comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi comas. Folia grece fylia
dicuntur. Inde ẽ ad nos hoc nom̃
ꝑ diriuationem trans latum.
Elores nominati. quod cito defluant
de arborib quasi fluores & quod¬
cito soluant᷑. In his duplex est¬
gratia. coloris & odoris. austro
enim flores soluuntur. Tephiro
fiunt. Cermen dicimus surculũ
prȩgͥnantem a gerendo. unde &
germinatio. Fructus nom̃ accepit
afrumine. idem eminente gu̾turis
parte. quauescimur. Inde & fruges.
ructus aũ propriȩ dicuntur. agro¬
rum & arborum quib utiq utimur.
Inanimalib uõ abusiue . & trans la¬
ab opimo id acopie ubtate. Ma¬
tura dicuntur. quia apta sunt
ad manden dumu: sic & inmatura
quia prius quam maetura fiant.
dura sunt ad mandendum
Ligna dicta quia incensa conuer¬
tuntur in lumen. Unde & lirciniũ
dr̃ quod lumend&. Astu la atol¬
lendo nuncapata. quasi abstulta.
Fomes ẽ. astula. quȩ ab arborib
excutitur recisione. antastulȩ
ambuste . aut ligna cauata a fun¬

Expanded text:
quasi comas. Folia Graece φύλλα quasi comas. Folia Graece φύλλα dicuntur: inde est ad nos hoc nomen per derivationem translatum. Flores nominati quod cito defluant de arboribcito solvantur. In his duplex gratia, coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, zephyro fiunt. Germen dicimus surculum praegnantem, a generando unde et germinatio. Fructus nomen accepit a frumine, id est eminente gutturis parte, quo vescimur; unde et fruges. Fructus proprie dicuntur agrorum et arborum, quibus utimur; in animalibus vero abusive et translaab opimo, id est a copiae ubertate. Matura dicuntur, quod apta sint ad manducandum; sic et immatura, quia priusquam matura fiant, dura sunt ad Ligna dicta quia incensa convertuntur in lumen. Unde et lychnium dicitur, quod lumen det. Astula a tollendo nuncupata quasi abstula. Fomes est astula quae ab arboribus excutitur recisione, aut astulae ambustae, aut ligna cavata; a fun
Abbreviated transcription (Latin):
tus aũ cortex quod quasi corio¬
lignum tegat. Liber ẽ corticis
pars interior. dictus aliberato
cortice. idẽ ablato. Est enim me¬
dium quid dam interlignum
& corticem. Rami sunt quide trun¬
co manant. sicut ara musculis
c& era. Surtuli a precisione serrȩ
nuncupati.
Uirgultũ ẽ quod de
radice pululat. Ramus quideipso
robore arboris. uirga quȩ deramis.
Propniȩ aũ uirgultum appellatur
quod aradice arboris nascitur. &
qua si inutile ab agricolis amputatur.
Et hinc dictum uirgultum quia ex
uirga tollitur. Uirga aũ. auĩ. ł
auirtute dicitur. quod iuim in se
multam habeat. ł auiriditate. ł
quia pacis in diciumest quod ui
regat. Unde & hac utuntur magi.
ad placandos inse serpentes. Et id¬
circo in ea hos sustinent in ligatos.
hac &iam philosophi acreges. &
magistri. & nuntu. & legati
utuntur. Flagella dicuntur
ut prediximus. summȩ arborum
partes. ab eo quod crebras uentorũ
sustineant flatus. Cimas uocatas

Expanded text:
tus autem cortex, quod coritus autem cortex, quod corilignum tegat. Liber est corticis pars interior, dictus a liberato cortice, id est ablato: est enim medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis cetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. Virgultum est quod de radice pullulat; ramus, qui de ipso robore arboris; virga, quae de ramis. Proprie autem virgultum appellatur quod ad radicem arboris nascitur et quasi inutile ab agricolis amputatur. Et hinc dictum virgultum, quia ex virga tollitur. Virga autem a vi vel a virtute dicitur, quod vim in se multam habeat, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hanc utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent inligatos. Hanc etiam philosophi ac reges et magistri et nuntii et legati utuntur. Flagella dicuntur, ut praediximusv, 8, summae arborum partes, ab eo quod crebros ventorum sustinent flatus. Cymas vocatas
Abbreviated transcription (Latin):
arborum sunt. quȩ ex aliis sectis
repululant. Alui recidiua acedendo
dicunt. qui a post casũs nascunt᷑.
Ali a retidendo & repululando
dixerunt. ergo recidiuum. ubi
mors aut casus. Insitio dr̃. cum fisso
trunco. surculus fęcunde arboris
sterili inseritur. aut oculorum
impositio. cum inciso corticis libro
alienȩ arboris germ̃ inmittitur
lantȩ sunt de arborib plantaria
uõ quȩ ex seminib nata sunt cũ
radicib & a terra propria trans¬
feruntur. Cespites. frutices sunt
quasi cuspites. ł quasi cirta pedes.
Frondes sunt quod ferant uirgultas
uel umbras. Sunt aũ causa umbra¬
um. Oculi. nodi sunt ex quibus
frondes exeunt.
Radix appellatur.
quod quasi radiis quib dam fixa t̃ris
in profunda demergitur. Namphi¬
sici dicunt parem eẽ altitudinem
radicum & arborum. Alii radicẽ
asimilitudine radiorum dictam
putant uel quia sieradatur. non
repullulant. Ir¬
uncus est. statura
arboris insistens radici. Corticẽ
uerteres corucem uocabant. Dic¬

