comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur uidex ferox ÷ cortor
quentus: martyr iniuctus In
cuiꝰ corpore penis uariis exara¬
to iam cormenta defecerant: et
adhuc membra durabant Tot
conuicta mtraculis ꝑsistebat
impictas: tot uexata suppliciis
non cedebat infirmitas. Agno¬
scatur ergo: operata diuinitas
Quomodo enĩ corruptibilis pul¬
us contra tam ĩmania tormẽ¬
sa duraret: nisi in eo xp̃c hĩta
nt: In his enim omnib ille
agnoscendus. ille głificandus
ille est laudandus: qui ⁊ ĩ pri¬
ma uocatione dedit fidem: ⁊ in
suprema passione urtutem wol¬
tis nosse: quia utrumq donatũ
est. Audite apłm paulum. Uo¬
bis inquit donatum a xp̃o. non¬
solum ut incum credatis: uerũ
ctiani ut paciamini ꝓ eo Accepe¬
tat hec utraq beatus leuita iun¬
antius: acceperat.⁊ habebat.
Siem̃ nõ accepiset: quid hñet
Habebat ĩ sermone fiduciam:
habebat ĩ passione tolerantiam
Nemo ergo de suo corde presumat
qndo ꝓfert sermonem nemo de
sius iuirib confidat. qnͣdo sufft

Expanded text:
ostenditur iudex ferox, tortor cruentus, martyr inuictus. in cuius corpore poenis uariis exarato iam tormenta defecerant et adhuc membra durabant. tot conuicta miraculis persistebat impietas, tot uexata suppliciis non cedebat infirmitas. cognoscatur ergo operata diuinitas. quomodo enim corruptibilis puluis contra tam inmania tormenta duraret, nisi in eo Christus habitaret? in his enim omnibus ille agnoscendus, ille glorificandus, ille laudandus est, qui et in prima uocatione dedit fidem et in postrema passione uirtutem. uultis nosse, quia utrumque donatum est, audite apostolum Paulum: uobis inquit, donatum est pro solum ut credatis in eum, verum etiam ut patiamini pro eo . Acceperat haec utraque levita Vincentius, acceperat et habebat. Si enim non accepisset, quid haberet? Habebat in sermone fiduciam, habebat in passione tolerantiam. Nemo ergo de suo corde praesumat, quando profert sermonem; nemo de suis viribus confidat, quando suffert
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sumpserunt oleum sccũ
prudentes aũt acceperunt oleum.
ĩ uasis sius cum lampadib. Per
oleum quippe: nitor głe designat᷑
Uascula aũt nr̃a sunt corda. ĩ qui¬
b ferimus cuncta que cogitamus
Prudentes ergo oleum ĩ uasis ha¬
bent : quia nitorem głe intra
conscientiam recinent: paulo at¬
testante qui ait. Gła nostra hec ẽ:
testimoniũ conscientie nottre. ⁊ã¬
tue aũt iuirgines oleum secum ñ
sumunt: quia głam intra con¬
scientiam nõ hñt. dum hanc ab
ore ꝓximorum querunt. Notan¬
dum uero qd̃ om̃s lampades ha¬
bent : s om̃s oleum non habent:
quia plerumq bona ĩ se opera.
cum electis ⁊ reprobi ostendunt:
qui de his que foris egerint. intꝰ
głam requirunt. Unde ꝑ psalmi¬
stam qͦ de sc̃a electorum eccłia di¬
citur. Om̃is gł̾a eius: filie regis.
abintus. Moram aũt faciente
sponso. dormitauerunt oms et
dormierunt: quia dum uenire
uidex ad extremum iudicium dis¬
fert : electi ⁊ reprobi ĩ mortis sõp¬

Expanded text:
non sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non haquia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis som
Abbreviated transcription (Latin):
Ixt dñs ad me. Iniquitas dom
isrł ⁊ uide mag̾na est nimis
ualde. ⁊ repleta est t̾ra a sangͥnib:
et cuutas repleta est auersione. Di¬
xerunt enĩ. Dereliquit dñs t̾ram:
⁊ dñs non uidet. Igitur ⁊ m̃s nõ par¬
cet oculus. nec misercbor: iuam coꝵ
suꝑ caput eoꝵ reddam. Et ecce nn
qui indutus erat lineis qui hẽbat.
atiramentariũ ĩ dorso suo: rendit
uerbum dicens Coci. sicut precepisti

Expanded text:
as domus Israhel et Iuda magna est nimis valde et repleta est terra sanguinibus et civitas repleta est aversione dixerunt enim dereliquit Dominus terram et Dominus non videt igitur et meus non parcet oculus neque miserebor viam eorum super caput eorum reddam et ecce vir qui indutus erat lineis qui habebat atramentarium in dorso suo respondit verbum dicens feci s
Abbreviated transcription (Latin):
onis est sacram̃tum. Huiꝰmodi ẽĩ¬
dñs ꝑegit ĩ sua carne inysterium
ut sicut deus cẽ diuinis nututib
creditur ⁊ ita et homo ẽẽ ĩ infirmi¬
tatib dinoscatur humanis. Et
hinc est qd̃ xp̃c. ut homo esurit. et
esurientes pascit ut cłs: huc qd̾
fatigatur itin̾e. et claudis uirtũ¬
tem tribuit ambulandi : hinc qd̾
oculos suos laxat ĩ lacrimas. et
mirabiliter cetis reformat aspectũ
hinc qd̾ appropinquante morte
tristatur. et mortuum lazarum su¬
scitat de sepulchro. Hec om̃ia frẽs.
conditor ac redemptor nr̃ ut deus
et homo egit ⁊ nõ quia talis illi nal¬
cendi necessitas fuit: s quia tale ĩ
celo ⁊ in terris uoluit regnare my¬
sterium. Illud etiam qnͣte ad mirat¬
tatoris interrogata rendit: ut nol
ueritatem rogni siu tyranno ꝑ deret
nec mysterium suscepte carnis ex¬
plorator agnosceret. Tanta deniq ser¬
monem suum. subtilitate arcũtulit
ut ille totius doli artifex inimicus.
furoris sui errore deceptus: dũ xp̃m

