comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tos ꝑseuerante illo in malitia. in sipientiã & malas cogitaciones intelligi uo¬
lunt. Sicut enĩ iusti uror dicit᷑ sapientia: sic. et urorẽ iniusti et peccatoris
appellari stulticiã. Sed qͦmͦ ei dimittat dñs decẽ milia talenta. et ille nobis
conserius suis centũ denarios ñ dimiserit: nec aecclesiasticȩ interpretacio¬
nis est: nec a prudentib uiris recipiendȩ.

Expanded text:
ndos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi vondos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae.
Abbreviated transcription (Latin):
sub comparatione regis & dñi. et serui qͥ debitor decem miliũ talentoꝵ.
adño rogans ueniã impetrauerat: ut ipse qͦq dimittat conseruis suis
minora peccantib. Si enim ille rer & dñs. seruo debitori decẽ milia talentoꝵ
tam facile dimisit: quantomagis serui conserius suis debent minora di-¬
mittere: Qͦd ut manifestius fiat: dicamꝰ suberemplo. Siqͥs nr̃m cõmise¬
rit adulteriũ. homicidiũ. sacrilegiũ. maiora crimina: decẽ milia talentoꝵ
rogantib dimictunt᷑: si & ipsi dimittant minora peccantib Siaut̃ ob
factã contumeliã simus implacabiles. & ꝓpt̾ amarius uerbũ ꝑpetes habea¬
mus discordias: nonne nobis uidem᷑ recte redigendi in carcerẽ. & suberẽ plo
oꝑis nr̃i hoc agere. ut maioꝵ nobis delictoꝵ uenia non relaxetur:¬
blatus est ei unus: qͥ debebat decẽ milia talenta. Scio qͦsdã istũ qͥ debe¬
bat decẽ milia talentoꝵ dĩabolũ int̾pretari: cuiꝰ urorẽ & filios uenunda¬

Expanded text:
sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans, veniam impetraverat; ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millium talentorum, rogantibus dimittuntur, si et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simul implacabiles, et propter amarum verbum perpetes habeamus discordias: nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem: et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non relaxeturistum qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venunda
Abbreviated transcription (Latin):
salute. sua in euugłii clementiã. delegis austeritate mu¬
tatus sit. Quod si quesieris quare uocet᷑ uillicus iniqͥtatis. in
lege quȩ dei est iniquus erat uillicus. qͥ bene qͥdem offerebat.
sed ñ bene diuidebat: credens in patrẽ. sed filiũ ꝑsequens.
habens dm̃ omĩpotentẽ: sed sp̃m sc̃m negans. Prudentior itaq
fuit paulus apłs intransgressione legis filus quondã lucis:
qͥ inlegis obseruatione uersati: xp̃m qͥ dĩ patͥs uerũ lum̃ est¬

Expanded text:
salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate musalute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filium persequens, habens deum omnipotentem, sed spiritum sanctum negans. prudentior itaque fuit Paulus apostolus in transgressione legis filiis quondam lucis, qui in legis obseruatione uersati Christum, qui dei patris uerum lumen est
Abbreviated transcription (Latin):
uersabant᷑ in lege. & sic in xp̃m crediderant ut arbitrarentꝰ
se inlege iustificandos: docere legẽ ab olitani. ꝓpħas p̃terise
ocauit itaq dis de plurimis debitorib pͥmũ qͥ debebat
centũ cados olei. Ios uidelicet qͥ fuerant ergentib congregati.
& magna indigebint miscdia dĩ & de aentenario numero
qͥ plenꝰ est atq ꝑfictꝰ fecit eosscribere quinquagenariũ qui
ꝓpriae penitentũ ÷ urta iubeleum: & illã in euũgłio ꝑaboli
inqua alteri quingenti. alteri quinquaguita denarii dimit¬
tunt᷑. Scdm ait̃ uocauit: popłm iudeoꝵ: qͥtritico manditoꝵ
dĩ nutritus erat & debebat ei centenarium numerum. &
coegit ut derentũ uctoginta faceret: id est credet in dnĩi
resurrectionẽ. quȩ octaue diei in numero continet ade
octo cõpleret᷑ decadis: ut de sabbato transiret ad pͥmã sabbati
bhanc causã adño p̃dicat᷑ quod bene fecerit: & ꝓ. X

Expanded text:
uersabantur in lege et sic in Christo crediderant, ut arbitrarentur uersabantur in lege et sic in Christo crediderant, ut arbitrarentur se in lege iustiVocavit itaque duos de pluribus debitoribus. Primum, qui debebat centum balos olei, eoet magna indigebant misericordia dei, et de centenario numero, qui plenus est atque perfectus, fecit eos scribere quinquagenarium, qui proprie paenitentium est iuxta iubeleum et illam in euangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur. secundum autem uocauit populum Iudaeorum, qui tritico mandatorum dei nutritus erat et debebat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum octoginta faceret, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero continetur, octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob hanc causam a domino praedicatur, quod bene fecerit et pro
Abbreviated transcription (Latin):
Est petrũ apłm epcꝰ. qͥ quatuoꝵ ruangłistarũ in unũ
opus dicta conpingens: ingenii sui nobis monimenta dimisit.
hȩc suꝑ hac ꝑabola: insius cõm̃tari is.ẽ. locutus. Diues qͥ habebiat
uilicum siue dispensatorẽ. ds̃ omp̃s est : qͦ nichil.ẽ. ditius. Huiꝰ
dispensator. paulus: qͥ id pedes gamiliel sacraᷤ litteras didicit:
legẽ dĩ susceꝑat dispensandã. Qui cũ coepiss& credentes
ciam: correptꝰ adño est. Saule saule : qͥd me ꝑsequeris
Durũ est contra stimulum calcitrare.
iritq incorde suo. Qd fatũ: quia qͥ magister fui & uilias
cogor ẽẽ discipłs & oꝑarius. Fodere ñ ualeo: omĩa enim
mandata legis quȩ t̾rȩ icũbebant cerno destructa. & legẽ
& ꝓpħas usq ad ioħem baptistã ẽẽ finitos. Oendicare erubes¬
co: ut qͥ doctor fuerã uictoꝵ. cogor agentib & adiscipulo
anania. salutis & fidei merdicare doctrinã. Faciã gͥ qͦd nͥ
mea . recipiant me xp̃iani indomossuas. Cepitq eos qͥ prius

