comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ec idltoint̃ posio temp̃ nuntiat᷑ ex ea¬
dem insula pelagianam ꝑuersitatẽ
iterato paucis auctoribus dilatari.
rursusq ad beatissimũ uirũ precessa¬
cerdotum omnium deferunt᷑. ut cau¬
sam dĩ quod prius optinuerat tuta¬
r&ur : quorum p&itioni festiñ obtẽ¬
perat. Namq. adiuncto sibi seuero
totius scĩtatis uiro quierat discipulus
beatis simi patris lupitrecas eͥnorũ
epĩ. & tunc treueris ordinatus eps̃.
gentib. primo germaniae uerbũ
p̃dicabat. mare conscendit . & con¬
sentientib elem̃tis. tranquillona¬
num uenire inuitis uaticinationib
nuntiaba. Intantum ut elubiusq:¬
dam regionis illius primus in occur
tu relatione ꝓperar&. Exhibensse¬
cum filiũ quem in ipso flore adules
centiae debilitas dolenda damna¬
uerat. Erat enĩ arescentib ner
uis contracto poplite . cui ꝑsiccita tẽ
cruris usus uestigii negabantur Hunc
elabium ꝓuintia tota subsequit᷑. Ve¬
niuN sacerdotes. occurrit inscia multitu

Expanded text:
ec multo interposito tempore, nuntiatur ex eadem insula, Pelagianam perversitatem iterato paucis auctoribus dilatari. Rursusque ad beatissimum virum preces sacerdotum omnium deferuntur, ut causam Dei, quod prius obtinuerat, tutaretur. Quorum petitioni festinus obtemperat. Namque adjuncto sibi Severo, totius sanctitatis viro qui erat discipulus beatissimi patris Lupi, Trecassenorum episcopi, et tunc Treviris ordinatus episcopus, gentibus primae Germaniae verbum praedicabat, mare conscendit, et consentientibus elementis tranquillo nanum venire invitis vaticinationibus nunciabant; in tantum ut Elafius quidam regionis illius primus, ut in occii relatione properaret, exhibens secum filium centiae debilitas dolenda damnaverat. Erat enim arescentibus vis, contracto poplite, cui per siccitatem crurae usus vestigii negabatur. Hunc Elafium provincia tota subsequitur; veniunt sacerdotes, occurrit inscia multit
Abbreviated transcription (Latin):
÷ Vi colman ep̃s relicta brittania. duo
monasteria inscothia. unũ scotis. al¬
terũ anglis. quos secũ ad duxerat fecerit
Demorte osuiu & ecgberchdi. regum &
desynodo facta ad locũ herut forda.
cui p̃sidebat archi ep̃s theodorus.
II. Vt deposito umfrid. sexuulf episcopa
entalib saxonib sit episcopatꝰ datus.
I÷ Ut in monasterio bericinensi ubi cor¬
porũ scĩ monialiũ feminarũ ponide¬
berent caelest sit luce monstratum:¬
Vt in eodẽ monasterio puerolus moriens. uir¬
ginemq̃ se erat secutura. clamauerit. utq
alia de corpore egressura.iam particulam
futurae lucis aspexerit :¬
VIIII. Quae sint ostensa caelitus signa. cũ & ipsa mater
congrogationis illius. emundo transir&.
X. Ut ad cymiteriũ eiusdẽ monasterii. orans caeca
XI. Utrex eiusdem prouintiae sebbi inmonachi¬
ca uitam conuersatione finierit.
.XII. Vt episcopatũ occidentaliũ s axonũ ꝓleutherio
haed di. epis copatũ hrofensis ecłae ꝓpinta cui¬

Expanded text:
 Ut Colman episcopus, relicta Brittania, duo monasteria in Scottia, unum Scottis; alterum Anglis, quos secum adduxerat, feceritDe morte Osuiu et Ecgbercti regum; et de synodo facta ad locum Herutforda, cui praesidebat archiepiscopus Theodorus.I. Ut deposito Uynfrido, Saexuulf episcopatentalibus Saxonibus sit episcopus datus. I. Ut in monasterio Bericinensi, ubi corpora sanctimonialium feminarum poni deberent, coelesti sit luce monstratumt in eodem monasterio puerulus moriens, virginem quae se erat secutura, clamaverit Al., vocaverit; utque alia de corpore egressura, jam particulam futurae lucis aspexeritIX. Quae sint ostensa coelitus signa cum et ipsa mater congregationis illius e mundo transiret. X. Ut ad cymiterium ejusdem monasterii orans caeca XI. Ut rex ejusdem provinciae Sebbi, in monachica vitam conversatione finierit.XII. Ut episcopatum Occidentalium Saxonum pro Leutherio Haeddi, episcopatum Hrofensis Ecclesiae pro Putta Cui
Abbreviated transcription (Latin):
tdefuncto deus dedit. uuighard ad suscipi¬
endũ episcopatũ romã sit missus. sed illo ibi¬
dẽ defuncto theoderꝰ archiepis copus or¬
dinatus & cũ hadriano abbate. sit britta¬
niam missus.
ecłae cũ catholica ueritate litterarũ quoq XI¬
scãrũ coeperint studiis in bui. & ut putta
prodamiano hruofensis ecłae sit factꝰ
antistes.

Expanded text:
defuncto Deusdedit, Uighard ad suscipiendum episcopatum, Romam sit missus: sed illo ibidem defuncto, Theodorus archiepiscopus ordinatus, et cum Hadriano abbate sit Brittaniam missus. Ecclesiae cum catholica veritate, literarum quoque sanctarum coeperint studiis imbui; et ut Putta pro Damiano Hrofensis Ecclesiae sit factus antistes.
Abbreviated transcription (Latin):
Ebri&ate
animositate. litigio. contentio¬
ni. Inuidiae. c&erisq: huius modi
facinorib: suacolla ab iectoleui
iugo xp̃i subdentes. Int̃ea subito
corrupta em̃tis homines a cerba pes¬
tis corripuit. quae in breuitantam
quidemmostuis uiui sufficereNt.
Sed nemoste quidem suorũ. nectimore
mostis hiqui suꝑ eran. amoste animȩ
qua peccando sternebant᷑ reuocari
poterant: Vnde ñ multo post:acri¬
orgentẽ peccatricem ultio diriscele¬
ris secutaẽ Initum nãq ẽ consi¬
lium. quid agendum. ubi quaeren¬
dũ ess& p̃sidium . ad euitandas uel
repellandas tam feras tamq cre
berrimas gentium a quilonalium
in ruptiones. Placuitq omnibus
cũ suorege uurtigerno. ut saxonẽ
gentem detrans marinis in auxiliũ
uocareNt. Quod dñi nutu dispositũ
eẽ c̃stat. ut uenir& ẽtra imꝓbosma¬
lum. sic̃ euidentius rerũ exitus ꝓbaũ.¬