Expanded text:
arborum sunt quae, aliis sectis, repullulant. Alii recidiva a cadendo dicunt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo, et repullulando dixerunt; ergo recidivum, ubi mors, aut casus. 11. Insitio dicitur, cum fisso trunco surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum impositio, cum, inciso cortice, libro alienae arboris germen immittitur. 12. Plantae sunt de arboribus; Plantaria vero quae ex seminibus nata sunt cum radicibus, et a terra propria transferuntur. 13. Cespites frutices sunt, quasi cuspites, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant virgulta, vel umbras, sunt autem causa umbrarum. Oculi nodi sunt, ex quibus frondes exeunt. 14. Radix appellatur, quod quasi radiis quibusdam fixa terris, in profunda dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, vel quia si eradatur, non repullulat. 15. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant. Dic
Abbreviated transcription (Latin):
lumbum dictum quod ex eo
primum pilis factis. maris
didum. sed melius candidum.
quod prius in insulis athlantici
maris inuentum ẽ. Si quidem
& in lusitania & ingallitia gignit᷑
Sumpti. terra arenosa. & coloris
nigri. & pondere grauis. inter¬
ueniunt & minuti calculi. mixi¬
me. et orrentib siccatis. lauant
eas harenas. & quod subdit
coquunt in fornacibus. Inueniunt᷑
& in aurarus mitallis aquamissa.
calculi nign. & graues. Etdum
aurum colligitur. cumco remanent
Postea separatim conflantur . &
in plumbum album resoluuntur
Inde & eadem grauitus plumbiquȩ
auro nigrum plumbum circa
cantabriam habundant. Cuius
origo duplex est. aut enim solus
ex sua uena prodit aut cum
argento nascitur. mixtisq
uenis conflatur. Huuis pri¬
mus infornacib liquor stagnũ
est. secundus argentum quodre.¬
man& suꝑ additauena. Rursusq
conflatic fit nigrum plumbum
India neq plumbũ neq aes hab&.
gemmis tantum & margar&is
hec ꝑmutat. Nigro plumbo ad

Expanded text:
lumbum dictum, quod ex eo primum pilis factis maris adidum; sed melius candidum, quod prius in insulis Atlantici maris inventum est. Siquidem et in Lusitania, et in Gallecia gignitur summa terra arenosa, et coloris nigri, et ponderis gravis: interveniunt et minuti calculi, maxime torrentibus siccatis, lavant eas arenas, et quod subsidit, coquunt in fornacibus. Inveniuntur et in aurariis metallis aqua missa calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur cum eo remanent, postea separati conflantur, et in plumbum album resolvuntur. Inde et eadem gravitas plumbi quae auri. 2. Nigrum plumbum circa Cantabriam abundat, cujus origo duplex est. Aut enim solum ex sua vena prodit, aut cum 295 argento nascitur, mistisque venis conflatur. Hujus primus in fornacibus liquor stannum est; secundus, argentum; quod remanet superaddita vena, rursusque conflata, fit nigrum plumbum. 3. India neque plumbum neque aes habet, gemmis tantum et margaritis haec permutat. Nigro plumbo ad
Abbreviated transcription (Latin):
in met allorum ęris atq. argenti
fornacib. insidente nitore . Namq
ut ipse lapis ex quo fit aes. cadmia
uocatur. Sicrursus infornacibus
gistit. & nominis sui originem
rccipit. aeris flosfit. scugignit᷑
conflationib resoluto atq reliquato
aere. suꝑ fusa frigida. repentina
enim densatione tam quã desputo
reparat᷑ flos .i Acruginem quoq¬
acs creat. Nam laminȩȩreȩ
suꝑuas ac&i. as ꝑrimi sarmentis
suꝑpositȩ atq itu distillantib
quod exeo cecidit in ipsum ac&ũ.
teritur. & scribatur

Expanded text:
in metallorum aeris atque argenti in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et norecipit. 13. Aeris flos fit, seu gignitur, conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione, tanquam de sputo, reparatur flos. 14. Aeruginem aes quoque creat. Nam laminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositae, atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum, teritur et cribratur
Abbreviated transcription (Latin):
color uocauit. Namq insigulas
uncias aeris additis auri scripuł
senis. prȩtenui brattea ignescit
flammasq imitatur. Unde & pir¬
ropum dicitur. Regularȩ aes
dicitur. quod ab aliis ductile appel¬
latur. quale omne ciprium est
Ductile aũ dicitur. eo quod malleo
producatur. sicut contra fusile
quodtantum funditur. hoc & calda¬
rium quod tantum funditur. Nam
malleis fragile est. Siquidem omne
aes diligentius purgatis igne uitus
ex coctisq regulare efficitur
Campanum quoq intergenera
acris uocatur. acam pania scilic&
prouincia quȩ ẽ initaliȩ partib
utensilib &uasis omnib pro¬
batissimum. Aes omne. frigore
magno melius fundit̾. Aes rubi¬
ginem celerius trahit. nisi olco
perungat᷑. Seruari aũ id optime
&iam in liquida pice tradunt.
Inter omnia metalla. es uocalis¬
simum est. & maximę potestatis.
ideo &aenea limina. Unde & uirgł
Origo aeris cadmia & calciteus
Purgamenta eris cadmia &origo

Expanded text:
color vocavit. Namque in singulas color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis praetenui brattea ignescit flammasque imitatur; unde et pyropum dicitur. Regulare aes dicitur quod ab aliis ductile appellatur, quale omne Cyprium est. Ductile autem dicitur eo quod malleo producatur, sicut contra fusile qui tantum funditur. Hoc et caldarium quod tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. Ideo et aenea limina; unde et VergiOrigo aeris cadmea et chalcitis. Purgamenta aeris cadmea,
Abbreviated transcription (Latin):
situm ex lingua latina & greta
aes enim sermone grecorum calco
uocatur. sit aũ ex aere & igne
multo. ac medicaminib ꝑducit᷑
ad aureum colorem. Corintheũ
est commixtio omnium metallo¬
rum. quod casus primum miscuit
corinthio cum caperet᷑ incensa.
Nam dum hanc ciuitatem hannibal
coepiss&. omnes statuas acneas
& aureas & argenteas. inunum
rogum congessit. &eas incendit
ita ex hac commixtione fabrisus¬
tulerunt. & fecerunt parapsides
sic corinthea nata sunt. ex omnib
inunum nec hoc nec illud. Unde
& usq in hodiernum diem. siue
xx ipso. siue ex imitatione eius aes
corinthum ł corinthea uasa dicunt᷑
huius tria genera candidum unũ
ad argenti nitorẽ accedens
Alterum. in quo ipsius auri fulua
natura ẽ. Tertium in quo ȩqualis
cunctorum temperies. Corona¬
rium ex ductili aere tenuatur
in laminas. taurorumq felle¬
tinctum. speciem auri incoro¬
nis histrionum p̃b&. unde &
appellatum. Pirropum igneus

