comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Requieuit die . uii.
Sex diebus fecit deus¬
omnia. ut pꝰ nuchil
fieret. nͥ de mat̾ia ibi
facta. uł ad similitudi
requiem.Sic ⁊ sexta e
mundo ad laborem.
Sexta die ⁊ serta diei
hora passus ÷ Septima
requieuit. sic ⁊ nos dũ
suboꝑibꝰ sex dierum
uiuimus: oꝑamur.
Inde exeuntes qͥescemꝰ.¬

Expanded text:
 requievit die septima. Sex diebus fecit omnia, ut post nihil fieret nisi de materia tunc facta, et ad similitudinrequiem. Sic et sexta aetas est mundo ad laborem, sexta die et sexta diei hora passus, septima quievit. Sic et nos dum sub operibus sex dierum vivimus, operamur; inde exeuntes, quiescim
Abbreviated transcription (Latin):
se. ⁊ sacͥficia cotidie ꝑ sac̾dotes facta
ꝑfectos facere: ħ addit. quasi pontifex
ꝑ singłosannos offerens ñ ꝑuento ad
consummationem. sic etiamomiis
sacerdos semꝑ offert. ⁊ tñ ꝑea nũꝙͣ¬

Expanded text:
se et sacrificia quotidie per sacerdotes facta perfectos facere, hoc addit, quasi dicat: Pontifex per singulos annos offerens, non pervenit ad consummationem, sic etiam omnis sacerdos semper offert, et ta
Abbreviated transcription (Latin):
¶huic epsẽ. Sicut ⁊ aliis salut̾onẽ
p̃scribit. et nomen suum quod cele¬
bre erat omnib gentib: preponit.
ut magistri nomine audito: ac qͥes¬
cant correctioni. Et quia eis uilis e¬
rat: apponit nomen dignitatis.
ut apłs non humilitatis ut seruꝰ¬

Expanded text:
huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nonsꝑmphitonicum qui solet
coniecturis que mundi sint diui¬
nare qui ꝑ sibillam locutus est.¬
¶ Ut sciamus. Muiti hñt dona cderi
nesciendo aquo hñt. impia uaniitate
iactantur. Nemo donis dei est beatur.
qui danti est ingratus. Qulih̃te pter
retur ab eo.¬

Expanded text:
 pythonicum, qui solet conjecturis quae mundi sunt divinare, qui per Sibyllam locutus est, Ut sciamus. Multi habent dona Dei, et nesciendo a quo habeant impia vanitate jactantur. Nemo donis Dei beatus, qui danti est ingratus, unde in Evangeretur ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
nis peccati s potius in carne głosa. uel
munerando. uł dampnando.
tuus. s qrͣ ł semel  quialex non poterat
ꝑfecdtos facere. ideo agniis sine macula e

Expanded text:
nis peccati, sed potius in carne gloriosa. Vmunerando vel damnando, tuus; sed quare? vel semel? Quia lex non poterat perfectos facere, ideo agnus sine macula e
Abbreviated transcription (Latin):
ingemiscimus ⁊ petimꝰ
libari. ne uelante tp̃s:
uel contrarie petamꝰ
impetrat. donum dei
est euidenter. s iorare:
ex grã est.¬

Expanded text:
ingemiscimus et petimus liberari, sed ne vel ante tempus vel contrarie petamus, impetrat, donum Dei est evidenter, sed et orare est
Abbreviated transcription (Latin):
assumptũ unimur xͦ ipsiq conformamur: Et
panẽ dico q̃ nos maltari frangimus. ut ꝙ unũ ẽ
inueritate. licet ita uideatur scinditñ ñ pot̃. di¬
capimus. eumq nob incorporamis :¬
et panis: fiant accipienti sanguis ⁊ caro xpi.¬

Expanded text:
assumptum unimur Christo, ipsique conformamur? Et Panis dico quem nos in altari frangimus, ut quod unum est in veritate licet ita videatur, scindi tamen non potest, dicapimus, eumque nobis incorporamusnedictionis et panis fiant accipienti caro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non hr̃it de pecc̃o infidelitatis. quia uenit. et locutuis est eis: de quo hñt excusationem illi qͥb
nec ꝑse nec ꝑ suos locutus est: qui tñ ñ effugiunt dampnationem quia qͥ siũ .l. p. s.l. ꝑhib̃t.
¶ Cum enim. Dixerat gentilem dãpnari.
simale oꝑaretur. saluari: si beñ. S cum legẽ
ñ habeat quasi nesciat quid sit bonũ: iquid
naturalem. qua intelligit et sibi conscius

Expanded text:
non habebunt de peccato infidelitatis, quia venit et locutus est eis , de quo habent excusationem illi, per se, nec per suos locutus est, qui tamen non effugient damnationem, quia qetc. Supra dixerat gentilem damnari, si male operaretur; salvari, si bene: sed cum legem non habeat, quasi nesciat quid sit bonum quidve naturalem: qua intelligit et sibi conscius
Abbreviated transcription (Latin):
de uno sumere oportet. hos gͦ notat. qui ineccła
uͥ causa unitatis ⁊misterĩ conienitur. Mues
oblationes causa disensionis quã pseudo se

Expanded text:
de uno sumere oportet. Hos ergo notat qui in ecclesia, ubi causa unitatis et mysterii convenitur, suas oblationes causa dissensionis quam pseudo se
Abbreviated transcription (Latin):
romuli iouis. et aliorum maxime ab ad
uentu enee initaliam. Uolucrũ aũ et qͣd¬
rupedum. et serpentun ex quo alexan¬
dria ab augusto uicta est: et rome sub¬
iugata.
cordib hominum adinclinandas eoꝵ
eorum. Iudicio utiq suo aliqñ aꝑto:
aliquando occulto. semꝑ autem iusto.
¶ Qui cõmutauer̃ ostũdit ꝑ partesmu
non erat. et coluerunt et seriuerunt ⁊iexe

Expanded text:
Romuli, Jovis, et ventu Aenaeae in Italiam. Volucrum autem et quadrupedum et serpentium, ex quo Alexandria ab Augusto victa est et Romae subjugata.cordibus hominum ad inclinandas eorum eorum, iudicio utique suo aliquando aperto, aliquando occulto, semper autem, iusto. Quia commutaverunt. Ostendit per partes murunt, qui non erat, et coluerunt et servierunt cre
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si semel oblatus ñ suffic̾et. omĩum in
se credentium pecc̃a ex haurire oportitᷤ¬
set eum sepus pati. ab origine mudi. ꝗ
ne fieret semel passus: inconsummatiõe

Expanded text:
Si semel oblatus non sufficeret omnium in se credentium peccata exhaurire, oportuisset eum pati saepius ab origine mundi; quod, ne fieret, semel passus est in consummatione
Abbreviated transcription (Latin):
inter eos habitabant qͦsmc̾pabant.
unum templum cumeis intrabant. ead̃
sacram̃ta celebrabant. hoc ẽ exire ore
ñ parcere. hoc ẽ immundum ñ tang̾e.
uoluntati non consentire. Maius maliĩ¬

Expanded text:
inter eos habitabant, quos increpabant, unum templum cum eis intrabant, eadem sacramenta celebrabant. Hoc est exire, ore non parcere, hoc est immundum non tangere, voluntate non consentire. C. II
Abbreviated transcription (Latin):
tia non remordens. s testificans. qđ.¬
ra ẽ ꝯscientia. ¶sicut impiis : magna pe¬
na conscientia. ita piis gaudium. non
quasi inde suꝑbis głantibꝰ.s totum deo
dantibꝰ.¬
i non contra p̃dicare. ut pseudo s in gr̃a

Expanded text:
tia non remordens, sed testificans, quinceritate Dei. Sicut impiis est magna poena conscquasi inde superbe gloriantibus, sed totam Deo dantibet non contra praedicare, sed in gratia
Abbreviated transcription (Latin):
in regnum suum celeste. cui gła in
scła scłorum am̃. Salutate pͥscam
naquilam ⁊onesifori domũ Erastus
remansit corinthi. Trophinum aũt
reliqui infirmum mileti. festina aũ
hyemem uenire. Salutat te. eubolus.
⁊ pudens. ⁊ linus ⁊ claudia. ⁊ fr̃som̃es.¬

Expanded text:
este, cui gloria in saeculorum. Amen. Saluta Priscam, et Aquilam, et Onesiphori domum. Erastus remansit Corinthi. Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Festina ante hyemem venire. Salutant te Eubulus, et Pudens, et Linus, et Claudia, et fratres
Abbreviated transcription (Latin):
dolouos cepi. Num quidꝑaliquẽ
eoum quosmisi aduos circũuieni
uos: Rogaui titum.⁊ misi cũ illo
fr̃em. Numquid titus uos cirrũ¬
uenit: nonne eodem spũ ambu

Expanded text:
dolo vos cepi. Numquid per aliquem eorum, quos misi ad vos, circumveni vos? Rogavi Titum, et misi cum illo trem. Numquid Titus vos circumvenit? nonne eodem spiritu ambu
Abbreviated transcription (Latin):
norumoi ꝓdig̃ .i. omne miracłm sigñ
qđ in quocumq tp̃r aliqͥd sig̃cat. et
est ꝓdigiigenus. Prodigium qđ in
futuro. uł signum. ⁊ ꝓdig̾. in his que
contra naturam. uirtus inhis que
non contra naturam ut ꝑ impositio¬
nem manus ⁊ or̃onen a morbo liłure.¬
tres filiis congre¬
les. dignũ ÷ ut a
filiis sumptus ac
ferat causã car¬
nalispatͥs ad sp̾ua¬

Expanded text:
orum, id est omne miraculum. Signum, quod in quocunque tempore aliquid significat, et est prodigii genus. Prodigium quod in futuro. Vel signum et prodigium in his quae contra naturam, virtus in his quae non contra naturam, ut per impositionem manus et orationem a morbo libetres filiis congreles dignum est ut a filiis sumptus accferat causam carnalis patris ad spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitas
dissipatur. tepeseit
pietas. districtio
soluitur: qua solu¬
ta: infirmorim
casittas uiolatur.
In pace bapilonis
par nła est utiq
temporalis que bo¬
nis et malis est¬
communis dum
inter babilonios
tenemur capti¬
ui. quib et ser¬
uire ubemur et
tributa dare.¬

Expanded text:
tranquillitas dissipatur, tepescit pietas, districtio solvitur: qua soluta, infirmorum castitas violatur. In pace Babylonis pax nostra est, utique temporalis quae bonis et malis communis est, dum inter Babylonios tenemur captivi, quibus et servire jubemur et tributa re
Abbreviated transcription (Latin):
des: et unus int̾pretetur: Siaut̃¬
ñ fiu̾t int̾pres. taceat ineccla.¬
uideretur seductio que unguis canereti:
cum pudor ẽẽt reuelari.
¶ Quid g̾ .f. Iam incipit det̾minare qͦ
mͦ linguis sit utendum. Quasi. Q ñquidẽ hec
eueniunt de locutione linguarum. eͦ. quid de¬

Expanded text:
tes, et unus interpretetur. Sierit interpres, taceat in ecclvideri seductio, quae linguis caneretur, cum pudor esset revelari. Quid ergo. Jam incipit determinare quo modo linguis sit utendum; quasi dicat: Quandoquidem haec veniunt de locutione linguarum; ergo quid
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tollatur de . in. Participe erant: dũ
paterentur reum. s siquis potestatem ũht̃:
queni scit reum abicere. uł ꝓbare ñ ualet.
inmunis ẽ apecc̃o uudicis nonest sine
accusatore dampnare. ut nec xͦ udam ab
dr̃ hũisse. ut dum aliquem astulticia sua
ñ posset amouerer cdiabolo eũ uexanclũ
traderet. quousq penitũtiã ꝓfitens. ama¬

Expanded text:
 Totam massam. Participes erant, dum paterentur reum. Sed si quis potestatem non habet, quem scit reum abjicere, vel probare non valet, immunis est. Et judicis non est sine accusatore damnare, ut nec Christus Judam abolus, ut cum aliquem a stultitia sua non posset dimovere, diabolo eum vexandum traderet, quousque poenitentiam profitens a ma
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non estis . h .i. indigniores infide.
sicut olun recepti in lege. yadriene .i.
ris. et dignitatis indomo di. scõrum.
non carnalisisrł. ⁊ domestici .i. fami¬
liares di. quib archina reuelat.

Expanded text:
 hospites. Id est indigniores in fide, sicut olim recepti in lege. Et advenae. Id est ris et dignitatis in domo Dei. Sanctorum. Non carnalis Israel. Et domestici. Id est familiares. Dei. Quibus arcana revelat.
Abbreviated transcription (Latin):
lapidum sine cem̃to. ut fit cirra ortos.
Pariesgͦ macerie qui faceile destru̾etur
ueniente gr̃a que et legem amouit. et
Stante aũt hocpariece. erant minii¬
citie. ira ⁊ inuidia int̾ eos.¬

Expanded text:
lapidum sine caemento, ut fit circa hortos. Paries vero maceriae est qui facile destrueretur veniente gratia, quae et legem amovit, et Stante autem hoc pariete erant inimicitiae, ira, invidiaeque inter eos
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione. in patientia. Anus simi¬
liter inhabitu scõ. non crimina.¬
trices. non multoumo seruiẽtes.
bene docentes ut prudentiã doce¬

Expanded text:
dilectione, in patientia. Anus similiter in habitu sancto, non criminanon multo vino servientes, bene docentes ut prudentiam doce
Abbreviated transcription (Latin):
re: quia urã fides ⁊ obedientia uͥ¬
q laudatur. quia estis incapite
mundi ⁊ sic exemplo ur̃o iam poᷤ¬
sent alii corrumpi. Ut rogo uita
ẽ. ⁊ uñ gaudeo.s uolo ut sitis sa¬
pientes inbono disc̃nendo. ⁊ sine
aliqua parte mali.

Expanded text:
 quia vestra fides et obedientia ubique laudatur: quia estis in capite mundi, et sic exemplo vestro jam possent alii corrumpi. Vel, rogo vosest, et inde gaudeo; sed volo ut sitis sapientes in bono discernendo, et sine aliqua parte mali.
Abbreviated transcription (Latin):
sustinetis ita ut sitis exemplum et
docum̃tum aliis. qđ iuste iudicat
deus. dumsuos ꝓmittit affligi. ma¬
los ꝓsꝑari. Uident enimuos ex mał
in melius ꝓfic̾e. illos ex ꝓsꝑis det̾io¬
res eẽ.:⁊ ita eis estis exemplo nefati¬
gentur. dum corripiuntur adeo. qͥ

Expanded text:
sustinetis ita ut sitis exemplum et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur, dum corripiuntur a Deo qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Suo tpr. completa accessione ade¬
rit discessio. qua impleta: aderit ille
¶Oeculte loquitur de destrutione im¬
perũ romani ne irritatet eos ad ꝑsecu¬
tionenẽ eccłe. ł hoc dicit de spn̾ali mi¬
perio romane ȩzcȩ ł discessio a fide.

Expanded text:
 suo tempore completa accessione, aderit discessio; qua impleta, aderit ille Occulte loquitur de destructione imperii Romani, ne irritaret eos ad persecutionem Ecclesiae. Vel hoc dicit de spirituali imperio Romanae Ecclesiae, vel discessione a fide.
Abbreviated transcription (Latin):
tam seu̾e punit
pecc̾. in peniten¬
tib quid faciet
parcit impũs. qͥ
non parcit iustiᷤ
Iusti. si tñ iustũ:¬

Expanded text:
tam severe punit peccata in poenitentibus, quid faciet parcit impiis qui non parcit justis. Justi: si tamen justu
Abbreviated transcription (Latin):
Audet. Occasione hunis iuditũ: incip̃
agere de iudiciis. inquib multis modis pec
uidices adibant ist stultos iudices consti

Expanded text:
quis. Occasione hujusmodi judicii incipit agere de judiciis, in quibus multis modis peccjudices adibant, vel stultos judices consti
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ laudant᷑ uit mag̃ ⁊ mag̃ ꝓficiant ammonent᷑.
rep̃hñsione s multa laude sunt digni. ꝙ fidẽ apłi
solũ fidẽ concussã seruauer̃ uĩtatis. s ⁊̃ inꝑsecutiõe¬
erant. ut cũ ab apło uisi corꝑalit̾ ñ fuissent. hac laude
digni hrent᷑. i si corꝑe inqͥt absenssum. s sp̃u uob̃cũ sũ

Expanded text:
ur, et ut magis ac magis proficiant commonentur. reprehensione, sed multa laude sunt digni, quia fidem apsolum fidem inconcussam servaverint veritatis, sed etierant, ut cum ab Apostolo visi corporaliter non fuissent, hac laude digni haberentur: Etsi corpore, inquit, absens sum, sed spiritu vobiscum sum,
Abbreviated transcription (Latin):
nli ualida eiecerat redire uolentes. aͥd plura: ĩta pa¬
tres utr̃i crebra ꝓpuocatione d̃mirritauer̃. ut om̃s
mus. c̃ĩr ĩ si illa minimã fecissetis. de hoc solomini¬
me nos dignos uenia iudicaret: ꝙ dnm̃ih̃m ꝓph̃aꝵ¬

Expanded text:
nu valida ejecerat, redire cupientes. Quid plura? Ita panu valida ejecerat, redire cupientes. Quid plura? Ita patres vestri crebra provocatione Dominum irritaverunt, ut omnes mus, cum, etiamsi illa minime fecissetis, de hoc solo nemo vos dignos venia judicaret quod Dominum Ch
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ xͦ. adqͦs ĩ ipse se uenisse testatus est dicens. Nueni
nͥ ad oues q̃ ꝑierant domus isrł. cum uos canes potius
ꝙͣ hoĩes appellauerit Equũ gͦ. ne ẽ ut hodie idola de¬
serentes. quib abinitio deseruistis: nob̃ cõparemini.
i ñ pocuis impselitoꝵ loc̃ ex legis auctoritate ⁊ ꝯsuetu¬
dine deputeminr ⁊ ħipsũ ñ merebamini. nͥ qr lar¬
ga cdĩ seꝑ clem̃tia uoluit uos adnr̃am imitationem
admittẽ. Gentes econtrio ⁊ĩ respondebãt. Quanto ma
ris cͥminis uos roos ẽẽ monstrabitis. Sẽꝑ enĩhis oĩb
extitistis ingͣti. lã ipsis pectib quib aridũ mare tͣn¬
sistis. ludebatis añ ulola q̃ fecistis upso ore qͦ paulo
añ obnecẽ adu̾sarioꝵ dño cantauãtis. simulacra uo¬
ħ fieri poposcistis: iłł ocłis quib uenerandã. dñi
nubẽ ł ignẽ conspicẽ solebatis simulac᷑ intuebami¬
ni. oanna quoq uob̃ fastidio fuit. et semꝑ indeser¬
to contͣ dm̃inur murauistisadegiptũ uñnos ma¬

Expanded text:
os etiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad oves, quae perierunt, domus Irael , cum vos canes potius quam homines appellaverit. Aequum ne ergo est ut hodie idola deserentes, qui bus ab initio deservistis, nobis comparemini, et non potius in proselytorum loco ex legis auctoritate et consuetudine deputemini; et hoc ipsum non merebamini, nisi quia larga Dei semper clementia voluit vos ad nostram imitationem admittere. Gentes etiam e contrario respondebant: Quanto maris vos criminis reos esse monstrabitis. Semper enim his omnibus extitistis ingrati. Nam ipsis pedibus, quibus aridum mare transistis, ludebatis ante idola quae fecistis: et in ipso ore quo paulo ante ob necem adversariorum Domino cantaveratis, simulacra vobis fieri 3 poposcistis. Illis oculis quibus venerando Deum in nube vel igne conspicere solebatis, simulacra intuebamini. Manna quoque vobis fastidio fuit, et semper in deserto contra Dominum murmurastis: ad Aegyptum, unde vos ma
Abbreviated transcription (Latin):
¶Captiuitatẽ .i. eos
quos diabolus capti¬
uauerat aparadiso.
.⁊ꝓpͥos mundi ⁊ infer¬
ni fecerati it̾m capti¬
dit. quia deus cum
cipit. hoc est in hõibꝰ

Expanded text:
captivitatem. Id est eos quos diabolus captivaverat a paradiso, et proprios mundi et inferni fecerat, iterum captidit quia Deus cum cipit. Hoc est in hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ille gaudet tanquam ñ gaudeat. qui
sic de temyalib bonis hilarescit: ut tñ sẽꝑ ꝑ
petua tormenta considẽt. ⁊ in boc quod m̃tẽ
gaudio subleuat. hanc continuo pondẽ
puidi timoris prsinat.

Expanded text:
ed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper perpetua tormenta consideret: et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat.
Abbreviated transcription (Latin):
tus occultatꝰ: mensib tͥbᷤ
aparentib suis eoqđ iui¬
dissent eleganteminfan¬
tem: ⁊ nontuimuerunt
regis edictum. fide moy¬
ses grandis factus nega

Expanded text:
tus, occultatus est mensibus tribus a parentibus suis; eo qudissent elegantem infantem, et non timuerunt regis edictum. Fide Moyses grandis factus nega
Abbreviated transcription (Latin):
¶ de ossib. inspelunca duplici
sepulti sunt. abralm. ysaacia
cob. ⁊ cet̾i patres. uͥ et adam et ena
quie scebant. qđ ideo uoluerunt
qr in ea terra p̃uidint nascit᷑um¬

Expanded text:
 scilicet in spelunca duplici, in qua sepulti sunt Abraham, Isaac, et Jacob, et caeteri patres, ubi Adam et Eva quiescebant: quod ideo voluerunt, quia in ea terra praeviderunt nascitu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nubem i multitudine̾ scõꝵ qui
testes sunt fidi. quiut nubes exem¬
plo sui. inestutbulontim nos refri¬
gerant. ⁊ doctnis compluunt.

Expanded text:
 est multitudinem sanctorum, qui testes sunt fidei, qui ut nubes exemplo sui in aestu tribulationum nos refrigerant, et doctrinis compluunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hic diligit d̃m qui caritatis causa: sci¬
entiam mitigat ut prosit fratri proquo xͦ
mortiuis est.
increaturis facta sunt ꝑũbum. s forma
hominis iidolo: non est facta ꝑuerbum.
sicut peccatum non ꝑũbum sed est nich
et nicħ fiunt homines cũ

Expanded text:
 Hic diligit Deum, qui charitatis causa scientiam mitigat; ut prosit fratri, pro quo Christus mortuus est.in creaturis, facta sunt per Verbum. Sed forma hominis in idolo non est facta per Verbum, sicut nec peccatum per Verbum. Sed est nihil, et nihil fiunt homines cu
Abbreviated transcription (Latin):
ne nõn ducamus iõ est rectissime caritatis.
ẽ concordia: diũsarum necessitudinum uin¬
culis nectaremur: Nec unus inuno muitas
duarum sunt necessitudinum nomina
et numerosius se caritas porrigit. S utrũ¬

Expanded text:
issima charitatis,  concordia diversarum necessitudinum vinculis necterentur. Nec unus in uno habereduarum sunt necesum, numerosius se caritas porrigit. Utru
Abbreviated transcription (Latin):
tere. s cessando iampareat signa
fitti᷑ fuisse. que cum honore paulatĩ
deserendo erant sepelianta. iñ ut sa¬
cͥlegia gentium fugienda.
te onere iustificet. qđ qui reducit

Expanded text:
tere, sed cessando jam patent signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda. te onere justificet; quod qui reducit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶tm Introducit uisibilem carne as¬
sumpta. qui ante iniusibilis in num¬
do erat. Que assumptio: dr̃ exitus a
patre introductio inhereditatem u̾
iubetur adoraxi.

Expanded text:
m introducit, visibilem carne assumpta qui ante invisibilis in mundo erat, quae assumptio dicitur exitus a Patre: introductio ad haereditatem, ubi jubetur adorari.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾antia doctͥne. que ꝑunũ cubitũ. ⁊ oꝑa¬
tionis que ꝑ alt̾m cubitum designatur.
ad cuius ꝑfectionem humanus intellectꝰ ĩ¬
ꝑfectus: quod signat dimidiꝰ cubitus.
ad quam nos dimidii .i. imꝑfecti. Quatuor
quatuor mundi partes. quib semꝑ adhe¬
rent uectes aurei .i. p̃dicatores sapĩa ful¬
gentes semꝑ parati contͣ hostes In archa
sig̃t sacdotalem potestatẽ. xp̃i. sabule qͥdẽ
tiatur nob̾. duo cherubin: om̃s ordinesit¬
li qui in eo existunt. qui inuicem dilectio¬
ne conexi sunt qui ⁊ sapientes tñ eumob¬
umbrant quantũ in ser.s Guga aaron ñ¬

Expanded text:
verantia doctrinae, quae per unum cubitum; et operationis quae per alterum cubitum designatur, ad cujus perfectionem humanus intellectus imperfectus est, quod significat dimidius cubitus. ad quam nos dimidii, id est imperquatuor mundi partes: quibus semper adhaerent vectes aurei, id est praedicatores sapientia fulgentes, semper parati contra hostes. In arca significat sacerdotalem potestatem Christi; tabulae, quod tiatur nobis; duo cherubin omnes ordines coeli, qui in eo consistunt, qui invicem dilectione connexi sunt, quia, etsi sapientes, tamen eum obumbrant, quantum in se est. In
Abbreviated transcription (Latin):
¶Propt̾ quod. Quia sola sacramenta ñ saluant: ⁊ q
qui cadit punitur. et quia auxiliũ dei non de est: fu
culo infirmorum. quib idolatre uidẽntur. uł ne ip¬
si infirmi idolatre sint et ut fugatis: loquor altũ
aliqͥd. quasi pruddentib et iõ diligent᷑ diuidicate.
Uł mͦ loquor infirmis: ut supra prudentibus.

Expanded text:
Propter quod, etc. Quia sola sacramenta non salvant, et quia qui cadit punitur, et quia auxilium Dei non deest, fugculo infirmorum, quibus idololatrae viderentur. Vel, ne ipsi infirmi idololatrae sint, et ut fugiatis loquor altum aliquid quasi prudentibus, et ideo diligenter dijudicate. Vel. modo loquor infirmis, ut supra prudentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ C aptiuit̾. Ex carne ex parte quia mẽs
repugnat. et condelectatur legidei. Sic de
ipso apłõ accipitur: Mens non consentit pec¬
cato. Mors contendit. mens non consentit.
Est ime quiꝰdam mortuũ. qͥddã uiuũ. Qd¬

Expanded text:
 Captivum. Ex carne, ex parte: quia mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic de ipso Apostolo legitur: mens non consentit peccato, mors contendit, mens non consentit. Est in me quiddam mortuum, quiddam vivum: q
Abbreviated transcription (Latin):
pace artholica ꝑmanet si quidalr̃
sapit quam oportet. deus humili re
uel abit. si illuad suꝑb defendit. ds̾
meliꝰ ad cultum dei excogitau̾itis.
etiam hoc donum dei ẽẽ sciatis.
quia ħ reuelabit uob̾.s ne qua mñ
p̃sumptio oriret᷑. subdit ad qđ ꝑ
uenimus ut idem sapiamꝰ. hoc ñ ÷
extra regłam discipline saꝑe. s ꝗͥ
commune sit i modesũ ĩutate

Expanded text:
in pace catholica permanet, si quid aliter sapit quam oportet, humili Deus revelabit; si illud superbus defendit, Deus melius ad cultum Dei excogitaveritis, etiam hoc donum Dei esse sciatis, quia hoc revelabit vobis. Sed ne qua inde praesumptio oriretur, subdit: ad quod pervenimus ut idem sapiamus: hoc est non extra regulam disciplinae sapere, sed quod commune si
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Omma m̾ licent. Qura chre potius feren¬
dũ eẽ. quam causam male agere: nequis putet
sua eẽ nullomͦ repetenda: supponit. tñ orã mea li¬
cet repetere mͥ. s tñ ñ repetam quia ñ expediunt
ad consumationem. s impediunt. Itemꝑꝑaliã
sim nolo redigi su b potestate iuidicis. ut nolo ẽẽ
sub dominio alicꝰ rei. ut causa eis frẽm offen
uentri. ꝑ ħnotat necessaria nat᷑e. uõlicet repe¬
ti. s ñ multũ ꝓ eis laborandum: qr destruent᷑:¬

Expanded text:
 Omnia mihi licent. Quia dixit potius ferendum esse, quam causas male agere, ne quis putet sua nullo modo esse repetenda, supponit: Omnia mea mihi licet repetere, sed tamen non repetam, quia non omnia expediunt ad cursum meum, sed impediunt. Item per aliliber, nolo redigi suo potestate judicis: vel, nolo esse sub dominio alicujus rei, ut causa ejus fratrem offendaventri. Per haec nota necessaria naturae, et ideo licet repeti. Sed non multum pro his laborandum, quia destruentur
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is enimpontifex ad ofe¬
rendamun̾a ⁊ bostias con¬
stituit᷑. Unde necesse est
et huinc habere aliquidqͥ
offerat. Si ergo eẽt suꝑter¬

Expanded text:
Omnis enim pontifex ad offerendum munera, et hostias conunde necesse est et hunc habere aliquid, offerat: si ergo esset super
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non ideo tm̃ innotescit ange¬
lis quod absconditu ÷. s et hic
apparet eis cum efficitur atq ꝓ¬
palatur.¬
¶ Qui pͥus uisus humił. deuicta
morte minaiestate apparuit. it
agnoscentes anglimistium qd
prius latiit declaratum incas¬
ne genualli flectentes quasi deo
gr̃as agant. quia didictant ue¬
ritatem.¬

Expanded text:
 Non in Deo tantum innotescit angelis quod absconditum est, sed et hic apparet eis, cum efficitur atque propalatur prius visus humilis, devicta morte, in majestate apparuit, ut agnoscentes angeli mysterium quod prius latuit, declaratum in carne, genu illi flectentes quasi Deo gratias agant, quia didicerant veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
finiuit.: ⁊ deposuit. ut dolorem crucis susti¬
neret sic hret m̃bra distenta et confixa: ne
ad pͥores actus mouerentur. aquib ĩ sepul¬
tus quieuit. Qui ĩ humanis subtractus as¬
deamus. aquib ita ꝑfecte quiescamꝰ: ut
nec eorum uisio nec memoria habeatur.
et non solum ħanob̃ exigit insacram̃to
passionis. s etiam si uoluimus inmitarr.

Expanded text:
finivit et disposuit, ut dolorem crucis sustinens, sic haberet membra distenta et fixa, ne ad priores actus moverentur, a quibus etiam sepultus quievit, humanis subtractus adeamus, a quibus ita perfecte quiescamus, ut nec eorum visio, nec memoria habeatur: et non solum hoc a nobis exigit in sacramento passionis, sed et eum si volumus imitari,
Abbreviated transcription (Latin):
¶An ignoratis Mortui pecc̃o quod fit in bapt̾
non debemus ei it̾m uiuere: ut it̾um ei mori
sit necesse. quia inmorte.xͥ .i. insimilitudiẽ¬
mortis xͥ. Ut sicut ille semel mortuus ẽ: et
semꝑ uiuuit. ita nos semel mortui malo: sẽꝑ

Expanded text:
An ignoratis. Mortui peccato quod fit in baptismo, non debemus ei iterum vivere, ut iterum mori sit ei necesse: quia in morte Christi, id ebaptizati, ut sicut ille semel mortuus est, et semper vivit, ita nos semel mortui malo, semper
Abbreviated transcription (Latin):
¶ fideles .h. f. nec
saltem de luxuria
subditos. alioqͥn
nec spes ĩ eo: cor¬
rigendialios nec
stitui. leceẽ e

Expanded text:
 fideles. Id est, nec saltem de luxuria subditos. Alioquin nec spes in illo est corrigendi alios, necstitui: necesse
Abbreviated transcription (Latin):
dei et aͣgnitionem uertta¬
inspem uite ȩternȩ quam
ꝓmisit qui non mentitur
deus anteͣtemꝑa sclaria ma
nifestauit aũ temꝑib sius

Expanded text:
Dei, et agnitionem verin spem vitae aeternae, quam  qui non mentitur, Deus, ante tempora saecularia; nifestavit autem temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ dic̃ enim. Det̾minat de¬
lictum unius. et iusticiã
unius. ut sic̃ ille mĩta pec¬
cati ꝑdidit. ita iste merito
iudeatur.

Expanded text:
im, etc. Determinat delictum unius et justitiam unius, ut sicut ille merito peccati perdidit, ita iste merito videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ctus om̃ib obtemꝑanti¬
bussibi causa salutis eter¬
ne. appellatus a deo pon¬
tifex iuxta ordinẽ melchi¬
sedech. Deqͦ nob̃ grandis

Expanded text:
t omnibus obtemperantibus sibi, causa salutis aee, appellatus a Deo pontifex juxta ordinem Melchisedech. De quo nobis grandis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ hoc p̃ceptum. Post quam
memorauit que et quanta ft̃
beneficia patris ⁊ rp̃i enga
pecores. quom̃ ppilmimbuat
¶ Conscientiam uocat cogitationem. inqͥs
summoꝑe humilitas seruanda ẽ qua syla
in magnosquidam deuenerunt errores sic̃
in epła ad romanos legituR.¬

Expanded text:
 Hoc praeceptum. Postquam commemoravit quae et quanta sint beneficia Patris et Christi erga peccatores, quomodo populum imbuat  Conscientiam. Vocat cogitationes, in quibus summopere humilitas servanda est, qua spreta in magnos quidam devenerunt errores, sicut in principio ad Romanos ost
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Exuno om̃is s ille
ut ꝓpͥus fluus nos
ad optuu. Cirm dicit.
non erubeseio fr̃s
uocare. ostenat qd
non ei naturȩ: frat̃¬

Expanded text:
 Ex uno omnes. Sed ille ut proprius Filius, nos adoptivi. Cum dicit: non erubescit fratres vocare, ostendit quod non ei naturae est frate
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Uideretur enimindecens quod au¬
ctor salutispat̾etur. s nõuͦdecet. qͥa
ex deo pendet. et est subiectꝰ eiut alii
& quod opus fuerit. pꝰdicit ibi. Qa¬
ꝑdidit. Ut homo uincat: necẽe : ut
deus med sit qui faciat ee sine pee
utramq naturam constet ꝑse ce¬
cidisse.

Expanded text:
i. Videtur enim indecens quod auctor salutis pateretur, sed non dedecet, quia ex Deo pendet, et idem ei subjectus ut alii et quod opus fuerit postea dicit ibi, Qperdit: et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit, qui faciat eum sine pecutramque naturam per se constet cecidisse.
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ⁊ ossa: ita nos axp̃o instituti.
alii sumus ut ossa robusti. alii ut
militudinẽ infirmitatis quam ha.¬
buit in homine. spter hoc ostendẽdũ
ingenesi. Relinquet homo xp̃c patͤm.
formam serui accipiendo. ⁊ matrem¬

Expanded text:
nem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti, alii ut mili infirmitatis ejus quam habuit in homine. Propter hoc ostendendum,in Genesi: Relinquet Christus homo patrem, formam servi accipiendo. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
culata. ꝑcorruptionis remotionem.
ut tolłet rugam. sic ituri si opus
debent mori ꝓsaluandis urorib
⁊ u̾bo uitȩ eas instruere. ut exhibe¬
ant ensdao

Expanded text:
culata, per corruptionis remotionem. ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ legem approbat. Exteriorem uͦ contͣ
interiorem. et contra legem repugna¬
re. et captiuare. et ꝑ legem. maiorem

Expanded text:
e legem approbat; exteriorem vero dicit contra interiorem, et contra legem repugnare et captivare, et per legem majorem
Abbreviated transcription (Latin):
carnalem intellectum legis. ut face¬
ret scdm carnales obseruantias: sed
scdmuirtu tem ipsius legis .i. spualem
intellectum quem ex sequentes hñt
ponit quareuetus sit destructum cũ
deus illud dederit: ⁊ nouum testam̃tũ¬

Expanded text:
carnalem intellectum legis, ut faceret secundum carnales observantias; sed secundum virtutem ipsius legis, id est spiritualem intellectum, quem exsequentes, vitTestamentum sit destructum, cum Deus illud dederit, et novum su
Abbreviated transcription (Latin):
Econtra mentitur
quidicit uerum q
putat falsum. nec ÷
liber amendatio qͥ
ore nesciens uerum
loquitus. sciens aũt
uoluntate m̃itua¬

Expanded text:
Econtra mentitur qui dicit verum quod putat falsum ». « Nec est liber a mendacio qui ore nesciens verum loquitur, sciens autem voluntate ment
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ego autem. Pro leuitate uł terre¬
no commodo non dimisi. s parcens
Sp̃ualis tunc dispositum non im plet
qñ ꝓuidentius aliquid meditatuꝵ

Expanded text:
dicat: Pro levitate vel terreno commodo non dimisi, sed parcens. Spiritualis tunc dispositum non implet, quando providentius aliquid ad salu
Abbreviated transcription (French):
orinthĩ ft̃ achaici. e t hi simiłr ab
pharie a falsis apłis. Quidam aphiloso phiȩ
ũbosa eloq̃ntiar aiii asecta leg̃ iuidaice in
¶ Si auferas cur.
absoluta est lectio:
beatus augustinꝰ
dicit apponit. ⁊tͣc
tat quomodo de¬
bet accipi.

Expanded text:
Corinthii sunt Achaici; et hi similiter ab farie a falsis apostolis. Quidam a philosophiae verbosa eloquentia, alii secta legis Judaicae, in auferas cui, absoluta est lectio, sed beatus Augustinus dicit apponi, et tradit quomodo debet accipi
Abbreviated transcription (Latin):
cħ futurum sit pꝰ mortem uent ritm̃ studẽt
Stulte sipat̾ cuus surgeret credẽs: dñs oũim
surrex̃ ⁊ñcredis. qui uoluit mori ⁊ resurgere.
ut om̃s uni crederemus. ne amultis deciꝑe¬
mur: Credẽs pat̾ it̾ũ morituro. ⁊ ñ c̾dis iam

Expanded text:
 futurum sit post mortem, ventri tantum student Stulte, si pater tuus surgeret, crederes? Dominus omnium surrexit, et non credis. Qui voluit mori et surgere, ut omnes uni crederemus, ne a multis deciperemur. Crederes patri iterum morituro, et non credis jam
Abbreviated transcription (Latin):
heri cathecuminus hodie ponti¬
fex heri intheatro. hodie ĩ eccła.
uesꝑe in circo: hodie maltario.
dudum fautor histrionum nũc¬
.e. Nescit moñttaneussac̃doshu¬
militatem. modos ꝑsonarum uel
se continere. non ieuinauit non.
fleuit. non se corexit. ñ pauꝑibꝰ
erogauit. Iarrogantiam que:
ruina diabolimeidunt qui pũcto
hore nec dum discipłi fiunt migi¬
cis. s d abalienis. uideis gentib he¬
reticis ut qui religioni detahũt
uite eius detrahe nonaudeant

Expanded text:
Heri catechumenus, hodie pontifex; heri in theatro, hodie in ecclesia; vespere in circo, mane in altario; dudum fautor histrionum, nu. Nescit momentaneus sacerdos humilitatem, modos personarum, vel se contemnere non jejunavit, non flevit, non se correxit, non pauperibus erogavit. In arrogantiam, quae est ruina diaboli, incidunt qui puncto horae necdum discipuli, fiunt magicis, sed ab alienis, Judaeis, gentibus, haereticis, ut qui religioni detrahunt, juri ejus detrahere non audeant
Abbreviated transcription (Latin):
inreprehensibilem. idẽ ẽ quod adtytum
sine erimine. res pene contra naturam
monogamum pꝰ baptismũ. Si enim ⁊ añ
conuigemhabuit que obierat non ei mi¬
putatur cui ꝓrsus nouo. nec stupra. nec¬
alia que ante fuerunt obsunt. Sobrium.
Mmistri templiꝓhibentur uinũ ⁊ sicerã
bib̃e. ne ebrietate grauent᷑ corda eorum.
⁊ ut sensusuigeat semꝑ. ⁊ tenuis sit. Pru
plicitatis exeusant stulticiam sacer¬
dotum. Ornatum. uł iurtutib ł mota
⁊ incessu. habitu ⁊ sermone communi.
doctorem. quia in nocens absq sermone
conu̾satio. quantum exemplo ꝓdest.tan¬
tum silentio nocet. Nam latratu canum
lupi sunt arcendi. Nonuinolentũ. quia
uent᷑ uino estuans eito despumat inli¬
bidinem. Noe ebrietate nudauit femo
ra. Loth quem sodoma ñ uicit uinaui¬
cerunti Non ꝑcussorẽ. ut eum sequat᷑¬

Expanded text:
Irreprehensibilem. Idem quod ad Titum, sine crimine. Res pene contra naturam,monogamum post baptismum. Si enim et ante conjugem habuit quae obierit, non ei imputatur, cui prorsus noaliqua quae ante fuerunt obsunt. Sobrium. Nam et ministri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur corda eorum. Et ut sensus vigeat semper et tenuis sit. Prudplicitatis excusant stultitiam sacerdotum. Ornatum virtutibus, vel motu, et incessu, et habitu, et sermone communi.onymus ait: Innocens et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam latratu canum et baculo pastorum lupi sunt arcendi. In ipsa aventer aestuans mero cito despumat in libidinem. Noe ebrietate nudavit femora sua, Lot quem Sodoma non vicit, vina vicerunt. Non percussorem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Antantum fuit peccatũ nr̃m
ut saluari non possemus nisi uni¬
genitus diꝑ nobis moreretur debi¬
torib mortis. et sic fecit nos dignoᷤᷤ
ita testamentũ factum: firmum.
¶Sic et xp̃s inassertione eorum
ri nequis de eis dubitaret. nec alit̃
poterat nob̾ eẽ utta.¬

Expanded text:
Tantum fuit peccatum nostrum, ut salvari non possemus nisi Unigenitus Dei pro nobis moreretur, debitoribus mortis; sed sic fecit nos dignos ita Testamentum factum est firmum.sic et tempus in assertione eorum ri, ne quis de eis dubitaret, nec aliter poterat nobis esse vita
Abbreviated transcription (Latin):
ne legis. s simulauit ꝓtimore uido¬
rũ. ne occasione gentiũ a fide recede
incͥcũcisione timothei. ⁊ ipseqͥ contã
ex uoto nutͥuit ut nazarei. incen¬
chris ex lege caput totundit post

Expanded text:
ne legis, sed simulavit pro timore Judaeorum ne occasione gentium a fide recederin circumcisione Timothei, et ipse qui comam ex voto nutrivit ut Nazaraei, in Cenchris ex lege caput totondit. Post
Abbreviated transcription (Latin):
fide pͥmiadĩtꝰ infidẽ scd̃i. Ex fide pͥme te¬
surrectõĩs infidẽ scđe. Ex fide ꝓmussiois infi¬
dẽ iedditionis. Ex fide p̃dicatoꝵ ãfide ppłoꝵ.

Expanded text:
e primi adventus in fidem secundi; ex fide primae resurrectionis in fidem secundae; ex fide promissionis in fidem redditionis; ex fide praedicatorum in fidem populorum;
Abbreviated transcription (Latin):
głiamur de uob euacuet᷑ in hac¬
parte ut quemadmodũ dirs¬
ꝑati sitis. Necũ uenerint meẽ
macedones. ⁊ inuenerint uo
quam similit̾ ostendistis et reramm
nunc ostendite bene istos recipiendo.
⁊ hoc infacie eccłaꝵ. ut alii aubis

Expanded text:
iamur de uobis euacuetur in hacarte: ut, quemadmodum dirati sitis, ne, cum uenerint mecum Machedones et inuenerint uoquam similiter ostendistis esse veram, nunc ostendite, bene istos recipiendo, et hoc in faciem Ecclesiarum, ut alii a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Coram dõ. ꝓpter nos conscientia nr̃a
sufficit nob. ꝓpt̾ uosfama nr̃a ñ pollir.
s pollere debet in uob. dueres sunt
conscientia et fama. conscientia tibi.
fama ꝓximo. Qui consciẽtie fidens

Expanded text:
 Coram Deo. Propter nos conscientia nostra sufficit nobis: propter vos fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Duae res sunt, conscientia et fama: conscientia tibi, fama proximo: qui conscientiae fidens
Abbreviated transcription (Latin):
dei eandem quamspeculam̃. quia eadem
imago dĩ ⁊ gła dei. sicut supra uir
transimus de forma informã. de obsc̃a
inlucidam. quia et ipsa obscura imago
cum adeo iristificat᷑ a deformi forma
informosamformam mutamur. Erat
enim et int̾ uicia natura bona. degła

Expanded text:
 eamdem imaginem. Quia eadem imago Dei est gloria Dei, sicut supra: Vir nsformantur. Transimus de forma in formam, de obscura in lucidam: quia et ipsa obscura imago cum a Deo justificatur, a deformi forma in formosam formam mutatur. Est enim et inter vitia natura bona. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
Weneficentie. Euacuata sententia
prauo alm degula redit ad mores be¬
neficentie .i. largitatis in alios. et si
ur̃a suba sit ablata. tamen exhis q̃
habebitis elemosinas date quod sup̃¬

Expanded text:
eneficentiae. Evacuata sententia pravorum de gula, redit ad mores. Beneficentiae, id est, largitatis in alios. Et si vestra substantia sit ablata, tamen ex his quae habetis eleemosynas date. Hoc sup
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sicito lorica munit uitilia.
quasi coherentes hami fiai. si et
caritati insistimus. numquã m̃tes
nr̃as uaincet temꝑalis apetitꝰ si etiã
spes ct̃ne salutis adstuiꝑna tendens
ut galea mentem obuobuit. non le¬
detur a temporali appetitu.

Expanded text:
enim lorica munit vitalia, quasi coherentes hami fidei, si et charitati insistimus, nunquam mentes nostras vincet temporalis appetitus; sed etiam spes aeternae salutis ad superna tendens ut galea mentem obvolvit, non laedetur 203 temporali appetitu.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sicut fur. Ita imꝓiasus uem¬
et malis tunc. quod unobitu
nocte. cum latentius uenit et
homines dormiunt. tunc omĩa
subripit. ut qui diutem se puta¬
bat eiugilans nichil inueniat.
Ita mutt ħ bñ seeuri tune nichil¬

Expanded text:
Sicut fur. Ita improvisus veniet malis tunc, quod et in obnocte, cum latentius venit, et homines dormiunt, tunc omnia subripit: ut qui divitem se putabat, evigilans nihil inveniat. Ita multi hic bene securi, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is s adsustenta¬
tionem datis. Uere
nos qͥ ñ tumꝰ noctiᷤ
ñ debemꝰ dormire.
noctem dorm̾.i.
sua traxert̃ eos
ads ut oblitiuite
et̾ne in his quies¬
his mimodate
utendo ex nocte

Expanded text:
ris sed ad sustentationem datis. Vere nos qui non sumus noctis non debemus dormire. noctem dormit, isua traxerunt eos ad hoc, ut obliti vitae aeternae in istis requieshis immoderate utendo; ex nocte
Abbreviated transcription (Latin):
to contͣ dm̃inur murauistisadegiptũ uñnos ma¬
nli ualida eiecerat redire uolentes. aͥd plura: ĩta pa¬
tres utr̃i crebra ꝓpuocatione d̃mirritauer̃. ut om̃s
mus. c̃ĩr ĩ si illa minimã fecissetis. de hoc solomini¬
me nos dignos uenia iudicaret: ꝙ dnm̃ih̃m ꝓph̃aꝵ¬

Expanded text:
to contra Dominum murmurastis: ad Aegyptum, unde vos mato contra Dominum murmurastis: ad Aegyptum, unde vos manu valida ejecerat, redire cupientes. Quid plura? Ita patres vestri crebra provocatione Dominum irritaverunt, ut omnes mus, cum, etiamsi illa minime fecissetis, de hoc solo nemo vos dignos venia judicaret quod Dominum Ch
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ xͦ. adqͦs ĩ ipse se uenisse testatus est dicens. Nueni
nͥ ad oues q̃ ꝑierant domus isrł. cum uos canes potius
ꝙͣ hoĩes appellauerit Equũ gͦ. ne ẽ ut hodie idola de¬
serentes. quib abinitio deseruistis: nob̃ cõparemini.
i ñ pocuis impselitoꝵ loc̃ ex legis auctoritate ⁊ ꝯsuetu¬
dine deputeminr ⁊ ħipsũ ñ merebamini. nͥ qr lar¬
ga cdĩ seꝑ clem̃tia uoluit uos adnr̃am imitationem
admittẽ. Gentes econtrio ⁊ĩ respondebãt. Quanto ma
iora bñficia dĩ ergauos narraueritis: tantomaio
ris cͥminis uos roos ẽẽ monstrabitis. Sẽꝑ enĩhis oĩb
extitistis ingͣti. lã ipsis pectib quib aridũ mare tͣn¬
sistis. ludebatis añ ulola q̃ fecistis upso ore qͦ paulo
añ obnecẽ adu̾sarioꝵ dño cantauãtis. simulacra uo¬
ħ fieri poposcistis: iłł ocłis quib uenerandã. dñi
nubẽ ł ignẽ conspicẽ solebatis simulac᷑ intuebami¬
ni. oanna quoq uob̃ fastidio fuit. et semꝑ indeser¬

Expanded text:
os etiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad oves, quae perierunt, domus Irael , cum vos canes potius quam homines appellaverit. Aequum ne ergo est ut hodie idola deserentes, qui bus ab initio deservistis, nobis comparemini, et non potius in proselytorum loco ex legis auctoritate et consuetudine deputemini; et hoc ipsum non merebamini, nisi quia larga Dei semper clementia voluit vos ad nostram imitationem admittere. Gentes etiam e contrario respondebant: Quanto mai beneficia narraveritis, tanto majoris vos criminis esse reos monstrabitis, semper enim his omnibus exstitistis ingrati. Nam ipsis pedibus quibus aridum mare transistis, ludebatis ante idola quae fecistis; et ipso ore quo paulo ante ob necem adversarii Domino cantaveratis, simulacra vobis fierinube vel igne conspicere solebatis, simulacra intuebamini. Manna quoque vobis fastidio fuit, et semper in deser
Abbreviated transcription (Latin):
s ignorantie deputatũ. Qͥ enĩ agnitũ illũ seqͥmr olĩ
utiq seq̃remur: si aũ cognouissemꝰ. Si aũ uos degn̾is
nobilitate iactatis. quasi ñ moꝵ imitatio mag̃ꝙͣ
infilios reputant᷑. his talit̾ alt̾cantib. apłs. se me¬
diũ int̾ponẽs: ita parcium diremit q̃stioẽs. ut ne¬
utrũ eoꝵ sua iꝰticia salutẽ meruisse confirmaret.
hos uͦ ppłos iscient᷑ et grauit᷑ deliqͥsie ostñđ. Iudeos¬

Expanded text:
nim agnitum illico sequimur, olim utique sequeremur, si ante cognovissemus. Sic autem vos de generis nobilitate jactatis, quasi non morum imitatio magis qin filios reputantur. His taliter altercantibus Apostolus se medium interponens, ita partium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum sua justitia salutem meruisse ostendat; ambos vero populos et sciente et graviter deliquis
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ laudant᷑ uit mag̃ ⁊ mag̃ ꝓficiant ammonent᷑.
rep̃hñsione s multa laude sunt digni. ꝙ fidẽ apłi¬
cã seruauer̃t. Philipenses aũ multomag̃ collaudant᷑.
qr nec audire falsos apłos uoluer̃ Thessalonicenses.
solũ fidẽ concussã seruauer̃ uĩtatis. s ⁊̃ inꝑsecutiõe¬
ciuũ fuerint constantes inuerti. Colosenses aũ tales
erant. ut cũ ab apło uisi corꝑalit̾ ñ fuissent. hac laude
digni hrent᷑. i si corꝑe inqͥt absenssum. s sp̃u uob̃cũ sũ
gaudens: uudẽs ordinẽ ur̃m. De hebreis uͦ quid di¬
cendũ ẽ quoꝵ thessalonicenses qͥpłimũ laudatisunt

Expanded text:
 et ut magis ac magis proficiant admonentur. reprehensione, sed multa laude sunt digni, quia fidem apostolicam servaverunt. Philippenses etiam multo magis collaudantur, qui nec audire quidem falsos apossolum fidem inconcussam servaverint veritatis, sed eticivium fuerint constantes inventi . Colossenses autem tales erant, ut cum ab Apostolo visi corporaliter non fuissent, hac laude digni haberentur: Etsi corpore, inquit, absens sum, sed spiritu vobiscum sum, gaudens et videns ordinem vestrum . De Hebraeis vero quid dicendum est? quorum Thessaloni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cũ cognitum de creatura creatorẽ dm debuerint ue¬
nerari głam cuis inmanufacta mutauerunt summu¬
lacra. Utrosq etiã similit̾ ueniam consecutos. eqͣles eẽ
uerissima rõne demonstrat. Presertim cũ ineadẽ lege
ad fidem xͥ uocatos ostñdat. Quã obrem uicissim eos
humiliaus: ad pacẽ ⁊ concordiam cohortatur
omani sunt partis italie. hii p̃uentisunt a

Expanded text:
 cum cognitum de creatura creatorem ut Deum debuerant venerari, gloriam ejus in manufacta mutaverint simulacra. Utrosque etiam similiter veniam consecutos, aequales esse verissima ratione demonstrat, et praesertim cum in eadem l fidem vocandos esse ostendat; quamobrem vicissim eos humilians, ad pacem et concordiam cohortatur. ARGUMENTUM. Romani sunt partis Italiae. Hi praeventi sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
cdnãtur.q. t.ii. Quod ñ debetis ignorare:
quia legem scitis ⁊ ego loqͦr scientib legem.
inqͣ: quod dico manifestatur.¬
plo humane legis utitur scuint legẽ ro¬
mani. quia ñ sunt barbari s naturalẽ
iusticiam cõp̃henderunt: partĩ ex g̃cis.
torum exittum. non ab omni lege. ut mu
debet eẽ sub lege. Si enim lex ei uiuit: ad¬
ult̾ est: nec prodest xͥanum dici.
¶a lege uiri. Sic finita lege: ñ preuarica¬
tur qui ad xꝑm transit. dimissis figuris.

Expanded text:
re vivit, quod non debetis ignorare; quia legem scitis, et ego loquor scientibus legem? in qua quod dico manifestaturplo humanae legis utitur. Sciunt legem Romani, quia non sunt Barbari, sed naturalem justitiam comprehenderunt, partim ex Graecis, torum exutum, non ab omni lege, sicut muldebere esse sub lege. Si enim lex ei vivit, adulter est, nec prodest Christianum dici.  vir. Sic finita lege non praevaricatur, qui ad Christum transit dimissis figuris.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Inhonesta. Absit ut in menbris scõꝵ ali¬
quasit turpitudo. s dñr inhonesta: quia ñ
est non membra ipsa

Expanded text:
inhonesta. Absit ut in membris sanctorum sit aliqua turpitudo! sed dicuntur inhonesta, quia nonest, non membra ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
num sp̃m. ut totum corpus una
aĩa uegetatur. Et quia om̃s pota¬
ti sumus. in acceptione diu̾soꝵ do¬
norum sp̃c scĩ. In uno sp̃u. qui oĩa
dona: ad unum efficiendũ dirig̃¬
⁊ iõ nulliuis ꝑsona contempnenda
ut preferenda. nec omnib gła
dei danda. quia unus ⁊idem in
omnib.¬

Expanded text:
num spiritum, ut totum corpus hominis una anima vegetatur. Et quia omnes potati sumus in acceptione diversorum donorum Spiritus sancti, in uno spiritu: quia omnia dona ad unum efficiendum dirigit. Non illius persona contemnenda vel praeferenda, nec hominibus gloria Dei danda: quia unus et idem in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
¶soaac contra naturam humane gn̾a.¬
tionis ꝓmissus: insignũ fuit. deifilium eͣc
filiosq hominum ꝑ sꝑm regeneratio¬
nis ex peccorib filios dei. ex mortalib: in¬
mortales generandos.

Expanded text:
saac contra naturam humanae generationis promissus, in signum fuit Dei Filium contra filiosque hominum per spiritum regenerationis ex peccatoribus filios Dei, ex mortalibus immortales generandos.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tenebꝵ. neputarent᷑ demo¬
nes hunc uisibilem mũdũ regere
subdit quid nomine mundi intel¬
tollenda pugnant. ł celestia dieit
iurtutes in quibꝰ pugnam demo¬

Expanded text:
Tenebrarum. Ne putentur daemones hunc visibilem mundum regere, subdit quid nomine mundi inteltollenda pugnant. Ut coelestia dicit virtutes, in quibus pugnam daemo
Abbreviated transcription (Latin):
Dominicam cenam dic̃ acceptionem eu¬
charistie quam non debent prinsifuniẽ. ⁊ m̃sis
suis miscere. ut hii quos apłos arguit. s ieuini.
in honorem tanti sacram̃ti. licet ergoꝰ p ost cenã
discipulis declĩt: quo uehementius cõm̃darent.¬
uolens ħ ultimum infige corlib et memorie
eorum. Quo añ ordine pꝰ sumeretur: apłis ser¬
uauit docendum.

Expanded text:
Dominicam coenam dicit acceptionem Eucharistiae, quam non debent pransi sumere, vel mensis suis miscere, ut hi quos Apostolus arguit, sed jejuni, in honorem tanti sacramenti. Licet enim post coenam discipulis volens hoc ultimum infigere cordibus et memoriae eorum. Quo autem ordine post sumeretur, apostolis servavit docendum.