Expanded text:
onis sacramentum. Hujusmodi Dominus peregit in sua carne mysterium, ut, sicut Deus esse divinis virtutibus creditur, ita et homo esse infirmitatibus dignoscatur humanis. Et hinc est quod Christus ut homo esurit, et esurientes pascit ut Deus; hinc quod fatigatur itinere, et claudis virtutem tribuit ambulandi; hinc quod oculos suos laxat in lacrymis, et mirabiliter caecis reformat aspectum; hinc quod appropinquante morte tristatur, et mortuum Lazarum suscitat de sepulcro. Haec omnia, fratres, conditor ac redemptor noster ut Deus et homo agit; non quia talis illi nascendi necessitas fuit, sed quia tale in coelo et in terris voluit regnare mysterium. Illud etiam quantae est admirattatoris interrogata respondit, ut nec veritatem regni sui tyranno proderet, nec mysterium susceptae carnis explorator agnosceret? Tanta denique sermonem suum subtilitate circumtulit, ut ille totius doli artifex inimicus furoris sui errore deceptus, dum Christum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u sit ih̾c ductus in desertum
ꝓpter hoc qd̵ subditur: assumpsit eũ
cliabolus in sanstam ciuitatem: et
rursum. assumpsit eum ĩ montẽ
excelsum. Sed uere et absq ulla q̃sti¬
one cõuenienter accipitur. ut a sc̃o
sp̃u in desertum ductus credatur.
ut illuc eum suus sp̃c cluceret⁊ ubi
hunc ad temptandum sp̃c malig¬
nus inueniret. S ecce cum dicitur
deus homo uł in excelsum montem
uł in sanstam auitatem a diabolo
assumptus: mens refugit: huma¬
ne hoc auclire aures expauescunt
Cui tam̃ nõ ẽẽ incredibilia ista co¬
gnoscimus. si in illo et alia facta
pensamus. Certe iniquoꝵ om̃iũ
diabolus caput est. ⁊ hunis capitic
membra sunt. omnes iniqui An
non diaboli membrum fuit pilatꝰ.
quentes: et milites crucifi gentes
fuerunt: Quid ergo mirum si se
ab illo ꝓmisit in montem duci: qͥ
se ꝓtulit etiam a membris illiꝰ cru¬
cifigi: Non est ergo indignum re¬
demptori nostro qd̃ temptari uolu¬
it: qui uenerat occidi. Iustum quip¬

Expanded text:
sit Jesus ductus in desertum, propter hoc quod subditur: Assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem, et rursum: Assumpsit eum in montem excelsum. Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur, ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illic eum suus Spiritus duceret, ubi hunc ad tentandum spiritus malignus inveniret, sed ecce cum dicitur: Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit humana, hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista agnoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus est caput, et hujus capitis membra sunt omnon diaboli membrum fuit Pilatus? quentes, et milites crucifigentes Christum fuerunt? Quid ergo mirum si se ab illo permisit in montem duci, qui se perculit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quip
Abbreviated transcription (Latin):
laqueis auida illa. non implicet
et inuoluat usura. Recte orabis
nib pectus: si omnem in de furo¬
rem maligne uoluntatis excusse¬
ris. Iuste etian denarium dabis
pauperi: si alii illum pauperi nõ
tulisti. Hec ergo est km̃i religiosa
esuries: hic fidelium pastus ant¬
marum: ut ieuiniũ nr̃m sc̃ificet
castitas: ornet pacientia⁊ benig¬
uitas foucat ⁊ miscd̃̾ia lecificet: cõ¬
mendet humilitas. His quadra
tib sequamur: ut gemino quo¬
dam corporis animiꝙ ieiuimo. di¬
uine nos semꝑ gracie commende¬

Expanded text:
laqueis avida illa non implicet, laqueis avida illa non implicet, et involvat usura. Recte orabis nibus pectus, si omnem inde furorem malignae voluntatis excusseris. Juste etiam dabis denarium pauperi, si alii illud pauperi non tulisti. Haec ergo est, carissimi, religiosa esuries, hic fidelium pastus animarum, ut jejunium nostrum sanctificet castitas, ornet patientia, benignitas foveat, misericordia laetificet, commendet humilitas: his Quadrag virtutibus subsequamur, ut gemino quodam corporis, animique jejunio, divinae nos semper gratiae commende
Abbreviated transcription (Latin):
os fratres quib ꝓpugnator ĩ¬
iuctus hanc uenerabilem qua¬
dragesimam delicauit: repuclian¬
tes carnalia desideria. sic castigemꝰ
membra ieiuniis ÷ ut animas uir¬
tutib saginemus. Ieumet ĩ nobis
ꝑntiosa luxuries ⁊ ieumet om̃is
miquitas: ieiunct odiosa conten¬
tcntio. Abstineamus ab epłis: ma¬
gis abstincamus a uiciis. Sic nos
imperemus : sic sobrii simus a ui¬
no. ut nlła nobis uoluptatum do¬
minctur ebrietas. Quid enĩ ꝓdest
cbicruatione quadraginta. dicrũ
iciunandi nos tempora custodire.
alegem nõ tenere ieuinii: Quid
geest nobis uacare a conuiuiisͤ
t diem litib occupare: Quid ꝓdest
aium nõ edere panem : ⁊ uictũ
an fani: pacetu debet nutrire nõ
ingia. Quale illud est aũt qd̾ nõ
haaris carnib: ⁊ de ore tuo om̃i
cĩa lordidius egreditur maledic¬
tum: Quale est qd̃ sc̃ĩficab̾ uenter
ieuinio ⁊ et polluitur lingua m̃da¬
as. Recte sane frater freq̃ntabis
eccłiam. si gressus tuos letalibus

Expanded text:
o, fratres, quibus propugnator invictus hanc venerabilem Quadragesimam dedicavit, repudiantes carnalia desideria, sic castigemus membra jejuniis, ut animas virtutibus saginemus. Jejunet in 135 nobis perniciosa luxuries, jejunet omnis iniquitas, jejunet odiosa contentio: abstineamus ab epulis, magis abstineamus a vitiis: sic nos temperemus, sic sobrii simus a vino, ut nulla nobis voluptatum dominetur ebrietas. Quid enim prodest observatione quadraginta dierum jejunandi nos tempora custodire, et legem non tenere jejunii? Quid prodest vobis vacare a conviviis, et diem litibus occupare? Quid prodest proprium non edere panem, et victum Christiani pacem debet nutrire, non jurgia. Quale illud est autem, quod non vesceris carnibus, et de ore tuo omni esca sordidius egreditur maledictum? Quale est, quod sanctificatur venter jejunio, et polluitur lingua mendaciis? Recte sane, frater, 136 frequentabis ecclesiam, si gressus tuos lethalibus
Abbreviated transcription (Latin):
suis.Uos amici
mei estis. O qnͣta est
mniscd̾ia dei conditoris
ñri. Serui digni non fuimus
et amici uocamur. Qnͣta est
dignitas hominum ẽẽ amicos
dei. S audistis głam dignita¬
tis. audite ⁊ laborem certaminis
Si feceritis que ego precipio uo¬
bis. Amici mei estis. si ea que pre¬
cipio facitis. Ac si aꝑte dicat. Gau¬
detis de culmine: pensate quib
laborib uenitur ad eulmeN.

