comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs exanimũ corpꝰ obriguit. halitꝰ supmus euanuit. Stringebã
qͥdẽ brachia .s iam ꝑdideram quẽ tenebam. &. extremũ sp̃m
ore religabam. ut ꝯsortiũ mortis haurirẽ. Sed nescio quomͦ
uitalis ille mͥ halitꝰ factus ẽ. ⁊ maiorẽ grãm in ipsa morte redo¬
lebam. Atq utinã si tuã nequiui meo spĩi uitã ꝓducere. uel
ultimi anhelitꝰ tui uigor trausfundi potiusset in meã mentẽ.
⁊i illam tui animi puritatẽ atq innocentiam nr̃ spiraret
lacͥmabili dolore ꝑcuteret affectũ. s meniorabili gr̃a cõmen
cuncta solatia. cuncta deniq ornam̃ta amiserim: Tuetĩ
in unus eras domi solatio. foris decori. Tu imꝙͣ in ꝯsiliis ar¬
bit̃. curȩ particeps. dep̃cator sollicitudinis. depulsor me¬
roris. tu meoꝵ assertor actuũ. cogitationũq defensor. tu
postremo unus in quo domestica sollicitudo resideret. pub¬

Expanded text:
quos exanimum corpus obriguit, halitus supremus evanuit! Stringebam quos exanimum corpus obriguit, halitus supremus evanuit! Stringebam quidem brachia, sed jam perdideram, quem tenebam; et extremum spiritum ore relegebam, ut consortium mortis 1119 haurirem. Sed nescio quomodo vitalis ille mihi halitus factus est, et majorem gratiam in ipsa morte redolebat. Atque utinam si tuam nequivi meo spiritu vitam producere, vel ultimi anhelitus tui vigor transfundi potuisset in meam mentem, et illam tui animi puritatem atque innocentiam noster spirasset lacrymabili dolore percuteret affectum, sed memorabili gratia commesuavitates, cuncta solatia, cuncta denique ornamenta amiserim? Tu enim mihi unus eras domi solatio, foris decori: tu, inquam, in consiliis arbiter, curae particeps, deprecator sollicitudinis, depulsor moeroris: tu meorum assertor actuum, cogitationumque defensor: tu postremo unus, in quo domestica sollicitudo resideret, pub
Abbreviated transcription (Latin):
qui potuisti cõmeatum impetrare ueniendi. Et qͥdẽ tͥ om̃ĩp̃s
qͦd amantissimi frĩs ex siculis affricanisq regionib earopta¬
tum nob̵ reditũ ꝯtulisti Ita enĩ mature postquã uenit ereptꝰ
ẽ quasi ꝓpt̾ hoc solu uideret᷑ ee delatꝰ. ut ad fr̃s rediret. habeo
plane pignus meũ. qͦd nulla mͥ ꝑegrinatio iam possit auellere.
habeo quas cõplector reliquias. habeo tumulũ. quẽ corꝑete¬
gam. habeo sepulchrũ suꝑ quod iaceam. cõmendabiliorẽ me
d̃o futurũ credam. qͦd supra sc̃i corꝑis ossa requiescam. Utinã
sio potuissem adu̾sus mortẽ quoq tuam meũ corpꝰ obicere.¬
Nichil m ꝓfuit ultimos hausisse hanelitꝰ. nichil flatꝰ meos in¬
spirasse morienti. Putabamenĩ qͦd aut tuam mortẽ ipse susci¬
ꝑem. aut meã uitam in te ipse transfunderẽ. O infelicia illa s.
tam̃ dulcia sup̃ma osculoꝵ pignora. Oamplexus miseri. int̾

Expanded text:
qui potuisti commeatum impetrare veniendi. Et quidem tibi, omnipqui potuisti commeatum impetrare veniendi. Et quidem tibi, omnipquod amantissimi fratris ex Siculis Africanisve regionibus exoptatum nobis reditum contulisti; ita enim mature, postquam venit, ereptus est; quasi propter hoc solum videretur esse dilatus, ut ad fratres rediret. 18. Habeo plane pignus meum, quod nulla mihi peregrinatio jam possit avellere: habeo quas complectar, reliquias: habeo tumulum, quem corpore tegam; habeo sepulcrum, super quod jaceam; et commendabiliorem Deo futurum esse me credam, quod supra sancti corporis ossa requiescam. Utinam sic potuissem adversus mortem quoque tuam meum corpus objicereihi profuit ultimos hausisse anhelitus, nihil flatus in os inspirasse morienti; putabam enim quod aut tuam mortem ipse susciperem, aut meam vitam in te ipse transfunderem. O infelicia illa, sed tamen dulcia suprema osculorum pignora! O amplexus miseri, inter
Abbreviated transcription (Latin):
agam exsors hutꝰ qͦd capio luminis: Quas grates. quȩ mune¬
ra referam tͥ: Nichil ame pret̾ lac̾mas habes. aut fortasse
securus meriti tui. quas solas fuꝑstites habeo lac̾mas ñ requi¬
ris. Nametiã cũ adhuc uiueres flere ꝓhibebas. merorẽq mag̃
nr̃m quã tuã mortẽ tͥ esse testabaris dolori. P robibent ult̃ꝰ
nr̃a deflemꝰ. de tuiꝰ meritis desꝑare uideamur. Aut cerce tu
soror. integritate uenerabilis. equalis morib. ñ impar offi¬
ciis. tibi tam̃ ambo plus timebamus. inte huiꝰ iocunditatẽ
ñ pigebat. Te enĩ ambo suꝑstitẽ p̃cabamͣ. tibi nos suꝑuiuere
ñ iuiuabat. Quando ñ coartauit animꝰ. cum metꝰ huiusmodi ti¬
tillaret: Quomͦ ꝯsternata mens erat egritudinis tuȩ nuntio:
Ue miserȩ opinioni. futabamus redditũ. quẽ uidemꝰ dilatũ.
tempus rogasses. Potuisti annos plurimos impetrare uiuendi.

Expanded text:
s? quid agam exsors hujus, quod capio luminis? quas grates, quae munes? quid agam exsors hujus, quod capio luminis? quas grates, quae munera referam tibi? Nihil a me praeter lacrymas habes. Aut fortasse securus meriti tui, quas solas superstites habeo lacrymas, non requiris. Nam etiam cum adhuc viveres, flere prohibebas: moeroremque magis nostrum, quam tuam mortem tibi esse testabaris dolori. Prohibent ulterius nostra deflemus, de tuis meritis desperare videamur. 16. At certe soror, integritate venerabilis, aequalis moribus, non impar officiis; tibi tamen ambo plus timebamus, in te vitae hujus jucunpter te mori non pigebat; te enim ambo superstitem precabamur, tibi nos supervivere non juvabat. Quando non cohorruit animus, cum metus hujusmodi titillaret? Quomodo consternata mens erat aegritudinis tuae nuntio! 17. Vae miserae opinioni! Putabamus redditum, quem videmus dilatum;tempus rogasses! Potuisti annos plurimos impetrare vivendi,
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ ostendere auctoritatẽ pacris. ꝓprietatẽ filii. unita¬
tẽ totiꝰ tͥuitatis. Sed ꝯsulendi hodie ñ tractandi partes rece
comitandi eũ gr̃a hic sermo susceptꝰ sit. ut diutiꝰ sensu ꝓse¬
quar. ꝓficientẽ. ⁊ quẽ oculis teneo. mente cõplectar. In illo
enĩ totam oculoꝵ. aciem figere libet. cũ illo totis animoꝵ.
officiis immorari. illum toto blandiciarũ ambire obsequio.
dum stupet anintꝰ. nec amissum credo quẽ adhuc cerno p̾sentẽ.
nec mortuũ puto. cuius adhuc officia requiro. quibꝰ ego uitȩ
meȩ usũ. ⁊ spirandi omne munus addixeram. Qaud enĩ refert
tantȩ gr̃e. tanto labori: S E. go te fr̃ heredẽ reliquerã: tu
me heredem reliquisti. Ego te suꝑstitẽ optabã: tu me suꝑstitẽ
dimisisti. E go ꝓ munerib tuis ut cõpensarẽ beneficia uoca
referebam. nc̃ ⁊ uota ꝑdidi. s tam̃ tua beneficia ñ amisi Qiud

