comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tentate impercbaitis eis & potentia : plus
enĩ se suo auctore diligentes iacant̃ ergo
subiec tos erigunt. N& quid agere debeant sed
quid ucclecnt codtendunt: nil de subsequen¬
ti iudicio meuunt in probe d&emporali potes¬
tacte gloricntur lib& ut licenter & inlicita fa¬
cicn  subditorũ nemo contradicat. Qui ergo
cere : ipse sibi m& testis ÷ qui ccplus ub tate se
app&it dilegi quacm contrase non uult defor¬
di: Nemo quippe ẽ qui ita ui uect. ut ccliquatenꝰ¬
non de linquat: ille ergo seipso amplius uenta¬
te desiderct amare qui sibi con nullom. uult
contra ueritatẽ parci ⁊hinc &enim p&rus.
increpatione pcculi libenter accepit . hincđa
correptione sub ditihumilit̃ audiuit: Quicc
rec tores bonidũ priuato diligere amore senes¬
ciunt libere puriaatis uerbũ a subditis. obsequi¬
ũ humiliatis credunt: Sed int̃ ħ̃ neces se ẽ ut
cura regeminis. tantimo deraminis ar te te¬
per&ur : quatenus subditor mens. cũ quȩ dcm

Expanded text:
teritate imperabatis eis et cum potentia . Plus teritate imperabatis eis et cum potentia . Plus enim subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt, nihil de subsequenti judicio metuunt improbe de temporali potestate gloriantur, libet ut licenter illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo cere, ipse sibimet testis est, quia plus se veritate appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatennon delinquat. Ille ergo seipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit. Hinc David increpationem subditi humiliter audivit. Quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est, ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
nicubito manus & fccciunt cerui calia sub capi¬
te uni uerse &acitis ad capiendas animces:
Pul uillos quippe sub omni cubito manus ÷ po¬
nere cadentes a suac rectitudine animas
aetque inhuius mundi sedelectagone declinan¬
tes blanda cdulatione refouere: Quacsi dnĩ
puluillo cubitus uel ceruicalib: cacput iacentis
excipitur : cum correptionis duritia p& canti
subtrachitur eiq: mol licies sccuores adhibetur
ut inerrore molliter icccect quẽ nulla aspentar
contra dicitionis pul scct : Sed hec rec tores qui
sem& ipsos diligunt his procul dubio eibert
a quibus se nocere posse instudio gloriȩ tempora¬
lis timent . Ncc̃ quos nil contra seucclere conspi¬
ciunt hosnimirũ asperitate semper rigidȩ
inuectionis p̃munt: nũ quam clementer am̃¬
monene. sed pcs toralis mansu&udinis obli¬
ti iure in su&u dinis t̃rent : Quos recte ꝑ pro¬
ph&cõ diuina uox increpatdicens: uos aũ cũ aus¬

Expanded text:
ni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capini cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate rigidae semper invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam divina vox increpat, dicens: Vos autem cum aus
Abbreviated transcription (Latin):
cane Dũigitur &ꝑ cdministratam &ten¬
ore prouidenic̃ Corpor uitccꝓ tegitur. & rursus
ꝑmoderctã cordis intentio ñ impeditur. Capilli in
cacpite scccerdotis & seruantur ut cutem coo¬
pericnt & resecantur neo culos clcudcnt:
Anterq: ħ̃ necesse ẽ ut rector solerter in uigil& no
quãc ueri tatẽ querat Necũ bonis actib: fultus
amundo uide tur alienus. hunc aucto rired
dect extraneum amorsuus.: hostis nãq
redemptoris ẽ qui ꝑ recta opera quae feccit
ꝯus uice ab &cclesia cemari concupiscit : quia cd¬
ulterinȩ cogitagonis reus ÷ si placere puer
sponsȩ osulis app&it ꝑ quem sponsus dona
ritate racpit: &xamore & enĩ suo mes recto¬
ris inmollitiem uestitꝰ quiccũ p& cantes subdi¬
tos respicit ne erga huneorũ dilectio torpe¬
cot cornpere non p̃sumit . Ñnũ quec uero &¬
ra ta sub ditorũ quȩ increpcre debuerat
cdulationib: demulc&. Undebene ꝑpro
ph&ã dr̃ uehis qui consuunt puluillos sub om¬

Expanded text:
 administratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut aurem cooperiant, et resecantur, ne oculos claudant . 7. Necesse est ut rector solerter invigilet, ne quam veritatem quaerat, ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtdat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona ritatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibom
Abbreviated transcription (Latin):
sũma cogitandec. ut scilil& oculum qui psd¬
uidedis gressibus p̃min& cura pulueris
non obscur&: Caput nãq: subiec torũ sunt cuncti
qui p̃sunt : ut & recita pedes ualecnt itinerc
carpere hȩ procul dubio caput deb& excelto
prouidere necprofecitus sui itinere pedes
corpean cũ curuata recti tudine corporis
caput sese cdterra declinct: Quaaũ mente
animarx p̃sul honore pasto racli int̃ cberos
utitur : si int̾renis ne gotus quȩ rep̃hendere
in aliis debuit & ipse uersatur. Quod uide lic&
dicbis. &erit sic̃populus sic sacerdos. Sacerdos
quippe ẽ ut poplus: quando eccagit is qui spiri¬
tccli officio fungitur quȩ illi nimisx fecciunt
qui cedhuc de seudiis carnalib: iudicantꝰ: Quod