Expanded text:
ur: Vos amici mei estis. O quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen.
Abbreviated transcription (Latin):
q narure indiuisum cõtinet sacra¬
mentũ Uere suscipiendũ cunctis
et mirabilem piscatorem: qu dum
maris profunda rimatur : ad altis
archanum. Hi itaq sunt etcliarũ
columpne petrrus et paulus: quos
et uita scissima uenera bilem ꝑdux
ad mortem: et głiosus occasus fe¬
cit esse perpetuos. Quos nõ solũ

Expanded text:
sque naturae indivisum continet sacrasque naturae indivisum continet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mirabilem piscatorem, qui dum maris profunda rimatur, ad altissit arcanum. Hi itaque sunt Ecclesiarum columnae: Petrus et Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solu
Abbreviated transcription (Latin):
liosissimũ
paulum ad fidem nõis fui
religiosi animi seiebat : s sub
nube ignorantie nouam nõ ꝑspi¬
ciens gr̃am amore antique deuo¬
tionis errabat Ideo deniq ab ocłis
eius ueteris umbre caligo deterse
est: ut uerũ illd̾ lumen qd̾ de cele¬
stib choruscabat. et sibi acquireret.
et om̃ib reuelaret. Cecatus illũia¬
tusqz est: non alia dispensatõne:
nisi ut clausis carnalib oculis.
spiritalis ei aspectus ad inspicien¬
dam dei głam formaretur. Accepit
⁊ fidelissimus petrus hos oculos qui
ti hoĩs occultantẽ. filium ẽẽ dei ui
iii. sc̃i sp̃o radio illuminatus in¬
spexit Ait enĩ dño ꝑcunstanti qͥs
ẽẽ ab hominib putaretur. Tu es
inquit xp̃c: filius dei uiui. Quis
nõ responsionis plenitudinẽ pis¬
catorem ꝓtulisse miretur ÷ qua ĩ
compendio breuissime cõ fessionis
aperuit. et qd̃ de patre habebat dñs
et qd̃ de humana natiuitate susce¬
perat: xp̃c enĩ et filius dei uiui utriꝰ¬

Expanded text:
iosissimum Paulum ad fidem nominis sureligiosi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur. Accepit et fidelissimus Petrus hos oculos, quiti hominis occultantem, Filium esse Dei vivi Spiritus sancti radio illuminatus inspexit; ait enim Domino percunctanti quis esse ab hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus, et quod de humana nativitate susceperat? Christus enim et Filius Dei vivi, utriu
Abbreviated transcription (Latin):
qui minima nuntiant an¬
gest qui uero summa annunti¬
ant archangeli uocantur. Hinc
est enĩ qd̃ ad maniam uirginẽ
nõ quilib angłs: s gabriel ar¬
changelus mntitur. Ad hoc quip¬
peministerium sũmũ angłm
uenire dignum fuerat: qui sum¬
mũ om̃ium nũtiabat. Qui iccrr¬
co etiam priuatis nominib cen¬
sent᷑: ut signetur ꝑ uocabula.
etiam ĩ operatione. quid ualeãt
Neꝙ enĩ in illa sc̃a cutate qm̃
de iusione om̃ipotentis dei plena
nominib sciri nõ possunt: sed
cum ad nos aliquid ministrati
ueniunt ⁊ apud nos etiam no¬
mina a ministeriis trahunt.
Michael namoz quis ut deus
gabriel aũt forcitudo dei: rapha¬
ed uero dicitur medicina d̾i. Et
quotiens mire uirtutis aliquid
agitur michael mitti ꝑhibetur.
ut ex ip̃o actu et nomine detur
intelligi. quia nlls potest face.
qd̾ facere preualet deus. Unde¬
⁊ ille antiquus hostis qui esse
deo ꝑ suꝑbiam similis concupi¬
uit dicens. in celum conscendam

Expanded text:
qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione, quid valeant; neque in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis Dei plena nominibus sciri non possint, sed, cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque «quis ut Deus», Gabriel autem «fortitudo Dei», Raphael vero dicitur «medicina Dei». Et quotiens mire virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur intelligi, quia nullus potest facere, <quod facere> preet ille hostis antiquus qui esse Deo per superbiam similis concupivit, dicens: In coelum ascendam
Abbreviated transcription (Latin):
unc de eupatore antiochi filio
impii. que gesta sunt narra¬
sbimus: brouiantes mala. que ĩ bel¬
lis gesta sunt. Hic suscepto regno
constituit sr̃ negocia regni. lisiam
quẽdam phenicis ⁊ syrie milicie
pͥncipem. Nam ꝑtolomeus qui
dicebatur macer iusti tenax erga
uideos eẽ instituit: et p̃cipue ꝓpt̃
iniquitatem que fc̃a erat ĩ eos: et
pacifice agere cum eis. Sed ob hoc at¬
cusatus ab amicis ap̃ud euꝑatorẽ
cum freꝙ̃ter ꝓditor audiret eo qd̃
typrum crectitam sibi a philome¬
cessisset: neneno nitam finiuit Cor¬
gias aũt cum eẽt dux locoꝵ assũꝑ¬
tis aduenis freq̃nter uideos debel¬
labat. Iudei u̾o qui tenebant opor¬
cunas munitiones. fugatos a cħo¬
solimis suscipiebant: et bellare tẽp¬
tabant.Hii uero qui erant cũ ma¬
chabeo. ꝑ orationes dñm rogantes