Expanded text:
possimus ostendere auctoritatem Patris, proprietatem Filii, Trinitapossimus ostendere auctoritatem Patris, proprietatem Filii, Trinitatis totius unitatem: sed consolandi hodie, non tractandi partes recepcomitandi ejus gratia hic sermo susceptus sit, ut diutius sensu prosequar proficiscentem: et quem oculis teneo, mente complectar. In illo enim totam oculorum aciem figere libet, cum illo totis animorum officiis immorari, illum toto blanditiarum ambire obsequio; dum stupet animus, nec amissum credo, quem adhuc cerno praesentem: nec mortuum puto, cujus adhuc officia non requiro, quibus ego vitae meae usum et spirandi omne munus addixeram. 15. Quid enim referam tantae gratiae, tanto labori? Ego te, frater, haeredem feceram, tu me haeredem reliquisti: ego te superstitem optabam, tu me superstitem dimisisti. Ego pro muneribus tuis, ut compensarem beneficia, vota referebam: nunc et vota perdidi, sed tamen tua beneficia non amisi. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ. ds hõ natꝰ ẽ. Sic ⁊ alibi habes. Puer natꝰ est nob̾. ⁊ filius
datꝰ ẽ nob̃. In puero enĩ nom̃ etatis. in filio plenitudo diuiuita¬
tis. factus ex matre. natꝰ ex patre. Idẽ tam̃ ⁊ factꝰ ẽ ⁊datꝰ. Non
diu̾sum .s unũ putes. Unus ẽ enĩ dĩ filius. ⁊ natꝰ ex patre. ⁊ ortus
ex uirgine. Distant ordine. s in uno ꝯcurrit nomine. sic̃ ⁊ p̃sens
lectio docet. qr ⁊ homo factꝰ: in ea. ⁊ ipse fundauit eã altissimꝰ.
homo utiq corꝑe. altissimꝰ potestate. Et si ds ⁊ homo diu̾sitate
naturȩ. idem tam̃ non alt̃ in utroq Aliud gͦ speciale nature
utiq qͥ ex corꝑe nom̃ accepit. fecit eũ de quo os patͥarcha¬
da scribit. Ilat̾ syon dicet homo. ⁊ homo natꝰ ẽ in ea. dis¬
similis utiq ñ diuinitate s corꝑe. nec discretꝰ apatre. sed
exceptꝰ in munere. manens in ꝯsortio potestatis. segregatꝰ
in mysterio passionis. Plura locihuiꝰ tractatꝰ exposcit: qͥbꝰ

Expanded text:
factus est, Deus natus est. Sic & alibi habes. Puer natus est nobis, Filius datus est nobis. In puero enim nomen ætatis, in filio, plenitudo est diuinitatis. Factus ex matre, natus ex patre. Idem tamen & natus & datus, non diuersum, sed vnum putes. Vnus enim Dei filius, & natus ex patre, & ortus ex Virgine. Distanti ordine, sed in vno concurrit nomine, sicut & præsens lectio docet, Quia & homo natus est in ea, & ipse fundauit eam Altissimus. Homo vtiq. corpore, altissimus potestate. Etsi Deus & homo diuersitate naturæ, idem tamen non alter in vtroque. Aliud ergo speciale naturæ utique qui ex corpore nomen accepit, fecit eum a quo etiam patriarcha scribit David: Mater Sion dicet homo, et homo factus est in ea: dissimilis utique est non divinitate, sed corpore: nec discretus a Patre, sed exceptus in munere: manens in consortio potestatis, segregatus in mysterio passionis. 14. Plura loci hujus tractatus exposcit, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
inhanc flebilẽ uitam rediret. Quẽ raptũ inagis ẽẽ ex tam um¬
minentib malis urgentibꝰq ꝑiculis gaudere debeutꝰ Nam si
pacato scło bellisq cessantib enoch raptũ nemo defleuit. s
ret iutellectum eiꝰ. quantomag̃ nc̃ iure dicendũ: cum hoc scłi
lubricũ uitȩ accedat ambiguũ. raptꝰ ẽ ne inmanꝰ incideret bar¬
baroꝵ. raptꝰ ẽ ne totiꝰ orbis excidia. mundifiẽ. ꝓpinquoꝵ fune¬
ra. ciuiũ mortes postremo ne sc̃arum uirginũ atq uiduarum.
qͥa om̃i morte acͥbiusẽ collumonẽ uideret: ¶ E goᷤ te fr̾ cum¬
uitȩ tuȩ flore mortis cõmoditate beatũ arbitror: ñ enĩ nobis
ereptꝰ es s ꝑiculis. Non uitã amisisti. s ingruentiũ acerbitate¬
geri italiam tam ꝓpinquo hoste cognosceres. quautũ ingemis

Expanded text:
in hanc flebilem vitam rediret, quem raptum magis 1122 esse ex tam imminentibus malis urgentibusque periculis gaudere debemus? Nam si pacato saeculo, bellisque cessantibus, raptum Enoch nemo deflevit, sed ret cor ejus ; quanto magis nunc jure dicendum est, cum ad saeculi lubricum, vitae accedat ambiguum! Raptus est, ne in manus incideret Barbarorum: raptus est, ne totius orbis excidia, mundi finem, propinquorum funera, civium mortes, ne postremo sanctarum virginum atque viduarum, quod omni morte acitae tuae flore, tum mortis commoditate beatum arbitror. Non enim nobis ereptus es, sed periculis: non vitam amisisti, sed ingruentium acerbitatugeri Italiam tam propinquo hoste cognosceres, quantum ingemi
Abbreviated transcription (Latin):
qr qđ naturȩ cõmunis fuit. reddidit: qͦd gr̃e singularis ẽ me¬
ruit. Quis enĩ cõmunem ꝯditionẽ recuset: Quis doleat sibi
one moriendi. qui ñ sit exceptꝰ conditione nascendi: Magnum
pietatis misteriũ. ut mors corꝑis nec in ap̃o esset excepta. ac
licet naturȩ dñs. carnis tam̃ quã susceꝑat legẽ ñ recusaret.
Et mͥ necesse ẽ mori. illi necesse ñ fuit. An qui de seruo dicit.
sic manere si uellet: Sed ꝑpetuitate uitȩ huius. sibi p̃cium.

