comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libꝰ fistulis cordis. iecoris. & pulmoris om̃iãq
uiscerũ in auxiliũ refectionis hominis sur¬
git. que om̃ia spitam̃ anime mouet. quẽad¬
mdu aer cunctas uires terre ꝑflando ꝯfortat.
dem ⁊ tembiictis usq ad finẽ lumboꝵ quasi
terra que semꝑ quasda lutulentas & aquosas
inmundicias in paludibꝰ emittit ẽͥ quia calor.
frigus. humiditasq hominis quibꝰ ille re¬
git᷑ in umbilico latent. & eibꝰ ac potus quibꝰ
homo in carne & sanguine uegetat᷑ ui ad
inferiora defluentes uelut lutũ eiciunt᷑.
Homo nãq qui ꝑ uires anime cũ om̃i crea¬
cuiꝰ pars alt̾a mollis. altã duraᷤ duriis & mol¬
mollicie ꝑ gustũ carnis anina contͥstatur.
cũ idẽ homio ꝑ illa suꝑatus ei ñ consenserit.
Dic̃ eiũ aer om̃s creaturas ad crescendt̃ con¬
fortat. & ut umbilicus cũ carnalibꝰ fistulis
in auxiliũ ciboꝵ surgit. sic anima om̃ia
oꝑa hominis uiribꝰ suis ꝑ transit. ꝯtinet:

Expanded text:
 fistulis cordis, jecoris et pulmonis, omniumque viscerum, in auxilium refectionis hominis surgit, quae omnia spiramen animae movet, quemadmodum aer cunctas vires terrae perflando confortat. Idem etiam umbilicus usque ad finem lumborum quasi terra quae semper quasdam lutulentas et aquosas immunditias in paludibus emittit, et, quia calor, frigus, humiditasque hominis, quibus ille regitur, in umbilico latent, et cibus ac potus, quibus homo in carne et sanguine vegetatur, ibi ad inferiora defluentes, velut lutum ejiciuntur. Homo namque, qui per vires animae cum omni creacujus pars altera mollis, altera dura est, durus et molmollitie per gustum carnis anima contristatur, cum idem homo per illa superatus, ei non consenserit. Sicut enim aer omnes creaturas ad crescendum confortat, et ut umbilicus cum carnalibus fistulis in auxilium ciborum surgit, sic anima omnia opera hominis viribus suis pertransit, continet et
Abbreviated transcription (Latin):
scđm illa honio factus ẽ: quia caro enis ut t̃ra
ẽ. ossa aut̃ ipsiꝰ sine suco medulle ut lapides
sunt. ossa uͦ cũ medulla uelut arbores existũt.
Uñ & homo edifictũ suũ scdm se ex t̾ra. ex lapi¬
dibꝰ & ex lignis cõponit. Aninia q̃q ctu deside¬
ria carnis contraria st̃. & que firmar̃tũ totꝰiꝰ
corꝑis ẽ. iltid utribꝰ suis insiundens. omuia oꝑa
cũ homine oꝑat᷑ ⁊ ꝑficit. ipseq homo flori¬
dues hortus in quo dñs oculos suos pascit. scsm
desidertũ anime oꝑando efficit᷑.: cũ atit̾ scasm
uoluntatẽ carnis oꝑat᷑. corã octilis dei sic̃ sol cũ
eclipsin patit᷑ ñ lucet. Homo erc̃i qui bona
oꝑa fecerit. pomerio om̃tũ bonoꝵ fruettiũ re¬
pleto assimuilat᷑. sic̃ terra que lapidibꝰ & arbo¬
ribꝰ firmat᷑ & ornat᷑. cũ aut̃ ꝑ dutriciã pecca¬
toꝵ mala oꝑa ꝑpetrauerit. sic̃ dura t̾ra que

Expanded text:
m illam homo factus est, quia caro ejus ut terra est; ossa autem ipsius sine succo medullae, ut lapides sunt; ossa vero cum medulla velut arbores existunt. Unde et homo aedificium suum secundum se ex terra, ex lapidibus et ex lignis componit. Anima quoque, cui desideria carnis contraria sunt, et quae firmamentum totius corporis est, illud viribus suis infundens, omnia opera cum homine operatur et perficit, ipseque homo floridus hortus, in quo Dominus oculos suos pascit secundum desiderium animae, operando efficitur; cum autem secundum voluntatem carnis operatur, coram oculis Dei sicut sol cum eclipsim patitur non lucet. Homo enim qui bona opera fecerit, pomerio omnium bonorum fructuum repleto assimilatur, sicut terra quae lapidibus et arboribus firmatur et ornatur; cum autem per duritiam peccatorum mala o
Abbreviated transcription (Latin):
cũ elem̃tis i alio mͦ quasi reuiuiscendo oꝑat᷑.
ne quasi uulneribꝰ mortis condempnatꝰ corã
deo & hominibꝰ derideat᷑. sic̃ ⁊̃ eadẽ terra
de qͣtuior fltmminibꝰ ĩ uiribꝰ suis ñ disrũpit᷑.

Expanded text:
cum elementis in alio modo quasi reviviscendo operatur, cum elementis in alio modo quasi reviviscendo operatur, ne quasi vulneribus mortis condemnatus, coram Deo et hominibus derideatur, sicut etiam eadem terra de quatuor fluminibus in viribus suis non d
Abbreviated transcription (Latin):
ture ẽ. contͣ suꝑbiã hominis semꝑ pugnat:
eiq dicit. Quare in tantã altitudinẽ quasi
te ipsũ creaueris ascendis : Si enĩ ꝑte ipsũ
ẽẽ uel oꝑari desideras : ut pͥmus angłs cadeᷤ.
Ipsa ⁊̃ m̃ a quo ipsa sꝑitalis essentia facta
ẽ scit & sentit. & qͦd ei nullus similis ẽ in¬
tesligit. id̾o suꝑbiã que sine gaudio ẽ. &
ꝑ se ipsã ẽẽ & nulli obedire uuit odit. Uñ
etiã suꝑbe m̃ti corꝑis sui dicit. Oñia que
queris uana & fallacia sunt. & que tu hono¬
rẽ nominas hec blasphemia sunt . & cũ te
ascendere putas. sine aduitorio dĩ & honri¬
nũ cades. S homo ex merore anime sepe
suspirat. & ab om̃ibꝰ oꝑibꝰ suꝑbie decliuan¬
do in altitudinẽ scõꝵ oꝑum humilitatis
ascendit. ꝑ quã ipse in medio peccatorũ
quẽ admsã ditra t̾ra collibꝰ & rupibꝰ tenet᷑
& firmat᷑. Et tunc homo bona & sc̃ã oꝑa

