comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ xp̃i. Ipsa imago. ipsa est
imitatio. Iccirco factus ẽtibi exem¬
plũ. ut tu illum imitando indue¬
res. Fecit corporalit̃. tu sp̃ualit̃ imi¬
nouim.iam ñ cognoscimꝰ. In exem
mundo. scđm sp̃m ueritas nascit᷑
in corde tuo. Xp̃c in iudȩa nascit᷑
de uirgine. & ueritas in confessione
nascitur de puritate. Ueritas deĩ¬
ra orta est. & nisticia decelo ꝓspexit.
Auando confiteris peccata tua ueri¬
tas de terra oritur. qͣndo uͦ conficen¬
ti ignoscit ds̃. respicit iusticia de cȩ¬

Expanded text:
imaginem Christi. Ipsa imago ipsa est imitatio. Idcirco factus est tibi exemplum, ut tu illum imitando indueres. Fecit corporaliter, tu spiritualiter imiempmundo; secundum spiritum veritas nascitur in corde tuo. Christus in Judaea nascitur de Virgine, et veritas in confessione nascitur de puritate. Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit . » Quando confiteris peccata tua, veritas de terra oritur; quando vero confitenti ignoscit Deus, justitia respicit de coe
Abbreviated transcription (Latin):
q sp̃c cũ corꝑe. neq corpꝰcũ spũ con¬
uenire potinsset. Multũ enĩ distat
int̃ corpꝰ & sp̃m. Longe sunt a se duo
hȩc. Est gͦ quiddã quo ascendit corpꝰ
ut appropinquet sp̃ui. & rursũ quid¬
dam quo descendit sp̃c. ut appropin
om̃ia erusdẽ qualitatis sunt. s facta
funt alia suꝑiora. alia inferiora. alia
sup̃ma. & corꝑeam naturã pene tͣn-¬
infra spũalem naturã ꝓlapsi. ut in
hunc modũ ima cũ summis copu¬
lentur. Ascendit moysesin moncẽ.
& ds̃ descendit in montẽ. Hisigͦmo
yses ascendisset & ds̃ descendisset. ñ¬

Expanded text:
s cum corpore, neque corpus cum spiritu convenire potuisset. Multum autem distat inter corpus et spiritum; longe sunt a se duo haec. Est ergo quiddam quo ascendit corpus, ut appropinquet spiritui, et rursum quiddam quo descendit spiritus, ut appropinqomnia ejusdem qualitatis sunt, sed facta sunt alia superiora, alia inferiora, alia suprema, et corpoream naturam pene traninfra spiritualem naturam prolapsi, ut in hunc modum infima cum summis copulentur. Ascendit Moyses in montem, et Deus descendit in montem. Nisi ergo Moyses ascendisset et Deus descendisset, n
Abbreviated transcription (Latin):
consortiũ igno¬
bilioris termi¬
nos nature tran.¬
sire compellit.
Et hoc uitium
qͣnto altius aĩe
incorꝑe manen¬
ti inheserit. tan¬
to difficilius a
corꝑe disceden¬
tẽ deserit. & ñ
collitur passio.
etiam cũ collicur
causa passio¬
nis. Ipsa quippe
amma in¬
qͣntũ delecdatione.
corporis
afficitur. quasi qͣndam corpulentiã
trahens m eadẽ fantasiis imaginatio¬
nũ corꝑalium deformatur. eisdẽq
alte imp̃ssis etiam soluta a corꝑe ñ
exuitur. Quȩ uͦ inhac uita se ab eiꝰ¬
modi feculentia mundare studue-¬
rint. hinc exeuntes qͥa nichil corpo¬
reum secũ trahunt. a corꝑali passio¬
ne immunes ꝑsistunt. Sic itaq ab
infimis & extremis corꝑib sursum
usq fp̃m incorporeũ quȩdam ꝓgres¬
sio est. ꝑ sensũ & imaginationẽ. quȩ
duo in spu corporeo sunt. Postea in
sp̃u in corporeo ꝓxima pꝰ corpꝰ est af¬
fectio imaginaria qua anma ex cor¬
poris conunctione afficitur. supͣ

Expanded text:
consortium ignoconsortium ignobilioris terminos naturae transire compellit. Et hoc vitium quanto altius animae in corpore manenti inhaeserit, tanto difficilius a corpore discedentem deserit: et non tollitur passio, etiam cum tollitur causa passionis. Ipsa quippe anima, inquantum delectatione corporis afficitur quasi quamdam corpulentiam trahens, in eadem phantasiis imaginationum corporalium deformatur, eisdemque alte impressis etiam soluta corpore non exuitur. Quae vero in hac vita se ab ejusmodi faeculentia mundare studuerint, hinc exeuntes quia nihil corporeum secum trahunt, a corporali passione immunes persistunt. Sic itaque ab infimis et extremis corporibus sursum usque spiritum incorporeum, quaedam progressio est per sensum et imaginationem; quae duo in spiritu corporeo sunt. Postea in spiritu incorporeo proxima post corpus est affectio imaginaria, qua anima ex corporis conjunctione afficitur, supra
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. & contegit. & si quidẽ ratio
ipsa sola contemplatione eã susce¬
pit. quasi uestim̃tũ ei ẽ ipsa imagi¬
natio extra eã & circa eam quo facile
exui & spoliari possit. Siuͦ etiam de¬
lectatione illi adheserit quasi pellis
ei fit ipsa unaginatio. ita ut ñ sine
dolore exui possit cuicũ amore inhe¬
sit: hinc ẽ qͦd aminȩ corporib exutȩ
corꝑalib adhuc passionib teneripoᷤ¬
sunt. qͥa uidelicet a corruptionecor¬
ꝑalium affectionũ nondum mun-¬
datȩ st̃. Habet nanq & ipsesp̃c quã¬
dam in sua natura mutabilitatẽ.
scłm qua corꝑi uiruficando appro¬
pinquat. in qua illa sp̃alis & incor-¬
porea substantia. ñ nichil suȩ pu¬
ritatis deponit. & quadam grossio¬
ri ꝓpͥetate corꝑi assum̃do occurrit.
Quȩ quidẽ coaptauo si scd̃m solã na¬
turam fit mutatio¬
nẽ habet:
corruptionẽ non
habet. Si au¬
tẽ uitiosa ẽ. in hoc
ipso purio¬
rẽ naturã corrũ¬
pit qͦd eã ad

Expanded text:
volvit, et contegit. Et siquidem ratio volvit, et contegit. Et siquidem ratio ipsa sola contemplatione eam susceperit quasi vestimentum, ei est ipsa imaginatio extra eam, et circa eam quo facile exui et spoliari possit. Si vero etiam delectatione illi adhaeserit, quasi pellis ei fit ipsa imaginatio, ita ut non sine dolore exui possit, cui cum amore inhaesit. Hinc est quod animae corporibus exutae, corporalibus adhuc passionibus teneri possunt, quia videlicet a corruptione corporalium affectionum nondum mundatae sunt. Habet namque et ipse spiritus quamdam in sua natura mutabilitatem, secundum quam corpori vivificando appropinquat, in qua illa spiritualis et incorporea substantia nonnihil suae puritatis deponit, et quasi quamdam grossiori proprietate corpori assumendo occurrit. Quae quidam coaptatio, si secundum solam naturam fit, mutationem habet, corruptionem non habet. Sin autem vitiosa est, in hoc ipso puriorem naturam corrumpit, quod eam ad
Abbreviated transcription (Latin):
lib autẽ usq ad rationalẽ ꝓgreditur.
ubi ipsam in corporeã animȩ subs¬
tantiam intingit & excitat discretio¬
ñe. Ergo imaginatio nichil aliud
ẽ qͣm similitudo corꝑis ꝑ sensus qui¬
dem corporeos ex corꝑum contactu
concepta extͥnsecus. atq ꝑ eosdẽ sen¬
sus introrsũ ad partẽ puriorẽ corpo¬
rei sp̃c reducta. eiq imp̃ssa. Hȩc au¬
tẽm rationalib purior fit ubi usq¬
ad rationalẽ & incorporeã anune
substantiam contingendam defeca-¬
tur. tam̃ illic quoq extra sub̃am illiꝰ
manens qͥa similituq̃o corꝑis ẽ. & fun¬
datur incorꝑe. Rationalis autẽ sub¬
stantia corporea lux ẽ. imaginatio
un qͣntũ corꝑis imago est. umbra ẽ.
& iccirco postqũa imaginatio usq
ad rationẽ ascendit quasi umbra in
luc̃e ueniens & luci suꝑueniensin¬
qͣntũ ad eam uenit manifestatur
& circũscribit᷑. in qͣntũ illi suꝑuenit
obnubilat eam. & obumbrat. & in¬

