comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate quȩ fecisti puero tuo : Inuirga enim mea ifta
transiui iordanem hunc. nunc aut̃ factus sum induo
castra. erue me demanu fratris mei. demanu esau. quia
ego timeo illum. necum uenerit feriat me . & matres fuꝑ
filios. Tu autem dixisti. bene faciam tibi . & ponam se¬
men tuum tam quam arenam maris. quȩ non dinume¬
rabitur prȩmultitudine:
atis in his uerbis & humana infirmitas. & fides pi&atis appar&¬
CII. Quod latini codices habent deiacob dixit
enim placabo uultum eius inmunerib p̃cedentib eum
Scriptor libri qui narrans ait deia cob dixit enim pla¬
cabo uultum eius. huc usq uerba ia cob dixisse intel¬
legitur: C&era uero sua intulisse : Quod ait in mune¬
rib prȩcedentib eum : tamquam dicer& in muneribus
quȩ prȩcedebant iacob. placabo uultum fratris mei
Ordo est ergo uerborũ iacob placabo uultum eius. & p
hoc uidebo faciem eius forsitam enim suscipiet faciem

Expanded text:
ueritate quae fecisti puero tuo. in uirga enim mea ista ueritate quae fecisti puero tuo. in uirga enim mea ista transii Iordanen hunc, nunc autem factus sum in duo castra. erue me de manu fratris mei, de manu Esau, quia ego timeo illum, ne cum uenerit feriat me et matres super filios. tu autem dixisti: benefaciam tibi et ponam semen tuumtamquam arenam maris, quae non dinumerabitur prae multitudine. satis in his uerbis et humana infirmitas et fides pietatis adparet. Quod latini codices habent de Iacob: dixit enim: placabo uultum eius in muneribus praecedentibus eum, scriptor libri qui narrans ait de Iacob: dixit enim: placabo uultum eius, huc usque uerba Iacob dixisse intellegitur, cetera uero sua intulisse quod ait: in muneribus praecedentibus eum, tamquam diceret: in muneribus, quae praecedebant Iacob, placabo uultum fratris mei. ordo est ergo uerborum Iacob: placabo uultum eius et post hoc uidebo faciem eius; forsitan enim suscipiet faciem
Abbreviated transcription (Latin):
Vuntiato sibi fratre suo iacob. uenientem obuiam ei cum
qua dringentis. turbatus ẽ quidem & mente confũsus. quõ
timuit ualde. & ut uisum est homini per turbato. diui¬
sam multitudinem suam in duo castra disposuit. Ubi
queri potest. quo modo habuerit fidem promissis di. quan¬
do quidem dexit. siuenerit ad castra prima frater me¬
us & exciderit ea erunt secunda insalutem: sed &iam
hoc fieri potuit. ut euester& castra eius esau. & tamen
d̃s post illam afflictionem ad ess& & liberar& eum. &
quȩ promisit impler&. Et añmonendi fuimus hoc ex¬
emplo. ut quam uis credamus in dm̃. faciamus tamen quȩ
facienda sunt ab hominibus in presidium salutis. ne pre¬
termittentes ea: dm̃ temptare uideamur Deniq post
hȩc quȩ uerba dicat idem ia cob. consideran dum ẽ. Ds
inquit patris mei abra ham. & ds̃ patris mei isa ac. dñe qui
dixistimihi. recurre interram generationis tuȩ. & bene
tibi faciam idoneus es mihi ab omni iustitia. & ab omni

Expanded text:
untiato sibi fratre suo Iacob ueniente obuiam ei cum quadringentis <uiris> turbatus est quidem et mente confusus, quoniam timuit ualde; et ut uisum est homini perturbato, diuisam multitudinem suam in duo castra disposuit. ubi quaeri potest, quomodo habuerit fidem promissis dei, quandoquidem dixit: si uenerit ad castra prima frater meus et exciderit ea, erunt secunda in salutem. sed etiam hoc fieri potuit, ut euerteret castra eius Esau et tamen deus post illam adflictionem adesset et liberaret eum et quae promisit inpleret. et admonendi fuimus hoc exemplo, ut, quamuis credamus in deum, faciamus tamen quae facienda sunt ab hominibus in praesidium salutis, ne praetermittentes ea deum tentare uideamur. denique post haec quae uerba dicat idem Iacob considerandum est. deus, inquit, patris mei Abraham et deus patris mei Isaac, domine, qui dixisti mihi: recurre in terram generationis tuae, et bene tibi faciam; idoneus es mihi ab omni iustitia et ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
fit pergratiã. Unde & apostolus dicit Noninta¬
bulis lapideis. sed in tabulis cordis carnalibus. Etalio
loco. Idoneos nos inquitt fecit ministros noui testamenti.
non littera sed sp̃s¬
Iuod ait dednõ. & in nomine eius iurabis. non ita prȩ¬
ceptũ accipiendum ẽ quasi iurari iusserit. sed in alte¬
rius alicuius dĩ nomine. iurari ꝓhibuit. Melius autẽ
fit si secundũ euangelium neciuraueris. Non quia ma¬
la ẽ uera iuratio sed neperiurium incidatur. facilitate
iurandi. Qui enĩ iurat. non solũ uerũ. sed &iã falsum po¬
test iurare. Qui autẽ omnino non iurat. aperiurio
longo ambulat

Expanded text:
fit per gratiam. unde et apostolus dicit: non in tafit per gratiam. unde et apostolus dicit: non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus, et alio loco: idoneos nos, inquit, fecit ministros noui testamenti non litterae, sed spirQuod ait de domino: et in nomine eius iurabis, non ita praeceptum accipiendum est, quasi iurari iusserit, sed in alterius alicuius dei nomine iurari prohibuit. melius autem fit, si secundum euangelium nec iuraueris; non quia mala est uera iuratio, sed ne in periurium incidatur facilitate iurandi. qui enim iurat, non solum uerum, sed etiam falsum potest iurare; qui autem omnino non iurat, a periurio longe ambulat
Abbreviated transcription (Latin):
brȩo quis dabit esse sic cor eorũ in eis. ut timeant
me & custodiant mandata mea Anhinc iam uult
intellegi. gratia sua concedi hoc beneficiũ. vtsit in ho¬
minib: iustitia dĩ exfide. non quas propria uelut ex
eis cor lapideum & dabo eis corcarneũ Quod propter
sensũ dictũ est quẽ caro hab& . & lapis non hab& Verbo
utiq trans lato: hoc ipsum & alibi dicit. Ecce dies ue¬
niunt dicit dns & consum mabo suꝑ domũ israhel. & suꝑ
domũ iuda. testamentũ nouũ. Non secundũ testamen¬
tũ qđ disposui ad patres eorũ. indie qua adprehendi ma¬
nũ eorũ. uteducerem eos d&erra egypti Quõ hoc testa¬
mentũ qđ disposui ad eos post dies illos. dans leges meas
incor eorũ. & inmente eorũ suꝑ scribã eas. & iniquitatũ
eorũ & peccatorũ eorũ. non memor ero amplius. Hic
enim. discreuit nouũ testamentũ au&eri Quod u&erida¬
ta est lex in tabulis lapideis. in nouo autẽ in cordib qđ

