comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tagorã. democ̾tũ. nũ platonẽ. nũ cenocrate.¬
⁊ lũ p̾ea zeuonẽ. cleantẽ. aut eũ quẽ uos q̃
uidistis rome diogenẽ stoitũ. coegit ĩ sius stu¬
diis obmutescere senectꝰ. An ĩ oĩb his studi¬
oꝵ agitatõ uite equas fuit.
Te ut ista diuina studia omittamus.
possũ noĩare ex agro sabino rusticos
romanos uicinos ⁊ familiares meos.
quib ab sentib nũꝙͣ fere ulla ĩ agro maiora
Doꝑa fui̾t. Nõ serendis. ñ ꝑcipiendis. ñ ꝯdendi
fructib. quãq ĩ alus minꝰ ħ mirũ est. Nemo
eĩ tã senex ẽ : qui se annũ ñ putet posse uiuẽ.
S idẽ ĩ eis elaborãt. q̃ scuĩt nicħ ad se ꝑtine̾
õĩno. Gerit arbores. q̃ alt̾i seculo ꝓsit. Ut ait
statiꝰ nr̃ in synephebis. ⁊ Lec uͦ dubitat agrico¬
la ꝙͣius sit senex q̃renti cui serat respondere
diis ĩmortalib. qui me ñ accipe mͦ b amaio¬
rib uoluerũt. s q̃ posteris ꝓdere ⁊ meliꝰ ceciliꝰ¬

Expanded text:
agoram Democritum, num Platonem Xenocraten, num postea Zenonem Cleanthem, aut eum, quem vos etiam vidistis Romae, Diogenem Stoicum coegit in suis studiis obmutescere senectus? An in omnibus studiorum agitatio vitae aequalis fuit? Age, ut ista divina studia omittamus, possum nominare ex agro Sabino rusticos Romanos, vicinos et familiaris meos, quibus absentibus numquam fere ulla in agro maiora opera fiunt, non serendis, non percipiendis, non condendis fructibus. quamquam in aliis minus hoc mirum est, nemo enim est tam senex qui se annum non putet posse vivere; sed idem in eis elaborant, quae sciunt nihil ad se omnino pertinere: serit arbores, quae alteri saeclo prosint, ut ait Statius noster in Synephebis. nec vero dubitat agricola, quamvis sit senex, quaerenti cui serat respondere: dis immortalibus, qui me non accipere modo haec a maioribus voluerunt, sed etiam posteris prodere. et meli
Abbreviated transcription (Latin):
tõ ⁊ tẽpantia q̃ insenectute ꝯpuare aliꝗd pͥsti¬
ni roboris ne sĩt ĩ senectute uires. ne postulẽt᷑
ꝗdẽ iures asenectute. ¶ Ergo ⁊ legib ĩstitutis
uacat etas nrã mun̾ib his q̃ possũt siñ uirib
sustineĩ. Ita nõ mͦ qd̾ ñ possumꝰ s ne ꝙͣtũ possu¬
mꝰ quidẽ cogim᷑.
⁊multi ita sũt imbecilli senes. ut nullũ
officii aut oĩo inte mimꝰ exeq. possint. At
id quidẽ nõ ꝓpͥum senͨtutis uitiũ ẽ. s cc̃e̾¬

Expanded text:
tia etiam in senectute conservare aliquid pristini roboris. ne sint in senectute vires: ne postulantur quidem vires a senectute. ergo et legibus et institutis vacat aetas nostra muneribus eis quae non possunt sine viribus sustineri. itaque non modo quod non possumus, sed ne quantum possumus quidem cogimur. At multi ita sunt imbecilli senes, ut nullum offici aut omnino vitae munus exsequi possint. At id quidem non proprium senectutis vitium est, se
Abbreviated transcription (Latin):
tenebit᷑ uirui. Olimpie ꝑ stadiũ ĩg̾ssus
trũ gͥ has corporis an pitagore tͥ malis iures
ĩgenn dari. Neniq isto bono utare dũ assit. cu
absit ne requiras. ¶⁊Lisi forte adolescẽtes i¬
puericiã paululũ etatẽ ꝓg̾ssi adolescentiã debẽt.
reꝗrere. Cursus est certus etatis. ⁊ una mana¬
tas ẽ data. ¶ Ut eĩ infirmitas pueroꝵ. ⁊ fe¬
ircitas uiuenũ. ⁊ gͣuitas iã ꝯstãtis etatis. sic
senectutis mat̾itas nat᷑ale qd̾clã ht̃ qd̾ suoi
S tp̃r ꝑcipi debeat.
Ndire te arbitror scipio hospes tuus hĩtus
masinissa q̃ faciat hodie. lxxxͦx. natus
annos cũ ĩgssus it̾ pedib sit ĩ equũ oĩo ñ
iscend̾re. cũ aũt equo ex equo ñ descende̾. N ul¬
lo imbre. nullo frigore adduci. ut capite opto

Expanded text:
enebitur virium. Olympiae per stadium ingressus tur has corporis, an Pythagorae tibi malis vires ingenii dari? denique isto bono utare, dum adsit; cum absit, ne requiras. Nisi forte adolescentes pueritiam, paullulum aetate progressi adolescentiam debent quirere. Cursus est certus aetatis. et via una natas est data, ut et infirmitas puerorum et ferocitas iuvenum et gravitas iam constantis aetatis et senectutis maturitas naturale quiddam habet, quod suo tempore percipi debeat. audire te arbitror, Scipio, hospes tuus avitus Masinissa quae faciat hodie nonaginta natus annos: cum ingressus iter pedibus sit, in equum omnino non ascendere; cum autem equo, ex equo non descendere; nullo imbri, nullo frigore adduci ut capite operto
Abbreviated transcription (Latin):
his eĩ erat locꝰ alt̾ d̾ uitus senectutis. ñ pluꝙͣ.
adolescẽs uires tauri aut elefantis desid̾rabã¬
ptior. quã nilonis crotoniate. qui cũ iã sener
eẽt athletasq se ex̾centes ĩcurriculo uideret
aspexisse lac̾tos suos dr̃. illacͥmãsq dixisse.
At bu ꝗdẽ moͬtui iã sũt. ñ noͣ tã isti quã tu ipẽ
nugator. Neq eĩ exte ũꝙͣ es nobilitatꝰ. Si
exc lat̾ib ⁊ lac̾tis tuis. ¶ Nich̾ sextꝰ enulius
ie laguescat senecture. est eĩ munꝰ ciꝰ

Expanded text:
Is enim erat locus alter de vitiis senectutis, plus quam adolescens vires tauri aut elephantis desiderabaptior quam Milonis Crotoniatae? qui cum iam senex esset athletasque se exercentis in curriculo videret, aspexisse lacertos suos dicitur illacrimansque dixisse, at hi quidem mortui iam sunt. non vero tam isti, quam tu ipse, nugator, neque enim ex te umquam es nobilitatus, sed ex lateribus et lacertis tuis. nihil Sex. Aelius ne languescat senectute, est enim munus eius
Abbreviated transcription (Latin):
bõa ĩ dole p̃ditis sapiẽtes senes delectãt᷑: lem¬
orq fit senectꝰ eoꝵ qui auiuẽtute colũt᷑ ⁊ di¬
ligũt᷑. sic adolescẽtes senũ p̃ceptis gaudent.
quib ad uͥtutũ studia ducũt᷑. ¶ Nec munꝰ in¬
S uidetis ut senectꝰ ñ mõ lãguida atq ĩers
ñ sit. uerũ ĩ sit oꝑosa. ⁊ sẽp agens aliꝗd ⁊ mo¬
liens tale.s. quale cuiꝰq studiũ ĩ suꝑiore uita¬
dic̃ senẽ fieri. ut ego feti. qui litt̾as g̾cas sener
didici. Quas ꝗdẽ sic amd̾ arripui. qiͣ diu t̾nam
sitĩ explere cupiens. ut ea ip̃a mͥ nota eẽnt
quib me nc̃ exẽplis uti uidetis. Qd̾ cũ fecisse
socratẽ ĩ fidib audirẽ. uellẽ ħ etiã illd̾ quide
scire. disceba̾t eĩ ĩfidib antiq. s ĩ litt̾is c̾te elabo

Expanded text:
delectantur, leviorque fit senectus eorum qui a iuventute coluntur et diliguntur, sic adulescentes senum praeceptis gaudent, quibus ad virtutum studia ducuntur; nec minus insed videtis, ut senectus non modo languida atque iners non sit, verum etiam sit operosa et semper agens aliquid et moliens, tale dicit senem fieri. et ego feci, qui litteras Graecas senex didici, quas quidem sic avide arripui quasi diuturnam sitim explere cupiens, ut ea ipsa mihi nota essent, quibus me nunc exemplis uti videtis. quod cum fecisse Socratem in fidibus audirem, vellem equidem etiam illud, discebant enim fidibus antiqui, sed in litteris
Abbreviated transcription (Latin):
nestor de uͥtutib pdice̾t. Iã enĩ t̾ciã etatẽ hoiͣ¬
um iuuebat. nec eaͣt ei uerendũ. ne uera p̃di¬
cãs de se ninis uideret᷑. aut ĩsolẽs aut loquax.
Et eĩ ut ait homerꝰ ex eiꝰ lingna melle dulcior
fluebat or̃o. Quã ad suanitate̾ miss egebati
corporis nirib. Et tñ duxx ille g̾cie. nũꝙͣ optat
ut aiaci similes hat decẽ. s sex nestoris. Qd̾¬
D si sibi accidei̾t. ñ dubitat. Quir brem sit tro¬
ia ꝑitura.
Et redeo ad me. Qua̾tũ ago annũ et
octogesimũ. Uellẽ eqde id ipm posse gsa¬
is ẽẽ uirib. quib aut miles bello punico a¬
ut qͥstor in eodẽ bello. aut ꝯsul in hispama fu¬
erim. aut qͣdriennio pꝰ cũ tribunꝰ militai̾s. de
cio glabric̾e ꝯsulib. G tam̃ ut uos uidetis
aĩ plane me eneruauit. ñ afflox̃ senectꝰ. Nõ
cima uires meas desid̾rat. ñ rostra. ñ amuici.
ñ dientes. ñ hospites. Nec ei ĩquã sũ assenfuᷤ
uet̾i illi laudatoq ꝓu̾bio qd̾ monet mature fi¬

Expanded text:
aetatem hominum videbat, nec erat ei verendum ne vera praedicans de se nimis videretur aut insolens aut loquax. etenim, ut ait Homerus, ex eius lingua melle dulcior fluebat oratio; quam ad suavitatem nullis egebat corporis viribus. et tamen dux ille Graeciae nusquam optat ut Aiacis similis habeat decem, sed ut Nestoris, quod si sibi acciderit, non dubitat quin brevi sit Troia peritura. sed redeo ad me. quartum ago annum et octogesimum: vellem equidem idem posse gloriaeis esse viribus, quibus aut miles bello Punico aut quaestor eodem bello aut consul in Hispania fuerim aut quadriennio post, cum tribunus militaris de Glabrione consule; sed tamen, ut vos videtis, non plane me enervavit, non afflixit senectus: non curia viris meas desiderat, non rostra, non amici, n clientes, non hospites. nec enim umquam sum assensus veteri illi laudatoque proverbio, quod monet mature fi
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus ẽ.ut ꝙ̃ ad modũ nr̃o more malerem
gerẽtib patrib bona int̾dici solẽt: sic illu
qiͣ desipientẽ are familiari remouerũt udi¬
ces. Tum senex dicit᷑ eã fabulã. ꝙͣ ĩ maĩbus
hẽbat. ⁊ pxime scͥpserat. Eclipũ coloneũ re¬
citas se iudicib quesisseq. Nũ illd̾ carmen
desipientis inderet᷑. Quo recitato sm̃is iudi¬
cũ est lib̾atꝰ. ¶Nũ gͥ hũc. nũ homerũ. nũ¬

Expanded text:
vocatus est, ut, quem ad modum nostro more male rem vocatus est, ut, quem ad modum nostro more male rem gerentibus patribus bonis interdici solet, sic illum quasi desipientem a re familiari removerent iudices. tum senex dicitur eam fabulam quam in manibus habebat et proxime scripserat, Oedipum Coloneum, recitasse iudicibus quaesisseque num illud carmen desipientis videretur, quo recitato sententiis iudicum est liberatus. num igitur hunc, num Homerum H
Abbreviated transcription (Latin):
cẽsetis eũ cũ ĩ etatẽ processiss. qui aristides eẽt.
lisimacũ salutare solitũ. ¶ Eꝗdẽ nõ nomi mͦ eos
qui sũt. s eoꝵ patres ⁊̃ ⁊ auos.⁊ lec sepulcra le¬
gẽs uereor. qd̾ aũt. ne memoĩa ꝑdã. his enĩ
ipĩs legendis ĩ memoi̾a redeo mortuoꝵ. ⁊ lec
uͦ ꝙ̃ quã senẽ audiui oblitũ. quo leto tesauꝵ obe
obruiss. Oĩã q̃ curat meminer̃t. Uadimoĩa ꝯ
stituta qui sibi. ⁊ cui ⁊ cui ip̃i debeat. ¶ Quid in¬
ris ꝯsulti. ꝗd pontifices. ꝗd augures. ꝗd philo¬
sophi senes. ꝙͣ młta ineminert. Manẽt ĩge¬
ma senib. dũ mͦ ꝑmaneat studiũ ⁊ ĩdustria
⁊eq ea solũ ĩ claris ⁊ honoratis uiris. s in
uita etiã p̾uata ⁊ quieta. ¶ Sophocles ad sũ¬
mã senectutẽ tragedias fecit. ꝑꝑ qd̾ studiũ. cũ
rẽ neglig̾e familiarẽ uideret᷑. afiluis ĩ iudicuĩ

Expanded text:
censetis eum, cum aetate processisset, qui Aristides esset censetis eum, cum aetate processisset, qui Aristides esset Lysimachum salutare solitum? equidem non modo eos novi qui sunt, sed eorum patres etiam et avos, nec sepulcra legens vereor, quod aiunt, ne memoriam perdam; his enim ipsis legendis in memoriam redeo mortuorum. nec vero quemquam senem audivi oblitum, quo loco thesaurum obruisset. omnia quae curant meminerustituta, quis sibi, cui ipsi debeant. quid iuris consulti, quid pontifices, quid augures, quid philosophi senes? quam multa meminerunt! manent ingenia senibus, modo permaneat studium et industria, neque ea solum claris et honoratis viris, sed in vita etiam privata et quieta. Sophocles ad summam senectutem tragoedias fecit; quod propter studium cum rem neglegere familiarem videretur, a filiis in iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
amorte t̾ciꝰ ħͥ ⁊ trigesimꝰ ãnus ẽ. S memoi̾a
illiꝰ uiri cẽs excipiẽt ãni oseqñtes. Anno añ
me censorẽ mortuus ẽ .uiiii. ãnis post meũ
ꝯsulatũ. cũ ꝯsul it̾um me ꝯsule c̾atus eẽt. ⁊¬
¶ Nũ gͥ si ad centesimũ ãnũ urciss. senectutis
eũ sue peniteret. Nec eĩ excursicẽ nͨ saltu nec
demonios quidẽ. hu qui amplissimũ magr̃a¬
tũ gerũt ut sũt. Sic ⁊̃ noĩant᷑ senes.
od si legere aut audire uoletis ext̾na
maximas res puͫ. ab adolescentib labe¬
factas. asenib substẽtatas ⁊ restitutas.
Drepperietis. Cedo qui urã rẽ publicã tãtã anu¬
t sistis tã cito. Sic eĩ ꝑcũctãt᷑ ut ẽ in nleui po¬
ete lido. Eudent᷑ ⁊ alia. Et h in pͥmis. Pro¬
ueĩebãt oratores nom stulti adolescẽtuli. Te N¬
meritas ẽ iudelicet florẽtis etatis. prudentia
senectutis. luciꝰ. ¶ At memoria minuit᷑. Cato
¶Credo nͥ eã ex̾ceas. aut ⁊̃ sisis natã tardior ⁊

Expanded text:
a morte tertius hic et tricesimus annus est, sed memoriam illius viri omnes excipient anni consequentes. anno ante me censorem mortuus est, novem annis post meum consulatum, cum consul iterum me consule creatus esset. num igitur, si ad centesimum annum vixisset, senectutis eum suae paeniteret? nec enim excursione nec saltu, nec daemonios quidem ei, qui amplissimum magistratum gerunt, ut sunt, sic etiam nominantur, senes. quod si legere aut audire voletis externa, maximas res publicas ab adulescentibus labefactatas, a senibus sustentatas et restitutas reperietis. cedo qui vestram rem publicam tantam amisistis tam cito? sic enim percontantur in Naevi poetae Lupo. Respondentur et alia et hoc in primis: proveniebant oratores novi, stulti adulescentuli. temeritas est videlicet florentis aetatis, prudentia senescentis. At memoria minuitur. credo, nisi eam exerceas, aut etiam si sis natura tardior.
Abbreviated transcription (Latin):
corpa qd̾ ex̾citatonũ de fatigatõe igͣuescũt.Aĩ
aũt se ex̾cendo leuãt᷑.: La quos ait ceciliꝰ comi¬
cus stultos seneo. hos sigͥficat credulos oblun¬
osos dissolutosq. Que uita st̃ n senectutis. s
m̃tis ignaue sõnculoseq senectutis. Ut petu¬
lantia. ut libido. Mag̃ adolescentiũ ꝙͣ senũ. nͨ
tñ oĩum adolescẽtiũ. s ñ ꝓboꝵ. sic ista senił stul¬
ticia. q̃ deliratõ appellari solet. senũ lemũ ẽ nõ
oĩum ¶Quatuor robustos filios .U. filias. tã¬
tam domĩ tãtas clientelas appiꝰ regebat. et
nec lãguescens succũbebat senectuti. tenebat ñ
mͦ auctoritatẽ. s ⁊̃ impiũ ĩ suos metuebãt ser
iii. reuerebant᷑ lib̾i. carũ om̃s hẽbãt. Uigebat
ũilla domo mos patͥus ⁊ disciplina.

Expanded text:
corpora quidem exercitationum defatigatione ingravescunt: animi autem, exercendo levantur. nam, quos ait Caecilius Comicus, stultos senes, hos significat credulos, obliviosos, dissolutos. quae vitia sunt, non senectutis, at inertis, ignavae, somniculosae senectutis; ut petulantia, ut libido magis est adolescentium, quam senum; nec tamen omn um adolescentium, sed non proborum: sic ista senilis stustitia. quae deliratio appellari solet, senum levium est, non omnium. Quatuor robustos filios, quinque filias, tantam domum, tantas clientelas Appius regebat, et nec languescens succumbebat senectuti: tenebat non medo auctoritatem; sed etiam imperium in suos: metuebant eum servi, verebantur liberi, carum omnes habebant, vigebat in illa domo mos patrius, et disciplina.
Abbreviated transcription (Latin):
secut᷑ ẽ enũ. Quo uob m̃tes recte q̃ state
solebat añ hac. d̾mẽti se se flexere ma. ce¬
taq gͣnissime. Notũ eĩ uobis carm̃ ẽ. Et
tñ ipiꝰ apii extat oro. At qr ħ ille egit septẽ et¬
decẽ ãnos. Post alteꝵ ꝯsulatũ. cũ int̾ duos ꝯsu¬
latꝰ añi .xc. int̾fuisset. Censorq añ ꝯsulatũ sup¬
orẽ fuiss. Ex quo intelligͥ pirti bello grãdẽ sane
finsse. ⁊ tñ sic apatrib accepimꝰ.
Ich gͥ affer̃t qui ĩ re gerenda u̾sat senec¬
tutẽ negãt. Similesq sũt ut si qui gub̾ne¬
scͥoe̾m ĩ nauigãdo nieb̾ agere dicat. Cũ alii
clauũ tenẽs. ꝗetꝰ sede at ĩpuppi. ñ faciat illa
q̃ iuuenes. At uͦ młto maiora ⁊ meliora fac̃

Expanded text:
secutus est Ennius: quo vobis mentes, rectae quae stare solebant antehac, dementis sese flexere viai? ceteraque gravissime, notum enim vobis carmen est, et amen ipsius Appi exstat oratio. atque haec ille egit septemdecim annis post alterum consulatum, cum inter duos consulatus anni decem interfuissent censorque anm fuisset, ex quo intellegitur Pyrrhi bello grandem sane fuisse, et tamen sic a patribus accepimus. nihil igitur afferunt qui in re gerenda versari senectutem negant, similesque sunt ut si qui gubernatorem in navigando nihil agere dicant, cum alii clavum tenens quietus sedeat in puppi; non faciat ea, quae iuvenes; at vero m
Abbreviated transcription (Latin):
cior. ꝗ ẜmo. q̃ p̃cepta. quãta noticia antiꝗtatiᷤᷤ
sciẽtia iuris angurii. młte ⁊̃ ut in hoĩe rõano
lict᷑e. Oĩa ĩ memoi̾a tenebat. ñ domestica solũ
s ⁊̃ ext̾na bella. Cuiꝰ ẜmone ita cupide frue
uisse talẽ sentutẽ. Nec tñ cẽs possũt
ee scipiones. aut maximi ut urbiuĩ expu¬
gnatõneo. ut pedestres nauales ue pugnas.
ut bella ase gesta. ut tͥũphos recordẽt᷑. ¶ Est
⁊̃ quiete ⁊ pure atq elegant̾ acte etatis pla¬
ada ac lenis senect᷑. qͣlẽ accepimꝰ platonis ꝗ
uno ⁊ octogesimo anno scribẽs ẽ mortuus.I¬
¶ Quale socratis. qui eũ librũ ꝗ panathonicuᷤᷤ
iscribit᷑. qͣrto ⁊ nonagesimo anno scͥpsisse dr̃
Uixc̃q qnqueniĩ pꝰea cuiꝰ magr̃ leontinꝰ gor¬
gias centũ ⁊ septẽ ꝯpleuit ãnos. ⁊ leq ũꝙͣ
ĩ suo studio atq oꝑe cessauit. Quicũ ex eo qͥ¬
reret᷑:. cur tã dui uellet ẽẽ ĩ uita. nieb̾ hẽo ĩꝗt¬

Expanded text:
 quanta notitia antiquitatis, scientia iuris auguri! multae etiam, ut in homine Romano, litterae: omnia memoria tenebat non domestica solum, sed etiam externa bella. cuius sermone ita tum cupide fruebfuisse talem senectutem. nec tamen omnes possunt esse Scipiones aut Maximi, ut urbium expugnationes, ut pedestris navalisve pugnas, ut bella a se gesta, ut triumphos recordentur. est etiam quiete et pure atque eleganter actae aetatis placida ac lenis senectus, qualem accepimus Platonis, qui uno et octogesimo anno scribens est mortuus, qualem Isocratis, qui eum librum, qui Panathenaicus inscribitur, quarto nonagesimo anno scripsisse dicit vixitque quinquennium postea; cuius magister Leontinus Gorgias centum et septem complevit annos, neque umquam in suo studio atque opere cessavit. qui, cum ex eo quaereretur cur tam diu vellet esse in vita, nihil habeo, i
Abbreviated transcription (Latin):
et libidinũ iuĩcuł laxatos ẽẽ nõ moleste
ferret nec asius despicerẽt. ¶ S oĩum isti
modi q̃relaꝵ ĩ morib est culpa ñ ĩ etate.⁊
Moderati eĩ uͨ difficiles nͨm hũam senes.
tolerabilẽ senectutẽ agũt. ¶ Importunitas
aũt ⁊ ̃huãnitas oĩ etati molesta est. leliꝰ.
Et ut dicis cato. S
fortasse dixei̾t ꝯspiã tibi. ꝑꝑ opes et
copias ⁊ digͥtatẽ tuã tolerabiliorẽ
dã ĩ uirgio respondisse. cũ ille dixiss ñ eumm
le inꝗd.si ego seriphius eẽm igͦbilis. nͨ tu si
ateniensis eẽs clarꝰ ũꝙͣ fuisses. ¶ Qd̃ eodem
mͦ de senͤtute dici põt. nͨ eĩ ĩsũma ĩ opia a leuiᷤᷤ¬

Expanded text:
e non moleste ferrent nec a suis despicerentur. sed omnium istius modi querellarum in moribus est culpa, non in aetate. moderati enim et nec difficiles nec inhumani senes tolerabilem senectutem agunt, importunitas autem et inhumanitas omni aetati molesta est. LAELIUS. Est, ut dicis, Cato; sed fortasse dixerit quispiam tibi propter opes et copias et dignitatem tuam tolerabiliorem dam in iurgio respondisse, cum ille dixisset non eumle, inquit, si ego Seriphius essem, nec tu, si Atheniensis, clarus umquam fuisses. quod eodem modo de senectute dici pot
Abbreviated transcription (Latin):
puenisti uide̾ quale sit. Cato. ¶ Eaciã ut pot̾o
leli. Sepe eĩ int̾fui q̃reł equaliũ meoꝵ. Pares
aũt uet̾i ꝓu̾bio cũ parib facillime ꝯgregãt᷑.
Qͣ gauis salinator qͣ spurius albinꝰ hoĩes ꝯ¬
sulares nr̃i fere equales deplorare solebant.
Tũ qd̾ noluptatib carerẽt. siñ quib uitã
nullã putarẽt. tñ ꝙ spuerẽt᷑ ab eis aquib¬

Expanded text:
pervenisti, videre quale sit. CATO. Faciam ut potero, Laeli. saepe enim interfui querellis aequalium meorum, pares autem vetere proverbio cum paribus facillime congregantur, quae C. Salinator, quae Sp. Albinus, homines consulares, nostri fere aequales, deplorare solebant, tum quod voluptatibus carerent, sine quibus vitam nullam putarent, tum quod spernerentur ab eis, a quib
Abbreviated transcription (Latin):
te istoꝵq bñfactoꝵ recordatõ iocũdissima
c̃. ¶ Ego qutũ maximũ eũ ꝯtarentũ recep̃
senẽ. adolescẽs ita dilexi ũ eqͣlẽ. Erat eĩ illo in¬
ro comitate cõdita gͣuitas. Nec sentus more ᷤ
mutauerat. Quãꝙͣ eũ cole̾ cepi. ñ ad modum
grãdẽ natu. si tñ iã etate puectũ. Anno eĩ post

Expanded text:
 factorum recordatio iucundissima est. ego Q. Maximum, eum qui Tarentum recepit, senem adulescens ita dilexi, ut aequalem. erat enim in illo viro comitate condita gravitas, nec senectus mores mutaverat. quamquam eum colere coepi non admodum grandem natu, sed tamen iam aetate provectum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtra anspicia ferri. ¶Multa ĩ eo uiro pcla¬
ra cognoui. s nicb̾ ãmirabiliꝰ ꝙͣ quomͦ ille
mortẽ marci filii culit clari uiri ⁊ ꝯsularis.
Est ĩ manib laudatõ uiri ꝙͣ cũ legimꝰ. quẽ

Expanded text:
entur, contra auspicia ferri. multa in eo viro praeclaentur, contra auspicia ferri. multa in eo viro praeclara cognovi, sed nihil admirabilius quam quo modo ille mortem fili tulit, clari viri et consularis. est in mani
Abbreviated transcription (Latin):
tũ gessi ꝯsulib tuditano ⁊ cetego. ¶Tũ qdẽ
ille admodũ senex suasor legis cĩchie de domo
et mun̾ib fuit: Hic ⁊ bella gerebat ut adhole¬
scẽs. cũplane grãdis eẽt. Et ambalẽ uiuenilit̾
exultãtẽ patiẽtia sua molliebat de quo p̾clare¬
ait familiaris nr̃ eniᷤ. unꝰ qui nob̾ cuc̃tando
restituit rẽ pu. nõ eĩ rumores ponebat añ sa¬
claret. ¶ Tarentũ uͣ qua ugilãtia quo ꝯsilio
recep̃. cũ quidẽ me audiente cuidã salinatori.
ꝗ amisso opido fugerat in arce̾ głianti atq ita
dicẽti mea opa qnte fabi maxĩe tarentũ reuͤpi¬
sti. Certe inꝗd ride̾s nã nisi tu amisisseo. ego nũꝙͣ
recipissẽ. ¶ Nec uͦ inarms p̾stãtior quã ĩtoga
fuit. q ꝯsul it̾m spurio caruilio collega quie¬
scẽte .s. flãmimo tͥbuno pleb̾. quo ad potuit
restitit. agrũ picẽtẽ ⁊ gallicũ uiritĩ ꝯtra sena¬
tꝰ aucͣtatẽ dundẽti. Augur qͦi cũ eẽt dice̾ au¬

Expanded text:
tum gessi consulibus Tuditano et Cethego, cum quidem ille admodum senex suasor legis Cinciae de donis et muneribus fuit. hic et bella gerebat ut adulescens, cum plane grandis esset, et Hannibalem iuveniliter exsultantem patientia sua molliebat; de quo praeclare familiaris noster Ennius: unus homo nobis cunctando restituit rem; noenum rumores ponebat ante saclaret. Tarentum vero qua vigilantia, quo consilio recepit! cum quidem me audiente Salinatori, qui amisso oppido fugerat in arcem, glorianti atque ita dicenti, mea opera, Q. Fabi, Tarentum recepisti; certe, inquit ridens, nam nisi tu amisisses, numquam recepissem. nec vero in armis praestantior quam in toga; qui consul iterum, Sp. Carvilio collega quiescente, C. Flaminio tribuno plebis, quoad potuit, restitit agrum Picentem et Gallicum viritim contra senatus auctoritatem dividenti; augurque cum esset, dicere au
Abbreviated transcription (Latin):
cu. qd̾ ferend̾ ẽ mollit sapiẽti. Qͥd ẽ eĩ aliud
gigãtũ mõ bellare cũ dus nisi nature repu
ne pollicear. feceris. si qm̃ sꝑamꝰ uolumꝰ
quib facillime rõnib ĩgͣuescentẽ etatẽ ferre
Opossimꝰ. Cato. ¶ Faciã noͣ leli ꝑ̃sertĩ si utriq

Expanded text:
cum, quod ferendum est molliter sapienti. quid est enim aliud gigantum modo bellare cum dis nisi naturae repune pollicear, feceris, si, quoniam speramusquibus facillime rationibus ingravescentem aetatem ferre possimus. CATO. Facia
Abbreviated transcription (Latin):
uuiẽt. Uirtutẽ enĩ illiꝰ uiri amaui q̃ extinc¬
tu nõ est⁊ Lec mͥ soli u̾satur añ ocłos. ꝗ illã
ra et ĩ signis. Nemo ũquã aĩo aut sepe ma¬
iora suscipiet. qui sͥ nõ illiꝰ memoriã atq
imaginẽ p̃ponendã putat. Equidẽ ex om̃i
b quas mͥ aut fortuna aut natura tribuit.
nicħ̾ habeo qd̾ cũ amicitia scipionis possim
ꝯꝑare. In hac mͥ de re pu. ꝯsensus. ĩ bac rex
pͥuataꝵ ꝯsciliũ. in eadẽ reꝗes plena oblecta¬
tionis fuit. Nũꝙͣ illũ ne minima quidẽ re
offendi qd̾ quidẽ senẜim. nichil eĩ audiui
ex eo ip̃e qd̾ nollẽ. Una domus erat idem
¶⁊ lam quid ego destudus dicã cognoscendi
semꝑ aliꝗd atq discendi. in quib remoti
ab oculis ppłi om̃e cciosũ tp̃s ꝯtͥuimus. ⁊¬
Quaꝵ reꝵ recordatõ ⁊ memoria si una
cũ illo occidiss. Desideriũ ꝯiũctissimi atq
amãtissimi uiri ferre nullo mõ possem.
S n ͨ illa extĩcta sũt. s alunt᷑ potius et

Expanded text:
 exstincta non est. nec mihi soli versatur ante oculos, qui illam ra et insignis. nemo umquam animo aut spe maiora suscipiet qui sibi non illius memoriam atque imaginem proponendam putet. equidem ex omni quas mihi aut fortuna aut natura tribuit, nihil habeo quod cum amicitia Scipionis possim comparare. in hac mihi de re publica consensus; in hac rerum privatarum consilium, in eadem requies plena oblectationis fuit. numquam illum ne minima quidem re offendi, quod quidem senserim, nihil audivi ex eo ipse quod nollem; una domus erat, idem nam quid ego de studiis dicam cognoscendi semper aliquid atque discendi, in quibus remoti ab oculis populi omne otiosum tempus contrivimus? quarum rerum recordatio et memoria si una cum illo occidisset, desiderium coniunctissimi atque amantissimi viri ferre nullo modo possem. sed nec illa exstincta sunt alunturque potius et
Abbreviated transcription (Latin):
re. s pleu̾ fide. quãꝙͣ certo scio nõ ut fla¬
minũ solicitari te attice. ⁊ sic noctesq di¬
teq cognom̾ nõ solũ ab athenis deportas¬
se. s humanitatẽ ⁊ prudẽtiã intelligo. ⁊ t̾r
te suspicor eisdẽ reb quib me ipm ĩterdỹ
graius ⁊mouer. Quaꝵ ꝯsolato ⁊ ma¬
ior est. ⁊i aliud tp̃s differenda. ¶ Nũc aũt
mn est usũ de senectute aliꝗd adte ꝯscribere.
tis aut c̾te ad uentãtis senectutis. ⁊te et

Expanded text:
re, sed plenus fidei, quamquam certo scio non, ut Flamininum, sollicitari te, Tite, sic noctesque diteque non cognomen solum Athenis deportasse, sed humanitatem et prudentiam intellego. et tamen te suspicor isdem rebus quibus me ipsum interdum gravius commoveri, quarum consolatio et maior est et in aliud tempus differenda. nunc autem visum est mihi de senectute aliquid ad te conscribere, tis aut certe adventantis senectutis et te et
Abbreviated transcription (Latin):
coit̾ uteret᷑. Michi quide ita iocũda hiꝰ libri
ꝯfecto fuit. ut nõ modo absterẜit senectu
etatis sine molestia possit dege. Gr de cet̾is
et diximꝰ multa. ⁊ dicemꝰ sepe. hũc libru
ad te de senectute misimꝰ. ¶ Dem̃ aũt ser¬
monẽ tͥbumꝰ. nõ tithono. ut anstochius.
par eĩ eẽt auctatis ĩ fabula. s Marco ca¬
tom sem quo maiorẽ au̾ctatem hẽt oratõ¬

Expanded text:
iter uteretur. mihi quidem ita iucunda huius libri confectio fuit, ut non modo omnis absterserit senectutaetatis sine molestia possit degere. sed de ceteris et diximus multa et saepe dicemus: hunc librum ad te de senectute misimus. omnem autem sermonem tribuimus non Tithono, ut Aristo Cius, parum enim esset auctoritatis in fabula, sed M. Catoni seni, quo maiorem auctoritatem haberet orat
Abbreviated transcription (Latin):
etiã admodũ adolescentis plublu ruptilii
Auli uͥguui familiaritate delector.
optãdũ ẽ. ut cũ equalib possis. ꝗbus¬
cu tamꝙ acarcerib emuissus sis cũ isdẽ ad
calcẽ ut dr̃ puenire. S qm̃ res humane¬

Expanded text:
etiam admodum adulescentis P. Rutili, A. Vergini familiaritate delector. optandum est ut cum aequalibus possis, quibuscum tamquam e carceribus emissus sis, cum isdem ad calcem, ut dicitur, pervenire. sed quon
Abbreviated transcription (Latin):
uicissimq accipit illd̾ qd ĩ alto cit ex qͦ eoꝵ
ex ardescit siue amor siue amicitia. Utiũqi
enĩ dictũ est ab amãdo. ¶Amare aũt ni¬
chil ẽ aliud nͥ eñ ip̃m diligere quẽ ames
nulla ĩdigẽtia. nulla utilitate q̃sita. Que
tam̃ ip̃a ex fiorescit ex amicitiã. ⁊̃ si cu eã
minꝰ secutꝰ sio. ¶ Hac nos adolescẽtes beĩuo¬
lentia. senes illos. Luciũ paulũ. Marcũ cato¬
scipionis nr̃ soceꝵ dileximꝰ. ¶ Hec ã magis

Expanded text:
illud, quod in altero est, ex quo exardescit sive amor sive amicitia; utrumque enim dictum est ab amando, Amare autem nihil est aliud nisi eum ipsum diligere quem ames, nulla indigentia, nulla utilitate quaesita. quae tamen ipsa ecflorescit ex amicitia, etiam si tu eam minus secutus sis. hac nos adulescentes benevolentia senes illos, L. Paulum, M. CatoScipionis nostri socerum di
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ cauendũ est. Ut ĩ eo die añ cẽs coamicos
stultos senes u̾seris. atq ut uisseris latissi¬
me. Hec etiã eĩ ĩ fabuł stultissima ꝑsona ẽ.¬
et ĩpuidoꝵ ⁊ creduloꝵ senũ.
Et nescio quo pacto ab amicitiis ꝑ¬
fectoꝵ hõĩum .i. sapientiũ de hac dico
sapĩa q̃ uidet᷑ ĩ boĩe cadere posse. ad le¬
es amicitias defluxit oro nra. Quã obrem
ad illã pͥmã redeamꝰ. eãq ipãm ꝯcludamꝰ ali¬
muti ⁊ ociliat amicicias ⁊ ꝯẜuat. In ea esti

Expanded text:
magis cavendum est: ut me hodie ante omnis comicos magis cavendum est: ut me hodie ante omnis comicos stultos sense versaris atque illusseris lautissime! haec enim etiam in fabulis stultissima persona est improvidorum et credulorum senum. sed nescio quo pacto ab amicitiis perfectorum hominum, id est sapientium—de hac dico sapientia, quae videtur in hominem cadere posse—ad levis amicitias defluxit oratio. quam ob rem ad illa prima redeamus eaque ipsa concludamus aliMuci, et concilia
Abbreviated transcription (Latin):
delectat assentatio. hio fictꝰ ad ip̃oꝵ uolũtatẽ
ẜmo cũ ad hibet᷑. oronẽ illã uanã cestimoĩu
ẽẽ laudũ suaꝵ putãt. Nulla ẽ gͥ hec amicitia
cũ alter ueꝵ audire nõ uult. alter ad men¬
t̾iendũ paratꝰ est.⁊ Lec parasitoꝵ ĩ cõmedus
Sẽꝑ auget assentator id qd̾ is cuiꝰ ad uolũta¬
blanda ista uanitas apd̾ eos ualet. ꝗ ipi illã
allectãt ⁊ ĩuitãt. tñ ⁊̃ grauiores ꝯstantiores¬
q admonẽdi sũt. ut aiadu̾tãt ne callida asse¬
tacione capiãt᷑. Aꝑte eĩ ⁊ adulãtẽ nemo nõ
uidet nͥ ꝗ ad modũ est ex cors. Callid̾ꝰ ille ⁊
occultus ne se ĩsinuet studiose cauendũ est.
lec eĩ facillime agͦscit᷑. ꝗꝓpe qui. ⁊̃ adu̾sando
sepe assentet᷑. ⁊ litigasse simulãs blãdiatur.
atq ad extremũ det manꝰ unciq se patiat᷑.
Ut his qui illusus sit plus illusisse iudeatur.¬
¶ Quid aũt turpiꝰ quã illudi. Qd̾ ut ne accidat

Expanded text:
oluntatem sermo cum adhibetur, orationem illam vanam testimonium esse laudum suarum putant. nulla est igitur haec amicitia, cum alter verum audire non volt, alter ad mentiendum paratus est. nec parasitorum in comoediis Semper auget assentator id, quod is, cuius ad voluntablanda ista vanitas apud eos valet, qui ipsi illam adlectant et invitant, tamen etiam graviores constantioresque admonendi sunt, ut animadvertant ne callida assentatione capiantur. aperte enim adulantem nemo non videt, nisi qui admodum est excors: callidus ille et occultus ne se insinuet studiose cavendum est. nec enim facillime agnoscitur, quippe qui etiam adversando saepe assentetur et litigare se simulans blandiatur atque ad extremum det manus vincique se patiatur, ut is, qui illusus sit, plus vidisse videatur. quid autem turpius quam illudi? quod ut ne accidat
Abbreviated transcription (Latin):
litteris gͣcis quaꝵ ꝯstat eñ ꝑ studiosu fuisse
ĩ senectute. ¶ S ꝗd op̾ ẽ plura. iã ipĩ catonis
ymo explicabit. nr̃am omnẽ de senectute sen¬
Epe nño anurari soleo cũ ħ lelio. tñ
ceteraꝵ reꝵ cuã exellentia Marce ca¬
qua tibi senectute grauẽ eẽ senserĩ. q pierisqr
senib su odiosae̾ ⁊ hoc ut honuo se ethuagͣ¬
uĩ dicãt sustinere. Cato. ¶Rem haud sane¬

Expanded text:
teris Graecis, quarum constat eum perstudiosum fuisse in senectute. sed quid opus est plura? iam enim ipsius Catonis sermo explicabit nostram omnem de senectute senmero admirari soleo cum hoc C. Laelio cum ceterarum rerum tuam excellentem, M. Caquam tibi senectutem gravem esse senserim, quae plerisque senibus sic odiosa est, ut onus se Aetna gravius dicant sustinere. CATO. Rem haud san
Abbreviated transcription (Latin):
agere cũ ppło. tñ illiꝰ uendibilẽ orõnẽ reli¬
gio deoꝵ ĩmortaliũ nobis defendẽtib fac¬
le uincebat. Atq id actũ est ꝑ me ppło¬
romano. Quĩq̃mo añ quã ꝯsul sum factus.
Ita re mag̾ quã sũma auctoritate cã illa
ꝗd ĩ amicitia fieri oportet. q̃ tota neritate
ꝑpendit᷑. In qua nͥ ut dr᷑ aut aꝑtũ pectus ui¬
deas. tiuĩq ostendas. nich̾ fidñ. nich̾ expli¬
ratũ habeas. ne amare quidẽ. aut amari¬
possis. cũ id quã ue̾ fiat ignores. Quãꝙͣ
ista assentatio quãus ꝑnitiosa sit. nitẽ
tñ nemini põt. nͥ ei qui eã recipit atq ea
delectat. ¶ Ita fit ut his assentatoribus
patefaciat aures suas maxime. ꝗ ip̃e sibi
assentet᷑. ⁊ se maxime delectet. Oĩo est a¬
mãs sii. uirtus optime eĩ se ip̃a nouit.
quãq amabilis sit intelligit.

Expanded text:
agere cum populo. Tamen illius vendibilem orationem reliagere cum populo. Tamen illius vendibilem orationem religio deorum immortalium nobis defendentibus facile vincebat. atque id actum est praetore me, quinquennio ante quam consul sum factus. ita re magis quam summa auctoritate causa illa quid in amicitia fieri oportet, quae tota veritate perpenditur? in qua nisi, ut dicitur, apertum pectus videas tuumque ostendas, nihil fidum, nihil exploratum habeas, ne amare quidem aut amari, cum id quam vere fiat ignores. quamquam ista assentatio, quamvis perniciosa sit, nocere tamen nemini potest nisi ei, qui eam recipit atque ea delectatur. ita fit ut is assentatoribus patefaciat auris suas maxime, qui ipse sibi assentetur et se maxime ipse delectet. omnino est amans sui virtus; optime enim se ipsa novit quamque amabilis sit intellegit:
Abbreviated transcription (Latin):
ritas.¬
Ecerni aũt bland̾ amicꝰ a uero et
ĩter nosci tã põt adhibita diligen¬
tia. quã oĩa fucata ⁊ similata asin¬
ceris atq ueris. Cõtio q̃ ex imꝑitissimis
ꝯstat tñ iudicare solet. quid intsit inter
tẽ. seuer. ⁊ grauẽ. Quib blandicus Ga
ius papits nuꝑ i flebat ĩ aures cõtionis.
Cñ ferret legẽ de tribimis pleb̾. pł. refi¬
ciendis disuasimꝰ nos. S nich de me
de scipione dicã libentiꝰ. Quãtu illi dnĩ ĩ¬
mortales fuit gͣuitas. qnta ĩ or̃one maie¬
stae. ut facile ducẽ ppłi romani nõ comi¬
tẽ diceres. s affiustis. ⁊ est ĩ mãnib oratõ.
Itaq lex ppłans suffragus populi repudi¬
ata est. ¶ Acq ut ad me redeam memi¬
nistisq qͥnto matimo frẽ scpionis. et
Lucio matino ꝯsulibr quã ppłaris lex de
sacerdotus. Gar licinii crassi uidebatur.
Coaptatio eĩ collegioꝵ ad ppłi bñficia trãs¬
ferebat᷑. Acq is primũ ĩstituit ĩ foꝵ n̾sus

Expanded text:
ritas. secerni autem blandus amicus a vero et internosci tam potest adhibita diligentia, quam omnia fucata et simulata a sinceris atque veris. contio, quae ex imperitissimis constat, tamen iudicare solet, quid intersit inter tem et verum et gravem. quibus blandiius consul. nuper influebat in aures concionis, cum ferret legem de Tribunis pleb. resiciendis? dissuasimus nos, sed nihil deme: de Scipione dicam libentius, quanta illi, Dii immortales, fuit gravitas, quanta in oratione maiestas? facile ducem Pop. Rom. non comitem diceres. sed affuistis, et est in manibus oratio. itaque lex popularis suffragiis populi repudiata est. atque, ut ad me redeam, meministis Q. Maximo fratre Scipionis et L. Mancino consulibus, quam popularis lex de sacerdotiis C. Licini Crassi videbatur; cooptatio enim collegiorum ad populi beneficium transferebatur. Atque is primus instituit in forum versus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ibecillitate est ⁊ grã ⁊ caritas. Eeplic̃¬
Ale cũ cotta di¬
xiss. Tũ uelleiꝰ. ne
ab achademico et
eod̾ rethore cõgͥdi
conatꝰ sũ.⁊ lã neq
ĩ deẜtũ achademicuĩ
ꝓtimuissẽ. nec siñ
eĩ flumine c̃turbor ĩ aniũ u̾boꝵ nͨ sb̾tilita¬
te sũtẽtiaꝵ. si orõnis ẽ sicitas. Tu au̾ cotta
Iucraq re ualuisti. Corona tͥ ⁊ iuidices de¬
fuert. Sr ad ista alias. ⁊ Lũc luciũ si ipĩ
cõmodũ est ad eamꝰ. ¶ Tũ Balb. Eñder
eꝗd̾ iallẽ audire cotta. dñ qr eloqñtia fal¬
sos deos sustulit. ead̾ uoͣs indicat. Est eĩ

Expanded text:
in inbecillitate est et gratia et caritas.'ae cum Cotta dixisset, tum Velleius Ne um Academico et eodem rhetore congredi conatus sim. nam neque indisertum Academicum pertimuissem nec sine turbor inanium verborum nec subtilitate sententiarum si orationis est siccitas. tu autem Cotta utraque re valuisti; corona tibi et iudices defuerunt. Sed ad ista alias, nunc Lucilium, si ipsi commodum est, audiamus. Tum Balbus: 'Eundem equidem mallem audire Cottam, dum qua eloquentia falsos deos sustulit eadem veros inducat. est enim
Abbreviated transcription (Latin):
te audire nicissĩ uellẽ. cũ ip̃e tã młta dixis¬
sem. ¶Tũ balb gerã tibi morẽ. ⁊ agã
quã greuissime pot̾o. Et enĩ c̃uirtis epi¬
curi errorib longa demã disputatione
tcta or̃o est.
imo diuidũt nrĩ tetã istã de

Expanded text:
 audire vellem, cum ipse tam multa dixissem. Tum Balbus: Geram tibi morem et agam quam brevissume potero; etenim convictis Epicuri erroribus longa de mea disputatione detracta oratio est. Omnino dividunt nostri totam istam de
Abbreviated transcription (Latin):
co actauio d̾ferentẽ sitellã. tũ eũ motũ aĩ dico
eẽ ĩ anẽ. Tũ aũt ⁊ Grachi ⁊ ectaun imagines
remanere. q̃ ĩ caꝑitoliũ cũ ꝑuen̾int cũ ad aĩu
meũ referãt᷑. ¶ Hoc id̾ fieri indo̾ cuiꝰ c̾bra fa¬
cie pellant᷑ aĩ ex quo eẽ beati atq et̾m ĩtelli¬
gant᷑. fac imagines eẽ quib pulsent̃ aĩ. spẽs
dũ taxat obicit᷑ q̃dã. nc̃ ⁊̃ cur b̾ata sit. c̾ et̾na¬
¶ Que aũt iste imagines nr̃e aũ ũ. ad̾mocri¬
to oĩo ħ licñtia. S ⁊ ille rep̾hñsus amultis
est. Nec uos exitũ repitio. totaq reo uacillat
et claudicat. Nã qd̾ est qd̾ minꝰ ꝓbari possit.
oĩum ĩ me ĩcidere imagines. Homeri. Archi¬
loci. Ronuili. Nũme. Pytagore. platonis. nͦ
orphicũ carm̃ pitagorei fer̾ cinꝰdã funsse