Expanded text:
quia quod naturae communis fuit, reddidit: quod gratiae singularis est, mequia quod naturae communis fuit, reddidit: quod gratiae singularis est, meruit. Quis enim communem conditionem recuset? Quis doleat sibi a conditione moriendi, qui non sit exceptus a conditione nascendi? Magnum pietatis mysterium, ut mors corporis nec in Christo esset excepta; ac licet naturae Dominus, carnis tamen quam susceperat, legem non recusaret. Et mihi necesse est mori, illi necesse non fuit. An qui de servo dicit: sic manere, si vellet? Sed perpetuitate vitae hujus sibi pretium,
Abbreviated transcription (Latin):
motib sint suspecta barbaricis. cõmunẽ merorẽ pͥuato dolore
transegi. & in me ꝯuersum ẽ. quicqͥd timebã omnibꝰ. Atq utinã
hic cõsũmatum sit. ut dolor meus publici doloris redẽptio sit.
amabiliꝰ. nichil clariꝰ. s p̃stant pͥuatis publica. Ipsius qͦ sententiã
si quis sciscitaret᷑ mallet occidi aliis. quã iuuere sibi. Propterea
re disceremꝰ. Accidit illud qđ ingratꝰ diuinitati ẽẽ ñ possũ: letan¬
dum enĩ magis ẽ qd talẽ frẽm habuerim: quã dolendũ qđ amise-¬
licuit cõmisso mͥfenore. Qui deposuit pigius: recepit. Nichil
int̾est utrũ abiures depositũ. an doleas restitutũ. In utroq fidei ãbiguũ:
uite ꝑiculũ ẽ. Ansi pecuniã neges culpa ẽ. si hostiã neges pietas ẽ.
cum pecunia fenerator illud possit. naturȩ auctor ⁊ necessitudini¬
creditor fraudari ñ queat: Itaq quanto uberior fenoris sũma.
tanto gratior fortis usura. Unde ingrati de frẽ esse ñ possumus.

Expanded text:
motibus sint suspecta Barbaricis, communem moerorem privato dolore transegi, et in me conversum est quidquid timebam omnibus. Atque utinam hic consummatum sit, ut dolor meus publici doloris redemptio sit! amabilius, nihil charius; sed praestant privatis publica. Ipsius quoque sententiam si quis sciscitaretur, mallet occidi pro aliis, quam sibi vivere; propterea e disceremus . 3. Accedit illud quod ingratus divinitati esse non possum: laetandum est enim magis quod talem fratrem habuerim, quam dolendum quod fratrem amiselicuit, 1114 commisso mihi fenore: qui deposuit pignus, recepit. Nihil interest utrum abjures depositum, an doleas restitutum. In utroque fidei ambiguum, vitae periculum est. An si pecuniam neges, culpa est: si hostiam neges, pietas est? cum pecuniae fenerator illudi possit, naturae auctor, et necessitudincreditor fraudari non queat. Itaque quanto uberior fenoris summa, tanto gratior sortis usura. 4. Unde ingrati de fratre esse non possumus;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posse pietatẽ: Cur solũ p̃ cet̾is fleã. quẽ fietis om̃s: Priuatũ dolorẽ cõmuni
dolore digessi p̃sertĩ cũ meȩ lacͥme nichil ꝓsint. ur̃ȩ aũ lac̾me fidẽ astruant. Nolationẽ
afferant. fletis diuites. ⁊ flendo ꝓbatis nichil opitulari diui¬
cias repositas ad salutẽ. cum pecuniȩ p̃cio mors differri non
queat . & pari usu diuitẽ in opẽq dies sup̃mus eripiat. flecis
senes. qͦd in hoc liberã sortẽ pauetis. Et ideo qr uitã corꝑis ꝓdu¬
cere ñ potestis. instruite liberos. ñ ad usũ corꝑis. s ad officiũ
uirtutis. Fletis ⁊ iuuenes. qͦd nature finis ñ sit maturitas
lacͥmis suis eius delicta lauer̃t. Iile st̃ lacͥme redẽptͥces illi
gemitꝰ qͥ dolorẽ mortis abscondt̃. Iue dolor. qͥ ꝑpetua ubta¬
te leticiȩ uetis sensũ doloris obducat. Itaq licet pͥuatũ
qui mͥ sic ereptꝰ es. ut esses omniũ: Nonem̃ ꝑdidi usũ tui.
s. cõmutaui. Ance corꝑe inseꝑabił. nc̃ indiuiduus affectu.

Expanded text:
 1115 5. Cur solus prae caeteris fleam, quem fletis omnes? Privatum dolorem communi dolore digessi, praesertim cum meae lacrymae nihil prosint, vestrae autem lacrymae fidem astruant, consolationem afferant. Fletis divites, et flendo probatis nihil opitulari repositas divitias ad salutem; cum pecuniae pretio mors differri non queat, et pari usu divitem, inopemque dies supremus eripiat. Fletis senes, quod in hoc liberorum sortem pavetis; et ideo quia vitam corporis producere non potestis, instituite liberos non ad usum corporis, sed ad virtutis officium. Fletis et juvenes, quod naturae finis non sit maturitas lacrymis suis ejus delicta laverunt. Illae sunt lacrymae redemptrices, illi gemitus qui dolorem mortis abscondunt, ille dolor qui, perpetuae ubertate laetitiae, veteris sensum doloris obducat. Itaque licet privatuqui mihi sic ereptus es, ut esses omnium? Non enim perdidi usum tui, sed commutavi: ante corpore inseparabilis, nunc individuus affectu;
Abbreviated transcription (Latin):
uera: Similitudinẽ uideo: ñ uideo sanguinis ueritatẽ: Prmo oiũ
dixa ⁊̃ de sermone .xͥ. qui opat᷑ it posit mutare & c̃uertere ge¬
nera iisticuta naturs. demde ubi ñ tulerunt sermonẽ xͥ discipłi
habes. ⁊ ego quomꝰ ate receda: Ne gͥ plures eẽnt qui hoc dicerent.
insimilitudine quidẽ acipis sacinentũ s uerȩ iaturȩ grãm. uir.¬
tutẽ qi ꝯ sequeris. Ego sũ inquit panis uuns qui de cȩlo descend
S caro ñ descendit de celo. hoc ẽ carnẽ in terris assũpsit ex iurqi.¬
ne. Quom̃ gͦ descendit panis de cȩlo. & panis uniuis: Quia idem
ans nr̃ ꝯsors ẽ duimitatis & copons. & tu qͥ acipis carnem:
duunȩ eiꝰ substantiȩ millo participaris alimento: Ergo accepisti de¬
sacram̃tis plenissime: Cognousti om̃ia. qͦd baptidatus es innoĩe

Expanded text:
on video sanguinis veritatem? Primo omnium dixi tibi de sermone Christi, qui operatur ut possit mutare, et convertere genera et instituta naturae. Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi dischabes, et ego quomodo a te recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, in similitudinem quidem accipis sacramentum, sed verae naturae gloriam grequeris. Ego sum, inquit, panis vivus, qui de coelo descendi. Sed caro non descendit de coelo, hoc est, carnem in terris assumpsit ex Virgine. Quomodo ergo descendit panis de coelo, et panis vivus? quia idems consors est divinitatis et corporis: et tu qui accipis carnem ivinae illius substantiae, in illo participaris alimento. Asacramentis, plenissime cognovisti omnia, quod baptizatus es in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
britatũ. celestiũq festoꝵ. Hic Denĩ umbra. illic ueritas.
Der umbram ad ueritatẽ ꝑuenire nitamur. Cuius figura &̃
alibi exp̃ssa ẽ hoc mͦ. habes enĩ. qr loquutꝰ ẽ dñs ad moysen.
Loquere filiis isrł dicens. Mense septimo una mensis erit uobis
requies. in memoriale tubarũ uocata. scã erit uob̃. Omne opꝰ
seruile ñ facietis in eo: & accendetis holocaustum dño. In nume¬
ris aũt: locutꝰ ẽ dñs ad dñm moysen dicens. fac tibi duas tu¬
bas ductiles. argenteas facies eas. & erunt tͥ ad euocandã syna¬
gogam & ꝓmouenda castra. & tuba canes in illis. & colliget᷑
om̃is turba ad hostiũ tab̃naculi testimo nii. Si aut una tuba