Expanded text:
braeo: quis dabit esse sic cor eorum in eis, ut timeant braeo: quis dabit esse sic cor eorum in eis, ut timeant me et custodiant mandata mea? an hic iam uult intellegi gratia sua concedi hoc beneficium, ut sit in hominibus iustitia dei ex fide non quasi propria uelut ex eis cor lapideum et dabo eis cor carneum: quod propter sensum dictum est, quem caro habet et lapis non habet, uerbo utique translato. hoc ipsum et alibi dicit: ecce dies ueniunt, dicit dominus, et consummabo super domum Israhel et super domum Iuda testamentum nouum non secundum testamentum quod disposui ad patres eorum in die qua adprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti. quoniam hoc testamentum quod disposui ad eos: post dies illos dans leges meas in cor eorum et in mente eorum superscribam eas et iniquitatum eorum et peccatorum eorum non memor ero amplius. hic enim discreuit nouum testamentum a uetere, quod in uetere data est lex in tabulis lapideis, in nouo autem in cordibus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
commemorat indeutero nomio. dicta sibi apopulo. cum
audire iam nollent uocẽ dnĩ. sed ꝑeũ p&erent sibi dici
quȩ dicebat ds̃. id est ecce ostendit dñs ds̃ nr̃ nobis glo¬
riã suã. & uocẽ eius audiuimus emedio ignis & c&era
non eadẽ prorsus leguntur in exodo . ubi primum nar¬
rata sunt. quȩ modo rep&untur. Unde intellegamus.
qđ aliquotiens iam com memoraui. non eẽ inmendatio de¬
putandũ. si aliis quib lib& uerbis. eadẽ uoluntas mani¬
festatur. ꝓpter euangelistarũ &iã uerba: quȩ ab inpe¬
ritis & calumniosis. tam quã repugnantia reprehendun¬
tur Neq enĩ magnũ erat mosi attendere. quȩ in exo¬
do scripserat. & eis dẽ omnino uerbis illa repp&ere.
nisi ꝑtiner& adscõs doctores nrõs. hoc ipsũ insinua¬
re dicentib. utnihil aliud in uerbis loquentium quȩ¬
rant . nisi uoluntatẽ. propter quam enuntiandã uer¬
ba instituta sunt¬
Quid ẽ qđ ait moses. dictũ sibi eẽ adnõ depopulo he¬

Expanded text:
commemorat in Deuteronomio dicta sibi a populo, cum audire iam nollent uocem dei, sed per eum peterent sibi dici quae dicebat deus, id est: ecce ostendit dominus deus noster nobis gloriam suam et uocem eius audiuimus e medio ignis et cetera, non eadem prorsus leguntur in Exodo, ubi primum narrata sunt, quae modo repetuntur. unde intellegamus, quod aliquotiens iam commemoraui, non esse in mendacio deputandum, si aliis quibuslibet uerbis eadem uoluntas manifestatur, propter euangelistarum etiam uerba, quae ab inperitis et calumniosis tamquam repugnantia reprehenduntur. neque enim magnum erat Moysi adtendere quae in Exodo scripserat et eisdem omnino uerbis illa repetere, nisi pertineret ad sanctos doctores nostros hoc ipsum insinuare discentibus, ut nihil aliud in uerbis loquentium quaerant nisi uoluntatem propter quam enuntiandam uerba instituta suntQuid est quod ait Moyses dictum sibi esse a domino de populo he
Abbreviated transcription (Latin):
Et uouit isrł uotum dño & dixit: simihi tradideris populum
istum. sub iectum. Id est simihi eum tradendo subieceris. ana¬
themabo illum. & ciuitates eius: hic uidendum ẽ quomodo
dicatur anathemabo. quod uouetur : & tamen promaledicto po¬
nitur . sicut & de isto populo dicitur. Unde illud ẽ. Si quis uobis
euangeli tauerit pr&er quam quod accepistis. anathema sit
Hinc uulgo dictum ẽ ut deuotatio dicatur . Nam deuotare
sequem quam nemo fere dicit nisi male dicens

Expanded text:
Et uouit Israhel uotum domino et dixit: si mihi tradideris populum istum subiectum — id est: si mihi eum tradendo subieceris — anathemabo illum et ciuitates eius. hic uidendum est, quomodo dicatur anathemabo, quod uouetur et tamen pro maledicto ponitur, sicut et de isto populo dicitur. unde illud est: si quis uobis euangelizauerit praeterquam quod accepistis, anathema sit. hinc uulgo ductum est, ut deuotatio dicatur; nam deuotare se quemquam nemo fere dicit nisi maledicens
Abbreviated transcription (Latin):
Et super altare aureum ad operient uestim̃tum iachintinum.
& adoperient illud operimento pellitio iachintino. poss&
ista locucio uideri quam uelut absurdam & non integram
latini interprȩtes transferre noluerunt. Id est super alta¬
re aureum ad operient uestimentũ iachintinum tamquam
debuerit dici & altare aureum ad operient uestimento ia¬
chintino. Nam ad operient uestim̃tum iachintinum. hoc uide¬
tur altare. Sed mihi uid&ur non tam genus locutionis ẽẽ
quam sub obscurum sensus hoc quippe in tellegi potest & suꝑ
altare aureum Ad operient uestim̃tum iachintinum. ut ip¬
sum uestimentũ iachintinũ alia re operiendum p̃ciper&
quod uestimentum iam super altare ẽ& acsic bruter
utrumq: complecter&ur vt uestimento iacintino altere
operiendum. ut uestimentum ia cinctinum alio tegmi¬
ne operiendum subiunxit deniq: unde cooperiri uell&
uestimentum iacinctinum. Cum adiecit . & ad operient

Expanded text:
tum hyacinthinum, et adoperient illud operimento pelliceo hyacinthino. Posset ista locutio videri, quam velut absurdam et non integram latini interpretes transferre noluerunt; id est, super altare aureum adoperient vestimentum hyacinthinum: tanquam debuerit dici, Et altare aureum adoperient vestimento hyacinthino. Nam adoperient vestimentum hyacinthinum, hoc videtur altare. Sed mihi videtur non tam genus locutionis esse, quam subobscurus sensus. Hoc quippe intelligi potest, Et super altare aureum adoperient vestimentum hyacinthinum, ut ipsum vestimentum hyacinthinum alia re operiendum praeciperet, quod vestimentum jam super altare esset; ac sic breviter utrumque complecteretur, et uestimento hyacinthino altare operiendum et uestimentum hyacinthinum alio tegmine operiendum. subiunxit denique unde cooperiri uellet uestimentum hyacinthinum, cum adiecit: et adoperient
Abbreviated transcription (Latin):
ouib Quomodo ñ et proistis deinceps primogenitis cõ¬
putabantur filii leuitarum: Manebat enĩ in posteris
eadẽ trib: quae poss& proprimogenitis posterioribus
computari nisi quia illud iustum fuit. ut quinasce¬
rentur deillis quiiam ad postionẽ dñi ꝑtinebant datã
ꝓprimogenitis quide ȩgypto exierunt. iam ds propri¬
os haber& tamquã suos desuis. Nec possent pro illis
iuste computari. qui de inceps primogeniti dõ debeban¬
tur deuniuerso quippe populo & deunuersis pecorib
populi data ẽ postio dõ ꝓprimogenitis. Et haec postio
erat leuitae. & pecora eoꝵ iam siquid genuissent dĩ erat:
Non poterat hoc tam quã apopulo dari. ꝗd iam alienũ
erat: ac ꝑ hoc debita deinceps primogenita dõ reddi
opostebat. Nec ꝓhis computari posteros leuitarum
uel pecorum eorum
tolli sic dicens & panes qui semper suꝑ eam erunt. Non
utiq ifti semꝑ eam erunt sed similes eoꝵ. quia illi aufereban¬