Expanded text:
summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui prasumma cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet dicens: Erit sicut populus sic sacerdos: Sacerdos quippe est sicut populus, quando ea agit is qui spirituali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt, qui adhuc de studiis carnalibus judicantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ob: dominis seruire. hinc paulus rolegio soru
mentes amundi consortio conter.tando ac
potius conubieido suspendit dicens : Nemo
militans dõ implicat sene gotus secula nbus
ut s placcect cuise probauit: hinc ecclesiȩ re¬
torib: &ucc candi studia p̃cepit . & consolendire¬
medic ostendicens seculana igit̾ iudicia si ha¬
bu&tis contem tibiles qui sunt in& desia illos
constituẽ cdiudiscndũ. Vt ipsi uidelic& dis¬
penscctionib: t̃renis inseruiant: quos dona
spiritalia non exor nant: ac sicoꝑtius dicat
qui penetrare intima nequeunt : saltim
neces scna foras operentur. Hinc moyses qu
cũ dõ loquitur i&hro alienigine rep̃hensio¬
ne iudicatur: qđ terrenis populorũ negotiis
saulto labore de seruiat: Eui & consili omor
p̃b&ur ut prose alios adiurgia dirimenda son¬
stituct & ipse libenus aderudiendos popu¬
los spiritaclium archana cognoscat. A sub¬
i&tis ergo infen ora gerenda sunt: a rec tonbi

Expanded text:
obus dominis servire . Hinc Paulus religiosorum obus dominis servire . Hinc Paulus religiosorum mentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo implicat se 25 negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rectoribus et vacandi studia praecipit, et consulendi remedia ostendit, dicens: Saecularia igitur judicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ris offendit. Languente dũ capite membra
in cassũuegent & inploragone hositiũ frustra
exercitus uelocit̃ sequitur. si ab ipso duce iti¬
nens erratꝰ: Nulla sub ditoꝵ m̃tes exortano
subleuat eor q culpas increpatio nulla casti¬
gat . quiadũ ꝑ animarx p̃sule t̾reni exercetur
officiũ iudicis. a gregis custo dia uacat cura pas¬
toris & subiecti ue oatis lumen adp̃hendere
nequeunt. quia dũ pastorx sensus terrena stu¬
dia ocsupan uenlo tẽp̃tad onis in pulsos &clesiȩ
oculos puluis cȩcat. Quo contra rec te humani
genens redemptor. Cum nos auentiis uoracita¬
te conpescer& dicbis. at tendite au uobis ut non
gracuentur corda uestra in csapula & ebnȩtate
illico cediunexit aut inCuris huius uitȩ ubi pa¬
uore quoq: protenus intentat adiciens ne for te
tus &icom qucc litatẽ denunti at dicens. tã qui
la queus enim ueni& suꝑ om qui sedent suꝑ fccci¬
em orbis t̃remhinc iter dicit. nemo potest du¬

Expanded text:
ris offendit. Languente enim capite membra ris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite autem vobis, ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate , illico adjunxit: Aut in curis hujus vitae. Ubi pavorem quoque protinus intente adjiciens: Ne forte,tus etiam qualitatem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet super omnes qui sedent super faciem omnis terrae . Hinc iterum dicit: Nemo potest du
Abbreviated transcription (Latin):
Iit rector int̾norũ curcm in extenorum oc¬
cupagone ñminuens : & extenorũ proui¬
denicm in in t̃norx sollicitu dine ñrelin quen
ne aut extenorib: deditus ab intimis corruar¬
aut solis inte noribus oc Cupactus quȩ foris debl
proximis non in pendat : Sepe ncc̃q: non nulli
uł ut obliti qđ fractyb animcrx causa prae¬
lccꝯ sun toto cordis cdnisu secularibus curis
inseruiunt. Has cum cd sunt se agere exul¬
tcnł: ad has &icc̃ Cũ desunt dieb: ac noctib co¬
gitationes turbi de estibus anhelant.
Cũq: abhis cessante forsitan in portunitate
qui&i sunt ipscc d&erius suc qui&e foctigantur
uolup tacitẽ nac q: censeunt. si actionibus depri¬
muntur laborem deputant : si in t̃renis nego¬
tus non laborant: Sicq fit. ut dum se urguen
mundanis tumultib gacudent inter ncc
que docere alus debuerant ignorent : Unde
subiectoru quoq: procul dubio uita torpiscit
quiec cũ proficere spintaclit̾ app&it in exemplo
eius qui sibi p̃lcctus ÷ quasi in obsitaculo itine¬

Expanded text:
Sit rector internorum curam exteriorum occupatione non minuens , exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relinquens, ne aut exterioribus deditus ab intimis corruaaut solis interioribus occupatus, quae foris debet proximis non impendat. Saepe namque nonnulli velut obliti quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obstaculo itine
Abbreviated transcription (Latin):
nenliȩ subtilitꝰ n ten&ur: Est uero in mediom segor
ciuitts que fugiente saluet infirmũ . qui a uidelic& cũ
sibi ꝑ in continentiam miscentur coniuges : & lapsos
scelere fugiunt & tamen uena saluantur: quasi par¬
uẽc quippe ciuitatẽ inueniunt inquac ab ignibus
defendantur : quia coniugalis ħuita non quidem
muistutib: mirccẽ sed tamen a suppliciis secura: Vn¬
demisdẽ loth ad angelũ dicit . ẽ ciuitas hȩc iuxta

