comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sigratis ess&l : gratianon ess& :: Porro autem sipropter ea grati¬
a est qui agratis est. nihiltuum prȩcessit ut acciperes : Nam si a¬
liquabona tua opera praecesserunt : precium accepisti nongra¬
tis : Pretium autem quod nobis debatur supplicium est : Quod
ergo liberamur non nostris meritis. sed illius gratia est.⁊ illum
ergo laudemus. illi totum quod sumus & quod salui efficimur
debeamus : Ad quod conclusit cum multa dixiss& dicens. Dñe
memorabor iustitiae tuae solius Adistum uersum conclusaẽ
hesterna tractatio.: Primi ergo captiui. idest ꝑtinentes ad primũ
hominem : propter hoc enim captiui. propter primum hominẽ
secundi redempti : Nam & ipsa redemptio. clamat captiuitatẽ
nostram ⁊ Vnde enim redempti. sinon antea captiui : Eteam cap¬
tiuitatem expressius ab apostolo insinuatam: exepistola eius uer¬
baquae dam comme morantes. insinuabimus &repetimus. U¬

Expanded text:
si gratis esset, gratia non esset. Porro autem, si propterea gratisi gratis esset, gratia non esset. Porro autem, si propterea gratia est, quia gratis est, nihil tuum praecessit, ut acciperes. Nam si aliqua bona opera tua praecesserunt, pretium accepisti, non gratis: pretium autem quod nobis debebatur, supplicium est. Quod ergo liberamur, non nostris meritis, sed illius gratia est. Illum ergo laudemus; illi totum quod sumus, et quod salvi efficimur, debeamus. Ad quod conclusit, cum multa dixisset, dicens: Domine, memorabor justitiae tuae solius. Ad istum versum conclusa est hesterna tractactio. Primi ergo captivi, id est, pertinentes ad primum hominem: propter hoc enim captivi, propter primum hominem secundi redempti. Nam et ipsa redemptio clamat captivitatem nostram. Unde enim redempti, si non antea captivi? Et eam captivitatem expressius ab Apostolo insinuatam ex Epistola ejus, verba quaedam commemorantes, insinuavimus, et repetimus: V
Abbreviated transcription (Latin):
mittentes innomine dnĩ nos debitum soluturos. quod soluendi
quoniam tempus est adestoanimo tam quam agro fertili. ubi&
semen multiplicetis. & pluuiae ingratinonsitis .: Com men daui¬
mus hesterno die titulum eius : sed propter renouandam in¬
tentionem uram ethisintimandam quiheri absentes fuer̃
breuiter commemoramus. quod reco lant qui audierunt. au¬
diant quinescierunt : Filiorum ionad ab psalmus est : quod
interpretatur dñĩ spontaneus.: Quoniam s¬
us. hocest bona. pura sincera. & perfecta uoluntate. non ficto
corde dño seruiendum est .: Quod etiam illud indicat ubi dic¬
tum est ⁊ uoluntarie sacrificabo tibi: filus huius id est filiis oboe¬
dientiae. cantatur psalmus. Ithisqui primi captiui ducti sunt:
ut agnoscatur hicgemitus noster. ut sufficiat diei malicia
sua: Iam enim suꝑbi deseruimus. uel fatigati redeamus. Nec
rediri nisi ꝑ gratiam potest Gratia gratis dataest.: Namni¬

Expanded text:
mittentes in nomine Domini nos debitum soluturos. Quod solvendi mittentes in nomine Domini nos debitum soluturos. Quod solvendi quoniam tempus est, adestote animo, tanquam agro fertili, ubi et semen multiplicetis, et pluviae ingrati non sitis. Commendavimus hesterno die titulum ejus; sed propter renovandam intentionem vestram, et his intimandum qui heri absentes fuerunt, breviter commemoramus quod recolant qui audierunt, audiant qui nescierunt. Filiorum Jonadab Psalmus est; quod nomen interpretatur Domini Spontaneus: quoniam spontanea, hoc est bona, pura, sincera et perfecta voluntate, non ficto corde Domino serviendum est; quod etiam illud indicat ubi dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi . Filiis hujus, id est, filiis obedientiae cantatur Psalmus, et his qui primi captivi ducti sunt, ut agnoscatur hic gemitus noster, et sufficiat diei malitia sua . Jam enim, si superbi deseruimus, vel fatigati redeamus. Nec rediri nisi per gratiam potest. Gratia gratis data est: nam ni
Abbreviated transcription (Latin):
dit solius: rogouos. Sufficer& memorabor iustitiae tuae .: Solius in¬
quit: Prorsus ibi meam non cogito: Quid enim habes quod non acce¬
pistiꝰ Si autem accepisti. quid gloriaris quasinon acceperis : Iustitia
tua solame liberat: mea sola non sunt nisipeccata Nonglorier
ergo deuiribus meis . non in littera remaneam.⁊ Reprobem littera¬
turam: idest homines delittera gloriantes. & desuis uiribus peruer¬
se tamquam frenetici prȩsum entes: reprobem tales. intrem poten¬
tiam dñi .: Vtquando in firmussum. Tunc potenssim. ut inmesis
potens. quoniam memorabor iustitiae tuae solius .:¬
RATIADĨ. QUAGRATIS SALUIFACTISUMUS. NULLIS NOSTRIS
MERITIS PRECEDEN TISUS. NISI QVIBUS SUEELICIUM DEBEBATUR
isto commendari psalmo hesterno die insinuauimus
caritati urãe. Eumque tractando quoniam finire nequiui¬
mus : Extremam eius partem in odiernũ diem distulimus: pro¬

Expanded text:
dit, solius? rogo vos. Sufficeret, memorabor justitiae tuae. Solius, indit, solius? rogo vos. Sufficeret, memorabor justitiae tuae. Solius, inquit, prorsus: ibi meam non cogito: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Justitia tua sola me liberat; mea sola non sunt nisi peccata. Non glorier ergo de viribus meis; non in littera remaneam: reprobem litteraturam, id est homines de littera gloriantes, et de suis viribus perverse, tanquam phreneticos, praesumentes; reprobem tales, intrem in potentiam Domini, ut quando infirmus sum, tunc potens sim; ut tu in me sis potens, quoniam memorabor justitiae tuae solius.ratiam Dei, qua gratis salvi facti sumus, nullis nostris meritis praecedentibus. nisi quibus supplicium debebatur, isto commendari psalmo, hesterna die insinuavimus Charitati Vestrae: eumque tractando quoniam finire nequivimus, extremam ejus partem in hodiernam diem distulimus, pro
Abbreviated transcription (Latin):
serunt : in littera gloriantur: & ideo nonuiui ficantur : Ego autem
degratia tua uolo gloriari : Mihi autem ait apostolus absit gloriari.
surgerem coaptauit : Utinam nonego uiuerem. uiueret autem in me
xp̃s : Inipsa gratia glorians. litteraͬrum non cognoui. id est homi¬
nes delit tera praesumentes. Et agratia resilientes totocorde re
s probaui ⁊ merito sequitur : Introibo inpotentiam dñi. Non me¬
ã sed dnĩ : Namilli inpotentia sua delitteragloriati sunt. ideo
adiunctam lit taerȩ gratiam. non cognouerunt: Nam lex ꝑmorsen
impleret. quando caritatem donauit: perquam lex posset imple¬
re.plenitudo enim legis. caritas: illinon habentes caritatem: idest
in littera : Sed quia lit tera occidit. sp̃sautem uiuificat. Non cognoui
confirmat. perfecitque sententiam. Itaut eam figat in cordibus ho¬
minum : Nec alium permittat omnino inrepere ulla exparte intel¬
lectum Onẽ memorabor iustitiae tuae solius: Osolius. quid ad di¬