Expanded text:
britatum, coelestiumque festorum. Hic enim umbra, illic veritas. britatum, coelestiumque festorum. Hic enim umbra, illic veritas. Per umbram ad veritatem pervenire nitamur. Cujus figura etiam alibi expressa est hoc modo; habes enim quia locutus est Dominus ad Moysen: Loquere filiirequies in memoriale tubarum, vocata sancta erit vobis. Omne opus servile non facietis, et accendetis holocaustum Domino . In Numeris autem: Locutus est Dominus ad Moysen, dicens: Fac tibi duas tubas ductiles, argenteas facies eas, et erunt tibi ad evocandam synagogam, et promovenda castra: et tuba canes in illis, et colligetur omnis turba ad ostium tabernaculi testimonii. Si autem in una tuba
Abbreviated transcription (Latin):
quam audiui sicut tubȩ loquentis mecum dicens. Ascende huc.
& ostendam tͥ quȩ oportet fieri post hec. legimꝰ etiam. Canite in¬
inicio mensis tuba S etiam alibi: landate dño in sono tubȩ.
Ergo qͥd sibi uelit tubarũ significatio. omni uirtute debentꝰ
adũtere. ne quasi fabulam anilit accipientes. ꝑiclitemur.
si indigna doginate sp̃uali. nec ꝯuenientia scripturarũ
eminentiȩ sentiamtꝰ Nam cũ legerimꝰ bellũ nob̃ ẽẽ ñ ad usus
carnẽ ⁊ sanguinẽ. s adu̾sus spũalia nequiciȩ in celestib ñ utiq¬
carnalia arma s: forcia do estimare debemus. Nonenĩ satis est
tubã cedere. nec sonũ eius audire. nisi ꝓprietatẽ sonitꝰ intelligas.
Et enĩ si incertã uocẽ de tuba. quis parabit se ad bellum: Unde
oportet uocis eius nos scire uirtutẽ. ne uideamur barbari. cũ
bus quid de tubarũ genere legerimꝰ. conicientes eas solẽpni¬
tates. quȩ iuđis lege p̾scriptȩ sunt. superioꝵ ẽẽ umbram cele¬

Expanded text:
sicut tubam loquentem mecum et dicentem: Ascende huc, et ostendam tibi quae oportet fieri . Legimus etiam: Canite initio mensis tuba ; sed etiam alibi: Laudate eum in sono tubae . 106. Ergo quid sibi velit tubarum significatio, omni virtute debemus advertere; ne quasi fabulam aniliter accipientes periclitemur, si indigna dogmate spiritali, nec convenientia Scripturarum eminentiae sentiamus. Nam cum legerimus bellum nobis esse non adversus carnem et sanguinem, scarnalia utique arma, sed fortia Deo aestimare debemus . Non enim satis est tubam te videre, nec sonum ejus audire, nisi proprietatem sonitus intelligas. Etenim si incertam vocem det tuba, quomodo quis parabit se ad bellum? Unde oportet vocis tubae nos scire virtutem, ne videamur barbari, cum itur in Scripturis veteribus quid de tubarum genere legerimus, consentientes eas solemnitates, quae Judaeis Lege praescriptae sunt, superiorum esse umbram cele
Abbreviated transcription (Latin):
patitur natura. & si pateret᷑ natura. ñ pateretur gr̃a. Seduos
uidero qͥd uos de uobis gentes opinionis habeatis. Neq enĩ mi¬
rũ debet uideri. qͦd creditis uos in bestias posse mutari. quia
bestias adoratis. Ergo tam malũ de ur̃o merito melius iudi¬
cetis. ut ñ int̾ cetus ferarũ. s int̾ angłoꝵ consortia uos credatis
futuros. Habet animꝰ ex hoc iam uitȩ amfractu. & terrenicor¬
ꝑis colluuione discedere: ⁊ ad illa ꝯcilia suꝑna contendere.

Expanded text:
patitur hoc natura, et si pateretur natura, non pateretur gratia. 131. Sed patitur hoc natura, et si pateretur natura, non pateretur gratia. 131. Sed videro quid vos de vobis, gentes, opinionis habeatis; neque enim mirum debet videri, quod creditis vos in bestias posse mutari, qui bestias adoratis. Ego tamen malim de vestro merito melius judicetis; ut non inter coetus ferarum, sed inter angelorum consortia vos credatis futuros. 132. Habet animus ex hoc jam vitae anfractu, et terreni corporis colluvione discedere, et ad illa concilia su
Abbreviated transcription (Latin):
ad alta celi ꝑ sublime aeris alarĩ remigiis eue hebant: eadẽ
postea uolatꝰ iam ñ suos requirat. & se humani doleat cor¬
poris grauitate pigrescere. Hinc fortasse & illum icarũ ꝑdi¬
distis. quod ꝑsuasionib ur̃is inductꝰ adolescens. prius autẽ se
fuisse fortasse crediderat. Hinc etiã senes pleriq decepti sunt.
ut graui morerent᷑ dolore. cignei male creduli fabulis. dum pu¬
tant modulis se mulcendo flebilib albentẽ molli pluma mu¬
tare caniciem. Hec quam incredibilia. quam deformia: quan-¬
to illud ꝯuenientiꝰ. ut credas scđm naturam. credas scđm exeni¬
militudinẽ di factos transferri ñ posse in effigies bestiarum.
cum utiq ad similitudinẽ di non corꝑis sit imago. s ratio: Nã
quẽad modum hono cui subiecta sunt animantiũ genera ce¬
teroꝵ. in subiectum sibi animal mnelius se demigret: Non hoc¬

Expanded text:
ad alta coeli per sublime aeris alarum remigiis evehebant; eadem ad alta coeli per sublime aeris alarum remigiis evehebant; eadem postea volatus jam non suos requirat, et se humani doleat corporis gravitate pigrescere. 129. Hinc fortasse et illum Icarum perdidistis, quod persuasionibus vestris inductus adolescens, prius avem se fuisse fortasse crediderat. Hinc etiam senes plerique decepti sunt, ut gravi immorerentur dolori, cygneis male creduli fabulis, dum putant modulis se mulcendo flebilibus albentem molli pluma mutare canitiem. 130. Haec quam incredibilia! quam deformia! Quanto illud est convenientius, ut credas secundum naturam, credas secunsimilitudinem Dei factos transferri non posse in effigies bestiarum; cum utique ad similitudinem Dei non corporis sit imago, sed spiritus? Nam quemadmodum homo, cui subjecta sunt animantium genera caeterorum, in subjectum sibi animal meliore sui parte demigret? Non
Abbreviated transcription (Latin):
portentuose huius ꝯuersionis genera tradidistis. Ludunt
hec poetȩ. rep̃hendunt pliylosophi. et quȩ putant fic̾ta de
unientib hec arbitrant᷑ uera de mortius. Illi aũt qui ista
finxerunt. ñ suam ꝓbare fabulam. s philoso phoꝵ. errores
irridere uoluerunt. qui putant qͦd illa anima quȩ miti hu¬
miliq ꝓposito uerecundiã iuncere. patientiam assumere.
cruore abstinere consuerat. eadẽ frementi motu leonis inces¬
set. irȩ impaciens. effreua rabie. sitire sanguinẽ. cedẽq possit
expetere. & illa quȩ populoꝵ. fremitꝰ uarios regali quodam
ꝯsilio temꝑabat. & rationabili uoce mulcebat. eadem se int̾
deua atq deserta ritu lupoꝵ. patiat᷑ ulul are. aut quȩ iniusto
sub onere gemens duros aratri labores questu miserabili mu¬
giebat. eadẽ postea in figuram hominis cõmutata leui cor¬
nua querat in fronte. uel illa quam p̃petes prius penne usq