Expanded text:
r. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, et lapsus scelerum fugiunt, tamen per veniam salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde et idem Loth ad angelum dicit, Est civitas hic juxta
Abbreviated transcription (Latin):
racconspician. post delicta nobis adseredeuntio
ds̃ quanta beniuolentia sinũsuȩ pi&ctis ex pa¬
dit cũ ꝑ proph&am dicat sidimiser&ur uxorẽ
suam & illa recedens duxent uirx alium nu quid
reuestitꝰ cdecm ultra. nũquid non polata & con¬
acminata eit mulier illa. Tuau fornicata es cõ¬

Expanded text:
ra conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus ra conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eam ultra? Nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu
Abbreviated transcription (Latin):
nature bona in tegraseruare noluerunt : saltim scis¬
sa resarcicont: quib: nimix necesse ẽ ut ꝑpendanl
inta magno fidelium numero quã multi & se in¬
ipsi nec post damna resi piscunt : quid dictunsunt.
sicum multi & clios secum adregnum deferun
hu ex pec tante dño nec sem&ipsos reducunt:
Ammonen disunt ut pr&enta atmissa consido¬
rent & inminentia deuitent. Vnde sub iude ȩ specie
ꝑ prophecc̃dns corruptis in hocmundo mentib: trcco
in futuris erubescant dicens. fornicati sunt in egyto
inccdo lescentia sua fornicati suntubi sub actec s̃ ubes
eor & frcccte s̃ mãme pubestatis eor : In egypto
quippe ubera subiguntur cũ turpȩ huiusmundide¬
sidenam humane mentis uoluptas substernitur
In egypto puber aatis mãme frcnguntur. quan¬
donccturclis sensus cdhuc in sem& ipsis integipul¬
scontis concupiscentiȩ corruptione uitiantur :
Ammonendis p&catore carnis ex ꝑti ut uigilante cu¬

Expanded text:
naturae bona integra servare noluerunt, saltem scisnaturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se il stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum deferunt ad regnum, hi exspectanti Domino nec semetipsos reducunt? Amonendi sunt, ut praeterita commissa considerent, et imminentia devitent. Unde sub Judaeae specie per prophetam Dominus corruptis in hoc mundo mentibus transin futuris erubescant, dicens: Fornicatae sunt in Aegypto, in adolescentia sua fornicatae sunt; ibi subacta sunt ubera earum, et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in semetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cu
Abbreviated transcription (Latin):
nequemasculorum concubitores neque
fores neque auari neque ebriosi
iugi poritum p&ant. scꝯptũ quippe ẽ melius ẽ nube¬
re quã un sineculpa scilic& ad coniugium ueniunt si
itomen nedũ meliora deuouerent. Na quis quis bonũ
maius subire proposurt bonũ menus. qđ licuit in licitũ
fecit: scriptũ quippe ẽ nemomit tens manũ suam suꝑ
arctrum &respiciens r&ro abtus ẽ regnocȩlorum :
quiigitur fortior studio intenderct. r&ro conspi¬
cere conuincitur. si relictis bonis amplioribs admi
nima retor quaetur.
Alitꝰ ammonen dis̃ pecatorũ carnis conscii atq:
aliter ignai ammonen dinãq: sunł p&c cata
carnis expesti ut mare saltim postnaufracgiũ
metucnt & per ditionis suȩ discnmina uel cognita
porrisant neqͥ pie post ꝑp&rctamala seruatis:
hec in probe rep&endo moriantur: unde pecanti
anime nũquaq pecato desinenti dr̃ fronsmuli¬
ens meretꝯcis facc accẽ tibi nolui sti erubes cere:
Ammonendi itaq: s̃ ut stude cont quatenus si accepta

Expanded text:
neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi,jugii portum petant. Scriptum namque est: Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod licuit, illicitum fecit. Scriptum quippe est: Nemo mittens manum suam ad aratrumQui igitur fortiori studio intenderat, retro conspicere convincitur, si, relictis bonis amplioribus, ad nima retorquetur. Aliter admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi namque sunt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur. Unde peccanti animae et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt ut studeant quatenus si accepta
Abbreviated transcription (Latin):
adcȩlebatus gractiam instruer& n coniugum spre¬
uit sed curcs mundi nascentis ex coniugio. reppu¬
lit dicens: hoc adutilitilitate urcm diconꝰut la¬
queum uobis in itia sed adid qđ honestũ ẽ & quod
fccculitatem p̃becet sine inpedimento dñõ obser¬
ucendi Ex coniugus quippe terrene sollicitudi¬
nis prodeunt. & id circo magister gentiũ audito¬
res suos. cdmeliora ꝑsuasit nesollicitudine t re¬
na ligcrentur: quemigitur celebem curccrũ
seculanum in pedimentã p̃pedit & coniugio sene¬
qua quã subdedit &aam̃ coniugii onera nꝰ euasit
Ammonen dis̃ cȩlibes nesine dãnationis iudicio
mifceri sefeminis uacantib: pdten . Cũenĩ paulus
fornicationis uiciũ totciminib: ex se graondis in¬
seruit. cuius sitreatus indicauit dicens neq: fornica¬
aores neq: idolis seruientes neq: adulteꝯ. neq:

Expanded text:
ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium spread caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis injiciam; sed ad id quod honestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Domino observiendi . Ex conjugiis quippe terrenae sollicitudines prodeunt; et idcirco magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne sollicitudine terrena ligarentur. Quem igitur caelibem curarum saecularium impedimentum praepedit, et conjugio se nequaquam subdidit, et tamen conjugii onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnationis judicio misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque
Abbreviated transcription (Latin):
& tccmen adsalutẽ e&ta ꝑhibetꝰ: qui a coniugolis
uitane amundo longe diui saẽ nec aamen agacudio
salutis alienc̃ sed tunc in actione hacuitã suam con¬
iuges qua sim paruc ciuitate custodiunt. quando
pro seasiduis deprecationib: in t̾cedunt: Vnde &¬
es: qui a uidelic& cũ dõ dep̃catio funditur nequaquã
teclis conugum uitadam natur: De precatione quo¬
q: paulus ammon& dicens. nolite fraudare inuicem
nisi forte ex consensu adtempus ut uac&is orcegoni:
At contrec ammonendis quilꝑgati coniugus nꝰs̃
ut preceptis celestib: eo rectius seruiant. quo eos
cd curcmmundi nequa quã iugũ copule carnalis in¬
clinct: ut quos onus licitũ coniugii ñ grcuat. nequa¬
quã pondus inlicitũ terrene sollicitudinis p̃mat:
Sed tant& eos parctiores dies ulti mł quan .to expe¬
ditioys inueniat: nequo meliora agere uaccentes
possunt. sed tamen neglegunt : eo supplicia d&sꝯ¬
orec merecntur: Audiant quod paulus cũquo sdã

Expanded text:
et tamen ad salutem tuta perhibetur, quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges, quasi in parva civitate custodiunt: quando pro sees. Quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, nequaquam tais conjugii vita damnatur. De qua precatione quoque admonet, dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat; ut quos onus licitum conjugii non gravat, nequaquam pondus illicitum terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies ultimus, quanto et expeditiores inveniat; ne quo meliora agere vacantes possunt, sed tamen negligunt, eo supplicia deteriora mereantur. Audiant quod Apostolus cum quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
ne discipulos deuistute p̃dicationis in strux̃ i lico
adiurx. Vos au sed&e inciuitate quousq: induami¬
niuirtute ex celto. Inciuitate quippe condemus.
suntram̃tium nos traxnos lccustrec constꝰgi¬
mus neloquendo extenus euagemur. Ut cũ uistute
diuinao ꝑfect& induimur tunc quasi a nobis m&¬
ipsis forcs &icom alios instruentes ex eamus : hinc
ꝑquendcm sapientem dr̃ adoliscens loquere in cai¬
scc tucc ui xsibis in terro gactus fues habe at initũ
res ponsiotuc: hinc ẽ quod idẽ redemptor nr̃ cũco¬
angelor ante ticennale: temp: in t̾ra magistꝰ
fieꝯ noluit hominũ : ut uidelic& p̃cipiteetiuimsa¬
lubernme timons infunder& cũ ipse &iã qui labinon
possit ꝑfecte uitȩ gractiã nnisi ꝑfecacc&ate p̃dicar&:¬

Expanded text:
ne discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico ne discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cangelorum ante tricennale tempus in terra magister fieri noluit hominum, ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicar
Abbreviated transcription (Latin):
& itam̃ p̃cipitaqompellit : nedũ tanti sibi onus officii
p̃cipitagone arrogant uiam sibi subsequentis melio¬
ragonis abscidant : et cu arꝯpiunt inte pestiue qđ
ñ uclent ꝑdant &iã qđ implese quhdoq: cẽpestiue po¬
tuis sent atq: scientiã quia in congruȩ conantꝰ osten
dere iuste ostendantꝰ amisisse : ammonendis ut conside¬
rent qđ pulli auiũ si ane pinnarx ꝑfectione uolare appe¬
tunt. unde ire in alta cupiunt inde inima merguntꝰ
Ammonen dis ut considerent quos structuris recen¬
tib: n&dũq: solidatis si lignorũ pondus suꝑ ponitꝰ
nꝰ habitaculũ sed runa fecb cat: Am monen dis
ut considerent qđ conceptas sob oles fonine sipn¬
us quã plene form̃t᷑ ꝓfer̃. nequaquã domus sed iadꝰ¬
molos replent. hinc ẽ enĩ quod ipsa ubytas quȩ repen¬
te quos uellet roborcre potuis s& ut exemplũ sequeat¬
b: dar&ne m ꝑfecti p̃dicare p̃sumerbꝵ. postquã ple¬