Expanded text:
ebrietati, ebrietati, animositati, litigio, contentioni, invidiae, caeterisque hujusmodi facinoribus sua colla, abjecto levi jugo Christi, subdentes. Interea subito corruptae mentis homines acerba pestis corripuit, quae in brevi tantamquidem mortuis vivi sufficerent: sed ne morte quidem suorum nec timore mortis, hi qui supererant a morte animae qua peccando sternebantur, revocari poterant: unde non multo post acrior gentem peccatricem ultio diri sceleris secuta est. Initum namque est consilium quid agendum, ubi quaerendum esset praesidium ad evitandas vel repellendas tam feras tamque crberrimas gentium aquilonalium irruptiones; placuitque omnibus cum rege suo Vortigerno, ut Saxonum gentem de transmarinis partibus in auxilium vocarent: quod Domini nutu dispositum esse constat, ut veniret contra improbos malum, sicut evidentius rerum exitus
Abbreviated transcription (Latin):
suae malitiae posteris diut᷑namre¬
linquens. moltos eorum coegit.
uictas infestis p̃donib daremanus.
alios ueronum quã. Quin potius
confidentes indiuinum ubihuma¬
num cessabat auxilium. De ipsis
montib speluncis acsaltib con¬
tinue rebellabant: Et tum pri¬
mum de inimicis qui ꝑ multos annos
predas interra agebant . strages
dare coeperunt. Reuestuntur
pus reuersuri Pictun extre¬
ma paste insulae tum primum et
de inceps qui euer̃. Prȩdas tam̃
ñnumquam ex inde & contritio¬
nes. debrittonum gente agereñ
meminit affluere coepit. Cũqui¬
b & luxuria crescere. & hanc con¬
tinuo omnium lues scelerum comi¬
tari accelerauit. Crud elitas p̃¬
cipue . & odium ueritatis. amorq:
mendat᷑ui Itaut siquis eorum mi¬
tior. &ueritate aliquatenus pro¬
pior uider&ur : In hunc quasibri¬
taniae subuersionem : omnium o¬
dia telaq sine respectu c̃torque¬
rentur. & ñ solum haec saecula¬
res uiri. sed &iam ipse grex dñi ei¬
usq pastores eger̃. Ebri&ate

Expanded text:
suae malitiae posteris diuturnam relinquens, multos eorum coegit victas infestis praedonibus dare manus, alios vero nunquam, quin potius confidentes in divinum ubi humanum cessabat auxilium, de ipsis montibus, speluncis ac saltibus continue rebellabant: et tum primum inimicis qui per multos annos praedas in terra agebant, strages dare coeperunt. Revertuntur pus reversuri; Picti in extrema parte insulae tunc primum et deinceps quieverunt, praedas tamen nonnunquam exinde et contritiones de Brittonum gente agere nomeminit, affluere coepit: cum quibus et luxuria crescere, et hanc continuo omnium lues scelerum comitari adceleravit, crudelitas praecipue, et odium veritatis amorque mendacii, ita ut si quis eorum mitior, et veritati aliquatenus propior videretur, in hunc quasi Brittaniae subversorem, omnium odia telaque sine respectu contorquerentur. Et non solum haec saeculares viri, sed etiam ipse grex Domini ejusque pastores egerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
& flammis absumebantur. Necerat
qui crudelit̃ int̃emptos sepulturae
trader&. Itaq non nulli demiseran¬
disreliquiis in montib cõprehensi
confecti procedentes manus hostibus
dabant : proaccipiendis alimentorũ
subsidus. aeternum seruitiũ subituri:
sitam̃ non continuo trucidareNur Alii
transmarinas regiones dolentes pete¬
bant. Ali ꝑstantes in patria trepidi:
pauperemuitam inmontib siluis uel
rupib arduis. suspecta semꝑmente
agebaNT

Expanded text:
et flammis absumebantur, nec erat et flammis absumebantur, nec erat qui crudeliter interemptos sepulturae traderet. Itaque nonnulli de miserandis reliquiis, in montibus comprehensi confecti procedentes manus hostibus dabant, pro accipiendis alimentorum subsidiis aeternum subituri servitium, si tamen non continuo trucidarentur: alii transmarinas regiones dolentes petebant: alii perstantes in patria trepidi pauperem vitam in montibus, silvis, vel rupibus arduis suspecta semper mente agebant
Abbreviated transcription (Latin):
cauerant. Indigenis essent terrori::
Tomsubito inito ad tempus foedere
cumpictis quolongius iam bellando pe¬
puleran in socios armaũtere incipiunt
& primũ quidẽ annonassibi eos affluenti¬
us ministrare coguñ. Quȩrentesq occasi¬
onẽ diuostii ꝓtestunt᷑ nis ꝓfusior sibiali
Siquidem ut breuiterdicam. accensus ma¬
nibus paganorum ignis. iustas desce¬
lerib populidĩ ultiones ex p&ut: Non
illius impar qui quondamachaldeis
succensus. hiero solimorũ moenia. Immo
aedificia cuncta consumpsit. Sic enĩ
& hic agente impiouictore. Immodis¬
ponente iusto iudieice. proximas quas¬
q ciuitates a grosq depopulans ab o¬
rientalimare usq ad occidentale
nullo ꝓhibente suum continuauit in¬
cendium. Totamq prope insulaͤ pe¬
reuntis suꝑficiem obtex̃: ruebant¬
aedificia publica simul & priuata
passimsacerdotes inter altaria truci¬
dabantur. Praesules cumpopulis
sinerespectu honoris ferro pariter

Expanded text:
caverant indigenis essent terrori. caverant indigenis essent terrori. Tum subito inito ad tempus foedere cum Pictis quos longius jam bellando pepulerant, in socios arma vertere incipiunt. Et primum quidem annonas sibi eos affluentius ministrare cogunt, quaerentesque occasionem divortii, protestantur, nisi profusior sibi alisiquidem, ut breviter dicam, accensus manibus paganorum ignis, justas de sceleribus populi, Dei ultiones expetiit, non illius inpar qui quondam a Chaldaeis succensus Hierosolymorum moenia, immo  Al., imo et aedificia cuncta consumpsit. Sic enim et hic agente impio victore, immo disponente justo Judice, proximas quasque civitates agrosque depopulans, ab Orientali mari usque ad Occidentale, nullo cendium, totamque prope insulae pereuntis suaedificia publica simul et privata, passim sacerdotes inter altaria trucidabantur, praesules cum populis, sine ullo respectu honoris ferro pariter
Abbreviated transcription (Latin):
& ea qua eusq hodie inꝓuintia occi¬
dentalium saxonum. Iutarum natio
nominatur. posita contraipsã insulã
quaenunc antiquorũ saxonũ cognomi¬
natur. uenere orientales saxones. me¬
ridiani saxones. occidui saxones Por¬
ro deanglis. hoc ẽ deilla patria quȩ
anguł dr̃ & ab eo temp̃ usq: hodie ma¬
re desestum int̃ꝓuintias lutarũ & saxo¬
num ꝑhib&ur . Orientales angli. me¬
diterranei angli. merci. totanordan¬
himbrorũ ꝓgenies idẽ illa gentium
quae adboream humbrifluminis in¬
habitaNTt. C&eriq anglorum populi sun
osti Duces fuisse ꝑhibent᷑ eorũ primi
postea occisus inbello abrittonib acte¬
nus in orientalib: cantiae pastib: mo¬
num̃ tum hab& suo nomine insigne.
EranT autem filii uictgisli. cuius pat̃
regium genus originem duxit. Non
mora ergo confluentib cestatim in in¬
sulum gentium memoratarũ cat̃uis.
grandescere populus coepit aduena¬
rum. Itaut ipsis quoq qui eos aduo¬

Expanded text:
et ea, quae usque hodie in provincia occiet ea, quae usque hodie in provincia occidentalium Saxonum Jutarum natio nominatur, posita contra ipsam insulam quae nunc antiquorum Saxonum cognominatur, venere orientales Saxones, meridiani Saxones, occidui Saxones. Porro de Anglis hoc est illa patria, quae ur et ab eo tempore usque hodie manere desertus inter provincias Jutarum et Saxonum perhibetur, Orientales Angli, Mediterranei Angli, Merci, tota Nordanhymbrorum progenies, id est, illarum gentium quae ad Boream Humbri fluminis inhabitant caeterique Anglorum populi sunt orti. Duces fuisse perhibentur eorum primi postea occisus in bello a Brittonibus, hactenus in Orientalibus Cantiae partibus monumentum habet suo nomine insigne. Erant autem filii Victgilsi, cujus paterregium genus originem duxit. Non mora, ergo confluentibus certatim in insulam gentium memoratarum catervis, grandescere populus coepit advenarum, ita ut ipsis quoque qui eos advo
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat Aderat populus. excitat
furus & iudex. adstabant pastes dis¬
pari conditione dissimiles Hincdi¬
uina fides. in dehumana p̃sumptio.
hincpi&as. in de superbia. Inde pe¬
lagius auctor. hincxp̃s. Primo inlo
lanuditate uerborum diu in aniter
& aures occupauit & tempora De in¬
de antistites uenerandi. torrentes
eloquii sui cum apostolicis & euange¬
licisimbrib: ꝓfuderunt. Miscebat᷑
sermo ꝓprius cum diuino. & ud serti¬
ones molestissimas. lectionum testimo¬
nia sequebantur. Cor
ꝑfidia confutatur. Itaut ad singulas
uerborum obiectiones errarese dum
um tum clamore testatur

Expanded text:
enerat, aderat populus expectator, et futurus judex, adstabant partes dispari conditione dissimiles; hinc divina fides, inde humana praesumptio; hinc pietas, inde superbia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primo in locla nuditate verborum, diu inaniter et aures occupavit et tempora: deinde antistites venerandi, torrentes eloquii sui cum apostolicis et evangelicis imbribus profuderunt: miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones molestissimas lectionum testimonia sequebantur: convincitur vanitas, perfidia confutatur; ita ut ad singulas verborum objectiones errare se, dum um tamen clamore testatur
Abbreviated transcription (Latin):
ura cum diuinonutu eradic&.
Munuscula a ur̃a celsitudine beato
principi a postoꝵ directa: ꝓȩerna
eiꝰ memoria suscipimꝰ gratiasq ei
ẽ luce situsque ad limina apostoloꝵ
ꝓquo ualde sumus contristaticur
hic et̃ defunctus. Uerũ tamen ge
reliquias beatoꝵ apostoꝵ p&ri
& pauli : & scõrũ mastfrũ laurentu
lohannis & pauli & gregoriiatq
pancrati eis fecimꝰ dari ur̃e excel¬
lentiaȩ ꝓfecto om̃s contradendas
Nam& coniugi uestrȩ nostraeq
spiritasiae direximus ꝑpraefatos
gerulos crucem clauem auream.
habentem desacritissimis uinculis
tamen cuncta sedis apostolica
una nobis cum leatur quantũ eiꝰ
piaopera coram dõ flagrant &
uernant. Festine igit᷑ quȩ sumꝰ
ur̃a celsitudo ut optamus totam
humani generis redentorem.
prospera inꝑti & uti nouum xp̃i
populũ coaceru& cotholicã ibi
&apostolicã constituens fidem
scrptũ ẽenim. Quȩrite primã
regnũ dĩ & iustiã eiꝰ & haec omnia

Expanded text:
ula cum divino nutu eradicet. Munuscula a vestra celsitudine beato principi apostolorum directa, pro aeterna ejus memoria suscepimus, gratiasque ei est luce, situsque ad limina apostolorum, pro quo valde sumus contristati, cum hic esset defunctus. Verumtamen gerreliquias beatorum apostolorum Petri et Pauli, et sanctorum martyrum Laurentii, Joannis et Pauli, et Gregorii, atque Pancratii eis fecimus dari, vestrae excellentiae profecto omnes contradendas. Nam et conjugi vestrae, nostrae spirituali filiae, direximus per prefatos gerulos crucem, clavem auream habentem de sacratissimis vinculis tantum cuncta sedes apostolica una nobiscum laetatur, quantum ejus pia opera coram Deo flagrant et vernant. Festinet igitur, quaesumus, vestra celsitudo, ut optamus, totamhumani generis Redemptorem prospera impartiet, uti novum Christi populum coacervet, catholicam ibi et apostolicam constituens fidem. Scriptum est enim: Quaerite primum regnum Dei, ac justitiam ejus, et haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nignas susciper& litteras quarum iste est
textꝰ. Reuerentissimo & sc̃issimo fratri
a etherio episcopo. Gregorius seruusser¬
uorũdĩ. Lic& apud sacerdotes habex esdo pla¬
citam
caritatem religiosi uiri nulli¬
us commendatione indigeant
quia tamen aptum scribendi
se tempus ingessit. fraternita¬
ti ur̃ae nr̃a emittere scripta
curauimus. insinuantes latorẽ
presentium augustinum seruũ
dĩ. decuius certi sumus studio.
utilitate animarum auxilian¬
te dño direxisse. Quem neces¬
se est ut sacerdotali studio scĩ¬
tas uestra adiuuare. & sua ei
solatia prebere festinet Cui
&iam ut promptiores adsuffra¬
gandum possitis existere. causã
uobis inuinximus subtiliter
indicare. scientes quod ea cog¬
nita tota uos propter dm̃ de¬
uotione adsolatiandum quia
res exigit commodetis. Candi¬
dum prȩterea presbeterum c̃õ¬
munem filium. quem adguber¬
siȩ nrae trans misimus. carita
tiurãe in omnib commendamꝰ
oste in colomem custodiat reuerenus.¬

Expanded text:
ia. Misit et litteras, quarum iste est textus: Reverendissimo et sanctissimo fratri AUGUSTINO coepiscopo GREGORIUS, servus servorum Dei. « Licet apud sacerdotes habentes Deo placitam caritatem religiosi viri nullius commendatione indigeant; quia tamen aptum scribendi se tempus ingessit, fraternitati vestrae nostra mittere scripta curavimus: insinuantes, latores praesentium Augustinum servum Dei, de cujus certi sumus studio, utilitate animarum, auxiliante Domino, direxisse: quem necesse est ut sacerdotali studio sanctitas vestra adjuvare, et sua ei solatia praebere festinet. Cui etiam, ut promptiores ad suffragandum possitis existere, causam vobis injunximus subtiliter indicare. Scientes quod, ea cognita, tota vos propter Deum devotione ad solaciandum, quia res exigit, commodetis. Candidum praeterea presbyterum, communem filium, quem ad gubersiae nostrae transmisimus, caritati vestrae in omnibus commendamus. os incolumes custodiat, dilectis
Abbreviated transcription (Latin):
abutroq latere circum uolan¬
tes ab ignium sepericulo defen¬
dere: Vidit autem &dȩmo¬
nes ꝑignem uolantes incendia.
bellorum contraiustos struere
sequuntur aduersus ipsum accu¬
sationes malignorũ. defensiones
spirituum bonorũ. Copiosior
caelestiũ agminũ uisio. sed &ui¬
quos olimsacerdoti gradu non
ignobiliter potitos. famaiam
uulgante compererat. Aquib
non pauca quae uel ipsi uel omib
qui audire uellent multum sa¬
lubria essent audiuit: Quicũ
uerba finissent &cum angelicis
spiritib ipsiquoq: ad caelos re¬
direNT Remanserunt cum bea¬
to furseo tresangeli dequib dixi¬
mus qui eũ ad corpus referreNT
sicut prius ignem flamine sed
uir dĩ ubi ad patefactam usque
interflammas ianuã ꝑuenit.
Arripientes inmundi sp̃s unum
deeis quos ignibus torrebant :
iactauerun ineum Et contin¬
gentes humerũ maxillamq eiꝰ
incenderunt. Cognouitq: ho
reduxit. Quem angelus sc̃s
statim adp̃hendens in ignem

Expanded text:
ab utroque latere circumvolanab utroque latere circumvolantes, ab ignium se periculo defendere. Vidit autem et daemones per ignem volantes, incendia bellorum contra justos struere. Sequuntur adversus ipsum accusationes malignorum, defensiones spirituum bonorum, copiosior caelestium agminum visio; sed et viquos olim sacerdotii gradu non ignobiliter potitos, fama jam vulgante, compererat; a quibus non pauca, quae vel ipsi, vel omnibus qui audire vellent, multum salubria essent, audivit. Qui cum verba finissent, et cum angelicis spiritibus ipsi quoque ad coelos redirent, remanserunt cum beato Furseo tres angeli, de quibus diximus, qui eum ad corpus referrent. sicut prius, ignem flammae. Sed vir Dei ubi ad patefactam usque inter flammas januam pervenit, arripientes inmundi spiritus unum de eis, quos in ignibus torrebant, jactaverunt in eum, et contingentes humerum maxi lamque ejus incenderunt: cognovitque hon memoriam reduxit. Quem angelus sanctus statim adprehendens, in ignem
Abbreviated transcription (Latin):
consumturi. Vnum mendatu.
cum hoc quod inbaptismo abre¬
nuntiare satanȩ &omnib: operib
eius ꝓmisimus minime implemũ.
Alterum cupiditatis cummundi
diuitias amori caelestium prȩpo¬
nimus: Testium dissensionis cũ
ammos ꝓximorum &ũ in supes¬
uacuis rebus offendere nonfor¬
midamus. Quartum impi&a¬
tis cum in firmiores spoliare &
eis fraudem facere ꝓnihilo duci¬
mus. Crescentes uero paulatĩ
ignes usq ad inuicem sese exten¬
derunt atq in immensam adun¬
tisunt flammnã: Cumq ađꝓ¬
pinquassent. ꝑtimescens ille.
dicit angelo. Domine ecce igns¬
mihi adꝓpinquat. At illo quod
acgrandis ẽẽ rogus uid&ur. tam̃
iuxta merita operum sitigulos
examinat Quia unius cuiusq
cupiditas in hocigne ardebit.
Sicut enim quis ard& incorpore
ꝑ inlicitã uoluptatem: Ita solutus
corpore ardebit ꝑ debitã penam
Tunc uidit unum detribus angdis
quisibi in tota utraq: uisione duc¬
tores adfuerunt. Praecedentẽ

Expanded text:
consumpturi. Unum mendacii, consumpturi. Unum mendacii, cum hoc quod in baptismo abrenunciare nos Satanae et omnibus operibus ejus promisimus, minime implemus: alterum cupiditatis, cum mundi divitias amori caelestium praeponimus: tertium dissensionis, cum animos proximorum, etiam in supervacuis rebus offendere non formidamus: quartum impietatis, cum infirmiores spoliare, et eis fraudem facere pro nihilo ducimus. Crescentes vero paulatim ignes usque ad invicem sese extenderunt, atque in inmensam adunati sunt flammam. Cumque adpropinquassent, pertimescens ille dicit angelo: « Domine, ecce ignmihi adpropinquat. At ille: Quod ac grandis esse rogus videtur, tamen juxta merita operum singulos examinat; quia uniuscujusque cupiditas in hoc igne ardebit. Sicut enim quis ardet in corpore per inlicitam voluptatem, ita solutus corpore ardebit per debitam poenam. » Tunc vidit unum de tribus angelis, qui sibi in tota utraque visione ductores adfuerunt, praecedentem
Abbreviated transcription (Latin):
malignorũ spirituũ cestamina
quicrebris accusationib inꝓbi
iter illi caeleste intercludere
contendebant. Nec tamen prote¬
gentib eum angelis quicquã ꝓfi¬
ciebantꝰ. De quibus omnibus si
qui plenius scire uult id est quan¬
ta fraudis sollertia demones &
actus &s uerba suꝑflua & ipsas
&am cogitationes quasi in libro
descriptas replicauerint : Quaȩ
sibi interangelos apparentibus
la&a uel tristia cognouerit. Legat
ipsum de quodixi libellum uitae
eius & multũ exillo utreor pro¬
fectus spiritalis accipi&: In quib
tamen imumẽ : quod &nos in hac
historia ponere : multis commodũ
duximus. Cumergo in altũ ess&
ducebat. respicere inmundũ:
At ille oculos in inferiora defe¬
rens. uidit quasi uallem tenebro¬
sam sub tusse inimopositam. Uidit
& quattuor ignes inaere . Non mul¬
to ab inuicem spatio distantes. Et
interrogans angelos qui essent hi
ignes. Audiuit hos esse ignes qui
mundum succendentes essenT

Expanded text:
malignorum spirituum certamina, malignorum spirituum certamina, qui crebris accusationibus improbi, iter illi caeleste intercludere contendebant; nec tamen, protegentibus eum angelis, quicquam proficiebant: de quibus omnibus si quis plenius scire vult, id est, quanta fraudis sollertia daemones et actus ejus et verba superflua, et ipsas etiam cogitationes, quasi in libro descriptas, replicaverint; quae asibi inter angelos apparentibus laeta vel tristia cognoverit, legat ipsum, de quo dixi, libellum Vitae ejus, et multum ex illo, ut reor, profectus spiritalis accipiet. In quibus tamen unum est, quod et nos in hac historia ponere multis commodum duximus. Cum ergo in altum essetducebant, respicere in mundum. At ille oculos in inferiora deflectens, vidit quasi vallem tenebrosam subtus se in imo positam. Vidit et quatuor ignes in aere, non multo ab invicem spatio distantes. Et interrogans angelos, qui essent hi ignes, audivit hos esse ignes qui mundum succendentes essent
Abbreviated transcription (Latin):
anna acnobiles quiq augustiorib
aedificiis acdonariis adornaruNT
erat aũ uiriste denobilissimo
genere scottorũ sed longe anmo
pueritiae suae curam non modicã
lectionibus sacris. simul& monasti¬
cis exhibebat disciplinis. et qͦđ
maxime scõs dec& cuntaque agen¬
da didicerat sollicitus agere cura¬
bat. Ouid multa ꝓͣcedente tem̃r
&ipsesibi monasteriũ in quoliberius
caelestib studus uacar& construxit̾
Vbi correptus infirmitate sicut li¬
bellus deuitacius conscriptus suf¬
ficienter edoc& raptus est ecorpo¬
re &auespera usq ad gallicantum
corpore exutus angelicorũ agminũ
&as pectus intueri & laudes beatas
meruit audire. Referre autem
erat solitus quod aꝑte eos interalia
resonare audir&. Ibunt sci deuir¬
tute inuistutem. Et iterũ. Vide¬
bitur ds̃ deorum insion. Qui reduc¬
tus incorpore &die tertia rursũ
eductus. uidit nonsolũ maiora
beatorũ gloria. sed & maxima

Expanded text:
Anna, ac nobiles quique augustioribus Anna, ac nobiles quique augustioribus aedificiis ac donariis adornarunt. Erat autem vir iste de nobilissimo genere Scottorum, sed longe animoore pueritiae suae curam non modicam lectionibus sacris simul et monasticis exhibebat disciplinis, et, quod maxime sanctos decet, cuncta quae agenda didicerat, sollicitus agere curabat. Quid multa? Procedente tempore et ipse sibi monasterium in quo liberius caelestibus studiis vacaret, construxit: ubi correptus infirmitate, sicut libellus de Vita ejus conscriptus sufficienter edocet, raptus est e corpore: et a vespera usque ad galli cantum corpore exutus, angelicorum agminum et aspectus intueri, et laudes beatas meruit audire. Referre autem erat solitus, quod aperte eos inter alia resonare audiret: Ibunt sancti de virtute in virtutem. Et iterum: Videbitur Deus deorum in Sion. Qui reductus in corpore, et die tertia rursum eductus vidit non solum majora beatorum gaudia, sed et maxima
Abbreviated transcription (Latin):
erum dumadhuc sigberect
sed &gͣregius insignis uistutibus.
cupiens ꝓdño ubi cumq sibi opor¬
tunum inuenis& peregrinã du¬
cereuitã:: Quicum ad ꝓuintiã
orientalium ꝑ ueniss& anglorũ
susceptus est honorifice a rege
praefato &solitum sibi opus euan¬
geli Tandi exsequens. multos esex¬
emplo uirtutis &incitamento
plius infide atq: amore xp̃i con¬
firmauit. Vbi quadam infirim¬
tate corporis arreptus angelica
meruit uisione ꝑfrui. Inqua
ad monitus est caepto uerbo mi¬
nisterio sedulus insistere : uigilis¬
q consu&is &orationibus indefes¬
sus incumbere: Eoqđ cestus sibi
et̃ hora futura: dicente drĩo.
Vigilate itaq quia nescitis diem
neque horami
Qua uisione
confirmatus curaũ locũ monaste¬
rii quẽ aprȩfato rege sigberecto
acceperat uelocissime construere
acregularib instituere discipli
constructũ in castr& quodã quod
lingua anglorũ cnobheresburg
id est urbs cnobheri uocatur
Quod deinde rexprouintie illius

Expanded text:
erum dum adhuc Sigberct sed egregiis insignis virtutibus, cupiens pro Domino, ubicumque sibi opportunum inveniret, peregrinam ducere vitam. Qui cum ad provinciam Orientalium pervenisset Anglorum, susceptus est honorifice a rege praefato: et solitum sibi opus evangelizandi exsequens, multos et exemplo virtutis et incitamento plius in fide atque amore Christi confirmavit. Ubi quadam infirmitate corporis arreptus, angelica meruit visione perfrui, in qua admonitus est coepto verbi ministerio sedulus insistere, vigiliisque consuetis et orationibus indefessus incumbere; eo quod certus sibi et hora futura, dicente Domino: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Qua visione confirmatus, curavit locum monasterii, quem a praefato rege Sigbercto acceperat, velocissime construere, ac regularibus instituere disciplinconstructum in castro quodam, quod lingua Anglorum Cnobheresburg, id est, urbs Cnobheri vocatur; quod deinde rex provinciae illius
Abbreviated transcription (Latin):
mos militum trepidare minus
p̃sente duce. quondam strenuis¬
simo & exinno posse fugam medi¬
tare. Sed ipse ꝓfessionis suae
non inmemor dumopimo et̃ ual¬
latus exercitu. Norinisi uirgãtan¬
tum habere inmanu uoluit
Occisusque est una cum rege ec¬
grice &cunctus eorum insistentib
paganis caesus siue dispsus exercitus.
Successor autem regni illorum
factus est anna filius eni deregio
genere : uiroptimus atts optimȩ
quentibus suotem̃r dicendumẽ
qui &sipse postea abeodem paga¬
no mesciorum duce aquo & pro¬
decessores eius occisus ẽ.¬

Expanded text:
mos militum trepidare, minus mos militum trepidare, minus praesente duce quondam strenuissimo et eximio posse fugam meditari. Sed ipse professionis suae non immemor, dum optimo esse vallatus exercitu, nonnisi virgam tantum habere in manu voluit: occisusque est una cum rege Ecgrice, et cunctus eorum, insistentibus paganis, caesus sive dispersus exercitus. Successor autem regni eorum factus est Anna DCXXXV, filius Eni, de regio genere, vir optimus, atque optimae quentibus suo tempore dicendum est: qui et ipse postea ab eodem pagano Merciorum duce, a quo et praedecessor ejus, occisus e
Abbreviated transcription (Latin):
is temporibus regno orien¬
talium anglorũ post eurpual¬
dum redualdi successorem sig¬
berecht patereius prȩfuit. homo
bonꝰ acreligiosus quidudũ ingal
lia dum inimicitias redualdi
fugiens exular&. laua crum
baptis mi percipit. & patriã re¬
uersus ubi regno potitus est.
Mox ea quae ingallis bene dispo¬
sita uidit imitare cupiens.
In stituit scolam. in quapuerilitteris
iuuante se episcopo felicequẽ
decantia acceperat. eisq peda¬
gogas acmagistros iuxtamorẽ
cantuariorum prebente tantũ¬
q. rexille caelestis regni ama¬
tor factus est . ut adultimum re¬
pastem eius dem regni tenebat
intrar& monasterium quod sibi
fecerat atqaccepta tonsura ꝓ
a&no magis regno militare cura¬
r& : Qddum multo temr̃ facer&:
contigit gentem mertiorum duce
rege᷑ penda : aduersus orientales
anglos inbellum ꝓcedere: Qui
dumse inferiores in bello hostib
conspicerent: Roga ueruNT sicbe¬
rectum ad confirmandũ militem
secum uenire in proelium: Illo
Incestamen sperantes minus ani¬

Expanded text:
is temporibus regno Orientalium Anglorum post Earpualdum Redualdi successorem Sigberct frater ejus praefuit, homo bonus ac religiosus: qui dudum lia, dum inimicitias Redualdi fugiens exularet, lavacrum baptismi percepit, et patriam reversus, ubi regno potitus est, mox ea quae in Galliis bene disposita vidit imitari cupiens, instituit scholam in qua pueri literis juvante se episcopo Felice quem de Cantia acceperat, eisque paedagogos ac magistros juxta morem Cantuariorum praebente. Tantumque rex ille caelestis regni amator factus est, ut ad ultimum repartem ejusdem regni tenebat, intraret monasterium quod sibi fecerat, atque accepta tonsura pro aeterno magis regno militare curaret. Quod dum multo tempore faceret, contigit gentem Merciorum duce rege Penda adversus Orientales Anglos in bellum procedere, qui dum se inferiores in bello hostibus conspicerent, rogaverunt Sigberctum ad confirmandum militem secum venire in praelium. Illo in certamen, sperantes minus ani
Abbreviated transcription (Latin):
gulȩ sacris inditȩ litteris quibus pas¬
chȩ caelebrandi tempus nobis prȩ¬
finitũ nulla prorsus humana lic&
auctoritate mutari. Equibus
duȩ inlege moysi diuinitus statũȩ
tertia in euangelio ꝑ effectũ lo¬
minicȩ passionis & resurrectionis
adiu neta est: Precipit enĩ lex
ut pascha primo mensȩ anni. &ter¬
tia eiusdẽ mensis septimana idẽ
a quinta decima die usque adiu¬
cesimã primã fieri deber&. ad di¬
tum ẽ ꝑ institutionẽ a postolicã
ex euangelio. ut in ipsa tertia sep¬
timana diem dominicũ expectare
atque in ea temporis pasch. a¬
uel iniciũ tenere debeamus.
Quã uidelic& regulam triformẽ
quis rite custo dierit num quam
in adnotatione festi paschale er¬
rauit. Uerum side his singulis
enucleatius ac latius audire de¬
sideras. scriptũ est in exodo. ubi
liberandus deaegypto populus
isrł primũ pascha facere iub&ur.
Quia dixerit dñs ad moysen & aa¬
ron. mensis iste uobis principiũ

Expanded text:
regulae sacris inditae litteris, quibus pasregulae sacris inditae litteris, quibus paschae celebrandi tempus nobis praefinitum nulla prorsus humana licet auctoritate mutari: e quibus duae in lege Moysi divinitus statutae, tertia in Evangelio per effectum dominicae passionis et resurrectionis adjuncta est. Praecepit enim lex ut pascha primo mense anni, et tertia ejusdem mensis septimana, id est, a quinta decima die usque ad vigesimam primam fieri deberet. Additumque est per institutionem apostolicam ex Evangelio, ut in ipsa tertia septimana diem dominicam exspectare, atque, in ea temporis paschalis initium tenere debeamus. Quam videlicet regulam triformem si quis rite custodierit, nunquam in adnotatione festi paschalis errabit. Verum si de his singulis en ucleatius ac latius audire desideras, scriptum est in Exodo, ubi liberandus de Aegypto populus Israel, primum pascha facere jubetur, quia dixerit Dominus ad Moysen et Aaron: Mensis iste, vobis principium
Abbreviated transcription (Latin):
Catholicã scĩ paschȩ obseruantiam
quod a nobis rex dõ deuoto religioso
stu dio quȩ sisti prõptissime acliben¬
tissime tuo desiderio. Iuxta quod
a postolica sede didicimus patefa¬
cere satagimus: scimus nãq caeli¬
tus sc̃ȩ ecclesiȩ donatum quoties
ipsi rerum domine discendȩ docen¬
dȩ custodiende ueritati operam
inpendunt. Nam &uere omnino
dixit quidã sȩculariũ scriptorũ
qui felicissimo mundus statu age
uel regnarent philosophi. Quod
si dephilo sophia huius mundi uere
intellegere destatu huius mundi
merito diligere potuit huius mun¬
di Quanto magis ciuibus patriȩ
cuelestis in hoc mundo peregrinan¬
tib: optandũ est & totis animi uiri¬
bus supplicandũ. ut quoplus in
mundo quiq ualent. eo amplius eiꝰ
qui suꝑ omnia est iudiciis mandatis
austare contendant. atq ad hoc ob¬
seruanda secũ eos quoq qui sibi com¬
missi sunt exemplissimul & aueto¬
ritate instituant. Tres sunt Sre

Expanded text:
Catholicam sancti Paschae observantiam, Catholicam sancti Paschae observantiam, quam a nobis, rex Deo devote, religioso studio quaesisti, promptissime ac libentissime tuo desiderio, juxta quod ab apostolica sede didicimus, patefacere satagimus. Scimus namque caelitus sanctae Ecclesiae donatum, quotiens ipsi rerum Domini, discendae, docendae, custodiendae veritati operam impendunt. Nam et vere omnino dixit quidam saecularium scriptorum, quia felicissimo mundus  Al., munvel regnarent philosophi. Quod si de philosophia hujus mundi, vere intelligere de statu hujus mundi, merito diligere potuit homo hunc mundum; quanto magis civibus patriae coelestis in hoc mundo peregrinantibus optandum est, et totis animi viribus supplicandum, ut quo plus in mundo quique valent, eo amplius ejus qui super omnia est judicis mandatis cultare contendant, atque ad haec observanda secum eos quoque qui sibi commissi sunt et exemplis simul et auctoritate instituant. Tres sunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ingiruum. Cui ipse postbenedictũ
de quo supra diximus gloriosissime
p̃fuit : postulans ut exortatorias
sibi literas mitter& quibus poten¬
tius confutare posset eos. qui pas¬
cha non suotemr̃ obseruare p̃su¬
meret. simul& de tonsurȩ modo
uel ratione quaclericus insigniri
decere excepto qđ &iã ipse in his
non parua exparte ess& imbutus.
sed & architectos sibi mitti p&iit
qui iuxta morem romanorũ eccle¬
siam delapide ingente ipsius face¬
rent. promit tens hanc in honorẽ
beati p&ri a postolorũ principis
dedicandã. se quoq ipsũ cũ suis
omnib: morẽ scȩ̃ romanȩ & a posto¬
licȩ ecclesie semꝑ imitaturum
In quantũ dũxͣat tam longe aro¬
manorũ loquela & natione segre¬
gati hanc ͤ discere potuissent :
Cuius religiosis uotis ac p̃cib fauens
reuerentissimus abba ceolfridimi¬
misit illi & literas scriptas in hunc
modum: Domino excellentissimo
& gloriosissimo reginaitano. ce¬
olfrid abbas in dño salutem

Expanded text:
Ingrivum, cui ipse post Benedictum Ingrivum, cui ipse post Benedictum de quo supra diximus gloriosissime praefuit, postulans ut exhortatorias sibi litteras mitteret, quibus potentius confutare posset eos qui pascha non suo tempore observare praesumerent, simul et de tonsurae modo vel ratione qua clericos insigniri deceret. Excepto quod etiam ipse in his non parva ex parte esset imbutus. Et architectos sibi mitti petiit, qui juxta morem Romanorum ecclesiam de lapide ingente ipsius facerent, promittens hanc in honorem beati apostolorum principis dedicandam, se quoque ipsum cum suis omnibus morem sanctae Romanae et apostolicae Ecclesiae semper imitaturum, in quantum dumanorum loquela et natione segregati hunc ediscere potuissent. Cujus religiosis votis ac precibus favens reverentissimus abba Ceolfrid, mimisit illi et litteras scriptas in hunc modum: « Domino excellentissimo et gloriosissimo regi Naitano, Ceolfrid abbas in Domino salutem. «
Abbreviated transcription (Latin):
pueritia in clero sc̃issimiac dõ dilecti
bosa eboracensis ep̃inutritꝰ atq eruditꝰ
ẽ. Deinde aduilfridũ epm spe melioris
ꝓpositiaduerzens omnẽ in eiꝰ. obsequio
usqa dobitũ illiuꝰex pleũ a&atẽ. Cũ
quo &iã romã ueniens multa illicquȩ in¬
XI. patria nequiuerat ecłȩ sc̃ȩ institutus
qui septentrionał britanȩ plagas
in habitant ad montꝰ ecclesiasticarũ
frequenti meditatione scripturarũ
abrenuntia Nerrori. quo eatenꝰ in ob¬
seruatioñ paschȩ cũ sua gente tenebatꝰ
& sesuosq: om̃s ad catholicũ domicȩ¬
resurrectioꝵs tempꝰ celebrandũ
quod ut facilius & maiore auc¬
toritate perfecerit. quaesiuit
auxilium degente anglorum quos
iam dudum ad exemplum sc̃ȩ roma¬
nȩ & aposto licae ecclesiae suã reli¬
gionem instituis se cognouit .: siquidẽ
misit legatarias aduirũ uenerabilẽ
ceolfridum abbatem monasterii bea¬
torum a postolorum p&ri & pauli
quod est ad ostium uiuri amnis & iux¬
ta amnemtina in loco qui uocatur

Expanded text:
pueritia in clero sanctissimi ac Deo dilecti Boza, Eboracensis episcopi, nutritus atque eruditus est; deinde ad Uilfridum episcopum spe melioris propositi adveniens, omnem in ejus obsequio usque ad obitum illius explevit aetatem: cum quo etiam Romam veniens multa illic quae in patria nequiverat, Ecclesiae sanctae institutis qui Septentrionales Britanniae plagas inhabitant admonitus ecclesiasticarum frequenti meditatione Scripturarum, abrenuntiavit errori quo eatenus in observatione paschae cum sua gente tenebatur, et se suosque omnes ad catholicam obseresurrectionis tempus celebrandum Quod ut facilius et majori auctoritate perficeret, quaesivit auxilium de gente Anglorum, quos jamdudum ad exemplum sanctae Romanae et apostolicae Ecclesiae suam religionem instituisse cognovit. Siquidem misit legatarios ad virum venerabilem Ceolfridum abbatem monasterii beatorum apostolorum Petri et Pauli, quod est ad ostium Wyri amnis, et juxta amnem Tinam, in loco qui vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
adornatũ domus dĩ ꝑtinent studio¬
sissime parauit. Cantatorẽq: egre
rib discipuloꝵ beati papȩ gregori¬
incantia fuerat cantandisonꝰ edoctus
ad sesuosq instituendos accersiit .ac
ñ nouerant carmina ecclesiastica do
usu uel neglegentia inu&erare cȩpe¬
rant huius doctrina priscũ reuotaren¬
tꝰ instatũ. Nã& ipse ep̃s acca cantator
erat peritissimus quomodo &iã in lit¬
teris scĩs doctissimꝰ & incatholicȩ fidei
c̃fession castissimꝰ. In ec clesiasticȩ quoq

Expanded text:
ad ornatum domus Dei pertinent, studioad ornatum domus Dei pertinent, studiosissime paravit. Cantatorem  Al., ribus discipulorum beati papae Gregorin Cantia fuerat cantandi sonos edoctus, ad se suosque instituendos accersiit, ac non noverant, carmina ecclesiastica docusu vel negligentia inveterare coeperunt, hujus doctrina priscum renovarentur in statum. Nam et ipse episcopus Acca cantator erat peritissimus, quomodo etiam in litteris sanctis doctissimus, et in catholicae fidei confessione castissim
Abbreviated transcription (Latin):
Losredi regisreuerentissimꝰ pat̃ adri¬
anꝰ ab b̵ cooperator in ũbo theodoribeatȩ
memoriȩ epĩ defunctꝰ ẽ. Etinmonasterio
suo in eclebeate dĩgepericis sepultus
& theo dori in t̃alia testimon ũ ꝑhib&
qđ albinꝰ discipulus eiꝰ quimonasterio
ipsius inregimne successit. Intamstu¬
diis scripturarũ institutus ẽ. Ui gre¬
cã quidẽ linguã ñ parua ex parte lati¬
nã uero nonnnus quã anglorũq sibi
natura ł ẽ nouerit. Suscspit uero ꝓ
uil frido episcopatũ hagustaldensis
mꝰ& corã dõ ahonib magnificus : Qui
&ipsius ecłȩ suȩ quȩ inbeatiandreȩ
apłihonorẽ c̃secrata ẽ ȩdificium mul¬
tifario decore acmirificis ampliauit
operib Deđ nãq: operã qđ & hodie fac̃
ut adquisitis undecũq reliquiis beatoꝵ
cxeris ecclesiasticis uolurnbus sũma
industria c̃gregans ã plissimã ibi acno¬
bilissimã biblio thecã fec̃. Nec ñ &uasa
scã & lum naria aliaq: huius modiquȩ

Expanded text:
Osredi regis, reverentissimus Pater Hadrianus abbas , cooperator in verbo Dei Theodori beatae memoriae episcopi, defunctus est, et in monasterio suo in ecclesia beatae Dei Genitricis sepultus et Theodori inter alia testimonium perhibet, quod Albinus discipulus ejus qui monasterio ipsius in regimine successit, in tantum studiis scripturarum institutus est, ut Graecam quidem linguam non parva ex parte, Latinam vero non minus quam Anglorum, quae sibi naturalis est, noverit. Suscepit vero pro Uilfrido episcopatum mus, et coram Deo et hominibus magnificus; qui et ipsius ecclesiae suae, quae in beati Andreae apostoli honorem consecrata est, aedificium multifario decore ac mirificis ampliavit operibus. Dedit namque operam, quod et hodie facit, ut adquisitis undecumque reliquiis beatorucaeteris ecclesiasticis voluminibus, summa industria congregans, amplissimam ibi ac nobilissimam bibliothecam fecit, necnon et vasa sancta et luminaria aliaque hujusmodi quae
Abbreviated transcription (Latin):
magnus requies cit corpore p̃sul. hanc
dño qui aulã ductus pi&atisamore.
fec̃ & eximio sacrauit nomine p&ri
Cui claues cȩli xp̃s dedit arbit̃ orbis
Atꝙ auro actirio deuotus uesti Auro.
Quin &iã sublime crucis radinte me¬
libros acthecã crutilo his c̃dignã auro¬
c̃didit. Paschalis qui&iam sollẽniatẽ¬
pora cursus. Catholicã adiustũ cor¬
rex̃ dogma canonis. Quẽ statuere pa¬
tres dubioq erroreremoto. Certa suȩ
gente ostendit moderaminaritus.
Inq. locis istis monachoꝵ exarzna crebra
Collegit ac montis cauitq regula patrũ
dis. Quindecies t̃nos postquã egit ep̃s
anñ Transiit & gaudens celestiare¬
gna p&iuit. donaihũ utgrex pasto¬
ris calle sequatur.

Expanded text:
magnus requiescit corpore praesul, Hanc Domino qui aulam ductus pietatis amore Fecit, et eximio sacravit nomine Petri, Cui claves caeli Christus dedit arbiter orbis; Atque auro ac tyrio devotus vestiit ostro. Quin etiam sublime crucis radiante melibros; Ac thecam e rutilo his condignam condidit auro: Paschalis qui etiam sollemnia tempora cursus Catholici ad justum correxit dogma canonis, Quem statuere Patres, dubioque errore remoto Certa suae genti ostendit moderamina ritus: Inque locis istis monachorum examina crebra Colligit, ac monitis cavit quae regula Patrum clis, Quindecies ternos postquam egit episcopus annos, Transiit, et gaudens caelestia regna petivit. Dona, Jesu, ut grex pastoris calle sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uerͣ Quiuidelic& aedilred accitũad
se coenredũ quẽ ꝓse regẽ fecerat am
Sed aldfridnordan himbroꝵ rex eũ
suscipere contẽpsit. Neo. longo
temr suꝑfuit. Unde factũ ẽ ut re
tũ utriusq partis conflictũ. Tandẽ
cunctis fauentibus in p̃sulatũ sit suȩ re¬
ceptus eccłȩ. Sicq iiiͦiͬ annis idẽ usq
addiem obitus sui uitã dux̃ inpace:

Expanded text:
verunt: qui videlicet Aedilred accitum ad verunt: qui videlicet Aedilred accitum ad se Coinredum quem pro se regem fecerat, amSed Aldfrid Nordanhymbrorum rex eum suscipere contempsit, nec longo tempore superfuit: unde factum est ut tum utriusque partis conflictum, tandem cunctis faventibus, in praesulatum sit suae receptus Ecclesiae. Sicque quatuor annis, id est, usque ad diem obitus sui, vitam duxit in pace.
Abbreviated transcription (Latin):
sus est. Uisio mihi modo tre¬
menda apparuit quam te au¬
dire acsilentio tegere uolo
donec sciam quidde me fieri
uelit ds̃. Adstȩtit enimmi¬
hiquidam candido prȩclarus
habitu dicens semichahelem
eẽ archangelum &obhoc inquid
misus sum utteamorte reuocẽ
Doniuit enim tibi dñs uitam per
orationes alacrimas discipulorũ
& fratrũtuorum & perinterces¬
sionem beatae suae gendericis
semperq uirginis mariae :
Qua propter dico tibi quia mo¬
do quidem ab infirmitate hac
sanaberis. sed paratus esto quia
post quadriennium reuertens
uisitabote : Patriam uero ꝑ¬
ueniens maximam possessionũ
perorationem recipies atq in
pace tranquilla uitam termi¬
nabis. Conualuit igitur ep̃s
cunctis gaudentibus ac dõ gra¬
tias agentibus. caeptoq itinere
brittaniam uenit. lectis aũt epistolis
quas ab apostolico papa aduexerat be¬
rectuald archi ep̃s &aed alred quon¬
dãrex: Tunc aui abb̵ libentissime fa¬

Expanded text:
sus est: « Visio mihi modo tresus est: « Visio mihi modo tremenda apparuit, quam te audire ac silentio tegere volo, donec sciam quid de me fieri velit Deus. Adstitit enim mihi quidam candido praeclarus habitu, dicens se Michaelem esse archangelum: et ob hoc, inquit, missus sum ut te a morte revocem: donavit enim tibi Dominus vitam per orationes ac lacrymas discipulorum ac fratrum tuorum, et per intercessionem beatae suae genitricis semperque virginis Mariae. Quapropter dico tibi, quia modo quidem ab infirmitate hac sanaberis; sed paratus esto, quia post quadriennium revertens, visitabo te; patriam vero perveniens, maximam possessionum portionem recipies, atque in pace tranquilla vitam terminabis. Convaluit igitur episcopus cunctis gaudentibus, ac Deo gratias agentibus, coeptoque itinere Brittaniam venit. Lectis autem epistolis quas ab apostolico papa advexerat, Berctuald archiepiscopus, et Aedilred quondam rex, tunc autem abbas, libentissime fa
Abbreviated transcription (Latin):
copatu fungebatur: Nequaquã
damnari debere sed aditegrũ
culpis accusationum absolutum
patriam cum bonore reuerti.¬
Qui cum brittaniam remeans in
galliarum partes deueniss& tac¬
tus est infirmitate repentina &ac
crescente ab eo pressus utneq: equo
uehi poss& sed manibus minis troꝵ
diebus ac noctibus quasi mortuus
iacebat. halitutantum per tenui
quia uiuer& demonstrans : Cumq
ita sine cibo & potu sine uoce &au¬
ditu qua triduo perseuerar&:
iunta demum in iucente die qua¬
⁊ in lucente die qua¬
si degraui experrectus somno ex¬
surgens resedit. Apertisq oculis
uidit cirta se choros psallentiũ.
simul &flentium fratrum ac mo¬
dicum suspirans interrogauit
ubi ec̃t acca presbt:. Quistatim
uocatus intrauit &uidens cum me¬
lius habentem ac loquiiam ualen¬
tem. flexis genibus gratias egit dõ
cum omnibus qui aderant fr̃b
Eicum parum consedissent ac desu¬
pernis iudiciis trepidi aliqua con
&accan p̃sbiterum ita loqui exor¬

Expanded text:
copatu fungebatur, nequaquam copatu fungebatur, nequaquam damnari debere, sed ad integrum culpis accusationum absolutum, patriam cum honore reverti.Qui cum Brittaniam remeans in Galliarum partes devenisset, tactus est infirmitate repentina, et ea crescente adeo pressus, ut neque equo vehi posset, sed manibus ministrorum diebus ac noctibus quasi mortuus jacebat, halitu tantum pertenui quia viveret demonstrans. Cumque ita sine cibo et potu, sine voce et auditu quatriduo perseveraret, inta demum inlucescente  Al., influente die, qusi de gravi experrectus somno exsurgens resedit; apertisque oculis, vidit circa se choros psallentium simul et flentium fratrum; ac modicum suspirans interrogavit, ubi esse Acca presbyter; qui statim vocatus intravit, et videns eum melius habentem ac loqui jam valentem, flexis genibus gratias egit Deo cum omnibus qui aderant fratribus. Et cum parum consedissent, ac de supernis judiciis trepidi, aliqua conAccan presbyterum ita loqui exor