Expanded text:
 de Eupatore Antiochi filio impii quae gesta sunt narrabimus breviantes mala quae in bellis gesta sunt hic suscepto regno constituit super negotia regni Lysiam quendam Foenicis et Syriae militiae principem nam Ptolomeus qui dicebatur Macer iusti tenax erga Iudaeos esse instituit et praecipue propter iniquitatem quae facta erat in eos et pacifice agere cum eis sed ob hoc accusatus ab amicis apud Eupatorem cum frequenter proditor audiret eo quod Cyprum creditus a Filomecessisset veneno vitam finivit Gorgias autem cum esset dux locorum adsumptis advenis frequenter Iudaeos debellabat Iudaei vero qui tenebant oportunas munitiones fugatos ab Hierosolymis suscipiebant et bellare temptabant hii vero qui erant cum Macchabeo per orationes Dominum rogantes
Abbreviated transcription (Latin):
dñm d̾m tuum ancille cue: saloͬ¬
mon filius tuus regnabit post me.
et iñe sedebit ĩ solio meo: et ecce nũc
adomas regnauit: te dñe mi rrx
ignorante. Mactauit boues ⁊ pin¬
guia q̃que. et arietes plimos. ⁊ uo¬
cauit om̃s filios regis: abiathar
quo sacerdotem. ⁊ ioab pͥncipem
nulicier salomonem aũc serum

Expanded text:
Dominum Deum tuum ancillae tuae, Salomon filius tuus regnabit post me, et ipse sedebit in solio meo. Et ecce nunc Adonias regnat, te, domine mi rex, ignorante. Mactavit boves, et pinguia quaeque, et arietes plurimos, et vocavit omnes filios regis. Abiathar quoque sacerdotem, et Joab principem militiae: Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
lutem. Mirari nõ desino
exastionis ur̃e instanciam. Exigi¬
tis enĩ ut librum chaldeo sermone
conscriptum. ad latinum stilum.
traham. librum utiq thobie: quẽ
hebrei de cathalogo diuinarx scri.¬
ꝓturarum secantes: his que agio¬
grapha memorant manciparũt
seci satis defiderio ur̃o: non tamen
meo studio. Arguunt enĩ nos hebre¬
orum studia ⁊ imputant nobis cõ¬
tra suum canonẽ latinis aurib ista
tranfferre. Sed melius oẽ uidicans
phariseoꝵ displicere iudicio: ⁊ ep̃oꝵ
iussionib deseruire: institi ut potus¬
Et quia uicina est chaldeoꝵ lingua
sermoni hebraico: utriusq lingue pe¬
ritissimum loquacem reperiens u¬
nius dici laborem arripu.⁊ qͥcqͥd
ille mͥ hebraitis uerbis exp̃ssit: ħ
ego accito notario sermonib lati

Expanded text:
lutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de Catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans Pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potuEt quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico, utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Lat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ domestici dei: etiam iliꝰ heredes.
coheredes aũt xp̃i. Huiꝰ nobis ur¬
bis ianuas aperiet fortitudo:⁊
fducia latum prebebit ingres
tam urbis illius felicitatem: ĩ
qͣnͣtum cõsi derare possibile est.
Ut enĩ uere est: comprehende
nullus sermo suffieies. Dict̾
de ea in quodam loco sic: qd au¬
fugiet ibi dolor. ⁊ tristicia et
gemitus. Quid hac uita bea¬
tius : uͥ nõ est paupertatis me¬
tus. non egritudinis imbecilli¬
tas: Nemo leditur. irascitur ne¬
mo. nemo inuidet ⁊ cupiditas
nlła exardescit. nlłm cibi deside

Expanded text:
 domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit ingresstam urbis illius felicitatem, in quantum considerare possibile est. Ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas; nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet; cupiditas nulla exardescit, nullum cibi deside
Abbreviated transcription (Latin):
Rimum et maximum mira¬
culum qd̃ sc̃s dedit: ip̃e erat
Ut enĩ taceamus interiorem ho¬
minẽ eius. cuiꝰ pulchritudinem.
fortitudinem. puritatem. satis ĩ¬
dicabant mores ip̃ius ⁊ uita. ip¬
sum exteriorem ita uno semper
modo.ip̃o q modestissimo ⁊ decen¬
tissimo gessit: ut nil prorsus appa¬
reret in eo qd̃ posset offendere ĩ¬
tuentes. Et quidem qui nõ offen¬
dit ĩ uerbo: ille ꝑfectus est iurꝰ.
At uero ĩ sco uiro. quis unquam
etiam si curiosius obseruarit:
deprehendit ociosum nõ dico uer¬
bum s nutum: Quis manũ pe¬
demue mouentem frustra: Im
nec leuigauit risus. Totum in co
disciplinatum ⁊ totum ĩsigne uir¬
tutis ꝑfectionis forma. Per omĩa
serius: s nõ austerus. Nemissus
interdum: dissolutus nũqͣm. Ne¬
gligens nichil: ⁊ si ꝓ tempore mul¬
ta dissimulans. Quietus sepe: s
minime aliqͣndo ociosus. In his
forma est cui ĩprimamur: ĩ mi
tificent: ista edificent. Moueãt
illa: ista promoneant.ex¬

Expanded text:
rimum et maximum miraculum, quod fecit, ipse erat. Ut enim taceam interiorem hominem ejus, cujus pulchritudinem, fortitudinem, puritatem satis indicabant mores ipsius et vita, ipsum exteriorem ita uno semper modo, ipsoque modestissimo et decentissimo gessit, ut nil prorsus appareret in eo, quod posset offendere intuentes. Et quidem qui non offendit in verbo, ille perfectus est vir . At vero in Malachia quis unquam, etiamsi curiosius observarit, deprehendit otiosum, non dico verbum, sed nutum? Quis manum, pedemve moventem frustra? Imonec levigavit risus. Totum in eo disciplinatum, totum insigne virtutis, perfectionis forma. Per omnia serius, sed non austerus. Remissus interdum, dissolutus nunquam. Negligens nihil, etsi pro tempore multa dissimulans. Quietus saepe, sed minime aliquando otiosforma est cui imprimamur, in mirtificent, ista aedificent; moveant illa, ista promoveant.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uiuũt m̃tientes ppło meo credẽ¬
cceego ad ꝑuluillos nr̃os
quib uos capitis aĩas uolantes:
et dirumꝑam eos de brachiis urĩs
et climittam animas qͣs uos ca¬
pitis aĩas ad uolandum. Et di¬
rumpam ceruicalia uesira: et li¬
berabo populum meum de manu
uestra. Neq crunnt in manibus
ur̾is ultra ad predandum: et scctis
quia ego dñs: pro eo qd̃ merere fe¬
cistis cor iusti mendaciter. quem
ggo nou contristaui et confortastis
manus impii ut nõ reuerteret᷑ a ma
lua mala et iuueret: ꝓpterea uana
nõ uidebitis: et diuinationes non
aliuinabitis amplius. Et eruam.