Expanded text:
et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque sendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam ple
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ denuntia ũ &xistere : quidelinquentium scelera
incunstant᷑ feꝯrent diceis : Siquis ẽ dniiungatur
mihi ponat gladium suꝑ fenor suũite & rediee
unus quisq: fractsem &amicũ & prdximũ suũ : Gladiũ¬
r& necesse ẽ inlicitas suggestiones edomare: de
diũ uero castrorũ transire ẽ aanta equalitate in¬
trac& clesiã uiuere ut qui delinquentiũ culpas re¬
dccrguit. in nullius sedebeat fccuore declinare : un¬
de & recte subiungitꝰ. occidatuir frdatre & amicũ & pro¬
ximũsuũ frmscilic& & amicũ & prdximũ in t̾fdẽ quicũ
punienda inuenit ab increpationis gladio nec hs quos
ꝑcognatione diligit parc&. Siergo illedĩ dr qui
cdfenenda uitia Telo diuini amons excitatur. pro¬
fecto essedĩ denegat qui in quantũ sufficit incre¬
pocre uitt̃ carnalium recusat: at conrac ammonen¬
dis̃ quos a p̃dicationes officio uł in ꝑfectio uł &as prð hib&

Expanded text:
Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: Si quis est Domini, jungatur mihi, ponat vir gladium super femur suum. Ite et redite unusquisque frret necesse est illicitas suggestiones edomare. De medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, et amicum, et proximum suum. Fratrem scilicet et amicum et proximum interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis 76 gladio nec eis quos per cognationem diligit parcit. Si ergo ille Dei dicitur qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui inquantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat. At contra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet,
Abbreviated transcription (Latin):
interias augmãti pinguine recepit : &dũ diuino
eloquio auditor mente debnare n de sinet potu
multiplicatimuneris debriatus excrescqs:
dudicent qđ decuid hoc dõ imͫu nere obtulit
quod p̃dicationis gractiã quã cceperct ñ abscon¬
dit dicens. eccelabia me ñ prohibebo dnetu cog¬
nouisti iustitia tu& n abscondi in corde neo uenta¬
& ituã & salutare tuu dixi . Audiant quod sponsicon
lo quio adsponsã dr que habitas in hortis amicia
ausculaent. fecme audire uoce tuam : ec clesia quio¬
peihostis habreat quȩ cdue tatẽ in timam ex cul¬
te planana uistutũ serucet. Cuius uocẽ amicos auscal¬
ccre ẽ elec tos quosq: uerbũ p̃dicationis illius deside¬
rcore : quac uidelic& uoce sponsus audire disideroet.
qua cdprȩdicatione & ꝑ elector suor animas an helat
Audiant qđ moyses cũirascente dm̃populo cener&¬
& cd sumi ad dciscentũ gladios iuber& illosa paste

Expanded text:
interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu cognovisti; justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare thortis: amici auscultant te: fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat, cujus vocem amicos auscultare est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare. Quam videlicet vocem Sponsus audire desiderat, quoniam ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelatirascentem Deum populo cerneret, et eximi ad ulciscendum gladios jubet, illos a parte
Abbreviated transcription (Latin):
ant quod scꝯptum ẽ qui erogcre noluit. Cu sento¬
tia da nationis amisit: audiant quod paulus eo se
cprox imorũ sanguine mundũ credidit quo fonen
eorum uitiis non pepercit dicens. contes.tor uos ho¬
dierna die quia mundus sum a sanguine omniu
ñ enĩ subt fugi quominus cdnuntiarem omne con¬
silium dĩ uob: audiant qđ uoce angelica iohannes ad¬
monitur cũdicit qui audit dicat ueni. Vt nimirũ
cuise uoxint̾na insinuat illuc &icẽ clamando ali¬
os quo ipsercpit᷑ itrahat : Ne clauscs fores &iã uoca¬
tus inueniat: siuocantiuacuus adpropinquat : Au¬
diant qđ isaias quia cuerbiministenotacuit in¬
lustractus suꝑno lumine mana uoce penitentiȩ
seipse rep̃hendit dicens uemihi qui a tacui: au¬
diant qđ ꝑsal mone inillũ p̃dicationis scientia
multipli cari ꝓmittitur. qui in hoc quoia ob¬
a enuit tarpons uitio ntenetꝰ: Ait naq: anima
quȩ benedic̃ in pinguabitꝰ. & qui in ebnat ipse quoq¬
in ebnabitꝰ: qui eni extenus p̃dicando benedic̃

Expanded text:
 quod talentum qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit. Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum vitiis non pepercit, dicens: « Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium; non enim subterfugi quo minus annuntiarem omne consilium Dei vobis . » Audiant quod voce angelica Joannes admonetur cum dicitur: « Qui audit, dicat: Veni . » Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios, quo ipse rapitur, trahat, ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias, quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: « Vae mihi, quia tacui . » Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio non tenetur. Ait namque: « Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebdo benedicit,
Abbreviated transcription (Latin):
nore xiidr̃ in medio doctor sedens ñ doces. sed inter¬
id gccns inuenitꝰ : quo exemplo scilic& ostenditꝰ ne in sir¬
mus docere quis audeat siille puerdocere interro gan¬
do uoluit quiꝑ diuinitatis potentiã uerbũ scientiȩ
lodir p̃cipe h& doce nemo addlis centiã tuã contemp¬
nat. Sciendũ nobis ẽ quia in sacro eloquio aliquan¬
do adoliscentia resuentus uocatꝰ quod cicius os¬
tenditꝰ si salamonis ad mediũ uerba dedũ cantur
quiait : l&are iuuenis inadoliscentiaua. Si eñĩ
unẽe utrecq: ñ decerner& que monebat in adlis cenzia
iuuene ñ uocar& :¬