Expanded text:
libus autem usque ad rationalem progreditur, libus autem usque ad rationalem progreditur, ubi ipsam incorpoream animae substantiam contingit, et excitat discretionem. Ergo imaginatio nihil aliud est quam similitudo corporis, per sensus quidem corporeos ex corporum contactu concepta extrinsecus, atque per eosdem sensus introrsum ad partem puriorem corporei spiritus reducta, eique impressa. Haec autem in rationalibus purior fit, ubi ad rationalem et incorpoream animae substantiam contingendam defecatur; tamen illic quoque extra substantiam illius manens, quia similitudo corporis est et fundatur in corpore. Rationalis autem substantia corporea lux est; imaginatio vero, inquantum corporis imago est, umbra est. Et idcirco postquam imaginatio usque ad rationem ascendit, quasi umbra in lucem veniens, et luci superveniens, inquantum ad eam venit, manifestatur, et circumscribitur; inquantum illi supervenit, obnubilat eam, et obumbrat, et in
Abbreviated transcription (Latin):
constet quod scͥptũ est. qͥa qͦd natum ẽ
ex carne caro est. Sicut eñ de sp̃u corpꝰ
atur. Quaiius em̃ corpꝰ usq ad sp̃m
subbimetur. & sp̃c usq ad corpꝰ humili
est sp̃ui. & in ipso uisimaginandi fun¬
datur. supra qũa ẽ ratio. Quod em̃ima¬
ginatio extrasubstantiã animȩ ratio¬
nalis sit argum̃tumẽ quod brutaam¬
malia ium imaginandi habere pro¬
bantur: quȩ rationẽ om̃ino ñhabent.
Est itaq imaginatio similitudosen
rationalis corporalẽ informans & ratio.¬
nalem contingens. Sensus nanq siue
cus corpus contingens format᷑. ipsã¬
q formam ex corporis contactucon¬
cept̃a intͥnsecus reducens ꝑmeatus
singulis sensib emittendis & reuo¬
candis introrsũ dispositos ad cellam
fantasticã colligit. eamq illic pard
puriori corporei sp̃c impͥmens. ima¬
gmationẽ facit. Quȩ quidẽ imagi¬
natio mbrutis animalib fantasticã
cellam non transcendit. in rationa¬

Expanded text:
constet quod scriptum est: Quod natum est constet quod scriptum est: Quod natum est ex carne caro est . Sicut enim de spiritu corpus atur. Quamvis enim corpus usque ad spiritum sublimetur, et spiritus usque ad corpus humilieest spiritui, et in ipso vis imaginandi fundatur, supra quam est ratio. Quod enim imaginatio extra substantiam animae rationalis sit, argumentum est quod bruta animalia vim imaginandi habere probantur, quae rationem omnino non habent. Est itaque imaginatio similitudo senrationalis corporalem informans et rationalem contingens. Sensus namque sivecus corpus contingens formatur, ipsamque formam ex corporis contactu conceptam intrinsecus reducens per meatus singulis sensibus emittendis et revocandis introrsum dispositos ad cellam phantasticam colligit, eamque illi parti puriori corporei spiritus imprimens imaginationem facit. Quae quidem imaginatio in brutis animalibus phantasticam cellam non transcendit; in rationa
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣntũ imaginationẽformat uitalẽ
sapientiam. Hichil autẽ in corꝑe alciꝰ.
ubi post sensũ & supͣ sensũ uis imagi¬
nandi concipit᷑. quod quidẽ in cantũ
sublime ẽ. ut qͥcqͥd supra illud ẽ. ali¬
ud non sit qͣm ratio. Ipsa itaq uis ig¬
nea quȩ extͥnsecus formata sensus dr̃.
eadem forma usq adintimũ trans¬
ducta. imaginadio uocatur. forma
nanq rei senfibilis ꝑ radios uisionis
foris concepta oꝑante natura ad ocłos
usq retrahitur. atq ab eisdem fuscep¬
ta uisio nominatur. deinde ꝑ septẽ
oculoꝵ. tunicas & tres humores tͣnsi¬
ens. nouissime purificata & colaca
introrsum ad cerebrũ usq transdu¬
citur. & imaginatio efficitur. Postea
eadem imaginatio ab ant̾iore parte
capitis ad mediam tͣnsiens ipsã ani¬
mȩ rõnalis substantiã contingit &
excitat discretionẽ in tantũ iam pu¬
rificata & subtilis effecta. ut ipsi sp̃iim
mediate coniungat᷑. ueracit᷑ tam̃ natu¬
ram corporis recinens & ꝓpͥetatẽ. ut

Expanded text:
ionem, format vitalem sapientiam. Nihil autem in corpore altius, ubi post sensum et supra sensum vis imaginandi concipitur. Quod quidem, in tantum sublime est, ut quidquid supra illud est, aliud non sit quam ratio. Ipsa utique vis ignea, quae extrinsecus formata sensus dicitur, eadem forma usque ad intimum traducta imaginatio vocatur. Forma namque rei sensibilis per radios visionis foris concepta, operante natura, ad oculos usque retrahitur, atque ab eisdem suscepta visio nominatur. Deinde per septem oculorum tunicas et tres humores transiens, novissime purificata et collata introrsum ad cerebrum usque traducitur, et imaginatio efficitur. Postea eadem imaginatio ab anteriore parte capitis ad mediam transiens, ipsum animae rationalis substantiam contingit, et excitat discretionem, in tantum jam purificata et subtilis effecta, ut ipsi spiritui immediate conjungatur; veraciter tamen naturam corporis retinens et proprietatem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tafuit. & ex quo unita fuit ꝑsona fuit.
gͥex quo fuit. ꝑsona fuit. Si autẽ ex qͦ
fuit ꝑsona fuit. quomͦ ꝑsona assũp¬
ca non ẽ. quȩ ꝑsona fuit qͣndo assũp¬
caẽ: s considera. Non te ꝑturbet ser¬
monis in uolucrũ. fides queritur. ser¬
mo multa ꝑturbat. Intendecibi. Ex
quo fuit. ꝑsona fuit. qͥa ex quo fuit.
unta fuit. Quare gͦ ñ dicimͦꝰ ꝑsonã
assũpt̃a: Intende. Quando assume¬
batur:unebat᷑. Ex quocepit. uniri
cepit. & ex quo uniri cepit. ꝑsona eẽ
cepit. ñ tam̃ in qntũ erat. s in qͣntũ
unica erat. Si ꝑse aliqñ ẽẽ habuisset.
ex seꝑsona eẽ habuisset. Quia autẽ
semꝑ unita fuit. semꝑ una cũ illo cui
umebatur ꝑsona fuit. Idõ non dñis
hominẽ ꝑsonã assũptũ ẽẽ. s assũp¬
tum ẽẽ hominẽ in ꝑsonã. qͥa huma-¬
na natura in xp̃o ex eo qͦd fuit. ꝑso