Expanded text:
redenEcce ego ad pulvillos vestros, quibus vos capitis animas volantes, et dirumpam eos de brachiis vestris et dimittam animas, quas vos capitis, animas ad volandum. Et dirumpam cervicalia vestra, et liberabo populum meum de manu vestra, neque erunt in manibus vestris ad praedandum: et scietis, quia ego Dominus. Pro eo quod merere fecistis cor iusti mendaciter, quem go non contristavi, et confortastis manus impii, ut non reverteretur a via sua mala et viveret, propterea vana non videbitis et divinationes non divinabi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphotant de corde suo: ⁊ uaticinare
suꝑ eas et dic. Hec dicit dñs deus.¬
Ue illis qui consuunt puluillos sb̃
omni cubito manus: et faciunt cer¬
ceruicalia sub capite unuuer se eta¬
tis ad capiendas animas. Cumca¬
perent aĩas ppłi mei uiuificabant
aĩas coꝵ: et molabant me ad ppłm
meũ pp̃ pugillum ordei ⁊ fraginẽ
panis: ut int̾ficerẽt aĩas que non

Expanded text:
suo: et vaticinare super eas, et dic: Haec dicit Dominus Deus: Vae quae consuunt pulvillos sub omni cubito manus: et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas: Cum caperent animas populi mei, vivificabant animas eorum; Et violabant me ad populum meum propter pugillum hordei et fragmen pa
Abbreviated transcription (Latin):
macra flammam reppulit
quo extincta sunt incendia ym¬
bris fuit p̃sentia. H umore de pa¬
talysi curat puellam debilem
noribiꝙ rasit fomitem sc̃i liquoris
ungiune. Pacem leproso dans
uiro sordes fugauit ulcerum ⁊
qd̃ lauaret morbidos iordanis
est in osculo. His et ꝑ orbem co¬
nitis ingentib miraculis põs¬
sessor alti sp̃c nunc regnat ĩ ce¬
lestib O la tibi domine. De

Expanded text:
aera flammam repulit, Quo exstincta sunt incendia Imbris fuit praesentia. Humore de paralysi Curat puellam debilem, Morbique rasit tomitem Sancti liquoris unguine. Pacem leproso dans viro Sordes fugavit ulcerum, Et quod lavaret morbidum Jordanis est in osculo. His et per orbem cognitis Ingentibus miraculis, Possessor alti Spiritus Nunc regnat in coelestibus. Gloria tibi, Domine, e
Abbreviated transcription (Latin):
Ui igitur intentionem
cogitacioms sue adun¬
tacionem domnnce passioins di¬
rigit. in suꝑlimmare domus.
agin sanguinem point. Del
certe domꝰ nr̃e. ip̃a sunt corpora.
inquibz quousq uiuimꝰ habi¬
tamus. Et insuplimmare domꝰ
agui sangunem pomiiius. quia
crucem passionis illiꝰ in fronte
portamus. De quo ad huc agno
subditur. Et edent carnes nocte
illa assas igui. In nocte quippe
agnum comedimꝰ. quia in sa

Expanded text:
ui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminare domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae, ipsa sunt corpora, in quibus quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, quia in sa
Abbreviated transcription (Latin):
udus adam incola
paradysi fuit. Deniq pt
pctnt nuditatem suam ꝑuides̃.
folis pudenda contexit. prius
eiũ qͣm peccaret. honestatis erat
colore uestitus: atq ideo nudita¬
tem ĩhonestam non natura ⁊̃¬
stituit : s delicti reatus inuenit
Nam sc̃i angeli ĩ sꝑlendidissimo
hitu constitũti: nũ quid tumnici
oꝑunt᷑ ⁊ paliis: Sed cũ sit ĩ illis
natiuitatis sue nuda substan¬
tia: uestiti uident ur ẽẽ qd̾ sc̃i
sunt. Sic igitur ⁊ adam custo¬
diens honestatis angłice dig¬
nitatem. erat quidem nudus
mundanis uestib: s ĩ mortali¬
tatis erat splendore uestitus. Ni¬
chil prauum respiciebant oculi
eius: non cor eius turpe aliqͥd
cogitabat. Erat apud honestas
mentes. nuditas ip̃a uestita. Si¬
cut enĩ apud neqͣm homines. tͣ¬
pis cogitatio a concupiscentia
uestib nõ arcetur: ita apud scos
iuros. honesta simplicitas ad
concupiscendũ nuditate non
trahitur. S situt uiciosis ad
corruptelam nuda sunt omĩa

Expanded text:
 Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia, vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiens honestatis angelicae dignitatem, erat quidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihil pravum respiciebant ejus oculi; non cor ejus turpe aliquid cogitabat; erat apud honestas mentes nuditas ipsa vestita. Sicut enim apud nequam homines turpis cogitatio a concupiscentia vestibus non arcetur, ita apud sanctos viros honesta simplicitas ad concupiscendum nuditate non trahitur; sed sicut vitiosis ad corruptelam nuda sunt omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
lemper orare ⁊ nõ deficere
ocebat. ita conclusit ut
uderet ueniente uidice diffiole fi¬
e ĩ terra reꝑiendam: nequis s
nte de sirꝑuacua fidei cognitõne
el tuam confessione blandiret᷑.
nox altera iuncta parabola dili¬
temus oftendit. a deo fidei nõ uer¬
da eramin anda s opera: int̾ que
rimirum oꝑa maxime regnat
bumilitas. Ande ⁊ lupra cum fi¬
an grano synapis minuto qui¬
dm. s ex contritione fraglanti
empararet: quasi exponendo sb̃¬
linrit. Cum feceritis onsia que¬
ꝓrecepra sunt uobis: dicite. Geru
inutiles iumul. Quo contra suꝑbi
cum nequaqͣm omĩa s modicũ
quid eoꝵ que precepta sunt faciãt.
nõ solum mox de sua iusticia p̃su¬
munt. s ed infirmos quosq despi¬
ciunt: atq ideo quasi fide uaciui cũ
orauerint nõ exaudiuntur
no homines ascenderunt in