Expanded text:
situm ex lingua Latina et Graeca; situm ex lingua Latina et Graeca; aes enim sermone Graecorum χαλκὸς vocatur. Fit autem ex aere et igne multo, ac medicaminibus perducitur ad aureum colorem. Corintheum est commixtio omnium metallorum, quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam dum hanc civitatem Hannibal cepisset, omnes statuas aeneas et aureas et argenteas in unum rogum congessit et eas incendit: ita ex hac commixtione fabri sustulerunt et fecerunt parapsides. Sic Corinthein unum, nec hoc, nec illud. Unde et usque in hodiernum diem, sive ex ipso, sive ex imitatione ejus, aes Corinthium, vel Corinthia vasa dicuntur. Hujus tria genera: unum candidum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quod ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. 5. Coronarium ex ductili aere tenuatur in laminas, taurorumqtinctum speciem auri in coronis histrionum praebet; unde et appellatum. Pyropum igneus
Abbreviated transcription (Latin):
tui aũ datum interficit. ponde¬
riscausa. Argenti purgamenta
litargiros. quam nos spumam
argenti appellamus. Fit enim
ex argento & plumbo mixta:
DEAE RE
es absplendore aeris uocatum
sicut aurum & argentum..
apud antiquos aũ prioraeris quã
ferri cognitus usus. Aere quippe
primi proscindebant terram.
Aere certamina belli gerebant
Eratq in pretio magis aes. Aurum
uero & argentum propter inu¬
tilitatem reiciebantur. Nunc
aetas commutat tempora rerum.
& quod fuit in pretio. fit nullo
deniq: honore. Usus deinde aeris.
transiit insimulacris in uasis. in
aedificiorum structuris. Maxime
& ad ꝑ petuitatem monimentorum
&iam pubplice in cis constitutio¬
nes scriptȩ sunt. Ciprium aes
incipro insula pruus reꝑtum.
Unde & uocatum. factum exlapi¬
de aeroso. quem cathmiam uocant.
& est ductule. huic si addatur
plumbum. colore purpureo fit.
Auri calcum dictum quod & splen¬
dorem auri &duritiam aeris
possideat. Est aũ nom̃ compo¬

Expanded text:
tui autem datum interficit pondetui autem datum interficit ponderis causa. Argenti purgamenta λιθάργυρος, quam nos spumam argenti appellamus. Fit enim ex argento et plumbo ita. De aere . Aes ab splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prior aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe primi proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter inutilitatem reiciebantur. Nunc aetas commutat tempora rerum, et quod fuit in pretio fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris; maxime et ad perpetuitatem monumentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae sunt. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum, factum ex lapide aeroso, quem cadmiam vocant; et est ductile. Huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. Aurichalcum dictum quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compo
Abbreviated transcription (Latin):
rgentum. non loge agreca appel¬
latione diftat. Hoc enim illi
argirum uocant. Cui nimirum
in modum illud utdum candidũ
sit. impressum corpori. lineas
nigras red d&. Argentum uiuũ
dictum quod excidat materias.
inquib inititur. Hoc & liquidũ
quia ꝑcurrit. Inuenitur specia¬
lit̃ in metallis. siue in argentariis
fornacib guttarum concretione
tectis inherens. Sepe &iam in
stertore uetustissimo cloacarũ
uel puteorum limo. Eit &iam
exminio imposito concule ferrcȩ
Patena testea suꝑposita. Tum
cirtum lito uasculo circumdant᷑
carbones. sicq argentum exminio
distillat. Sine hoc neq argentũ
neq aes in aurari potest. Tantȩ
aũ uirtutis est. Ut si suꝑ sextariũ
argentiuiui. centenarium saxum
suꝑponas. oneri statim resistit
Sinuero auri scripulum. leuitatẽ
eius raptim sinurecipit. Ex quo
intellegitur. Non pondus secdna¬
turam. esse cui cędit. Seruatur
aũ mellus. in uitreis uasculis
nam ceteras materias. ꝑforat . po¬

Expanded text:
rgentum non longe a Graeca appellatione distat; hoc enim illi ἄργυρον vocant. Cui mirum in modum illud ut, dum candidum sit, inpressum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum quod excidat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum vel puteorum limo. Fit etiam et ex mineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis est ut, si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas oneris, statim resistit. Sin vero auri scripulum, levitatem eius raptim sinu recipit; ex quo intellegitur non pondus, sed naturam esse cui cedit. Servatur autem melius in vitreis vasculis; nam ceteras materias perforat. Po
Abbreviated transcription (Latin):
a paganis. cuius aedis medio spatio
& effigies defastigio aedis emicat.
quod non putauerint subtecto
consecrandum quem in a perto
habent. Est aũ circus omne illud¬
spatium quod circum ire equi
solent. Hunc romani dictũ putant.
acircuitu equorum. eo quodibi
circum metas equi currant.
Greci uero acircea solis filia
quȩ patri suo hoc genus certaminis
instituit asserunt nuncupatum.¬
gumentantur. Fuit aũ maga & ue¬
nefica & sacerdos dȩmonum. In
cuius habitu. & opera magicȩ
artis. & cultus idolatriȩrecognoscit᷑.¬

Expanded text:
a paganis, cujus aedes medio spatio a paganis, cujus aedes medio spatio et effigies de fastigio aedis emicat, quod non putaverint sub tecto consecrandum, quem in aperto habent. Est auspatium quod circumire equi solent. Ha circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Circe Solis filia, quae Patri suo hoc genus certaminis instituit, asserunt nuncupatum,gumentantur. Fuit autem maga et venefica et sacerdos daemonum, in cuius habitu et opera magicae artis et cultus idolatriae recognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
sudi circenses. sacrorum causa.
ac deorum gentilium celebrationib
instituti sunt. Unde & quieos in¬
spectant. demonum cultib inser¬
uire uidentur. Nam res. equestris.
antea simplex agebant᷑ &utiq
communis ususerat. reatus ñerat.
Sed cum adludos co actus est natu¬
ralis usus. addemoniorum cultũ
trans latus est. Itaq castori & pol¬
luci. deputat᷑ hȩc species. quib
equos amercurio distributos
historiȩ docent. sed & neptunus
equestris ludiẽ. quem greciippon
appellant. Sed & marti & ioui
in ludis equi sunt consetrati. & ipsi
quadrigis prȩsunt. Circenses
aũt ludi ideo dicti. ł acir cum¬
eundo. ł quodubinunc metȩsunt .
olim gladii ponebantur. quos
quadrige circumibant. Etinde
dicti circenses. ab ensib circa
quos currebant. Siquidem & in
littore circaripas fluminum
cursus agitantes. gladios in ordine.
inripȩ. littore ponebant. Ferat
artis. equũ circa pericula torq. re
unde & circenses dicti putant᷑¬
quasi circum enses.