Expanded text:
Octavio deferentem sitellam, tum eum motum animi dico esse inanem, tu autem et Gracchi et Octavi imagines remanere, quae in Capitolium cum pervenerint tum ad animum meum referantur—hoc idem fieri in deo, cuius crebra facie pellantur animi, ex quo esse beati atque aeterni intellegantur. Fac imagines esse quibus pulsentur animi: species dumtaxat obicitur quaedam; num etiam cur ea beata sit cur aeterna? Quae autem istae imagines vestrae aut unde? a Democrito omnino haec licentia; sed et ille reprehensus a multis est, nec vos exitum reperitis, totaque res vacillat et claudicat. nam quid est quod minus probari possit, omnium in me incidere imagines, Homeri Archilochi Romuli Numae Pythagorae Platonis—nec Orphicum carmen Pythagorei ferunt cuiusdam fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tii ꝓfecto epic̾us. qiͣ pueri delicati nicħ cessa:¬
tc̃e meliꝰ existimãt. at ip̃i tñ pueri ⁊̃ cũ cessat.
ex̾citõne aliqua ludic̃ delectãt᷑. Dm̃ sic feriatũ
uolumꝰ cessatoe tõpe. ñ si se cõmonerit nͥ am̃ ne
beat᷑ eẽ ñ possit. ¶Ac or̃o ñ mͦ dõs spoliat i¬

Expanded text:
fecto Epicurus quasi pueri delicati nihil cessatione melius existimat. at ipsi tamen pueri etiam cum cessant exercitatione aliqua ludicra delectantur: deum sic feriatum volumus cessatione torpere, ut, si se commoverit, vereamur ne beatus esse non possit? haec oratio non modo
Abbreviated transcription (Latin):
blu clandii bello punico pͥmo cem̾itas monebit.
qui ⁊̃ ꝑiocũ dõo irride̾s. cũ canea lib̾ati pulli ñ
pascerẽt᷑. mͥgios ĩ aqͣ iussit. ut bib̾ent qm̃ eẽ
nollẽt. Qui risus classe d̾iucta. młtas ipĩ lacͥ
codẽ bello ñ ne tẽpestate classẽ amisit. cũ an¬

Expanded text:
eritas movebit, qui etiam per iocum deos inridens, cum cavea liberati pulli non pascerentur, mergi eos in aquam iussit, ut biberent, quoniam esse nollent? qui risus classe devicta multas ipsi lacrieodem bello nonne tempestate classem amisit, cum au
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuidie de testãde grã dixisse. ⁊ leqr eĩ tã d̾sipiẽs
fuiss ut homũcuł similẽ deũ fing̾et. lunam̃¬
tis dũ taxat extremis ñ babitu solido m̃bͥs
hõis p̃ditũ oĩ usu m̃broꝵ ne minimo quidẽ
exilẽ qñdã atq ꝑ lucidũ. nicħ̾ cuiqͣ tribuen¬
tẽ nncħ̾ gͣtificantẽ oĩo. nich̾ c̾antẽ nich̾ agẽ

Expanded text:
ae gratia dixisse; neque enim tam desipiens fuisset ut homunculi similem deum fingeret, liniamentis dumtaxat extremis non habitu solido, membris hominis praeditum omnibus usu membrorum ne minimo quidem, exilem quendam atque perlucidum, nihil cuiquam tribuentem nihil gratificantem, omnino nihil curantem nih
Abbreviated transcription (Latin):
ppriũ ẽ optime p̾stãtissimeq nafe̾. Qͥd eĩ
meliꝰ añ ꝗd p̾stantiꝰ boĩtate ⁊ bñfitientiai
q̃ cũ carere uultis neminẽ do̾ ñ dñi nͨ hõie
caꝵ. nemniẽ ab eo amari neminẽ diligi
nultis.¶ Ita fit ut ñ mͦ hõies aduo. s ipĩ
dii ĩt̾se ab alus alii negligãt᷑. Quãto stoi¬
ci meliꝰ qui a nob̾ rep̾hendũt᷑.
Ensẽt aũt sapientes sapientib q̃
ignotis eẽ amicoo. ⁊ lich ẽ eĩ nͥtu¬
te amabiliꝰ ꝗͣ qui adeꝑtꝰ eiͣt uͥcũqr
erit gñtiũ a nob̾ diliget᷑. ¶ Uoo aũt ꝗd i
mali datis. cũ ĩbecillitatẽ. gͣtificõnẽ ⁊ bñ¬
uolentiã ponitis. ut eĩ omittã iñ ⁊ nat᷑am
d̾oꝵ. nc hoĩes qd̾ cũsetis nͥ imbecilli futõs
bñficos ⁊ benignos fuisse. Nulla caritas.
nat᷑ał ĩt̾ bonos. Caꝵ ip̃m u̾bũ ẽ amoi̾s ex
quo amicitie nom̃ ductũ ẽ. quã si ad fruc¬
tũ nr̃m referemꝰ. ñ ad illiꝰ cõmoda q̃ dili¬

Expanded text:
praestantissimaeque naturae. quid enim melius aut quid praestantius bonitate et beneficentia; qua cum carere deum vultis, neminem deo nec deum nec hominem carum, neminem ab eo amari neminem diligi vultis: ita fit ut non modo homines a deis sed ipsi dei inter se ab aliis alii neglegantur. Quanto Stoici melius, qui a vobis reprehenduntur: censent autem sapientes sapientibus etiam ignotis esse amicos; nihil est enim virtute amabilius, quam qui adeptus erit ubicumque erit gentium a nobis diligetur. Vos autem quid mali datis, cum in inbecillitate gratificationem et benivolentiam ponitis. ut enim omittam vim et naturam deorum, ne homines quidem censetis, nisi inbecilli esneficos et benignos fuisse? nulla est caritas naturalis inter bonos? carum ipsum verbum est amoris, ex quo amicitiae nomen est ductum; quam si ad fructum nostrum referemus, non ad illius commoda quem dili
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ furiuar ꝗd alud declarãt nͥ hõib
ea que sint hostñdi mostrati põtñdi p̾cli¬
A. Ex quo illa ostñta monstra portenta ꝓdi¬
gia dicũt᷑. qd sica ficta credimꝰ licentia fabula¬
iũ mopsũ. Trresiã amphiaraũ. calcantẽ. hele¬
nũ. qͦs tñ angures ne ip̃e ꝗdẽ fabrile assiuissẽt

Expanded text:
rum quid aliud declarant nisi hominibus ea quae sint ostendi monstrari portendi praedici, ex quo illa ostenta monstra portenta prodigia dicuntur. Quod si ea ficta credimus licentia fabularum, Mopsum Tiresiam Amphiaraum Calchantem Helenum quos tamen augures ne ipsae quidem fabulae adscivis
Abbreviated transcription (Latin):
ueĩenti noctu duo iuuenes ĩ eqͥs albis dixis¬
sent regẽ psen illo die captũ. senatin non¬
cãcerem ꝯiectꝰ est. Post ea paulo litt̾is alla¬
tis cũ idẽ dies c̃stitiss. ⁊ agro asenatu et
sagͣm crotoniatas lexͥ maxo̾ p̃hio denicissẽt.
eo ipõ die auditã iͤpãm pugnã ludis olĩpie
memoi̾e traditũ est. ¶Sepe fantioꝵ exandi¬
te sepe uise forme deoꝵ. quẽ uis aut ñ hebetẽ¬