Expanded text:
serunt, in littera gloriantur, et ideo non vivificantur. Ego autem de gratia tua volo gloriari. Mihi autem, ait Apostolus, absit gloriari surgerem, coaptavit; ut jam non ego viverem, viveret autem in me Christus . In ipsa gratia glorians. litteraturam non cognovi: id est, homines de littera praesumentes, et a gratia resilientes, toto corde re 16. Merito sequitur, Introibo in potentiam Domini: non meam, sed Domini. Nam illi in potentia sua de littera gloriati sunt; ideo adjunctam litterae gratiam non cognoverunt. Nam Lex per Moysimpleret, quando charitatem donavit, per quam Lex posset impleri. Plenitudo enim Legis charitas . Illi non habentes charitatem, id est, in littera. Sed quia littera occidit; spiritus autem vivificat; non cognovi deo versus iste sequens confirmat perficitque sententiam, ita ut eam figat in cordibus hominum, nec alium permittat omnino irrepere ulla ex parte intellectum. Domine, memorabor justitiae tuae solius. O solius! Quid addi
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificauit : Nam quȩtum ille in fans non resurrexiss& uenit ipse heli¬
saeus iam figuram portans dñi qui seruum suum cumbaculo. tamquã
cumlege praemiserat .: Venit adiacentem mortuum : posuit mem¬
bra sua super illum: illem fans erat. ille iuuenis erat. Contraxit
& breui auit quodam modo iuuentutis suae magnitudinem par¬
uulus factus. ut morti congrueret : Mortuus ergo surrexit: cum
seuiuus mortuo codptauit: Etfecit dñs quod non fecit baccu¬
lus. fecit gratia quod non fecit littera: illiergo quii bacalo reman¬

Expanded text:
vivificavit. Namque cum ille infans non resurrexisset, venit ipse Elivivificavit. Namque cum ille infans non resurrexisset, venit ipse Eliseus, jam figuram portans Domini, qui servum suum cum baculo, tanquam cum Lege, praemiserat; venit ad jacentem mortuum, posuit membra sua super illum. Ille infans erat; ille juvenis erat: contraxit et breviavit quodammodo juventutis suae magnitudinem, parvulus factus ut mortuo congrueret. Mortuus ergo surrexit, cum se vivus mortuo coaptavit: et fecit Dominus quod non fecit baculus; fecit gratia quod non fecit littera. Illi ergo qui in baculo reman
Abbreviated transcription (Latin):
tia : Inporticibus remanetis : Egri eritis iacentes non conualescentes :
Delittera enim presumitis: Sienim dataess& lex quae poss& uiui¬
ficare. omnino exlege ess& iustitia : Sed data estlex. utreos uosfa¬
ceret . rei facti timeretis. timentes indulgentiam peteretis. lam
deuiribus ur̃is non praesumer&is. delittera uos non extolleretis
Nam ipsa figura est ctiam quod helisaeus primo ad mortuum re¬
suscitandum baculum suummisit ꝑseruum : mortuus erat filius
uiduae hospitȩ ipsius : Nuntiatum est ei : ser uosuo dedit baculum
suum: uade inquit ponesuper mortuum nesciebat proph&a
quidager et : Prȩcessit seruus posuit baculum super mortuum: non¬
re surrexit mortuus Sienim dataess& lex quae possit uiuificare:
uere exlege esset iustitia : Non uiuificauit lex ꝑseruum missa.
Ettamen ille misit baculum suum ꝑseruum suum. qui post ea secutus

Expanded text:
tia, in porticibus remanebitis; aegri eritis, jacentes, non convalescentes: tia, in porticibus remanebitis; aegri eritis, jacentes, non convalescentes: de littera enim praesumitis. Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Sed data est lex, ut reos vos faceret, rei facti timeretis, timentes indulgentiam peteretis, jam de viribus vestris non praesumeretis, de littera vos non extolleretis. Nam ipsa figura est etiam, quod Eliseus primo ad mortuum resuscitandum baculum misit per servum. Mortuus erat filius viduae hospitae ipsius; nuntiatum est ei, servo suo dedit baculum suum: Vade, inquit, pone super mortuum . Nesciebat Propheta quid ageret? Praecessit servus, posuit baculum super mortuum, non surrexit mortuus. Si enim data esset lex quae posset vivificare, vere ex lege esset justitia. Non vivificavit lex per servum missa; et tamen ille misit baculum suum per servum, qui postea secutus
Abbreviated transcription (Latin):
que libros scripsit : sed quinque portibus piscinam cingentibus
languidi iacebant: sed curari non poterant .: Videquomodo ma¬
net littera : Conuincens reum. non saluans iniquum: illisenim
quinque porticibus. infigura quinque librorum prodebant᷑.
potius quam sanabantur egroti Qui dergo ibi tuncsanabat ȩgro¬
tum: motusaque : Piscina illa mota. descendebat egrotus & sanaba¬
tur unus : Quia unitas: quisquis alius ante ipsum motum descende¬
rat : non sanabat᷑. Quo modo commendabatur unitas corporis. cla¬
mantis a finibus terrae : Alius nonsanabatur . nisi rursus mota fuissa
piscina : Significabat ergo piscin& motus : perturbationẽ popu
bus quinq: gens erat iudaca cinctalege: Etinporticibus egroti
iacebant. Et in sola a qua turbata & mota sanabantur: Venit dñs
turbata est aqua crucifixus est : descendat ut sanetur egrotus : Qud
est descendat : Humiliet se: Ergo quicumq amatis litteram sinegr¬