Expanded text:
udi circenses sacrorum causa, ac deorum gentilium celebrationibus instituti sunt. Unde et qui eos spectant daemonum cultibus inservire videntur. Nam res equestris antea simplex agebatur, et utique communis usus reatus non erat, sed cum ad ludos coactus est naturalis usus, ad daemoniorum cultum translatus est. 2. Itaque et Castori et Polluci deputantur hae species, quibus equos a Mercurio distributos Stesichorus docet; sed et Neptunus equestris est, quem Graeci Hippion appellant; sed et Marti et Jovi in ludis equi sunt consecrati, et ipsi quadrigis praesunt. 3. Circenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundo, vel quod ubi nunc metae sunt; olim gladii ponebantur, quos quadrigae circuibant, et inde dicti circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem in littore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripae littore ponebant, et erat artis equum circa pericula torquere. Inde et circenses dicti putantquasi circum enses.
Abbreviated transcription (Latin):
durctiam hab&. &iam in igne
positus manere suum frigus.
Cerau niorum .ii. genera sunt. Unũ
qđ germania mittit. cristalli simi¬
le. splend& tamen cerulco. & si
sub diuo positum fuerit. fulgorẽ
rapit sidercum. Cera unium
alterum. ispania in lusitaniis li¬
torib gignit. concolor piroporu¬
benti. & qualitas utignis. Hlec ad¬
uersus uim fulgorum opitulari
fertur. sicreditur. Dicta autem
cera unia. quõ alibi non inuenit᷑
quam in loco fulminis. ictuproxi¬
mo. Grȩce enim ceraunos fulmen
mari rubro nascitur coloriscris¬
tallini. sex angulatu. Dicta ex
argumentoris. Nam subtecto
ꝑcussa sole. species. & colores
arcus cęlestis in ꝑximos parietes
imitatur. Astrion ex india est.
cristallo propinqua. in cuius
centro luc& stella. fulgore
lunȩ plenȩ. Sumpsit aũ nomen
quod astris oppositu. fulgorem

Expanded text:
duritiae habet. Etiam in ignes posita manere suum frigus. Cerauniorum duo genera sunt. Unum, quod Germania mittit, crystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. DiCeraunia, quoniam alibi non inveniuntur quam in loco fulminis ictui proximo. Graece enim fulmen mari Rubro nascitur, coloris crystallini, sexangulata, dicta ex argumento iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus caelestis in proximos parietes imitatur. Astrion ex India est, crystallo propinqua, in cuius centro stella lucet fulgore lunae plenae. Sumpsit autem nomen quod astris opposita fulgorem
Abbreviated transcription (Latin):
itis plantationem. primus
noe instituit. rudi adhuc:
seculo. A put grecos aut̃
inuento rem uitis. liberum appel¬
larunt. Unde & eum gentiles.
post mortem dm̃ eẽ uoluerunt.
Uitis dicta quodim habeat citius
radi candi. Alui putant uites dictas¬
eo quod inuicem seuittis innectant
uicinisq arborib reptando reli¬
gentur. Est enim earum natura
flexibilis. Quȩ quasi brachiis
quibus dam. quicquid compre¬
henderint stringunt
Labrusca est uitis agrestis quȩ
interre marginib nascitur
Unde & la brusca dicta.
alabris & e tremitatib terrȩ.
Codex dictus quasi caudix. sicenĩ
ueteres
& clodum proclaudo

Expanded text:
itis plantationem primus Noe instituit rudi adhuc saeculo. Apud Graecos autem inventorem vitis Liberum appellari: unde et eum gentiles post mortem deum esse voluerunt. Vitis dicta quod vim habeat citius radicandi. Alii putant vites dictas quod invicem se vittis innectant vicinisque arboribus reptando religentur. Est enim earum natura flexibilis, quae quasi brachiis quibusdam quidquid conprehenderint stringunt. Labrusca est vitis agrestis quae in terrae marginibus nascitur: unde et labrusca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codex dictus quasi caudex. Sic enim veteres et clodum pro claudo
Abbreviated transcription (Latin):
in festantur. quarum dep̃datione
apiane cognominatȩ sunt.
Balanite. amagnitudine. nom̃
sumpserunt. Balanin enim grece
grande iuocatur. Nituricȩ aregi¬
one nomen sortitaẽ. turbines
& calores. & pluuias fortissime
sus tinens. nec in macra terra
deficiens. Huius meriti & basiliscaẽ.
Argitis. grecula uitis. generis albi.
fertilis. uastam materiam. & bre¬
uem. & latum folium mitens
Cuius fructum nisi primo tempore
colligas. aut ad terram desid&.
aut humore putrescit. Anerticula
nigra ẽ: quam greci amarition.
uocant. boni uini & leuis. & quo
& iam nomen traxit. quod iners
intemptandis neruis habeatur.
quamuis gustu non sit haebes.
areoticȩ. Ia regione aegypti ma¬
reotis dictȩ unde prius uenerunt.¬
I sunt enim & albȩ & nigrȩi.
Elbole. quas qui damiuarias appel¬
lant neq purpurcȩ neq: nigrȩ¬
ab elbo colore ita dicte. sub albi.
timen musti. Elbum ẽ nigrum can¬
didumq colore. namelbum nec¬
album nec nigrum est. Tertius