Expanded text:
venienti noctu duo iuvenes cum equis albis dixisvenienti noctu duo iuvenes cum equis albis dixissent regem Persem illo die captum, cum senatui nuncarcerem coniectus est, post a Paulo litteris allatis cum idem dies constitisset, et agro a senatu et Sagram Crotoniatas Locri maximo proelio devicissent, eo ipso die auditam esse eam pugnam ludis Olympiae memoriae proditum est. saepe Faunorum voces exauditae, saepe visae formae deo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuocãt iouẽ. Illũ uͦ ⁊ dnãtorẽ rex ⁊ oĩa motu
p̃sentẽ ac p̃potẽtẽ dm̃. qd̾ qui dubitet aut sa¬
ne ĩtelligo.c̾ nõ id̾ sol sit. an nullus sit qui¬
dubitare possit. Q̾d eĩ ẽ hoc illo eiudẽtiꝰ ꝙ sic
nio ꝑman̾et. nͨ c̃firmaret᷑ diut̾nitate tp̃ris
nͨ una cũ seclis etatib qr hõiũ ĩuet̾are potu¬
isset. Et enĩ ud̾mꝰ cet̾as opimones ficnͣsi
atq uarias. diut᷑nitate extabuisse. Quis eĩ
epocũtanrũ fuisse aũ chimerã putat: Que¬
uean᷑ tã excors ĩuerari põt. q̃ illa q̃ qͦndam
credebãt᷑ apd̾ ĩferos poͣtenta extimescat. Opii¬
monũ eĩ com̃ta d̾let dies nature. iuuditia cõ.¬
firmat. ¶ taq a ĩnr̃o ppło ⁊ ĩ cet̾is dõꝵ cultꝰ
relegionũq sãctitates existũt ĩ dies. maio¬
ret. ĩ nrã atie castor ⁊ pollux ex eqͥs pugͣ¬
re uisi st̃. ⁊ recẽtiori memoia idẽ tuidaride
nus huiꝰ adolescũtis cũ ep̃fect᷑a reatina romã

Expanded text:
et omnia motu praesentem ac praepotentem deum? quod qui dubitet, haud sane intellego cur non idem sol sit an nullus sit dubitare possit; qui enim est hoc illo evidentius? Quod nisi nio permaneret nec confirmaretur diuturnitate temporis nec una cum saeclis aetatibusque hominum inveterare potuisset. etenim videmus ceteras opiniones fictas atque vanas diuturnitate extabuisse. quis enim hippocentaurum fuisse aut Chimaeram putat, quaeve anus tam excors inveniri potest quae illa quae quondam credebantur apud inferos portenta extimescat? opinionis enim commenta delet dies, naturae iudicia confirmat. Itaque et in nostro populo et in ceteris deorum cultus religionumque sanctitates existunt in dies maioret, in nostra acie Castor et Pollux ex equis pugnare visi sunt, et recentiore memoria idem Tyndaridae vus huius adulescentis, cum e praefectura Reatina Romam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcꝗͣ eximiũ põt eẽ ĩ ea nat᷑a q̃ sua uolũtate
letãs. nicħ nͨ actũ sit ũquã neq agat neq
eg̾it. ¶ Que porro pietas ei debet᷑ aqͦ nichil
accepis. Aũ qd oĩo cuiꝰ nullũ meritũ sit ei de¬
beri põt. Est eĩ pietas iustitia adu̾sũ dõs. cũ
qbr ꝗd põt nob̾ ẽẽ uiris. cũ hoĩe sit nulla cũ
deo comunitas. ¶Scĩtas aũt ⁊ scĩa colñdox

Expanded text:
um potest esse in ea natura, quae sua voluptate laetans nihil nec actura sit umquam neque agat neque egerit? Quae porro pietas ei debetur a quo nihil acceperis, aut quid omnino cuius nullum meritum sit ei deberi potest? est enim pietas iustitia adversum deos; cum quibus quid potest nobis esse iuris, cum homini nulla cum de
Abbreviated transcription (Latin):
ex tͥnsecus. Que qd̾ oĩa sũt patͥa d̾mocͥti ꝗͣ
democͥto digora. Quis eĩ istas unagines
cõp̃hende̾ aĩo põt : ꝗs admirari. Qͥo auti
cultu aut religione dignas iudicare. ¶E¬
picurꝰ uoͣ ex aĩs hõiũ extͣxit radicitꝰ reli¬

Expanded text:
 omnia sunt patria Democriti quam Democrito digniora; quis enim istas imagines conprehendere animo potest, quis admirari, quis aut cultu aut religione dignas iudicare? Epicurus vero ex animis hominum extraxit radicitus reli
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos retulit. ibidẽ repente ẽ moͣtuuo. Grachꝰ
cũ cõmitia nicħominꝰ pegiss. rẽq illã ĩ relicci¬
onc̃ ppło uei̾sse sũtiret. ad senatũ retulit. Senat᷑
qͦs ad soleret referrẽdũ cũsuit. aruspices ĩtro¬
ducti respondert ñ fuisse iustũ contioꝵ rega¬
torẽ. ⁊̃ ũ Etachꝰ u̾e patͤ audiebã ĩpeditꝰ ira. Ita¬
cator an uos tusci ac barbari auspicioꝵ. p.x.
qr tũ illos exirc iussit. Post aũ epuuntia litt̾as
ad collegiũ missit. se cũ leg̾et libros recordatũ
cẽ uitio sibi tab̾nacłm captũ funsse. hortos sci
ni eẽt oblitꝰ. Itaq intio creato ꝯsuleo ẽẽ ang̃es.
rẽ ad senatũ. senatꝰ ut abdicarẽt ꝯsules ab di¬
cau̾unt. ¶Que q̃rimꝰ etẽpla maiora . uir sa¬
pientiosimꝰ atq haut scĩa an oĩũ p̾stãtissim᷑
pectatũ suũ qd̾ celari posset ꝯfit̾i̾ maluit qͣm
herere ĩ rei pu ͤ religionẽ. ¶ Consuleo sũmũ
imꝑiũ statĩ deponere ꝙͣ id ten̾e pũcto tp̃ris.

Expanded text:
ente mortuus. Gracchus cum comitia nihilo minus peregisset remque illam in religionem populo venisse sentiret, ad senatum rettulit. senatus quos ad soleret referendum censuit. haruspices introducti responderunt non fuisse iustum comitiorum rogatorem. tum Gracchus, ut e patre audiebam, incensus ira: "itacato? an vos Tusci ac barbari auspiciorum popuque tum illos exire iussit. post autem e provincia litteras ad collegium misit, se cum legeret libros recordatum esse vitio sibi tabernaculum captum fuisse hortos Scipri esset oblitus; itaque vitio creatos consules esse. augures rem ad senatum; senatus ut abdicarent consules; abdicaverunt. quae quaerimus exempla maiora: vir sapientissimus atque haud sciam an omnium praestantissimus pec religionem, consules summum imperium statim deponere quam id tenere punctum temporis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad̾licatio ⁊ obscenis uolurtatib. qͣs quid̃
nõ erubescens. ꝑseqt᷑ os noĩatĩ. Quẽ cibũ gͥ
aut quas potiones. aũ quas uocũ aũ floꝵ
uarietates. aut qͦs tactꝰ. aũ qͦs odores adbi¬
bebis ad dõo ut cos ꝑfundas uoluptatib det
poete quid̾ nect᷑a ãbrosiã epuł cõꝑant. ⁊ aut

Expanded text:
tum a delicatis et obscenis voluptatibus; quas quidem non erubescens persequitur omnis nominatim. quem cibum igitur aut quas potiones aut quas vocum aut florum varietates aut quos tactus quos odores adhibebis ad deos, ut eos perfundas voluptatibus? ac poetae quidem nectar amb
Abbreviated transcription (Latin):
sẽpit̾na. Cũq et ip̃o imagines sẽꝑ affluant
scĩtate de pietate. adu̾sus dõs. libros scͥsit
Epocuruo.
⁊ quo mͦ ĩ hio loquit᷑ ut corũcaniũ. aũ
oceuolã põtifices magnos re audire

Expanded text:
sempiterna, cumque ex ipso imagines semper afluant. sanctitate de pietate adversus deos libros scripsit Epicurus." At quo modo in his loquitur: ut Ti. Coruncanium aut P. Scaevolam pont
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ñ pot̾at. Aspnari epic̾e̾os molles ⁊ de¬
licatas noluptates. Sũma eĩ memoria ꝓũ¬
tiabat płimas epicuri sñtẽtias. his ipĩs u̾bis
collega. sapientie młta ĩprudentiora recita¬
bat. Accussat enĩ timoc̾tẽ frem suũ metro¬
dorꝰ. qd̾ dubitet oĩa q̃ ad b̾atã uitã ꝑtineant
uẽtre metiri. ⁊ leq id semis dic̃. s sepiꝰ. Annue̾

Expanded text:
ferre non poterat aspernari Epicureos mollis et delicatas voluptates. summa enim memoria pronuntiabat plurimas Epicuri sententias is ipsis verbis picuri collega sapientiae, multa inpudentiora recitabat; accusat enim Timocratem fratrem suum Metrodorus, quod dubitet omnia quae ad beatam vitam pertineant ventre meti