Expanded text:
itur in medio doctorum sedens, non docens sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si enim utraque unum esse non decerneret, quem monebat in adolescentia, juvenem non vocar
Abbreviated transcription (Latin):
la nãcq: oculi nigra uid&. albugine tolercens nil
uid&. quicc uidelic& sensus humanȩ cogitagonis si
cestultum pe cacto remque intellegit cognigon
intime clcri atis cdp̃hendit: Siccũ candorem sibi
iustitiȩ seuscpientiȩ tibuit aluce sesuꝑne cogni¬
qonis excludit &eo claꝯtatem ueri lu¬
minis nequaquã pene trat. quose apud se ꝑ
arro gcentiã excel. tat: Sicut dequibus dẽc dr̃: di¬
centes enĩ se esse sccpientes stulti fccsti sunt :
uge uero hacb& scabiem c̃ui Ccrnis p&ulania si¬
ne cesscctione domiꝰ na.tur: Inscabi e&enĩ feruor
uiscer cedcutem trahitur: ꝑ quẽ recte luxdna
de signactꝰ: quia sicordis temtago usq: cdo percc¬
tionẽ prosilit nimisx feruor intimus usq: ad
cutis scabiem prorũpit: et forcs iã corp sautiat
quicdũ incogi.tadone uolup tas non rep̃mitur.
&icc̃ in actione dominatur: Quacsi enĩ cutis pri¬
riginẽ paulus curabet abstergere cũ dicebat.
temptocgo uos non adp̃henda et nisi humanec:¬

Expanded text:
gra videt, albuginem tolerans nil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis si stultum se peccatoremque intelligit, cogitationem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae seu sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit; et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrogantiam exaltat. Sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam luxuria recte designatur, quia si cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit, et foras jam corpus sauciat, quia dum in cogitatione voluptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non a
Abbreviated transcription (Latin):
adaccron homode semine tuo ꝑ focmilices. qui
habuent maculã non offerat panes dõ suo
nec accedit administen ũ s: Ubi & repente sub¬
iung&ur : sicȩcus fuerit . si clcudus. si uel paruo
uel gracndi & tor ton cso si frcccto pede sima¬
nu sigibbus si lippꝰi si albuginem habens inocu¬
los si iugem sccbiem siim p&igine in corpore ł
ponderosus : Cȩcus quippe ẽ qui suꝑne lumen
contemplationis ignorat : qui prȩsentis uitȩ
tenebiis pressus dum uenturcm lucem nequa¬
quam diligendo conspicit. quo gressum openi
porrigat nescit: hinc & enĩ ꝓf&cnte anna
dr̃ pedes scõr suor serucbit & impu intene¬
bns conticescent: Elccudus uero ÷ qui quidem
quo ꝑgere debeat aspicit. sed ꝑ infirmitatem mei¬
tis uitȩ uicõ ꝑfectȩ non ucclet tenere quãc uid&
quicc ceduirtutis stectum dum fluxec con sudlu¬
do non eregitur : quo de sidenum innititur il¬
luc gressos opens efficaciter non se quunturi¬

Expanded text:
ad Aaron: Homo de semine tuo per familias qui ad Aaron: Homo de semine tuo per familias qui habuerit maculam, nnec accedat ad ministerium ejus . Ubi repente subjungitur: Si caecus fuerit, si claudus, si vel parvo, vel grandi et torto naso, si fracto pede, si manu, si gibbus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus . Caecus quippe est, qui supernae contemplationis lumen ignorat; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim prophetante Anna dicitur, Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus veroquo pergere debeat, aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt; quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudine non erigitur, quo per desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nire non pos sumus. qui a facmilicntatis eiꝰ no¬
titic non habemus: Siergo homo hapud ho¬
minem de quominime p̃sumit. fien in ter¬
cessor erubes & quamente apud dñm in ter¬
cessionis locũ propopulo arꝯp&. qui focmili¬
aut abeo quo modo aliis uenia postulat. qui
utru sit plasatus ignorat: Qucc inre ẽ adhuc
aliud sollicitius formidandum nequi placare
posse irc̃ creditur haens ip̃se ex propno rectu
merecctur. Cunctidũ liquido nouimus. quia
cũ is qui displic& cedint̃cedendũ mittitur.
ircti anmus addeteriora prouocatur: Qui
ergo cdhuc desidenis t̃ renis adstiingit᷑ caue¬
at nedis ancti ircc̃ iudicis gracuius accendens dũ
losũ delectatur glonȩ ficet sub ditis auctor
giminis ad sumere aude at sicdhuc inseruitium
damncbiliter regnat : Ne is quem cnmen
deproc ueet propnum inter cersor fueri: appe¬
tat pro culpis aliorum:
inc& bnĩ suꝑna uoce admoysen dr̃ loquere

Expanded text:
nire non possumus, quia familiaritatis ejus nonire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem de quo minime praesumit fieri intercessor erubescit, qua mente apud Deum intercessionis locum pro populo arripit, qui familiAut ab eo quomodo aliis veniam postulat, qui utrum sibi sit placatus ignorat? Qua in re adhuc aliud est sollicitius formidandum, ne qui placare posse iram creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur . Cuncti enim liquido novimus, quia cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor giminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorum. Hinc etenim superna voce ad Moysen dicitur: Loquere
Abbreviated transcription (Latin):
corp. nec uclde ꝑ contumiliã repugneet sp̃s:
Quiadalie na cupienda non ducit᷑ sed propꝯclas¬
git᷑ qui ꝑ pi&ctis uisceracitius ad ignus cendũ fla¬
tit᷑. sed nũ quã plus quã deceat ignoscens ab arc
retictudinis inclincctꝰ: Qui nulla in licita ꝑpe¬
trect. sed ꝑp& racta ab aliis ut propna de plorat
qui ex affectu cordis alien infirmitati conpati¬
tur sicq in bonis proximi sicut᷑ suis profectibu
lȩcctur: Qui ita se imitabilem c&ens in sunctis
quȩ agit insinuat ut int̃eos ñ abecet quod sccltim
de grans actis erubes Eat. quisic studit uiuere
uͦt proximorum ꝗꝗ corda arentia doctnno
ucclecct fluentis inrigare : qui orcgonis usu & ex¬
penmen to iã de dicit qđ obtinere ad ño quȩ po¬
sum: Sienĩ for tasse quis ueniat. ut prose adin¬
t̃cedendum nos apud potentem quem piam
uirũ qui sibi ircctus nob uero ÷ in cognitus ducat
ꝓtinus res pondemus adinter cedendum ue¬

Expanded text:
corpus, nec valde per contumeliam repugnat spiritus. corpus, nec valde per contumeliam repugnat spiritus. Qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur. Qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nunquam plus quam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur. Qui nulla illicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat. Qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur, sicque in bonis proximi sicut in suis provectibus laetatur. Qui ita se imitabilem caeteris in cunctis quae agit insinuat, ut inter eos non habeat quod saltem de transactis erubescat. Qui sic studet vivere, ut proximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentis irrigare. Qui orationis usu et experimento jam didicit, quod obtinere a Domino quae posum . Si enim fortasse quis veniat, ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedendum ve
Abbreviated transcription (Latin):
renititur Cocuect ne acceptam pecuniam insudanũ
ligans de eius ocsul tagone iudic&ur : Pecuniã quippe¬
d in sudanum ligare ẽ ꝑcepaa dona sũbotiolentitur
mi pons absconde. at sontra iste cũ regimen app&it adten¬
dat
ne ꝑ exemplum pracui opens phcriseorum moore adi¬
gressum regni tendentibus obstacculum ficet qui iu¬
tec magis tn uocem nec ipsi intrant nec alios intra
reꝑmititunt: Cui consideraendum quoq: ẽ quiasũ
cccus sc̃c populi electus prȩsol suscepit. quasi cedegĩ
medicus accedit: siergo cdhul: in nopere passiones
uiuunt quec p̃sumptione ꝑcussum meder ꝓpesa¬
qui infecciȩ uulnus posteet:¬
nodis omnibus deb& cd exempli
uiuendi ꝑtraci qui cunctis carnis pacssionibus
moriens icc̃spin tecliter uiuit : Qui prosperce
mundi post posuit qui nulla cduerse ꝑtimis¬
c& qui sola interna desiderat: cuius intentio¬
nibene congruens ne õminoꝑinbicillitatem

Expanded text:
renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudarium renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudarium ligans, de ejus occultatione judicetur . Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. At contra, iste cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, Pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat: qui juxta Magistri vocem nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt. Cui considerandum quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Si ergo adhuc in ejus opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi pqui in facie vulnus portatodis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi, qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congruens, nec omnino per imbecillitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ supp&it fugire quiadhane didicit cũ deess& ane¬
lare nequaquam uincere auaritiam potest quando
admultorũ sustentagonẽ tenditur is cui sufficere
propni a nec soli potuerunt : Ex ante acta ergo uito
sequisq: inuenicet ne in cpp&ituse culminis imcgo
cogrtagonis inludat. quc̃c uis plerũq: in oc cupacgone
regiminis ipse quoq: bone opens usus ꝑdit᷑ qui in tran¬
o quilli tate tenebatur. Quicqui& man rec te naue
ei & inpentus dingit. turbacto aũ tempes tͣis fluctibus¬
idi &icmpentus senccuta confundit: Quidnamq ÷¬
u potestaes culminis nisi tempestas mentis in quaco
gita gonũ semꝑ ꝓcellis nacuis cordis quatitur. huc il¬
lucq incessccntꝰ inpellitur : Ut ꝑ repentinos exces¬
ma sus oris &opens quasi ꝑ obuicentia sccxac frangectur:
Inter ha& itaq: quid sequendum ÷ quid tenendum
nisi uistutibus polleis coactus ad regemenueniat.
uistutib: uccsuus nec coactus accedat: Ille si omnino

Expanded text:
cum suppetit fugere, qui ad hanc didicit cum deesset anhecum suppetit fugere, qui ad hanc didicit cum deesset anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tenditur is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex anteacta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Quamvis plerumque in occupatione regiminis ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur, quia quieto mari recte 10 navem et imperitus dirigit; turbato autem tempestatis fluctibus, etiam peritus se nauta confundit. Quid namque est potestas culminis, nisi tempestas mentis? In qua semper cogitationum procellis navis cordis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis quasi per obviantia saxa frangatur. Inter haec itaque quid sequendum est, quid tenendum, nisi ut virtutibus pollens coactus ad regimen veniat, virtutibus vacuus nec coactus accedat? Ille si omnino
Abbreviated transcription (Latin):
Plecupiunt ñ nulla quoq: bona opera animo pr¬
ponun & quaem uis hoc elagonis intentione ap¬
p&ant operaturas tamen semagne ꝑ tractar
Fitq: ut aliud in imis intentio supprȩmat. aliud
tractantis animo suꝑficies cogitagonis ostendat
Nã sepe sibi dese mens ipsamentitur & fingit se debo
quod a mat. quȩ pincipari app&ens fit ced hoc pa¬
ꝑueniat trepidat sed repente ꝑuenibis iure sibi
hoc debitum ad qđ ꝑuenent puteet. Cũq ꝑceptipꝰ¬
cipatus officio ꝑ frui sȩculanter cepent libenten
obliuiscitur quic quid relegiose cogitauit. Vnde
necesse ẽ ut cũ cogitago ex trec usum ducitut tꝓtinu¬
mentis oculos cdopera trans acta reuoc&ur:
Ac pens& quid subiectus egerit. & repente cognus¬
cit sip̃ lactus bona agere quȩ ꝓposuent possit. quia
nequac quãc ual& inculmine humilitatem dicere
qui inimis positus ñ de siit suꝑbire. Nescit lcuden

Expanded text:
le cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo prle cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt; et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de boquod amat: quae principari appetens, fit ad hoc paim, ne non perveniat trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum ad quod pervenerit putat. Cumque percepti principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Unde necesse est ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinumentis oculus ad opera transacta revocetur; ac penset quisque quid subjectus egerit, et repente cognoscit si praelatus bona agere quae proposuerit possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem
Abbreviated transcription (Latin):
erct pnmus cdmartini tormerta ducebatur.
tunc ergo fuit lccudcbile episcopatum quȩrere
quando ꝑhunc queq: dubium ñ erct adsuplici¬
a gracuiora ꝑ ueure: Unde ipsũ quoq: episcopa¬
tus officium boni opens expressione definitur
cum dr̃ siquis epis copatum desiderat bonum op
desidercet. ipse ergo sibi testis ÷ quia episcopatũ¬
non cepp&i t qui non ꝑhunc boni opens minis. ten
st honoris gloricm querit . Sacrum quippe officius
non solum ndiligit omnino sednescit quias
cul men regiminis anhelans in oc culta medita¬
tione cogitationis c&erorũ subiec gone pascitur
lccude propnia l&cetur adhonorem cor ȩleucot
rerum affluentium hcbundantia exultat: mun¬
diergo lucrũ quentur subshonoris specie quamun¬
di distrui lucra debuerunt. Cũq mens humilita¬
tis culmen arripere cedela qone cogitaet qđ fo¬
ras app&it intus mutat:¬
Ied plerũq hi qui subire magis tenum pastoro¬

Expanded text:
erat, primus ad martyrii tormenta ducebatur. erat, primus ad martyrii tormenta ducebatur. Tunc ergo laudabile fuit episcopatum quaerere, quando per hunc quemque dubium non erat ad supplicia graviora pervenire. Unde ipsum quoque episcopatus officium boni operis expressione definitur, cum dicitur: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat . Ipse ergo sibi testis est quia episcopatunon appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cogitationis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie quo mundi destrui lucra debuerunt. Cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intus immutated plerumque hi qui subire magisterium pastora
Abbreviated transcription (Latin):
ter oppnimendus pondenbus submittit alidi
quȩ egit ferre ñ uel& &ccugiti quod post&:¬
lerũq: uero qui prȩesse concupis cunt cedusũ
succe libi dinis instrumen tum apos tolice sermo¬
nis ccrripiunt quo ait siquis epis copatũ desiderat
bonũ opus desiderat : qui tam̃ laudans desidenũ in
pccuore uertit ꝓtinus qđ laudacuit cũ repente
cumq: uirtutum nec es sanc subsequenter enu¬
meret quȩ sit in rep̃hensibilitas ipscc manifes
siccꝑte dicat lccudo qđ queꝯtis sed pnus discite
quid queratis : Nedum uos m&ipsos metire negle¬
gitis tanto fedior uestra rep̃hensibili tasipare¬
at quanto & a sunctis Conspici in honons arce festi¬
nat Magnus dũ regendi astifex fec uonbus in¬
pellit terronb: rerachit ut auditores suos &
descipto inreprȩ hensibili tatis culmine restiin¬
gccta suꝑbic & officiũ lccũdando quod quentur
conponeet edurtam: Quam uis notandum qđ
illo intempore dicitur quo quis quisplebib: prȩ¬

Expanded text:
ter opprimendus ponderibus submittit alienis; ter opprimendus ponderibus submittit alienis; quae egit ferre non valet, et auget quod port vero qui praeesse concupiscunt, ad usum suae libidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestasi aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine restringat a superbia, et officium laudando quod quaeritur, componat ad vitam. Quamvis notandum quod illo in tempore hoc dicitur, quo quisquis plebibus prae