Expanded text:
infestantur; quarum depraedatione infestantur; quarum depraedatione apianae cognominatae sunt. Balanitae a magnitudine nomen sumpserunt; βάλανοι enim Graece glandes vocantur. Biturica a regione nomen so calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens, hujus meriti et basilisca est. 23. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis. Visula materiam et brevem, et latum folium mittens, cujus fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidet, aut humore putrescet. 24. Inerticula nigra est, quam Graeci amethyston vocant, boni vini, et lenis, a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustui non sit hebes. 25. Mareoticae a regione Aegypti Mareotis dictae, unde prius venerunt; sunt enim et albae et nigrae. 26. Helvolae, quas quidam varias appellant, neqab helvo colore ita dictae, subalbi tamen musti. Helvum est enim nigrum candidumque colore. Namalbum, nec nigrum est. 27. Tertius
Abbreviated transcription (Latin):
pinus. quod de palmite pendeat.
Caprioli dicti quod capiant arbores.
Sunt enim cicinni. siue uncinuli.
quib se in nectere uites. & suspen¬
dere arborib solent quo ammi¬
niculo freti palmites. uentos ar
turbines. contempnere quȩant.
Etsine lapsu periculorum. fructus
suos sustineant. ac sese uaga pro¬
ceritate diffundant.
Corimbi¬
enim sunt anuli qui proxima quęq¬
alligant. & conprehendunt. ne
longius laxati palmites. uentorum
feflatib dissipentur.
Uue dictȩ
quod intrin secus humore sint plenȩ
suciq. & pinguedinis. Nam humidũ est
quod exterius humorem hab&.
Racemus est botrionis pars. & bo¬
trio grecum est. I Suburbanȩ
uuȩ quȩdam dicunt. qui a fructus
earum ad escam. ueluti pomum
in urbi bi uenditur. Commendat
enim eas. & species. & saporis
io cunditas. Ex quib sunt. Prȩcoce
duracinȩ. Purpureȩ. Dactilȩ.
Rodiȩ. libicȩ. Cera unicȩ. Stepha¬
nitȩ. Durabiles aũ ꝑtotam hiemẽ

Expanded text:
pinus, quod de palmite pendeat. 11. pinus, quod de palmite pendeat. 11. Capreoli dicti, quod capiant arbores, sunt enim cincinni, 318 sive uncinoli, quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant, et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant, ac sese vaga proceritate diffundant. 12. Corymbi sunt annuli qui proxima quaeque ligant, et comprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. 13. Uvae dictae, quod intrinsecus humore sunt plenae, succique et pinguedinis. Nam humidum est quod exterius humorem habet, Racemus est botrionis pars, et botrio Graecum est. 15. Suburbanae uvae quaedam dicuntur, quia fructus earum ad escam velut pomum in urbibus venditur. Commendat enim eas et species et saporis jucunditas, ex quibus sunt praecoquae, duracinae, purpureae, dactyli, Rhodiae, Lybicae, cerauniae, stephanitae. Durabiles autem per totam hiemem
Abbreviated transcription (Latin):
Malleolus est nouellus
palmes. innatus prioris anni
flagello. cognomi natusq obsimili¬
tudinem rei quod inea parte
qua deciditur. ex ueteris armento
prominens. utrimq mallei spe¬
ciem p̃beat. Spadones sunt
surtuli fruge carentes. ex ipsa
apellatione. quod sint in habiles
fructu. & sterilitate affecti.
Sagatam rusticiuocant. nouis si¬
mam partem surtuli. siue quia lon¬
gius. recessit amatre ex qua ꝓsi¬
liuit. seuquia acuminis. tenuitate
teli speciem profert. Summi¬
Summi¬
tates uitium. & fruticum. flagel¬
la nuncupantur. eo quod flatu
mollis. qui ꝑ nouella brachia
emissus. fructum ad fr&. Namideo
rustici partem uitis palmitẽ dicunt.
Pal mes enim diminitiuum nom̃est.
quod nomen peragogũm dr̃. quod
apalma diriu&ur.
Palma enim
hab& nomen. proprium. quod dicit᷑
principale abeo quod ex sese diriua
ardore dfenditur. atq. aduersus
omnem iniuriam munitur. Quudeo
alicubi. intercisus est. Ut & solem
admaturitatem fructus admitat.
& umbram fatiat. Et dictus pam¬

Expanded text:
Malleolus est novellus palmes innatus prioris anni flagello, cognominatusque ob similitudinem rei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitate affecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim diminutivum nomen est, quod nomen paragogum dicitur, quod a palma derivetur. Palma enim habet nomen prototypum, quod dicitur principale, ab eo quod ex se derivatumardore defenditur, atque adversus omnem injuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat, et umbram faciat. Et dictus pam
Abbreviated transcription (Latin):
re pars constituta perspicitur.
Quastus circulus. antasticus uocatur
eo quod contrarius sit circulo quem
arcticon nominamus. Quintus
circulus cimerinus tropicus quia la¬
tinis hiemalis. siue brumalis appella
culum peruenit: Hiemem his quiada¬
quilonem sunt facit. Aestatem aut̃
his quia ustri pastib commorantur
FiTiacus circulus est.

Expanded text:
rae pars constituta perspicitur. rae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis appellatculum pervenerit, hiemem his qui ad aquilonem his, qui Austri partibus commorantur. Zodiacus autem circulus est.
Abbreviated transcription (Latin):
circum flexum
ACTEUS CIRCULUS UIAEST
qua e insperauid& ur. a candore
dictus. quia albus est. quem alii
dicunt uiam eẽ quacircuit sol
& ex splendoris ipsius transitu
ita lucere. Habitatio testia istacęli
circulorum distincta Tonis quas dã
pastes temperie sua incolere per¬
misit. quas damnegauit enormi¬
tate caloris aut frigoris. Zonae
aut̃ ipse quinq sunt. quae ideo
quod incircum ductione spere ex¬
istant. Quorum primus circulus
ideo articos appellatur eo quod
intraeum arcturi signa inclusa
perspiciuntur. quae ax is a nobis
inursarum specie ficta septemtrio¬
nes appellantur. Secundus circu¬
lus ex eo. terinus tropicus dicitur
quia in eo circulo solaqulonis finib
aestatem faciens. ultra eum circu¬
lum nontransit. sed statim reuesti¬
tur. etinde tropicus appellatur.
Testius circulus himerinus. quia
latinis ideo aequi noctialis appel¬
latur. eo quod sol cum ad eum or¬
bem peruenerit equinoctium fac̃
Himerinus enim latine dies dicitur
atq nox. quocirculo dimidia spe¬

