouere ĩef¬
fabilẽ uirũ. pietate. miscdia. carita¬
te. que cotidie &̃. in scĩs uiris scło frn¬
gente frigescit. in illo tũ usq ad fi¬
nẽ aucta in dies ꝑseuerauit. Quo
ego illiꝰ bono uł specialit̾ fruitus
sũ. cũ me indignũ & ñ merentem
unice diligebat. Et rursus lacͥmȩ
fluunt: imoq de pectore gemitꝰ
erũpit. In qͦ mͥ pꝰ hec homine simi¬
lis requies: In cuiꝰ erit karitate sola¬
tiũ: Memiserũ: me infelicẽ. Pot̾o¬
ne unquã sidiutiꝰ uixero ñ dolere:
qͦd martino suꝑstes sũ: Trit mn post
hec uita iocunda : Erit dies aut ho¬
ra sine lacͥiis : Aut tec̃ fr̃ dilectissi¬
me pot̾o illiꝰ mentionẽ habere sine.
fletu: aut unquã loquens apudte
aliuid quã de illo loqͥ pot̾o: S qͥd te
in lacͥmas fletꝰ ꝙ cõmoueo: Ccce nẽ
consolatũ te ẽẽ cupio: qͥ me conso¬

Expanded text:
olente non doluit? quo scandaltionibus adpetito semper exsuperat fortitudo uincendi, patientia expectandi, aequanimitas sustinendi. o uere ineffabilem uirum, pietate, misericordia, caritate, quae cum cotidie etiam in sanctis uiris saeculo frigente frigescat, in illo tamen usque ad finem aucta in dies perseuerauit! quo ego illius bono uel specialiter fruitus sum, cum me indignum et non merentem unice diligebat. en rursus lacrimae fluunt imoque de pectore gemitus erumpit. in quo mihi post haec homine similis requies, in cuius erit caritate solacium? me miserum, me infelicem! poterone umquam, si diutius uixero, non dolere, quod Martino superstes sum? erit post haec uita iucunda, erit dies aut hora sine lacrimis? aut tecum, frater dilectissime, potero illius mentionem habere sine fletu? aut umquam loquens apud te aliud quam de illo loqui potero? sed quid te in lacrimas fletusque commoueo P ecce nunc consolatum esse te cupio, qui me so
Abbreviated transcription (Latin):
cisei tam̃ obistiꝰ modi causã ñ recu¬
sauit: bonã hãc uirtutũ suarũ
consũmationẽ existimans. si pacẽ
cerse redaita reliquiss&. Ita ꝓfectus
eũ suo illo ut sẽꝑ frequentissimo
discipłoꝵ scissimoꝙ comitatu mer¬
gos in flumine conspicat᷑ pisciũ ꝑ̃¬
dã seqͥ. s rapacẽ ingluuiẽ assidius
urgere capturis. forma inquit hec
demonũ est. Insidiant᷑ in cautis:
capunt nescientes. captos deuorant:
exsaturiq ñ queunt deuoratis.
Imꝑat acim̃ potenti iurtute uboꝵ
ut cũ cui inatabant gurgitẽ relin¬
quentes aridas peterent. desertas¬
q regiones: eo nimirũ circa aues
ulas usus imꝑio. qͦdemones fuga¬
re consueuerat. Ita grege facto.
om̃s in unũ ille uolueres congrega¬
te relicto flumine montes siluas¬
ꝙ petierunt: ñ sine ad miratione
multoꝵ qͥ tantã in martino uir¬

Expanded text:
cisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imperat deinde potenti uerbo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uir
Abbreviated transcription (Latin):
litas: audiant elati. añ riunã exaltat᷑ spõ.
Audiant humiles ad quẽ respitiã nͥadhu¬
milẽ: qͥctum ⁊ trem̃tẽ simnones meos: audi.¬
ant elati. qͥd suꝑbis t̾m ⁊ cinis : Audiãt hu¬
miles ds̃ humilia respicit. audiant elati.
⁊ alta a longe cognoscit. Audiant humiles.
qr filiꝰ hominis ñ uenit ministrari s mini᷑¬
trare. Audiant elati. qr initium om̃is pecc̃i
suꝑbia. Audiant humiles qi redemptor nr̃
humiliauit semi ip̃m factꝰ obediens usq¬

Expanded text:
litas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . litas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit semetipsum, fact
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe ꝑcutẽ ẽ. ĩmpetuaꝑte inc̃pationis obuia¬
re. A u̾sa uͦ hasta ꝑ seq̃ñtẽ ferire ẽ. furentẽ tħ¬
quille ex qͥbꝰ dum tangẽ. ⁊ qͣsi parcendo suꝑare.
Asahel aũt ꝓtinꝰ occumbit: qr cõmote m̃tes
dũ p̾arci sibi sentiunt. ⁊ cñ responsoꝵ tatione
inintumis. sub cranqͥllitate tangunt᷑: ab eo qͦo
se erexerant. statuncadunt. Qͥ gͦ a feruorĩsu
impetu sublenitatis ꝑ cꝰsione resiliunt: quasi
sine ferro moriuntrr.XXUII¬
LTER ammonendi s̃ humiles: acq
alit̾ elati. Illis insinuand̾ ẽ. qͣm sit ua
excellentia qmͣ sꝑando tenent: istis uͦ inti¬
sint et̃na q̃ appetunt. qm tͣnsitoria q̃ contẽp¬
nunt. Audiant elati quã sĩt tͣnsitoria q̃ ãbu̾t.
quã ȩt̃na q̃ ꝑd̾t. Audiãt humiles ex magistͥ uoce
ueritatiꝰoĩs qͥ se humiliat exaltabit᷑ audiãt elati oiꝰs qͥse exałtat
liabit.Audiant humiles głam p̃cedit humi¬