Expanded text:
mper orare et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quapraecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Cui contra superbi, cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo, quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in
Abbreviated transcription (Latin):
aũt aute templum iuxta quin¬
decum graduũ psalmos. quĩdeã
ascensionis graoꝰ Nam quia
tutum. altare holocausti quod
formsecus erat adi insi gradi¬
bus ualebat. In hoꝵ itaq ymo.¬
uirginem cõstituerunt. Cuq
ipi uestunenta que in itiuere
ctos sigillatim gradꝰ sine leuã¬
tis ⁊ ducentis solamine ita ascẽ¬
dit. ut ꝑfecte etati in hac dum¬
tarat causa deesse nil putares.
Iai quippe dominꝰ in uirguus
sue infancia magnũ quid ope¬
rabatur quanta futura eẽt huiꝰ
muraculi indicio premonstra¬
bat. Igitur sacrificio scdm̃ legis
consuetudinem ceĩebrato. ⁊ uoto
suo ꝑfecto. Uirginẽ intra septa
templi cum aliis uirginib ibi¬
dem educandis dimiserunt. ip̃i
q domũ reuersi sunt. Tu. R¬

Expanded text:
a Templum, juxta quindecim graduum psalmos, quindecim ascensionis gradus. Nam quia tutum, altare holocausti, quod forinsecus erat, adiri nisi gradibus valebat. In horum itaque unorentes constituerunt. Cumque ipsi vestimenta quae in itinere unctos sigillatim gradus, sine ducentis et levantis manu ita ascendit, ut perfectae aetati in hac dumtaxat causa nihil deesse putares. Jam quippe Dominus in virginis suae infantia magnum quid operabatur: et quanta futura esset, hujus miraculi indicio praemonstrabat. Igitur sacrificio secundum consuetudinem legis celebrato, et voto suo perfecto, Virginem intra septa Templi, cum aliis virginibus ibidem educandam dimiserunt: ipsi vero domum regressi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dño ꝑhibeat: Sachariam conside¬
rate In manus suas symcon infu¬
mitatem accepit: s maiestatem
intus agnorut. Nemo contemp¬
nat natum: si uult eẽ renatus. Ao
illum ꝑtiniit propter nol nasc
ad nos ꝑtinet ĩ illo renasci: qui

Expanded text:
Domini perhibeat, Zachariam consideDomini perhibeat, Zachariam consideat. In manus suas Simeon infirmitatem accepit, sed majestatem intus agnovit. Nemo contemnat natum, si vult esse renatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad nos pertineat in illo renasci: qui
Abbreviated transcription (Latin):
estabat mania mater Le iĩi.¬
eiꝰ infantem: uidit symeon
et agnouit. Ubi nouerat qd as¬
nouit: Intus est reuelatus: qui
foris ẽ natus Uidit et agnouit
Agnouit symeon infantem tatẽ¬
tem: et occiderunt uidei iuuenẽ
miracula facientem. Cum ergo.
cognouisset. accepit eum in ułnas
suas: hoc est inter brachia sua am
plexus est cum: et portabat a quo
portabatur. Ip̃c est enim xp̃s sapi¬
entia dei: attingens a fine usq qo
finem fortiter ⁊ et disponens om̃ia
suauiter. Qnͣtus ibi erat: et quam
dignatus est poni: ut eẽt piorum
ꝙybaria iumentorũ. Accepit ergo
eum symeon ĩ brachia sua : et dixit
Nunc dimittis seruũ tuum dñe¬
in pace. Dimittis ĩ pace: quia ui¬
deo pacem. Quare ergo dimittis
in pace: Qm̃ uiderunt oculi mei sa¬
lutare tuũ. Salutare dei: ddñs xp̃s
De quo ꝓpheta. Annũtiate diem
ex die. salutare eius. Habetis ergo
pueri puerum xp̃m: sc̃i senes senem
symeonem. Si aũt queritis. ut et
coniugatus aliquis testimonium

Expanded text:
estabat eum Maria mater ejus infantem, vidit ille et agnovit. Ubi noverat quod agnovit? Intus est revelatus, qui foris est natus, vidit et agnovit. Agnovit Simeon infantem jacentem, et occiderunt Judaei juvenem miracula facientem. Cum ergo cognovisset, accepit eum in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, et amplexus est eum, portabat a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat et quam mdignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace . Dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quia viderunt oculi mei salutare tuum . Salutare Dei Christus Dominus. Annuntiate diem ex die, salutare ejus. Habetis ergo pueri puerum Christum, sancti senes senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut de conjugatis aliquis vir testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
a cotidre in oronib suis. Quando
uemet: Qnͣdo nascetur: Qnͣdo ui¬
xbo: Outas durabo: Putas hic
me inu̾eniet illa natiuitas: Pu¬
tas isti oculi uidebunt : ꝑ quem
bat ista in or̃onib suis: ⁊ ꝑ deside¬
no suo. accepit responsum. quod
nõ gustaret morteni nisi uideret

Expanded text:
ti quotidie in orationibus suis: Quando ti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? Quando nascetur? Putas videbo? Putas durabo? Putas me hic inveniat illa nativitas? Putas isti oculi videbunt, per quem bat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustaret mortem donec uideret
Abbreviated transcription (Latin):
enim illum esseuenturum: et
om̃s qui id cupiebant dicebant.
O si hic me inuemiet illa nati¬
uitas: o si qd̃ credo in scripturis
dei ideam oculis meis. Et ut
noueritis quantum desideriũ
scripturis uirginem parituram.
sicut auclistis cum ysaias lege¬
retur. Ecce uirgo in utero aci¬
piet et pariet filium: et uocabitur
nomen eiꝰ emmanuel. Enmanu¬
el quid sit: euͣugelium nobis ape¬
ruit dicens. Qd interpretatur no¬
impossibile ut uirgo pareret: iui¬
go pariens ꝑmaneret. Incellige
natum deum: ⁊ non miraberis
uirginis partum. Ut ergo no¬
ueritis antiquol scõs ⁊ iustos op¬
tasse iudere. qd̾ concessum est huic
niusti ⁊ ꝓphete uoluerunt iud̾e
que uos uidetis. ⁊ non uiderunt:
et au dire que auditis ⁊ nõ audie
runt. Multum senex iste fuit ad
audiendum serus: ⁊ ad iudendũ
maturus. Non expectauit ut xp̃m
audiret loquentem: qm̃ agnouit¬
laluatorem infantem. Et hoc illi
õcessum erat iam decrepito: qua¬
i desideranti ⁊ suspiranti. ⁊ dicen¬