Expanded text:
circumflexum. Lacteus circulus via est, quae in sphaera videtur a candore dicta, quia alba est, quam aliqui dicunt, viam esse quam circuit sol, et ex splendoris ipsius transitu ita lucere. « Habitatio ista coeli circulorum distincta zonis quasdam partes temperie sua incolere permisit, quasdam vero negavit enormitate frigoris, aut caloris. Zonae autem ipse quinque sunt, quae ideo quia in circumductione sphaerae existant. Quorum primus circulus ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa inclusa perspiciuntur, quae a nostris in ursarum specie ficta septentriones appellantur. Secundus circulus ex eo terinos tropicos dicitur, quia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphae
Abbreviated transcription (Latin):
& pestinax quod in eandem rem
identidem urgeat. Uermes car¬
nium emigraneus lumbricus. asca¬
ride. Costi. peduculi. Pulices.
lendex. Tarmus ricimus. usia.
cimex. Emigraneus uermis ca¬
pitis uocatus. Lum bricus uermis
intestinarum. dictus quasilum¬
bicus quia labitur uel quod in
lum bissit. Ascaride costi.
dicu Vnde & peduculosi dicuntur
quibus peduculi in corpore
efferuescunt. Pulices uero
uocatisunt. quod ex puluere
magis nutriantur. Lendex.
Tarmus uermis est lardi: Rici¬
nus uermis est canis uocatus eo
quodher& inauribus canum. Coe¬
nos enim grece canis est. Usia est
uermis porci appellata quiaurit
Nam ubi momorderit adeo locus
ard& utibi uessice fiant. Cimex
desimilitudine cuius dam herbe
uocatus. Cuius foetorem hab&
Propriae aut̃ uermis in carne putri¬
da nascitur. tinea inuestimentis
eruca inolere. Teredo in ligno.
tarmus in lardo. Uermis non ut
serpens. a pestis passibus. uelsqua¬
marum nisibus repit. quia non est

Expanded text:
et pertinax, quod in eandem rem et pertinax, quod in eandem rem identidem urgeat. Vermes carnium: hemicranius, lumbricus, ascaridae, costi, peduculi, pulices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex. Hemicranius vermis capitis vocatus. Lumbricus vermis intestinarum, dictus quasi lumbicus, quia labitur, vel quod in lumbis sit. Ascaridae . . . dicti. Unde et peducosi dicuntur quibus peduculi in corpore effervescunt. Pulices vero vocati sunt quod ex pulvere magis nutriantur. Lendes . . . Tarmus vermis est lardi. Ricinus vermis est canis, vocatus eo quod haeret in auribus canum; κύων enim Graece canis est. Usia est vermis porci, appellata quia urit; nam ubi momorderit, adeo locus ardet ut ibi vesicae fiant. Cimex de similitudine cuiusdam herbae vocatus, cuius foetorem habet. Proprie autem vermis in carne putrida nascitur, tinea in vestimentis, eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis passibus, vel squammarum nisibus repit, quia non est
Abbreviated transcription (Latin):
dine pedum uocatus. qui contrac
inglobum complicatur. nascitur
sub petris ex humore & terra
Limax uermis limi dictus quod in
limo ł delimonascatur unde
& sordidus semper et inmundus
hab&ur. Bombicis frondium
uermis. ex cuius textura bom¬
bicinum conficitur. Uocatur
aut̃ hoe nomine abeo quod eua¬
cu&ur dumfilagenerat etaer
solus in eoremaneat. Eruca
frondium uermis in olus. ł pam¬
pino in uoluta aberodendo
dicta. dequameminit plautus
imitatus nequam bestiam &ma¬
leficam in uolutam in pampino.
Implicat se idem. nec aduolat
ut locusta. ut huc illucq discur¬
rens. semi pasta dimittat. sed
perman& perituris frugibus.
& tardo lapsu. pigrisq morsib
uniuersa consumit. Teredo¬
nas greciuocant. lignorum uer¬
mes quod terendo ȩdant.
hos nos. termites dicimus. Ita
enim apud latinos ligni uer¬
mes uocantur quos tempore
impostuno caese arboresgig¬
nunt. Tin ea uestimentorum
uermis dicta quod teneat. & co
usq: insidiat quoero d&. inde

Expanded text:
dine pedum vocatus, qui contractus dine pedum vocatus, qui contractus in globum complicatur, nascitur sub petris ex humore Limax vermis limi, dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur. Bombyx frondium vermis, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatus autem hoc nomine ab eo quod evacuetur dum fila generat, et aer solus in eo remaneat. Eruca frondium vermis in holus, vel in pampino involuta, ab erodendo dicta. De qua meminit PlautusCist. 728: Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino inplicat se. Idem nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens semipasta dimittat, sed permanet perituris frugibus et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. Teredonas Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore inoportuno caesae arbores gignunt. Tinea vestimentorum vermis, dicta quod teneat, et eo usque insedat quo erodat. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
EA MIS EST ANIMAL. QUOD
plerumque decarne ł delig¬
no. uel dequacumq: re terrena
sineullo concubitu gignitur. Lic&
nonnumquam & deouis nascantur.
sicut scorpio. Suntaũt uerm es
autterrae aut aquae. Aut aeris.
aut carnium. Aut frondium. Aut
lignorum. Autuestimentorum
Aranea uermis aeris. ab aeris nutri¬
mento cognominata. quae ex iguo
corpore longa fila deducit & te¬
lae semꝑ intenta. num quam de¬
sinit laborare. perp& uum susti¬
nens in sua aste suspendium
Sanguis suga uermis aquatilis dic¬
ta quod sanguinem sug&. potan¬
tibus enim insidiatur. Cumq¬
in labitur faucibus uel uspiam
adherescit. sauguinem haurit¬
& cum nimio cruore maduerit euo¬
m& id quod hausit utrecentio¬
rem denuo sugat. Scorpio uer¬
mis terrenus. qui potius uermib
adscribitur quamserpentibus.
animal armatum aculco & ex co
grece uocatum quod cauda figat
& arcuato uulnere uenena diffun¬
dit. Proprium ẽ aut̃ scorpionis qđ
manus palmam nonferiat. Canta¬
pes. uermis terrenus. ex multitu¬

Expanded text:
ermis est animal quod plerumque de carne, vel de ligno, vel de quacumque re terrena sine ullo concubitu gignitur; licet nonnumquam et de ovis nascuntur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. Aranea vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata; quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. Sanguisuga vermis aquatilis, dicta quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur, cumque labitur faucibus vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. Scorpio vermis terrenus, qui potius vermibus adscribitur, non serpentibus; animal armatum aculeo, et ex eo Graece vocatum quod cauda figat et arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis quod manus palmam non feriat. Canthapes, vermis terrenus, ex multitu
Abbreviated transcription (Latin):
appellantur. iuxta illud:
Et congregationes aquarum ap¬
pellauit maria: Propriae aut̃¬
mare appellatum eo quod a quae
eius amare sint: Aequor aut̃
uocatum quia ȩqualiter sursumẽ
& quamuis aquae fluctuantes uelut
montes erigantur. Sedatis rur¬
sus tem pestatibus. ad aequantur
Atitudo enim maris diuersa est
in discretatamen dorsieius a equali¬
tas. Ideo aut̃ mare incrementum
non capere: cumomã flumina
om̃sq fontes recipiat. haec causaẽ
Pastim quod in fluentes undas. ipsa
magnitudo eius non sentiat: De¬
inde quodamara aqua. dulce
fluentum non sumat. uel quod
ipse nubes multum aquarum ad
se trahant. siue quod illud pastĩ
auferant uenti. pastim solex sic¬
c&. Postremum quod per occul¬
ta quae dam terrae foramina
percolatur & ad caput amnium
fontesq: reuolutus recurrat.:
Maria aut̃ cestum cẽ colorẽ
sed proqualitate uentorum mu¬
tari: Nam modo flauum est
modo lutulentum. modo atrum:

Expanded text:
nuncupantur, juxta illud: nuncupantur, juxta illud: Et congregationes aquarum vocavit maria. Proprie autmare appellatum, eo quod aquae ejus amarae sint. 2. Aequor autem vocatum, quia aequaliter sursum est, et quamvis aquae fluctuantes velut montes erigantur, sedatis rursus tempestAltitudo enim maris diversa est, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. Ideo autem mare incrementum non capere, cum omnia flumina, omnes fontes recipiat, haec causa est: partim quod influentes undas ipsa magnitudo eius non sentiat: deinde, quod amara aqua dulce fluentum consumat; vel quod ipsae nubes multum aquarum ad se attrahant; sive quod illum partim auferant venti, partim sol exsiccet; postremum, quod per occulta quaedam terrae foramina percolatus, et ad caput amnium fontesque revolutus recurrat. Maris autem certum non esse colorem, sed pro qualitate ventorum mutari; nam modo flavum est, modo lutulentum, modo atrum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ quod infusa color& uinũ. Titi¬
mallũ uocabulũ sumpsit. qđ comã
foliorũ ad radiũ solis circũ actam
conuertat. Nam greci solemtitan
uocant. mallonem comã ex quo con¬
fectũ est. ut uti mallum dicer& ur.
quȩ latinȩ herba salutaris uocat᷑
ꝓpt̃ quod dolorẽ capitis & stomachi
incendium mitigat. idem & uua

Expanded text:
um coloret vinum. Titimallum vocabulum sumpsit, quod comam foliorum ad radium solis circumacta convertat. Nam Graeci solem τιτᾶνα vocant, μαλλὸν comam; ex quo confectum est ut titimallum diceretur. quae Latine herba salutaris vocatur, propter quod dolorum capitis et stomachi incendium mitigat. Idem et uva
Abbreviated transcription (Latin):
peritatẽ sui. nascit᷑ iuxta muros
Capillum ueneris uocatũ siue quod
elapsos post alopiciam capillos
recreat. ł quod capillorum fluores
coherceat. ł qđ sit uirgulis nigris.
lenib cum splendore quasicapilli
nascit᷑ ina quosis locis. Rubea
dicta qđ radix ei sit rubra unde
& colorare lanas ꝑhib&. Estenim¬

Expanded text:
peritatem sui. Nascitur iuxta muros. peritatem sui. Nascitur iuxta muros. Capillum Veneris vocatum sive quod elapsos post alopeciam capillos recreat, vel quod capillorum fluores coercet, vel quod sit virgulis nigris lenibus cum splendore quasi capilli. Nascitur in aquosis locis. Rubia dicta quod radix eius sit rubra, unde et colorare lanas perhibet
Abbreviated transcription (Latin):
& suauis odore. tem peram̃tum
corpori prestat. cuius contusa. folia
corporum. ut ilissima comꝓbant᷑.
carnis asꝑsa. in cacabo coagol&.
Polipodion herba cuius radix hirsuta
atq crinita. utẽ polippus. Ex quo
diriuatũ est. ut polipodion dicer&.
nascit᷑ inteneris petrarũ terris siue
quercis uicinis. Polios agrecis. ala¬
tinis omni morbia quod multis mor¬
bis subueniat. nascit᷑ in montib
& duris locis. Scamonia quam
latini acridiom uocant. herba
sucoplena quȩ colligit᷑ subcauata
radice. Deniq terrã rotunda
cauitate fodiunt. subpositisq co¬
cleis aut nucis folus excipit᷑ sucus
atq siccatus aufert᷑. Ueni& aut
sepius probabilis exmisia asiae.
huic contraria. atq falsa & syria
ł iudea. Taucos folus feniculi simi¬
lis tirso bipalmis. Citocati a
uocata qđ uentrem cito depurgat.
quã uulgus corrupte citicociãuocat.
Lappa dicta qđ habeat caulem in¬
gentem ꝑterram dispositam. Haec
qđ uestib hominũ inhereat obas¬