Expanded text:
ouibus? quomodo non et pro istis deinceps primogenitis conouibus? quomodo non et pro istis deinceps primogenitis conputabantur filii Leuitarum — manebat enim in posteris eadem tribus, quae posset pro primogenitis posteriocomputari; nisi quia illud justum fuit, ut qui nascerentur de illis qui jam ad portionem Domini pertinebant, datam pro primogenitis qui de Aegypto exierunt, jam Deus proprios haberet, tanquam suos de suis, nec possent pro illis juste computari, qui deinceps primogeniti Deo debebantur? De universo quippe populo, et de universis pecoribus populi data est portio Deo pro primogenitis: et haec portio erat Levitae et pecora eorum. Jam si quid genuissent, Dei erat; non poterat hoc tanquam a populo dari, quod jam alienum erat: ac per hoc debita deinceps primogenita Deo reddi oportebat; nec pro his computari posteros Levitarum vel pecorum eorum.tolli sic dicens: Et panes qui semper super eam erunt. Non utique isti semper super eam erunt, sed similes eorum: quia illi aufereban
Abbreviated transcription (Latin):
lo inmunes ẽẽ debere. cum & ipsos oposter& propt̃ opera
tabernaculi non inus uicissim obseruare uigilias quȩ obser¬
uarentur in aluis circumquaq castris filioꝵ isrł
lienigena quit&igerit mori&ur. Querendum quomodo
dixerit inlcuitico quit&igerit. tabernaculum sci ficabitur
cum hicdicat alienigena qui t&igerit mori&ur uolens
intellegi eos qui non essent d&ribuleui. Anfoste hic te¬
tigeritꝰ ad obsequium dixerit seruitutis quod a soleuitis
deberi tabernaculo precepit hic enim loquebatur
uid est quod leuitas proprimogenitis filioꝵ istahel. sibi
d̃s deputat ita ut numeratis primogenitis populi. qui
plures inuenti sunt quã erat numerus leuitarũ argen
corib non ẽ factum. Cũ & pecora leuitarũ pro primo¬
genitis pecoꝵ isra hel sibi ẽẽ uoluerit quomodo dein¬
ceps primogenita eoꝵ. uel pecoꝵ eoꝵ pestinebant ad dm̃
ubi iussit inmunda primogenita vel humana mutari

Expanded text:
lo, immunes se esse debere, cum et ipsos oporteret propter opera lo, immunes se esse debere, cum et ipsos oporteret propter opera tabernaculi non minus uicissim obseruare uigilias, quae obseruarentur in aliis circumquaque castris filiorum Israhel? Alienigena qui tetigerit morietur. quaerendum quomodo dixerit in Leuitico: qui tetigerit tabernaculum sanctificabitur, cum hic dicat: alienigena qui tetigerit morietur, uolens intellegi eos, qui non essent de tribu Leui. an forte hic "tetigerit" ad obsequium dixerit seruitutis, quod a solis Leuitis deberi tabernaculo praecepit? hinc enim loquebatur. Quid est quod LeuiDeus deputat, ita ut numeratis primogenitis, populi qui plures inventi sunt quam erat numerus Levitarum, argentcoribus non est factum, cum et pecora Leuitarum pro primogenitis pecorum Israhel sibi esse uoluerit. quomodo deinceps primogenita eorum uel pecorum eorum pertinebant ad deum, ubi iussit inmunda primogenita uel humana mutari
Abbreviated transcription (Latin):
statues eos in conspectu a aron sacerdotis & minis trabunt
ei & custodientes custodia eius. & custodias filioꝵ isrł ante
taberna culum testimonii quas filacas grecus dixit. Has
ñri interprȩces alii custodias. Alii excubias int̾prȩtati sunt
Sedmirum nisi uigiliȩ melius dicuntur quȩ solent incas¬
tris ternarum orarium obseruatione. Unde scritum est
Quarta autem uigilia noctis uenit post tres iudelic& uigili¬
as & multis locis scripturarum nr̃i uigilias interpr&atisunt.
quas greci phila cas uocant ubi nulla dubitatio ẽ spatia noc¬
turni temporis significari. quod puto & hic accipiendum
quomodo enim leuitȩ iubentur obseruare custodias a aron
& custo dias fili orum isrł. Id est filacas. nisi fostasse dictum
ẽ neputarent ab obseruandis uigiliis quȩ ꝓprie incastris
obseruari solent propt̃ honorem quo seruiebant tabernacu¬

Expanded text:
statues eos in conspectu Aaron sacerdotis et ministrabunt statues eos in conspectu Aaron sacerdotis et ministrabunt ei; et custodient custodias eius et custodias filiorum Israhel ante tabernaculum testimonii. quas φυλακάς graecus dixit, has nostri interpretes alii "custodias", alii "excubias. interpretati sunt. sed mirum nisi uigiliae melius dicuntur, quae solent in castris ternarum horarum obseruationem habere. unde scriptum est: quarta autem uigilia noctis uenit ad eos ambulans as. et multis locis scripturarum nostri uigilias interpretati sunt, quas Graeci φυλακάς uocant. ubi nulla dubitatio est spatia nocturni temporis significari: quod puto et hic accipiendum. quomodo enim Leuitae iubentur obseruare custodias Aaron et custodias filiorum Israhel, id est φυλακάς, nisi fortasse dictum est, ne putarent ab obseruandis uigiliis, quae proprie in castris obseruari solent, propter honorem, quo seruiebant tabernacu
Abbreviated transcription (Latin):
tium a&as illa signatur quinumerus commemoratur & quan¬
do intratur ad terram promissionis. & dicitur illa &as ui¬
ginti annorum quȩ non declinauerit In dexteram aut
sinistram ubimihi uidentur significari scĩ fideles exutroq
testamento fidem ueram tenentes. Nam u&us testamentum
quinq: libris moysi maxime excellit & nouum quattuor¬
euangelis
Iuod ait detabernaculo destringendo lȩuando erigendo
& alienigena qui accesserit moriatur. hic alienigena in¬
tellegendus ẽ &iam ex illis filuis isrł quinon deilla tribu
fuerant quam tabernaculo seriure prȩcepit. Id est qui non
fuerit d&ribu leui Mirum est aut quomodo abusiue ali¬
enigena dicitur. quod magis alterius generis hominem sig¬
ficat alterius tribus hominem. quonomine magis utitur
scriptura  aliarũ gentium homybus ut allofili appellentur
quasi aliarum tribuum homines¬
Et locutus ẽ dñs admorsen dicens. Accipe tribum leui &