Expanded text:
stolum episcopus, qui quattuor euangelistarum in unum opus dicta conpingens ingenii sui nobis monumenta dimisit, haec super hac parabola in suis commentariis est locutus: diu e s, qui habebat uilicum siue dispensatorem, deus omnipotens est, quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes Gamaliel sacras litteras didicit, legem dei susceperat dispensandam. qui cum coepisset credentes tiam, correptus a Domino est: Saule, Saule quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare . dixitque in corde suo: quid faciam? qui magister fui et uilicus, cogor esse disciulus et operarius. fodere non ualeo. omnia enim mandata legis, quae terrae incubabant, cerno destructa et legem et prophetas usque ad Iohannem Baptistam esse finitos. mendicare erubesco, ut, qui doctor-fueram Iudaeorum, cogar a gentibus et a discipulo Annania salutis et fidei mendicare doctrinam. faciam igitur, qumea, recipiant me Christiani in domos suas. coepitque eos, qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
laudat᷑. & in nocens in nocentium testimonio p̃dicat᷑. Accipiunt
enĩ axp̃o & reddunt: consequunt᷑ & referunt. Uno enĩ tẽpr̃
& qͥ dederat recipit: & qui acceperat reddit. Uno inquã tp̃r
sua xp̃o reddunt᷑: dũ eius laudes illi ab infantib referuntur.
Dirimus de laude infantiũ: qͥd de lactentium laudib ꝓfere¬
mus quoꝵ laudẽ inuenire ñ possumꝰ : nisi eos ipsos qͥ laudaue¬
rint nouerimus: Quid sint. ubi sint. quã laudẽ intulerint
quero: qͥ loqͥ ñ norant. Neq enĩ ȩtas illa poterat posse qͦd nat᷑a
ñ dederat. aut celebrari atalib poterat. qͦd institucio dene.¬
gabat. Dicunt nãq dño laudes trucidati abherode lacten¬
tes. loquunt᷑ sanguine qͦd lingua ñ possunt. Passione danunt.
qͦd sermone ñ norunt. Occisi p̾dicant: qͦd uiui ñ poteranti
Licuit sanguine clamare:. qͥb narrare ñ licebat sermone.

Expanded text:
laudatur, et innocens innocentium testimonio praedicatur. Accipiunt laudatur, et innocens innocentium testimonio praedicatur. Accipiunt enim a Christo et reddunt: consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibus referuntur. Diximus de laude infantium, quod de lactentium laudibus, proferemus? quorum laudem invenire non possumus, nisi eos ipsos qui laudaverint noverimus. Qui sint, ubi sint, quam laudem intulerint, quaero, qui loqui non norant. Neque enim aetas illa poterat posse quod natura non dederat, aut celebrari a talibus poterat, quod institutio denegabat. Dicunt namque Domino laudes trucidati ab Herode lactentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Passione canunt quod sermone non norunt, occisi praedicant quod vivi non poterant. Licuit sanguine clamare, quibus narrare non licebat voce:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmã uocẽ aꝑiunt in nocentes: fiunt disserti laude qͥ fuerant
imꝑiti sermone. Offerunt dño pͥmitias linguȩ: nouos oris im-¬
molant fructꝰ uerboꝵ pͥncipia libant. Infantia quȩ ꝑ aetatem
loqͥ ñ poterat: głas dĩ cũ gaudio resonabat. Norunt laudare
xp̃m : qͥ loqͥ ñ norant. Fiuint periti laude: qͥ fuerant imꝑiti ser¬
mone. Ostendunt laudib dñm. suffraiis p̃dicant xp̃m. Eiunt
interra pueri sine magistro disserti. docti sine doctore: periti
sine eruditore. Agnoscunt xp̃m p̾dicant dñm. ñ quẽ ꝑsuasi o
humana docuerat: sedquẽ diuinitas in nocentib inspirabat.
Cessant enĩ humana cũ diuina tractant᷑. qͥa humana ipsa
ꝓdesse non poterunt: nisi diuinoꝵ solatio subleuentur. Y I.¬
ecesse enĩ est t̾rena subcumbere cũ cęlestia p̾ticant᷑: natura¬
ua silere cũ uirtutes loquunt᷑. Erigit᷑ itaq infantiũ ȩtas
in laudẽ: quȩ delictoꝵ ñ nouerat crimen. Dignus adignis

Expanded text:
mam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus Christum, suffragiis praedicant Christum. Fiunt interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscunt Christum, praedicant Dominum, non quem persuasio humana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus inspirabat. Cessant enim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis
Abbreviated transcription (Latin):
imittite: et dimictemini. Date: et dabit᷑ uobis. Dimittere nos iniurias
dare benefitia iubet: ut et nobis peccata dimictant᷑. & uita detur
aet̃ña. Qua sentencia breui sed erimia: cuncta quȩ latissime de conuer̃¬
sando cũ inimicis mandauerat. comp̃hendendo concludit. Oensuram
bonã. et confertã. et coagitatã. et suꝑ effluentẽ.: dabunt insinũ ur̃m.
h iuc simile est qͦd alibi dicit: ut et ipsi recipiant uos ingt̃na tabernacula.
quã tam̃ in sinũ dare dicunt᷑. qͥa ꝓmerende illiꝰ occasionẽ dedere. cũ uł egen¬
tes misere. uł imꝓbe seuientes. fortioꝵ sunt et tolerati pacientia & benefi¬
cio sustentati: et ad ipsã aliqͦciens: fidem dulci gratia ꝓuocati.