Expanded text:
 illum esse venturum, et omnes qui pie vivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! o si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium Scripturis sanctis virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Emmanuel quid sit, Evangelium nobis aperuit dicens, quod interpretatur, Noimpossibile ut virgo pareret, virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Ut ergo noveritis antiquos sanctos et justos optasse videre, quod concessum est huic ti justi et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non arunt. Multum senex iste Simeon fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem, quoniam vidit infantem. Et hoc illi tantum concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti, et dicen
Abbreviated transcription (Latin):
magnum nobis cõ¬
tulit gaudium: in
quo xp̃c infans in
templo est presenta¬
tus. Exultent uirgines: uirgo pe¬
perit xp̃m. Nichil in ea qd̾ uouit
putent exterminatum: mansit
uirgo post partum. Exultent
nupta ꝓph̾auit. Nullus gradus
pretermissus est de quo non hr̃et
testimoniũ salus om̃ium. Nũꝙͥ
enĩ sole uirgines ad regnum ce¬
lorum ꝑueniunt: Perueniunt
et uidue. Sancta atina: a iurgi¬
nitate sua septem annis uxerat
cum iuro luo. Quo defuncto. usq
ad senilem etatem ꝑuenerat. ⁊
ret annosa. paruum agnoscert
anicula: intrantem in mundũ
saluatorem uideret itura. Etĩ
masculino sexu tria ip̃a genera
cõmendata sunt. Ip̃e xp̃c puerꝰ
nentiam uouentes puero. Iꝑ se
uero integritatem puericie con.¬
secrauit. qui sue matri fecundita¬
tem attulit: iurginitatem nõ ab¬
stulit. Symeon ille senex diuui¬
xerat ÷ cuuiꝰ etas comparatur anne
et aucdierat responsum qd̃ nõ eẽt

Expanded text:
magnum nobis contulit gaudium, in quo Christus infans in templo est praesentatus. Exsultent virgines, virgo peperit Christum. Nihil in ea quod voverunt putent exterminatum, mansit virgo post partum. Exsultentnupta prophetavit. Nullus gradus praetermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Nunquid enim solae virgines ad coelorum regna perveniunt? Perveniunt  vidua sancta Anna. A virginitate enim sua septem annis vixerat cum viro suo. Quo defuncto, usque ad senilem aetatem pervenerat senret annosa, parvum cognosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura. Et in masculino sexu tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Dominus Chrnentiam voventes puero. Ipse vero integritatem pueritiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit. Simeon ille senex diu vixerat, cujus aetas comparatur Annae; et audierat responsum; quod non esset
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ĩre sprtus dei malus exagitãt
ce Iubeat dñs nr̃ rex. et serui tui.
qui corã te sunt querent hominem
scientem psallere cythara: ut qñ
arripuerit te spiritus dei malus
psallat manu sua: ⁊ leuius feras
Et ait saul ad seruos suos. Nuide¬
te michi aliquem bene psallentem
⁊ adduciteeum ad me. Et rendens
unus de pueris: ait. Ecce uidi filiũ
ysai bethleemitẽ scientem psalle¬
re. et fortissimum robore. ⁊ uirum
bellicosum: et prudentẽ in uerbis

Expanded text:
ecce spiritus Dei malus exagitat ecce spiritus Dei malus exagitat te iubeat dominus noster et servi tui qui coram te sunt quaerant hominem scientem psallere cithara ut quando arripuerit te spiritus Dei malus psallat manu sua et levius feras et ait Saul ad servos suos providete mihi aliquem bene psallentem et adducite eum ad me et respondens unus de pueris ait ecce vidi filium Isai Bethleemitem scientem psallere et fortissimum robore et virum bellicosum et prudentem in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
intuitum hominis iudico. Homo enĩ
uidet ea que parent. añs aũt intue¬
tur cor. Et uocauit ysai amina dab:
et ad dixcit eum coram samuel. Q
diot. Nec hunc elegit dominꝰ Addu¬
ait aũt ysai samma. De quo ait.
Etiam hunc non elegit dñs. Ec u
douxit ysai septem filios luos
coram samuhel: ⁊ait samuel
ad ysai. Non elegit dñs ex istis. Di¬
utq samuhel ad ysai. Nunqnidͣ
iam completi sunt filii: Qui hendit
Ad huc reliqꝰ est paruuilus: ⁊ pascit
oues. Et ait lamuhel ad ysai. Mit¬
t et adduc eum. Nec enĩ discũmbe¬
mus: priusqͣm ille adhuc ueniat.
Mnit ergo ⁊ adduxit eum. Erat
aũr rufus ⁊ pulcher aspestu: deco¬
raꝙ fatie. Et aut clñs. Surge unge
cum ip̃e est enĩ. Tulit igitur sa¬
mubel cornu olei: et iuxcit eum in
medio fratrum eius. Et dircctus ẽ
Dintus clñi in dauid: a die illa et
mrdiquum Surgensq samuel:
ecagitabat eum sp̃c neqͣm a
dnio. Dierantq serui saul ad eũ