Expanded text:
portentosae hujus conversionis genera tradidistis. 128. Ludunt portentosae hujus conversionis genera tradidistis. 128. Ludunt haec poetae, reprehendunt philosophi: et quae putant ficta de viventibus, haec arbitrantur vera de mortuis. Illi autem qui ista finxerunt, non suam probare fabulam, sed philosophorum errores irridere voluerunt: qui putant quod illa anima quae miti humilique proposito iracundiam vincere, patientiam assumere, cruore abstinere consueverat, eadem frementi motu leonis incensa, irae impatiens, effrena rabie, sitire sanguinem, caedemque possit expetere: et illa quae populorum fremitus varios regali quodam consilio temperabat, et rationabili voce mulcebat; eadem se inter devia atque deserta ritu luporum patiatur ululare: aut quae injusto sub onere gemeus, dures aratri labores questu miserabili mugiebat; eadem postea in figuram hominis commutata, levi cornua quaerat in fronte: vel illa quam praepetes prius pennae usque
Abbreviated transcription (Latin):
te ue eomunis. Que ueritas. ut qr ipsa se moueat.⁊ semꝑ no¬
neat anima inmortalis ẽẽ credat᷑: Quod nob in corꝑe cõmo¬
u cũ bestis. ante corpꝰ qͦd gerat᷑ incertum nec ex contrariis
quinr̃as animas ubi ex corꝑe emigrauerint. in corꝑa ferarũ
uariarũq animantiũ transire cõmemorant: At certe hec
cisceis inedicam̃toꝵ illecebris composita ẽẽ ludibria poetarũ.
usi philosophi disserere solent. nec tam illos qui ꝑpessi ista
simulentur. quam sensus eoꝵ qui ista confircerint uelut
cireoo poculo ferunt in uaria monstra bestiarũ conuersos.
Quid enĩ tam simile ꝓdigni. quã homines credere in habitr̃
ferarum potuisse mutari: quanto maioris ẽ ꝓdigii guber¬
natricẽ hominis animã. adu̾sam humano generi bestiarũ
susciꝑe naturam. capacẽq rationis ad irracionabile auimal
posse transire. quã corꝑis effigies c̃e mutatas: Uos ipsi hec
destruitis. qui docetis. Nam magicis incautata carminib

Expanded text:
t quia ipsa se moveat, et semper moveatur anima, immortalis esse credatur? Quod nobis in corpore commune cum bestiis, ante corpus quid geratur incertum; nec ex contrariis qui nostras animas, ubi ex hoc corpore emigraverint, in corpora ferarum, variorumque animantium transire commemorant? At certe haec circeis medicamentorum illecebris composita esse ludibria poetarum ipsi philosophi disserere solent: nec tam illos qui perpessi ista simulentur, quam sensus eorum qui ista confinxerint, velut circeo poculo ferunt in varia bestiarum monstra conversos. Quid enim tam simile prodigii, quam homines credere in habitum ferarum potuisse mutari? Quanto majoris est prodigii gubernatricem hominis animam, adversam humano generi bestiarum suscipere naturam, capacemque rationis ad irrationabile animal posse transire, quam corporis effigies esse mutatas? Vos ipsi haec destruitis, qui docetis. Nam magicis incantata carminibus
Abbreviated transcription (Latin):
In mom̃to enĩ oculi in nouissima tuba. & mortui resurgent. ĩ¬
corrupti. & nos ĩmutabim᷑. Quin etiã in ipsa morte quiescunt
alii. uiuunt alii. Bona quies. ẜ uita melior. Deniq paulus ad
uitam excitat quiescentes dicens. Surge qui dormis ⁊ ex uge
a mortius. & illuminabit tͥ xp̃c. Ergo hic excitat᷑ ut uiuat. ut
similis paulo sit. ut possit dicere. qr nos qui uiuintꝰ ñ p̃uenuiemꝰ
eos qui dormierunt. Non enĩ cõmunẽ hunc iuuendi loquit᷑
usum. sꝑandiq cõmertium. s. meritũ resurgendi. Ham cum
dixisset mortui qui in ap̃o sunt resurgent pͥmi. subiecit. De¬

Expanded text:
tu oculi, in novissima tuba mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Quinetiam in ipsa morte quiescunt alii, vivunt alii. Bona quies, sed vita melior. Denique Paulus ad vitam excitat quiescentem, dicens: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit tibi Christus . Ergo hic excitatur, ut vivat, ut similis Pauli sit, ut possit dicere: Quia nos qui vivimus, non praeveniemus eos qui dormierunt . Non enim communem hunc vivendi loquitur usum, spirandique commercium, sed meritum resurgendi. Nam cum dixisset. Et mortui qui in 1159 Chris
Abbreviated transcription (Latin):
gratulati st̃ pro alim̃tis: & nos adhuc ꝓ salute ñ crediraus:
Ii resurrectionẽ alienam suis lacrimis redemerunt. nos
nirãm nec xp̃i credimꝰ passionem: Qui cũ amitteret sp̃m.
ut ostenderet ꝓ nr̃a resurrectione se mortuũ. seriem ipsã
resurrectionis exercuit. Simul enĩ ut clamans uoce magna

Expanded text:
gratulati crediderunt pro alimentis ; et nos adhuc pro salute non credimus? gratulati crediderunt pro alimentis ; et nos adhuc pro salute non credimus? Illi resurrectionem alienam suis lacrymis redemerunt, nos nostram nec Christi credimus passione? Qui cum emitteret spiritum, ut ostenderet pro nostra resurrectione se mortuum, seriem ipsam resurrectionis exercuit; simul enim ut clamans iterum voce magna
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis uberiorib crederemus. Resuscitauit adolescentẽ
fletu uidue matͥs inflexus. quando accessit ⁊ tetigit loculũ
dicens. Adolescens tͥ dico surge. Et resedit qͥ erat mortius . &
cepit loqͥ. Statim audiuit. statim resedit. statim locutꝰ est.
alia enĩ uirtutis gr̃a. alius ordo naturȩ. Nlam qͥd de archisina¬
gogi filia loquar. in cuiꝰ obituflebant turbȩ. tubicines ꝑso¬
nabaut: Et enĩ ad fidẽ mortis. põpa erib. et᷑ funeris. Quã
cito ad uocẽ dñi ꝯuertit᷑ sp̃c. rediuuiũ corpꝰ erigitur. cybus
suinit᷑. ut uitę testimoniũ crederet᷑. Et quid miremur ad
uocẽ dñi refundi animã. re dire ossib iuscera. cum memi¬
nerimus ꝓpħici tactu corꝑis. mortuũ suscitatũ: Helyas ora.¬
uit. & defunctũ suscitauit infantẽ. Petrus in ap̃i nomine
thabytham surgere : ambulare p̾cepit. & redditã sibi paupes