Expanded text:
ta fuit, et ex quo unita fuit persona fuit, ta fuit, et ex quo unita fuit persona fuit, ergo ex quo fuit persona fuit? Si autem ex quo fuit persona fuit, quomodo persona assumpta non est quae persona fuit, quando assumpta est? Sed considera. Non te perturbet sermonis involucrum: fides quaeritur. Sermo multa perturbat. Intende tibi. Ex quo fuit persona fuit, quia ex quo fuit unita fuit. Quare ergo non dicimus personam assumptam? Intende. Quando assumebatur, uniebatur. Ex quo coepit uniri coepit et ex quo uniri coepit persona esse coepit, non tamen inquantum erat, sed inquantum unita erat. Si per se aliquando esse habuisset, ex se persona habuisset. Quia autem semper unita fuit, semper una cum illo cui uniebatur persona fuit. Ideo non dicimus hominem personam assumptam esse, sed assumptum esse hominem in personam, quia humana na
Abbreviated transcription (Latin):
rẽtur in ꝑsonã. non erant int̃ se uni¬
ta ad ꝑsonã. Iccirco qͥa assũpta ñ suis
unita. ñ sunt assũpta ꝑsona. Quia
uͦ meo quod assũpta sunt unita sunrt.
in ꝑsonã assũpta sunt. S dicis.Siam¬
ma & corpꝰ antequã unirent᷑ uerbo
idõ ꝑsona non erant. qͥa int̾se unita
non erant. ñ ne tam̃ anima etiamso.
la ꝑse ꝑsona erat. in qͣntũ sp̃c rationa¬
modo ꝑsona assũpta ñ est. qͣndo aĩa
rõnalis assũpta ẽ : d sicut anima rõ¬
nalis & caro idõ non st̃ assũpta ꝑsona.
qͥa ante assũptionẽ non habuerunt
unionẽ. s assũpta in ꝑsonã. qͥa exco
unita sunt qͦd assũpta sunt. fic& ani¬
ma rõnalis idõ assũpta ñ est ꝑsona. ꝙ
ante unionẽ uerbi. sicut ꝑse ẽẽ non
habuit. ita ꝑsona ẽe non habuit. Ex
quo em̃icepit. imiricepit. & ex quo
fuit. unica fuit. Ex quo autẽ unita fu¬
it. una cũ eo cui uniebat᷑ ꝑsona fuit.
Uide qͥd seguitur. Si exquo fuit uin¬

Expanded text:
unita ad personam. Idcirco quia assumpta non sunt, unita non sunt, assumpta persona, quia vero in eo quod assumpta sunt unita sunt, in personam assumpta sunt. Sed dices: Si anima et corpus antequam unirentur Verbo, ideo persona non erant, quia inter se unita non erant, nonne tamen anima etiam sola per se persona erat, inquantum spiritus rationamodo persona non assumpta est quando anima rationalis assumpta est? Sed sicut anima rationalis et caro ideo non sunt assumpta persona, quia ante assumptionem non habuerunt unionem, sed assumpta in personam, quia ex eo unita sunt quod assumpta sunt, sic et anima rationalis ideo assumpta non est persona, quia ante unionem Verbi sicut per se esse non habuit, ita persona esse non habuit. Ex quo enim coepit, uniri coepit; et ex quo fuit, unita fuit. Ex quo autem unita fuit, una cum eo cui uniebatur persona fuit. Vide quid sequitur. Si ex quo fuit uni
Abbreviated transcription (Latin):
cum illud rõnalis natinȩ quod assũp¬
tum ẽ ande ipsam unionẽ nec homo
nec ꝑsona fuit. qͥa extra unionẽ ꝑse
numquã fuit.qm̃ assũpcũ ẽ ex quo
fuit: d considera qͥa id rõnalis natu¬
rȩ qͦd assũptũ est ex eo qͦd fuit homo id
est humana natura ẽẽ habuit. Quiagͦ
assũptũ est in eo qͦd fuit. ex quo homo
fuit. idõ homo assũptus ẽ. Id eñi assũp¬
tũ est qͦd homo fuit. in eo & ex eo quod
assũptũ ẽ. Quia autẽ id qͦd assũptũ ẽ
rõnalis naturȩ ex eoqͦd fuit ꝑsona ñ

Expanded text:
cum illud rationalis naturae quod assumptum est, ante ipsam unionem nec homo nec persona fuit, quia extra unionem per se nunquam fuit, quoniam assumptum est ex quo fuit? Sed considera quia id rationalis naturae quod assumptum est ex eo quod fuit homo, id est humana natura, esse habuit. Quia ergo assumptum est in eo quod fuit, ex quo homo fuit, ideo homo assumptus est. Id enim assumptum est quod homo fuit in eo et ex eo quod assumptum est, quia autem id quod assumptum est rationalis naturae ex eo quod fuit persona n
Abbreviated transcription (Latin):
cordis qũã ipsũ cor. sic uerbũ dĩ aliud
ẽẽ non potest qũa ds̃. Sapientia est
uerbũ cordis quȩ decorde nascitur. ꝙ
acorde ñ separatur. Ipsũ cor sapien¬
tia est. & de corde ipso sapientia ẽ. &
una sapientia. cor & sapientia sua.
Sic ds̃ sapientia ẽ. & de ipso dõ sapien¬
tia ẽ. & est una sapientia ds & sapien¬
tia sua. Sapientia dĩ. uerbũ dĩ ẽ. Ipsũ
uerbũ caro factũ ẽ. Quidẽ caro: ho¬
mo. Factum ẽ caro. factũ ẽ homo. Quo¬
modo factũ est homo: Assumendo
hominẽ. Uerbũ quippe hominẽ as¬
sũpsit. naturã non ꝑsonã. Non eñi
assũpsit hominẽ ꝑsonã. s assũpsit ho¬

Expanded text:
ordis quam ipsum cor, sic verbum Dei aliud esse non potest quam Deus. Sapientia est verbum cordis; quae de corde nascitur, et a corde non separatur. Ipsum cor sapientia est, et de corde ipso sapientia est, et una sapientia cor et sapientia sua. Sic Deus sapientia est, et de ipso Deo sapientia est, et est una sapientia Deus et sapientia sua. Sapientia Dei verbum Dei est. Ipsum Verbum caro factum est. Quid est caro? Homo. Factum est caro, factum est homo. Quomodo factum est homo? Assumendo hominem. Verbum quippe hominem assumpsit naturam, non personam. Non enim assumpsit hominem persona
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd uult podest. & qͥcqͥd pot̾ uult.
Uult autẽ om̃e quod facit. qͥa contra
uoluntatẽ nicħ facit. qͥ uoluntarie
facit qͥcqͥd fac̃. Rursum om̃e quod
uult facit. qͥa ad omĩa posse ad est.
cũ uelle ñ deest. Si gͦ amplius ñ pot̃
ds̃ facere qũa uult. neq ampliꝰ facere
uult qua fac̃. constat ꝓculdubio qi
amplius facere non pot̃ qũã facit.¬
Amplius. Si pot̃ ds̃ plus facere qͣm
uult. potest contra uoluntatẽsuã
facere. & fac̃e qͦd in uoluntate non
om̃e qͦd fac̃ pot̃ & uult. sic om̃e quod
potest uult. sicut om̃e qͦd uult pot̃.
tate oꝑatur om̃ia & alligatur. atq
constringit᷑ lege oꝑum suoꝵ ut dñe
tur ei condicio oꝑissui. S hoc nefas
ẽ conficeri. Quomodo gͦ inquiunt
idẽ est dõ uelle & posse. si maior est
potestas eiꝰ qͣm uoluntas. Uideteqͥd
dicunt. Maior inquiunt scd̃in uospo¬
restas dĩ est qͣm uoluntas eiꝰ. Quare:
Quia dicitis dm̃ plus posse qͣm uelle.
Incendite. Succirco maior dicidebet

Expanded text:
lt potest, et quidquid potest vult. Vult autem omne quod facit, quia contra voluntatem nihil facit, qui voluntarie facit quidquid facit. Rursum omne quod vult facit, quia ad omnia posse adest, cum velle non deest. Si ergo amplius non potest Deus facere quam vult, neque amplius facere vult quam facit, constat procul dubio, quia amplius facere non potest quam facit. Si potest Deus plus facere quam vult, potest contra voluntatem suam facere, et facere quod in voluntate non omne quod facit potest et vult sic; omne quod potest vult, sic omne quod vult potest. tate, operatur omnia, et alligatur atque constringitur lege operum suorum, ut dtur ei conditio operis sui; sed hoc nefas est confiteri. Quomodo ergo, inquiunt, idem est Deo velle et posse, si major est potestas ejus quam voluntas? Videte quid dicunt. Major, inquiunt, secundum vos, potestas Dei est quam voluntas ejus. Quare? Quia dicitis Deum plus quam velle. Intendite. Si idcirco major dici debet
Abbreviated transcription (Latin):
coartatur in eo quod sine uoluntate
nicħ oꝑatur. ita & uoluntas ñ suꝑa¬
tur in eo qͦd ñ ad omĩa quȩ in pote¬
state st̃ dilatatur. Tria st̃. affectus. et
effectꝰ. & respectꝰ. Uoluntas gͦ & po¬
testas in dõ. & affectu & effectu unũ
st̃. s respectu ad unũ ñ sunt. Quomͦ
hȩc duo indõ affectu unũ sunt: Qa
in ipso nec uoluntas fine potestateẽ.
nec potestas sine uoluntate. Potestes
sine uoluntate eẽt.si aliqũa haberet

Expanded text:
ine voluntate nihil operatur, ita et voluntas non superatur in eo quod non ad omnia quae in potestate sunt dilatatur. Tria sunt, affectus, et effectus, et respectus. Voluntas igitur et potestas in Deo, affectu et effectu unum sunt, sed respectu ad unum non sunt. Quomodo haec duo in Deo affectu unum sunt? quia in Christo nec voluntas sine potestate est, nec potestas sine voluntate. Potestas sine volunt
Abbreviated transcription (Latin):
assum̃tem: Ne duas ꝑsonas p̃dicemꝰ
in xp̃o. & ne quatnitatẽ inducere uide¬
amur. & confundat᷑ trinitatis confes-¬
sio. Propt̾ẽa dicimꝰ hominẽ naturã
non ꝑsonã assũptũ au̾bo. Quid est
homo: Anima & corpꝰ. Eropt̾ea ho¬
mo assũptus ẽ. qͥa anma & corpus
assũptũ est. Propt̾ea ꝑsona assũpta ñ

Expanded text:
m? Ne duas personas praedicemus in Christo, et ne quaternitatem inducere videamur, et confundatur Trinitatis confessio. Propterea dicimus hominem naturam, non personam, assumptum a Verbo. Quid est homo? Anima et corpus. Propterea homo assumptus est, quia anima et corpus assumptum est. Propterea persona assump
Abbreviated transcription (Latin):
intentiones. Suꝑ est inquirẽ quomͦ
sermo dĩ usq ad diuisionẽ eoꝵ ꝑtin¬
gat. Prima diuisio ẽ int̃ animã &
spm. hoc ẽ int̾ uoluptates carna¬
les et spũales. Scd̾a diuisio ẽ int̾
cõpages. id est cogitationes carna¬
les & spũales. Primũ eñi discernun¬
tur uoluntates. id est utrũ bono uł
malo desidio affectus sit animus.
Quȩ discretio. idõ pͥma ẽ. qͥa facilius
qͥsꝙ sua desidĩa diuidicare potest.
Deinde sequit᷑ discretio cogitationũ
quȩ magis ẽ occulta. & difficilius
cõprebendit᷑. Quia eñĩ ex prauis de-¬
sid̃iis bone ñnũqua cogitationes¬

Expanded text:
intentiones. Superest inquirere quomodo intentiones. Superest inquirere quomodo sermo Dei usque ad divisionem eoivisio est inter animam et spiritum, hoc est inter voluptates carnales et spirituales. Secunda divisio est inter compages, id est cogitationes carnales et spirituales. Primum enim discernuntur voluptates, et utrum bono an malo desiderio affectus sit animus. Quae discretio ideo prima est, quia facilius quisque sua desideria dijudicare potest; deinde sequitur discretio cogitationum, quae magis est occulta, et difficilius comprehenditur. Quia enim ex pravis desideriis bonae n
Abbreviated transcription (Latin):
ria cogitationes gignere diximus.
nemini qͥ seipsũ cognoscit ignotũ
ẽẽ potest. qͥa illud ꝓfecto sepus in
cogitatione uoluimꝰ. cuiꝰ amore pł
affecti sumꝰ. Unde etiã dñs in eu¬
angłio dicit. Ubi ẽ thesaurꝰ tuus.
ibi ẽ & cortuũ. Ac si diceret. Ubi
ẽ desid̾ium tuũ. ibiẽ & cortuũ. idẽ
ubi ẽ affectio tua. ibi ẽ & cogitatio
tua. Rursus qͦd cogitationes desi¬
đia generent. psalmista ostendit
dicens. In meditatione mea exar-¬
descet ignis. qͥa cuiꝰ rei cogitatio
animo frequent̃ insedit: illiꝰamor
acriꝰ incorde exardescit. Conueni¬
ent̃ gͥ ꝑ medullas quȩ incorpore
magis secretȩ sunt & recondicȩ in¬
tentiones accipimꝰ. quȩ quasi co¬
gicationũ nr̃arũ medullȩ sunt.
quia incogitatione cordis latet in¬
tentio cogitationis. Quam dũ subti¬
lit̃ discutimꝰ: quasi ad int̾iora ossuũ
penetramꝰ. Liquet gͦ qͦd recte cõpa¬
ges cogitationes. & medullȩ dicant᷑

Expanded text:
ria cogitationes gignere diximus, ria cogitationes gignere diximus, nemini qui seipsum cognoscit, ignotum esse potest, quia illius profecto saepius in cogitatione volvimur, cujus amore plus affecti sumus. Unde etiam Dominus in Evangelio dicit: Ubi est thesaurus tuus, ibi est cor tuum . Ac si diceret: Ubi est desiderium tuum, ibi est et cor tuum, id est ubi est affectio tua, ibi est et cogitatio tua. Rursus quod cogitationes desideria generent, Psalmista ostendit dicens: In meditatione mea exardescet ignis . Quia cujus rei cogitatio animo frequenter insederit, illius amor acrior in corde exardescit. Convenienter igitur per medullas, quae in corpore magis secretae sunt et reconditae, intentiones accipimus, quae quasi cogitationum nostrarum medullae sunt, quia in cogitatione cordis latet intentio cogitationis. Quam dum subtiliter discutimus, quasi ad interiora ossium penetramus. Liquet ergo quod recte compages, cogitationes, et medullae dicantur
Abbreviated transcription (Latin):
beat᷑ ostendit. Sequit᷑. Compagum
qͦ & medullarũ. idest etiã usq ad di¬
uisionẽ cõpagũ et medullarũ ꝑtin¬
git ipse sermo dĩ. Quid uͦ ꝑcõpages
& medullas acciꝑe debeamꝰ explanat᷑
cũ subdit᷑. Cogitationũ & intentio¬
nũ. Compages sunt cogitationes:
medullȩ intendiones. Primũ foris
sunt oꝑa quasi cutis. deinde delec¬
tatio quasi caro. deinde cogitationeᷤ
quasi ossa. deinde intentioquasi me¬
dulla. Sicut cutis carnẽ tegit. sic
oꝑa delectationẽ. et sicut ossa carnẽ
fulciunt. sic cogitationes desideria
pascunt. & sicut medullȩ ossibus
int̾iores sunt. sic incogitationib
intentiones latent. Cogita¬
tiones etiam cõpages
uocantur:. qͥa qͦdãmͦ ita desideria ad¬
inuicẽ copulant. sicut cõpages m̃bro.¬
rũ artus ligant. Compago eñi uincu
Et similit̾ cogitationes. qͥa & exde¬
sidiis nascuntur. & desidia gene¬
rant. quodã mͦ ꝙ hec nutriendo. &
illa gignendo utraq ad inuicẽ li¬

Expanded text:
tendit. Sequitur: Compagum quoque et medullarum , id est etiam usque ad divisionem compagum et medullarum pertingit ipse sermo Dei. Quid vero per compages et medullas accipere debeamus, explanatur cum subditur: Cogitationum et intentionum . Compages sunt cogitationes, medullae intentiones. Primum foris sunt opera quasi cutis, deinde delectatio quasi caro, deinde cogitationes quasi ossa, deinde intentio quasi medulla. Sicut cutis carnem tegit, sic opera delectationem, et sicut ossa carnem fulciunt, sic cogitationes desideria pascunt; et sicut medullae ossibus interiores sunt, sic in cogitationibus intentiones latent. Cogitationes etiam compages vocantur, quia quodammodo ita desideria adinvicem copulant, sicut compages membrorum artus ligant. Compago enim vinculEt similiter cogitationes, quia et ex desideriis nascuntur, et desideria generant quodammodo, et haec nutriendo, et illa gignendo utraque ad invicem li
Abbreviated transcription (Latin):
affectũ et supracarnis intuitum
ñ ꝓficit. ad ꝑfectionẽ p̃mii spũ¬
alis non ꝑtingit. Ergo ꝓpt̃uitã
ȩt̃nitatis diligendus ẽ auetor ui
tȩ temporalis: ut scilicet ñ obho
diligatur. qͥa hanc ab illo unmo pa
illam uitã intraturi sumus. Bere
gͦ cũ dictũ eẽt honora patrẽ tuin¬
bene sit tibi. et sis longeuus super
t̃ram. scilicet iuuentium: qͥa hoce

Expanded text:
affectum, et supra carnis intuitum affectum, et supra carnis intuitum non proficit, ad perfectionem praemii spiritualis non pertingit. Ergo propter vitam aeternitatis, diligendus est aucttae temporalis, ut scilicet non ob hoc diligatur quia hanc ab illo, imo per illum vitam intraturi sumus. Bene ergo cum dictum esset: Honora patrem tubene sit tibi, et sis longaevus super terram, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃ceptionẽ ꝑtinet qͦd posicũ est:
sed ibi qͦd preter p̃ceptũ erat p̃mis¬
sum ẽ. hic subiunctũ est. Audi isrł
ds̃ tuus. ds̃ unus ẽ. Hoc totũ ante
p̃ceptũ p̃mittit᷑. ipsũ preceptum
postea subinfertur. ipsum adorabis.
et ei soli seruies. hic preceptũ p̃cedit.
honora patre tuũ et matrẽ tuã. de¬
inde subiungit᷑. ut bene sic tͥ et sis
longeuus suꝑ t̾ram. Quid ẽ gͦ quod
ibi ante p̃ceptũ causa p̃cepti p̃mit¬
subinfertur. nͥ qͥa ds̃ diligendus ẽ
ꝓpt̃ seipsũ. et homo ꝓpt̃ dm̃: Nã
et amor parentũ si ad solã carnem
respicit. spũale p̃miũ ñ acquirit.
postea diligendus ẽ a nobis. qͥa eiꝰ
gr̃a nr̃a dilectio p̃uenit᷑. et nr̃a di¬
lectio ꝑ eiꝰ grãm excitata subsequi¬
tur. In patrib autẽ carnis nr̃e si
ad id solum beneficiũ nr̃a dilectio
tenditur. quo carnalit̾ ab his nr̃m
meritũ preuenit᷑. qͥa ultra carnis

Expanded text:
ad praeceptionem pertinet quod positum est. ad praeceptionem pertinet quod positum est. Sed ibi quod praeter praeceptum erat, praemissum est, hic subjunctum est: Audi, Israel, el: Deus tuus unus est . Hoc totum ante praeceptum praemittitur, ipsum praeceptum postea subinfertur cum dicitur: Ipsum adorabis, et ipsi soli servies . Hic praeceptum praecedit: Honora patrem tuum et matrem tuam , deinde subjungit: ut bene tibi sit, et sis longaevus super terram. Quid est ergo, quod ibi ante praeceptum causa praecepti praemitsubinfertur, nisi quia Deus diligendus est propter seipsum, et homo propter Deum? Nam et amor parentum, si ad solam carnem respicit, spirituale praemium non acquirit. postea diligendus est a nobis, quia ejus gratia, nostra dilectio praevenitur, et nostra dilectio per ejus gratiam excitata subsequitur. In patribus autem carnis nostrae si ad id solum beneficium nostra dilectio tenditur, quo carnaliter ab his nostrum meritum praevenitur, quia ultra carnis
Abbreviated transcription (Latin):
erga ꝓximũ. postea consũmatis
oꝑib et finitis laborib ꝑ contẽpla-¬
tionẽ parit̾ cũ ꝓximo beatifican-
da indm̃. Amor gͦ ꝓximi et tem¬
poralis ẽ qͣntũ ꝑtinet ad exhibitio¬
nẽ oꝑis. et ȩt̃nus qͣntũ ꝑtinet ad
effectũ dilectionis. Primũ p̃cep¬
tũ scdȩ tabulȩ ad patr̃e ꝑcinet ho
Utrobiq pat̾nitas p̃ponit᷑. utro¬
biq pͥncipii dignitate honoratur.
qͥa scdm quendam modũ sic habe¬
mus pͥncipiũ nascendi ꝑ generati-¬
onẽ a patre homine. sicut pͥncipi¬
um existendi ꝑ condicionẽ accepi¬
mꝰ adõ pacre. et pat̾nitas hominis
sacram̃tũ ẽ et imago diuinȩ pat̾¬
nitatis. ut discat cor humanum
in eo pͥncipio qͦd uidet qͥd debe¬
at illi pͥncipio a quo ẽ et quod ui
trẽ tuũ et matr̃ẽ tuã ut benetͥ
sit. et sis longeuus suꝑ terram
Sicut suꝑius dictũ est in pͥmo p̃cep¬
to pͥmȩ tabulȩ. ita et hie non totum

Expanded text:
erga proximum; postea, consummatis erga proximum; postea, consummatis operibus et finitis laboribus, per contemptationem pariter cum proximo beatificanda est in Deum. Amor ergo proximi et temporalis est, quantum pertinet ad exhibitionem operis; et aeternus, quantum pertinet ad effectum dilectionis. Primum praeceptum secundae tabulae ad pUtrobique paternitas praeponitur, utrobique principii dignitate honoratur, quia secundum quemdam modum, sic habemus principium nascendi per generationem a patre homine, sicut principium existendi per conditionem accepimus a Deo Patre; et paternitas hominis sacramentum est et imago divinae paternitatis, ut discat cor humanum in eo principio quod videt, quid debeat illi principio a quo est, et quod non trem tuum et matrem tuam, ut bene sit tibi, et sis lo. Sicut superius dictum est in primo praecepto primae tabulae, ita et hic non totum
Abbreviated transcription (Latin):
nis qͦd ei exteriꝰ uisibilit seruandũ
p̃cipit᷑. sacram̃tũ ẽ int̾ioris sabbati.
ubimens sca ꝑbonã conscientiam
a seruitute peccati quiescens in
gaudio scĩ sp̃c iocundatur. Hoc
sabbatũ quisqͥs in p̃senti uica ser¬
uarit ut nullis consentiat malis.
pueniet in futura uita ad illud
int̃num et ȩt̃num dĩ sabbatum
ubi nulla sentiat mala. sicut dic¬
tũ ẽ. et erit sabbatũ ꝓsabbato. m̃¬
sis ꝓm̃se. Istud itaq p̃ceptũ sp̃ali
diamus intra nos ingaudiũ bo¬
nȩ conscientiȩ. quatinus eum in
futuro susciꝑe et possidere mere¬
sunt tria p̃cepta pͥmȩ tabulȩ.
in quib p̃cipue dĩ dilectio com-¬
m̃datur. et cota tͥnitas unus ds̃
qqualit adoranda et colenda pre
cipitur.
nebat. quȩ hominẽ ad dilectio¬
nẽ ꝓxum instruunt. Et ꝓpt̾ea sep¬
tenario distingunt᷑. qͥa in p̃senti ui-¬
ta tantum quȩ septe dieb uoluitur
nr̃a caritas pietatis oꝑib exercetur

Expanded text:
nis, quod ei exterius visibiliter servandum nis, quod ei exterius visibiliter servandum praecipitur, sacramentum est interioris Sabbati, ubi mens sancta per bonam conscientiam a servitute peccati quiescens in gaudio Spiritus sancti jucundatur. Hoc Sabbatum quisquis in praesenti vita ita servaverit, ut nullis consentiat malis, perveniet in futura vita ad illud internum et aeternum Dei Sabbatum, ubi nulla sentiet mala, sicut dictum est: Et erit Sabbatum pro Sabbato, mensis pro mense. Istud itaque praeceptum specialitdiamus intra nos in gaudium bonae conscientiae, quatenus eum in futuro suscipere et possidere meresunt tria praecepta primae tabulae, in quibus praecipue Dei dilectio commendatur, et tota Trinitas unus Deus aequaliter adoranda et colenda praecipitur. nebat, quae hominem ad dilectionem proximi instruunt. Et propterea septenario distinguuntur: quia in praesenti vita tantum quae septem diebus volvitur, nostra charitas pietatis operibus exercetur
Abbreviated transcription (Latin):
ut decuit piũ insinuatione nos
admonens. ut intelligamꝰ eũ n
solum adorandũ a nobis in suadi¬
iunitate qua condidit: sed inhu¬
manicate etiam qua redemit. ler¬
ciũ p̾ceptũ est. obserua sabbatũ.
Quatuor sabbata cõmemorare
uidetur scͥpdura. Drimũ illud
in quo ds̃ ꝑfectis oꝑib suis requ¬
euisse dr̃. Scdm illud qͦd filis it
carnalit̃ custodiendũ mandat᷑.
Terciũ illud. qͦd popło dĩ spirita¬
lit seruandũ p̃cipitur. Quartũ
illud. qͦd in repromissi one sabli¬
tũ ꝓ sabbato suis ds̃ dilectorib
pollicetur. Duo gͥ sunt sabbasa
ext̾ius. unũ dĩ et unũ hominis.
et duo int̾ius. unũ dĩ et unũ bo¬
minis. Sabbatũ dĩ illud quo ex¬
t̾ius ab oꝑe cessasse dr̃. sacram̃tũ ẽ
ilius int̾ioris sabbati eiꝰ in quo ip¬
sius et̾na immortalitas. immorta¬
usq et̃nitas ꝑpetua et in concussa
beatitudine ꝑfruens. nullo umꝗͣ
labore facigatur. Sabbatũ homi-¬

Expanded text:
ut decuit pium insinuatione nos ut decuit pium insinuatione nos admonens, ut intelligamus eum non solum adorandum a nobis in sua divinitate qua condidit, sed in humanitate etiam qua redemit. Tertium praeceptum est: Observa diem Sabbati . Quatuor Sabbata commemorare videtur Scriptura. Primum illud, in quo Deus perfectis operibus suis requievisse dicitur. Secundum illud qcarnaliter custodiendum mandatur. Tertium illud, quod populo Dei spiritualiter servandum praecipitur. Quartum illud, quod in repromissione Sabbatum pro Sabbato suis Deus dilectoribus pollicetur. Duo igitur sunt Sabbata exterius, unum Dei et unum hominis: et duo interius, unum Dei et unum hominis. Sabbatum Dei illud, quo exterius ab opere cessasse dicitur, sacramentum est illius interioris sabbati ejus in quo ipsius aeterna immortalitas, immortalisque aeternitas perpetua et inconcussa beatitudine perfruens nullo unquam labore fatigatur. Sabbatum homi
Abbreviated transcription (Latin):
manifestatur. ñ solũ qͣndo ꝑ ipsum
mundus factus ẽ. uerũetiam qͣn¬
do ꝑipsũ homo ẽ redemptꝰ. Sane
qui filiũ dĩ hominẽ factũ conficen¬
tur. nequaquã in uanũ nom̃ dĩ
assumunt:qr quẽ credunt homi¬
nẽ ꝑ id qͦd assumpsit extempore.
dm̃ uerũ agnoscunt ꝑid qͦd fuit
ex ȩt̃nitate. Pocest adhuc alit̃ intel¬
ligi qͦd dictũ ẽ. neassumas nomen
dĩtui inuanũ. In uanũ nanq no¬
m̃ dĩ assumunt. qͥ filiũ dĩ ad se missũ¬
et ꝓsua salute incarnatũ contẽp¬
nunt. Quid ẽ gͦ dicere. ne assuma
nom̃ dĩ tui in uanũ. nͥsicut uene¬
raris et adoras eũ. ꝓpt̾ hoc qͦd ab
eo factus es sic adora et uenerareꝓ
ter hoc qͦd ab eo es redemptꝰ. qͥ non
minus tibi contulit cũ redemit.
quã cũ creauit: Ad eundẽ spectat
sensũ qͦd ipse filius in eugłio dica¬
pulis. et ꝑ discipłos om̃ib inse
credentib dicit. Creditis indm̃.
et in me credite. Modesta quidẽ

Expanded text:
manifestatur, non solum quando per ipsum manifestatur, non solum quando per ipsum mundus factus est, verum etiam quando per ipsum homo est redemptus. Sane qui Filium Dei hominem factum confitentur, nequaquam in vanum nomen Dei assumunt, quia quem credunt hominem per id quod assumpsit ex tempore; verum Deum agnoscunt, per id quod fuit ex aeternitate. Potest adhuc aliter intelligi quod dictum est: Non assumas nomen Dei tui in vanum. In vanum namque nomen Dei assumunt, qet pro sua salute incarnatum contemnunt. Quid est ergo dicere: Ne assumas nomen Dei tui in vanum, nisi, Sicut veneraris, et adoras eum propter hoc, quod ab eo factus es; sic adora eum. et venerare propter hoc, quod ab eo es redemptus, qui non minus tibi contulit cum redemit, quam cum creavit? Ad eumdem spectat sensum, quod ipse Filius in Evangelio discipulis, et per discipulos omnibus in se credentibus dicit: Creditis in Deum, et in me credite : modesta quidem
Abbreviated transcription (Latin):
adorandus ẽ. eiq soli et ñ alteri ser¬
uiendũ ẽ. ea uidelicet seruitute quȩ
ei soli debita ẽ. Nam et in eugłio cũ
cluditur. cũ ipse etiã ꝓfunda dĩ teste
apło scrutetur. s ẽ eius modi loquen¬
digenus ut dicatur. nemo nͥ ille
uidelicet qui non hoc ẽ qͦd ille. His
ꝓbreuitade tnscursis. ad sequens
mandacum discutiendũ transeamꝰ.
qͦdtale ẽ. Ne assumas nom̃ dĩ cui
in uanũ. Hoc ad simplicẽ litderȩ sen¬
sum talit̾ intelligi debet. ut nom̃
dĩ homo inuanum ñ assumat. id
ẽ uł ad m̃daciũ confirmandũ. uł
ad idolũ uenerandũ. scilicet ut ne¬
q idola nomine diumo honoret.
neq falsitati nom̃ dĩ associet. My¬
stice autẽ nom̃ dĩ inuanũ assume¬
re ẽ. filiũ dĩ uisibilem ꝑ humanita¬
tẽ factũ creaturã estimare. In uanũ
quippe nom̃ dĩ assumit: qͥ filiũ dĩ
ȩternum ex temꝑe cȩpisse credit.
Nomen siqͥdem patris filius dr̃: qͥa
infilio et ꝑfilium pader inuisibilis

Expanded text:
adorandus est, eique soli et non alteri serviendum est, ea videlicet servitute quae ei soli debita est. Nam et in Evangelio, cum cluditur, cum ipse etiam profunda Dei, teste Apostolo, scrutetur . Sed est ejusmodi loquendi genus, ut dicatur nemo, nisi ille videlipro brevitate transcursis, ad sequens mandatum discutiendum transeamus, quod tale est: Ne assumas nomen Dei tui in vanum . Hoc ad simplicem litterae sensum taliter intelligi debet, ut nomen Dei homo in vanum non assumat, id est, vel ad mendacium confirmandum, vel ad idolum venerandum, scilicet, ut neque idola nomine divino honoret, neque falsitati nomen Dei associet. Mystice autem nomen Dei in vanum assumere, est Filium Dei visibilem per humanitatem factum creaturam existimare. In vanum quippe nomen Dei assumit, qui Filium Dei aeternum ex tempore coepisse credit. Nomen siquidem Patris Filius dicitur, quia in Filio, et per Filium Pater invisibilis
Abbreviated transcription (Latin):
specialit̾ dm̃ seappellari uoluit:
quia qͥ cunctis ut eẽnt tribuit. bo¬
nis tantũ ut beati eẽnt semetipsũ
in p̃miũ dedit. Ego sũ inqͥt ds̃
abraham. ds̃ ysaac. ds̃ iacob: qͥa
cũ cȩc̃i ut sint tantũ habeant a
me. isti ꝑ grãm electi ut beatȩ sint
qͦd sunt. habent a quo eẽ habent.
hoc ẽ me. Meipsũ illis dedi. et ꝓp¬
terea ipsorũ ds̃ appellari uolo:qͥa
ipsorũ sũ quẽ acceper̃t uł recepe¬
runt ꝑ grãm. quẽ ñ potuerunt
ꝑ naturam. nec meruert ꝑ culpã.
Nunc autẽ possident me.et ecce
ego hereditas illorũ sũ. ds̃ illorũ.
et saluator. ds̃ abraham. ds̃ ysaac.
ds̃ iacob. Merito gͥbeata uirgo quȩ
se singłarit electã uidebat. qͥa singu¬
larit̾ grãm acceꝑat: quasi pͥuilegio
quodam electionis diuinȩ confir¬
mata. fiducialit᷑ ipsũ quẽ ꝓ salu-¬
te mundi filiũ conceꝑat. suũ etiã
cum leticia et exultatione saluato¬
rẽ uocat. Quia respexit humili-¬

Expanded text:
specialiter Deum se appellari voluit: specialiter Deum se appellari voluit: quia qui cunctis ut essent tribuit, bonis tantum ut beati essent semetipsum in praemium dedit. Ego sum, inquit, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob , quia cum caeteri, ut sint tantum habeant a me, isti per gratiam electi, ut beati sint, quod sunt, a quo esse habent; hoc est, memetipsum illis dedi; et propterea ipsorum Deus appellari volo: quia ipsorum sum quem acceperunt, vel receperunt per gratiam, quem non potuerunt per naturam, nec meruerunt per culpam. Nunc autem possident me, et ecce ego haereditas illorum, sum Deus illorum et Salvator, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob. Merito igitur beata virgo, quae se singulariter electam videbat, quia singulariter gratiam acceperat, quasi privilegio quodam electionis divinae confirmata, fiducialiter ipsum, quem pro salute mundi filium conceperat, suum etiam cum laetitia et exsultatione Salvatorem vocat. Quia respexit humili
Abbreviated transcription (Latin):
care dicebat. In anima quippe sicut
dictũ ẽ affectꝰ et deuotio amantis
expͥmit᷑: qͥa nichil aliud ẽ ex anima
laudare. qũa ex affectu uen̾arret
reuereri exdilectione. S qͥa rur-¬
sum ȩt̃nȩ saluationis ex illo pieta¬
tis fonte certicudinẽ hauserat:idõ
spũ in suo salutari exultabat. Nec
tacite p̃tereundum ẽ. qͦd cũ dnm̃
nominaret nichil addidit. cũ uͦ
saluatorem dicẽt ñ simpliciter
saluatorẽ. s suũ saluatorem nomi-¬
nauit. Omp̃s enĩ ds̃ potestate
qua uniuersȩ creaturȩ suȩ dñat᷑.
dñs om̃ium ẽ: s pietate qua qͦs¬
dam tantũ et ñ om̃s ad uitã re¬
minatio eiꝰ ad om̃s ȩqualit̾ respicit:
bonitas uͦ qͦsdã tantũ ad saluationẽ
discerint. Et iceirco dñium ad nullũ
specialit̃ ducit᷑. de saluatione uͦquȩ
ab ipso ẽ. electi tantũ quasi de ꝓpͥo
dono merito singularit głantur:
hoc ẽ qͦd in sacra scͥptura quorũdã

Expanded text:
care dicebat. In anima quippe, sicut care dicebat. In anima quippe, sicut dictum est, affectus et devotio amantis exprimitur, quia nihil aliud est ex anima laudare, quam ex affectu venerari, et revereri ex dilectione. Sed, quia rursum aeternae salvationis ex illo pietatis fonte certitudinem hauserat, ideo spiritu in suo salutari exsultabat. Nec tacite praetereundum est quod cum Dominum nominaret, nihil addidit. Cum vero Salvatorem diceret, non simpliciter Salvatorem, sed suum Salvatorem nominavit. Omnipotens enim Deus potestate, qua universae creaturae suae dominatur, Dominus omnium est; sed pietate, qua quosdam tantum, et non omnes ad vitam reminatio ejus ad omnes aequaliter respicit: bonitas vero quosdam tantum ad salvationem discernit. Et idcirco dominium ad nullum specialiter dicitur: de salvatione vero, quae ab ipso est, electi tantum quasi de proprio dono merito singulariter gloriantur. Hoc est quod in sacra Scriptura quorumdam
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Ergo et nẽ saluator ẽ. et non
solũ nunc s ab ȩt̃no saluator: qui
iam ꝑcarnẽ assũptam ad saluan¬
dũ aduenit: s eam qũa suo tp̃r
exhibebit saluationẽ ab ȩt̃no da¬
re disposuit. Uel certe scđm uer¬
boꝵ distinctionẽ conuenienter
anima magnificare dm̃ dr̃. et sp̃e
in salutari suo exultare ꝑhibet᷑.
Sepe namq in scͥpturis ꝑ animã
affectus quidã et teneritudo m̃tis
designari solet: et iccirco dũ se dm̃¬
ex anima sua magnificare asserit.
nequaquã timore seruili s dilecti¬
onis affectu dm̃ se uen̾ari ostendit:
et rursũ cũ sp̃m suũ in salutari suo
exultare ꝑhibet. manifeste decla-¬
rat ñ ẽẽ saluationẽ hanc de quaca¬
ro gaudeat. s ȩc̃nam potius et in
bonis inuisibilib p̃ꝑata de qua
sp̃e exultat. Quia gͦ beata illa ani¬
ma casti timoris suauitatẽ conce¬
ꝑat. idõ non seruili formidine s
filiali dilectione dñm se magnifi¬