Expanded text:
intuitum hominis ego judico: homo enim intuitum hominis ego judico: homo enim videt ea quae parent, Dominus autem intuetur cor. Et vocavit Isai Aminadab, et adduxit eum coram Samuel. Qui dixit: Nec hunc elegit Dominus. Adduxit autem Isai Samma, de quo ait: Etiam hunc non elegit Dominus. Adduxit itaque Isai septem filios suos coram Samuel: et ait Samuel ad Isai: Non elegit Dominus ex istis. Dixitque Samuel Isai: Ni sunt filii qui respondit adhuc reliquus est parvulus et pascit oves et ait Samuhel ad Isai mitte et adduc eum nec enim discumbemus priusquam ille huc venerit misit ergo et adduxit eum erat autem rufus et pulcher aspectu decoraque facie et ait Dominus surge ungue eum ipse est enim tulit igitur Samuhel cornu olei et unxit eum in medio fratrum eius et directus est spiritus Domini in David a die illa et in reliquum surgensque Samuhel exagitabat eum spiritus nequam a Domino dixeruntque servi Saul ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ conftituisset regem saul suꝑca
isrł. Dixitꝙ dñs ad samuhelem u¬
quequo tu luges saul. cũ ego ꝓiece¬
rim eum. ne regnet suꝑ irł. Impl
cornuituũ oleo: et ueni ut mittan
te ad ysai bechleemitem Puidi ea
in filiis eiusmichi rogem Et ait
samuhel. Quomodo uadam: Audi¬
et enĩ saul et int̾ficiet me. Et ait
dñs. Uitulum dearmento tolles m
manu tua: et dices. Ad ĩmolandũ
dño uemi. Et uocabis ysai ad iut¬
timani᷑ et ego oftendam t quid
facias: et unges quencũq merit¬
locatus est ei cdñs: uenitq ĩ bectic¬
em. Et adminati sunt seniores enr¬
tatis: occurrentes ei. Dixerunq
Dacificus ne est ingreslus tuus: Et
ait. Pacificus. Ad ĩmoland̾ dño ueni
Sanstificamini: ⁊ uenite metũ ut ĩ¬
molem. Sanctificauit ergo ysai. ⁊ fi¬
lios eiꝰ: et uocauit eos ad sacrificium
Cumq ingressi essent: iudit heliab.
dixit dñs ad samuhelem. Ne respi¬
tias nultũ eiuis: neq altitudinem
stature eius: qm̃ abiecieum: nec uiͣx

Expanded text:
quod constituisset regem Saul super Israhel dixitque Dominus ad Samuhel usquequo tu luges Saul cum ego proiecerim eum ne regnet super Israhel imple cornu tuum oleo et veni ut mittam te ad Isai Bethleemitem providi enim in filiis eius mihi regem et ait Samuhel quomodo vadam audiet enim Saul et interficiet me et ait Dominus vitulum de armento tolles in manu tua et dices ad immolandum Domino veni et vocabis Isai ad victimam et ego ostendam tibi quid facias et ungues quemcumque monstlocutus est ei Dominus venitque in Betem, et admirati sunt seniores civitatis, occurrentes ei. Dixeruntque: Pacificusne est ingressus tuus? Et ait: Pacificus: ad immolandum Domino veni, sanctificamini, et venite mecum ut immolem. Sanctificavit ergo Isai et filios ejus, et vocavit eos ad sacrificium. Cumque ingressi essent, vidit Heliab, Dixit Dominus ad Samuelem: Ne respicias vultum ejus, neque altitudinem staturae ejus: quoniam abjeci eum, neque juxta
Abbreviated transcription (Latin):
simus de illis de quib ueritas d¬
cit. Hcati qui esurunt ⁊ sitiunt
iusticiam: qm̃ ip̃i saturabuntur
Selicie igitur nr̃e sint oꝑa pieta¬
tis: et illis cibis qui nos ad et̾nita¬
tem nutriant impleamur. Lete¬
mur ĩ refectionib pauperum: qͥs
impendia nr̃a saciauerint. Iocun¬
demur ĩ uestitu eorum: quorum
nuditatem indumentis necessa

Expanded text:
simus de illis de quibus ipsa Veritas dsimus de illis de quibus ipsa Veritas dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Deliciae igitur nostrae sint opera pietatis, et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessa
Abbreviated transcription (Latin):
cile erat ut ad eius imperiũ
in quam iuberetur speciem cuiꝰ li¬
uet generis natura transiret: si¬
cut cum uoluit ĩ conuiuio nup¬
narum aquam mutauit ĩ uinũ
s hoc magis salutiferis dispensa¬
nonib congruebat ⁊ ut nequissimi
hostis astutia. nõ potentia deitatis.
Deniq fugato diabolo. ⁊ om̃ib
accesserunt ad dñm angłi ⁊ ⁊ mi¬
fil diaboli atq cliscipuli qui reple¬
ti inspiratione iuperea simplices
quosꝙ decipiunt ⁊ negantes in xp̃o
uramq ueram ẽẽ naturam: dum
aut deitatem homine. aut hominẽ
derrate despoliant ⁊ cũ unustem.¬
poris gemino documento.utraq
falutas sit ꝑempta: quia ⁊ ꝑ fa¬
mem corporis ꝑfecta humanitas.
Eꝑ famulantes angelos demon
ens nr̃i magisteno edocti sumus
ũ m solo pane uiuit homo. s in
llacri fide. suscipiamus sollemp¬
re iciuniũ: nõ sterili media qm
ꝑcrumq ⁊ imbecillitas corporis.
c auaricie morbus indicit. s ĩ lar¬
aa beniuolentia cel ebrandiun: ut

Expanded text:
cile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis astutia, non potentia Deitatis aDenique fugato diabolo, et in omnibus accesserunt ad Dominum angeli, et mifilii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstoris nostri magisterio edocti sumus, non in solo pane vivit homo, sed in alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
enuntiatur atrocissimo le uͣ¬
ꝑp̃doni. a populis om̃ium na¬
tionum. om̃iumꝙ liuguarũ : et
nullum iam genus hominũ repe¬
ritur. qd̾ non iam tyrannicis lex¬
bus relustetur: dum ꝑ om̃s fincs
terrarum regeneranda ĩ xp̃o mul¬
torum milium milia pparantur:
et appropinquante noue crrature.
ortu spiritalis nequitia ab his quo
possidebat extruditur. sremit ergo
expoliati hostis impius furor: ⁊ no¬
uum q̃rit lucrum: qr ius ꝑdit anti¬
quum. Captat indefessus et ꝑuigil
si quas reppererit oues. a lacris gregi¬
b nogligentius euagantes: quas
luxurie in cliu̾soria mortis inducãt
Imflamimat itaq iras: nutrit odi
acuit cupiditates ⁊ irridet cõtinen¬
tiam:incitat gulam. Quem enĩ
fraudis abstinuit: Nam licut cut
gelica pateferit hystoria. cũ salua¬
nostiumq ieuiniũ infirmitatis
nr̃e in se rocepisset esuriem: gauis
diabolus signum se in eo passibilis
atq mortalis inuenisse nature: ut
exploraret potentiam quam tume¬

Expanded text:
enuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrannicis legibus reluctetur, dum per omnes fines terrarum regeneranda in Christo multorum millium millia praeparantur; et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet continentiam, incitat gulam. CAP. III. fraudis abstinuit? Nam, sicut 150 evangelica patefecit historia, cum Salvanoctiumque jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam time