comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓsustantande uite necessitate ꝑmittit. Cũ sp̃itale
monachi plene moitificationem suam appettũt. qͥnto
fiunt uiciniores ad finem. tanto se erhibent arcdentio¬
res inoꝑe. laboiando gͦ nõ deficiunt. sed magis adusũ
laboris crescunt: quia cum iam p̾mia ꝓpinquiora con¬
sicderant. eo in oꝑe delectabilius exsudant. Om̃s monachi
seculũ relinquentes. pumre fiendo ñ desmũt que
deliquerunt. fraui se merore affigunt quia longe hus
a facie conditoris proiecti. adhuc in efne patne gaudus
nõ sunt. Non nunquam monachi idcirco ad contem¬
plancda desideria minime puemunt. ut ipsa int̾ue¬
mente tarditate ad eadem desideria larato m̃tis sinu
dilatentur. Et que extenuari implicata poterãt mag¬
na dispositione agitur. ut repulsa multiplicuis cres¬
cant. Pieriq monacorũ sic in p̃senti scło se mortificare
appetunt. ut iam ꝑfecte si liceat conditori su faciem

Expanded text:
sed pro sustentandae vitae necessitate permittit . Cum spirituales sed pro sustentandae vitae necessitate permittit . Cum spirituales monachi plene mortificationem suam appetunt, quanto magis fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere. Laborando ergo non deficiunt, sed magis adversum labores crescunt, qui cum jam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Omnes monachi saeculum relinquentes, punire flendo non desinunt quae deliquerunt. Gravi se moerore affligunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. Nonnunquam monachi idcirco ad contemplanda desideria minime perveniunt, ut ipsa interveniente tarditate ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur: et quae extenuari implicata poterant, magna dispositione agitur, ut repulsa multiplicius crescant. Plerique monachorum sic in praesenti saeculo se mortificare appetunt, ut jam perfecte si liceat conditoris sui faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ peccato: uiuentes autem dõ. In mortuo enĩ ñ regna
peccatum. neq cupiditas uiuit peccati. extinguit᷑ enĩ
in eo concupiscentia carnis. conquiescit furti cessat ira: fu¬
gatur odium. et omĩa simul conquiescunt. iucia E hoc :
et uita ur̃a abscondita est c̃ xp̃o indõ. Propt̾ nos xp̃c cru¬
cifirus. ⁊ mortuus. & sepultus: nos ad eiꝰ similitudinem
cupiditates et uoluntates nr̃as crucifigamus. Xp̃c autem
nõ ex parre sed integer est crucifirus peccato: ut uiuam
cleo. Ille autem uiuit cdõ. qui xp̃i uestigia humilitate. sc̃i¬
ficatione:⁊ pietate sectatur. Mortificatur monachus qñ
corpus suũ ieiuniorũ continuatione castigat. qͣn intͣ
necessarium modum suũ temperat appetitũ. quando
nõ solum adelicatiorib cibis. sed etiam auiliorib tẽpe¬
rans se suspendit. quando nichil carm sue ꝓdesicłio

Expanded text:
esse peccato, viventes autem Deo . In mortuo enim non regnat esse peccato, viventes autem Deo . In mortuo enim non regnat peccatum, neque cupiditas vivit peccati: exstinguitur enim continuo in eo concupiscentia carnis, conquiescit furor, cessat ira, fugatur odium, et omnia simul conquiescunt vitia. Et hoc est et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Propter nos Christus crucifixus, et mortuus, et sepultus est: et nos ad ejus similitudinem voluntates et cupiditates nostras crucifigamus. Christus autem non ex parte, sed integer est crucifixus peccato, ut vivamus Deo. Ille autem vivit Deo, qui Christi vestigia humilitate, sanctificatione et pietate sectatur. Mortificatur monachus, quando corpus suum jejuniorum continuatione castigat, quando intra necessarium modum suum temperat appetitum, quando non solum a delicatioribus cibis, sed etiam a vilioribus temperans, se suspendit, quando nihil carni suae pro desiderio,
Abbreviated transcription (Latin):
in uoluntana pauꝑtate tiel iparcitate familiares ex¬
titerunt. Scrptum ẽ. Aduocauit celos sursum et terrã:
ut disceret popłm suum. Celos quipe sursum aduo¬
cat. cum hi qui sua relinquentes.om̃ia conu̾sationẽ celes¬
tis uite tenuerunt. ad consedendum iniudicio conuocã¬
tur. atq cum eo iudices ueniunt. Terra autemetiã sursũ
uocatur. cũ h qui terrens actib obligati fuerant. meis
tam̃ plus celestia quam terrena lucra quesierumt: qͥb
infine dicitur. Hospes eram et collegistis me: nudus et
opiustis me. Electi uir omia relinquentes nõ uidicant᷑
et regnant. qui etiam p̃cepta legis ꝑfectionis uirtute
transcendunt: quia nequaquam hoc solum qd̾ cũctis
diuma lex p̃cipit implere contempni sunt sel p̃stan¬
tiori desiderio plus appetunt erhibere. quam p̃ceptis
generalib audire potuerunt. De mortificatione mona¬
aulus apłs ait. Eristimate uos mortuosqͥdẽ coiũ.xxi

Expanded text:
in voluntaria paupertate, vel in pace familiares exsin voluntaria paupertate, vel in pace familiares exstiterunt. Scriptum est: Advocavit coelos sursum, et terram, ut discerneret populum suum . Coelos quippe sursum advocat, cum ii qui sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt, ad consedendum in judicio convocantur, atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur, cum ii qui terrenis actibus obligati fuerant, in eis tamen plus coelestia quam terrena lucra quaesierunt: quibus in fine dicitur: Hospes eram, et collegistis me, nudus et operuistis me . Electi viri omnia relinquentes, non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectionis virtute transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecepit implere contenti sunt, sed praestantiore desiderio plus appetunt exhibere quam praeceptis generalibus audire potuerunt. CAPUT XXIII. De moaulus apostolus ait: Existimate vos mortuos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nr iudicii sententiam cum scĩs eccłe p̃dicatorib decernit:
sic̃ ipse meuangło dicit. Uos qui reliquistis om̃a et secuti
estis me:in regeneratione cum sedent filius hominis ĩ secle
maiestatis sue sedebitis et uos suꝑ duodecim secles iudican¬
tes duodecim trib istł̃. Om̃s qui in eccłesia modo ꝑfectis:
ꝑfectionis sue rectitudinẽ ꝑ euangłium didicerunt. Redẽp¬
tori gͦ nr̃o uniti eiꝰq maiestati coniuncti. cum eo uidices
uidebuntur: qui modo ꝑfecta oꝑa iurta euanglica pre¬
cepta secutisumt. Q.uu iñ hoc scło preceptis dm̃ paruit.
cum illo post modum ad iudicandos popłos uider uenie:
sicut cuncta relinquentib p̃dicatoribus dicitur. Sedebitis
et uos suꝑ duodecim thronos: udicantes duodecĩ trib
isił. Rectum quippe ẽ ut tunc de popłis in iudicio dispu¬
tent: qui ad uerba dĩ p̃sens scłm ꝑfecte derelinqũt. Et
illi cum deo pͥmodum iudices uenrent: qui ei modo

Expanded text:
nester judicii sententiam cum sanctis Ecclesiae praedicatoribus decernit, nester judicii sententiam cum sanctis Ecclesiae praedicatoribus decernit, sicut ipse in Evangelio dicit: Vos qui reliquistis omnia, et secuti estis me, in regeneratione cum sederit Fiantes duodecim tribus Israel . Omnes qui in Ecclesia modo perfecti sunt, perfectionis suae rectitudinem per Evangelium didicerunt. Redemptori ergo nostro uniti, ejusque majestati conjuncti, cum eo judices videbuntur, qui modo perfecta opera juxta Evangelica praecepta secuti sunt. Qui in hoc saeculo praeceptis Domini paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judex veniet, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus dicitur: Sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Rectum quippe est, ut cum Deo de populis in judicio disputent, qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Et illi cum Deo postmodum judices veniant, qui ei modo
Abbreviated transcription (Latin):
cutionis et usus. Abbas arsenius orauit dicens dñe dirnde
me ad salutem. Et uenit ei uox dicens. arseni: fuge homis¬
nes.
tace. quiesce. et saluus eris. Dixit abbas moises. Hhomo fu¬
giens homines: similis est uue mature. Qui autẽ cũ
hominibus conuersatur: sicut uua acerba erit. dix̃
abbas nilus. Inpenitrabilis manet a sagitiss inimiciqͥ
amat quierem: qui autem miscetur multitudini. crebͥ
nfine scłi cum dõ uidices erunt ueniunt: qui nunc ꝓdeo
iniuste iudicantur. Tunc eorũ lux tanto latius emicat:
quanto eos nunc manꝰ ꝑsequentium durius angustat. Tũc
reproborum oculis patescit. qd̃ celesti potestate submrisĩt
qui terrena om̃ia sponte reliquerunt:quia qͥsquus stimu¬
lo diumi amoris excitatus hic posessa reliquerit: illic ꝓcul
dubio culmen iudiciarie potestatis obtinebit. ut simul
tunc uidex cum iudice ueniat. qui nunc consideratione
iudicii sese spontanea uoluntate castigat. Redemptor

Expanded text:
cutionis et visus. Abbas Arsenius oravit dicens: Domine, dirige cutionis et visus. Abbas Arsenius oravit dicens: Domine, dirige me ad salutem; et venit ei vox dicens: Arseni, fuge homines, tace, quiesce, et salvus eris. Dixit abbas Moyses: Homo fugiens homines, similis est uvae maturae: qui autem cum hominibus conversatur, sicut uva acerba erit. Dixit abbas Nilus: Impenetrabilis manet a sagittis inimici, qui amat quietem; qui autem miscetur multitudini, crebrafine saeculi cum Deo judices venient, qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet, quod coelesti potestati subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quia quisquis stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea voluntate castigat. Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
mundi appetunt: nullis ꝓculdubio in corde tumultibꝰ pnũt᷑.
Om̃s quipe inordinatos desideriorũ motus a cubili cordisma¬
nu sc̃ẽ conu̾sationis eiciunt. E qui transitoria cuncta despici¬
unt. ex his nascentes cogitationũ insolentias nem paciunt.
Solam namꝙ et̃nam patriam appetunt: et quia nulla biuꝰ
mundi cdiligunt. magna mentis tranquillitate ꝑfriuint᷑.
Magna requies m̃tis est a sec̃to cordis terrenorũ desideriorũ
tumultus expellere: et una intentione ef̾ne patrie in amorẽ
intime quietis anhelare. A tumultu rerum temporalurm
clauicl secesum querebat: cum diceret. Uam pecii adño hane
requiram ut inhabitem in domo dñi. & ulud. Ecce elonga¬
ui fugiens: et mansi in solitudine. Fugiens elongat:q tur¬
ba desideriorũ temporalium in alta dĩ contemplatione se
subleuat. Manet uͦ insolitudine: qui perseuerat in remota
m̃tis intentione. Dixit abbas antonius: quia qui sedet ĩ soli¬
tudine et qui escit. a tribus bellis erpitur. Idẽ auditus. lo¬

Expanded text:
mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt; et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt, et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. Magna mentis est requies a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. A tumultu rerum temporaliumDavid secessum quaerebat, cum diceret: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Et illud: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, qui a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat; manet vero in solitudine, qui perseverat in remota mentis intentione. Dixit abbas Antonius: Qui sedet in solitudine et quiescit, a tribus bellis eripitur, id est, auditus, lo
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtatem. et ut ñ iudicet alfum: sic uente in eũ timor
dei. dirit sener. Timor et humilitas ⁊ egestas inctualiũ
niam facit: neq tu calitmniam facias alicui. Si ocdio
habes qui te in contemptũ ducit. aut in uinis appetit
nichil tuorũ facias cuiquam. Quui ergo u̾bum istud cus¬
todire potest. sufficit ei ad saluitem. Dirit senex. Uita mo¬
gitis dñm odite malum. Monachi uita hec ẽ: non ingrediẽ
de. neq cogitacione malignari. neq uentrem implere. secd ẽ
discretione om̃ia agere. Ecce in his efr monacus. Dix̃ abbas¬
lacobus. Quia sicut lucerna obscitrum cubicłm. ⁊fluminat
ita timor dñi si uenerit incoide hominis illuminat eũ et
docet om̃s uirtutes&r mancdata dĩ. Interrogauerut quicdlã
patrum abbatẽ macharium egyptium: dicentes. Quomͦ¬
sic or quomͦ manducas. ex quando ieiunas. corus tuũ sic siccũẽ:
dix̃ ei senex Sicut lignum ĩ mani hominis cum qͦ frutices

Expanded text:
paupertatem, et non judicet alterum; sic venit in eum timor paupertatem, et non judicet alterum; sic venit in eum timor Dei. Dixit quidam senex: Timor et humilitas, et egestas victualium, niam facit, ne tu calumniam facias alicui. Si odio habes eum qui te in contemptu ducit, aut injuriis appetit, nihil tu horum facias cuiquam: Qui ergo verbum istud custodire potest, sufficit ei ad salutem. 22. Dixit senex: Vita mogitis Dominum, odite malum . Monachi vita haec est, non ingredi cum de; neque cogitatione malignari; neque ventrem implere; sed cum discretione omJacob: Quia sicut lucerna obscurum cubiculum illuminat, ita timor Domini, si venerit in cor hominis, illuminat eum, et docet omnes virtutes et mandata Dei. Interrogaverunt quidam patrum Abbatem Macharium Aegyptium, dicentes: Quomodo et quando manducas, et quando jejunas, corpus tuum siccum sic est? Et dixit eis senex: Sicut lignum in manu hominis quo frutices
Abbreviated transcription (Latin):
curant. nubilũ ñ offuscat. in portabilem ñ efficit calor efaatis.
pigrum non reddit fixgssh frigus hiemis. Dies qui nobmet
imus erte cum sc̃ĩs. cõmitis cũ angłis.
efmis cum utnꝰq: qui nob felici cum gaudio consorciũ tri¬
buat angłorũ.⁊ socios faciat patriachañ. in numero com¬
puter ꝓpħarum. in erultacione socios faciat apłorũ. Et qr
tit timorem: et quia timor penam habet & qui timet ñ est
ꝑfectꝰ in caritate: necesse ẽ duos discrete et diligenter intelli
tur in gehennã. Ipse est timor ille qui introcducit caritatẽ:
non dum amas quem sic times. Non bona desicłas:
sed mala caues. Sed ex eo qd̃ mala caues corrigis te: et
incipis bona desiderare. Eum bona desicderare ceꝑis:
erit in te timoi sc̃s. Ille scilicet timor ne ipsa bona ami¬
tas. non emittaris in gehenam. sed ne te deserat pͣsen¬
tia dm̃ quem amplecteris. quo et̾no fru desideras. Fr̃

Expanded text:
curant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, curant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis; dies qui nobismet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque; qui nobis cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et socios faciat patriarcharum, in numero computet prophetarum, in exsultatione socios faciat apostolorum. Ettit timorem, et quia timor poenam habet, et qui timet, non est perfectus in charitate , necesse est duos discrete et diligenter intelligtur in gehennam. Ipse est timor ille, qui introduxit charitatem,nondum amas, quem sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille scilicet, ne ipsa bona amittas, non ne mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini, quem amplecteris, quo aeterno frui desideras. Frat
Abbreviated transcription (Latin):
tremore.  tinete eum om̃s scĩ eiꝰ:. qm̃ nichil de ẽ timentibᷤ
eum. E beati om̃s qui tument dñm: qui ambulant ĩ uus eiꝰ.
Moises quoꝙ ait. Post dñm dñ itr̃m ambulate. ec ipsum ti¬
Cum timore et tremore: ur̃am ipsorũ salutem oꝑamimi.
Itertim salomonait. Coiona sapientie timoi cdm: replens pa
cem et salutis fructum. utraq autem sunt donaclĩ. MIetuen¬
tes dñm sustiete misccłiam eiꝰ: et nõ defiectatis ab illo ne cada¬
tis. Qui timetis dñm credite illi: et non euacuabit᷑ merces ur̃a.
Qui timetis dnm: dilite illum: et illummabunt᷑ corda ur̃a.
Beatus cui donatũ ẽ. habere timorem li. Tmoi cdñisic̃ paraclisus
benedictionis: et suꝑ omẽ głam oꝑuerunt illum. In timons et¬
nes et immortales. Immo diem imũ sine uesꝑa et infinitũ diem
felici gaudio plenum. indeficienti luce. refertum. angłico cõmitatu
suffultum. Diem inquam quem nox non t̃cerpolat. tenebre nõ obs¬

Expanded text:
tibus eum . Et, Beati omnes qui timent Dominum: qui ambulant in viis ejus . Moyses quoque ait: Post Dominum Deum vestrum ambulate, et ipsum tiCum timore et tremore vestram ipsorum salutem operemini . Iterum Salomon ait: Corona sapientiae timor Domini, repuentes Dominum sustinete misericordiam ejus, et non deflectatis ab illo, ne cadatis. Qui timetis Dominum, credite illi: et non evacuabitur merces vestra. Qui timetis Dominum, diligite illum: et illuminabuntur corda vestra . Beatus cui donatum est habere timorem Dei. Timor Domini sicut paradisus benedictionis, et super omnem gloriam operuerunt illum . In timoris etnes et immortales, imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficienti luce refertum, angelico comitatu suffultum; diem inquam, quem nox non interpolat, tenebrae non obs
Abbreviated transcription (Latin):
miquitatem suam quemꝙ cognoscere ⁊ cognitã uoce
confessionis aꝑire. Usitatum humam genens uiciũ ẽ
et labendo peccatum cõmitere ⁊⁊ cõmissũ nõ confitendo
ꝓdere sed negando defendere. atq conuictum defendẽ¬
do multiplicare. Indicia uere confessionis sunt. si un¬
quis ꝙ cum se peccatorem dicit. id de se dicenti etiam
alti non contraclicit. Scrptum ẽ. Iustus in pͥncipio:
accusator ẽ sui. Curandum summoꝑe ẽ. ut mala q̃ feci¬
mus:⁊ sponte fateamur. & hec aliis arguentib ñegemus
Suꝑbie quippe uicium ẽ. ut qd se qͥsq fat̾i qͣsi sua spon¬
te dignatur: hoc sibi dici ab aliis dedigtiet᷑. d cõpũctione.xi
ompunctio cordis est humilitas mentis cum lacrimis
ex oriens de ncondatione peccati&e timore iuudioo Illa:
eoo uersis ꝑfectio. compunctionis affertio que centiose

Expanded text:
iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. Usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere, et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Indicia verae confessionis sunt, si unusquisque cum se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Scriptum est: Justus in principio accusator est sui . Curandum summopere est, ut mala quae fecimus et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus, non negemus. Superbiae quippe vitium est, ut quod se quisque fateri quasi sua sponte, dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedignetur. CAPUT XVII. De compunctione Compunctio cordis est humilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati, et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes
Abbreviated transcription (Latin):
quotidiana credamus oratione saluari. Porro grauis¬
ris lepre inmundiciam uixta legem sac̾doti pandamꝰ.
atq ad eiꝰ arbitrium. qualit̾ et quanto tempore iusserit
purificari curemus. Hinc et clauid ait. Neuela dño uiã
tuam:⁊ sꝑa in eum Uelum qd dam ẽ densitas peccatoꝵ
unde uia. idest uita nr̃a tenebrosa amictꝰ circu̾datio¬
ne uestita ẽ. Hanc reuelamus: quando delicta nr̃a
tenebrosa ꝓͣptissime confitemur. Item ipse clauid. son
sionem istam ad medicinam penitudinis applicandã de¬
signat. Sed et hoc quoq ad p̃conium dm̃ ꝑtinere nõ du
bium est qd̃ maior gła est pietatis confitenti paicere. ꝙͣ
uiuenti sine ofessione bona p̾stare. Et ne aliquis de culpa¬
rum suarum numerositatibꝰ terreretur. adlidit qmbonꝰ.
Quis enim dubitet ad eum recurrere quem sibi audi
tia abstudiosa et sedula supplicatione suspenderet.
remedii causa dicit ut ad confessionẽ celerẽ dm̃i debea

Expanded text:
quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioquotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam, juxta legem Sacerdoti pendamus, atque ad ejus arbitrium, qualiter et quanto tempore jusserit, purificari curemus . Hinc et David ait: Revela Domino viam tuam, et spera in eo . Velum quoddam est densitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosa, amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando delicta nostra tenebrosa promptissime confitemur. Item ipse David: Conficordia ejus . Confessionem istam, ad medicinam plenitudinis applicandam designat. Sebium est, quando major gloria est pietatis confitenti parcere, quam viventi sine offensione prum suarum numerositatibus terreretur, addit quoniam bonus. Quis enim dubitet ad eum recurrere, quem sibi audit tia a studiosa et sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit, ut ad confessionem celerem Domini debeat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiciatio peccatorũ sit: sine metu homo ẽẽ nõ cdebet
quia penitentie satisfactio diuino tantũ pensatur¬
iudicio nõ humano. Pidinde quia miseratio dĩ occul¬
ta ẽ smne int̾missione fiere necesse ẽ. Neq enim unquam
oportet penitentem. hab̃e de peccatis secuntatem.Nã
securitas negligentiam parit: negligentia autẽ sepe in¬
cautum ad uicia transacta reducit. Dum ꝑ penitenti¬
am expulsa fuerint ab homine uicia. si forte pꝰ hec
int̾cedente securitate quelibet culpa subrepserit:con¬
festim delectationes pristine uiciorũ mentem auidi
inrepunt. pulsantes ꝙ hominem inconsuetis oꝑibꝰ
grauus ꝑtraunt:ita ut sint nouissima illius peioa
inc iacobus ait. Confitemini alterutrũ peccata
ur̃a: et orate ꝓ inuicem ut salucmini. In hac autẽ
sententia illa debet ẽẽ discretio. ut quotidina leuiaq
peccata alterutrum coequalibꝰ confiteamur eorumꝙ

Expanded text:
propitiatio peccatorum sit, sine metu homo esse non debet, propitiatio peccatorum sit, sine metu homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino pensaturjudicio, non humano. Proinde quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducit. Dum per poenitentiam expulsa fuerint ab homine vitia, si forte post haec intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consueta opera gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejoru nc Jacobus ait: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini . In hac autem sententia illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oportinit. Ille penitentiam digne agit. qui reatũ suũ
sastifactione legtuma plangit. condẽntĩdo scilicet atq
cdefiendo que gessit: tanto inde plorando ꝓfunduis
Nam qui plangit peccatum. et iterum amitier pecca¬
tum. quasi qui lauet laterem crudum: qu̾e quanto
magis eluent tanto amplius lutũ facit. Quamuis qͥsq
sit peccator i impius. si ad penitentiam conu̾tat᷑: conse¬
qui ueniam posse creditur. Festinare debet ad dm̃ peni¬
tendo umusquisq dum potest: nesi dum potest noluerte
cum tarde uoluerit om̃ino nõ possit. Pronicle ꝓpħa ait.
Querite dñm dum inueniri potest: inuocate eum dum
ꝓpe est. Si quando quis peccare potest penitet. uitãq suã
iuiue̾s ab om̃i crimine corrigit. non dubium qd̃ moriens
ad et̃nam transeat requiem. Quiautem yͣue uiuendo
penitentiam in mortis agit ꝑiculo: sicut eiꝰ damnati
incerta ẽ. sic remissio dubia. Quamus ꝑpenitentiam

Expanded text:
n oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum n oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet atque deflendo quae gessit, tanto inde plorando profundiuNam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum facit. Quamvis quisque sit peccator et impius, si ad poeaitentiam convertatur, consequi veniam posse creditur. Festinare debet ad Deum poenitendo unusquisque dum potest, ne si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde Propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest: invocate eum, dum prope est . Si quando quis peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quin moriens ad aeternam transeat requiem. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnato incerta est, sic remissio dubia. Quamvis per poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tia int̃uemente diluamus. insecreto uidiciorum dĩ sub
quadam occultatione seruatur: ut quandoq etiam de si¬
gillo secreti exeat ad publicum udicii. sum uero ꝓ malis
que fecimus discipline fiagello atterimur.et hec ꝑpem
tentiam deflemus. iiquitatem nrãm signat et curat.
quia nec multa hic deserit. nec inuidicio pumenda ser¬
uat. Bene se iudicar iustus in hac uita: ne iudicetur
adõ damnatione ꝑpetua. Tunc autem iudiciũ de se
quisq situt. quando ꝑdignam penitentiam sua
praua facta condennat. Amaritudo penitentie fac̃
amimum. et sua facta subtilius discutere. cedona dei
que contemfit fiendo commenciorare Nichil eñ peiꝰ
quam culpam agnoscere. nec defiere. Duplicem hab̾e deber
fietum inpenitentia om̃is peccator: siue quia ꝑ negligen¬
tiam bonum non fecit. seu quia malum ꝑ audatiã ꝑpetͣnͣ¬
uit. Quod enim oportuit nõ gessit: et gessit qd̃ agere opor¬

Expanded text:
tia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub tia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sigillo secreti, exeat ad publicum judicii. Cum vero pro malis quae fecimus, disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec multa hic deserit, nec in judicio puniendo servat. Bene se judicet justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. Amaritudo poenitentiae facit animum sua facta subtilius discutere, et dona Dei, quae contempsit, flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. Duplicem habere fletum debet in poenitentia omnis peccator. Sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere no
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco ipse me reprehendo: et ago penitentiam in fauilla
et emere. In fauilla enĩ et emere penitentia agere ẽ: con
templata summa essentia. nichil aliud quam fauillam
se cmerem ꝙ: cognoscere. In cilicio aspitas et compunctio
peccatorũ: in cinere autem puluis ostenditur mortuoꝵ
Et idcirco utrum q adhiberi ad penitentiam solet: ut
in compunctionis cilicio cognoscamus quid ꝓculpas
fecimus. et in fauilla cineris ꝑpendamus quid ꝑ̃ uidi¬
cium facti sumus. Fidelis quisq dum cogitationes ĩ ui¬
dicio exquiri fubtilit᷑ non ignoiat. semet ipsum ĩtrosus
discutiens ante iudicium uehem̃t᷑ examinat. ut districtꝰ
iudex eo iam tranquilius ueniat et cor quod discutere
appetit ꝓculpa punitum cernat. quia ea dum nos puni¬
mus. ipse nequaquam inextremo examine iudicet: pau¬
lo attestante quiait. Si nos met ipsos diuidicamtis: non
utiq iudicaremur. Quod exterius agimus. insi peniten¬

Expanded text:
Idcirco ipse me reprehendo et ago poenitentiam 242 in favilla, Idcirco ipse me reprehendo et ago poenitentiam 242 in favilla, et cineretemplata summa essentia, nihil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. In cilicio asperitas et compunctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utrumque adhiberi ad poenitentiam solet, ut in compunctionis cilicio cognoscamus quid per culpas fecimus, et in favilla cineris, perpendamus quid per judicium facti sumus. Fidelis quisque dum cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus Judex eo jam tranquillius veniat, et cor quod discutere appetit, pro culpa punitum cernat. Quia eam dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat. Paulo attestante qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Quod exterius agimus nisi poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
ter remotum eẽ amundo: sed multoẽ melius uolun¬
tate. Utrumq autem: uiro ꝑfecto. Ille autẽ ꝑfectuss
qui huic scło. et corpore et corde discretus est. Onager
ut ait iob contempnit cuutatem: et monachi cõmunẽ
secularium cuuum conu̾sationẽ. Hi aduersa uite nr̃e
appetunt. ꝓspera contempnunt: ut dum ab eis hec uita
despicitur. futura inueniatur. De Pententia .xu.
bet: nimirum quia et bonum quod oportuit nõ fecte. et
malum qd̃ nõ oportuit fecit. Cum bona oꝑa nõ assurgi¬
mus: necesse ẽ ut nos met ipsos duplicit defleamus:qr et
recta non fecimus. et praua oꝑati sumus. Per beatłi moy
sen unus turtur ꝓ peccato. alt̃ uero offerri in holocaustũ
iubetur: Molocaustum namq: totum incensum dicitur.
Unum gͦ tuiturem ꝓ peccato offerimus: cum pro culpa
gemitum damus. De alfo uͭ holocaustũ facimus: cũ ꝓea
et a semet ipso in magna sui reclarcutione discuciens: dic̃.

Expanded text:
ter remotum esse a mundo, sed multo est melius volunter remotum esse a mundo, sed multo est melius voluntate. Utrumque autem viro perfecto. Ille autem perfectus est, qui huic saeculo corpore et corde discretus est. Onager, ut ait Jeremias, contemnit civitatem , et monachi communem saecularium civium conversationem. Hi adversa vitae nostrae appetunt, prospera contemnunt, ut eum dum ab eis haec vita despicitur, futura inveniatur. CAPUT XV. De poenibet, nimirum quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit, fecit. Cum ad bona opera non assurgimus, necesse est ut nosmetipsos dupliciter defleamas, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus. Per beatum sen unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocaustum jubetur . Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero holocaustum facimus, cum pro eo et a semetipso in magna sui redargutione dissentiens, dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ ut quem mundus odit:diligatur adeo. Sci
uiri icdõ contempnere cupiunt mundum. et motu m̃¬
tis ad suꝑna reuocare: ut ibi se recolligant unde fluxe¬
runt et incle se subtrahant uncde clisꝑsi sunt.Qui post
renuntiationem mundi ad suꝑnam patriam sc̃is de¬
sideris inhiat: ab hac tr̃ena intentione quasi quibusdã
pennis subleuatus erigitur. et quo labsus erat ꝑgemi¬
tum conspicit.et ubi ꝑuenerit cum gaudio magno inten¬
dit. Sc̃ĩ uiri funditus scło renuntiantes. ita huic mundo
moruntur. ut soli deo uiuere delectentur.Quantoq
ab huiꝰ scł̃i conuersatione se subtrahunt: tanto interne
m̃tis acie presẽtiam dei et angłice societatis frequentiam
contemplantur. Uia sine offẽdiculo:uia monachi sine cu¬
piditatis et amors impedimento. Dum enum quisq acõ¬
sortio mundi abstraitur: nec cupiditas eum obligat con¬
sentientem. nec cruciat sentientem. Bonũ ẽ corporali¬

Expanded text:
necesse est, ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sancti necesse est, ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerunt, et inde se subtrahant, unde dispersi sunt. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pennis sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat per gemitum conspicit, et ubi pervenerit cum gaudio magno inten1. Sancti viri funditus saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae socicontemplantur. Via sine offendiculo, vita monachi, sine cupiditatis et amoris impedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. Bonum est corporali
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ et ad iusionem sp̃italis patris. ꝓptẽa et maiorẽ głam
ab aliis habet. Qua ꝓpt̾ ofilii bona obedicntia que ꝓpter
dm̃ fit. Intendite ergo filii. uirtuns hunis aliquod ex
parte experri uestigium. Obedientia: salus est om̃iũ
fidelium. Obedientia: genitrix ẽ om̃iũ uirtutũ. Obedi¬
entia: regni celorũ inuentrix ẽ. Obetdientia: celum aꝑi¬
ens et hominem de t̾ra eleuans. Obedientia: cohabita¬
trix ẽ. angłoiũ. Obedientia: scõrũ om̃ui cibus ẽ. Ex hac
sunt: scĩ uelut aduersa refugiunt. Piisq adu̾sitatibus
mundi gaudent quãm prosꝑitatibus delectentur. alie¬
nos ẽẽ adõ existimantes. Quibꝰ hoc scłm ad om̃e cõmodũ
ꝓsꝑatur. Serius autem dĩ cuncta huiꝰ mundi contraria
sunt: ut dum ista adu̾sa sentiunt: ad celeste desiderium
arcdentius excitentur. Magna apud cdm̃ refulget gr̃a.
qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam reuera

Expanded text:
Deum et ad jussionem spiritualis patris, propterea et majorem gloriam Deum et ad jussionem spiritualis patris, propterea et majorem gloriam ab aliis habet. Quapropter, o filii, bona est obedientia, quae propter Deum fit. Intendite ergo, filii, virtutis hujus aliqua ex parte vestigium. Obedientia salus est omnium fidelium. Obedientia genitrix est omnium virtutum. Obedientia regni coelorum inventrix est. Obedientia coelum aperiens, et hominem de terra elevans. Obedientia cohabitatrix est angelorum. Obedientia sanctorum omnium cibus est. Ex hac sancti velut adversa refugiunt, plusque adversitatibus mundi gaudent, quam prosperitatibus delectentur. Alienos constat esse a Deo, quibus hoc saeculum ad omne commodum prosperatur. Servis autem Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera
Abbreviated transcription (Latin):
querte deus ab his qui inicium habent conu̾sationis:
quomͦ obedientie laborem. Quidam secularis renunti¬
auit seculo et uenit in monaftium adducens secũ filiũ
suum paruulum quem abbas tenens infantulũ oscula¬
batur et dixit patri eiꝰ. Amas hunc: Et ille respondit.
Ctiam. Et iterum dixte. Diligis eum: &e respondit. Etiã.
Postea dirit illi abba. Tolle gͦ si amas eum et mitte illũ
in furnum ardentem. Et tenens illũ pat̾ suus: iaᷤtauit¬
eum in fornacem ardentem. Et statim factus est furnus
uelud ros. Ex quo facto adquisiuit sibi głam in tẽpore
illo: quemadinodum abraħam patriarcha. dixit senex.
quia fr̃ qui ad obedientiam patris sp̃italis animũ dele¬
rit. maiorem mercedem habet quam ille qui in heremo
solus recesserit: quia in qui se in heremo religant. arbitrio
suo de scło recesserunt. Hic autem ordo qui se adobedien¬
dum dedit. om̃s uoluntates suas abiciens. penclet ad

Expanded text:
rit Deus ab iis qui initium habent conversionis, rit Deus ab iis qui initium habent conversionis, quomodo obedientiae laborem. Quidam saecularis renuntiavit saeculo, et venit in monasterium, adducens secum filium suum parvulum. Quem abbas tenens, infantulum osculabatur, et dixit patri ejus: Amas hunc? Et ille respondit, Etiam. Et iterum dixit illi: Diligis eum? Et respondit, Etiam. Postea dixit illi Abbas: Tolle ergo si amas eum, et mitte illum in furnum ardentem. Et tenens eum pater suus, jactavit in furnum ardentem, et statim factus est furnus velut ros. Ex quo facto acquisivit sibi gloriam in tempore illo, quemadmodum Abraham patriarcha. Dixit senex: Quia frater qui ad obedientiam patris spiritalis animam dederit, majorem mercedem habet, quam ille qui eremo solus recesserit: quia ii qui se in eremum relegant, arbitrio suo de saeculo recesserunt; hic autem ordo, qui se ad obediendum dedit, omnes voluntates suas abjiciens, pendet ad
Abbreviated transcription (Latin):
Obedientia quippe uictimis iure p̃ponitur. quia ꝑ iucti¬
mas aliena caro. ꝑ obedientiam uero uoluntas ꝓpͥa mac¬
tatur. Tanto igitur quisq dm̃ cicus placat: quanto an¬
te eiꝰ oculos repressa arbitni sui suꝑbia gladio p̃cepti se¬
immolat. Hinc abba basilius int̾rogatus. quomi sibi in¬
uicem fratres obedire deberent: respondit. Sicut serui
dñi. scdm quod p̃cepit dñs. quia qui uult in uob̾ ẽẽ mas¬
nus. fiat om̃utm nouissimus et seruus. sicut filius ho¬
minis nonuenit ministrari sed ministrare. Plantauit
quidam senex lignum andum in heremo. et uolens obe¬
dientiam fr̃is ꝓbare dirit ei. Per singulos dies riga lignũ
istud donec fructum faciat. Erat autem longe ab eis aqͣ:¬
ꝑtres annos frat᷑ ille: lignum illud uiride factum est.
et fructũ attulit. Sumens autem ex fructu eiꝰ senex detu¬
lit ad eccłiam: et dirit fratribus. Accipite et mandu¬
cate: obedientie fructum. Dicebat senex quia nichil sic

Expanded text:
Obedientia quippe uictimis iure preponitur, quia per uictimas aliena caro, per obedientiam uero uoluntas propria mactatur. Tanto igitur quisque Deum citius placat quanto ante eiimmolat. Hinc abbas Basilius interrogatus, quomodo sibi invicem fratres obedire deberent, respondit: Sicut servi Domini, secundum quod praecepit Dominus: Quia qui vult in vobis esse magnus, fiat omnium novissimus et servus: sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Plantavit quidam senex lignum aridum in eremo, et volens obedientiam fratris probare, dixit ei: Per singulos dies riga lignum istud, donec fructum faciat. Erat autem longe ab eis aqtres annos, lignum illud viride factum est, et fructum attulit. Sumens autem ex fructu ejus senex, detulit ad Ecclesiam, et dixit fratribus: Accipite et manducate obedientiae fructum. Dicebat senex, quod nihil sic
Abbreviated transcription (Latin):
restituerunt om̃ia incelia eiꝰ ⁊ pententiã eger̃ om̃s. acdin
et uirtus humilitatis. quauis om̃iũ ee debeat xp̃ianc
marime autem incordibus habitare et requiescere deba
monachorũ. Uñ isidorus ait. Summa monachi untus humili¬
tas. summũ uitiũ eiꝰ supbia est. Tunc autem se quisq monachui
iuidicet. qͥndo se mininu existimau̾it. etiam cũ maiora utrrtutũ
oꝑa gesserit. Qii mundii deserunt et tam̃ uirtutes p̃ceptorum
sine cordis humilitate sequunt᷑. isti qͣsi de excelso gͣuiꝰ couuntit.
qr detius ꝑ uirtutem elationem deiciuntur. quam ꝑuicia uel pro¬
labi potuerunt. Semꝑ conscientia serui dĩ humilis ẽẽ debet et
stristis scilicet ut ꝑhumilitatem nõ suꝑbiat. et ꝑurilem
merorem cor ad lasciu̾am non dissoluat. De hac sumina uͥ¬
tute: et dñs ait. Om̃is qui se exaltat humiliabitur: et quise
ꝑcino suffert. sublimit᷑ ab illo regni pͥmia ꝑcipier Smc

Expanded text:
restituerunt omnia in cella ejus. Et poenitentiam egrestituerunt omnia in cella ejus. Et poenitentiam egec virtus humilitatis, quamvis omnium esse debeat Christianorum, maxime autem in cordibus habitare, et requiescere debet monachorum. Unde Isidorus ait : Summa monachi virtus, humilitas; summum vitium ejus, superbia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. Semper conscientia servi Dei humilis esse debet et tristis, scilicet ut per humilitatem non superbiat, et per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. De hac summa virtute Dominus ait: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se militer pro Domino suffert, sublimiter ab illo regni praemia percipiet. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
pma pacientie et adu̾sariis uns penam quam merentur
restituat. Ante ianuam dicit quia ꝓximus nob̾ est. et pa
et ad reddenda pacientie pna. Picebant de abbate ꝓsidoie
quti enac pbit in sciti: quia siquis habuisset fratre infrmũ
arte pusillamimem. aut inuriosum. et uolebat eũ expei¬
bere foras: ille dicebat Adducite eum adme. Et app̃hencien
cum pacientia sua: curabat animũ fr̃as illiꝰ. Uenerunt
aliqͥndo latrones immonast̾iũ cuiꝰdam senis. et direrũt
ad eum. Om̃ia quecumq incella tua sunt: tollere uemimꝰ.
Eille dixit. Quantum uod̃ udetur filii tollite. Tulerit
quoq quecumq inuenerũt incella: et abierunt. Obliti
sunt aut̃ ibi sacellum qd erat absconctitũ incella. Senex
d fecitus est pꝰ eos clamans et dicens. Fili tollite qd̃ obliti
estis in cella Illi uͦ admirantes pacientiã eiꝰ. reuocauer ⁊

Expanded text:
praemia patientiae, et adversariis vestris poenam quam merentur, praemia patientiae, et adversariis vestris poenam quam merentur, restituat . Ante januam dicit, quia proximus nobis est, et paret ad reddenda patientiae praemia. Dicebant de abbate Isidoro, qui erat presbyter in Scythia: quia si quis habuisset fratrem infirmum, aut pusillanimem, aut injuriosum, et volebat eum expellere foras, ille dicebat: Adducite eum ad me. Et apprehendens, cum patientia sua curabat animum fratris illius. Venerunt aliquando latrones in monasterium cujusdam senis, et dixerunt ad eum: Omnia quaecunque in cella tua sunt tollere venimus; et ille dixit: Quantum vobis videtur, filii, tollite. Tulerunt ergo quaecunque invenerunt in cella, et abierunt. Obliti sunt autem ibi saccellum qui erat absconditus in cella. Senex vero secutus est, post eos clamans et dicens: Filii, tollite quod obliti estis in cella. Illi vero admirantes patientiam ejus, revocaverunt et
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ custodit et seruat. Ipsa est que iram temperat. lingũa
refrenat. et mentem gub̾nat: ipsa est que pacem custodit.
discipliam moderate ꝑagit. libidinis rmpetui frangit. ui¬
olentiam compmit. et incendium simultatis extiguit. eo¬
ercet potentiam ciuitum. refouet mopiam paupũ facit
humiles iꝓspis. fortes in adu̾sis contra inuirias et contu¬
melias mites. tẽptationes eryugnat. ꝑsecutiones tolerat.
Ipsa est que ficlei m̃e funclamentii fortit munie. increnite
spei nr̃e sublimit᷑ ꝓuehit. et actus uite nr̃e dirigie. ipsa nos
ut tenere possimus uiam xp̃i pacient gubernat etut filii
dĩ ꝑserieremus: immobilit̾ confiriat. Hanc enĩ urctutẽ
frs dilectissim cum gaudio diligere: er totis uirib̾am
reciꝑ emus: sicum illa usq in finem perseueremꝰ. Sic enĩ
et iacob apł̃s ait. fece iuder ante ianuam asiftit.:qͥet uob

Expanded text:
omnibus custodit, et servat. Ipsa est quae iram temperat, linguam omnibus custodit, et servat. Ipsa est quae iram temperat, linguam refrenat, et mentem gubernat. Ipsa est quae pacem custodit, disciplinam moderate peragit, libidinis impetum frangit, violentiam comprimit, et incendium simultatis exstinguit. Coercet potentiam divitum, refovet inopiam pauperum, facit humiles in prosperis, fortes in adversis, contra injurias et contumelias mites. Tentationes expugnat, persecutiones tolerat. Ipsa est quae fidei nostrae fundamenta fortiter munit, incrementa spei nostrae sublimiter provehit, et actus vitae nostrae dirigit. Ipsa nos ut tenere possimus viam Christi, patienter gubernat, et ut filii Dei perseveremus, immobiliter confirmat. Hanc enim virtutem, fratres dilectissimi, cum gaudio diligere, et totis viribus apraemium recipiemus, si cum illa usque in finem perseveremus. Sic enim et Jacobus apostolus ait: Ecce judex ante januam assistit, et vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tia. suppor̾antes inuicem in cantate. Salomon quoq ait. doctͥna
sitis ꝑfecti et integn in nullo deficientes. E paulus itũ cuc¬
Corripite inquietos. consolamini pusillanimes. suscipite
infirmos. pacientes estote ad om̃s. Curramus eͦs dilectissimi
fr̃s ꝑ hanc pacientie uiam. & diligamꝰ eamq: ñ habet offẽ¬
diculũ. sed plenũ et eternũ ꝑ se currentibus infuturs retͥbui¬
et gauclium. Magna est enim fr̃s uirtus pacientie q̃ leden¬
tes se ñ lecdit s ciligi ꝗͣ ĩnuriãti se ĩiuriã remitet ⁊ malũ ꝓ¬
malo ñ reddticui nocere potest. ñ nocet sed parcit. Radir emĩ
om̃ũ et custos untutum: pacientia est. Per pacientiam uero:
possidemus animas nr̃as. sustodem igͥtur condicionis nr̃e pa¬
cientiam dñs eẽ montrauit: quia in ipsa possidere nos med¬
ipsos locuit. Pacientia autem uera est aliena mala ecͥminit̃
ꝓpeti: et contra eum qui mala nrogat. dolore nullo mouen.
Dacientie gͦ untus est fr̃s. que nos deo cõmendat. et amalis

Expanded text:
tiam, supportantes invicem in charitate . Salomon quoque ait: Doctrina sitis perfecti et integri, in nullo deficientes . Et Paulus itCorripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes . Curramus ergo, dilectissimi fratres, per hanc patientiae viam, et diligamus eam, quia non habet offendiculum, sed plenum et aeternum per se currentibus in futuro retribuet gaudium. Magna est enim, fratres, virtus patientiae, quae laedentes se non laedit, sed diligit: quae injurianti se injurias remittit, non reddit: cui nocere potest non nocet, sed parcit. Radix enim omnium et custos virtutum, patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras . Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit: quia in ipsa possidere nosmetipsos docuit. Patientia autem vera, est aliena mala aequanimiter perpeti: et contra eam qui mala irrogat, dolore nullo moveri. Patientiae ergo virtus est, fratres, quae nos Deo commendat, et a malis
Abbreviated transcription (Latin):
conuallis humilitatis: eos ĩteriꝰ subleuat ascensus
reb scłi huiꝰ renuntiantib. Illis enĩ cdicit᷑ ut sua om̃ia
bene gerant. istis ut sua om̃ia derclinquant. Illi p̃cep.¬
tis generalib astringuntur: isti pͣcepta generalia per¬
fectiꝰ uiuendo transcendunt. Ad ꝑfectum ñ sufficit.
nͥ abnegatis om̃ib sius. etiam seipsum qͥsq ab neget. S
quid ẽ se ipsum ab negare. nͥ uoluptatib ꝓpͥis renu¬
tiare. ut qui suꝑb erat sit humilis. qui iracundus ẽ¬
eẽ studeat mansuetus: Nam si ita quisq renunties qb
p̾ssidet om̃ib. ut suis ñ remintiet morib. ñ ẽ xỹi dliscipli
Qrii enim renuntiat rebꝰ suis. sua ab negat. Qui uͦ reminit¬
at moribꝰ pͣuis: semet ipsum scidicet abnegat. Uñ cñs. qͥ¬

Expanded text:
convallis humilitatis, eos interius sublevat ascensus saeculo huic renuntiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum scilicet abnegat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
si parcentis pietas desit: qui ꝑ lam̃ta p̃sentia ab efna erue¬
re pena consueuit. Om̃ipotens cs istes camaliũ que priuis
in huiꝰ mundi fluctibus uagabantur. ꝑsc̃ sp̃c aduentũ¬

Expanded text:
si parcentis pietas desit, qui per lamenta praesentia ab aeterna eruesi parcentis pietas desit, qui per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Omnipotens Deus mentes carnalium quae prius in hu
Abbreviated transcription (Latin):
bri comyungitur: hoc ẽ memoria p̾teritorũ facmoruum.
recordanio futurarũ penarũ. consideratio pregͥnationis
sue inhiuius uite longiquitate desiderum suyne pat̾e
quatenis ad eam quantotius ualeat ꝑuenire. Dũ quis ꝙ
peccatoium memoria compungitur ad lam̾ta tuc di
se iusitar sciat p̃sentia. qͥndo ex eo qd se amisisse recolit
itius erubesc it suoq iudicio penitendo iam punit. Nã
tunc petrus fleure: qͥndo in eũ xũc resper̃. Unde et ꝓsalmꝰ
resper̃ inquit. &e commota ẽ ⁊ contremuit t̃ra. de hac cõ¬
punctionis uintute: dauid ait. Fuerunt mͥ lacͥme mee
nanes die ac nocte. Iuctui suo anima pascitur: cũ ad
suyna gaudia fienddo subleuatur. Et intus quidẽ lo¬
ris sui gemitũ tolerat: s eo refectionis pabulũ ꝓcuit
qͦ huic uis amoris ꝑ lacrimas emanat. Electiuniꝰ cui q
mens dũ ponit ante oculos illic diftrictionẽ iusti¬
cie: hinc meritum culye consytiteͦ siplicio digna sit.

Expanded text:
ria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae 208 in huius vitae longiquitate, desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. 5. Quisque peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei se sciat visitari praesentia, quando id, quod se admisisse recolit interius erubescit, suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum Christus respexit . Unde et psalmus: Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra punctionis virtute David ait: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte . Luctu suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitum tolerat: sed eo refectionis pabulum percipit, quo hinc vis amoris per lacrymas emanat. Electi uniuscujusque mens ponit ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae. Conspicit quo supplicio digna sit,