Expanded text:
imittite, et dimittetur, date et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi sed eximia cuncta, quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit. Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic simile est, quod alibi dicit, ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula .quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocat.
Abbreviated transcription (Latin):
apłs iudicari eos qͥ carnib uescebant᷑. et uinũ bibebant: ab eis qͥ se abhuius.¬
modi alim̃tis temperabant. Qui manducat inqͥt: ñ manducantẽ ñ sꝑnat.
Et qͥ ñ manducat: manducantẽ ñ iudicet: Adhoc ꝑtinet etiã illud: qͦd alio
loco dicit. Nolite ante tẽpus quicquã iudicare: qͦ adusq ueniat dñs et

Expanded text:
Apostolus judicare eos qui carnibus vescebantur, et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusApostolus judicare eos qui carnibus vescebantur, et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant. Qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem non judicet . Ad hoc pertinet etiam illud, quod alio loco dicit: Nolite ante tempus judicare quidquam, quoadusque veniat
Abbreviated transcription (Latin):
enignus est o̾ suꝑ ingratos et malos: uł multiplici scilicet sua mise¬
ricordia. qua etiã iumenta saluat tẽporalia bona lirgiendo: uł ad cȩlestia
lona singulari gr̃a qua electos solũ glorificat inspirando. Sed siue hoc. siue
illud. siue utrũq intelligas: magna dĩ bonitate fit: quȩ nobis imitanda p̾ci¬
pit᷑. si filii dĩ ẽẽ uolumꝰ. Nolite iudicare : & ñ iudicabimini. Nolite condẽprir.¬
et ñ condempnabimini. Hoc loco nichil aliud nobis p̾cipi eristimo: nisi ut ea
facꝰta quȩ dubium est qͦ animo fiant. in meliorẽ partẽ int̾pretemur
Quod enĩ scͥptũ est. exfructib eoꝵ cognoscetis eos: de manifestis dictum
est̃ quȩ ñ possunt bono animo fieri: sicuti sunt stupra. uł blasphemiae. it
furta. uł ebrietas. et siqua sunt talia deqͥbꝰ nobis iudicare ꝑmittitur
e genere ciboꝵ qͥa possunt bono animo et simplici corde sine..
uitio concupiscentiae quicũq humani cibi indifferent̾ sumi. ꝓhibet

Expanded text:
ericors est Deus super ingratos et malos, vel multiplici sua misericordia, qua etiam jumenta salvat, temporalia bona largiendo, vel coelestia dona singulari gratia qua electos solum glorificat inspirando. Sed sive hoc, sive illud, sive utrumque intelligas, magna Dei bonitate fit, quae nobis imitanda praecipitur, si filii Dei esse volumus. Nolite judicare, et non judicabimini, nolite condemnaret non condemnabimini. Hoc loco nihil aliud nobis praecipi existimo, nisi ut ea facta quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur. Quod enim scriptum est: Ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animfurta, vel ebrietas, et si qua sunt talia, de quibus nobis judicare permittitur. De genere ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde, sine vitio concupiscentiae, quicunque humani cibi indifferenter sumi, prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
tib & iuris reuolutũ lapicdẽ. & ab lato suo eorꝑe linteamina quib
inuolutũ erat sola posita monstrauit. De uide curiosius inquirentib
feminis. & de eo qͦd inuenerant mente consternatis angłoꝵ uisie¬
ne ostendit. qui illii resurrexisse certa manfestacione patefacent.
c si precurrente fama patrate resurrectionis

Expanded text:
quibus involutum erat, sola posita monstravit; deinde curiosius inquirentibus feminis, et de eo quod invenerant mente consternatis angelorum visionem ostendit, qui illum resurrexisse certa manifestatione patefacerent, ac sic praecurrente fama patratae resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
arma ꝓiecit. Tunc deinde treme factꝰ. flebat amarissime. Et
accedens ad senis genua ꝓuoluit᷑. gemitib & ululatib quib poterat
satis faciens. & uberrimis lacrimarũ suarũ fontib iterũ baptiza¬
eiꝰ ꝓuolutꝰ atq ipsã derterã excuiꝰ cȩdis c̃scientia torquebat᷑
tanquã iam ꝑpenitenciã purgatã deosculans ad excłam reuo¬
cat: & in desinentes ꝓ eo orationes ꝓfundens. & cũ ipso pariterꝰ
ducens crebra ieiunia indulgentiã adõ quã ei pollicitꝰ fuerat
p̃cantacionib efferos & erteros eiꝰ animos mitigabat: nec pͥus ab
hoc magna erẽpla uere penitenciae. & docum̃tũ ingens nouȩ
regenerationis atq insignia quedã & tropea uisibilis in eo re

Expanded text:
restitit. Jam deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizaejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo quam ei pollicitus fuerat, praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abshoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tropaea vi
Abbreviated transcription (Latin):
ic aut̃ anno seragesimo septimo post passionẽ dñi saluatoris.
sub traiano pͥncipe longe uetustatis senio fessus. cũ diẽ trans.¬
migrationis suae imminere sibi sentiret. iussisse fert᷑ effodere
sibi sepulchrũ. Atq inde uale dicens frĩb facta oratione ui-¬
uens tumulũ introiuit: deinde in eo tanquã in lectulo reqͥeuit
Unde accidit. ut qͥdam eũ uiuere asserant: nec mortuũ inse¬
pulchro. sed dormientẽ iacere c̃tendunt: marime ꝓeo qͦd illic
t̾ra sensim abimo scaturiens adsuꝑficiem sepulchri c̃scendat:¬
& quasi flatu qͥescentis deorsum ad suꝑiora puluis ebulliat. Ali

Expanded text:
ic autem anno sexagesimo septimo post passionem Domini Salvatoris sub Trajano principe longo jam vetustatis senio fessus, cum diem transmigrationis suae imminere sibi sentiret, jussisse fertur effodere sibi sepulcrum, atque inde valedicens fratribus, facta oratione, vivens tumulum introivit. Deinde in eo tanquam in lectulo requievit. Unde accidit ut quidam eum vivere asserant, nec mortuum in sepulcro, sed dormientem jacere conjicerent, maxime pro eo quod illic terra sursum ab imo scaturiens, ad superficiem sepulcri conscendit, et quasi flatu quiescentis deorsum ad superiora pulvis ebulliat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
leam ut uideat᷑ ab eis. seciuit᷑ illi & uidentes eũ adorant. nisi quia
surrexit xp̃c amortuit pͥmitie dormientiũ. secunt᷑ aut̃ hi qui stꝰ
xp̃i &s ipsi insuo ordiue aduitam de morte transnugrant. ibiq eum
uidentes adorant. quia inspecie suȩ diuuritatis ontemplantes
siune siue collauelant.