Expanded text:
 suavis odore, temperamentum corpori praestans, cujus contusa folia scorporum utilissima comprobantur. carnis adsparsa in caccabo coagulet. Polypodion herba cuius radix hirta atque crinita, ut est polypus; ex quo derivatum est ut polypodion diceretur. Nascitur in teneris petrarum terris, sive quercis vicinis. Polios a Graecis; a Latinis omnimorbia, quod multis morbis subveniat. Nascitur in montibus et duris locis. Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis excipitur sucus atque siccatus aufertur. Venit autem saepius probabilius ex Mysia Asiae: huic contraria atque falsa ex Syria vel Iudaea. Daucos, foliis feniculi similis thyrso bipalmis. Citocacia vocata quod ventrem cito depurgat; quam vulgus corrupte citocociam vocant. Lappa dicta quod habeat caulem ingentem per terram dispositam. Haec quod vestibus hominum inhaereat ob as
Abbreviated transcription (Latin):
cuiuf radix contritu digitos infic̾
est enim colore sanguineo unde
&iam pictorib adpurpuram ef¬
ficiendam usus est. Camel con
quȩ latine uis carago uocatur
eo quoduiscum gignat. in quo
herent aues quȩ ꝓpria uolunta¬
te descendunt adȩscam. Cicuta
ꝓpt̃ quod intyrso geniculatos
nodos habeat occultos uttanna
sic dicit᷑ fossacȩca quȩ occulta est.
Haec potuidata interficit. Hanc
in carcere socrates bibit & expi¬
rauit. Persius dic̃. Sorbicio tollit
quem dirȩ cicutȩ. Hec dumomi¬
nib uenenum sit. capellas ef¬
ficit pingues. Infolion quã greci
trifillum. uocant. quod sit folus
trinis ꝑ singulos ad notationes
Elomos quã latini herbam lucer¬
nalem uocant. ab eo qđ licinia faciat
eadẽ & lucubros qđ lucem p̃beat
umbris. Pireton grece dicta qđ
habeat radicem incendiosã atq
hominũ. Attea. malua agres¬
tis. siue maluȩ uiscus. s ed altea
qđ in altum surgat. euiscus quia

Expanded text:
cuius radix contrita digitos inficit: est enim colore sanguineo, unde etiam pictoribus ad purpuram efficiendam usui est. Chamaeleon, quae Latine viscarago vocatur eo quod viscum gignat; in quo haerent aves, quae propria voluntate descendunt ad escam. Cicuta, propter quod in thyrso geniculato nodos habeat occultos, ut canna; sicut dicitur fossa caeca, quae occulta est. Haec potui data interficit: hanc in carcere Socrates bibit et expiravit. Persius4, 2: Dicere, sorbitio tollit quem dira cicutae. Haec dum hominibus venenum sit, capellas efficit pingues. Trifolion, quam Graeci τρίφυλλον vocant, quod sit foliis trinis per singulas adunationes. Phlomos, quam Latini herbam lucernarem vocant, ab eo quod ad lychnia facit. Eadem et lucubros, quod lucem praebeat umbris. Pyrethron Graece dicta quod habeat radicem incendiosam atque m. 75. Althea, malva agrestis, sive malvae viscus, sed althea, quod in altum surgit, et viscus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cauctorib conditarum urbium.
plerumq dissensio inuenitur
adeo ut nec urbis quib romȩ origo
possit diligenter agnosci. Nam solus¬
tius dicit urbem romam. sicuti ego
accepi. condere & habitare ininitio
troiani. & cum his aborigine. alu di¬
cunt ab euandro. secundum quod
uirgilius. Tunc rex cuandandrus

Expanded text:
auctoribus conditarum urbium plerumque dissensio invenitur, adeo ut ne urbis quidem Romae origo possit diligenter agnosci. Nam Sallustius dicit: Urbem Romam, sicuti ego accepi, condidere, atque habuere initio Trojani, et cum iis Aborigines. Alii dicunt ab Evandro, secundum quod Virgilius: Tunc rex Evandrus
Abbreviated transcription (Latin):
producipossit. & ideo iam diuidi
non potest. H ocẽ a thomus temporis:
Innumeris ut puta. octo diuiduntur
in quattuor. quatuor in duos.
duo inunum: Unus aut̃ athomus ẽ
quia in secabilis ẽ. Sic et in littera
N amorationem diuidis in uerba. uer¬
ba insyllabas. syllabam in litteras.
Littera pars minima. athomus est
Nec diuidi potest. At homu ser¬
go est. quod diuidi non potest. ut
ingeom&ra punctus. Namthomus
diuisio dicitur. grecae athomos in¬
diuisio
DEE LE MENTIS.

Expanded text:
produci possit, et ideo jam dividi produci possit, et ideo jam dividi non potest. Haec est atomus temporis. In numeris, ut puta octo dividunt in quatuor rursus quatuor in duos, duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas, syllabam in litteras. Littera, pars minima, atomus est, nec dividi potest. Atomus ergo est quod dividi non potest, ut in geometria punctus. Nam τόμος divisio dicitur Graece, ἄτομος indivisio. De elementis
Abbreviated transcription (Latin):
cant quas dam inmundo cor¬
porum pastes tam minutissimasut
necui sui pateant. Nec thomen idẽ
sectionem recipiant. Unde &atho¬
midicti sunt. Hi perinane totius
mundi. in requi&is motib uolitare
& huc atq illuc ferridicuntur.
Sicut & tenuissimi pulueres. qui in¬
fusi perfenestras radus solis uiden¬
tur. Ex his arbores & herbas. & fru¬
ges. omnes oriri. et exhis ignem
& aquam & uniuers agigni. atq con¬
stare. quidam philosophigentium
mero aut inlittera. Incorpore ut
lapis. diuidis eum in pastes. ut pastes
ipsas diuidas. ingrana. ueluti sunt
harenae. rursumque ipsa harenae
grana diuide inminutissimum pul¬
uerem. donec sipossis peruenias
adaliquam minutiam qua &iam
nonsit. quaediuidi aut secari pos¬
sit. hoc est athomus in corporib
Intempore uero sic intellegitur
athomus. Annum uerbi gratia.
diuidis in menses. menses indies.
dies inhoras. Adhuc pastes hora¬
rum admittunt diuisionem quo¬
usq peruenias ad tantum tem¬
poris punctum. & quandam momen

Expanded text:
cant quasdam in mundo corporum partes tam minutissimas, ut nec visui pateant, nec τομὴν, id est, sectionem recipiant, unde et ἄτομοι dicti sunt. Hi per inane totius mundi irrequietis motibus volitare, et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres, qui infusis per fenestras radiis solis videntur, ex iis arbores, et herbas, et fruges omnes oriri, et ex iis ignem, et aquam, et universa gigni, atque constare quidam philosophi gentium mero aut in littera. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes, et partes ipsas dividis in grana, veluti sunt arenae, rursumque ipsa arenae 108 grana divide in minutissimum pulverem, donec, si possis, pervenias ad aliquam minutiam, quae jam non sit, quae dividi vel secari possit. Haec est atomus in corporibus. 3. In tempore vero, sic intelligitur atomus: annum, verbi gratia, dividis in menses, menses in dies, dies in horas; adhuc partes horarum admittunt divisionem, quousque venias ad tantum tempo