Expanded text:
sit. Ergo et nunc Salvator; et non sit. Ergo et nunc Salvator; et non solum nunc, sed ab aeterno Salvator, qui jam per carnem assumptam ad salvandum advenit, sed eam, quam suo tempore exhibebit, salvationem ab aeterno dare disposuit. Vel certe secundum verborum distinctionem, convenienter anima magnificare Deum dicitur, ein salutari suo exsultare perhibetur. Saepe namque in Scripturis per animam affectus quidam et teneritudo mentis designari solet; et idcirco dum se ex anima magnificare asserit, nequaquam timore servili, sed dilectionis affectu, Deum se venerari ostendit. Et rursum cum spiritum suum in salutari suo exsultare perhibet, manifeste declarat non esse salvationem hanc, de qua caro gaudeat, sed aeternam potius, et in bonis invisibilibus praeparatam, de qua spiritus exsultat. Quia ergo beata illa anima casti timoris suavitatem conceperat, ideo non servili formidine, sed filiali dilectione Dominum se magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
statur.Et forte aliqͥs curiositati ma¬
gis qũa diligentiȩ asscͥbendũ putet.
ita singula quȩq ꝑscrutari. et nec
minima etiam sine ꝓpͥa considera¬
tione p̃terire. Noui ego multa ad
hunc modũ ꝓpt̾ affectus cõmo¬
uen Odos in script᷑is uł ꝑ exp̃s.¬
sionẽ dicta. uł ꝑ inculcationẽ repe¬
tica. Quod etiam in hoc loco factũ
similit̾ siqͥs dicat. nichil inconue¬
nientis ẽ. Sic eñĩ dictũ ẽ. Anima
mea magnificat. et sp̃c m̃s exul.¬
tat. quasi diceret᷑. Ego ex anima
mea et sp̃u meo. id est ex doto eor¬
de. et ex tota uoluntate dm̃ lau¬
do. et de eiꝰ saluatione quã generi
humano p̃ꝑari nc̃ uideo. totis p̃¬
cordiis exulto. Nunc eñi uideo
de me assumi: qͦd credo ꝓ me de¬
bere offerri. Sic tam̃ ut iam nc̃¬
saluatorẽ meũ confitear. qͥ et si ad¬
huc hostiam carnis suȩ ñ obtulit.
carnẽ tam̃ quã adueniente tem¬
pore in hostiam offerat iã assũp¬

Expanded text:
statur. Et forte aliquis curiositati mastatur. Et forte aliquis curiositati magis quam diligentiae ascribendum putet ita singula quaeque perscrutari, et nec minima etiam sine propria consideratione praeterire. Novi ego multa ad hunc modum propter affectus commovendos in Scripturis vel per expressionem dicta, vel per inculcationem repetita. Quod etiam in hoc factum similiter si quis dicat, nihil inconvenientis est. Sic enim dictum est: Anima mea magnificat et spiritus exsultat, quasi diceretur: Ego ex anima mea et spiritu meo, id est, ex toto corde, et ex tota voluntate, Deum laudo et de ejus salvatione, quam generi humano praeparari nunc video, totis praecordiis exsulto. Nunc enim video de me assumi, quod credo pro me debere offerri. Sed tamen ut Salvatorem, meum confitear, qui, etsi adhuc hostiam carnis suae non obtulit, carnem tamen, quam adveniente tempore in hostiam offerat, jam assump
Abbreviated transcription (Latin):
uificatione ex anima temꝑaliter
mortalis constat libent̃ despexerit.
in futuro etiã eandẽ corꝑis ñ solũ
animȩ uitã ȩt̃nam et immortalẽ
recipiet. Unde et sc̃a eccła quȩ car¬
nis resurrectionẽ fidelissime cre¬
dit. ñ solũ ꝓ spiritib s etiam pro
animabs fideliũ suoꝵ orat. hoc
utiq petens. ut iniusitatione iu¬
stoꝵ cũ illa beatitudine quȩ ex ui¬
sione dĩ mundicordib erit: hoc
etiã ad głam uitȩ ȩt̃nȩ immortale
et incorruptibile ꝑ resurrectionẽ
carnis recipiant. quod nẽ ꝑ mort̾ẽ
carnis corruptibile deponunt: et
hȩc quidẽ de differentia animȩ et
sp̃c pret̾ rem. s forte ñ pret udilita¬
tem diximꝰ: nẽ ad ordinẽ narrati¬
onis nr̃ȩ ut cȩpimꝰ recurramus.
Querimꝰ gͦ quid sibi uelit talis di¬
stinctio uerboꝵ: utrumne aliqͥd
nob̾ innuat. qͦd ñ sp̃m s animam
dñm magnificare dicit. et sp̃m̃ ñ
animã insalutari suo exultare te¬

Expanded text:
vificatione ex anima temporaliter vificatione ex anima temporaliter mortalis constat, libenter despexerit, in futuro etiam eamdem corporis non solum animae vitam aeternam et immortalem recipiet. Unde et sancta Ecclesia, quae carnis resurrectionem fidelissime credit, non solum pro spiritibus, sed etiam pro animabus fidelium suorum orat: hoc utique petens ut in visitatione justorum cum illa beatitudine, quae ex visione Dei mundis cordibus erit, hoc etiam ad gloriam vitae aeternae immortale et incorruptibile per resurrectionem carnis recipiant, quod nunc per mortem carnis corruptibile deponunt. Et haec quidem de differentia animae et spiritus, praeter rem, sed forte non praeter utilitatem dixerimus. Nunc ad ordinem narrationis nostrae, ut coepimus, recurramus. Quaerimus ergo quid sibi velit talis distinctio verborum; utrumne aliquid nobis innuat quod non spiritum, sed animam Dominum magnificare dicit; et spiritum, non animam, in salutari suo exsultare te
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ corporalẽ non habent. Brutors
aut̾ẽ animaliũ sp̃c qͥa eẽntialiter
corpꝰ st̃. et extra uiuificationẽ cor¬
poream ẽẽ non habent: magis ꝓpͥȩ
animȩ dicunt᷑ quã sp̃c. Anima au-¬
tẽ humana qͥaet incorpore ẽẽ habet
et extra corpꝰ. ꝓpͥe et anima uocat᷑
et sp̃c. S anima dr̃ in qͣntũ ẽ uita
corporis: sp̃c autẽ in qͣntũ ẽ ratione
p̃dita substantia spũalis. Proptẽa
in hac uita anima ꝑdit᷑. ut sp̃c sal¬
uus fiat: cũ hȩc uita ꝓpt̾ dm̃ despi¬
citur. ut pꝰmodũ adeo ȩt̃na uita
tribuat᷑. S qͥa id qͦd ꝑdimꝰ qͣntũ
ad eẽntiam. idem ipsum ẽ quod
recipimꝰ: ꝓpt̾ea dñs ineugłio ne¬
quaquã nos animã ꝑdere p̃cepit
ut sp̃m saluũ reciꝑemꝰ. s eandẽ
ipsam animã hic ꝑdendã eẽ dr̃ẽ.
ut in futuro salua recipet᷑. hoc
profecto significans. qͥa qͥsqͥs ꝓpter
dm̃ hanc uitã quȩ nẽ corporis ui¬

Expanded text:
onem corporalem non habent. Brutorum onem corporalem non habent. Brutorum autem animalium spiritus, quia essentialiter corpus sunt, et extra vivificationem corpoream esse non habent magis propriae animae dicuntur quam spiritus. Anima autem humana, quia et in corpore esse habet et extra corpus, proprie et anima vocatur, et spiritus. Sed anima dicitur in quantum est vita corporis; spiritus autem in quantum est ratione praedita substantia spiritualis. Propterea in hac vita anima perditur ut spiritus salvus fiat, cum haec vita propter Deum despicitur ut postmodum a Deo aeterna vita tribuatur. Sed quia id, quod perdimus, quantum ad essentiam idem ipsum est, quod recipimus: propterea Dominus in Evangelio nequaquam nos animam perdere praecepit ut spiritum salvum reciperemus, sed eamdem ipsam animam hic perdendam esse dixit, ut in futuro salva reciperetur , hoc profecto significans, quod quisquis propter Deum hanc vitam, quae nunc corporis vi