Expanded text:
tium aetas illa signatur. qui numerus commemoratur et quantium aetas illa signatur. qui numerus commemoratur et quando intratur in terram promissionis et dicitur illa aetas uiginti annorum, quae non declinauerit in dextram aut sinistram. ubi mihi uidentur significari sancti fideles ex utroque testamento fidem ueram tenentes. nam uetus testamentum quinque libris Moysi maxime excellit et nouum quattuoreuangeliis. Quod ait de tabernaculo destringendo, leuando, erigendo: et alienigena qui accesserit moriatur, hic alienigena intellegendus est etiam ex illis filiis Israhel, qui non de illa tribu fuerunt, quam tabernaculo seruire praecepit, id est qui non fuerit de tribu Leui. mirum est autem quomodo abusiue alienigena dicitur, quod magis alterius generis hominem sigficat alterius tribus hominem: quo nomine magis utitur scriptura in aliarum gentium hominibus, ut appellentur quasi aliarum tribuum hominesEt locutus est dominus ad Moysen dicens: accipe tribum Leui et
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus modo repetentur habent necessariam differentiam
Cum enim ager&ur denumero unuerse multitudinis adunã
tribum pestinentis discernendus erat sexus. Id eo positum
est omnia masculina & neparuuli &ram computarentur
ad iunctum est auiginti annis & supra. rursus ne in bellis
a & as senectutis adnumerar&ur. Additum ẽ omnis qui pro¬
cedit inuistute . & omnia concluduntur uerbo eius operis qͦd
fiebat ut dicatur: cognitio eorum. Re cognitio enim fiebat
hȩc hominum milia computarentur. quinq: igitur illa pro¬
pinqui tates populi domus familiarum numerus nominum
& caput. & ista deinde quat tuor sexus a &as ustus recog¬
nitio fostasse in ipso numero aliquid insinuent. Si enim hoꝵ
duorum numeroꝵ. Id est quinarii & quaternarii altero mul¬
tiplic&ur. ex altero . Io ẽ ut quinquies quaterni aut quater
quini ducantur uiginti fiunt quinumero &iam adulescen¬

Expanded text:
prorsus modo repetantur, habent necessariam differentiam. prorsus modo repetantur, habent necessariam differentiam. cum enim ageretur de numero uniuersae multitudinis ad unam tribum pertinentis, discernendus erat sexus; ideo positum est: omnia masculina. et ne paruuli etiam conputarentur, adiunctum est: a uiginti annis et supra. rursus ne inbellis aetas senectutis adnumeraretur, additum est: omnis qui procedit in uirtute. et omnia concluduntur uerbo eius operis quod fiebat, ut dicatur: recognitio eorum. recognitio enim fiebat, ut haec hominum milia conputarentur. quinque igitur illa: "propinquitates, populi, domus familiarum, numerus nominum et caput" et ista deinde quattuor: "sexus, aetas, uirtus, recognitio" fortasse in ipso numero aliquid. insinuent. si enim horum duorum numerorum, id est quinarii et quaternarii, alter multiplicetur ex altero, id est ut quinquies quaterni aut quater quini ducantur, uiginti fiunt. quo numero etiam adulescen
Abbreviated transcription (Latin):
secundum domos famliarum eoꝵ secundum numerũ no¬
minũ edrum secundum caput eorum & hȩc quinq similit̃
omnino rep&untur donec tribus omnes compleantur. Qua¬
si aliud sit secundum propinquitates eoꝵ aliud secundum
populos. aliud secundum domos familiarum. aliud secundũ
numerum nominũ aliud secundum caput. cum potius ui¬
de antur aliis uerbis eadem significare ista omnia. Itentio¬
nem autem mouet quiatam diligenter ꝑ omnes tribus
eadem rep&untur ut non frustra fieri quiuis iudic& &iam¬
sinon intellegat nimirum ergo numerus ipse aliquid insi¬
nuat sacramenti. Ut hoc idem quinqui es uane rep&atur
nam iste numerus. sicut. in ipsis quinq libris mossi idest
quinarius inuereri testamento maxime commendatur: illa
uero quȩ de inceps quattuor conectuntur id est masculina
auiginti annis & supra. omnis qui procedit inuistute. Et¬
cognitio eorum quam uis & ipsa per omnes tribus eodem

Expanded text:
secundum domos familiarum eorum, secundum numerum nosecundum domos familiarum eorum, secundum numerum nominum eorum, secundum caput eorum, et haec quinque similiter omnino repetuntur, donec tribus omnes conpleantur; quasi aliud sit secundum propinquitates eorum, aliud secundum populos, aliud secundum domos familiarum, aliud secundum numerum nominum, aliud secundum caput, cum potius uideantur aliis uerbis eadem significare ista omnia. intentionem autem mouet, quia tam diligenter per omnes tribus eadem repetuntur, ut non frustra fieri quiuis iudicet, etiamsi non intellegat. nimirum ergo numerus ipse aliquid insinuat sacramenti, ut hoc idem quinquies uarie repetatur. nam iste numerus sicut in ipsis quinque libris Moysi, id est quinarius, in uetere testamento maxime commendatur. illa uero quae deinceps quattuor conectuntur, id est masculina a uiginti annis et supra omnis qui procedit in uirtute, recognitio eorum, quamuis et ipsa per omnes tribus eodem
Abbreviated transcription (Latin):
quidam latini interpreces tribunos appella ueruNt
Chili arci aũt uidentur amille cognominati. Sedim
cum con silium iothor socer moysi genero suo dar&
quod etiam ds apꝓbauut . Deordinando populo sub principi¬
bus ut non omnes omnium causae moysen ultra uires one¬
rarent. Chiliarcos appellauit confaituendos super mille¬
ipsis numeris quibus p̃essent cognominatos Numqͥd nam
& hic sic accipiendi sunt: chiliachi quod singuli essent
super millenos. non utiq neq enim uniuersus omnium po¬
pulus israhel. Duodecem hominum milia tunc fuerunt
singulos enim elegit desingulis tribub. quȩ duo decim
tribus procul dubio non millenos homines. sed multa mi¬
lia continebant Nomen ergo ẽ commune cũ illis qui
princeps. quõ siue amille siue amillibus eadem compositio
computantur ꝑ singulas quasq filii urł. In a&ate militari
dicitur: secundum ꝓpinquitates eorum secundũ poputum eoꝵ

Expanded text:
quidam latini interpretes tribunos appellaverunt: quidam latini interpretes tribunos appellaverunt: χιλίαρχοι autem videntur a mille cognominati. Sed cum consilium Jothor socer Moysi genero suo daret, quod etiam Deus approbavit, de ordinando populo sub principibus, ut non omnes omnium causae Moysen ultra vires onerarent, χιλιάρχους appellavit constituendos super milleipsis numeris, quibus praeessent, cognominatos. numquidnam et hic sic accipiendi sunt χιλίαρχοι, quod singuli essent super millenos? non utique. neque enim uniuersus omnium populus Israhel duodecim hominum milia tunc fuerunt. singulos enim elegit de singulis tribubus, quae duodecim tribus procul dubio non millenos homines, sed multa milia continebant. nomen ergo commune est cum illis, quiprinceps, quoniam sive a mille, sive a millibus, eadem compositio computantur per singulas quasque filii Israel in aetate militari, dicitur, secundum propinquitates eorum, secundum populum eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ animȩ officia ut hinc dubitare dementis sit
interc&eras. & consum& uos ꝑ ambulant gladius. de inde
ait. Ex erit terra ur̃a tdeserta & ciuitates urȩ erunt deser¬
tae. Tunc bene senti& terra sabbata sua. Omnes dies deso¬
lationis suȩ. & uos eritis in terra in riieorum uostroꝵ
Qvomodo consum & ergo eos. gladiussierunt in terra
inimicorum suorum. Anin ipsa terra consum & qũo mosti
um facta. non erunt ibi an consum & uos. Sic ait Ac sidi¬
cer& interfici& uos ut ad istam consummationem illi per¬
tineant. qui gladio cadant non omnes quando quidem
paulo post dicit. & eis qui residui sunt ex uobis super¬
ducam formidinem incoreorum: Ansecundum Yperbolen
dictum ẽ. consum & uos secundum quem loquendi modũ
& abundantia eorum dicta ẽ sicut arena maris. secundum
istum modum &iam dicitur quod deinde sequitur & per¬
sequetur eos sonus filii uolantis. Id est quia nnus in eis
timor erit. ut & leuissima quȩ quȩ formident

Expanded text:
e animae officia, ut hinc dubitare dementis sit.inter caetera, Et consumet vos perambulans gladius; deinde ait, Et erit terra vestra deserta, et civitates vestrae erunt desertae: tunc bene sentiet terra sabbata sua, omnes dies desolationis suae; et vos eritis in terra inimicorum vestrorum? Quomodo ergo consumet eos gladius, si erunt in terra inimicorum suorum? An in ipsa terra consumet, quoniam strage mortuorum facta non erunt ibi? An consumet vos, sic ait, ac si diceret, interficiet vos, ut ad istam consumptionem illi pertineant, qui gladio cadent, non omnes: quandoquidem paulo post dicit, Et eis qui residui sunt ex vobis, superducam formidinem in cor eorum? An secundum hyperbolen dictum est, consumet vos: secundum quem loquendi modum et abundantia eorum dicta est sicut arena maris ? Secundum istum modum etiam dicitur, quod deinde sequitur, Et persequetur eos sonus folii volantis: id est, quia nimius in eis timor erit, ut et levissima quaeque formident.
Abbreviated transcription (Latin):
gerebatur enim tamquã homini. ut signo aliquo explorar&
ipse quantus ess& id est quam multum apud dm̃ poss&:
quoduitiose sit. cumfit: Ab hoc aut̃ discer: nitur quod ge¬
deon fecit pugne imminente periculo: col latioquip

Expanded text:
gerebatur enim tamquam homini, ut signo aliquo exploraret gerebatur enim tamquam homini, ut signo aliquo exploraret ipse quantus esset, id est quam multum apud deum posset: quod uitiose fit, cum fit. ab hoc autem discernitur quod Gedeon fecit pugnae imminente periculo; consultatio quip
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ. in ea carne uenturus ess&. quȩ deillo femore ꝓpagata ẽ
uerendum . quo differant augurationes inlicitȩ
abilla p&itione signi qua p&iuit seruus abrahȩ ut ei ds̃
ostender& ipsa meẽ futuram uxorẽ dñi sui isaac . aqua
cum p&iuiss& ut biber& dicer&ur illibibe &tu. & ad a¬
quabo & camelos tuos quo adusq bibere desinerent: Ali¬
ud estmirum aliquid p&ere. quod ipso mira culo signum
sit : Aliud ea obseruare quȩ ita fiunt quod mira non
sint : sed a coniectorib superstitiosa uanitate interpre¬
tantur : Sed hoc ipsũ &iam quod mirum aliquid postu¬
latur quo signific&ur quod quisq uult nosse . utrum
audendũ sit inon parua quȩstio ẽ : eonamq pertin& qđ
dicuntur qui hoc non recto faciunt temptare dm̃ Nam
ipse dñs cum adiabolo temptar&ur. testimonium de
scripturis adhibuit. non temptabis dnm dm̃ tuum: sug¬

Expanded text:
 dominus terrae in ea carne uenturus esset, quae de illo femore propagata est.  dominus terrae in ea carne uenturus esset, quae de illo femore propagata est. Quaerendum quo differant augurationes inlicitae ab illa petitione signi, qua petiuit seruus Abrahae, ut ei deus ostenderet ipsam esse futuram uxorem domini sui Isaac, a qua cum petisset, ut biberet, diceretur illi: bibe et tu, et adaquabo camelos tuos quoadusque bibere desinent. aliud est enim mirum aliquid petere, quod ipso miraculo signum sit, aliud ea obseruare, quae ita fiunt, ut mira non sint, sed a coniectoribus superstitiosa uanitate interpretentur. sed hoc ipsum etiam quod mirum aliquid postulatur, quo significetur quod quisque uult nosse, utrum audendum sit non parua quaestio est. eo namque pertinet, quod dicuntur qui hoc non recte faciunt tentare dominum. nam ipse dominus, cum a diabolo tentaretur, testimonium de scripturis adhibuit: non tentabis dominum deum tuum. sug
Abbreviated transcription (Latin):
illa tempora hec scribendo narrauit. que mad modũ
supra diximus. deputeo iurationis
Ix surgens aũt abraham . adorauit populum terrȩ
Quȩritur quomodo scriptũ sit . dnm d̃ tuum adora¬
bis & illi soli seruies : Cumabraham sic honorauerit
populum quendã gentium . ut &iam adorar&: sed anĩ¬
aduertendũ in eodẽ precepto non dictum. dnm̃ dm̃
tuum solum adorabis. sicut dictũ est. & illisoli seruies.
quod ẽ grece. AT PHCIC: talis enim seruitus non ni¬
si dõ deb&ur : unde damnantur idolatre. id est eius
modi seruitutem ex hibentes idolis quȩ debentur dõ
Nec moueat quod alio loco inquadã scriptura prohib& an¬
gelus hominẽ : adorasse & ad mon& ut dñs potius ad ore¬
tur: Talis enim apparuerat angelus ut prodõ poss& a do¬
ri. & ideo fuerat corrigendus adorator
Quod abraham iub& puero suo ut manũ suam ponat sub eiꝰ
Sol& imperitos mouere non adtendentes magna istam

Expanded text:
illa tempora haec scribendo narrauit, quemadmodum illa tempora haec scribendo narrauit, quemadmodum supra diximus de puteo iurationis. Exsurgensautem Abrahamadorauit populum terrae. quaeritur quomodo scriptum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies, cum Abraham sic honorauerit populum quendam gentium, ut etiam adoraret. sed animaduertendum est in eodem praecepto non dictum: "dominum deum tuum solum adorabis", sicut dictum est: et illi soli seruies, quod est graece Xatpsoas\'.?. talis enim seruitus nonnisi deo debetur. unde damnantur idolatrae, id est eius modi seruitutem exhibentes idolis, quae debetur deo. nec moueat quod alio loco in quadam scriptura prohibet angelus hominem adorare se et admonet, ut dominus potius adoretur; talis enim adparuerat angelus, ut pro deo posset adori. et ideo fuerat corrigendus adorator. Quod Abraham iubet puero suo, ut manum suam ponat sub eius  terrae, solet inperitos mouere non adtendentes magnam istam
Abbreviated transcription (Latin):
&iam sol& : nam in consequentibus hoc magis uid&ur
apparere ubi legitur . & uocauit angelus dñi abraham
iterum decelo. per mem& ipsum iuraui dicit dñs: non
facile eni inuenitur dñs xp̃s patrem. dñm dicere
tamquã suum dñm. illo prȩsertim tempore. ante¬
quã sumer& carnẽ: nam secundũ id quod formam
serui accepit. non in congruenter hoc diciuid& ur
Nam secundũ huius rei proph&iam futurȩ. illud est
in psalmo: dñs dix̃ adme filius meus estu: nam neque in ip¬
so euangelio facile inuenimus. axp̃o dm̃patrem dnm ap¬
pellatum. quod dñs eius ess& . quamuisdm inuenia mus
eius id est dñs noster. ad ño nr̃o. pluisse intellegatur fili¬
us apatre
Quod in his quod nuntiauerunt abrahȩ. natos et̃ filios ei.
tia uerunt. nuntiare patrẽ syrorũ potuerunt. Ex ori¬
gine quippe illius si rorũgenus longe postea ꝓpaga¬
tum ẽ : Seddictũ est aꝑsona scribentis. qui post omna

Expanded text:
etiam- solet. nam in consequentibus hoc magis uidetur etiam- solet. nam in consequentibus hoc magis uidetur adparere ubi legitur: et uocauit angelus domini Abraham iterum de caelo dicens: per me ipsum iuraui, dicit dominus. non facile enim inuenitur dominus Christus patrem dominum dicere tamquam suum dominum illo praesertim tempore, antequam sumeret carnem. nam secundum id, quod formam serui accepit, non incongruenter hoc dici uidetur. nam secundum huius rei futurae prophetiam illud est in psalmo: dominus dixit ad me: filius meus es tu. nam neque in ipso euangelio facile inuenimus a Christo deum patrem dominum appellatum, quod dominus eius esset; quamuis deum inueniamus eius, id est dominus noster a domino nostro pluisse intellegatur, filius a patre. Quod in his, quos nuntiauerunt Abrahae natos esse filios frattiauerunt, nuntiare patrem Syrorum potuerunt; ex origine quippe illius Syrorum genus longe postea propagatum est. sed dictum est a persona scribentis, qui post omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ox angeli decelo ad abraham .ne inicias manũ inpuerũ.¬
neque facies ciquicquã. modo enim cognoui quo times dm̃
tu: &iam ista quȩstio simililocutione soluitur: hoc est eñi
nunc cognoui quo times dm̃tu. quod significat nunc te
feci cognoscere: in consequentibus aũt hoc genus locu¬
tionis euidenter appar&. ubi dicitur.: & uocauit abra¬
ham nomenlo ci illius dñs uidit: ut dicant hodie. in
monte dñs apparuit: uidit proeo quod est apparuit.
hoc est uidit: ꝓeo quod ẽ uiderifecit. significans per
efficientem id quod efficitur. sicut frigus pigrum¬
quod pigros facit
tnon pepercistifilio tuo dilecto ꝓpterme. Num quid
abraham propter angelũ. non peper cit filio suo & ñ
propter : aut ergo angeli nomine dñs xp̃s significatus est.
quisine dubio ds̃ ẽ. & manifeste a proph&a dictus
magni consilu angelus: aut quod ds̃ erat in angelo. &
expersona dĩ angelus loquebatur. sicut in proph&is

Expanded text:
ox angeli de caelo ad Abraham: ne inicias manum in pueruneque facias ei quidquam; modo enim cognoui quoniam times deum tu. etiam ista quaestio simili locutione soluitur; hoc est enim: nunc cognoui, quoniam times deum tu, quod significat: "nunc te feci cognoscere". in consequentibus autem hoc genus locutionis euidenter adparet, ubi dicitur: et uocauitAbraham nomen loci illius "dominus uidit", ut dicant hodie: in monte dominus adparuit. "uidit" pro eo quod est fadparuit", hoc est uidit" pro eo quod est" uideri fecit", significans per efficientem id quod efficitur, sicut frigus pigrumquod pigros facit. Et non pepercisti filio tuo dilecto propter me. numquid Abraham propter angelum non pepercit filio suo et non propter deum? aut ergo angeli nomine dominus Christus significatus est, qui sine dubio deus est et manifeste a propheta dictus "magni consilii angelus", aut quod deus erat in angelo et ex persona dei angelus loquebatur, sicut in prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
nisi inpropitiatorium. quia. cuicumque prouectui ad multi¬
tudinem scientiae spesnonẽ. nisi indĩ misericordiaCVI.
vod ait . erunt anuli inthecis suppostatoriis adtollendam
mensam. hoc intellegendum ẽ. quod anuli essent. veluti
thecae suppostatoriorum. id est quo suppostatoria tam quã
inthecas inducantur: Frunt quippe inthecis. Ita dictumẽ
tamquam diceretur. erunt prope thecis
CVII

Expanded text:
nisi in propitiatorium, quia cuicumque profectui ad multinisi in propitiatorium, quia cuicumque profectui ad multitudinem scientiae spes non est, nisi in Dei misericordia. CVI. Ib. XXV, 27. Quod ait, Erunt annuli in thecis subportatoriis ad tollendam mensam, hoc intelligendum est, quod annuli essent velut thecae subportatoriorum; id est, quo subportatoria tanquam in thecas inducantur. Erunt quippe in thecis, ita dictum est, tanquam diceretur, Erunt pro thecis. CVII
Abbreviated transcription (Latin):
erumtamen quia lex a quouis proficiente. non exom¬
ni parte completur. propitiatorium est desuper
Ad hoc enim opus est ut propitius sit ds̃ et loeo de¬
super ponitur. quia super. exaltat misericordiam
iudicio Duo uero cherubim pennis suis obumbranT
propitiatorium. Idest honorant uelando. quonĩa¬
ministeria ista ibi sunt. & inuicem se attendunt
quia consonant: duo quippe testamenta figuran¬
tur et uultus eorum sunt in propitiatorium. quia
misericordiã dĩ qua & una est ualde commendant
Denique hinc se promisit locuturum ds̃ ad moysen.
de medio cherubim de sursum propitiatorium Porro sicrea¬
tura rationabilis inmultitudine scientiae. quo hanc
interpretationem habent cherubim. duobus ipsis anima¬
libus significatur. Ideo duo sunt. ut societatem caritatis
commendent: Ideo pennis suis propitiatorium obumbraN.
quia dõnon sibi tribuunt pennas suas. Idest dm̃honorant
Virtutibus quibus praestant Et uultus eorum non sunt

Expanded text:
Verumtamen quia Lex a quovis proficiente non ex omVerumtamen quia Lex a quovis proficiente non ex omni parte completur, propitiatorium est desuper. Ad hoc enim opus est ut propitius sit Deus, et ideo desuper ponitur, quia superexsultat misericordia judicio . Duo vero Cherubim pennis suis obumbrant propitiatorium, id est, honorant velando; quoniam mysteria ista ibi sunt: et invicem se attendunt, quia consonant; duo quippe ibi Testamenta figurantur: et vultus eorum sunt in propitiatorium, quia misericordiam Dei, in qua una spes est, valde commendant. Denique hinc se promisit locuturum Deus ad Moysen de medio Cherubim desursum propitiatorii. Porro si creatura rationalis in multitudine scientiae, quoniam hanc interpretationem habent Cherubim, duobus ipsis animalibus significatur; ideo duo sunt, ut societatem charitatis commendent; ideo pennis suis propitiatorium obumbrant, quia Deo non sibi tribuunt pennas suas, id est, Deum honorant virtutibus, quibus praestant: et vultus eorum non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fieri numero angulorum Ad hoc enim anuli inangu¬
lis ponuntur. quod inducantur suppor tatoria uel
gestatoria. quibus archa quat tuor hominibus hinc
atque inde portetur
ropitiatorium quid dicat. super. Imponendum super¬
arcam. quaeri sol& Sed cum aureum fieri lubeat
eiusq longitudinem & latitudinem tantam ex¬
primat. quanta et lpsius arcae dicta est : proculdubio
velut tabulam auream tantae formae fieri precepit.
qua tegeretur. arca. Ita ut ipso propitiatorio essent
duo cherubim. hinc atq inde alterutrum Attendentes
łta ut uultus eorum inpropitiatorium essent. et pennis
sus obumbrarent propitiatorium Quod magnum ẽ
sacramentum Aurum qui ppe significat sapientiam.
arca significat secretum di. Inarca lussa sunt poni lex
& manna. et uirga aaron: In lege precepta sunt.
uirga potestatem significat. manna gratiam. quia
nisi cum gratia nonẽ potestas prȩcepta faciendi

Expanded text:
fieri numero angulorum. Ad hoc enim annuli in angufieri numero angulorum. Ad hoc enim annuli in angulis ponuntur, quo inducantur subportatoria vel gestatoria, quibus arca a quatuor hominibus hinc atque inde portetur.. Ib. XXV, 17. Propitiatorium quid dicat superimponendum superarcam, quaeri solet: sed cum aureum fieri jubeat, ejusque longitudinem et latitudinem tantam exprimat, quanta et ipsius arcae dicta est, procul dubio velut tabulam auream tantae formae fieri praecipit, qua tegeretur arca; ita ut in ipso propitiatorio essent duo Cherubim, hinc atque inde alterutrum attendentes, ita ut vultus eorum in propitiatorium essent, et pennis suis obumbrarent propitiatorium: quod magnum est sacramentum. Aurum quippe significat sapientiam, arca significat secretum Dei. In arca jussa sunt poni Lex, et manna, et virga Aaron: in Lege praecepta sunt, virga potestas significatur, manna gratia; quia nisi cum gratia non est potestas praecepta faciendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Et facies inea cymatia aurea. verfatilia incircuitu yma¬
tia dixit. quae inquadratura extant per quat tuor
partes. sicut mensae quadrae fieri solent Nec quod ait
uersatilia mobilia debemus accipere. fixa sunt enim
sicut dixi mensas habere solitas Sed uersitilia dixit
tortilia quae grece uocantur. strepta. uel canalibus si¬
cut sunt columnae tortiles. aut Implicatis duabus uir¬
gulis. In modum restis. sicut etiam torques fieri solent
Ivod ait. & fabricabis illi quattuor. anulos aureos. & impo¬
nes super. quattuor. latera. duos anulos inlatus secundũ.
& duos anulos inlatus secundum. Ad quattuor. Angulos
occurrunt quattuor. anuli. singuli insingulis. & per
angulorum numerum fit. ut quod induobus lateribu
ponitur. in omnibus quattuor ponatur. Unus enĩ
angulus. duobus lateribus communis est. Alio quin
non occurrit utbini anuli ponantur perquat tuor
latera. Cum sint quattuor. anuli. Oeto quippe eẽ
debuerunt. Si aliter. intellegimus. quam quod dixi

Expanded text:
Et facies in ea cymatia aurea uersatilia in circuitu. cymatia dixit, quae in quadratura exstant per quattuor partes, sicut mensae quadrae fieri solent. nec quod ait "uersatilia," mobilia debemus accipere — fixa sunt enim, sicut dixi mensas habere solitas — sed, "uersatilia" dixit "tortilia", quae graece uocantur otpsita, uel canalibus, sicut sunt columnae tortiles, aut inplicatis duabus uirgulis in modum restis, sicut etiam torques fieri solent. quod autem ait: et fabricabis illi quattuor anulos aureos et inpones super quattuor latera: duos anulos in latus unum et duos anulos in latus secundum, ad quattuor angulos occurrunt quattuor anuli singuli in singulis et per angulorum numerum fit, ut quod in duobus lateribus ponitur in omnibus quattuor ponatur. unus enim angulus duobus lateribus communis est; alioquin non occurrit, ut bini anuli ponantur per quattlatera, cum sint quatuor annuli; octo quippe esse debuerunt, si aliter intelligimus, quam quod dixi
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. acsi dicer&. facies eum socium gloriae tuȩ
Non autẽ res huiusmodi quasi partiliter diuisȩ
minuuntur. sed totȩ sunt omnib. totȩ singulis. qui earũ
habent societatem¬
Homo homo quicumq uouerit uotum dnõ. aut iura¬
uerit iuramentũ. aut definierit definitionẽ deanima
sua. non profanabit verbum suum Omnia quecumq¬

Expanded text:
dum est, ac si diceret: facies eum socium gloriae tuae; dum est, ac si diceret: facies eum socium gloriae tuae; non autem huius modi res quasi partiliter diuisae minuuntur, sed totae sunt omnibus, totae singulis qui earum habent societatemHomo homo quicumque uouerit uotum domino aut iurauerit iuramentum aut definierit definitionem de anima sua, non profanabit uerbum suum: omnia quaecumq
Abbreviated transcription (Latin):
ipso . & inpone manus tuas super eum & ftatues eũ
inconspectu eleatar sacerdotis. & mandabis ei in
conspectu omnis synagoge. & cȩtera Notandum
est: quod cum iam haber& spm̃ inse ipso iesus naue. sic̃ scrip¬
tura testatur. Ubi quidaliud quã spm̃ scm̃ debemus
accipere Non enim despũ hominis hoc dicer& quẽ
nullus erat qui non haber& Iussus ẽ tamen moẏses
ei manus imponere. nequis quã homo qualib& prȩpol¬
lens gratia. sacramenta consecrationis audeat recusare
Quid est quod cum ds̃ moysi prȩciper& de ihũ naue
ait inter cetera Et dabis degloria tua super
eum Nam greca locutione. tes doxes hab& quod
tantundẽ ual&. acsi dicer& degloria. id est apotes
doxes. Latini autẽ nonnulli interpretatisunt.
dabis gloriã tuã. non degloria tua: sed siue illud
ess& utgloriam tuam dicer&: Nonideo eã non
habiturus erat moy ses: nec quia dixit degloria.
Ideo minutum est quod habebat Sic enĩ accipien¬

Expanded text:
ipso, et inpone manus tuas super eum; et statues eum ipso, et inpone manus tuas super eum; et statues eum in conspectu Eleazar sacerdotis et mandabis ei in conspest, quod cum jam haberet Spiritum in seipso Jesu Nave, sicut Scriptura testatur ubi quid aliud quam Spiritum sanctum debemus accipere? non enim de spiritu hominis hoc diceret, quem nullus erat qui non habebat, jussus est tamen Moyses ei manus imponere; ne quisquam homo, qualibet praepollens gratia, sacramenta consecratQuid est quod, cum deus Moysi praeciperet de Iesu Naue, ait inter cetera: et dabis de gloria tua super eum? nam graeca locutione τῆς δόξης habet, quod tantundem ualet, ac si diceret "de gloria", id est τῆς δόξης. latini autem nonnulli interpretati sunt: dabis gloriam tuam, non: de gloria tua. sed siue illud esset, ut gloriam tuam diceret, non ideo eam non habiturus erat Moyses; nec, quia dixit "de gloria", ideo minutum est quod habebat. sic enim accipien
Abbreviated transcription (Latin):
id est gratia perfidem : &aaron quidem ante de¬
functus est. quam israhel inaliquam partem ter¬
re promissionis intrar&. Moyse aũ adhuc ui¬
uente : capta est terra amorreorum atq possessa
sed iordanẽ cum eis non est transire permis sus
Exaliqua enim parte lex obseruatur infide xpi¬
ana: ibi enĩ sunt &iã precepta. quȩ hodieq obser¬
uare xpĩani iubemur : Sacerdotiũ uero illud &
sacrificia nullã partẽ tenent hodie fidei xpĩanȩ. ni¬
si quod inumbris futurorũ acta atq transacta sunt
Cum uero ambobus fratribus. id est aaron & moysi
dicitur . ut adponantur adpopulum suum. Manifes¬
tum est. non esse in illos ira dĩ. quȩ separat apace sc̃ẽ
soci&atis adernȩ Unde manifestatur. nonsolum
officia. sed &iã mortes eorum. signa fuisse futuro¬
rũ. non supplicia indignationis dĩ LIII
Et locutus est dñs admoysen dicens Accipe ad
te ipsũ iesũ filiũ naue. hominem qui hab& spm̃ inse

Expanded text:
id est, gratia per fidem. Et Aaron quidem ante deid est, gratia per fidem. Et Aaron quidem ante defunctus est quam Israel in aliquam partem terrae repromissionis intraret. Moyse adhuc vivente, capta est terra Amorrhaeorum atque possessa; sed Jordanem cum eis non est transire permissus. Ex aliqua enim parte, lex observatur in fide Christiana. Ibi enim sunt etiam praecepta quae hodieque observare Christiani jubemur. Sacerdotium vero illud et sacrificia nullam partem tenent hodie fidei Christianae, nisi quod in umbris futurorum acta atque transacta sunt. Cum vero ambobus fratridicitur, ut adponantur ad populum suum, manifestum est non esse in illos iram dei, quae separat a pace sanctae societatis aeternae. unde manifestatur non solum officia, sed etiam mortes eorum signa fuisse futurorum, non supplicia indignationis dei. Et locutus est dominus ad Moysen dicens: accipe ad te ipsum Iesum filium Naue, hominem qui habet spiritum in se
Abbreviated transcription (Latin):
iuber& quem gue interficere proxi¬
mum suum diis alienis nefarie conse¬
cratum : at que inter ea &iam illad
fine es facer&. acsicira dñi iam placata
non opus fuisse duces populi crucifigi
Haec sane seueritas. illi tem pori con¬
grua : quuntum malum sit st̃t forni¬
cationis & i dolatriae.
dei satis euidenter ostendit
Eam causam mortis moysi dieit dñs.
quum &iam fratres ei us: am¬
bobus enim &iam hoc ante prȩ¬
dixerat. QUOD ideo non in trarent
cum po pulo dĩ in terram pro missionis.
qui a non eum sanctificauerunt coram
populo ad aquam contradictionis Id est
quia dubita uerunt dedono eius. quod
poss& aqua dep&ra profluere. sicut ex po¬
suimus in eo ipso scripturȩ loco: huius aũt reiisteriũ
dat᷑ intellegi. qͣ nec sacerdotiũ qđ prius institutũ ẽ. cuius
ꝑsonam gerebat
aaron. nec ipsalex cuius ꝑsonam gerebat moyses.
introducunt populum dĩ interrã hereditatis ae¬
terne. Sed ihs. in quo typus erat dñi ihũ xp̃i.

Expanded text:
juberet quemque, interficere proxijuberet quemque, interficere proximum suum diis alienis nefarie consecratum, atque interea etiam illud Phinees faceret, ac sic ira Domini jam placata, non opus fuisse duces populi crucifigi. Haec sane severitas illi tempori congrua, quantum malum sit fornicationis et idololatriae dei satis euidenter ostendit. Eam causam mortis Moysi dominus dicit quam etiam fratris eius. ambobus enim etiam hoc ante praedixerat, quod ideo non intrarent cum populo dei in terram promissionis, quia non eum sanctificauerunt coram populo ad aquam contradictionis; id est quia dubitauerunt de dono eius, quod posset aqua de petra profluere, sicut exposuimus in eo ipso scripturae loco. huius autem rei mysterium datur intellegi, quia nec sacerdotium quod prius institutum est, cuius personam gerebat Aaron, nec ipsa lex cuius personintroducunt populum Dei in terram haereditatis aeternae, sed Jesus, in quo typus erat Domini Jesu Christi,