Expanded text:
laeam, ut videatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant? nisi quia surrexit Christus a mortuis, primitiae dormientium. Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmigrant, ibique eum videntes adorant, quia in specie suae divinitatis contemplantes, sine fine collaudant.
Abbreviated transcription (Latin):
resurgendo iam suꝑ t̾rena omĩa suble¬
natũ eelestiuirtute iuduerit. Iumonte apparuit. ut auumnouer et fideles
si illi celsitucluiẽ resurrectionis eiꝰ cupiunt iudere ine abinfimis eupiditatib
ad suꝑna studeant desideria transire.
omen uero galilee qͥd misterii salutaris contineat. crebra patrii ex¬

Expanded text:
ndo jam super terrena omnia sublevatum coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infimis cupiditatibus ad superna studeant desideria transire. Nomen vero Galilaeae quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum ex
Abbreviated transcription (Latin):
on ux ta litter a g̃audio pleua refulget. quia truimphũ redeq
Et sih ane enucleatius ꝑtractare ilelimus gratiore uilicterabi
feuctũ spiritali sensũ imsitis et̃ cõperimus. Seeno a enr di
aromatñ more quo subtilius quałł terendo a cernendo discuti
lamutie ⁊ umꝙ̃ est s dusce ad alcdenaũi pris qͥd duiscipłi aierunt in
Salst ami inmonte ubi constituerat illis mhe a liden deAI

Expanded text:
et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum RedempEt si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitPlanum namque est et dulce ad audiendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi co
Abbreviated transcription (Latin):
uod si querit᷑ post ascensionẽ dñi qͥd egerit: unũ ꝓcerto
est. quia uirgo scã corꝑe ac m̃te ꝑmansit. Quã sane an-¬
gelus gabriel. ac si cęlestis paranimphus intacꝰtã custodiuit.
go uirginẽ seruauit: suisq ei deseruiuit obsequiis: ñ qͦd eã
natione. tanto siqͥde ueruus: quanto abinitio plenius ꝑ sp̃m¬
tem. Quã sane beatã uirginẽ. & si om̃s uenerati st̃ discipłi.
eiq famulabant᷑ officio dilectionis: ioħes tam̃ ampliꝰ ac spe.¬
cialius usq ad finẽ uitȩ. qͥ sibi cãmissã accepit in suã quasi
matrẽ filiꝰ cui benignꝰ magist̃ de cruce. Mulier inqͥt: ecce
filiꝰ tuus. Ad discipłm aut̃: ecce mat̾ tua. Ut uirgo uirgi¬
ni cohereret: & deseriuret officiosissime cura ad optionis.
Non enĩ pudicissima uirginitas alicui discipłoꝵ rectius quã
uirgini cõmendat᷑. ut e̾et ad inuicẽ grata societas & flo-¬
ridus aspectꝰ nec non & uenustꝰ conuersandi: uernans alt̾na¬

Expanded text:
uod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodivit. go virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod natione: tanto siquidem verius, quanto ab initio plenius per Spirinem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alterna
Abbreviated transcription (Latin):
obmerita suoꝵ amplius cõꝓbanda: talia & tanta dignatꝰ.ẽ.
erhibere ꝑ suos cęli ministros circa defunctos: quatomagis
credendũ hodierna die miliciã cęloꝵ cũ suis agminib fe¬
stiuȩ obuiam aduenisse genitrici dĩ. eũq ingenti lumi¬
ne circũ fulsisse: & usq adthronũ olim sibi etiã ante nun¬
di c̃stitucionẽ paratũ cũ laudib & canticis sꝑitalib ꝑ dui¬
xisse.: Nulli dubium omnẽ iam cęlestẽ iherłm tunc
erultasse in effabili leticia: tunc iocundatã. ẽẽ. in estimabili
xaritite : tuncq cũ omi gratulatione iubilasse : qm̃ festiuitas

Expanded text:
ob merita suorum amplius comprobanda, talia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos: quanto magis credendum est hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse! Nulli dubium, omnem illam coelestem Jerusalem, tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam esse inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilass
Abbreviated transcription (Latin):
t reliqͥt lisiam hominẽ nobilẽ de gente regali suꝑ negotia regia
afluminȩ euphrate usq ad flum̃ agipti. et ut nutriret antis¬
chũ filiũ suũ cdonec rediret. Et tradidit mediũ exercitũ et elephantos:
& manclauit ei deum̃ib quȩ uolebat: & dehabitantib iudeã &. iher.łm. is
muteret ad eos erercitũ adconterendã et erstirpandã uirtutẽ istłꝰ
& reliqͥas iherłm. et auferendã memoriã eoꝵ deloco. et ut constitueret
habitatores filios alienigenas in omib finib eoꝵ: et sorte distribue¬
ret t̾rã eoꝵ. Et̾ rer assũpsit partẽ erercitꝰ residui. et eruut abantiochia
fretauit euphraten flumen: & ꝑ ambulabat suꝑiores regionet. Et elegit
lisias ptolomeũ filiũ dorimini & nichanorem & gorgiã uiros potentes erami¬
cis regis. & misit cũ eis quadraginta milia uiroꝵ & septẽ milia aqͥtũ ut

Expanded text:
t reliquit Lysiam hominem nobilem de genere regali super negotia regia a flumine Eufraten usque ad flumen Aegypti et ut nutriret Antiochum filium suum donec rediret et tradidit ei medium exercitum et elefantos et mandavit ei de omnibus quae volebat et de inhabitantibus Iercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem et auferendam memoriam de loco et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum et sorte distribueret terram eorum et rex adsumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochiait Eufraten flumen et perambulabat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis et misit cum eis quadragint
Abbreviated transcription (Latin):
misrł. Et ieiunauert̃ illa die & induert se ciliciis. & imposuer̃t cinerem
capiti suo. Et destituerunt uestim̃ta sua et expanderunt librũ regis. de
qͥb serutabant᷑ gentes similitudinẽ simulachroꝵ suoꝵ. Et attulert̃
impleuerant dies. et clamauert̃ uoce magna incȩlũ dicentes. Qu iel
faciemꝰ istis &e. qͦ eos ducemus: Et sancta tua conculeata et contami-¬
nata st̃. et sacercdotes tui facti st̃ in luctu & humilitate: et eoce: natio¬
uec uenert̃ acdu̾sũ nos. ut nos disꝑdant. Tu scis qͦ cogitant in nos.¬