Expanded text:
turae est, contra superbiam hominis semper pugnat, turae est, contra superbiam hominis semper pugnat, eique dicit: « Quare in tantam altitudinem, quasi te ipsum creaveris, ascendis? Si enim per te ipsum esse vel operari desideras, ut primus angelus cades. » Ipsa etiam Deum, a quo ipsa spiritalis essentia facta est, scit, et sentit, et quod ei nullus similis est intelligit, ideo superbiam quae sine gaudio est, et per seipsam esse et nulli obedire vult, odit. Unde etiam superbae menti corporis sui dicit: « Omnia quae quaeris vana et fallacia sunt, et quae tu honorem nominas, haec blasphemia sunt; et cum te ascendere putas sine adjutorio Dei et hominum, cades. » Sed homo ex moerore animae saepe suspirat, et ab omnibus operibus superbia declinando, in altitudinem sanctorum operum humilitatis ascendit, per quam ipse in medio peccatorum, quemadmodum dura terra collibus et rupibus tenetur et firmatur. Et tunc homo bona et sancta opera
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ eam in celesti desiderio inueniat.
Sic qͦq anima hominis in quo obdiuationẽ
cordis ñ uitienit suꝑat. quẽ adndũ dura
& quasi ferrea t̾ra mollẽ in potestate sua
sustentat: ipsaq anina fortitudine fidĩ
quasi calibe eũ firmat. ne ꝑ circuenutia
mala consuetoꝵ peccatoꝵ deficiat. Pars itaq
hec dure & uelut ferree t̾re colles cũ ru¬
pibꝰ habet. & flurama que in oriente in
quatuor partes duusa fluunt eã scindere
ñ p̃tialent. s eam int̾csu mouent. nec t̃n
utilnerant. Motio aut̃ ista ex nimrio estu
solis ad illa parte firmam̃ti fit uͭ sol ascen¬
dit. & si t̃ra subt̾itis ut ferrea scu quasi cali¬
binea ñ ẽẽt ex nimio estu hoc tota scinderet᷑
ab alt̾a qͦq parte strmam̃ti ubi sol occidit.
ex ninnio ñ frigore rũꝑet. Pbã ex ĩmodato fer¬
uore soliᷤ⁊ exĩmod̾ato frigore iste parteᷤ t̾re ĩ ha¬
bitabiles st̃. Proinde & anima que hunilis na¬

Expanded text:
quatenus eam in coelesti desiderio inveniat. quatenus eam in coelesti desiderio inveniat. Sic quoque anima hominis in quo obdurationem cordis non invenit, superat, quemadmodum dura et quasi ferrea terra mollem in potestate sua sustentat; ipsaque anima fortitudine fidei quasi chalybe eum firmat, ne per circumeuntia mala consuetorum peccatorum deficiat. Pars itaque haec durae et velut ferreae terrae colles cum rupibus habet, et flumina quae in oriente in quatuor partes divisa fluunt, eam scindere non praevalent, sed eam interdum movent, nec tamen vulnerant. Motio autem ista ex nimio aestu solis ab illa parte firmamenti fit, ubi sol ascendit, et si terra subterius, ut ferrea seu quasi chalybinea non esset, ex nimio aestu hoc tota scinderetur. Ab altera quoque parte firmamenti ubi sol occidit ex nimio etiam frigore rumperetur. Nam et ex immoderato fervore solis et ex immoderato frigore istae partes terrae inhabitabiles sunt. Proinde et anima, quae humilis na
Abbreviated transcription (Latin):
qui opis cũ amina ẽ eũ in fide & ñ in
diuinitate itideat. quẽ deus glorificat ho¬
norat. & multũ ornat. qm̃ eũ ad obedientiã
p̃ceptoꝵ suoꝵ creauit. & suꝑ om̃ia oꝑa que
fecerat eum constituit. lxxXUiii.¬
tea pars alt̾a terre subuucta ẽ. que in duri¬
cia sua quẽ admͦ sũ calibinea sit ꝑdurat.
ita ut nee confringi nec emolliri tilla in¬
udatione circa eam concurrentiũ aquaꝵ
possit. Homo qͦq cũ delectationẽ carnis
amplectit᷑. anima in sꝑitali natura fua
dicit. Oue molliciei gustus carnis quã ego
afflicgo. & a qua affligor.Uñ homo ĩ
peccatis suis mox ingenit dicens. Que
mͥ qͦd ad tanta peccata que in me suꝑa¬
re ñ possũ natus sũ. Et mox ut anima
merorẽ istũ senserit. hominẽ plus quã
priꝰ in peccatis puniendo ad se trabit. &
eũ ꝓpt̾ peccata sua tristẽ reddit. qm̃ ui
res anime in ipso aruerunt. Dostea nãq
honio scđm natutã antmie oꝑando ipsã
in muortificatione carnaliũ desiderioꝵ ꝑdit.

Expanded text:
us cum anima est, eum in fide et non in divinitate videat; quem Deus glorificat, honorat et multum ornat, quoniam eum ad obedientiam praeceptorum suorum creavit, et super omnia opera quae fecerat eum constituit. Irea pars altera terrae, subjuncta est, quae in duritia sua, quemadmodum chalybinea fit, perdurat, ita ut nec confringi, nec emolliri ulla inundatione circa eum concurrentium aquarum possit. Homo quoque cum delectationem carnis amplectitur, anima in spiritali natura sua dicit: « O vae mollitiei gustus carnis, quam ego affligo, et a qua affligor! » Unde homo in peccatis suis mox ingemit dicens: « O vae mihi, quod ad tanta peccata, quae in me superare non possum, natus sum! » Et mox ut anima moerorem istum senserit, hominem plus quam prius in peccatis puniendo ad se trahit, et eum propter peccata sua tristem reddit, quoniam vires animae in ipso aruerunt. Postea namque homo secundum naturam animae operando, ipsam in mortificatione carnalium desideriorum prodit,
Abbreviated transcription (Latin):
MIedia aut̃ pars terre. idẽ liiii. Soꝑat᷑.
suꝑior pars ipsuts. tenera. mollis & ꝑforabi¬
lis ẽ. altera uͦ medictas scilicet inferior pars
tuꝰ tenax. dura. & impenetrabilis existit.
ita ut ⁊̃ duricia & fortitudo ipsiꝰ duriciã
& fortitudinẽ calibis exsuꝑet. Hoc mͦ etiã
anima racionalis quanda uiriditatẽ in ui¬
ribꝰ suis habet. quia molliciẽ carnis & du¬
riciã oss iũ om̃sq uenas penetrat. uelut
arma que ꝑ duriciã calibis secandi quas¬
libet res maiorẽ soliditatẽ capitnt. & ut
panes igne fornacis coquunt᷑. ita oꝑa cor¬
ꝑis ardenti studio anime complent᷑. Ipsa
enĩ corpus amore ut dura pars terre mol¬
se partẽ terre sustentat. & om̃ia oꝑa sua

Expanded text:
Media autem pars terrae, id est superior pars ipsius, tenera, mollis et perforabilis est; altera vero medietas, scilicet inferior pars illius, tenax, dura et impenetrabilis existit, ita ut etiam duritia et fortitudo ipsius duritiam et fortitudinem chalybis exsuperet. Hoc modo etiam anima rationalis quamdam viriditatem in viribus suis habet, qua mollitiem carnis et duritiam ossium omnesque venas penetrat, velut arma quae per duritiam chalybis secandi quaslibet res majorem soliditatem capiunt; et ut panes igne fornacis coquuntur, ita opera corporis ardenti studio animae complentur. Ipsa enim corpus amore, ut dura pars terrae mollem partem terrae sustentat, et omnia opera sua
Abbreviated transcription (Latin):
cessario sumunt᷑. caro in defectu attenuat᷑.
Sic itaq stomachus. recte dispensatot recep¬
tionis & emissionis ciboꝵ ẽ. Cũ ⁊̃ anima ig¬
nea ii stia hominẽ ita suꝑauerit ut a carͦ¬
nalibꝰ desideriis & appria uoluntate fua absti¬
uendo se maceret. tunc ꝑ suggestionẽ dia¬
boli suꝑbia inflatus. alios spernendo sepe dicit.
Sc̃s sũ & ad om̃ibꝰ laudari & honorari meri¬
to debeo. Sicq oculis anime eus ꝑ suꝑbiam
obcecatis p̃ nimia tristicia gaudiũ & celesti
desideriũ habere ñ pot̃. & iso in ipso homi¬
ne turbata dicit. Ach ach ego ꝑ fetentẽ suꝑ¬
biã odcecata. celestibꝰ desideriis in qua dm̃
uidi & intellexi despoliata sũ. Uñ ⁊̃ homo
qui ñ ꝑ carnẽ & sanguinẽ s ꝑ uires animi
qua dm scit & sentit bona oꝑat᷑. elationẽ
in bonis oꝑibꝰ diligentissime caueat. ne ꝑ i
iam p̃ntia et̃ne beatitudutis anuttat. S̾icnt

Expanded text:
cessario sumuntur, caro in defectu attenuatur. cessario sumuntur, caro in defectu attenuatur. Sic itaque stomachus recte dispensator receptionis et emissionis ciborum est. Cum etiam anima ignea vi sua hominem ita superaverit, ut a carnalibus desideriis et a propria voluntate sua abstinendo se maceret, tunc per suggestionem diaboli superbia inflatus, alios spernendo saepe dicit: « Sanctus sum et ab omnibus laudari et honorari merito debeo. » Sicque oculis animae ejus per superbiam obcaecatis, pro nimia tristitia gaudium et coeleste desiderium habere non potest, et ideo in ipso homine turbata dicit: « Ach, ach, ego per fetentem superbiam obcaecata coelestibus desideriis, in quibus Deum vidi et intellexi despoliata sum. » Unde etiam homo, qui non per carnem et sanguinem, sed per vires animae, qua Deum scit et sentit, bona operatur, elationem in bonis operibus diligentissime caveat, ne per illam praemia aeternae beatitudinis amittat
Abbreviated transcription (Latin):
que ad receptionẽ & ad enussionẽ ciborũ
stomacho subuenientes assunt. In hune
mosu anima que magna ui corpꝰ q̃d dor¬
niens uiuenit exsuscitat. in multis iti¬
ueribꝰ suis dm̃ sentit. Et quẽ adm̃dã ue¬
ne stomacho assunt eũ implet᷑ & euacuat᷑.
sicipsa in om̃i bono & malo homini adẽ:
ita ut homo cogitationes duriciã malicie
& molliciẽ carnalis desiderii incipiendo
& ꝑficiendo ꝑ eam exerceat. & sic̃ sangui¬
nei riuudi ad stomachi currunt. sic ipsa
uiribꝰ suis totũ corpꝰ ꝑ transit. Sicut ⁊̃ sto¬
macho ñ ꝓdesset si semꝑ plenus uel uactais
foiet. sic ñ antine obeẽt si corpꝰ in deliciis de¬
siderioꝵ carnis semꝑ uiueret. qm ĩ uiribꝰ suiᷤ
esuriẽ desiderioꝵ nature sue habñdo deficeret.
ut etiã homo sensu & corꝑe sepe deficit.
qͥ ĩ pinguedine carnis sue ⁊̃ cessant᷑ peccat
Si gͥ cibi suꝑflue accipiunt᷑. caro ħois lxXu.
ix indigno luiore instriat᷑. uel si minus ne¬

Expanded text:
sionem ciborum stomacho subvenientes adsunt. In hunc modum anima, quae magna vi corpus quod dormiens invenit exsuscitat, in multis itineribus suis Deum sentit. Et quemadmodum venae stomacho adsunt, cum impletur et evacuatur, sic ipsa in omni bono et malo homini adest, ita ut homo cogitationes, duritiam malitiae et mollitiem carnalis desiderii incipiendo et perficiendo per eam exerceat; et sicut sanguinei rivuli ad stomachum currunt, sic ipsa viribus suis totum corpus pertransit. Sicut etiam stomacho non prodesset, si semper plenus vel vacuus foret, sic etiam animae obesset, si corpus in deliciis desideriorum carnis semper viveret, quoniam in viribus esuriem desideriorum naturae suae habendo deficeret, ut etiam sensu et corpore saepe deficit, qui in pinguedine carnis suae incessanter peccatitur cibi superflue accipiuntur, caro hominis ex indigno livore infirmatur; vel si minus ne
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Antina uͦ hominẽ in bono & malo ut co
lumpna domũ sustentat. qttia ct̃ ipse ꝑ elatio¬
nẽ sc̃itatis a deo fugerit ꝑ eã se deo & homini¬
bꝰ odibise intelligit. & ipsa eã hoc mͦ asfligen¬
do gaudiũ habere ñ ꝑmittit. Multi enĩ ꝑ ela¬
tionẽ sc̃itatis ꝑeunt. & plurimi p̃mia laboꝵ
suori amittunt. ita ut in fine suo ad m̃ sus¬
pirando ux saluari possint. Qui aut̃ ꝑ ne¬
glegentiã scĩtatis & ꝑ carnalia defideria si¬
ne suꝑbia peccatierint. illis deus plarima
peccata oti ꝓ ipsis in penientia susptratierĩt
ignoscit. multiq ex his sc̃i & columpne celes¬
tis ierłm pꝰea efficient᷑. Sic̃ enĩ umbilicus
fortitudo om̃tũ int̾ioꝵ sibi adherentiũ ẽ. sic

Expanded text:
vit. Anima vero hominem in bvit. Anima vero hominem in belationem sanctitatis in Deo fugerit, per eam se Deo et hominibus odibilem intelligit, et ipsa eum hoc modo affligendo gaudium habere non permittit. Multi enim per elationem sanctitatis pereunt, et plurimi praemia laborum suorum amittunt, ita ut in fine suo ad Deum suspirando vix salvari possint. Qui autem per negligentiam sanctitatis et per carnalia desideria sine superbia peccaverint, illis Deus plurima peccata, cum pro ipsis in poenitentia suspiraverint, ignoscit, multique ex his sancti et columna coelestis Jerusalem postea efficientur. Sicut enim umbilicus fortitudo omnium int
Abbreviated transcription (Latin):
existit. Hoc designat qͦd anina que mediatͥc
omniũ oꝑũ hominis ẽ ui scĩs & bonis oꝑibꝰ
ñ inse s in deo confidendo gaudet. & in pec¬
catis quibꝰ uas suũ implicitũ ẽẽ cognoscit eru¬
bescendo contristat᷑. ꝑ quã tristiciã ise uas
sciicet corpus quasi stimuo affligit. ꝑ qͦd ho¬
nio intra se coactus dicit. Quare ania mea
ꝓ peccatis in quibꝰ natus stĩ & a quadꝰ me conti¬
nere ñ possũ me tantũ contristat. cũ ea an¬
te finẽ meũ emendare confida: Sic quoq
homo in peccatis se consolando in ipsis quasi
in sono epulantiũ gaudet. Uñ anima de
cuiꝰ natura consolatio ista ñ ꝓcedit tristicia
replet᷑. qm̃ ipsa uita ẽ de dicima racionalitate
ꝓcedens. que hominẽ qui om̃is creatitra ẽ mo¬
tet. Peus enĩ qui de uilissima natura hominis
tunicã humanitatis ste ex turginea carne ma¬
ric uirginis fibi texuit hitmanitatẽ ualde di¬
ligit  ꝑ quã suꝑbiã & malignitatẽ diaboli suꝑa¬

Expanded text:
signat quod anima, quae mediatrix omnium operum hominis est, in sanctis et bonis operibus non in se, sed in Deo confitendo gaudet, et in peccatis quibus vas suum implicitum esse cognoscit erubescendo contristatur, per quam tristitiam idem vas, scilicet corpus, quasi stimulo affligit, per quod homo intra se coactus dicit: « Quare anima mea pro peccatis in quibus natus sum, et a quibus me continere non possum, me tantum contristat, cum ea ante finem meum emendare confidam? » Sic quoque homo in peccatis se consolando, in ipsis quasi in sono epulantium gaudet. Unde anima, de cujus natura consolatio ista non procedit, tristitia repletur, quoniam ipsa vita et de divina rationalitate procedens, quae hominem, qui omnis creatura est, movet. Deus enim, qui de vilissima natura hominis tunicam humanitatis suae ex virginea carne Mariae Virginis sibi texuit, humilitatem valde diligit, per quam superbiam et malignitatem diaboli supera
Abbreviated transcription (Latin):
ad umbilicũ ipsius. & ab umbilico usq ad
locũ egestionis equalis m̃sura ẽ. quẽ admͦ¬
dũ ⁊̃ a sũmitate firmam̃ti usq ad inferi¬
orẽ partẽ nubiũ. & ut ab eadẽ inferiori
parte nubiũ usq ad sũmitatẽ terre. ꝯut
ab eade iũnutate terre usq ad infimũ
finẽ ipsiꝰ equalis m̃sura existit. Anima
nãq apͥmo die natiuitatis usq ad ultimũ
diẽ uite hominis scđm qͥd puericia. a do¬
lescentia ⁊ sencctus requirunt oꝑat᷑. In
puericia scilicet ꝑ innocentiã. inadoles¬
centia ꝑ gustũ carnis quẽ peccata crimi¬
ualia sepius sequunt᷑. in senectute aut̃ te¬
diũ oꝑandi habet. quaꝓpt̾ oꝑibꝰ suis qua¬
liacũq sint finẽ cito imponere contendit.
Sic̃ enĩ sũmus artifex sirmam̃tũ cũ parie¬
tibꝰ suis equali m̃stra constituit. fic anima

Expanded text:
d umbilicum ipsius, et ab umbilico usque ad locum egestionis, aequalis mensura est; quemadmodum etiam a summitate firmamenti usque ad inferiorem partem nubium, et ut ab eadem inferiori parte nubium usque ad summitatem terrae, et ut ab eadem summitate terrae usque ad infimum finem ipsius aequalis mensur primo die nativitatis usque ad ultimum diem vitae hominis secundum quod pueritia, adolescentia et senectus requirunt, operatur. In pueritia scilicet per innocentiam, in adolescentia per gustum carnis, quem peccata criminalia saepius sequuntur; in senectute autem taedium operandi habet; quapropter operibus suis, qualiacunque sint, finem cito imponere contendit. Sicut enim summus artifex firmamentum cum parietibus suis aequali mensura constituit, sic an
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ antnie aliqndo consenserit. ipsa inde
gatidens homini omĩa peccata sua in ama¬
ritudine ꝓponit. & celestia defideria suꝑ mel
& fauũ ei dulcia faciens. ipst̃ som̃ sepissime
efficit & ad celestia regna ꝑ ducit. Sic̃ enĩ
homo ꝑiret si stomachus uactuis semꝑ fo¬
ret. sic anima sine istis duadꝰ scientiis nequa¬
quã ẽẽ posset. & ut mundus aresceret si a
ponis & malis fruclibꝰ manis eẽt. ata anima
arida & manis existeret si oꝑibꝰ que homo
ꝑ has duas scientias oꝑat᷑ careret. Ipsa nãq
omĩa que hominis sunt in rectũ iter di¬
rigendo cũ discretione recte dispensat. &
ꝑ bonitatẽ dei a quo diuina ẽ. ꝑ scã ñ oꝑa

Expanded text:
suorum animae aliquando consenserit, ipsa, inde suorum animae aliquando consenserit, ipsa, inde gaudens, homini omnia peccata sua in amaritudine proponit, et coelestia desideria super mel et favum ei dulcia faciens, ipsum sanctum saepissime efficit, et ad coelestia regna perducit. Sicut enim homo periret si stomachus vacuus semper foret, sic anima sine istis duabus scientiis nequaquam esse posset; et ut mundus aresceret si a bonis et malis fructibus inanis esset, ita anima arida et inanis existeret si operibus quae homo per has duas scientias operatur careret. Ipsa namque omnia quae hominis sunt in rectum iter dirigendo cum discretione recte dispensat, et per bonitatem Dei, a quo divina est, per sancta
Abbreviated transcription (Latin):
trix utriũ fructuofitatis t̾re ẽ. quia eã noc
desolatã tec tiacuã in alla re que necessaria
ad officiũ frtictiũ ẽ duntitit. qm̃ si mundus
artus & constriclts eẽt ita ut dilatatione ca¬
reret. plenitudinẽ creatitraꝵ quã ntme habes
ferre ñ posset. Sic & hontini ñ ꝓdesset fitan¬
tũ tinã scientiã haderet. qm̃ quasi uactus¬
tunc eẽt. cũ nussu optis inciꝑe aut ꝑficere
seti lucẽ dici uel tenebras noctis discernere pes¬
set. Otu mͦ in duabꝰ scientiis plenus ẽ & ꝑ uo
nã scientiã dm̃ cũ donis oꝑibꝰ amat. quẽ ⁊̃
ꝑ masa mala oꝑa cognoscendo timet. Anma
u̾ cũ magna sollicitudine in corꝑe. fic̃ pat̾sa¬
nulias in domo fua habitat. qui semꝑ solli¬
citus ẽ ne bonis suis dep̃det᷑. qm̃ ipsa curã
istã ne homo ꝑ inuolutionẽ peccatoꝵ a scĩs
desideriis que ꝑ ipsam stunt despoliet᷑ semꝑ
hadet. Cñ aut̃ homo ꝓpt̾ tediũ peccatoꝵ

Expanded text:
trix virium fructuositatis terrae est, quia eam nec trix virium fructuositatis terrae est, quia eam nec desolatam, nec vacuam in ulla re quae necessaria ad officium fructuum est dimittit, quoniam si mundus arctus et constrictus esset, ita ut dilatatione careret, plenitudinem creaturarum, quam nunc habet, ferre non posset. Sic et homini non prodesset si tantutunc esset, cum nullum opus incipere aut perficere, seu lucem diei vel tenebras noctis discernere posset. Qui modo in duabus scientiis plenus est, et per bonam scientiam Deum cum bonis operibus amat, quem etiam per malam mala opera cognoscendo timet. Anima vero cum magna sollicitudine in corpore, sicut paterfamilias in domo sua, habitat, qui semper sollicitus est ne in bonis suis depraedetur, quoniam ipsa curam istam ne homo per involutionem peccatorum a sanctis desideriis, quae per ipsam fiunt, despolietur semper habet. Cum autem homo propter taedium peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
meternã manssonẽ uͥ cibo uite reficiat᷑ ascen¬
dit. & cũ malis oꝑibꝰ occupat᷑. in fetentẽ purri¬
dinẽ infernaliũ pena ꝑitura descendit. Ds̃
eñ qui p̃ceptũ ade dedit. hominẽ sub p̃cep¬
to tẽ uult. in cuiꝰ obseruatione anima oꝑa sal¬
tiationis cũ gaudio colligit. que in exiliũ ꝑdi¬
tionis lacrimabilit̾ mittit᷑. cũ homo deside¬
riis carnis sue p̃ceptũ relinquendo ꝯsenserit.
S sic̃ stomachiis qui cibũ recipit & emittit.
cũ uisceribꝰ ligat᷑ sic ipsa cũ om̃ibꝰ creaturis
uel inascensione bomi uel ii descensione ma¬
li in homine oꝑat᷑. Et sic̃ creatitre in estate flo¬
rent & iurent. in hicine uͥ atescunt & deficatit.
ita ipsa in bonis oꝑioꝰ gaudendo floret & turet.¬
& in malis oꝑitꝰ dolendo arescit & deficit. Sto¬
macho etiã ñ ꝓdest ut uacuis sit. quẽadmda
nec capacitati mundi titile eẽt si diuersis cri¬
aturis etiacnaret᷑. Capacitas qͦq ista dispensa¬

Expanded text:
ibo vitae reficiatur ascendit, et cum malis operibus occupatur, in fetentem putredinem infernalium poenarum peritura descendit. Deus enim, qui praeceptum Adae dedit, hominem sub praecepto esse vult, in cujus observatione anima opera salvationis cum gaudio colligit, quae in exsilium perditionis lacrymabiliter mittitur, cum homo desideriis carnis suae praeceptum relinquendo consenserit. Sed sicut stomachus, qui cibum recipit et emittit, cum visceribus ligatur, sic ipsa cum omnibus creaturis vel in ascensione boni, vel in descensione mali in homine operatur. Et sicut creaturae in aestate florent et virent, in hieme vero arescunt et deficiunt, ita ipsa in bonis operibus gaudendo floret et viret, et in malis operibus dolendo arescit et deficit. Stomacho etiam non prodest ut vacuus sit, quemadmodum nec capacitati mundi utile esset, si diversis creaturis evacuaretur. Capacitas quoque ista dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
bet qui uiribꝰ sius uiriditatẽ terre ĩmit¬
tens eã fructiferã facit. frucltsq ipsos cũ
ad maturitatẽ ꝑuenerint uentosa frigidi¬
tate ad ariditatẽ incluiat. s qua̾uis t̾rã
frigiditate hac ext̃ius arefaciat. ipsa tñ
ex hoc int̾ius pinguescit. quatinꝰ mestate
germinare possit. Droiide creator om̃tũ
qui terrã ad oꝑandũ firmatut. animã
ipsũ constituit. que homini qui ipsius dĩ

Expanded text:
s viriditatem terrae immittens, eam fructiferam facit, fructusque ipsos cum ad maturitatem pervenerint ventosa frigiditate ad ariditatem inclinat; sed quamvis terram frigiditate hac exterius arefaciat, ipsa tamen ex hoc interius pinguescit quatenus in aestate germinare possit. Proinde Creator omnium, qui terram ad operandum firmavit, animam, ipsum con
Abbreviated transcription (Latin):
a facie eius exarsit. carbones succensi sunt
ab eo. ¶ sic intellectui patet. Homo qui
peccando in obliuionẽ dei dacit᷑. suꝑ hunc
tra uindicte dei ascendit. & peccata illius
corã eo ꝑ ignẽ exatimant᷑. quia sic̃ extracti
carbones ꝑ ignẽ succendunt᷑. sic ipse penas
ad cõburendu peccata parat. Ipse enum
ꝑ scientiã doni & mali ꝓ malis factis firis
se puiensu. & ⁊̃ bona oꝑa in latide dei uo¬
lantia suꝑ cherubin ascendere cognoscit.
sta uͥ scientia fiduciase spẽ quã homo addm
hadet calefacit. eũq ad timmorẽ & amorem
dei confortat. ¶ has nãq tirtutes huitu¬
ditas lacrimaꝵ educit᷑. ꝑ has ⁊ oñria bona¬

Expanded text:
a facie ejus exarsit, carbones succensi sunt ab eo . Quod sic intellectui patet: Homo qui peccando in oblivionem Dei ducitur, super hunc ira vindictae Dei ascendit, et peccata illius coram eo per ignem examinantur, quia sicut exstincti carbones per ignem succenduntur, sic ipse poenas ad comburendum peccata parat. Ipse enim per scientiam boni et mali pro malis factis suis se puniendum, et etiam bona opera in laude Dei volantia super cherubin ascendere cognoscit. Ista vero scientia fiducialem spem quam homo ad Deum habet ealefacit, eumque ad timorem et amorem Dei confortat. Per has namque virtutes humiditas lacrymarum educitur; per has
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erubescet. S ct̃ pꝰ lacrimas ieuiniis s ora¬
tionibꝰ carnẽ suã macerat. auimã suã quasi
purpurea ueste exornat. ꝑ quã ci catrices
uulnerũ ita obtegunt᷑. ut in ipsa nũquã
appareant. Anima ⁊̃ penitentiã ab homine
semꝑ querit qm̃ ipse guistũ peccatoꝵ hadet.
ipsaq ꝑ penitentiã oꝑtri postulat. ut etiã
mulier ꝑ sadtilẽ scientiã oꝑis sui uirũ oꝑit.
Homo atit᷑ qui a peccatis quidꝰ ꝑ gastũ carnis
occupatus ẽ declinauerit. bona oꝑa oñti stu¬
dio oꝑans. aninã suã aureis coronis & om̃tisꝰ
omam̃tis ornat. Uñ ⁊̃ angsi suꝑ eam que
ꝑdita ouis erat gaudiũ habent. & ipsa cũ i¬
lis letat᷑. Nicia nãq & uirtates ut mulier
fertiles sant quia uictũ uicia. & uirtus uir¬
tutes parit: turq qui sosm dm fortis & po¬
tens. ẽ. om̃ĩa oꝑa sua scilicet bona & mala cñ
muliere ꝑficit quę prima casũ dedit. & ꝑ

Expanded text:
ubescet. Sed cum post lacrymas jejuniis et orationibus carnem suam macerat, animam suam quasi purpurea veste exornat, per quam cicatrices vulnerum ita obteguntur, ut in ipsa nunquam appareant. Anima etiam poenitentiam ab homine semper quaerit, quoniam ipse gustum peccatorum habet; ipsaque per poenitentiam operari postulat, ut etiam mulier per subtilem scientiam operis sui virum operit, Homo autem qui a peccatis, quibus per gustum carnis occupatus est, declinaverit, bona opera omni studio operans, animam suam aureis, coronis et omnibus ornamentis ornat. Unde etiam angeli super eam, quae perdita ovis erat, gaudium habent, et ipsa cum illis laetatur. Vitia namque et virtutes ut mulier fertiles sunt, quia vitium vitia, et virtus virtutes parit; virque qui secundum Deum fortis et potens est, omnia opera sua, scilicet bona et mala, cum muliere perficit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ossidꝰ que sucũ medulle ñ hadent sustentat᷑
molse fructiferãq t̾rã que lapidibꝰ int̾posita
c̃ designat. Hoc exemplo anima gustũ pec
carnis sue postulat in similitudine aersĩ
uenti qui totã terrã ad germinan dũ mo¬
uet accendat. Ipsa entĩ corpꝰ in om̃i oꝑe suo
continet. ut mollis fructifera terra int̃po¬
sitione lapidũ firmat᷑. & sic̃ tener infans
de peccatis que nonđt gustauit loquit᷑.
do uelut acsa ante p̃uaricationẽ peccatũ
scunt & ñ gustairit. sic ipsa in corꝑe qͦs

Expanded text:
ssibus quae succum medullae non habent, sustentatur, mollem fructiferamque terram, quae lapidibus interposita est designat. Hoc exemplo anima gustum pecccarnis suae postulat, in similitudine aeri venti qui totam terram ad germinandum movet, accendat. Ipsa enim corpus in omni opere suo continet, ut mollis fructifera terra interpositione lapidum firmatur; et sicut tener infans de peccatis quae nondum gustavit loquitur, et velut Adam ante praevaricationem peccatum scivit, et non gustavit, s
Abbreviated transcription (Latin):
quousq peccata sua cognoscendo lacrimas
cũ penitentia ꝓ illis effundat. Cñ gͥ homo
peccata sua hoc mͦ penitendo ꝯculcauerit.
anina tusticia dĩ saturat᷑ s tũ pꝰea flo¬
res uirtutũ cũ bonis oꝑibꝰ ad se collegerit.
ipsa bonis oꝑibꝰ repleta statim ñ esurit. que
priꝰ in malis oꝑibꝰ dolendo famẽ paciebat᷑
qm̃ fames ista ꝑ fructus bonoꝵ oꝑt̃ ue¬
lut cũ flores corruunt deficit. lxxi.
Sed stomachus cuiꝰ sedes in uentre ẽ. &
oui cibi inmittunt᷑ & a quo emittunt᷑.¬
& qui ut sacciis ligatus ẽ cũ iusceribꝰ capacita¬
tẽ mundi ostendit. quẽ creature girminan¬
do & crescendo replent. & quẽ deficiendo qͣsi
manẽ riddunt. Hoc ẽ qͥd homo qui fic̃ iuna
crescit & deficit. ꝑ animã que om̃ibꝰ creaturis
repleta ẽ oꝑat᷑. & sicut sanguis inuenis ẽ. sic

Expanded text:
quousque peccata sua cognoscendo lacrymas quousque peccata sua cognoscendo lacrymas cum poenitentia pro illis effundat. Cum igitur homo peccata sua hoc modo poenitendo conculcaverit, anima justitia Dei saturatur; sed cum postea flores virtutum cum bonis operibus ad se collegerit, ipsa bonis operibus repleta, statim non esurit, quae prius in malis operibus dolendo famem patiebatur, quoniam fames ista per fructus bonorum operum velut cum flores corruunt deficiSed stomachus, cujus sedes in ventre est, et cui cibi immittuntur, et a quo emittuntur, et qui ut saccus ligatus est cum visceribus, capacitatem mundi ostendit, quem creaturae germinando et crescendo replent. et quem deficiendo quasi inanem reddunt, hoc est quod homo, qui sicut luna crescit et deficit, per animam, quae omnibus creaturis r
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscant᷑. Sic qͦq om̃e opus hominis aut
pͥnuiũ ingsa aut penã inuidicio dei conse¬
quet᷑. S anima que in scĩtate gaudet ad
dm dicit. Oaltissime deus om̃ia uota mea
tibi ad lauose reddo. quia sine te ꝑme nichil
Esuries qͦq que cibũ postu lxx. Sdis.¬
lat. flores fructuũ manifestat. s cũ fructi¬
bus uent̾ saturatus fuerit. esuries cessat.
uelut cũ fructus ꝓcedunt flores corruunt.
Anima similit̾ que spiracusu adeo ẽ. & cã
scientia bomi & mali ueritatẽ semꝑ queren¬
do thesaurus iusticie existit. tłm suꝑ om̃ia
diligendt̃i ẽẽ in natura sua intelligit. qm̃
ab eo sic̃ scuitilia ab igne ꝓcessit. & enã
oꝑa hominis sic̃ scintillas fulminare facit.
quia homo ꝑ eam quasi ꝑ scuitilsa illustrat᷑.
Ipsa ⁊̃ hominẽ ꝓ iulissimis oꝑibꝰ stus que cũ
ipsa contͣ dm̃ oꝑat᷑ suspirare facit. eũq
tusticiã. dei in se esuriendo tãdui affligit.

Expanded text:
cognoscantur. Sic quoque omne opus hominis aut cognoscantur. Sic quoque omne opus hominis aut praemium in gloria, aut poenam in judicio Dei consequetur. Sed anima quae in sanctitate gaudet ad Deum dicit: « O altissime Deus, omnia vota mea tibi ad laudem reddo, quia sine te per me nihiEsuries quoque, quae cibum postulat, flores fructuum manifestat, sed cum fructibus venter saturatus fuerit, esuries cessat, velut cum fructus procedunt, flores corruunt. Anima similiter, quae spiraculum a Deo est, et cum scientia boni et mali veritatem semper quaerendo thesaurus justititiae existit, Deum super omnia diligendum esse in natura sua intelligit, quoniam ab eo sicut scintilla ab igne processit, et etiam opera hominis sicut scintillas fulminare facit, quia homo per eam quasi per scintillam illustratur. Ipsa etiam hominem pro vilissimis operibus suis, quae cum ipsa contra Deum operatur suspirare facit, eumque justitiam Dei in se esuriendo tandiu affligit,
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ corã deo in celesti regno gsosa ẽꝰ s
anime que mala oꝑa ꝑpetrat. magne pe¬
ne ꝑ iudiciũ dei assunt. Beatus ⁊̃ homo
de bonis oꝑidꝰ suis corã deo & homnnbꝰ lati¬
dat᷑. quaꝓpt̾ anima ipsłꝰ gaudet s homo
qui iubricis peccatis inuoluit᷑. corã deo &
homunibꝰ in magnã consusionẽ ducitur.
Uñ ipse cũ sudore pridoris homines ꝓpt᷑
peccata sua fugiens. eñ se i his crapadise
cognouerit. om̃i honore beatitudinis se mor¬
tuũ & despoliatũ plangit dicens. Suscepe¬
runt me sic̃ leo paratris ad preda. & sicrit
catulus leonis habitans in abditis. Qa sic ĩ¬
tellectii patet. Homo cũ peccauerit. om̃i
beatitudine ꝓpt̾ peccata sua dentidat᷑. qnͣ
do ꝑ ꝓpriã uoluntatẽ ipsius om̃is sc̃itas ab
eo rapit᷑. sic̃ leo qͦd uorare uult rapit. ⁊ ꝓpt̾
miserabise confusionẽ peccatoꝵ suoꝵ sic̾ ca¬
tulus leonis in abditis. sic ipse de peccatis su¬
is erubescens honutibꝰ abscondit᷑. ne oꝑa eiꝰ

Expanded text:
suorum coram Deo in coelesti regno gloriosa est; sed animae quae mala opera perpetrat magnae poenae per judicium Dei adsunt. Beatus etiam homo de bonis operibus suis coram Deo et hominibus laudatur, quapropter anima ipsius gaudet; sed homo qui lubricis peccatis involvitur, coram Deo et hominibus in magnam confusionem ducitur. Unde ipse cum sudore pudoris homines propter peccata sua fugiens, cum se in his culpabilem cognoverit, omni honore beatitudinis se mortuum et despoliatum plangit dicens: « Susceperunt me sicut leo paratus ad praedam, et sicut catulus leonis habitans in abditis . » Quod sic intellectui patet: Homo cum peccaverit omni beatitudine propter peccata sua denudatur, quando per propriam voluntatem ipsius omnis sanctitas ab eo rapitur, sicut leo quod devorare vult rapit; et propter miserabilem confusionem peccatorum suorum, sicut catulus leonis in abditis, sic ipse de peccatis suis erubescens, hominibus absconditur, ne opera ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊̃ angłi cũ deo ingaudio sunt. & ut
cułu ẽ. & incorpus hominis missa ꝑ seipsã
nchil oꝑat᷑. s quicqͥd illud ab ea postula¬
uerit. hoc in natura sua cũ scientia boni
qua dm̃ sentit. & cũ scientia mali qua ipsã
timet uelut ignis accendit: in bonis oꝑibꝰ
semꝑ gaudens. & in malis corpꝰ affligens.
Homo em̃ ꝑ utres anime ita reuituscit. ut
oꝑa que scm defidertũ carnĩ oꝑatus ẽ &
quibꝰ arrimã autribꝰ sius denudatierat in¬
telligens: ad lacrimas quibꝰ anima uelit
camisia induit᷑ moueat᷑. lxUI.¬

Expanded text:
ut etiam angeli cum Deo in gaudio sunt, et utut etiam angeli cum Deo in gaudio sunt, et utculum est, et in corpus hominis missa per se ipsam nihil operatur; sed quidquid illud ab ea postulaverit, hoc in natura sua cum scientia boni, qua Deum sentit, et cum scientia mali, qua ipsum timet, velut ignis accendit in bonis operibus semper gaudens, et in malis corpus affligens. Homo enim per vires animae ita reviviscit, ut opera quae secundum desiderium carnis operatus est, et quibus animam a viribus suis denudaverat intelligens, ad lacrymas quibus anima velut camisia induitur moveatu
Abbreviated transcription (Latin):
spitans ate longe factũ ẽ. lxu.¬
ut ꝑ eñ ꝓcuret᷑. quẽ a dmͦdũ luna fortitudi¬
nẽ stiã asole recipit. idoq & uiro subdita
& ad seruiensu parata semꝑ ẽẽ debet. Ipsa
enĩ oꝑe scientie sue turũ oꝑit. quria & de car¬
te sua ad mulierẽ respicit ut ab ipsa oꝑlat᷑.
Hoc ẽ qͦd delectatio carius ad desideritĩ ani¬
me cũ magno tremore aspicit. qm̃ ab illa
sepe rep̃hendit᷑ & suꝑat᷑. nec m̃ a uiribus
anime seꝑari pot. quia quẽ admͦsu muli¬
er ad uirũ aspicit quatenus ab eo ꝓcuret᷑.
qm̃ ei cũ timore seruit. sic ipsa ad animã
semꝑ respicit. S cũ ħo ꝑdelectationẽ carmᷤᷤ
totus defecerit. ꝑ ammonitionẽ desiderii
aĩe itũm excitat᷑. cogitando apud se cũ ĩ
tanto honore a deo constitutus sit. cur aui¬
csis ñ desistat. sicq anima corpus suũ ad
amorẽ bonoꝵ oꝑũ sepuis tetrahit. Istã nãq
diuersitatẽ oꝑandi homo semꝑ uise habet.

Expanded text:
spirans a te longe factum est. » Qspirans a te longe factum est. » Qut per eum procuretur, quemadmodum luna fortitudinem suam a sole recipit, ideoque et viro subdita, et ad serviendum parata semper esse debet. Ipsa enim opera scientiae suae virum operit, quia et de carte sua ad mulierem respicit, ut ab ipsa operiatur. Hoc est quod delectatio carnis ad desiderium animae cum magno tremore aspicit, quoniam ab illa saepe reprehenditur et superatur; nec tamen a viribus animae superari potest, quia quemadmodum mulier ad virum aspicit, quatenus ab eo procuretur, quoniam ei cum timore servit, sic ipsa ad animam semper respicit. Sed cum homo per delectationem carnis totus defecerit, per admonitionem desiderii animae iterum excitatur, cogitando apud se cum in tanto honore a Deo constitutus sit, cur a vitiis non desistat; sicque anima corpus suum ad amorem bonorum operum saepius retrahit. Istam namque diversitatem operandi homo in se semper habet,
Abbreviated transcription (Latin):
serture contempnit. uelut serutis qui a dño
suo cũ indignatione recedit. Pelectatio
nãq carnis uires antmę citi peccata displi¬
cent ñ habet. s motti ardentis sanguinis
agit᷑. ido corpus ꝑ utres anime in tantũ af¬
fligit᷑. qͦd grauia peccata sine dolore sus¬
pirii cũ gaudio ꝑfictre nũquã ualet. Ipsa
qͦq delectatio uiribꝰ anime cõꝑata nullam
fortitudinẽ ad bene oꝑ andũ habet. s gus¬
tu carnis pascit᷑. sicut infans cũ lacte ma¬
tris alit᷑ quia om̃ino debilis ẽ. sic̃ mulier
si fortitudini uiri cõparet᷑. S desideriũ
anue si c̃ uolans saguta acutũ ẽ. que ho¬
minẽ in quẽ mittit᷑ uulnerat. Uñ de¬
lectatio carnis uiribꝰ anime siue uelit si¬
ue nolit multociens subdit᷑. Quappt̃ de¬
fideriũ anime homini in delectationibꝰ car¬
nis sectre uiuenti sic imꝓperando loquit᷑.
Attende qͦd opuis tuũ quasi fetens lutũ ẽ. iso ĩ
confusionẽ conuertet᷑. quia om̃e suatiẽ odorẽ

Expanded text:
 velut servus qui a domino suo cum indignatione recedit. Delectatio namque carnis vires animae, cui peccata displicent non habet, sed motu ardentis sanguinis agitur, ideo corpus per vires animae in tantum affligitur, quod gravia peccata sine dolore suspirii cum gaudio perficere nunquam valet. Ipsa quoque delectatio viribus animae comparata nullam fortitudinem ad bene operandum habet, sed gustu carnis pascitur, sicut infans cum lacte matris alitur, quia omnino debilis est, sicut mulier si fortitudini viri comparetur. Sed desiderium animae sicut volans sagitta acutum est, quae hominem in quem mittitur vulnerat. Unde delectatio carnis viribus animae, sive velit sive nolit, multoties subditur. Quapropter desiderium animae homini in delectationibus carnis secure viventi sic imperando loquitur: « Attende quod opus tuum quasi fetens lutum est, ideo in confusionem convertitur, quia omnem suavem odorem
Abbreviated transcription (Latin):
Caro nãq hominis bonã scientiã que fructi¬
ferã molliciẽ habet. & ossa mała scientiã que
contͣ dm̃ se indutat significant. ossa aut̃
que sine medulla in eo st̃. mala oꝑa ipsiꝰ de¬
signant. Anima uͦ scđm dm in homine oꝑanᷤ
lestia st̃. & in querela tristicie mala oꝑa que
trena st̃ oꝑat᷑. Scientia itaq bor & mali uis¬
cera antime st̃. quibꝰ hominẽ humilitatẽ que
inatia om̃iũ uirtutũ ẽ docet. & que hominẽ
in uiribꝰ suis in peccatis ita const̾ngit. ut illa
in gaudio nũquã ꝑficere possit. Et sic̃ homo
omĩa edificia domis quã edificare uult scđ̾m
uoluntatẽ suã p̃uidet. sic ipsa omia oꝑa ĩ

Expanded text:
onam scientiam, quae fructiferam mollitiem habet, et ossa malam scientiam, quae contra Deum se indurat, significant; ossa autem quae sine medulla in eo sunt, mala opera ipsius designant. Anima vero secundum Deum in homine operanlestia sunt, et in querela tristitiae mala opera quae terrena sunt operatur. Scientia itaque boni et mali viscera animae sunt, quibus hominem humilitatem, quae materia omnium virtutum est, docet, et quae hominem in viribus suis in peccatis ita constringit, ut illa in gaudio nunquam perficere possit. Et sicut homo omnia aedificia domus quam aedificare vult secundum voluntatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
mis uariando cõnititat. Et sic̃ sol & luna
cursũ suũ sine uicissitudine nubiũ ñquã
ꝑficiunt. sic homo nullu bonũ opꝰ qͦd face¬
te inchoauerit in tali puritate ut ꝓposuit
ad finẽ ꝑducere ualet. quin aliqua tempes¬
tas etĩ sepius ꝑtarbet. In similitudine ñaq
diei ⁊ noctis que intcsu in luce sua clarius
lucent. & intesu ex uicissitudine nubiũ ĩ
luce sua deficiunt. homo certam̃ corꝑis &
anime habet. Per desideriũ enĩ carnis
in bono deficit. s ꝑ desideriũ animȩ gauden̾
in ipso ꝓficit. quia in om̃ibꝰ oꝑibꝰ suis calore
ipsiꝰ uegetat᷑. quẽadm̃dũ p̃dictus aer cũ
om̃idꝰ creaturis uolat. lxiii.¬

Expanded text:
mis variando commutat. Et sicut sol et luna mis variando commutat. Et sicut sol et luna cursum suum sine vicissitudine nubium nunquam perficiunt, sic homo nullum bonum opus quod facere inchoaverit, in tali puritate ut proposuit ad finem perducere valet, quin aliqua tempestas eum saepius perturbet. In similitudine namque diei et noctis, quae interdum in luce sua clarius lucent, et interdum ex vicissitudine nubium in luce sua deficiunt, homo certamen corporis et animae habet. Per desiderium enim carnis in bono deficit, sed per desiderium animae gaudens in ipso proficit, quia in omnibus operibus suis calore ipsius vegetatur, quemadmodum praedictus aer cum omnibus creaturis volat.
Abbreviated transcription (Latin):
mo humiditatẽ illiꝰ demonstrant. quia ut
calor cordis & siccitas iecoris. & humiditas
pulmonis hominẽ uegetant. ita & calor.
siccitas. humiditasq aeris & auraꝵ ea que
in mundo sunt ꝯfoitãt. Pari racione sicut
cor cũ om̃idꝰ sibi coherentibꝰ utalibꝰ hominẽ
calefacit ⁊ roborat. sic anima cũ sibi collatis
urtutibꝰ a deo actus hominis ꝑficit. scm̃ de¬
sideriũ ad bona oꝑa ei tribuens. S: cũ hoc
optis desiderii masu ẽẽ cognouerit. moleste fe¬
rens qͥd gessit. hominẽ ꝑ conpunctionẽ ad la¬
crimas rursus impellit. talisq tunc efficit᷑.
ueluit qui in bonis oꝑibꝰ delectatus p̃ garidio
lacrimat᷑. Ipsa q̃q amina om̃e opus homi¬
nis siue bonũ siue małũ quocũq animo fiat
sosm desideriũ carnis regit. & quẽ admdu
p̃dictus aer in omnẽ creaturã mͥ germinan¬
tẽ & florentẽ. mͦ arescentẽ & deficientẽ spirat.
sic anima oꝑa carnis mͦ gaudiis. nẽ uͦ lacri¬

Expanded text:
mo humiditatem illius demonstrant, quia ut mo humiditatem illius demonstrant, quia ut calor cordis, et siccitas jecoris, et humiditas pulmonis hominem vegetant, ita et calor, siccitas humiditasque aeris et aurarum ea quae in mundo sunt confortant. Pari ratione sicut cor cum omnibus sibi cohaerentibus vitalibus hominem calefacit et roborat, sic anima cum sibi collatis virtutibus a Deo actus hominis perficit, sanctum desiderium ad bona opera ei tribuens. Sed cum hoc opus desiderii malum esse cognoverit, moleste ferens quod gessit, hominem per compunctionem ad lacrymas rursus impellit, talisque tunc efficitur velut qui in bonis operibus delectatus pro gaudio lacrymatur. Ipsa quoque anima omne opus hominis, sive bonum sive malum, quocunque animo fiat, secundum desiderium carnis regit, et quemadmodum praedictus aer in omnem creaturam, modo germinantem et florentem, modo arescentem et deficientem, spirat, sic anima opera carnis modo gaudiis, nunc vero lacry
Abbreviated transcription (Latin):
siccitatẽ & humiditatẽ auraꝵ in se cõpbendit.
Tali mͦ & anina in pectore homtnis cogitatio¬
nes cuiꝰ libet utilis uel inutilis canse conside¬
rando & uelut scribendo discerint. & qualit̾
homo racionalis ipsã causã oꝑari debeat dis¬
ponit. Ipia qͦq anima quelidet oꝑa hominis
siue mollia sint. eo qͦd carm placeant. suie
dura quia ei contraria sunt congregat & ĩ
se discatienda demonstrat. Per hoc ⁊̃ qͦd ig¬
nea ẽ calore stio illecebras carnis ex siccat. qͥdꝰ
desiccatis gemitũ cũ humiditate lacrimarũ
ineo suscitat. ꝑ quas anima om̃ia bona oꝑali¬
do oꝑa sua exornat. Anima enũ delectationẽ
carinis odit. & ꝑ hoc q̃d aeria ẽ carni sue
mala oꝑa & uulnera tempestatũ diabolies
suggestionis ostendens. hominẽ ad cognos¬
cendũ oꝑa sua qualia sint ꝓuocat. uelat ꝯ̃
cor cũ ont̃ibꝰ appenditiis suus hominẽ confor
Nam cor hominis calorẽ. iecur siccitatẽ. pul¬

Expanded text:
siccitatem et humiditatem aurarum in se comprehendit. siccitatem et humiditatem aurarum in se comprehendit. Tali modo et anima in pectore hominis cogitationes cujuslibet utilis vel inutilis causae considerando et velut scribendo discernit, et qualiter homo rationalis ipsam causam operari debeat disponit. Ipsa quoque anima quaelibet opera hominis sive mollia sint, eo quod carni placeant, sive dura, quia ei contraria sunt, congregat, et in se discutienda demonstrat. Per hoc etiam quod ignea est, calore suo illecebras carnis exsiccat; quibus desiccatis gemitum cum humiditate lacrymarum in eo suscitat, per quas anima omnia bona operando opera sua exornat. Anima enim delectationem carnis odit, et per hoc quod aerea, est carni suae mala opera et vulnera tempestatum diabolicae suggestionis ostendens, hominem ad cognoscendum opera sua qualia sint provocat, velut etiam cor cum omnibus appendiciis sNam cor hominis calorem, jecur siccitatem, pul
Abbreviated transcription (Latin):
homine oꝑat᷑. uelut ⁊̃ estiuiũ tempꝰ om̃s fructꝰ
ad maturitatẽ ꝓdicit. S cũ corpꝰ in putredi¬
ne peccatoꝵ inuolutũ contrariũ anime existit.
homo intͣ se sic dicit. Ego in tanta duricia
uiuere nequeo ut carni mee que desiderat.
prorsus negare ualeã. s idipst̃ qͥd possũ face¬
re mͥ sufficit. Ipse uͦ in putredine peccatoꝵ
suoꝵ iacens prioꝵ uirtutũ quas oꝑatus ẽ int̾¬
dũ reminiscit᷑. & de lutulentis peccatis sitis pe
nitentiã agens. ad iusta oꝑa & scãs uirtutes
quã priꝰ habuerat cũ gaudio reuertit᷑. Et
quẽ adm̃su lutulenta terra om̃s fructas ꝑ hie¬
mis tempꝰ in se seruat. quos estiuo temꝑe ad
gaudiũ hominũ ꝓfert. ita homo priores uir¬
tutes quasi p̃ciosis lapidibꝰ exornat ⁊ elegantio
Pectus aut̃ hominis pleni lxi. Sres reddit.
tudiuẽ & ꝑfectionẽ eiusdẽ aeris ostendit: qm̃
ut pectus. cor. & iectr. ac pulmonẽ. & cetera
int̾ĩora uentris in se retinet. sic & aer iste calorẽ.

Expanded text:
mpus omnes fructus ad maturitatem perducit. Sed cum corpus in putredine peccatorum involutum contrarium animae existit, homo intra se sic dicit. « Ego in tanta duritia vivere nequeo, ut carni meae quae desiderat prorsus negare valeam, sed idipsum quod possum facere mihi sufficit. » Ipse vero in putredine peccatorum suorum jacens, priorum virtutum quas operatus est interdum reminiscitur, et de lut agens ad justa opera et sanctas virtutes quas prius habuerat cum gaudio revertitur. Et quemadmodum lutulenta terra omnes fructus per hiemis tempus in se servat, quos aestivo tempore ad gaudium hominum profert, ita homo priores virtutes quasi pretiosis lapidibus exornat et elegantioPectus autem hominis plenitudinem et perfectionem ejusdem aeris ostendit, quoniam, ut pectus cor et jecur ac pulmonem, et caetera interiora ventris in se retinet, sic et aer iste calorem,
Abbreviated transcription (Latin):
uendo ñ uisu s uurtute racionalitatis
agnoscit᷑: quẽ ad m̃dũ & uentus ñ ꝑ uisũ.
s ꝑ sonũ & motũ inflatu suo sentit᷑. s
tam̃ qͥd ista sint. humana scientia nec
comp̃hendere nec intelligere ualet. x luiiii

Expanded text:
n visu sed virtute rationalitatis agnoscitur; quemadmodum et ventus non per visum, sed per sonum et motum in flatu suo sentitur: sed tamen quid ista sint, humana scientia nec comprehendere, nec intelligere valet. Quia,