Expanded text:
exemplis uberioribus crederemus. Resuscitavit adolescentem exemplis uberioribus crederemus. Resuscitavit adolescentem fletu viduae matris inflexus, quando accessit et tetigit loculum, dicens: Adolescens, tibi dico surge: et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui . Statim ut audivit, statim resedit, statim locutus est. Alia ergo virtutis gratia, alius ordo naturae. 82. Nam quid de archisynagogi filia loquar, in cujus obitu flebant turbae, tibicines personabant? Etenim ad fidem mortis pompa funeris exhibetur. Quam cito ad vocem Domisumitur; ut vitae testimonium crederetur. 83. Et quid miremur ad vocem Dei refundi animam, redire ossibus viscera; cum meminerimus prophetici tactu corporis mortuum suscitatum ? Elias oravit, et defunctum suscitavit infantem : Petrus in nomine Christi Tabitham surgere atque ambulare praecepit, et redditam sibi pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ erexit iacentẽ. uia gressum extulit. lux fugauit tenebras.
reparauit obtutiũ resur rectio inuendi usum reformauit. for¬
tasse moueat. qͦd iud̃i lapidẽ tollunt. udi institas soluunt. ne¬
uͭ qui sp̃m refundere poterat. lapidẽ remouere non poterat. aut
uincul⁊ rũpere. qui iuinctum fecerat ambulare. aut de opire
faciem. qui oꝑtis oculis lum̃ infuderat. aut findere petrã. qui
poterat reformare naturam. Sed ut uel oculis siuis crederent.
qui credere mente nolebant. remouent lapidẽ. uident cadauer.
fecorem senciunt. ĩstitas rũpunt. ñ possunt negare defunc¬
uitȩ munera. Quid si dũ conant᷑. labore ipso em̃dant᷑: Qa
uincula. mentes suas soluunt. Quid si dũ lararuis exuit᷑.
populus liberat᷑: Qd si dũ lararũ abire ꝑmittunt. ipsi ad
dñm reu̾tuntur: Deniq multi qui uenerant ad mariã. iudñ¬
tes que facta sunt crediderunt. Nec hoc solum exemplum

Expanded text:
virtus erexit jacentem, vita gressum extulit, lux fugavit tenebras, virtus erexit jacentem, vita gressum extulit, lux fugavit tenebras, reparavit obtutum, resurrectio vivendi gratiam reformavit. 80. Fortasse moveat quod Judvero qui spiritum refundere poterat, lapidem removere non poterat: aut vincula rumpere, qui vinctum fecerat ambulare: aut deoperire faciem, qui opertis oculis lumen infuderat: aut findere petram, qui poterat reformare naturam? Sed ut vel oculis suis crederent, qui credere mente nolebant, removent lapidem, vident cadaver, fetorem sentiunt, institas rumpunt. Non possunt negare defuncvitae munera. Quid si dum conantur, labore ipso emendantur? quid vincula, mentes suas solvunt? quid si dum Lazarus exuitur, populus liberatur? dum Lazarum abire permittunt, ipsi ad Dominum revertuntur? Denique multi qui venerant ad Mariam, videntes quae facta sunt, crediderunt . 81. Nec hoc solum exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
iussima tuba. & mortui resurgunt incorrupti: Tubarum enĩ
strepitꝰ uocis meutit᷑ elatio. Et clamauit. lacare exi foras.
C uretiam nom̃ adidit᷑. insi forte ne alius suscitat᷑ ꝓ alio uideret᷑.
aut fortuta magis resurrectio quã imꝑata: Audiuit gͦ defune¬
tus. ⁊ exiuit de monum̃to. ligatꝰ pedes & manus insticis. ⁊ facies
eius orario colligata erat. Cõprehende si potes que admodĩ clau¬
sis oculis it̃ carpat. iunctis pedib gressum dirigat. inseꝑabili
gressu. separabili ꝓgressu. Manebant uincula. nec denebant
Tegebant᷑ oculi s uidebant. Uidebat qui resurgebat. qui am¬
bus abat. qui deserebat sepulchrum. Uirtute enĩ diuinȩ p̃cep¬
tionis oꝑante natura suũ non requirebat officium. & tamq̃
pebant᷑ prius mortis quam sepulturȩ uicula. agebant᷑ prius¬
quã parabant᷑ incessus. Si miraris hec. disce quis imꝑarit. ut

Expanded text:
vissima tuba, et mortui resurgent incorrupti ; tubarum enim vissima tuba, et mortui resurgent incorrupti ; tubarum enim crepitus vocis metitur elatio. Et clamavit: Lazare, exi foras. Cur etiam nomen additur; nisi forte ne alius resuscitatus pro alio videretur, aut fortuita magis resurrectio, quam imperata? 78. Audivit ergo defunctus, et exivit foras de monumento, ligatus pedes et manus institis, et facies ejus orario colligata erat . Comprehende, si potes, quemadmodum clausis oculis iter carpat, vinctis pedibus gradum dirigat, inseparabili gressu, separabilique progressu. Manebant vincula, nec tenebant: tegebantur oculi, sed videbant. Videbat denique qui resurgebat, qui ambulabat, qui deserebat sepulcrum. Virtute enim divinae praeceptionis operante, natura suum non requirebat officium; et tamquam  Rumpebantur prius mortis quam sepulturae vincula: agebatur priusquam parabatur incessus. 79. Si miraris haec, disce quis imperaverit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dñs adu̾timꝰ quẽad inodũ uitał sp̃s cõmercia reꝑant᷑ cognouimꝰ quẽ¬
ad modũ dehiscentibꝰ tumuł mortui suscitent᷑. Anuͦ mirandũ est iusu
dñi mortuoꝵ sepulera reserari. cũ tota sus t̃minis uno conitruo
t̃ra quatiat᷑. mare suis exundet finibꝰ idẽq suarũ cursus refrenet aq̃¬
rũ: Deniq ille qͥ credidit qi in mom̃to ĩ ictu ocłi innouissima tuba ⁊ mor
tui resurgent pͥmi rapiem ĩ nubibꝰ obuiã xͦ ĩ aera. qui ñ credidit. re¬
linquet᷑. ⁊ ꝑfidia sua subdet se ipse sententiȩ. Ostendit cibi &̃
legis. mens quoq tua quȩ mortua fuerat in illo lacaro reuiuis¬
cit. Quid enĩ sibi uult qͦd dñs ad monum̃tũ accessit. magna
uoce clamauit. larare ueni foras. nisi ut futurȩ resurrecho¬
nis spem p̾staret. exemplũ ederet: Cur uoce claniauit. quasi
spũ ñ soleat oꝑari. quasi tacitꝰ non soleat imꝑare: Sed ut
illud ostenderet. qͦd scriptũ : qm̃ in mom̃to in ictu oculi. in no¬