Expanded text:
quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviaquippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare: aversa vero hasta persequentem ferire, est furenteanquille ex quibusdam tangere et quasi parcendo superare. Asahel autem protinus occumbit: quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo, quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur.ter admonendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intisint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Recede noli me seqͥ. ne cõpellar con
fodere te int̾ra. Qui audire contepsit: ⁊ nolu¬
it declinare. ꝑ c̾sit gͦ eum abner auersa
asta in inguine. ⁊ trans fodit eum ⁊ mortuus ÷.¬
hem̃t arripiens furor inp̃ceps ducit:⁊¬
Uñ ⁊ ab ner qͥ semone nr̃o patͥs luc̃na dr᷑.
fugit: qr doctoꝵ lingua q̃ suꝑnũ dĩlum̃ in¬
dicat. c̃ ꝑ abrupta furoris m̃tẽ cusꝰpiã ferri
conspic̃. Cũq cont᷑ irascentẽ dissimulat u̾¬
boꝵ iacła redd̾e: qͣsi ꝑseqñtẽ ñ uult ferire.
s cũ uncundi nulla cosid̾at̾one se mitigat.
qͣsi asahel ꝑseqͥ⁊ insanire ñ cessant: necẽẽ ẽ
ut hu qͥfurentes repͥmẽ conant᷑. neqͣqͣm se
infurore erigant. s qͥcqͥdẽ tranquillitatis
ostendant. q̃dã uͦ subtilit̃ ꝓferant. inqͥbꝰ ex
obliquos furentis amimu pungant. N nde
⁊ abner cum contra ꝑseqͣ̃ntẽ susticat. ñeum
recta s adũsa hasta transforauit. Ex mucrone

Expanded text:
non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. in terram. Qui contempsit et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortuus eshementer arripiens furor in praeceps ducitAbner, qui sermone nostro patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua, quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire, sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, et quasi Asael persequi et insanire non cessant, necesse est ut hi qui furentes reprimere conantur nequaquam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant, quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum pungant. Unde et Abner cum contra persequentem subsistit, non eum recta, sed aversa hasta transforavit. Ex mucrone
Abbreviated transcription (Latin):
aut alia bona q̃ in ipsis sc̃: aut dicenda cer¬
te q̃ poterant ẽẽ siñ st̃.⁊ tunc denuo resecã¬
da sunt mala q̃ nob̾ displicent. c̃ pͥꝰ ad audi¬
endum placabilẽ eoꝵ mentẽ fecerint pre¬
missa bona q̃ placent. Nam ⁊ eqͦs indo¬
mitos blanda pꝰ manii tangimꝰ: ut eo nob̃
plemus post modũ etiam ꝑflagella subiga¬
inꝰ. Et amaro pigm̃toꝵ poculo mellis dul¬
cedo adiungit᷑. ne ea q̃ ad salutẽ ꝓfuturaẽ.
ĩ ip̃o gustu asꝑa amaritudo sentiat᷑.

Expanded text:
 certe quae poterant esse, si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum placabilem eorum mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea, quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur;
Abbreviated transcription (Latin):
te ap̃ salomonẽ dr̃. Fili mi sine consilio nicħ
fatias. ⁊ pꝰ factum ñ penitebis. Et rursum.
Palpebre tue p̃cedant g̾esꝰ tuos. Palpebre
qͥppe gres sꝰ p̃cedunt. cum oꝑationẽ nr̃am
consilia recta p̃ueniunt. Qui enĩ negligit
consid̾ando p̃uid̾e qͦd facit: ꝯ̃ssꝰ cendit. ocu¬
los claudit. ꝑ gendo iter conficit. si. p̃uidẽdo
sibimet ipsi ñ antecedit. Atq idcͥco citiꝰ cor¬
ruit. qi qͦ pedẽ oꝑis pone debet. ꝑpal pebr̾ã
consilii ñ accerroit.XXUI¬

Expanded text:
te apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil te apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit.
Abbreviated transcription (Latin):
mulat. Propt̃ frigꝰ piger ñ arat: dum
parua ex adũso mala metuit.⁊ oꝑari
maxima p̃t̾ mittit. Bñ aũt dr̃ m̃dicabit
estate.⁊ ñ dabit᷑ ei. Qͥ enĩ nc̃ inbonis oꝑibꝰ
ñ desudat. cum uditii feruentior apporu¬
erit: qi frustr regni aditum postulat.
nil accipiens estate m̃dicat. B ñ aũt hinc
ꝑeundẽ salomonẽ rursum dr̃. Quuiob¬
seruat uentum ñ seminat. ⁊ qui consicłat¬
noꝵ sp̃ũum temptatio expmit᷑ Et qͥd ꝑnu
bes q̃ mouent᷑ auento. nͥadu̾sitates prauoꝵ
hominũ designant᷑: Auentis uidelicet inpel¬
lunt᷑ nubes: qr inmundoꝵ sp̃uum afflatu pra¬
iuexcitant᷑ homines. Q gͦ obseruat uentum
ñ seminat. ⁊ qͥ considãt nubes nunqͣm metit:
grana boni oꝑis scminat. neq tẽ manipulos
scẽ retͥbutionis secat. At contͣ p̃cipites dum
tiunt. s plerumq acta q ita ñ debuerint
agẽ cognoscunt. Quibꝰ subauditoris sp̃e: rec¬

Expanded text:
mulat. Propter frigus piger non arat, dum mulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate mendicat. Bene huic per eumdem Salomonem rursum dicitur: Qui observat ventum, non seminat; norum spirituum tentatio exprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homines. Qui ergo observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit; , neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retributionis secat. At contra, praecipites dum ciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie rec
Abbreviated transcription (Latin):
feruore ñ accendit᷑. a bonoꝵ desid̾io funditꝰ
conualescente furtim torpore mactat᷑.
l nde ꝑ salomonẽ dr̃. P igredo ĩ mittit sopo¬
rem. Piger enim recte sentiendo qͣsiiugilat:
qͣmuis niloꝑando corpescat. S pigͣtudo so¬
do ñ dirigit. neglectam se inferiꝰ ꝑ desid̾ia
expandit. Et dum studioꝵ sublimiũ uigo¬
re ñ constringit᷑. cupiditatis infime acu
mine sauciat᷑. ut qͦ se ꝑdisciplinam ligare
dissimulat: eo se esuriens ꝑ uoluptatũ de¬
sid̾ia spargat. Hinc abeodẽ salomone rur¬
sum scribit᷑. Indesid̾iis ẽ omnis ociosus.
Hinc ip̃a uĩtate p̃dicante ino qͥ demȩreun¬
te spũ. munda domꝰ dr̃: s multiplitiꝰ rede¬
unte dum uacat occuꝑatur. Plerumq
piger dum necessaria agere negligitꝰ. q̃
salomonẽ ds. Propt̾ frigͦ piger arairno¬
luit. m̃dicabit gͦ estate ⁊ si dabit᷑ ei. ꝓpt̃
frigꝰ quippe piger ñ arat: dum desidia
torport constrictꝰ agẽ q̃ debet bona dissi¬

Expanded text:
fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore, mactatur . Per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nihil operando torpescat; sed pigredo soistringendo non dirigit, neglectum se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur, ut quo se per disciplinam ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante, uno quidem exeunte spiritu, munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte, dum vacat, occupatur . CAPUT piger dum necessaria agere negligit, quaeSalomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissi
Abbreviated transcription (Latin):
libidinis excitant᷑. Uñ ⁊ hosti callido qͥ pͥmi
hominis sensũ inconcupiscentiã pomiaꝑu¬
it. s inpeccati laq̃o strix̃. diuina uoce dr̃
Pectore ⁊ uentre repes. Ac si aꝑte dicet᷑. Cogi¬
tatione ⁊ ingliuuie suꝑ humana corda domi¬
nab̃is. Nam qr gule deditos luxuria seqͥt᷑.
ꝓpħa cestat᷑. qͥ dũ aꝑta nariat occultadenũ¬
tiat dicens. Princeps cocoꝵ destrux̃ muros
ii cuia obseqͥum acoqͥs inpendit᷑: ut ipse

Expanded text:
libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laqueo strinxit, divina voce dicitur: Pectore et venire repes , ac si ei aperte diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur, qui dum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps cocorum destruxit muros na cura o
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit ap̃meẽ ⁊ ñ: Ac si aꝑte dicat. Idciro
mutabilitatis aura ñ moueor: qr leuitatĩ ui¬
tio non succumbo.Xx UIIII¬
LrieR ammonendi sunt gule dediti.
Uatq alit̾ abstinentes. Illos eninsuꝑflu¬
itas locutionis. leuitas oꝑis atq luxuria is¬
cos uͦ sepe inpatientie sepe uͦ suꝑbie culpa cõ¬
inittat᷑. Nisienĩgule deditos inmod̾ata lo¬
qͣcitas raꝑet. diues ille quiepulatꝰ cottidie
Pat̃ abraham miserere mei. ⁊ mitte lazaꝵ
intinguat extremũ digiti sui inaqͣm. ut ne¬
frigẽt linguã meã q crucior inhac flãma.
Quibꝰ profecto ũbis ostendit᷑. qr eyulando co¬
tidie crebruꝰ inlingua peccau̾at: qͥ totꝰ ardẽs
refrgerari se p̃cipue in lingua reqͥrebat.
Rursũ qigule deditos leuitas procinꝰ oꝑis
sequit᷑. auctoritas sac testat᷑ dicens. Sedit
ppl̾s manducare ⁊ bib̃e. ⁊ surrexert̃ ludẽ.
Qͦs plerumq edacitas usq adluxuriã ꝑt᷑¬
hit: qr dum sacietate uent̃ extendit᷑. aculei

Expanded text:
pud me, est et non ? Ac si aperte dicat: Idcirco mutabilitatis aura non moveor, quia levitatis vitio non succumbo. liter admonendi sunt gulae dediti, atque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives ille qui epulatus quotidie Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aqt linguam meam, quia crucior in hac flamma . Quibus profecto verbis ostenditur quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se praecipue in lingua requirebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei
Abbreviated transcription (Latin):
tim possis dare. Ne sub obcentu largitatis
ea q̃ possident. inutilit̾ spargãt: audiant
qͦd scͥptũ ẽ. Sudar elemosina inmanutua.
Ne c̃ multa necẽẽ sint pauca largiant᷑.
pꝰ modũ minime inopiã colerantes ad inpa¬
tientiã erumꝑant: audiant qͦd scͥptumẽ.
Nonut aliis sit remissio. uob̾ aũt tͥbłato.
s exͣ qͣlitate ur̃a hũndantia illoꝵ inopiã
suppleat ⁊ illoꝵ hũndantia ur̃e in opie sit
suplem̃tũ. Cũ enĩ dantis mens ferre ĩ opiã
nescit: si multa subtrahit. occasionẽ cõs̃
se inpatientie exqͥrit. Pͥꝰ nãq ỹparand̾:
patientie animꝰ. ⁊ tc̃ aut multa st̃ aut cũc¬
ta lagenda. he du miꝰ eq̃uimit ĩo pia
reat. ⁊ adhuc mentẽ det̾ius murmuratio
subseq̃ns ꝑdat. Ne om̃ino nicħ eis p̃beant
quibꝰ conferre aliqͥd parũ debẽt. audiant

Expanded text:
tim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur,postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate, vestra abundantia illorum inopiam suppleat, et ut illorum abundatia vestrae inopiae sit supplementum . Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant
Abbreviated transcription (Latin):
tiã: ꝓtinꝰ adiungẽt dicens. In abstinentia aũ
patientiam. Deģẽ quippe abstinentibꝰ patienti¬
am p̃udit. q̃eis ut ad eẽnt ammonuit. Rur¬
sum nͥ cogitationes abstinentiũ ñ nũqͣm sr̃¬
bie culpa cuisfigsit. panl miune clixis.¬

Expanded text:
vigilanter adjungeret, dicens, in abstinentia autem patientiam; deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigeret, Paulus minime dixis
Abbreviated transcription (Latin):
extiux̃. Quis gͦ opes. quis potestatẽ. qͥs glam
q̃rait innorie. si⁊ illi exciterunt norii. qͥ
hec habuerunt ñ q̃sita: Quis int̾ ħ si ne
magni discriminns labore saluabit᷑. si il¬
le inhis culpa int̾ueniente curbatꝰ ẽ. qui
ad hec fuerat dõ eligente p̃paritꝰ: Am¬
monendi sunt ut consid̾ent qͦd salomõ
qui post cantã sap̃iam usq ad idolatͥam
cecidisse describit᷑. nicħ inħ mundo p qͣ

Expanded text:
exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit non quaesita? Quis inter haec sine magni discriminis labore salvabitur, si ille in his culpa interveniente turbatus est, qui ad haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considerent quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam ceci
Abbreviated transcription (Latin):
tancose aroentiꝰ inbonis oꝑibꝰ eribent. qͣnto
dampnabiliores se ẽe de mał uident. Et se¬
pe qͥdã incarnis integͥtate ꝑdiuantes. ẽmi¬
nus se respitiunt᷑. hab̾e qͦd desleant. pene s
suffice uite sue innocentiam putant: atq
adferuorẽ sp̃c nulł se ardoris stuił infilã¬
mant. Et sit plerumq dõ gratior amore
liat: Quia nisi saluancdos imꝑpetu Gla¬
um ccrnẽt. erudiendos sub discipline regimi¬
ne diuina dispensatio ñ frenaret. Ammonen¬
di itaq sunt. qui in his q̃ temꝑalit̾ concupis¬
cunt. adu̾sitatis labore fatigant᷑. ut sollicite
consid̾ent. qͦd plerumq ⁊̃ iustos cũ cemꝑaliᷤ
potentia sustollit. uelut inlaq̃um culpa cõ¬
u̾hendit. Nam sic̃ inpͥori huiꝰ uoluminis par¬
te iam diximꝰ. daiuid dõ amabił. rectior fuit
inseruitio: qic̃ ꝑuenit ad regnum. Seruꝰ
namq amore iustitie dep̃hensum adu̾sari¬
um ferire metuit. Rex aũt ꝑsuasione lux¬
urie deuocum militẽ ⁊̃ substudio fraudis

Expanded text:
ibent, quanto damnabiliores se de malis vident; et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habere quod defleant, plene sibi sufficere vitae suae innocentiam putant, atque ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Fit plerumque Deo gratior amore liat; quia nisi salvandos in perpetuum cerneret, erudiendos sub disciplinae regimine divina dispensatio non frenaret. Admonendi itaque sunt qui in his quae temporaliter concupiscunt, adversitatis labore fatigantur, ut sollicite considerent quod plerumque etiam justos cum temporalis potentia sustollit, velut in laqueo culpa comprehendit. Nam sicut in priori hujus voluminis parte jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis
Abbreviated transcription (Latin):
pleniꝰmala reciꝑet. qui hic fuerat nec ꝑ bo¬
qui ea qͥdẽ q̃mundisunt concupiscunt. si
tam̃ adu̾sitatis labore fatigant᷑: ut solli¬
cita consid̾atione ꝑpendant creator dispo¬
si torq cunctoꝵ qnͣta suꝑ eos grã uigilat.
qͦs insua desid̾ia ñ relaxat. Egro quippe ꝙ̃
medicꝰ desꝑat. concedit ut cuncta q̃ con¬
cupiscit. accipiat. Nam qͥ sanari posse
credit᷑: a multis q̃ appetit prohibet᷑. Et
pueris nũmos subtrahimꝰ: quibꝰ tota si¬
mul patrimonia heredib reseruamus.
Hinc gͦ de spe et̾ne hereditatis gaudium
sumant qs aũsitas uite cempalis hum

Expanded text:
plenius et mala reciperet, qui hic fuerat nec per boplenius et mala reciperet, qui hic fuerat nec per boquae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris nummos subtrahimus, quibus tota simul patrimonia haeredibus reservamus. Hinc ergo de spe aeternae haereditatis gaudium sumant, quos adversitas vitae temporalis hum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocet᷑. Neq ruille ppłs promissionibꝰ dĩ in
longinqum credẽt: si apromissore neciã e ui¬
cino aliquid ꝑcepisset. Ut gͦ adet̾noꝵ fidẽ cer¬
eꝰ roboret᷑ neqͣqm solummͦ spe adres. sed rebꝰ
quoq adspemtrahit᷑. Qͦ liquido psalmista te¬
stat᷑ dicens. Dedit ilł regiones gñtium.⁊ labo¬
res ppłoꝵ possederunt. ut custodiant iustifi¬
cationes eiꝰ ⁊ legem eiꝰ requirant. S c̃ largiẽ¬
tem dñi humana mens bonioꝑis responsiõe
ñ sequit᷑: uñ nutrita pie credit᷑. iustiꝰ in de
dampnat᷑. Hinc ẽ qͦd ꝑpsalimstam rursum
dr̃. Deiecisticos dum alleuarent᷑. Quia uide¬
licet reprobi c̃ recta oꝑa diuinis muñibꝰ ñ re¬
pendunt. cumtotos se hic deserunt: z afflu¬
entibꝰ ꝓsꝑitatibꝰ dimittunt. uñ ext̾iꝰ ꝓfiti¬
unt. iñ abintums cadunt. Hinc ẽ qͦd in in¬
ferno crucianti diuiti dr̃. Recepistibona ĩ
uita tua. Iocco bonahic recspit ⁊ malus. uͭ illic

Expanded text:
ue enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt: ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sed cum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, inde justius damnatur. Hinc enim per Psalmistam rursum dicitur: Dejecisti eos, dum allevarentur . Quia videlicet reprobi cum recta opera divinis muneribpendunt, cum totos se hic deserunt et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in vita tua, idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic
Abbreviated transcription (Latin):
medio doctoꝵ sedens. ñ docens. s int̃rogãs
inuenit᷑. Qͦ exemplo scił ostñdit᷑. ne infir¬
mꝰ docẽ qͥs audeat. si ille puer doceri int¬
rogando uoluit. qͥ ꝑ diuinitatis potentiã
u̾bum scientie ip̃is sus doctoribꝰ ministra¬
doce. nemo adholescentiã cuã contẽpnat.

Expanded text:
io doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministradoce: nemo adolesce
Abbreviated transcription (Latin):
legis intelligunt. s hec humilit̾ ñ locunt. uͭ¬
sem: ipõs requirant: ne inseqñtes aliox fac¬
ta se deserant. ⁊ cum recte cuncta de sacra
scͥptura sentiunt. ħ solum ꝑ illam qͦd contra
elatos dr̃ ñ adtendant. Improbꝰ quippe ẽ me¬
dicus ⁊ imꝑitꝰ. qui aliemu mederi appetit.
ferunt humilit̾ si locunt᷑. ꝓfecto amimonẽ¬
disunt. ut cum medicamina egris apponũt.
pꝰ uirus sue infirmitatis inspiciant. ne alioᷤ
medendo moriant̾. Ammone debent ut con¬
sid̾ent. ne a uirtute dicendi qualitate discor¬
dent.: ne loq̃ndo aliud ⁊ aliuid ostendendo ali¬
is p̃dicent. Audiant itaq qͦd scͥptumẽ. Siẽ¬

Expanded text:
legis intelligunt, sed haec humiliter nlegis intelligunt, sed haec humiliter nsemetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
fitia sathane prohibeat. eandemipãm in satha
inultiplicaui eis. ⁊ aurũq̃ offerunt paal.¬
Frum̃tũ quippe a domino accipimiis qñ indie¬
tis obscurioribꝰ sub dutotegmine litt̾e ꝑ medul¬
lam sp̃c legis interna sentimꝰ. Hinum suũ no¬
bis dñs p̃stat: cum scͥpture sue alta p̃dicatiõe
nos debriat. Oleum quoq suum nob̾ tribuit:
cum p̃ceptis aꝑcioribꝰ iutam nrãmblanda le¬
uitate disponit. Argñtum multiplicat. c̃ nob̾
luce iĩtatis spendẽtia eloqͥa subministrat. Lu¬
ro quippe nos oitat: qñ cor nr̃m intellectu sũ¬
ini fulgoris iradiat. Que cuncta hereticiba¬
omnia intelligñdo ꝑũtunt. Et de frumentͭo:
uino. atq oleo. argñto parit̃ ⁊ auro. sachane
sacͥfitium immolant. qr aderrorẽ discordie ũ¬
bum pacis inclinant. Uñ ammonendi sunt
ut ꝑpentuant qi dum ꝑu̾sa mente de p̃ceptis
pacis discordiam fatiunt. i usto d̾i examine ipsi d

Expanded text:
ficia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in Satanficia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in Satanmultiplicavi eis et aurum, quae fecerunt BaalFrumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae, per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum nobis Dominus praestat, cum Scripturae suae attenta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat, cum nobis luce veritatis plenia eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baomnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de
Abbreviated transcription (Latin):
cuncẽoꝵ fidelium de deo q̃ sunt uera testa¬
tꝰ. Pregnantes aũt uocant᷑ anime. q̃ intel¬
lectũ u̾bi ex diuino amore concipiunt: si ad
ꝑfectum tempꝰ ueniu̾nt. si conceptã intelli¬
gentiamoꝑis ostensione pariture Leu¬
minũ uͦ suũ dilatare ẽ: opinionis sus nom̃
excend̾e. Secuert̃ gͦ p̃gnantes Galaad addi¬
latandum t̾minũ suũ. qr niirũ heretic
m̃tes fidelium q̃ iamaliqͥd de ũtatis incel¬
lectu conceꝑant. ꝑ u̾sa p̃dicatione ꝑmuit
⁊ scientie sibi nom̃ extendunt. Paruuloꝵ cer¬
da iam de ũbi conceptione grauida errorigla¬
dio scindunt: q̃si doctͥne s opimonẽ fatiũt.
hos gͦ cum conamur instrue. ne ꝑusasen¬
tiant: ãmoneamꝰ pͥꝰ necẽẽ ẽ ne mn anẽ głam
q̃rant. Si enĩ radix elationis abscidituꝵ:
conseqñt᷑ tami praue assertionis arefiunt.
A minouendi sunt etiã ne errores discordiaᷤ¬
⁊ guando legem dͥeiꝗg ideneo data ẽ ut sacri¬

Expanded text:
cunctorum fidelium de Deo quae sunt vera testacunctorum fidelium de Deo quae sunt vera testatur. Praegnantes vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare est opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad, ad dilatandum terminum suum; quia nimirum haeretici mentes fidelium quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda jam de verbi conceptione gravida, 73 erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem gloriam quaerant. Si enim radix elationis absciditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne errores discordiagenerando, legem Dei quae idcirco data est ut sacri
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. Ammonendi sunt qͥsac legis ũba ñ recte
intelligunt. ut ꝑpendant q salub̾rimũ iuim po¬
tum inueneni sibi poculum ũtunt. Et ꝑmedi¬
cinale ferrũ uuln̾e mortali se feriunt. dũ ꝑ h
inse sana ꝑimunt. ꝑ qͦd salubrit̾ abscidere
sauciata debuerunt. Ammonendi st̃ ut ꝑpẽ¬
dant. qͦo scͥptura sacra innocte uite p̾sentis:
qͣsi q̃dam nob lucerna sit posita. Cuiꝰ uimirũ
u̾ba dum ñ recte intelligunt. de lumine tene¬
brescunt. Oͦs iudelicet ad incellectũ prauũ in¬
tentio ꝑu̾sa ñ raꝑet: nisi pͥ ꝰ suꝑbia inflaret.
ut q aput imꝑitum uulgꝰ scientie sibi no¬
m̃ extorq̃ant. student sũmoꝑe ⁊ ab aliis rec¬
te intellecta destruere: ⁊ sua ꝑũsa roborare.
nantes Galaad: ad dilatandum t̾minũ suũ.
Galaad namq aceruus testimoni int̾p̃ta¬
t᷑. Et qr cuncta simul cong̃gatio eccłie ꝑcõ¬
fessionem seruit cestimonio uĩtatis: ñ in¬
congrue ꝑgalaad eccłia expͥmit᷑. que ore

Expanded text:
ndi enim sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. atque ut apud imperium vulgus scientiaesibi nomen extorqueant, student summopere et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. nantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpretatur. Et quia cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testimonio veritatis, non incongrue per Galaad Ecclesia exprimitur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ illidunt. Hiuc namq c̃ qͦd contra dampnati
illiꝰ uasis uidelicet antirp̃i p̃dicatores diuina
uoce beato iob dicit᷑. Menbin carnium eiꝰ.: cohe¬
rentia sibi. Hinoc scamaꝵ specie de eiꝰ satellitibꝰ
ꝑhibet᷑. Una uni coniungit᷑: ⁊ ne spiracłm qͥ¬
dem incedit ꝑ eas. Seqͣces quippe illuis qͦ nlła
int̾ se discordie adũsitate diuisisunt. in eobonoꝵ
grauiꝰ uece glomerant᷑. Q gͦ iniqͦs pace fociat:
nuqͥtati uires adminstiat. qr bonos deteriꝰ
dicator egregiꝰ graui phariseoꝵ saduceoꝵq ꝑ¬

Expanded text:
bus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati bus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati illius vasis, videlicet Antichristi praedicatores, divina ' voce beato Job dicitur: Membra carnium em specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius aedicator egregins gravi Pharisaeorum Sadducaeo
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. auĩtate dilectionis arefiunt. Quia⁊ si
boni oꝑis fructꝰ insuis actionibꝰ ꝓferunt.
ꝓfecto nulli st̃ qi ñ exunitate caritatisori¬
unt᷑. Huic gͦ ꝑpendant seminantes iurgia.
qmͣ multiplicit̾ peccant : qͥ dũ unã ne¬
qͥtiam ꝑpetrant abho maniscor¬
dibꝰ cunctas simul uirtutes era¬
dicant. In uno enĩ malo innumera
ꝑagunt. qr seminan do discordiã carita¬
te dilect̾ionis. nicħ desiderabiliꝰ ẽ diabolo
extinctione caritatis. Quisqͥs gͥ seminã¬
do uirgia dilectionẽ ꝓximoꝵ perunit᷑. hosti d̾i
familiariꝰ seruit. Quia qͣ ille amissa ceci¬
dit. hanc iste uulneratis cordibꝰ subcrheñ
eis iter ascensionis abscidit. At contiti am¬
monendi sunt pacifici ne actionis pondꝰ le¬
uigent: ut int̾ qͦs fundare pacẽ  debeãt
ignorent. ⁊amsie tunltã  nocet si
unnitas cdesit bomis ata ualde ẽ ne rium siñdesit
congruunt: cotosse robustius bonoꝵ afflictioni¬

Expanded text:
tur a viriditate dilectionis, arefiunt. Qui etsi tur a viriditate dilectionis, arefiunt. Qui etsi boni operis fructus in suis actionibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpendant seminantes jurgia, quam multipliciter peccant: qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humanis cordibus cunctas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innumera peragunt, quia seminando discordiam, charitate dilectionis, nihil desiderabilius est diabolo extinctione caritatis. Quisquis igitur seminando iurgia dilectionem proximorum perimit, hosti dei familiarius servit, quoniam qua ille amissa cecidit, hanc iste vueis iter ascensionis abscidit. At contra admonendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, ignorent. Nam sicut multum nocet si unitas desit bonis, ita valde est noxium si non desit congruunt, eo se robustius bonorum afflictioni
Abbreviated transcription (Latin):
uir inutilis gradit᷑ ore ꝑu̾so:. Annuit ocłis. ce¬
rit pede. digito loquit᷑. prauo corde machinat᷑
malũ. ⁊ in om̃i temꝑe uugia seminat. Ecce
quẽ seimnantẽ iurgia dicẽ uoluit. pͥꝰ aposta¬
tam nominauit. qi nͥmore suꝑbientis angłi
a conspectu conditoris pꝰ intus au̾sione ñ¬
tis cadẽt: foras pꝰmodũ usq ad seminanda
iurgia ñ ueniret. Qui recte describit᷑. quod
annuit ocłis. digito loquit᷑. terit pede. Inte¬
rior namq ẽ custodia: q̃ ordinata seruat ex¬
ceriꝰ menbia. Qͥ gͦ statumm̃tis ꝑdidit: sub¬
sequent̾ foras in inconstantiam motioniᷤᷤ
fluit. atq exteriori in ob i lita¬
te. indicat: qͦd nulla int̾i radice subsistat.
Audiant uigioꝵ seminatores qͦd scͥptumẽ.
Beati pacifici: qm̃filii dĩ uocabunt᷑. Atq
ediũso colligant. qr si dei uocãt᷑ filii qͥ pacem
fatiunt. ꝓculdubio sachane sunt filii. qui
confundunt. Om̃s aũt qͥ ꝑdiscordiã seꝑan¬

Expanded text:
so, annuit oculis, terit pede, digito loquitur. Pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit prius apostatam nominavit, quia nisi more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius radice subsistat. Audiant jurgiorum seminatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Atque e diverso colligant, quia si filii Dei vocantur qui pacem faciunt, proculdubio Satanae sunt filii qui confundunt. Omnes autem qui per discordiam separan
Abbreviated transcription (Latin):
illũ. s corripite ut frẽm. Ac si dicet. Pacẽ c̃
eo ext̾iorẽ soluite. s int̾ĩorẽ cͥca illũ medullit᷑
custodite: ut peccantis m̃tẽ sic ura discordia
feriat. qͣ tinꝰ pax a ur̃is cordibꝰ nec ab negata
Liter ammonendi st̃ seminantes
iurgia. atq alit̾ pacifici. Ammonẽ¬
dinamq sunt qͥ uirgia seminant: ut cuiꝰ
sint seqͣces agnoscant. De apostata qͥ ppe an¬
sent iiserta. Iiumcꝰ homo hos fecit. De cuiꝰ¬

Expanded text:
illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a vestris cordibus nec abnegata liter admonendi sunt seminantes jurgia, atque aliter pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe anset zizania: Inimicus homo hoc fecit . De cu
Abbreviated transcription (Latin):
ficꝰ. cum loq̃bar illis inpugnabant megͣcis.
rat ⁊ pacificꝰ. Quia nec insanientes cessabat
rep̃hendẽ: nec rephenscis negligebat amare.
Hinc etiã paulꝰ ait. Si fieri potest qͦd ex
uob̾ est. c̃ omnibꝰ hominibꝰ pacẽ habentes. Or¬
taturꝰ enĩdiscipłos ut pacẽ c̃ om̃ibꝰ hominibꝰ¬
haberent. p̃misit dicens. Si fieri potest. Atq
subuinxit. Oͦd exuob̾ ẽ. Difficile qͥppe erat:
ut si mal ẜacta corriꝑent: habẽ pacẽ c̃om̃ibꝰ
possent. S cum temꝑalis pax inpͣuoꝵ cordi¬
bꝰ ex nr̃m increpatione confundit᷑: iniuolata
necẽẽ ẽ ut innr̃o corde seruet᷑. Rec̾te itaq
ait. Qͦd ex uob̾ ẽ. Ac si nimirũdicat. Qͥapax
ex duaꝵ partiũ consensus ubsistit. si abeis
qui corripiunt᷑ expellit᷑: incegra tñ in ur̃a
qui corripitis m̃te teneat᷑. Unde ⁊ eosdẽ rur¬
sum discipłos ammonet dicens. Siqͥs s̃i obe¬
ceamini cum illo: ut confundat᷑. Atq illico
subiunxit. Et nolite ut inimicũ estimare

Expanded text:
loquebar illis, impugnabant me gratis . erat pacificus, quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negligebat amare. Hinc etiam Paulus ait: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Hortaturus enihaberent, praemisit dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est: difficile quippe erat, ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra qui corripitis mente teneatur. Unde idem rursum discipulos admonet, dicens: Si quis non obeceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico subjunxit: Et nolite, ut inimicum existimare
Abbreviated transcription (Latin):
holescens loq̃re. iucausa tuauix semel: ⁊ si nt̃¬
rogatꝰ fueris habeat inigum responsiotua.
ditor ⁊ ostũsione sue potentie semꝑ doctor
angłoꝵ ante cͥcenuale tempꝰ int̾ra magisł¬
fieri noluit honiñ. ut uidelicet p̾cipita¬
tioni ium salub̃rum cimoris infunde̾t. c̃
ip̃eetiã qͥ labi ñ poss ꝑfecte uite grãm ñ nͥ
ꝑfecta etate p̃dicaret. Scͥptum qͥppe ẽ. Cũ
paulo post subdit᷑. Inuenerũt illũ intẽ¬
pło sedentẽ imnedio doctoꝵ audientẽ illoᷤᷤ
⁊ int̾rogantẽ. Higilanti itaq consid̾at̃one¬

Expanded text:
Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . ditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magisfieri noluit hominum, ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enĩ dĩ ꝑfecto odio odisse ẽ. ⁊ quod facti sunt
diligẽ.⁊ qd̾ faciunt. increpare. Mores pͣ¬
mis pax cenet᷑. si ꝓpħa cant᷑ hoc uelut in
sumptis gladi is ꝑcastroꝵ media cransiens
qi feriendis noluit pecc atoribꝰ parc̃e: deo
manꝰ dict̾a ẽ consecras se. Hinc finees peccã¬
tium ciuium grãm sꝑnens coeuntes cũma¬
dianitis ꝑculit: ⁊ iramdm̃ iratꝰ placauit. hĩc
ꝑ semt ip̃am uĩtas dicit. Nolite arbitrari qi
uent᷑ pacẽ mitt̃e int̾r̃. Nonueni pacẽ mut̾ẽ:
s gladium. Malor nãq cumincaute ami¬
cus iungimꝰ: culpis ligamur. Unde iosaphat
qͥ tot de ante act̾a uita p̃conis adcollit᷑. de a¬
chab regis amiciis pene periturꝰ increpat᷑.

Expanded text:
etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt increpare; mores pamis pax tenetur, si propheta tantus hoc velut in sumptis gladiis per castrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus dicta est consecrasse . Hinc Phinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium . Malorum namque cum incaute amicitiis jungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitiis pene periturus increpatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ scilicet transitoriam. do mansurã. Si gͦ ineã
cor q̃relict̾a ẽ figit᷑. nunqͣm ad illã q̃ dan¬
daẽ ꝑuenit᷑. Paxgͥ p̃sens ita tenenda ẽ. ut et
oiligi debeat ⁊ contempni. Nisi inmod̾ate
oiligit᷑. diligentis animꝰ inculpa capiat᷑.¬
Uñ ⁊ aminonendi sunt paccati. ne dũ nimiᷤ
huinanã pacẽ desidant. prauos hominũ mo¬
reᷤ neqͣqͣm redaiguant. ⁊ consentiendo ꝑũsis
ab auctoris suise pace disiungant:. Ne dũ hu¬
mana foras iurgia metuunt. irt̃n fedis dis¬
sensione feriant᷑. Quid ẽ enĩ pax transitoria
nisi qͦddam uestigium pacis et̾ne: Quid gͦ ẽẽ
dementiꝰ potest. qmͣ uestigia inpuluere in¬
p̃ssa dilige̾.s. ip̃m aqͦ unp̃ssa sunt ñ amare:
Hinc daiuid dum cotũ se ad fed̾a pacis int̾ni cõ¬
stringẽt. cestat᷑ qͦd cum malis concordiã ñ cene¬
ret dicens. Nonne qͥte oderunt ds̃ oderã illo.
Et suꝑ inimicos cuos tabescelã. ꝑ fecto odio
oderam illos. inimici facti sunt mͥ. Iminicos

Expanded text:
am, do mansuram. Si ergo in ea cor quae relicta est figitur, nunquam ad illam quae danda est pervenitur. Pax praesens ita tenenda est ut et diligi debeat et contemni, ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Admonendi sunt pacati ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant: ne dum humana foris jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid enim pax transitoria, nisi quoddam vestigium pacis aeternae? Quid ergo esse dementius potest, quam vestigia in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo impressa sunt non amare? Hinc David dum totum se ad foedera pacis aeternae constringeret, testatur quod cum malis concordiam non teneret, dicens: Nonne qui te oderant, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
tant: qͥ ꝯmune dĩ munꝰ sͥ pͥuatũ iudicãt.
Qͥ cũ accepta ñ tͥbuunt. inꝑximoꝵ nece
cinssant᷑. Quia tot pene cotidie ꝑununt.
qͦt morientium pauꝑum ap̃ se subsidia ab¬
scondunt. Namcũ q̃lib necessaria indigẽ
tibꝰ ministramꝰ. sua illis reddimꝰ ñ nr̃a
largimur. Iustitie potiꝰ debitum soluimꝰ. ꝙͣ
caute ex hibenda loq̃ret᷑: ait. Actendite ne
iusticiã uram faciatis corã hominibꝰ. Cui sen¬

Expanded text:
tant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necesntibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur. Iustitiae potius debitum soluimus, qucaute exhibenda loqueretur, dixit: Attendite ne iustitiam uestram faciatis coram hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
huc pati possumus. accepta bona men¬
tem non eleuant: quia eoꝵ gaudium
timor memorie malorum p̃mit. Et si
cum mala habemus bonoꝵ reminisci¬
mur. que aut iam accepimꝰ: aut ad huc
nos posse accipere sꝑamus. maloꝵ pon¬
dus animum indesꝑationẽ ñ depͥmit:
Qiua hunc ad spem memoria bonorum
nos nec prosꝑitas eleuet. nec aduersitas
frangat: habere nos ante omnip̃is dĩ
oculos palmas hinc unde monstramꝰ.

Expanded text:
huc pati possumus, accepta bona menhuc pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quia eorum gaudium timor memoriae malorum premit. Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere speramus, malorum pondus animum in desperationem non deprimit, quia hunc ad spem memoria bonorum nos nec prosperitas elevet, nec adversitas frangat, habere nos ante omnipotentis Dei oculos palmas hinc et inde monstram
Abbreviated transcription (Latin):
inam eiꝰ: qui ine oderat. Quia paciens
fuerit. et etiã suoꝵ maliciã equanimit᷑
ꝑtulerit: dicit. Si non dixerunt uiri ta¬
bernaculi mei quis det decarnib eius ut
saturemur: Quid est gͦ quod uir sc̃s tot
suas uirtites inter flagella enumerat:
Quid ẽ quod suo ore oꝑa que fecerat lau¬
dat. nisi quia intłr uulnera uerba que
hunc ad desꝑationẽ trahere poterant. ad
humilis fuit. reuocatis bonis sius ad
memoriam infractus in adu̾sitate ꝑman¬
sit: Cuius enim animũ inter tot flagel¬
la illa uerba addesꝑationem non impel¬
lerent. nisi sibi admemoriam bona que
egerat reuocasset : idit igit sẽs iur
mentem suam auditis tot malis addes¬
ꝑationẽ concuti. et mirabilit studuit
inspe certa exbonis suis actib solidari
Sic impletur quod scͥptum ẽ. Indie bo¬
norum ne immemorsis maloꝵ. ⁊indie
maloꝵ ne immemor sis bonorum. Si
enim cum bona habemꝰ: maloꝵ reminis¬
cumur. que aut iam passi sumus. aut ad¬

Expanded text:
inam ejus qui me oderat . Quia patiens inam ejus qui me oderat . Quia patiens fuit, et etiam suorum malitiam aequanimiter pertulit, dicit: Si non dixerunt viri tabernaculi mei, Quis det de carnibus ejus ut saturemur ? Quid est ergo quod vir sanctus tot suas virtutes inter flagella enumerat? Quid est quod ore suo opera quae fecerat laudat nisi quia inter vulnera et verba quae hunc ad desperationem trahere poterant, ad humilis fuit, revocatis bonis suis ad memoriam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim animum inter tot flagella illa verba ad desperationem non impellerent, nisi sibi ad memoriam bona quae fecerat revocasset? Vidit igitur sanctus vir mentem suam auditis tot malis ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Si enim cum bona habemus malorum reminiscimur quae aut jam passi sumus, aut ad