Expanded text:
mo: Et jejunaverunt illa die, et induerunt se ciliciis, et cinere in capite suo, et destituerunt vestimenta sua, et expanderunt librum legis, de quibus scrutabantur gentes, similitudinem simulacrorum suorum , videlicet impleverant dies, et exclamaverunt voce magna in coelum dicentes: Quid faciemus istis, et quo eos ducemus? et sancta tua conculcata sunt, et contaminata sunt. Et sacerdotes tui facti sunt in luctu et humilitate, et ecce nationes convenerunt adversum nos, ut nos disperdant. Tu scis
Abbreviated transcription (Latin):
uero ꝑ apłos dũ plebis sue mores excoluit: quasi ꝑ oꝑarios in
uine& cultura laborauit. Quamuis in quolibet modulo uel
mensura qͥsqͥs cũ fide recta bone actionis exstitit. huiꝰ uineax
oꝑarius fuit. Operator gͦ mane. hora t̾cia. serta. & nona.
antiquus ille & hebraicus popłs designat᷑: qͥ in electis suis ab
ipso mundi exordio dum recta fide dm̃ studuit colere: qua¬
si ñ destitit in uineae cultura laborare. Adundecimã uero
Qui enĩ transacto tam longo mundi tẽp̃r. ꝓuita sua laborare.
neglexerant: quasi totadie ociosi stabant.

Expanded text:
os, 1511 dum plebis suae mores excoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam veroQui enim, transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant.
Abbreviated transcription (Latin):
da mittit : quȩ adꝑhennis uitȩ desideria erigi ñ ꝑmit¬
tit. Dequalib psalmista: incircuitu inqͥt impii ambulant.
Sed abeuntẽ transmare galile & ihm̃ multitudo marima
sequebat᷑: que doctrinȩ sanationis & refectionis ab eo cȩ¬
lestis munera sũma ꝑciperet: qͥa pͥusquã dñs in carne ap¬
pareret.: sola illũ gens uidea sequebat᷑ credendo. Postquã
uͦ ꝑ in carnationis suȩ dispensationẽ fructus uitȩ corrup¬
tibilis adiit. calcauit: transiit: maxima moa eũ multicu¬
do credentiũ sequuta .ẽ. nationũ sꝑitalit̾ instrui. sanari

Expanded text:
da mittit, quae ad perennis vitae desideria erigi non permitda mittit, quae ad perennis vitae desideria erigi non permittit. De quibus Psalmista: In circuitu, inquit, impii ambulant . Sed abeuntem trans mare Galilaeae Jesum multitudo maxima sequebatur, quae doctrinae sanationis et refectionis ab eo coelestis summa munera perciperet, quia priusquam Dominus in carne appareret, sola illum gens Judaea sequebatur, credendo; postquam vero per incarnationis suae dispensationem fluctus vitae corruptibilis adiit, calcavit et transiit, maxima mox eum multitudo credentium secuta est nationum, spiritualiter instrui, sanari
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplem᷑: ut uestigia eiꝰ sequi meream᷑. Qui enĩ dicit
se in ipso manere: debet sicut ille ambulauit & ipse albu¬
lare. Quicqͥd innobis imperitiae nocentis in esse dep̃hendȩ¬
rimus: crebra uerbi illius auditione tergamꝰ qͥeqͥd uicii
temptantis morbi uidelicet sꝑitalis nos interius uastare.
senserimꝰ. solitȩ pietatis illiꝰ munere postulemꝰ emundari.
erũ qͥa breuit̾ ista p̾libauimꝰ libet diligentius totã
indagare ualemus. ur̃e pandere. Karitati. Abut ihcꝰ tran
mare galileae: qͦd est tyberiadis. Primo dicendũ uirca hit¬
riam qͥ  mare galilere qͦd multis ꝓdiuersitate circũ iaci¬
tium regronũ uocabulis distinguit᷑: illis tantũ in locis
tyberiadis uocat᷑: ubi tyberiadẽ ciuitatẽ aquis ut auint
& qͥnq ertendit᷑ in latũ. Mysticȩ aut̃ mare galilere tur¬
na gaudia non intendunt.
ene gͦ idem maregalile&e. idest rota cognominaturꝰ

Expanded text:
contemplemur, ut vestigia ejus sequi mereamur. Qui enim dicit, contemplemur, ut vestigia ejus sequi mereamur. Qui enim dicit, se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Quidquid in nobis imperitiae nocentis inesse deprehenderimus, crebra verbi illius auditione tergamus, et quidquid vitii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emundari.Verum quia breviter ista praelibavimus, libet diligentius totam indagare valeamus, vestrae pandere charitati. Abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Primo dicendum, juxta historiam, quia mare Galilaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regionum vocabulis distinguitur, illis tantum in locis Tiberiadis vocatur, ubi Tiberiadem civitatem aquis, ut aiunt, et quinque extenditur in latum. Mystice autem mare turna gaudia non intendunt. Unde bene idem mare Galilaeae, id est, rota cognominatur;
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tp̃r. Abuit dñs ihcꝰ transmare galilere qͦd est tyberia¬
dis. & sequebat᷑ eũ multitudo magna. qͥa uiderant signa
quȩ faciebat suꝑ his qͥ infirmabant᷑: & rłqͦ. b¬
ui signa & miracula dñi ac saluatoris
recte cũ legunt uel audiunt accipiunt: ñ tam
inhis quȩ foris stupeant ad tendunt: quã qͥd hoꝵ exẽplo intus
agere. qͥd inhis mysticũ ꝑpendere debeant inspiciunt. Ecce¬
& enĩ ꝓpinquante pascha die festo iudeoꝵ. sequentẽ se mul¬
titudinẽ dñs: uerbo salutis parit̃ & ope curationis erigebat.
lam sicut alius euũ głista scribit. loquebat᷑ illis de regno dei
& eos qͥ cura indigebant sanabat: eadem doctrina & sanatio¬
ne cõpleta. paucis decibariis habundantissime refecit.
os sͦ fr̃s lm̃i huiꝰ erẽplo facti. ꝓpinquante pascha die festo
nr̃ãe redẽptionis: adiuncta fratrũ cat̾ua dñm toto corde
sequam᷑: quo actionũ itinere ingressussit diligentissime

Expanded text:
re abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Et sequebatur eum multitudo magna, quia viderant signa quae faciebat super his, qui infirmabantur, etc. Qui signa et miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat. Nam sicut alius evangelista scribit, loquebatur illis de regno Dei, et eos qui cura indigebant sanabat, eademque doctrina et sanatione completa, paucis de cibariis abundantissime refecit.s charissimi, hujus exemplo facti propinquante Pascha die festo nostrae redemptionis, adjuncta fratrum caterva Dominum toto corde sequamur, quoque actionum itinere ingressus sit diligentissime
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ uͦ qͥ in utero uirginis incarnatus. inmundũ sine
peccato uenerat: nichil contradictionis insemetipso
tolerabat. Tẽptari gͦ ꝑ suggestionẽ potuit. sedeiꝰ m̃tẽ pec-¬
cati delectacio ñ momordit: atq ideo omĩs diabolica illa
tẽptacio. foris ñ intus fuit. Sed si ipsũ ordinẽ tẽptacionis
eiꝰ aspicimus: pensemus quanta magnitudine nos atẽptaci¬
one liberamur. Antiquus hostis contra pͥmũ hominẽ pa-¬
rentẽ nrm intrib se tẽptacionib ererit: qͥa hunc uidelicet
gula. uana gła. & auaritia tẽptauit : sed tẽptando supera¬
uit: quia sibi eum ꝑ consensum subdidit.

Expanded text:
ui in utero virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat, tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio feris non intus fuit; sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus, quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem, parentem nostrum, in tribus se tentationibus erexit. Quia hunc videlicet gula, vana gloria, et avaritia tentavit. sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
tione scĩ eugłii fr̃s lem̃i modo cũ legeret᷑ audistis. mox digito
demonstrauit dicens: ecce agnus dĩ ecce qͥ tollit peccata mun¬
di. Ecce agnus di. Ecce innocens. & abomi peccato inmunis
nullam de carne peccati trarit maculam culpȩ
ece qͥ tollit peccata mundi. Ecce qͥ iustus int̾ peccatores:
mitis int̾ impios: hoc est quasi agnus int̃ lupos apparens.
etiam peccatores & impios iustificandi habet potestatẽ. Iuomͦ
aut̃ peccata mundi tollat: quo ordine iustificet impios apłs
petrus ostendit qͥ ait. H on corruptibili. argento uł auro re¬
dempti estis de uana ur̃a conuersatione paternȩ traditionis.

Expanded text:
 modo cum legeretur, audistis, mox digito demonstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ecce Agnus Dei, ecce innocens et ab omni peccato immunis, nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra convers
Abbreviated transcription (Latin):
adhumanũ genꝰ redimendũ totũ se xpcꝰ impenderat.
ichil indispositũ sapientia: nichilarduũ potestati. famulabant᷑
elementa: angłici spcꝰ seruiebant. nec ullomodo poterat esse¬
in efficar sacram̃tũ: qͦd simul ipsius deitatis unitas oꝑabat᷑ &
trinitas. Et tam̃ de toto mundo unꝰ eligit᷑ petruis: qͥ & uniuer¬
sirũ gentiũ uocationi. & omĩb apłis cunctisq aeccłxe patrib
ỹponat᷑: ut quamuis in popło dĩ multi sint sacerdotes: om̃s tamen
regat petrus: quos principalit̾ regit xpcꝰ¬

Expanded text:
ad humanum genus reparandū, totum se Christus impenderat. Nihil indispositū sapientiæ, nihil erat arduum potestati. Famulabantur elementa, angelici spiritus seruiebant, nec vllo modo poterat inefficax esse sacramentū, quod simul ipsius deitatis vnitas operabatur & trinitas. Et tamen de toto mundo vnus eligitur Petrus, qui & vniuersarum gentium vocationi, & omnibus Apostolis cunctisque Ecclesiæ patribus præponatur, vt quamuis in populo Dei multi sacerdotes, omnes tamen regat Petrus, quos principaliter regit C
Abbreviated transcription (Latin):
cerotis huiꝰ fortitudine fidutiã ds̃ habuit . qͥa quanto illum
crudelius dura sibi inferentẽ ꝑtulit: tanto ꝓse constancius
tolerantẽ aduersa p̃sciuit. Cui labores etiã qͦs ipse in carne ꝑtu¬
lerat dereliqͥt. qͥa c̾uersũ illũ. usq ad imitacionẽ ꝓpͥae passio¬
nis traxit. Unde & ꝑ eundẽ rinocerotã dr̃. Suppleo eu quę
desunt passionũ xp̃i in carne mea. Deqͦ adhuc subdit᷑. Nũ qͥd
credes ei qͦd reddat tͥ sementẽ: & aream tuã congreget. Ul¬
onsidemꝰ saulũ qͥs fuerit cũ ab ipsa adolescentia lapidantiũ
adiutor eristeret.cũ alia ȩccł& loca uastaret. & ac-¬
ceptis epłis uastanda alia peteret. cũ mors ei fideliũ nulla
sufficeret: sed seꝑ ad alioꝵ interitũ. aliis extinctis anhelaret.:
& ꝓfecto cognoscimnꝰ qͥa nullus tunc fideliũ crediderat. qͦd
ad iugũ ds̃ suȩ formidinis.uim tante elationis inclinaret.
Inde & ananias uoce diũca hunc & postquã conuersũ au