Expanded text:
 Advertimus quemadmodum vitalis spiritus commercia resumantur, cognovimus quemadmodum dehiscentibus tumulis, mortui suscitentur. An vero mirandum est jussu Domini mortuorum sepulcra reserari, cum tota suis terminis uno tonitruo terra quatiatur, mare suis exundet finibus, idemque suarum cursus refrenet undarum? Denique ille qui credidit quia in momento, in ictu oculi, in novisst ; cum primis rapietur in nubibus obviam Christo in aera ; qui non credidit, relinquetur, et perfidia sua subdet se ipse sententiae. 77. Ostendit tibilegis, mens quoque tua, quae mortua fuerat, in illo Lazaro reviviscit. quid enim sibi vult quod Dominus ad monumentum accessit, magna voce clamavit: Lazare, exi foras ? nisi ut 1155 futurae resurrectionis specimen praestaret, exemplum ederet? Cur voce clamavit, quasi spiritu non soleat operari, quasi tacitus non soleat imperare? Sed ut illud ostenderet, quod scriptum est: Quoniam in momento, in ictu oculi, in no
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa tua dñe a̾s nr̃. iustȩ ⁊ uerȩ uiȩ tuȩ rex gentiũ. Quis non
timebit & maguificabit nom̃ tuũ. quia solus ses es. qr om̃s gen¬
ces uenient a adorabunt ante te. uidere quoq tuas ihu nupti¬
as in quib de t̾renis ad celestia concinentib omniũ gaudus spon¬
sa deducit᷑: ate enĩ omis caro ueniet. iam ñ scło obnoria s. spui
Deniq ait Unam pecu a domino hanc requiram ut inhabitẽ
in donio dñi omnib dieb uitȩ meȩ. ut uideam uoluntatẽ dñi.
gr̃a. Quod si in hoc erro qui angłis me pꝰ mortẽ sociari malo quã
fraudari patiar. Quidenĩ michi suꝑẽ solatii. quam qͦd me ciciꝰ
ad te frater sꝑo uenturũ. nec digressus tui int̾ nos longa fore di
uortia. tuisq int̾cessionib michi hoc posse. iferri. ut citius desi¬
derantẽ tui aduoces: Quis enĩ est qui ñ sibi debeat istud opta¬
re p̃ ceteris: ut corruptibile hoc induat in corruptelam. & mor¬

Expanded text:
x gentium! Quis non timebit et magnificabit nomen tuum; quia solus sanctus es, quia omnes gentes venient et adorabunt ante te; videre quoque tuas, Jesu, nuptias, in quibus de terrenis ad coelestia, concinentibus omnium gaudiis sponsa deducitur; ad te enim omnis caro veniet , jam non saeculo obnoxia, sed spiritui Denique ait: Unam petivi a Domino, hanc requiram; ut inhabitem in domo Domini omnes dies vitae meae, et videerasse gratia. Quod si in hoc erro, quia angelis me post mortem sociari malo, quamfraudari patiar. 135. Quid enim mihi superest solatii, quam quod me citius ad te, frater, spero venturum, nec digressus tui inter nos longa divortia fore; tuisque intercessionibus mihi hoc posse conferri, ut citius desiderantem tui advoces. Quis enim est, qui non sibi debeat istud optare prae caeteris; ut corruptibile hoc induat incorruptelam, et mor
Abbreviated transcription (Latin):
tampsos breues cursus nrarum etatũ quantũ uidemꝰ eobis
afferte fastidiui: Puer ad olescentiam desiderat. adolescens
anuos sibi maioris mentit᷑ etatis: iuuenis beneficio euiflo¬
uentis ingrat᷑. seuisẽ honorificentiã ⁊ cupiscit. It a ominb̃
ex natura uenit uelle mutari. qi eius qͦd nos sumꝰ penitet.
Deniq: etiã ipsa post usum noca fastidio st̃ & que mereriop
doliuat lie einas doluit helyas Sapientibꝰ eredit᷑ ⁊ hi in

Expanded text:
sus breves nostrarum aetatum quantum videmus nobis afferre fastidium? Puer adolescentiam desiderat, adolescens annos sibi majoris metitur aetatis, juvenis beneficio aevi florentis ingratus, senilem honorificentiam concupiscit. Ita omnibus ex natura venit velle mutari; quia ejus nos quod sumus, poenitet. Denique etiam ipsa post usum vota fastidio sunt: et quae mereri opdoluit Jeremias , doluit Elias . Si sapientibus creditur, et hi in
Abbreviated transcription (Latin):
quantomagis ea requies expetenda. cui fiturs pesuepeetionis
Quis mniłtirmi tate tam ꝯstans ut non optet mori se poriꝰ quane
aebilem uuere : us i merere tam fortis adũ desder a sosse
uel mouiendo defungi. Quod si ipsi nobis dun uuuns dlispliee¬
muri eum iaiuendi finẽ p̃stitutũ esse nouermꝰ quanto amplb
nos tederet istiuis si sine fine futuros nob labores huuiꝰ corꝑis
rerueremis: Quis ẽ gͥ qui se uelit morcis exorte. Aut quid

Expanded text:
quanto magis ea requies est expetenda, cui futurae resurrectionis quanto magis ea requies est expetenda, cui futurae resurrectionis quis in infirmitate tam constans, ut non optet mori se potius, quam debilem vivere? quis in moerore tam fortis, ut non desideret eo se vel moriendo defungi? Quod si ipsi nobis dum vivimus, displicemus, cum vivendo finem praestitum esse noverimus; quanto amplius vitae nos taederet istius, si sine fine futuros nobis labores hujus corporis cerneremus? Quis est igitur qui se velit mortis exsortem? Aut quid
Abbreviated transcription (Latin):
austrii aduocans. ꝑflari cupiens ortum tuũ. ut in alis unguen
ra defiuaut. in aliis multiplices fecunditatis tuȩ fructus offe
quȩ nobis resurrectionẽ euidentiorib testimoniis declarauit
dicens. Uidi mortuos magnos ⁊ pusillos stantes ante sedem.
& libros aꝑuerunt. ⁊ alius liber aꝑtꝰ ẽ. qui ẽ uitȩ. & iudicati
sunt mortui descripti inlibris. scd̃m oꝑa sua &. dedit mare
mortuos suos qui erant in ipso. ⁊ inferm dederunt mortuos qͥ
penesse erant. Ne gͦ dubites que admodũ quos inferi euomit
si placet. atq contende uitã hane cum illa uita⁊ elige si po¬
tes ꝑpetuam corꝑis uitam in labore erũpnaq miserabili
tantarũ cõmutationũ. uotoꝵ tedio. fastidio uoluptatum.
Nonne si ãs ista ꝓpecuare uellet. illa diligeres: Ham si
ꝑseͣ uita fugienda ẽ. ut sit molestiarũ fuga ireq ueserus uans

Expanded text:
austrum advocas, perflari cupiens hortum tuum; ut in aliis unguenta austrum advocas, perflari cupiens hortum tuum; ut in aliis unguenta tua defluant, in aliis multiplices fecunditatis tuae fructus offer hujus , quae nobis resurrectionem evidentioribus testimoniis revelavit dicens: Et vidi mortuos magnos et pusillos stantes ante sedem, et libros aperuerunt: et alius liber apertus est, qui est vitae: et judicati sunt mortui de scriptis in libris, secundum facta sua. Et dedit mare mortuos, qui in ipso erant: et inferi dederunt mortuos, qui penes se erant . Ne ergo dubites quemadmodum resurgant, quor infsi placet, atque contende vitam hanc cum illa vita, et elige, si potes, perpetuam corporis vitam in labore aerumnaque miserabili tantarum commutationum, votorumque taedio, fastidio voluptatum. Nonne si Deus ista perpetuare velit, illa deligeres? Nam si per se ipsa vita fugienda est, ut sit molestiarum fuga, requies aerumnarum;
Abbreviated transcription (Latin):
quando quidẽ a sũmo cȩlo egressio eiꝰ ⁊ occursus eiꝰ usꝙ ad
sũmũ eus. nec ẽ qui se abscondat a calore eiꝰ. Om̃s enĩ benig¬
nus illustrat. nec refutare leuẽ. s em̃dare uult: nec exclu¬
dere durũ e ccłia. s mollire desiderat. & id̃o eos in canticis
lite iugum meũ suꝑ uos qr mitis sum & humilis corde. Eccłiȩ
ad ortũ suũ. & ad fructũ pomiferarum suarũ. Sciens enim
iam tunc etiã hoꝵ tͥ forte oꝑa fructuosa. ap̃o tuo fructum
c̃e talib pollicebar. Deniq pͥmo te in cubiculũ regis dix
isti int̾ductam. diligens uibera suꝑ umũ cum diligentẽ
amoris latentẽ queris. ꝑicula ꝓ religione contẽpneres.
deinde a libano sponsa rogaris ut uenias. iudicio dñi adhuc
tota inrephensibilis. tota formosa. Sic enĩ seriptũ e. Tota
sponsa ades huc a libano postea ipsa iã nullos aquȩ lapsus. iã
nullos impetꝰ descendentes a libano ꝑtimescens aquilonẽ as

Expanded text:
et occursus ejus usque ad summum ejus, nec est qui se abscondat a calore ejus . Omnes enim benignus illustrat, nec refutare levem, sed emendare vult: nec excludere durum Ecclesia, sed mollire desiderat. Et ideo eos in Canticis te a me quia mitis sum et humilis corde . 118. Ecclesiae in hortum suum, et edat fructum pomiferarum suarum . Sciens enim jam tunc etiam horum tibi fore opera fructuosa, Christo tuo fructum de talibus pollicebare: et quae primo te in cubiculum dixisti Regis inductam, diligens ubera super vinum, cum diligentem amares, lactantem quaereres, pericula pro religione contemneres. 119. Deinde a Libano, sponsa, rogaris ut venias, judicio Domini adhuc tota formosa, adhuc tota irreprehensibilis. Sic enim scriptum est: Tota sponsa, ades huc a Libano . 120. Postea ipsa jam nullos aquae lapsus, jam nullos impetus descendentes a Libano pertimescens, aquilonem et
Abbreviated transcription (Latin):
durus ẽ uentꝰ. Itaꝙ licet in momento resufticent᷑ om̃s: om̃s
sieuocionis occursu. & quodam ante lucano fidei erortu
ꝓ deuntes solis etui radios recepunt. qͦd uelde patarchis iur¬
ta ueteris seriẽ testam̃ti. ł de apłis iuxta eugłium iure no¬
minauerim sedĩ aũt qui ritũ gentiũ relinquentes. ab errore
sacrilego transierunt in eccłie disciplinã. Et id̃o pͥmi illi ex
patb. isti scd̃ĩ ex patrib Ab illis enĩ lur fidei cepit. in istis usq
ad inundi oecasum suscepta durauit: Terci suscitant᷑ & q̃r¬

Expanded text:
durus est ventus. Itaque licet in momento resuscitentur omnes, omndurus est ventus. Itaque licet in momento resuscitentur omnes, omndevotionis occursu, et quodam antelucanae fidei exortu prodeuntes, Solis aeterni radios receperunt. Quod vel de patriarchis juxta Veteris seriem Testamenti, vel de apostolis juxta Evangelium jure memoraverit in Ecclesiae disciplinam. Et ideo illi primi ex patribus, isti secundi ex gentibus; ab illis enim lux fidei coepit, in istis usque ad mundi occasum suscepta duravit. Tertii suscitantur, et quar
Abbreviated transcription (Latin):
& uiibi a sentientes .s. ea quȩ possint aurẽ mentis implere ⁊ inti¬
me ꝯscientiȩ secretũ penetrare. ut ea quȩ corpori ꝯueniunt.
aut quali corꝑe ueniat: aut quẽ ad modũ soluta coeant.
lapsa reparent᷑. Hec enĩ arbitrio dĩ simul ut statuunt᷑ im¬
plent᷑. nec sensibilis tubarũ expectat᷑ auditꝰ s iniusibilis po¬
tentia magnificentiȩ celestis oꝑat᷑. Deo enĩ uelle ꝓoꝑe est.
tdec resurrectioiis requirendiis usus . s. fructis nobis ẽ erpe¬
tendus. Que ꝓfecto celebrabit᷑ si erimaniti ucus plenitudt¬
nein spũalis mysterii ꝯsequam᷑ grãmq renouatã caro sumat
ca topum legis ordinẽ gr̃e. Cum tuba pͥma cȩcierit orientales
congregat. quasi p̃cipuos ⁊ electos. sum sec̃a suppares ineritꝰ
Qui scãm libanũ sici dereli querint iudibria nationis. Cumtcia
ne quaquã satis potuerint eloqui spũalis mollire p̃cepto.¬
au tão secũm boream uocati sunt. Boreas enĩ scađm salomonẽ

Expanded text:
s implere, et intimae conscientiae penetrare secretum; ut ea quae corpori conveniunt, aut quali corpore veniat, aut quemadmodum soluta coeant, lapsa reparentur; haec enim arbitrio Dei simul ut statuuntur, implentur. Nec sensibilis tubarum exspectatur auditus, sed invisibilis potentia magnificentiae coelestis operatur; Deo enim velle pro facto est: nec resurrectionis requirendus nisus, sed fructus nobis est expetendus. Quae proclivius celebrabitur, si exinaniti vitiis plenitudinem spiritalis mysterii consequamur, gratiamque renovata caro sumat ta typum legis ordinem gratiae. Cum tuba prima cecinerit, Orientales congregat, quasi praecipuos et electos. Cum secunda, supparis meriti qui secundum Libanum siti dereliquerunt ludibria nationum. Cum tertia, nequaquam satis potuerint eloquii spiritalis mollire praecepto. Ideo secundum Boream vocati sunt. Boreas enim secundum Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso fine ebdomadis. quasi mundi sabbato sp̃ualia a nob̾
ñ carnalia oꝑa flagitent᷑. Quod enĩ carnale. seruile. qr ammȩ
caro seruit. liberũ in inuocentia facit. culpa uernaculũ. Opor
lum uidemꝰ. tunc aũt facie ad faciẽ. Nunc scđ̃mi carnẽ militamꝰ.
nr̃is morib expͥmat᷑. qui in di ambulamꝰ imagine. qm̃ legis
umbra transiuit. Umbra iudeis carnalib. nobis imago ueri¬
tas resurrecturis. Triaenĩ hec scd̃m legem ẽẽ cognouimꝰ. um¬
bram imaginẽ. ueritatẽ. Umbram in lege. in eugłio imaginẽ.¬

Expanded text:
in ipso fine hebdomadis, quasi mundi sabbato, spiritalia a nobis in ipso fine hebdomadis, quasi mundi sabbato, spiritalia a nobis non carnalia opera flagitantur. Quod enim carnale, servile; quia animo caro servit: liberum vero innocentia facit, culpa vernaculum. 109. lum videmus, tunc autem facie ad faciem . Nunc secundum carnem militamus, nostris moribus exprimatur, qui in Dei ambulamos imagine; quoniam jam legis umbra transivit: umbra Judaeis carnalibus, imago nobis, veritas resurrecturis. Tria enim haec secundum Legem esse cognovimus, umbram, imaginem, veritatem: umbram in Lege, imagine