Expanded text:
que libros scripsit: sed in quinque porticibus piscinam cingentibus que libros scripsit: sed in quinque porticibus piscinam cingentibus languidi jacebant; sed curari non poterant . Vide quomodo manet littera, convincens reum, non salvans iniquum. Illis enim quinque porticibus, in figura quinque librorum, prodebantur potius quam sanabantur aegroti. Quid ergo ibi tunc sanabat aegrotum? Motus aquae. Piscina illa mota descendebat aegrotus, et sanabatur unus, quia unitas: quisquis alius ad ipsum motum descenderet, non sanabatur. Quomodo commendabatur unitas corporis clamantis a finibus terrae? Alius non sanabatur, nisi rursus mota fuisset piscina. Significabat ergo piscinae motus perturbationem populi bus quinque, gens erat Judaea cincta Lege. Et in porticibus aegroti jacebant, et in sola aqua turbata et mota sanabantur. Venit Dominus, turbata est aqua, crucifixus est; descendat ut sanetur aegrotus. Quid est, descendat? Humiliet se. Ergo quicumque amatis litteram sine gra
Abbreviated transcription (Latin):
uificat. Habes litteram: si praeuaricator legises: Quiper litterã
inquit & circum cisionem praeuaricator legises. nonne bene
cantatur et dicitur : erueme demanu legem praetere untis &i
niqui. Habes litteram: sed non imples litteram: Unde non im¬
ples litteram: Quoniam qui praedicas non furandum. furaris.
quidicis non ad ulterandum. adulteras: Qui abho minaris ido¬
la sacrilegium facis : Nomen enim dĩ peruos blasphematur in
gentibus sicut scriptum est quid tibi ergo profuit littera quã
non imples: quare autem nonimples: qui adete prȩsumis:
quare non imples: quiane gotiator es. operatua extollis. nescis
necessariam esse gratiam adiuuantis ut impleatur praeceptũ
iubentis. Ecce iussit ds̃. agere quodiussit: Incipis agere quasi
exuiribus tuis & cadis & manet superte littera puniens
non saluans: Merito lex ꝑmoysen data est: gratia & ueri¬

Expanded text:
vificat . Habes litteram, si praevaricator legis es: Qui per litteram, vificat . Habes litteram, si praevaricator legis es: Qui per litteram, inquit, et circumcisionem praevaricator legis es. Nonne bene cantatur et dicitur: Erue me de manu legem praetereuntis et iniqui? Habes litteram; sed non imples litteram. Unde non imples litteram? Quoniam qui praedicas non furandum, furaris; qui dicis non adulterandum, adulteras; qui abominaris idola, sacrilegium facis. Nomen enim Dei per vos blasphematur in Gentibus, sicut scriptum est . Quid tibi ergo profuit littera quam non imples? Quare autem non imples? Quia de te praesumis. Quare non imples? Quia negotiator es; opera tua extollis: nescis necessariam esse gratiam adjuvantis, ut impleatur praeceptum jubentis. Ecce jussit Deus; age quod jussit. Incipis agere quasi ex viribus tuis, et cadis; et manet super te littera puniens, non salvans. Merito Lex per Moysen data est; Gratia et veri
Abbreviated transcription (Latin):
contranegotiatores idest deactu gloriantes denegotio: quod
negotiam se extollent es. inquietos potius quam bonos operatores.
qui abom operatores illisunt in quibus ds̃ operatur : Sic & nescio
quam literaturam inuenimus aput iudaeos: dñs assit ut expli¬
cem uerbis. quod dignactus est donare ut corde conspicerem:
Suꝑbia iudaeorum prȩsumentium tamquam deuiribus suis: Et
deiustitia operum suorum gloriabantur delege: quod ipsile¬
gem acciperint. aliae gentes non acceperint: Inqualege non
degratia gloriabantur : sed delittera Lex enim sinegratia. litte¬
rasolaest: manet ad conuincendam inquitatem. non addandã
salutem : Quid enm ait apostolus. Sienim dataess& lex quae pos¬
sec uiuificare. omnino exlege ess& iustitia.: Sed conlusit scriptu¬
ra omnia subpeccato: ut promissio exfide ihũ xp̃i daretur creder¬
tibus: Dehaclittera dicit alio loco. littera occidit: sps autem ui¬

Expanded text:
contra negotiatores, id est de actu gloriantes, de negotio quod contra negotiatores, id est de actu gloriantes, de negotio quod neget otium se extollentes, inquietos potius quam bonos operatores; quia boni operatores illi sunt in quibus Deus operatur: sic et nescio quam litteraturam invenimus apud Judaeos. Dominus adsit ut explicem verbis, quod dignatus est donare ut corde conspicerem. Superbia Judaeorum praesumentium tanquam de viribus suis et de justitia operum suorum, gloriabatur de Lege, quod ipsi Legem acceperint, aliae gentes non acceperint; in qua Lege, non de gratia gloriabantur, sed de littera. Lex enim sine gratia, littera sola est: manet ad convincendam iniquitatem, non ad dandam salutem. Quid enim ait Apostolus? Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia: sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . De hac littera dicit alio loco: Littera occidit; spiritus autem vi
Abbreviated transcription (Latin):
Quaeramus ergo edittera turam. quomodo intellegamus. Nesic
offendamus grammaticos : quomodo paulo ante negotiatores:
Quia et gram maticus potest in artesua honeste uiuere . Non pei era¬
re. nonmentire: Quaeramus ergo litteraturam: quam non cogno¬
uit iste. incuius ore totadie laus dĩ est Estquaedam litteratura
iudaeorum: ad illos enim & hocreferamus: ibunueniemus quod
dictum est .: quomodo cum negotiatoribus quaereremus propterac¬
tus &opera. Inuenimus illam dici negotiationem detestandam.
quamnotauit apostolus dicens Ignorantes enim dĩ iustitiam.
et suam uolentes constituere. iustitiae dĩ non sunt subiecti: Con¬
traquam dicit idem a posto lus. non exoperib ne fortequis extol¬
latur : Quomodo ergo : Numquid nonperabimur bonum: opera¬
bimur : sed ipso in nobis operante: ipsius enim sumus figmentum.
creati in xp̃oihũ in operibus bonis: Quomodo ergo hocinuenimꝰ

Expanded text:
Quaeramus ergo et litteraturam quomodo intelligamus, ne sic Quaeramus ergo et litteraturam quomodo intelligamus, ne sic offendamus grammaticos, quomodo paulo ante negotiatores: quia et grammaticus potest in arte sua honeste vivere; non pejerare, non mentiri. Quaeramus ergo litteraturam quam non cognovit iste, in cujus ore tota die laus Dei est. Est quaedam litteratura Judaeorum: ad illos enim et hoc referamus; ibi inveniemus quod dictum est. Quomodo cum de negotiatoribus quaereremus, propter actus et opera, invenimus illam dici negotiationem detestandam, quam notavit Apostolus dicens: Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Contra quam dicit idem Apostolus: Non ex operibus, ne forte quis extollatur. Quomodo ergo? Numquid non operabimur bonum? Operabimur; sed ipso in nobis operante: Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis . Quomodo hoc ergo invenimus
Abbreviated transcription (Latin):
mum negotiationis : Id est gloriantes deoperibus ur̃is. otium non
quaerentes Necaudientes contra inquie tudinem & negotiatio
nemuram dicentem scripturam. uacate & uid&e quia egosum
ds̃ : Quid est uacate &uidete quia egosum dñs. nisiut sciatis quia
ds̃ quio peratur in uobis. Etnonde uestris operibus extollamine ⁊
Non audis uocem dicentis. uenite ad me omnes quilaboratis &one¬
rati estis: et egouos refitiam. Tollite iugummeum superuos. etdis
cite ame quoniam mitissum & humilis corde. Etinuenietis anima¬
requiem
bus uestris: Haecrequies contranegotiatores predicatur. Haecre¬
quies contraeos quioderi nt otium prȩdicatur agendo &iactan¬
dose deoperibus suis. ut non longius requies cant in dõ : Et tanto lon¬
gius agratia resileant
quanto magis desuis operibus extollun¬
tur : Sed est in quibus dam
tiationem. Ibi alii lit¬
tera turam. quomodo con¬
cordent. inuenire diffici¬
le est : Ettamen interpretum

Expanded text:
mum negotiationis ; id est, gloriantes de operibus vestris, otium non mum negotiationis ; id est, gloriantes de operibus vestris, otium non quaerentes, nec audientes contra inquietudinem et negotiationem vestram dicentem Scripturam: Vacate, et videte quoniam ego sum Dominus . Quid est, Vacate, et videte quoniam ego sum Dominus; nisi, ut sciatis quia Deus est qui operatur in vobis, et non de vestris operibus extollamini? Non audis vocem dicentis: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam.cite a me, quia mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris ? Haec requies contra negotiatores praedicatur, haec requies contra eos qui oderunt otium praedicatur, agendo et jactando se de operibus suis, ut non requiescant in Deo; et tanto longius a gratia resiliant, quanto magis de suis operibus extolluntur. 19. Sed est in quibusdam ationem; ibi alii, litteraturam: quomodo concordent, invenire difficile est; et tamen interpretum
Abbreviated transcription (Latin):
atores actuosi. quasi exeo quod
agunt praesumunt. ope¬
rasualaudant. non perueni¬
unt ad gratiam dĩ. N rgo
contra illam gratiam
bus glorietur. Quomodo quo¬
dam locodicitur medici
non resuscitabunt : deserere debent homines medicinam. Sed quid
esthoc: Subisto nomine intelleguntur subꝑbipollicentes salutẽ
hominibus. cum dni sit salus .: Quomodo ergo contra medicos id
est superbos salutis pollicitatores. uigilathoc quod dictum est to¬
tadie salutem tuam: sic contra negotiatores. id est quid eactu suo
& operibus gaudet. uigilat quod dictum est. Osmeum adnuntiabit
iustitiam tuam. Id est non meam: Qui sunt negotiato res id est qua¬
si deactusuo sibiplacentes. quiignorantes dĩ iustitiam & suam uo¬
lentes constituere. lustitiae dĩ non sunt subiecti Merito & negoti¬
um dictum est. quod negat otium: Quantum mali est quod negat
otium : Merito dñs expulit detemplo illos quibus dixit. Scriptum ẽ.
domus meadomus orationis uocabitur uosautem fecistis eam do¬

Expanded text:
atores actuosi, quasi ex eo quod agunt praesumunt, opera sua laudant, non perveniunt ad gratiam Dei. Ergo contra illam gratiam bus glorietur. Quomodo quodam loco dicitur, Medici non resuscitabunt ; deserere debent homines medicinam? Sed quid est hoc? Sub isto nomine intelliguntur superbi, pollicentes salutem hominibus, cum Domini sit salus. Quomodo ergo contra medicos, id est superbos salutis pollicitatores, vigilat hoc quod dictum est, Tota die salutem tuam: sic contra negotiatores, id est, qui de actu suo et operibus gaudent, vigilat hoc quod dictum est, Os meum enuntiabit justitiam tuam, id est non meam. Qui sunt negotiatores, id est quasi de actu suo sibi placentes? Qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Merito et negotium dictum est, quia negat otium. Quantum mali est, quod negat otium? Merito Dominus expulit de templo illos quibus dixit, Scriptum est, Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis eam do
Abbreviated transcription (Latin):
ente .: Dictum est deillis qđ auarierunt. et amatores pecuniȩ. Et omnis uita
eorum &iam preterita descriptiẽ adnõ in euangelio. Quilegit diligenter euan¬
gelium inuenit unde illi ambos aures obturabant. Intendat caritas ur̃a. Dñs quid
fecit: Contriuit dentes eorum in oreipsorum.: Quid est in ore ipsorum: ut oresuo
contrase pronunti arent. Coegit illos oresuo inse sententiam dicere.: Calum
uolebant propter tributum. Nondixit ille. licet reddes

Expanded text:
ente. Dictum est de illis et quod avari erant et amatores pecuniae: et omnis vita etiam praeterita, descripta est a Domino in Evangelio. Qui legit diligenter Evangelium, invenit unde illi ambas aures obturabant. Intendat Charitas Vestra: Dominus quid fecit? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Quid est, in ore ipsorum? Ut ore suo contra se pronuntiarent: coegit illos ore suo in se sententiam dicere. Calumniari volebant ei propter tributum: non dixit ille, Licet redde
Abbreviated transcription (Latin):
Capilloͥs capitis sui comparauit inimicos suos.: Merito rasisunt: quando
in loco caluariae cruci fixus est.: Accipiant membra uocem hanc. discant
odio haberi gratis. Lamenim sinecesse est xp̃ianae. ut mundus oderitte.
quare non facis ut gratis te oderit. ut incorpore dñi tui. Etin hoc psalmo
gratis sinihil cuiquam noceas. Et sic odio habearis. hoc est enim gratis
uumsit sine causa: odio haberi. In suꝑ. Etpraesta ut retribuant tibi mala probo

Expanded text:
Capillis capitis sui comparavit inimicos suos. Merito rasi sunt, quando Capillis capitis sui comparavit inimicos suos. Merito rasi sunt, quando in loco Calvariae crucifixus est. Accipiant membra vocem hanc; discant odio haberi gratis. Jam enim si necesse est, christiane, ut mundus oderit te, quare non facis ut gratis te oderit, ut in corpore Domini tui, et in hoc psalmoi nihil cuiquam noceas, et sic odio habearis: hoc est enim gratis, sine causa. Parum sit tibi sine causa odio haberi, insuper et praesta, ut retribuant tibi mala pro bo
Abbreviated transcription (Latin):
querentur responderunt. Tusolus peregrinaris in hierusalem. & nescis quae
facta sunt. quomodo iħs nazarenus potens infactis &dictis. occisus est
a senioribus & principibus sacerdotum. Etnos sperabamus quod ipse es¬
s& redempturus isrł.: Spera uerant & non sperabant. Cefecerunt oculi
eorum absperando indm ipsorum.: Ipse ergo trans figurauit inse dicendo.
efecerunt enim oculimei absperando indm̃ meum: H¬
quando cica trices palpandas obtulit.: Quas cum tetigiss& thomas. redut
ad spem quam perdiderat. & exclamauit. dñs meus & ds̃meus.: Defece¬
runt oculitui absperando indm̃ tuum. Palpasti cicatrices. & inuenisti
dm̃ tuum. Palpasti formam serui. & cogno uisti dm̃tuum. Cui tamen ipse
dñs ait . qui a uidisti credidisti . : Etnos praenuntians uocem misericor diae suae
Multiplicati sunt super capillos eapibos capitis mei . quio derunt megratis.

Expanded text:
querentur, responderunt: Tu solus peregrinaris in Jerusalem? Nescis quae querentur, responderunt: Tu solus peregrinaris in Jerusalem? Nescis quae facta sunt, quomodo Jesus Nazarenus, potens in factis et dictis, occisus est a senioribus et principibus sacerdotum? Et nos sperabamus quod ipse erat redempturus Israel . Speraverant, et non sperabant. Defecerunt oculi eorum ab sperando in Deum ipsorum. Ipsos ergo in se transfiguravit dicendo: Defecerunt oculi mei ab sperando in quando cicatrices palpandas obtulit; quas cum tetigisset Thomas, rediit ad spem quam perdiderat, et exclamavit: Dominus meus, et Deus meus. Defecerunt oculi tui ab sperando in Deum tuum: palpasti cicatrices, et invenisti Deum tuum; palpasti formam servi, et cognovisti Dominum tuum. Cui tamen ipse Dominus ait: Quia vidisti, credidisti. Et nos praenuntians voce misericordiae suae: Multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ds̃ ess& .: Nonergo ita. non ipsius capitis nr̃i oculi defecerunt absperan¬
do indm̃ eius: sed defecerunt oculi eius incorpore eius. id est in membris &.
Haec uox membrorum est. Haecuox corporis est non capitis.
Quomodo ergo eam in eius corpore membrisq inuenimus. Quid aliuddi¬
cam. quid aliud commemorem: quando passus est. quando mortuus ẽ.
omnes discipuli desperauerunt quod ipse ess& xp̃s Alatrone apłi
uicti sunt. quitunc credidit quando illi defecerunt.: Vide membra eius
desperantia. adtende duos illos quos post resurrectionem inuenit in uia
conlo quentes secum. quorum unus deo phas. quando detinebantur ocu¬
li eorum. neagnoscerent eum : quomodo enim o culis agnoscerent a quo
mente titu babant : Hactum erat aliquid in oculis ipsorum. simile mentis
ipsorum : Loquebantur enim interse : Etcum abeo compellarent᷑ unde lo¬

Expanded text:
ipse Deus esset. Non ergo ita; non ipsius capitis nostri oculi defecerunt ab speranipse Deus esset. Non ergo ita; non ipsius capitis nostri oculi defecerunt ab sperando in Deum ejus; sed defecerunt oculi ejus in corpore ejus, id est in membris ejus. Haec vox membrorum est, haec vox corporis est, non capitis. Quomodo ergo eam in ejus corpore membrisque invenimus? Quid aliud dicam? quid aliud commemorem? Quando passus est, quando mortuus est, omnes discipuli desperaverunt quod ipse esset Christus. A latrone Apostoli victi sunt, qui tunc credidit, quando illi defecerunt . Vide membra ejus desperantia; attende duos illos quos post resurrectionem invenit in via colloquentes secum, quorum unus erat Cleophas, quando detinebantur oculi eorum ne eum agnoscerent. Quomodo enim oculis agnoscerent, a quo mente titubarant? Factum erat aliquid in oculis eorum simile mentis ipsorum. Loquebantur enim inter se, et cum ab eo compellarentur unde lo
Abbreviated transcription (Latin):
tunc tacebat. quia raucus erat. quis ine causa tantum clamauerat. Etillam
quidem eius uocem. depsalmo quodam incruce nouimus. Ds̃ meus. ds̃ meus
ut quid me dereliquisti : Sed quanta illa uox fuit. autquam diuturna ut
in ea raucae factae essent fauces eius :: Diudamauit : Vae uobis scribae &
pharisei. dui clamauit uae mundo abscandalis. Etreuera. quomodo rau¬
cus clamat. &ideo non intellegebatur quando dicebant iudaei. quid est
t.  Ille omnia uera dicebat. sed illis raucae factae fuer
eius. qui uoces eius non intellegebant. ⁊ Laboraui clamans. raucae factae sunt
fauces meae.
Defecerunt oculimei ab sperando indm̃ meum.: Absit hoc
ut apersona capitis accipiatur. ab sit ut deficerent oculi eius absperando
indm̃ eius. in quo magis ds̃erat mundum reconcilians sibi . ⁊ Etqui uerbum
caro factum est. & habitauit in nobis. ut non solum in illo ds̃ ess&. sed &iam

Expanded text:
tunc tacebat, quia raucus erat, qui sine causa tantum clamaverat? Et illam tunc tacebat, quia raucus erat, qui sine causa tantum clamaverat? Et illam quidem ejus vocem de psalmo quodam in cruce novimus: Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Sed quanta illa vox fuit, aut quam diuturna, ut in ea raucae factae essent fauces ejus? Diu clamavit, Vae vobis scribae, et Pharisaei : diu clamavit, Vae mundo ab scandalis . Et revera quomodo raucus clamabat, et ideo non intelligebatur, quando dicebant Judaei: Quid est scimus quid dicat . Ille omnia verba dicebat; sed illis raucae fuerunt fauces ejus, qui voces ejus non intelligebant. Laboravi clamans; raucae factae sunt fauces meae. 8. Defecerunt oculi mei ab sperando in Deum meum. Absit ut hoc de persona capitis accipiatur: absit ut defecerint oculi ejus ab sperando in Deum ejus, in quo magis Deus erat mundum reconcilians sibi , et qui Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ut non solum Deus in illo esset, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
raucae factae sunt fauces meae : Hoc ubi. Hoc quando Inter rogem
euangelium. : Passionem quippe dñi nr̃i ihu xp̃i in hoc psalmo cognos¬
cimus. Etquidem passum eum nouimus. intrasse aquas usq: ad animã
eius. quia populi praeualuerunt usq: ad mortem eius.: Legimus. credi¬
mus. tem pestate illum esse dimersum. quia praeualuit seditio ad eum
occidendum: Agnoscimus uerum est laborasse eum clamando: & raucas
factas esse fauces ipsius. non solum non legimus. sed &iam contra legimus.
quia non respondebat eis uerbum utim pleretur quod in alio psalmo dic¬
tum est. Factus sum quasi homo non audiens. & non habens in ore suo redar¬
gutiones. : Etquodinesaia prophetatum est. Sicut ouis adimmo landũ
ductus est. & sicut agnus coram tondente se. sic non a peruit ossuum. sic
factus est sicut homo non audiens. & non habens in ore suo redargutiones.
Quo modo laborauit clamans. & rauces factae sunt fauces eius: An ideo iam

Expanded text:
raucae factae sunt fauces meae. Hoc ubi? hoc quando? Interrogemus Evangelium. Passionem quippe Domini nostri in hoc psalmo cognoscimus. Et quidem passum eum novimus; intrasse aquas usque ad animam ejus, quia populi praevaluerunt usque ad mortem ejus, legimus, credimus; tempestate illum demersum esse, quia praevaluit seditio ad eum occidendum, agnoscimus: verum et laborasse eum clamando, et raucas factas esse fauces illius, non solum non legimus, sed etiam contra legimus, quia non respondebat eis verbum, ut impleretur quod in alio psalmo dictum est, Factus sum quasi homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones ; et quod in Isaia prophetatum est, Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum . Si factus est sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones, quomodo laboravit clamans, et raucae factae sunt fauces ejus? An ideo jam
Abbreviated transcription (Latin):
eum. uniuersae creaturae laudant dm̃: A trib: pueris commemoratꝰ¬
peruenit laudantium dm̃ : Non quo ista cuncta habeant sensum laudan¬
di. sed quia cuncta bene cogitata laudem pariunt. &im pletur cor con¬
sideratione creaturae. ad eructandum ẏmnum creatori: Laudant omnia
dm̃. sed quae fecit ds̃: Num quid in illo ymno aduertisti quod auaritia
laud& dm̃ : Laudat ibidm̃ & serpens. Auaritia non laudat: Omnia
quippe repentia nominata ibi sunt in laudedĩ.: Nominata sunt autem
repenta. sed non sunt ibi nominata aliqua uitia. : Uitia enim & nobis.
&e ñra uo luntate habemus: Etuitia non sunt substantia. in his in¬
fixus est dñs. quando per sequutionem passus est. Inuitio iudaeorum.
nin substantia hominum. quae ꝑ illum facta est.: Ins

Expanded text:
eum. Universa creatura laudans Deum, a tribus pueris eum. Universa creatura laudans Deum, a tribus pueris pervenit . Non quo cuncta ista habeant sensum laudandi; sed quia cuncta bene cogitata laudem pariunt, et impletur cor consideratione creaturae ad eructandum hymnum Creatori. Laudant omnia Deum, sed quae fecit Deus. Numquid in illo hymno advertistis quod avaritia laudet Deum? Laudat ibi Deum et serpens; avaritia non laudat. Omnia quippe repentia nominata ibi sunt in laude Dei: nominata sunt omnia repentia; sed non sunt ibi nominata aliqua vitia. Vitia enim ex nobis et ex nostra voluntate habemus; et vitia non sunt substantia. In his infixus est Dominus, quando persecutionem passus est; in vitio Judaeorum, non in substantia hominum quae per illum f
Abbreviated transcription (Latin):
est pater.⁊ Quoddicitur pater adse. filius adse. hocest pater & filius idẽ ds̃.
Quid est ergo non est substantia. Scđm hunc intellectum substantiae. quo¬
modo poterimus intellegere istam psalmi sententiam: Infixus sum inlim
pro fundi & non est substantia : Ds̃ fecit hominem. substantiam fecit. atq
lapsus est a substantia in qua factus est. Iniquitas quippe ipsa non est sub¬
stantia : Non enim iniquitas est natura quam formauit ds. sed iniquitas ẽ
peruersitas quam fecit homo: Venit filius dĩ adlimum profundi . & infixus
est. & nonerat substantia inqua in fixus est :: quia in iniquitate illorum infix¬
Sus est : In fixus sum in limo pro fundi & non est substantia: Omnia ꝑ
ipsum facta sunt & sine ipso factum est nihil.: Naturȩ omnes perip¬
sum factae sunt. Iniquitas. peripsum facta non est. quia iniquitas
facta non est. ⁊ Substantiae illae pereum factae sunt. quae laudant

Expanded text:
est Pater: quod dicitur ad se Pater, et Filius ad se, hoc est Pater et Filius, id est Deus. est Pater: quod dicitur ad se Pater, et Filius ad se, hoc est Pater et Filius, id est Deus. Quid est ergo, non est substantia? Secundum hunc intellectum substantiae, quomodo poterimus intelligere istam Psalmi sententiam: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia? Deus fecit hominem; substantiam fecit: atque lapsus est a substantia in qua factus est iniquitas quippe ipsa non est substantia; non enim iniquitas est natura quam formavit Deus, sed iniquitas est perversitas quam fecit homo: venit Filius Dei ad limum profundi, et infixus est; et non erat substantia in qua infixus est; quia in iniquitate illorum infixus est. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Naturae omnes per ipsum factae sunt: iniquitas per ipsum facta non est, quia iniquitas facta non est. Substantiae illae per eum factae sunt quae laudant
Abbreviated transcription (Latin):
Queris quid sit pater & filius. respondetur ds̃. : Desolo patre interroga¬
tus. dm̃ res ponde. Desolo filio inter rogatus. responde :. Deutroq: in
sit pater abra ham. respondetur homo. Substantia eius respondetur.
Queris quid sit filius eius isaac. res pondetur homo eius dem substantia e
abra ham &isa ac: Queris quid sit abraham &isaac: non respondetur ho¬
mo sed homines. Nonsic indiuin is.: Tanta enim ibi est substantiae societas.
uta equa litatem admittat. pluralitatem non admitat.: Siergo tibi dictũ
fuerit cumdicis mihi filium hocesse quod pater est. profecto & filius pa¬
ter est. Responde. Saecundum substantiam tibi dixi hocesse & filium
quod pater est . Non saecundum id quod aliud dicitur: Ad se enim ds̃ dicit᷑
Ad patrem filius dicitur. Rursusq pater ad sed s̃ dicitur: ad filium pater dicit.
Q uod dicitur ad filium pater. Non est filius. Quod dicittr filius ad patrem. non

Expanded text:
Quaeris quid sit Pater et Filius: respondetur, Deus. De solo Patre interrogaQuaeris quid sit Pater et Filius: respondetur, Deus. De solo Patre interrogatus, Deum responde: de solo Filio interrogatus, Deum responde: de utroque intsit pater Abraham: respondetur, Homo; substantia ejus respondetur. Quaeris quid sit filius ejus Isaac: respondetur, Homo; ejusdem substantiae Abraham et Isaac. Quaeris quid sit Abraham et Isaac: non respondetur, Homo; sed Homines. Non sic in divinis. Tanta enim ibi est substantiae societas, ut aequalitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum fuerit, Cum dicis mihi Filium hoc esse quod Pater est, profecto et Filius Pater est; responde: Secundum substantiam tibi dixi hoc esse Filium quod Pater est, non secundum id quod ad aliud dicitur. Ad se enim Deus dicitur, ad Patrem Filius dicitur. Rursusque Pater ad se Deus dicitur, ad Filium Pater dicitur. Quod dicitur ad Filium Pater, non est Filius: quod dicitur Filius ad Patrem, non
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur terra. dicit̾ sol. dicit᷑ luna. lapis. mare .aer. Omnia ista sub¬
stantiae sunt. eo ipso quosunt. Naturae ipse substantiae dicuntur.
Ds̃ est quaedam substantia. Nam quod nulla sunt substantia. nihil omni
no. Substantia ergo. aliquid esse est. Unde &iam infide catholica con¬
tra uenena quorundam hereticorum. sic aedificamur. utdicamus patrẽ
& filium & sp̃m scm unius esse substantiae.: Quid est unius substantia e.
Verbi gratia. siaurum pater est. aurum & filius. aurum & sp̃s sc̃s. hđ¬
hł quic quidest pater quod dr̃ est hocẽ filius hoc sp̃s sc̃s
filium dicitur. Ad seautem ds̃ dicitur ⁊ Itaq: eo quod ds̃ est. hoc ipso substan¬
tia. Etquia eiusdem substantiae filius. pro cul dubio & filius ds̃: A tuero
quod pater est quia non substantiae nom en est. sed refertur ad filium.
non sic dicimus filium patrem esse. quomodo dicimus filium dm̃ esse.
Queris quid sit pater. respondetur ds̃.: Queris quid sit filius. respondet᷑ ds̃.

Expanded text:
dicitur terra, dicitur coelum, dicitur sol, luna, lapis, mare, aer: omnia ista substantiae sunt, eo ipso quo sunt. Naturae ipsae, substantiae dicuntur. Deus est quaedam substantia; nam quod nulla substantia est, nihil omnino est. Substantia ergo aliquid esse est. Unde etiam in Fide catholica, contra venena quorumdam haereticorum sic aedificamur, ut dicamus Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum unius esse substantiae. Quid est, unius substantia? Verbi gratia: si aurum est Pater, aurum et Filius, aurum et Spiritus sanctus. Quidquid est Pater quod Deus est, hoc Filius, hoc Spiritus Filium dicitur: ad se autem Deus dicitur. Itaque eo quod Deus est, hoc ipso substantia est. Et quia ejusdem substantiae Filius, procul dubio et Filius Deus. At vero quod Pater est; quia non substantiae nomen est, sed refertur ad Filium, non sic dicimus Filium Patrem esse, quomodo dicimus Filium Deum esse. Quaeris quid sit Pater: respondetur, Deus. Quaeris quid sit Filius: respondetur, Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ueni in altitu dinem maris & tem pestas dimersit me .: Gratias ipsius mi¬
seri cordiae . quiuenit in altitu dinem maris. & gluttiri amarino coetu
dignatus est. sed euomitus est tertia die: Venit in altitu dinem maris :ł
pestas dimersit illum. quia fluctus ibi passus est. illos homines. tempes¬
tates. uoces dicentium. crucifige. crucifige. Dicente pilato . non inue¬
nio causam ullam in homine hoc quare occidendus sit Inualescebant
uoces eorum dicentium. crucifige. Crucifige. Augebatur tempestas
donec demergeretur quiuenerat in altitudinem maris. & passus est dñs
intermanus iudaeorum. quod non est passus cum super aquas ambular&
Quod non solum ipse passus nonerat. sed nec p&rum pati permiserat. ⁊¬
s Veni in altitudinem maris. & tempestas dimer sit me. Lab oraui clamans

Expanded text:
eni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. Gratias ipsius misericordiae qui venit in altitudinem maris, et glutiri a marino ceto dignatus est: sed evomitus est tertio die . Venit in altitudinem maris, inpestas demersit illum; quia fluctus ibi passus est, ipsos homines; tempestates, voces dicentium, Crucifige, crucifige. Dicente Pilato, Non invenio causam ullam in hoc homine quare occidendus sit, invalescebant voces dicentium, Crucifige, crucifige . Augebatur tempestas, donec demergeretur qui venerat in altitudinem maris. Et passus est Dominus inter manus Judaeorum, quod non est passus cum super aquas ambularet ; quod non solum ipse passus non erat, sed nec Petrum pati permiserat. eveni in altitudinem maris  et tempestas dimersit me. Laborabi clamans
Abbreviated transcription (Latin):
facilis causa est: non me tamcito fallit. quidicit ueni ldolum adora: mul¬
tumame longe ẽ xpĩanus es xp̃ianus inquit expropinquo aduersatur.
propeẽ
propeẽ.: Redimetinpace animam meam abhis quiadpropinquantmihi.
Quõ inter multos erantmetum. ⁊ Quaredixit ad propinquant mihi. quia in
multis erant mecum . In hoc uersu duae sententiae occurrunt. Inmultis erant
metum.: Baptismum habebamus. utriq erant in eomecum: Euangelium
utriq legebamus erant in eo mecum: Festa martyrum caelebrabamus

Expanded text:
facilis causa est: non me tam cito fallit qui dicit, Veni, idolum adora: mulfacilis causa est: non me tam cito fallit qui dicit, Veni, idolum adora: multum a me longe est. Christianus es? Christianus, inquit. Ex propinquo adversatur, prope est. Redimet in pace animam meam, ab his qui appropinquant mihi: quoniam in multis erant mecum. Quare dixi, appropinquant mihi? Quia in multis erant mecum. In hoc versu duae sententiae occurrunt. In multis erant mecum: Baptismum habebamus utrique, in eo erant mecum; Evangelium utrique legebamus, erant in eo mecum; festa martyrum celebrabamus
Abbreviated transcription (Latin):
uitam resurgentis. orabo ut audies meridie. sedens ad dexterã
patris. ⁊ Exaudiet uocem meam. quiinterpellat pronobis.
Quanta huius securitas. quanta consolatio. quanta refectio: apusil¬
lanimitate et tempestate : Contramalos contra iniquos. et foris et
quos in ipsa congregatione parietum horum uidetis turbalentas.
superbos suaquȩrentes. elatos non habentes telumdĩ castum. sa¬
num. qui etum. sed multum sibi tribuentes: ad dissensionem paratos.
sed occasionem non inuenientes.: Ipsa palea dominicae areae : Hine illos
paucos superbiae uentus excus sit. tota palea non uolabit: nisi cum ille
Inultimo uentilabit: Sed nosquid: nisi cum isto cantemus. cumisto oremus.
Cumisto plangamus etdicamus seturi. redimet inpace animam meam con¬
traillos quinan amant pacem: eram pacificus: R
meam abhis quiad propin quant mihi.⁊ Nam ab illis quilongesunt ame.

Expanded text:
vitam resurgentis, orabo ut exaudiat meridie sedens ad dexteram vitam resurgentis, orabo ut exaudiat meridie sedens ad dexteram Patris; exaudiet vocem meam qui interpellat pro nobis . Quanta hujus securitas, quanta consolatio, quanta refectio a pusillanimitate et tempestate, contra malos, contra iniquos et foris et quos in ipsa congregatione parietum horum videtis turbulentos, superbos, sua quaerentes, elatos, non habentes zelum Dei castum, sanum, quietum, sed multum sibi tribuentes; ad dissensionem paratos, sed occasionem non invenientes, ipsa est palea dominicae areae . Hinc illos paucos superbiae ventus excussit: tota palea non volabit, nisi cum ille in ultimo ventilabit. Sed nos quid, nisi cum isto cantemus, cum isto oremus, cum isto plangamus et dicamus securi: Redimet in pace animam meam? Contra illos qui non amant pacem, In pace rmeam, ab his qui appropinquant mihi. Nam ab illis qui longe sunt a me,
Abbreviated transcription (Latin):
cumangeretur cormeum. Ipseunus. sed unitas unus : Et ipse unus
non inuno loco unus : sed a finibus terrae clamat unus.: Quomodo
a finibus terrae clamaretunus. nisi inmultis esset unus:: ego ad dm̃
exclamaui. recte tu exclama ad dnm̃. noli addonatum. netibi
sit prodnõ dñs qui sub dño noluit esse conseruus: Ego ad dm̃ cla¬
rabo et adnuntiabo: etex audiet uocemmeam.: Euangelizatu.¬
noli taceretu. quod accepisti. Nespere dep̃teritis. mane de
futuris. meridie desempiternis.  Ideo adid quod ait uespere:
pertinet quodenarrat: ł. adid quodait inmeridie: pertinet
quod exauditur uoxeius.⁊ finis enim in meridieest. sed unde
Nondeclinatur in occasum: In meridie enim lux excelsaẽ. splen¬
dor sapientiae. feruor dilectionis. ⁊ uespere. mane et meridiae
Vespere dñs incruce. mane inresurrectione. meridie in ascenst¬
one : Enarrabo uespere sapientiam morientis. ad nuntio mane

Expanded text:
cum angeretur cor meum . Ipse unus, sed unitas unus: et ipse unus, cum angeretur cor meum . Ipse unus, sed unitas unus: et ipse unus, non in uno loco unus, sed a finibus terrae clamat unus. Quomodo a finibus terrae clamaret unus, nisi in multis esset unus? Ego ad Dominum exclamavi. Recte. Tu exclama ad Dominum, noli ad Donatum; ne tibi sit pro Domino dominus, qui sub Domino noluit esse conservus. Ego ad Dominum excla enarrabo, et annuntiabo, et exaudiet vocem meam. Evangeliznoli tacere tu quod accepisti, vespere, de praeteritis; mane, de futuris; meridie, de sempiternis. Ideo ad id quod ait, vespere, pertinet quod enarrat: ad id quod ait, mquod exauditur vox ejus. Finis enim in meridie est, sed unde non declinatur in occasum. In meridie enim lux excelsa est, splendor sapientiae, fervor dilectionis. Vespere, et mane, et meridie. Vespere Dominus in cruce, mane in resurrectione, meridie in ascensione: enarro vespere patientiam morientis, annuntio mane
Abbreviated transcription (Latin):
die quomodo ecclesia catholica. pertotum orbem terrarum ita dif¬
fusa est : ut omnino contradictio omnis uacet. Nec inueniri possit
ali quod testimonium proscismate eorum: nouerunt bene. ldeo ad in¬
ros uiuentes descendunt: quiamalum quod faciunt
accensi aducibus suis malis recedere noluerunt.: Uen it superignem¬
ignis. superardorem descensionis. ardor consumtionis.: Veniatmors
superillos. et descendant in infernum uiuentes: Quoniã nequitia
in hospitiis eorum inmedio eorum: In hospitus ubi peregrinantur
et transeunt: Non enim hic semper futuri sunt. et tamen proani¬
mositate temporali sicpugnant.: In hospicis ergo eorum iniquitas.
inmedio eorum iniquitas : Nullum tam medium eorum quam cor
intedio. Inmolestia. inconturbatione exercitationis suae: Ille
unus homo inuno corpore posita unitas: Cum tederet anima eius
clamans a finibus terrȩ : A finibus terrae adte exclamaui inquit

Expanded text:
do quomodo Ecclesia catholica per totum orbem terrarum ita difdo quomodo Ecclesia catholica per totum orbem terrarum ita diffusa est, ut omnino contradictio omnis vacet, nec inveniri possit aliquod testimonium pro schismate eorum, noverunt bene; ideo ad inferos viventes descendunt, quia malum quod faciunt,accensi, a ducibus suis malis recedere noluerunt: venit signis, super ardorem dissensionis ardor consumptionis. Veniat mors super illos, et descendant ad infernum viventes. Quoniam nequitia in hospitiis eorum, in medio eorum. In hospitiis, ubi peregrinantur et transeunt. Non enim hic semper futuri sunt: et tamen pro animositate temporali sic pugnant. In hospitiis ergo eorum iniquitas, in medio eorum iniquitas: nullum tam medium eorum quam cor s Christi in angore, in taedio, in molestia, in conturbatione exercitationis suae; ille unus homo, in uno corpore posita unitas, cum taederet animam ejus exclamans a finibus terrae: A finibus terrae ad te clamavi, inquit,