Expanded text:
cerotis huius fortitudine fiduciam Deus habuit, quia quanto illum crudelius dura sibi inferentem pertulit, tanto pro se constantius tolerantem aduersa praesciuit. Cui labores etiam, qlerat, dereliquit, quia conversum illum usque ad imitationem propriae passionis traxit. Unde et per eumdem rhinocerotem dicitur: Suppleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . De quo adhuc subditur: Nunquid credes ei quod reddat seminantibus, et aream tuam congreget? Cs, Saulum, quis fuerit, cum ab ipsa adolescentia lapidantium adjutor existeret, cum alia Ecclesiae loca vastaret, et acceptis epistolis vastanda alia peteret, cum mors ei fidelium nulla sufficeret, sed semper ad aliorum interitum aliis exstinctis anhelaret; et profecto cognoscimus quia nullus tunc fidelium crederet quod ad jugum Deus suae formidinis, vim tantae elationis inclinaret. Unde et Ananias vo
Abbreviated transcription (Latin):
inspe fructus ꝑcipiendi. Qui gͥ torm̃ta pͥus fidelib ir roga¬
uerat: & ꝓfide postinodũ flagella libent̾ portat. Qui
scriptis etiam epłis. humilis ac dispectꝰ p̃dicat. qͦd dudũ
terribilis impugnabiat: ꝓfecto bene ligatꝰ subaratro desudat
ad segetẽ: qͥ uiuebat incam po male liber. atimore. Deqͦ recte

Expanded text:
in spe fructus percipiendi . Qui igitur tormenta prius fidelibus irrogain spe fructus percipiendi . Qui igitur tormenta prius fidelibus irrogaverat, et pro fide postmodum flagella libenter portat, qui scriptis etiam epistolis humilis ac despectus praedicat, quod dudum terribilis impugnabat; profecto bene ligatus sub aratro desudat ad segetem, qui vivebat in campo male liber a timore. De quo recte
Abbreviated transcription (Latin):
irgo nimirũ rinocerotȩ sinũ suũ aperuit: cũ saulo incorrup¬
ta dĩ sapientia. in carnationis suȩ mysteriũ decęlo loquendo
pite fecit: & fortitudinẽ suã rinocerus ꝑdidit: quia ꝓstratus
ne: manu ad ananiam ducit᷑. Patet iam rinocerus iste: quib dĩ
loris ad stringit᷑. qͥa uidelicet uno intẽpore. cecitate. p̃dicatio¬
hierosolimã cum barnaba assũpto & tito: ascendi aut̃ scđm reue¬
lationẽ: & contuli cũ illis eiuugłium. Et qͥprus ieaiinus audi
erat. durũ tͥ est contra stimulũ calcitrare : mira postmodũ
uirtute p̃sidentis pressus: ex uerbi pabulo iure obtinuit: &¬
calcem superbi&e amisit.
oris qͦq dĩ ñ tantũ aferitate restringit᷑. sed qͦd magis
sit mirabile ad arandũ ligat᷑: ut ñ solũ homines erudelitatis
cornu ñ impetat. sed eoꝵ etiã refectioni seruiens aratrum
p̃dicationis trahat. Ips .e. qͥppe de euuangłirantib quasi
de arantib dicit. Debet enĩ inspe qͥ arat arare. & qͥ triturat

Expanded text:
irgo nimirum rhinoceroti sinum suum aperuit, cum Saulo incorrupta Dei Sapientia incarnationis suae mysterium de coelo loquendo patefecit. Et fortitudinem suam rhinoceros perdidit, quia prostratus ne, manu ad Ananiam ducitur, patet jam rhinocerus iste quibus Dei loris astringitur, quia videlicet uno in tempore caecitatis praedicatioJerosolymam cum Barnaba assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et contuli cum erat: "Durum est tibi contra stimulum calcitrare?" mira postmodum uirtute praesidentis pressus ex uerbi pabulo uires obtinuit, et calcem superbiae amisit. Loris quoque Dei non tantum a feritate restringitur, sed quod magis sit mirabile, ad arandum ligatur: ut non solum homines crudelitatis cornu non impetat, sed eorum etiam refectioni seruiens, aratrum praedicationis trahat. Ipse quippe de euangelizantibus quasi de arantibus dicit: "Debet enim in spe qui arat, arare, et qui triturat,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta mala scĩs tuis fecerit in iberłm. Qui tam̃ repente¬
cõmutitus ab hoste. p̃deator efficit᷑. o incunctis mundi par¬
tib redẽptoris sui nominsinuat : supnlicia ꝓueritite Slerutr
puitise quȩ te rogauerat erultut: alios ulandimentis uocattali¬
os ad fidẽ terrorib reuoeit. Istis regiũ pollicet᷑ culestas pa¬
tria. illis minat᷑ igñẽ gehenne. Hos ꝑ auctoritatẽ corrigit.
illos adiuã rectituduus ꝑ humilitatẽ trahit: atq in om̃i latere
ad manũ se sui rectoris incliat: & tanta arte di aream c̃gres¬
gat.: quanta illã prius elatioiis cornu uentilabat eu¬

Expanded text:
entecommutatus, ab hoste praedicator efficitur, et in cunctis mundi partibus Redemptoris sui nomen insinuat, supplicia pro veritate tolerat, pati se quae irrogaverat exsultat; alios blandimentis vocat, alios ad fidem terroribus revocat; istis regnum pollicetur coelestis patriae, illis minatur ignes gehennae; hos per auctoritatem corrigit, illos ad viam rectitudinis per humilitatem trahit, atque in omni latere ad manum se sui rectoris inclinat. Et tanta arte Dei aream congregat, quanta illam prius elatione ventilabat
Abbreviated transcription (Latin):
dñs quorumdã m̃tes int̾rauerat: qͥ illũ ueracit̾ humani gene¬
ris redẽptorẽ credebant: qͥ tam̃ cũ nequaquã a pͥstina obser¬
uatione recedent: cũ dura litterȩ p̃dicam̃ta custodirent.
ui ergo in humili m̃te fidelium legis U. ꝓderit.¬
duritiam redarguendo contriuit: qͥd aliud quã inua
post dñm glebas fregit : Ne uidelicet grana seminũ qͣ excissius
aratro fidei. sulcus cordis erciꝑet: ꝑ custodiã licterȩ p̾sse de¬
perirent. Deqͦ bene adhuc subdit᷑. Nũqͥd fidutiã habebis in¬

Expanded text:
tes intraverat, qui illum veraciter humani generis Redemptorem credebant. Qui tamen cum nequaquam a pristina observatione recederent, cum dura litterae praedicamenta custodirent, il proderit . « Qui ergo in humili mente fidelium legis duritiam redarguendo contrivit, quid aliud quam in valle post Dominum glebas fregit, ne videlicet grana seminum quae excussus aratro fidei sulcus cordis exciperet, per custodiam litterae pressa deperirent. De quo adhuc bene subditur: Nunquid fiduciam habebi
Abbreviated transcription (Latin):
licios obseruare diligent̃: & tunc p̃cipue uircutes eoꝵ
signatas literis in ȩccła recitare ad dei laudẽ ex cuiꝰ niuere
sunt . & ad instrumenta minoꝵ. Int̾ om̃s aut̃ scos memoria beeris
ssimȩ uirginis eo frequentius agit᷑ atq festiuuis. qͦmaiorẽ grãm
apud dm̃ creditꝰ᷑ inuenisse. Unde post ilia quȩdã ipsiꝰ antiquiora
sollẽpnia.: ñ fuit contenta deuotio fidelium : quin natiuitatis
sollempne. suꝑ adderet hodiernum.

Expanded text:
licios observare diligenter: et tunc precipue virtutes eorum assignatis litteris in Ecclesia recitare: ad Dei laudem: ex cujus munere sunt: et ad instssimae Virginis eo frequentius agitur atque festivius, quo majorem gratiam apud Dominum creditur invenisse. Unde post alia quaedam ipsius antiquiora solemnia, non fuit contenta devotio fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernum.
Abbreviated transcription (Latin):
quero rationẽ. Loqͥt᷑ ds̃ : ego int̾ficiam. libent̾ habeo: ut in-¬
terficiat᷑. Quando enĩ uetus inme homo est & uiuo adhuc quasi
homo: cupio ut occidat in me ds̃ ueterẽ hominẽ & uiuificet
me ex mortuis. Primꝰ enĩ ait homo de t̾ra t̾renus: scds homo des
cȩlo cȩlestis. Sic portauimꝰ imaginẽ t̾reni: portemꝰ ao imaginẽ cȩlest¬

Expanded text:
quaero rationem. Loquitur Deus: Ego interficiam: libenter habeo ut interficiat me Deus. Quando enim vetus in me homo est, et vivo adhuc quasi homo, cupio ut occidat in me Deus veterem hominem, et vivificet me ex mortuis. Primus enim, ait, homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem c
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ad amoriscurtute suecumbit. Et quia amultis audiri non
uado: lo qui fateor aunt multos er ubesco. Sed hiane mine uereer¬
diam &s ipsẽ rephendo. Quia eniͦ Numqͥd si mustis ꝓd
nequeo: ueci pancis eurabo : Et si ex melse portre mas
multos men possimi n ũqͥd nam debed ad aream⁊ actuusi

Expanded text:
a clamoris virtute succumbit, et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam ipse reprehendo. Quid enim? Si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, numquid debeo ad arcam vacuus
Abbreviated transcription (Latin):
moab & seir: ecce sicut om̃s gentet domus iuda. idcirco ecce ego
aꝑiam humerũ moab deciuitatib. deciuitatib inquã eiꝰ & definib eiꝰ¬
inclitas t̾rȩ bethsimoch &. belmeon & cariathaim filiis orientis cum
filiis ammon: & dabo eũ in hereditatẽ ut ñsit memoria ultra filioꝵ
am mon ingentib et inmoab faciã iudicia. et scient qͥa ego dñs.

Expanded text:
Moab et Seir, ecce sicut omnes gentes domus Juda. Idcirco ecce ego aperiam humerum Moab de civitatibus: de civitatibus, inquam, ejus inclytae terrae Bethiesimoth et Beelmeon et Cariathaim, filiis Orientis cum filiis Ammon. Et dabo eam in haereditatem, ut non sit memoria ultra filiorum Ammon in gentibus. Et in Moab faciam judicia, et scient quia ego Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
libertatẽ in occasionẽ detis carnis: sed ꝑ karitatẽ spcꝰ seruit
inuicẽ. Omĩs enĩlex: inuno sermone implet᷑. Diliges ꝓri
tuũ : sicut teipsum. Quod si inuicem mordetis & comedis
uidete ne ab inuicem consumamini. Dico aut̃. Spii ambu¬
te : & desideria carnis ñ ꝑficietis. Caro aut̃ concupiscit ad¬

Expanded text:
 caritatem spiritus seruite inuicem. omnis enim lex in uno sermone inpletur: diliges proximum tuum sicut te ipsum. quod si inuicem mordetis et comeditis, uidete ne ab inuicem consumamini. dico autem: spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis. caro enim concupiscit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Iuius recte figurã agnus ille paschalis ostendit: qͥ semel
popłm de & gyptia seruitute liberans. in memoriã eiusdẽ
liberationis ꝑ om̃s annos immolatione sua popłm eundẽ sancti¬
ficare solebat. donec ueniret ipse cui talis hostia testimoniũ
dibat: oblatusq ꝓ nobis patri in hostiã odorẽq suauitatis. my¬
steriũ suȩ passionis oblato agno increaturã panis uiniq trans-¬
ferret : sacerdos factus in xt̾nũ scđm ordinẽ melchisedech.
Seqͥt᷑. ioħes testimoniũ ꝑhibens de dño. Hic est inqͥt de qͦ dixi
Post me uenit uirqͥ ante me factus.ẽ: qͥa prior me erat. Post
me uenit uir: post me natus.ẽ. in mundo: postme p̃dicare
incipiet mundo. Qui ante me factus. ẽ: qͥ me potencia
maiestatis. tantũ quantũ pretonẽ iudex: quantũ sol lucife¬
Trum. licet post apparens antecellit. Quia prior me erat. qͥa
inpͥncipio erat uerbũ: & uerbũ erat apud dm̃. & ds̃ erat u̾bun¬

Expanded text:
ujus recte figuram agnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis, per omnes annos immolatione sua populum eumdem sanctificare solebat, donec veniret ipse cui talis hostia testimonium dabat, oblatusque Patri pro nobis in hostiam odoremque suavitatis, mysterium suae passionis oblato agno in creaturam panis vinique transferret, sacerdos factus in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Sequitur: Joannes testimonium perhibens de Domino, Hic est, inquit, de quo dixi: Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit vir, post me natus est in mundo, post me praedicarincipiet mundo; qui ante me factus est, qui me potentia majestatis tantum, quantum praeconem judex, quantum sol Luciferum, licet post apparens, antecellit. Quia prior me erat, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbu