comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c quoq eleuauit me & assũpsit me. Inde¬
.x. enĩ p̃dicator magis ac magis eleuatur et
assumit᷑. unde auditor ad meliorẽ uitam
mutat᷑. S querendũ nobis ÷ cũ spc̃ mentẽ
ñ eleuet nisi assũpserit: cur priꝰ eleuauit
ẜ pꝰmodũ cdicit᷑ assũpsit. S hoc loco assũp¬
sit dictũ ÷ : constaut̃ tenuit. Nã sunt ñ¬
nulli qͦs eleuat sp̃s s ñ assumit: quorũ
s incellectus ad sp̃alia emicat: & camen
uita infactis carnalib remanens intellec¬
tui ñ concordat. Balaam nãq ꝑ ꝓpħiȩ
& tam̃ a t̃renis desideriis mentẽ noluit se
catione ꝑgat audiamus. Et abii amarꝰ
rissimi is cui dona scĩ sp̃s creuerant. cur
amarus abibat. an om̃e cor qͦd isdem sp̃c¬
assumit. amarũ in indignatione sui sp̃s
facit: Unde sciendũ ÷ quia euii adhuc
p̃sens uita dulcis ÷ etiam si uerbũ dĩ loqͥ
uideatur. eleniatus &. assũptus p̃dicacor

Expanded text:
s quoque elevavit me, et assumpsit me. Indes quoque elevavit me, et assumpsit me. Inde enim praedicator magis ac magis elevatur et assumitur, unde auditor ad meliorem vitam mutatur. 42. Sed quaerendum nobis est, cum spiritus mentem non elevet nisi assumpserit, cur prius elevavit et postmodum dicitur assumpsit? Sed hoc loco assumpsit dictum est constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat sed non assumit, quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in factis carnalibus remanens, intellectui non concordat. Balaam namque per propet tamen a terrenis desideriis mentem noluit sepcationem pergat argo cui dona sancti Spiritus creverant, cur amarus abibat? An omne cor quod idem spassumit amarum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendum est quia cui adhuc praesens vita dulcis est, etiamsi verbum Dei loqui videatur, elevatus et assumptus praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ de hac eadẽ sc̃a eccłia scͥptũ ÷. Ruios eius
inhebrians. multiplicans generationes eiꝰ:
in stalicidiis eiꝰ letabitur cũ exorietur. Ruii
qͥppe eccłie scĩ p̃dicatores sunt: qͥ t̾rã nr̃i cor¬
dis infundunt. S cũ inhebriantur riui ge¬
nerationes eccłie multiplicantur: qr cũ ubx¬
riorẽ grãm sp̃c̃ p̃dicatores accipiunt: fideliũ
numerus augetur: sicq sca eccłia insius
stillicidiis letatur. Instillicidio et enĩ aqua
de tecto in t̾rã cadit: q̃ de celo ceciderat in
nos int̾cedendo & ad monit.onib inunien¬
do ꝓtegunt.S quia illoꝵ cor diuinitus in
p̃dicatione infunditur: quasi aqua de cę¬
lo uenit in tectũ. Quia uͦ nos eoꝵ uerbis
irigamur: quasi aq̃ de tecto fluit in t̾rã.
Scã itaq eccłia dũ exoritur instillicidiis
suis letatur: qr cũ infide & bonis oꝑibus
nascitur. ea q̃ accipit dona considerat:
ꝙ in uerbis p̃dicantiũ exultat. Quia gͦ au¬
ditorib ad meliora surgentib eoꝵ quoq

Expanded text:
em sancta Ecclesia scriptum est: Rivos ejus inebrians multiplica generationes ejus, in stillicidiis suis laetabitur cum exorietur . Rivi quippe Ecclesiae sancti praedicatores sunt, qui terram nostri cordis infundunt. Sed cum inebriantur rivi, generationes Ecclesiae multiplicantur, quia cum uberiorem gratiam spiritus praedicatores accipiunt, fidelinumerus augetur. Quae sancta Ecclesia in suis stillicidiis laetatur. In stillicidio etenim aqua de tecto in terram cadit, quae de coelo ceciderat in edendo et admonitionibus muniendo protegunt. Sed quia illorum cor divinitus in praedicatione infunditur, quasi aqua de coelo venit in tectum. Quia vero nos eorum verbis irrigamur, quasi aqua de tecto defluit in terram. Sancta itaque Ecclesia dum exoritur, in stillicidiis suis laetatur; quia cum in fide et bonis operibus nascitur, ea quae accepit, dona considerat, et in verbis praedicantium exsultat. Auditoribus porro ad meliora surgentibus, eorum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ror amaritudinis placeat. qͥ amitere ciñẽt
dm̃: si sic ei &. reꝓbi penitencia placuit. qͥti¬
mebat ꝑdere p̃sens sełm. aut quomͦ ei grata
sit spontanea afflctio ꝓ culpis in eis qͥ sibi
placent: si hȩc ad tẽpꝰ placuit &. in eo qui dis¬
plicebat. S sciendũ ÷ qͥa nullus hec ꝑ amo¬
re omp̃is dñi exrtoto corde agere p̃ualet nͥ
homo er sua uirtute suffitiat t̾rena despi¬
cere. cȩlestia amare. pacẽ cũ dõ querere.
secũ rixan subire. in cogicacione semet¬
ipsũ rep̃hendere. & gemitib punire:
Nullus hȩc agere. nisi quẽ diuina grã ro¬
horauerit ualet. Unde q subdit᷑. Sanꝰ¬

Expanded text:
amittere timent Dominum, si sic ei et in reprobo poenitentia placuit qui timebat perdere praesens saeculum? Aut quomodo ei grata sit spontanea afflictio pro culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit et in illo qui displicebat? Sed sciendum quia nullus haec pro amore omnipotentis Domini ex toto corde agere praevalet, homo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semetipsum reprehendere, et gemitibus punire? Nullus haec agere nisi quem divina gratia roboraverit valet. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
obsecra. increpa. in oĩ pacientia & doctiia.
Quid÷ qͦd uni iniꝑiũ. & alis̃ patientiã p̃ci¬
pit. nisi qͦd unũ lenioris alcerũ uͦ feruenti¬
oris spc̃ eẽ consperit: Leni ꝑ auctoritatẽ
imꝑii inuingenda erat seueritas uerbi.
dus fuerat: ne si plus iusto inferuesceret.
ñ ad salucẽ iuilnerata reduceret. s sana uul¬
neraret. Curandiĩ quoq qͣntũ loquan.
ne si ei qui multa ferre ñ ualet. uerbiĩ ut
ex hoitattonis uł increpationis longiꝰ ta¬
bimꝰ iudicorẽ nrm̃ ad fastidiũ ꝑducamꝰ.
Unde isdẽ p̃dicator egregiꝰ hebi eis loqur
dicens. Obsecro uos fr̃s ut sufferatis uerbũ
solatii: genĩ ꝑ paucꝰ siͥpsi uobis. hoc cam̃
infirinis pcipue conuenit: ut pauca qͥdẽ

Expanded text:
repa in omni patientia et doctrina . Quid est quod uni imperium, et alii patientiam praecipit, nisi quod unum lenioris, alterum vero ferventioris spiritus esse conspexit? Leni per auctoritatem imperii injungenda erat severitas verbi, dus fuerat, ne si plus justo infervesceret, non ad salutem vulnerata reduceret, sed sana vulneraret. 16. Curandum quoque quantum loquamur, ne si ei qui multa ferre non valet verbum vel exhortationis vel increpationis longius trahimus, auditorem nostrum ad fastidium perducamus. Unde idem praedicator egregius Hebraeis loquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii, etenim perpaucis scripsi vobis . Hoc tamen 1287 infirmis praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit. sp̃c quoq eleuauit me et as¬
sumpsit me. Cur qͥ se assũptũ iã ab spr̃e
dicrerat. iterum eleuatũ & assũptũ nar¬
rat. S ad altiora mens p̃dicantium
ꝓficit: cũ ꝑeos sensus audientiũ ad omp̃is
dĩdesid̾ium cõmouetur. Qͥ uidelicet p̃di¬
catores sc̃i iccireo ꝓfitiunt: ut ꝑ eoꝵ minis

Expanded text:
Spiritus quoque elevavit me, et assumpsit me. 41. Cur qui se assumptum jam a spiritu dixerat iterum elevatum et assumptum narrat? Sed ad altiora mens praedicantium oficit cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desiderium commovetur. Qui videlicet praedicatores sancti idcirco proficiunt, ut pe
Abbreviated transcription (Latin):
confertet. querendũ ÷ cũ suꝑiꝰ de uo¬
lumine qͦd acceꝑat scͥptũ sit. & factũ est
mos meũ sicut ma dulce qua ratione
pͥmodũ dicit᷑. abii amarus in indignati¬
ene sp̃s mei. Nitũ ͥͥipe ualde : si dul¬
cedo simul & amaritudo conueniant.
S uiarta suꝑiorẽ sensũ sciendũ ÷ quia
cui scrnio dĩ in ore cordis dulcis eẽ. ceꝑit.
Huiꝰ ꝓculdubio contrasemiet ipsũ animus
amarescit. Quo enĩ in illo subtilit̃ discit
qualit̃ se rep̃hendere debeat: eo se durius
ꝑ amaritudinẽ penitencie castigat. quia
tanto sibi magis displicet: qͣnce in sacro
uolumine ampliꝰ de om̃ipotente dõ uidet
Id anit .S quia ad ista ꝑficere sua uir¬
tute ñ ualet homo: recte nc̃ dr̃. Danus
enĩ dũi erat mecũ: confortans me. Manꝰ

Expanded text:
fortet. Sed quaerendum est, cum superius de volumine quod acceperat scriptum sit: Et factum est in ore meo sicut mel dulce, qua ratione postmodum dicitur: Abii amarus in indignatione spiritus mei? Mirum quippe valde est si dulcedo simul et amaritudo conveniant. Sed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus procul dubio contra semetipsum animus amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit qualiter reprehendere se debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat, qui tanto sibi magis displicet, quanto in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet. Sed quia ad ista proficere sua virtute non valet homo, recte nunc dicitur: Manus Domini erat mecum, confortans me. Manus
Abbreviated transcription (Latin):
me uocẽ cõmotionis magnȩ. pꝰ uocẽ quoq
alarũ atq rotarũ subditur. & uocẽ cõmo¬
tionis magnȩ. Quod si diligent̃ aspicit᷑.
inueuiri potest. qr ñ ociose repetitur.
Due qͥroe sunt cõmotiones: quib corda
nr̃a cõmouentus. Una qͥppe cõmotio ex
imore : Altera ex caritate. Una fit ear
luctu pemtentiũ: alia ex feruore aman¬
tiũ. Post p̃dicationis gͦ uerbũ pͥma cõmo¬
Ie est: cum plangimus mala quȩ fecimꝰ.
Postuocẽ uero alarum & rotarũ scd̃a cõ¬
Qͥ audiuimis. e cee enũ quia intra scãm ec¬
cd̃iam de multis patrib uirtucũ erẽpla
cognosçimꝰ : quasi alarũ sonitũ cotidię
audimꝰ. Et quia ubiq sacra eloquia ꝑso¬
nant: quasi rotarũ uocib excitamur.
Et quia ꝑ eadẽ sacra eloquia ad amorẽ nr̃i
conditoris accendimur: magnis feruo¬
ris ignib ardentes ẽẽ nos longe adhuc

Expanded text:
me vocem commotionis magnae, » post vocem quoque alarum atque rotarum subditur, « et vocem commotionis magnae. » Quod si diligenter aspicitur, inveniri potest quia non otiose repetitur. Duae quippe sunt commotiones quibus corda nostra commoventur. Una quippe commotio ex timore est, altera ex charitate. Una fit ex luctu poenitentium, alia ex fervore amantium. Post praedicationis ergo verbum prima commotio est, cum plangimus mala quae fecimus. Post vocem vero alarum et rotarum, secunda coquae audimus. Ecce enim quia intra sanctam Ecclesiam de multis Patribus virtutum exempla 1278 cognoscimus, quasi alarum sonitum quotidie audimus, quia ubique sacra eloquia personant, quasi rotarum vocibus excitamur. Et quia per eadem sacra eloquia ad amorem nostri conditoris accendimur, magni fervoris ignibus ardentes, esse nos longe adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
gendo quẽ cognoscimꝰ. non cessamꝰ eum
cũ fietib desiderare. Post rotarum itaq
uocẽ uor magnȩ cõmotionis sequit᷑ : quia
cum testamenta dĩ in aure cordis sonare
ceꝑint. audientiũ sp̃c ex amore cõpunc¬
tus ad lamenta cõmouetur. hinc ÷ enĩ
qͦd scͥpture sacre fiunt uerba in corde le¬
gentiũ sapida: hinc ⁊ qͦd ab amiantib
plerũq in silentio quasi furtiue & tacite
leguntur. Unde ꝑ ꝓpħam quoq aliũ
dicitur. Precidisti in alienatione capita
potencium: mouebuntur in ea gentes.
adaꝑient ora suasicut pauꝑ edens in oc¬
culto. Omp̃s enĩ ds̃ in alienatione ca¬
pita potenciũ p̃cidit: quia uideoꝵ su¬
ꝑbiam a semetipso alienando repulit.
Inqua alienatione gentes motę sunt:
qr dũ iudei a fide caderent. ad agnitionẽ
fide corda gentiũ eucurrer̃t. Quȩ uide¬
licet gentes in sacrȩ lectionis pabulo. os
cordis aꝑiunt. ꝙ in oceulto sicut pauꝑ
comedunt: qr cũ festinatione & silentio

Expanded text:
 non cessamus eum cum fletibus desiderare. Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia cum Testamenta Dei in aure cordis sonare coeperint, audientium spiritus ex amore compunctus ad lamenta commovetur. Hinc est enim quod Scripturae sacrae verba fiunt in corde legentium sapida, hinc est quod ab amantibus plerumque in silentio quasi furtive et tacite leguntur. Unde per prophetam quoque alium dicitur: Praecidisti in alienatione capita potentium, movebuntur in ea gentes, adaperient ora sua sicut pauper edens in occulto . Omnipotens enim Deus in alienatione capita potentium praecidit, quia Judaeorum superbiam a semetipso alienando repulit. In qua alienatione gentes motae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei corda gentilium cucurrerunt. Quae videlicet gentes in sacrae lectionis pabulo os cordis aperiunt, et in occulto sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio
Abbreviated transcription (Latin):
ueneranda quoq apparilerunt hominib
eloquia testamentoꝵ. Uel certe rote ani¬
malia sequuntur: quia in scõꝵ patrũ
uita cognoscimꝰ. quid in sacrę scͥpture uo¬
lumine intelligere debeamꝰ. Iuoꝵ qͥppe

Expanded text:
veneranda quoque apparuerunt hominibus veneranda quoque apparuerunt hominibus eloquia testamentorum, vel certe rotae animalia sequuntur, quia in sanctorum Patrum vita cognoscimus quid in sacrae Scripturae volumine int
Abbreviated transcription (Latin):
nendũ etiam uos ea humilitate crescatis.
Sienĩ & uos in illis accepta bona ꝑpenditis.
& illi in uobis consid̾ant dona q̃ habetis.
uicissim uos alis tangitis: ut excitati sẽꝑ
ad celestia uoletis. Seauitur. Et uocẽ ro¬
tarũ sequentiũ animalia: & uocẽ cõmoti¬
onis magne. In rotis sacri eloquii cestam̃ta
signari suꝑiꝰ dicrimꝰ. Uox gͥ rotarũ est:
sermo testamentoꝵ. Post uocẽ alarũ am
inaliũ auditur etiã uox rotarũ: quia p̃di¬
cantiũ sermone suscepto. dũ uirtutes scõꝵ
ad altiora agenda euolant. seq uicissĩ ad
ꝓfectũ pulsant sc̃e eccłie status erigitur:
ut ꝑ uniuersũ mundũ sacroꝵ testam̃toꝵ
pagine legant᷑. Ubiq & enĩ iã sc̃m eũgłm.¬
ubiq apłoꝵ dicta. ubiq lex & ꝓphete reso¬
scãm ȩccłiam libere & licent̃ auduncur.
Quę rõtę animalia sequunt᷑: qr sic̃ suꝑiꝰ¬
dictũ ÷ pꝰ quã in honorẽ uenit uita sc̃õꝵ.

Expanded text:
nendum etiam vos ex humilitate crescatis. nendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut excitati semper ad coelestia voletis. Sequitur: VERtarum sequentium animalia, et vocem commotionis magnae. » In rotis sacri eloquii Testamenta signari superius diximus. Vox igitur rotarum est sermo testamentorum. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone suscepto dum virtutes sanctorum ad altiora agenda evolant, seque vicissim ad proveetum pulsant, sanctae Ecclesiae status erigitur, ut per universum mundum sacrorum testamentorum paginae legantur. Ubique etenim jam sanctumum dicta, ubique lex et prophetae resosanctam Ecclesiam libere licenter audiuntur. Quae rotae animalia sequuntur, quidictum est, postquam in honore venit vita sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ulis in humilitate substernant. ata
reproboꝵ mens nunꝗͣ consid̾at quid
alt boni ampliꝰ quã ipsa . s qͥd bouup¬
sa ampliꝰ ꝗͣ alt̾ habeat. Neq enĩ pen¬
sat q̃ bona sp̃s alt̾ acceꝑit & ipsi de¬
sint: s q̃ bona ipsi &. que mala adsint
alteri. Et cũ omp̃s d̃s ad hoc uirtutes
singłis diuidat ut alterũ alcterimn co¬
gitacione humiliet: ad hoc reprobe
ꝑtrahunt bonũ qͦd acceꝑunt. uit ex̃ eo
in elatione ꝑdantur. dũ semꝑ consi¬
derant bona q̃ ipsi habent &e alii non
habent. ꝙ nũꝗͣ ꝑpendere student qͣn¬
ta bona alii haheant. & ipsiñ habeam.
Quod gͦ diuina pietas in augmento
disponit hiunilitatis: hoc mentes re¬
ꝓbȩ in augm̃to uertunt elationis et
ex diuersitate munerũ a bono defi¬
qͥd nun habetis in ꝑorimis uͦ hoc ud uob
ampliꝰ acceꝑunt: quatinꝰ aũ suꝑuos¬
metipsos eos ꝓ bono qͥd ipsibabent. s
uos ñ habetis aspicitis. ad hoc quoq obti¬

Expanded text:
illis in humilitate substernant, ita illis in humilitate substernant, ita reproborum mens nunquam considerat quid alter boni amplius quam ipsa, sed quid boni ipsa amplius quam alter habeat. Neque enim pensant quae bona spiritus alter acceperit et ipsis desint, sed quae bona ipsi, et quae mala adsint alteri. Et rum omnipotens Deus ad hoc virtutes 1277 singulis dividat, ut alterum alteri in cogitatione humiliet, ad hoc reprobi pertrahunt bonum quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent et alii non habent, et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis; et ex diversitate munerum a bono deficiquod minus habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus dum super vosmetipsos eos pro bono quod ipsi habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obti
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib epłis loqͣns in eis de his in quib
sunt quedã difficilia intellectu q̃ indoc¬
ti & instabiles deprauant. Airatur
itaq in apłis om̃ib paulus innocentiã:
mirat᷑ apłoꝵ primꝰ in paulo sapientiã.
Aus gͦ se tangunt. qͥ inde se uicissi ad
facit in regionib trarũ. P oterat nanq
unieiulibet regiom. fructꝰ om̃s tribue¬
re. S si unaq̃libet regio alteriꝰ regiois
fructib ñ indigeret: cõmunionẽ eõ
altera ñ habuisset. Unde fit. ut huic
nini alii uͦ olei habundantiã tribuat.
hanc multitudine pecudũ. illã uero
ubertate habundare faciat frugum.
ut cũ illa defert qͦdista non ht̃.&. ista red¬
dit qͥd illa ñ detulit: ꝑ cõmunionẽ gr̃e
sibi simul etiam diuerse t̾re conuine¬
te sint. Sic̃ gͦ regiones t̾rarũ ita sunt
mentes scõꝵ : q̃ dũ uicissim s confert̃
qͥd acceꝑunt. quasi fructꝰ suos regiones
dunt. qͦd a dõ meluis acceꝑunt qͣm ipsi.
ut eos sibi in cogitacione p̃ferant. seꝙͥ

Expanded text:
oquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innocentiam, miratur apostolorum primus in Paulo sapientiam. Alis ergo se tangunt qui inde se vicissim adfacit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiones terrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones dunt quod a Deo melius acceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogitatione praeferant, seque
Abbreviated transcription (Latin):
centiã: E ꝓpt̃ p̃cedentẽ malitiã uilis
i eiꝰ ocłis facta÷ om̃is quã exhibebat
in eccłia sollicitudo sua. Et qͣm multos
ex accepto intellectu p̃cederet n atten¬
dit : quia illoꝵ innocentiã pensans. ꝑle¬
quitorẽ aliqͣn fuisse se doluit. S uidẽa¬
mus si qͥs ex apłis eũ qͥ paulo datꝰ: in
tellectũ miratua. Ipse nob̾ apłoꝵ pͥm¬

Expanded text:
centiam, et propter praecedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollicitudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellectum miratur. Ipse nobis apo
Abbreviated transcription (Latin):
teneatur: Loqͥ contra alios libere recy¬
sat. ne ipsam uitȩ suȩ quietẽ ꝑdat. Isti
sunt p̃uidet. s tam̃ p̃sentis ꝓrimi egͥ¬
tudinẽ conspitiens atq conpatiens ñ
ualet curare. Iili data ÷ curationis grã
atq a corpore ꝓrum molestiã q̃ in pre¬
senti est orationib repellit: s tñ ꝗͥd se¬
ipsũ paulopost sequat᷑ ignorat. AAura
itaq dispensatione om̃ps ads̃ sic in elec¬
tis suis sua dona dispensat: ut & isti det
qd illi denegat: ꝙ alteri maiꝰ qd alteri mi¬
nus tribuat. quatinꝰ dũ uł iste habere
illũ conspieit qͦd ipse ñ ht̃: uł ule hunc
maiꝰ accepisse considerat. qd̾ sibi minus
adeẽ pensat. dona dĩ alt in altero idẽ ui¬
cissim om̃s admirent᷑. atq ex hac ipsa
admiratione humilietur alt̾ alteri: et
quẽ uidet habere qͦd ñ ht̃ eũ diumo iudi¬
tio sibi p̃latũ putet. Alis gͦ suis uicissim
se animalia feriunt: eũ scẽ mendes alt̃¬

Expanded text:
teneatur, loqui contra alios libere recuteneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem perdat. Isti sunt praevidet; sed tamen praesentis proximi aegritudinem conspiciens atque compatiens, non valet curare. Illi data est curationis gratia, atque a corpore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi 1276 denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est vicissim, omnes admirentur, atque ex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri, et quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alte
Abbreviated transcription (Latin):
excitant. ex consideratione uirtutis ali¬
enȩ: Non enĩ uni dant᷑ omĩa. ne in su¬
ꝑbia elatus cadat. s huic datur qͦd tͥ non
datur. & tibi datur qͦd illi denegatur: ut
dũ iste considerat bonũ qͦd habes & ipse
ñ lit̃. te sibi in cogitacione p̃ferat. et
rursũ dũ tu habere illũ conspicis qͦd
ipse ñ habes: te illi in tua cogitacione
ex multis loqͣr: isti mire abstinentiȩ
uirtus triburtur. & tam̃ uerbũ scien¬
tie ñ ht̃. Illi datur uerbũ scientie: et
tũ uirtutẽ ꝑfecte abstinentie appreben¬
dere conatur & ñ ualet. Huic libertas¬
uocis tribuitur : ut opp̃ssis quibq ꝓ
tectionis solatia impendens. ad defen¬
sionẽ iusticie libere loquat᷑ : s tñ adhuc
multa in hoc mundo possidens. relinq̃re
cupiat habere. s tñ adhuc auctorita¬
tẽ uocis contra peccantes qͦsq ñ p̾sumit
exerere. Et qui idõ plus loqͥ libere de¬
buit qͥa iam ñ ht̃ unde in hoc mundo

Expanded text:
excitant ex consideratione virtutis aliexcitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes, et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat. Et rursum, dum tu habere iilum conspicis, quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione ex multis loquar, isti mirae abstinentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae non habet. Illi datur sermo scientiae, et tamen virtutem perfectae abstinentiae adprehendere conatur et non valet. Huic libertas tribuitur vocis, ut oppressis quibusque protectionis solatium impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquerecupiat habere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere, et qui ideo plus loqui libere debuit, quia jam non habet unde in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
Mandata et enĩ dĩ ꝑ iussionẽ facere ser¬
uientis & obedientis ẽ: diligendo aũt
catur. ala in nobis alã ꝑcutit. qr uirtꝰ uir¬
tutẽ excitat. Sic qͥ castitatis bonũ in suo
corpore custodit. contͣ lururiantes ⁊elo
accendit᷑. ut ab ĩmunditie macłis expien¬
tur. Et sepedũ qͦsdã in lapsib inuenit:
se domat affligit. atq ad castitatis mundi¬
tiã restringit. Cuiꝰ forte mens de ĩmunditia
luauriȩ fuerit temptata. ex ipso zelo
qͦ alios correaxit semetipsã conuenit: et
erubescit inmunda cogitare. q̃ se in
aliis recolit correxrisse. In hoc gͦ ala alam
ꝑcutit: dũ uirtus uirtutẽ pulsat. et
sumꝰ uicissim se alis suis anmalia feri¬
unt. & altera ad alterã ala ꝑcutitur
singłoꝵ. huiꝰ quoq discretionis largien¬
te dño sensus patet. Quid ÷ gͦ qͦd hec pen
nata animalia uicissĩ alas alterã ad alte¬
rã feruint. nisi qͦd om̃s scĩ se inuicẽ suis
uirtutib tangunt. & sese ad ꝓfectum

Expanded text:
Mandata enim Dei pro jussione facere servientis et obedientis est, diligendo autem catur, ala in nobis alam percutit, quia virtus virtutem excitat. Sic qui castitatis bonum in suo corpore custodit contra luxuriantes zelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit, atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso zelo quo alios correxit semetipsam convenit, et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correxisse. In hoc ergo ala alam percutit, dum virtus virtutem pulsat, et  praefati sumus, vicissim se alis suis animalia feriunt, et altera ad alteram ala percutitur singulorum, hujus quoque descriptionis, largiente Dnata animalia alas alteram ad alteram feriunt, nisi quod omnes sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. ꝑ scientiã quippe u̾bi dĩ discit.
date helemosinã. & ecce omĩa munda sũt
uobis. Cumq iã ẽẽ misericors in elemo¬
sinis ceꝑit. uerba scẽ auctoritatis legit.
perũ legit & recognoscit: quia introrsus
rediens in semetipso intelligit qͦd foris
atq aliud ear caritate. Ex p̃cepto enĩ fa¬
cere bonũ inchoantiũ est: ex caritate
aũt facere bonũ ꝑfectoꝵ. qͥ ñ solũ quia¬

Expanded text:
habeat. Per scientiam quippe verbi Dei discit: habeat. Per scientiam quippe verbi Dei discit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Cumque jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae auctoritatis legit; perum, legit et recognoscit, quia introrsus rediens, in semetipso intelligit quod foris atque aliud ex charitate. Ex praecepto enim facere bonum, inchoantium est; ex charitate autem facere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutientiũ alterã ad alterã. Audit pꝰ seꝓ
cium sequit᷑. Audit pꝰ se uocẽ alarũ an¬
maliũ: quia ex ipso luctu penitencium
oriuntur uirtutes scoꝵ: ut tantõmagis
in scã actione ꝓficiant. qͣnto se ante cogni¬
tionẽ uite nequit̾ egisse meminerunt.
S est in his uerbis magna dubitacio. ꝙ
certe hȩc eadẽ sc̃a animalia alis suis se uies¬
sim feriant: ut alahuiꝰ alterũ. & ala alteri
istud animal tangat.S quia plerũq is
sacro eloquio idõ aliquid obscure dr̃.
ut dispensante mirabilit dõ multipli¬
cit̾ exponatur : nos caritati urẽ utq
ea ponere largiente dño debemꝰ. Sepe
alas suas excutiens alterã ad alteram
ꝑcutit. insi qͦd aꝑte datur intelligi. qͥa
si scĩ animalia efficimur. uirtus in no¬
bis uirtutẽ exrcitat. dũ una alterã ad
ꝑfectionẽ pulsat : Eece & enĩ qͥs habet
scientiã discit. ut uiscera etiam miscd̾ie

Expanded text:
ientium alteram ad alteram. 30. Audit posientium alteram ad alteram. 30. Audit posntium sequitur. Audit post se vocem alarum animalium, quia ex ipso luctu poenitentium oriuntur virtutes sanctorum, ut tanto magis in sancta actione proficiant, quanto se ante cognitionem vitae nequiter egisse meminerunt. Sed est in his verbis magna dubitatio, qucerte haec eadem sancta animalia alis suis se vicissim feriant, ut ala hujus alterum, et ala alterius istud animal tangat. 31. Sed quia plerumque in sacro eloquio ideo aliquid obscure dicitur, ut dispensante mirabiliter Deo multipliciter exponatur, nos charitati vestrae utraque exponere largiente Domino debemus. Saepe e animas alas suas excutiens alteram ad alteram percutit, nisi quod aperte datur intelligi qua, si sancta animalia efficimur, virtus in nobis virtutem excitat, dum una alteram ad perfectionem pulsat? Ecce etenim quis habet discit ut viscera etiam misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
diiudicans in afflictione penitencis ꝑtur¬
batur. S qͥd uox ipsa dicat: audiamiis: Be¬
nedicta gła dñi de loco suo. Locus enĩ malig¬
ni sp̃s fuerant corda peccantiũ : s cũ sibimer¬
ipsis irati ꝑ penitenciã rederint ad uitam
głȩ anĩ locus fiunt. Iam enĩ se contra se eri¬
gunt. iã penitencie lacrimis insequiuit᷑
mala q̃ cõmiserunt. Inde gͦ auditur bñdictio
głe in laude dĩ: unde priꝰ sonabat creato¬
ris in uiria de amore p̃sentis scłi. E corda
penitencium fuint iam dño locus suus.
quȩ priꝰ in peccis posita fuerant locus alienꝰ
Ipsi aũt qui a peccatis suis ad dñm conuer¬
tuntur: ñ solũ delent lacrimis ꝑ u̾sa quȩ
fecerunt: s etiam miris oꝑib ad alta ꝓfici¬
unt ut sc̃a animalia dĩ om̃ĩpotentis fiant.
ut signis & uirtutib ad alta euolent. ut t̾rã
funditus deserant: & accepto dono sese ad
celestia ꝑ desideriũ suspendant. De quib

Expanded text:
dijudicans, in afflictione poenitentiae perturdijudicans, in afflictione poenitentiae perturbatur. 29. Sed quid vox ipsa dicat audiamus: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis irati per poenitentiam redeunt ad vitam, gloriae Domini locus fiunt. Jam enim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerant locus alienus. Ipsi autem qui a peccatis suis ad Dominum convertuntur, non solum delent lacrymis perversa quae fecerunt, sed etiam miris operibus ad alta proficiunt, ut sancta animalia Dei omnipotentis fiant, ut signis et virtutibus ad alta evolent, ut terram funditus deserant, et acceptis donis sese ad coelestia per desiderium suspendant. De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cebant in uulnere: tacti pꝰmodũ manu
medicine cũ dolore redeunt ad salutem.
De hac cõmotione penitenciũ: ꝑ ꝓpłam
aliũ dicit᷑. Pedes eiꝰ steterunt: ꝙ mota ÷ t̾ra.
Quia cũ ueritatis uestigia in m̃te audien¬
tiũ figuntur: ipsa mens in sui considera¬
tione turbata mouetur. h inc psalmista
ꝓ peccatorib exorat: dicens. Qui sedes suꝑ
cherubin: moueatur t̃ra. Hinc ꝓ afflictis
ꝙ penitentib dep̃cans ait. Cõmoiusti t̾rã
E conturbasti eam: sana contriciones eiꝰ
quia cõmota est. Terra qͥppe cõmota & con¬
turbata est: peccator de cognitione reatꝰ
sui anarius. ad penitenciȩ lamenta ꝑduc¬
tus. Peccanti enĩ homini dictũ ÷: t̾ra es
& in t̾rã ibis. Exoret gͦ ut sanetur contricio
tre quia mota est: quatinꝰ peccator qui de
culpis suis afflgitur. de celestis miscdiȩ
gaudio consoletuꝵ. Hec ÷ itaq uor cõmo¬
tionis magne: qͣndo unusqͥsq sua ac ta

Expanded text:
cebant in vulnere, tacti postmodum manu cebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae, cum dolore redeunt ad salutem. De hac commotione poenitentium per prophetam alium dicitur: Pedes ejus steterunt, et commota est terra , quia cum veritatis vestigia in mente audientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione turbata commovetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et poenitentibus deprecans, ait: Commovisti terram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe commota turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti enim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret terrae, quia mota est, quatenus peccator qui de culpis suis affligitur, 1274 de coelestis misericordiae gaudio consoletur. Haec est itaque vox commotionis magnae, quando unusquisque sua acta
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd pꝰ se ꝓpħa uocẽ audit cõmotionis magne. nͥ
qd̾ pꝰ sermonẽ p̃dicationis qui fit ad corda pec¬
cantiũ. lam̃tũ penitencie sequit᷑ ꝑ uersi¬
& enĩ quiq dũ praua agunt. & a iuistis rec¬
ta ñ audiunt: nesciunt qͣm sint grauia
q̃ cõmittunt. atq ex illa sua ignorantia in
suo stupore secur÷ sunt. & iacentes in eul¬
pis quasi mollit̾ quiescunt: sicut de qͦdam
peccatore & securo ppło dicitur. Requieuit in
fecib suis : quia securus iacuit in peccatis.
Cũ uero audire ꝑuersi uerbũ p̃dicationis
ceꝑint. q̃ sint supplicia et̃na cognoscere. qui
t̃ror uiditii quã subtilis ecraminatio de sin¬
gulis quib q peccatis: ilico contremiscunt.
implentur gemitib & ñ se capientib suspi¬
riis anxiantur: atq magno pauore concus¬
si. in luctu & fietib erũpunt. Propłam gͥ
uor magnȩ cõmotionis sequit᷑ : quia pꝰ uer¬
bũ p̃dicationis conu̾soꝵ atq penitenciũ
luctus audiuntur. Qui enĩ priꝰ quieti ia¬

Expanded text:
se propheta vocem audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? Perversi enim quippe, dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia in suo stupore securi sunt, et jacentes in culpis quasi molliter requiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in fecibus suis, quia securus jacuit in peccatis. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur; quia post verbum praedicationis, conversorum atque poenitentium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti ja
Abbreviated transcription (Latin):
nis uerbũ a semetipsis auaritie estũ repel¬
lunt. & ñ solũ iã aliena ñ rapiunt. s & ꝓpͥa
indigentib largiuntur: nec tam̃ ire stimu¬
los edomant nec pacientiȩ moderamina per
mentis tranqͥllitatẽ seruant. Et sepe alii ad
exhortacionis uerbũ in semetipsis tantũ
carnis ĩmunditiã uincunt: corpꝰ in castita¬
te custodiunt. nec tam̃ adhuc animũ sic̃
debent ꝓximis inclinant. s ꝑrigorẽ suꝑbiȩ
in cogitacionẽ se eleuant. In istis pars una
compluta ÷ quia fructũ fecit. & pars q̃ cõplu¬
ta ñ ÷ aruit: quia exortacionis uerbũ non
plene suscipiens. a bono oꝑe sterilis reman¬

Expanded text:
 a semetipsis avaritiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus largiuntur; nec tamen irae stimulos edomant, nec patientiae moderamina per mentis tranquilitatem servant. Et saepe alii ad exhortationis verbum in semetipsis jam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fecit, et pars quae compluta non est aruit, quia exhortationis verbum non plene suscipiens, a bono opere sterilis reman
Abbreviated transcription (Latin):
Et gła añi de loco suo bñdicitur. cũ uel
ab electis hominib uł a scĩs angłis auctori
om̃iũ laus et̃na cantatur. In eo gͦ qͦd iusti
de conu̾tendis peccatorib cogitant. quia
eoꝵ uitia considerando ad carnales a c̾tus
oculũ ducunt. quasi ad babiloniã intendt̃.
Qui cam̃ ꝓ statu suę rectitudinis quia in
laudẽ di bona scõꝵ considerare nunquã
immoramur. qui hec ꝓphete uerba largiẽ¬
te dño ꝑ sensũ alterum & subtilius intelli¬
gere &. aꝑtius dicere ualemꝰ: Ait enĩ. Et
assũpsit me sp̃c. Predicatorẽ sp̃s assumit:
cũ eiꝰ mentẽ in amorẽ dĩ om̃ipotentis eleuat.¬
& a t̾renis iã desideriis alienã reddit: ut
nichil ei agere libeat nisi ea quib lucra
spalia congreget. & ad regna celestia cotidi¬
ani sui oꝑis fructũ portet. Unde & nobis
p̃dicatorib iubetur. Oꝑamini ñ cẏbum
qui perit: s qͥ ꝑmanet in uitã et̃nã. Bene

Expanded text:
 Domini de loco suo benedicitur, cum vel ab electis hominibus, vel a sanctis angelis auctori omnium laus aeterna cantatur. In eo ergo quod justi de convertendis peccatoribus cogitant, quia eorum vitia 1273 considerando ad carnales actus oculum ducunt, quasi ad Babyloniam intendunt. Qui tamen pro statu suae rectitudinis, quia in laudem Dei bona sanctorum considerare nunquam immoramur, qui haec prophetae verba, largiente Domino, per sensum alterum et subtilius intelligere, et apertius dicere valemus? Ait enim: Et assumpsit me spiritus. Praedicatorem spiritus assumit, cum ejus mentem in amorem Dei omnipotentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum portet. Unde et nobis praedicatoribus jubetur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet
Abbreviated transcription (Latin):
uerba sua denuntiat difficile audiri. cur
nos miseri contristam᷑. cũ sepe a frĩb in nr̃a
admonitione contẽpnim: Nam crebro
delinquentes allo quimͦ: frequent̃ increpa¬
mus. Sepe cũ eis blandis sermonib agimꝰ:
.& tñ si alt̃ audit. alt̃ audire contẽpnit. Alt̃
exr parte uerbũ exhortacionis suscipit: et
quia fecerit iratus cũ dicit. Plui suꝑ ciuitatẽ
est: & pars q̃ cõpluta ñ ÷ aruit. Cũ enĩ sc̃e
exhortacionis uerba alia mens suscipit. alia
susciꝑe recusat: suꝑ unã ciuitatẽ dñs pluit.
ẜ suꝑ alterã ñ pluit. Cũ uero & ipse qͥ ꝓrimiꝰ
audit. & ab aliis se uitiis corrigit. atq ab aliis
emendare contẽpnit: una eadẽq ciuitas.
s ex parte cõpluitur. & ex parte arida rema¬
net. in qua a se p̃dicationis plumã repellit.
Sunt etenĩ quidã qͥ exhortacionis uerba
om̃ino ñ audiunt. hi penitꝰ susciꝑe plu¬
uiã nolunt. Et sunt quidã qͥ audiunt. s̃
tam̃ hanc medullitꝰ ñ sequunt᷑: quia alia

Expanded text:
verba sua denuntiat, difficile audire, cur nos miseri contristamur, cur saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit, alter ex parte verbum exhortationisquia fuerit iratus, cum dicit: Plui super civitatem est, et pars quae compluta non est uruit . Cum enim sanctae exhortationis verba alia mens suscipit, alia suscipere recusat, super unam civitatem Dominus pluit, et super alteram non pluit. Cum vero et ipse proximus qui audit ab aliis se vitiis corrigit, atque ab aliis emendare se contemnit, una eademque civitas et ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, in qua a se praedicationis pluviam repellit. Sunt etenim quidam qui exhortationis verba omnino non audiunt, hi penitus suscipere pluviam nolunt. Et sunt quidam qui audiunt, sed tamen hanc medullitus non sequuntur, quia a
Abbreviated transcription (Latin):
cione mittitur : qui ne timeat adinone¬
tur. E.⁊ quia praui quiq bona sibilo¬
quentib alia iniqua fatiunt: & adhuc
alia minantur. ꝓpt̾ illa que faciunt
dicitur. ne timeas eos. & ꝓpt̾ hoc quod
minantur adiungitur. neq sermo¬
nes eoꝵ metuas. Uel certe quia & repro
bi mala bonis ingerunt. & eoꝵ semꝑ
actib derogant: ꝓpħa missus adionet᷑.
ne eoꝵ uł crudelitatẽ metuat. uł u̾ba
ꝑtimescat. In hoc itaq quod dicitur
ne cuneas: ꝓpħȩ datur auctoritas pre¬
dicationis. E quia om̃s qui in dõ uiuimꝰ
organa ueritatis sumꝰ: ut sepe ꝑ aliũ
michi. sepe uͦ alii loquatur ꝑ me: sic no
bis boni uerbi in ẽẽ auctoritas debet.
ut is qui pre est dicat recta libere. et
is qui sub ÷ inferre bona humiliter
non recuset. Bonum enĩ qͦd maiori a
minore dicitur: tunc uere bonũ ÷ si
humilit̾ dicatur. Nam si rectitudo
sentiendi humilitatẽ loquendi ꝑdi¬
derit: radicẽ sensus in ramo linguę

Expanded text:
tionem mittitur, qui ne timeat commonetionem mittitur, qui ne timeat commonetur. Et quia pravi quique bona sibi loquentibus alia iniqua faciunt et adhuc alia minantur, propter illa quae faciunt dicitur: « Ne timeas eos. » Et propter hoc quod minantur adjungitur: « Neque sermones eorum metuas. » Vel certe, quia reprobi et mala bonis ingerunt, et eorum semper actibus derogant, propheta missus admonetur, ne eorum vel crudelitatem metuat, vel verba pertimescat. In hoc itaque quod dicitur: Ne timeas, prophetae datur auctoritas praedicationis. Et quia omnes qui in Deo vivimus organa veritatis sumus, ut saepe per alium mihibis boni verbi inesse auctoritas debet, ut is qui praeest is qui subest inferre bona humiliter non recuset. Bonum enim quod majori a minore dicitur tunc vere bonum est, si humiliter dicatur. Nam si rectitudo sentiendi humilitatem loquendi perdiderit, radicem sensus in ramo linguae
Abbreviated transcription (Latin):
lant̃ intuendũ ÷ qͦd uoce dñi ad ꝓpħam
dicitur: ut priꝰ sermones eiꝰ audiat. et
pꝰmodũ loquatur.Audimꝰ enĩ uerba dei
si facimꝰ: & tunc ea ꝓrimis recte loquim.
cũ priꝰ ipsi fecerimꝰ. Quod bene marcus
eũgłista confirmat: cũ factũ dnĩ mira¬
cłm narrat dicens. Adducunt ei surdũ &
mutũ: & dep̃cabantur eum ut imponat
illimanũ. Cuiꝰ ordinẽ curationis insinu¬
at subders M isit digitos suos in auricłas.

Expanded text:
lanter intuendum est quod voce Domini ad prophetam dicitur: ut prius sermones ejus audiat, et postmodum loquatur: audimus enim verba Dei si facimus; et tunc ea proximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus Evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ei surdum et mutum, et deprecabantur ut imponat illi manum . Cujus ordinem curationis insinuat, sub
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt. ꝙ. de cuiꝰ ascensione ꝑ moysen
pat̾ omp̃s loquitur dicens. colla in cęlo ma¬
nũ meã. hȩc manus q̃ electoꝵ suor corda
confortat. discipłis dicebat. Sine me ni¬
chil potestis facere. In om̃e gͦ qͦd cogitamus.
in om̃e qͦs agimꝰ semꝑ orandũ ÷  ut & ipso
aspirante cogitemꝰ. & ipso adiuuante fa¬

Expanded text:
nsione per Moysen Pater omnipotens loquitur, dicens: « Tollam in coelum manum meam. » Haec manus, quae electorum suorum corda confortat, discipulis dicebat: « Sine me nihil potestis facere . » In omne ergo quod cogitamus, in omne quod agimus, semper orandum est, ut et ipso aspirante cogitemus, et ipso adjuvante fa
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ enĩ ait uisio głie. s. similitudinis gle:
ut uidelie⁊ ostẽdat᷑ qͥa qͣntalib⁊ se inten¬
tiõe mens humana tetendeꝵit
etiam si iam fantasias inmaginum corꝑa¬
uum cogitatione cõpescat si iam om̃s ecl¬
tam̃ in carne mortali posita udere głã
dĩ ñ ualet sic̃ ẽ. s. quicquid de illa est qd
in inͣte resplendet. similitudo et ñ ipsa est.
lum fuerat: dicebat uidanꝰ nẽ ꝑ specłm¬
& in enigmate. Qua uire ñ deipicienda

Expanded text:
Non enim ait: Visio gloriae, sed similitudinis gloriae, ut videlicet ostendatur quia quantalibet se intentione mens humana tetenderit, etiamsi jam phantasias imaginum corporalium a cogitatione compescat, si jam omnes ctamen in carne mortali posita videre gloriam Dei non valet sicut est. Sed quidquid de illa est quod in mente resplendet, similitudo, et non ipsa est. lum fuerat dicebat: Videmus nunc per speculum in aenigmate . 31. Qua in re non despicienda
Abbreviated transcription (Latin):
enus qͥppe ore scͥptura sacra dulcis ÷ cuiꝰ
uitȩ uiscera mandatis illiꝰ replentur: qr
ei suaius ÷ ad loquendũ. cui interiꝰ imp̃s¬
sa ad uiuendũ fuerit. Nam sermo dul¬
cedinẽ ñ ht̃: quẽ uita reꝓba intra con¬
scientiã remordet. Unde necẽe ẽ ut qͥ
uerbũ dĩ loquitur. priꝰ studeat qualit̃
uiuat: & pꝰ ex uita colligat. q̃ & qualit̃
dicat. Ad p̃dicandũ nanq plus consci¬
entia seĩ amoris edificat. quã exercita¬
cio sermonis: quia amando cȩlestia intͣ
semetipsũ p̃dicator legit quomͦ ꝑsuade¬
at. ut despiei debeant t̾rena. Qui enĩ
uitã suã interiꝰ pensat: & exemplo suo
foris admonendo alios edificat. quasi ĩ
corde linguȩ calainũ tinguit. in eo qͦd
manu uerbi ꝓ ximis eateriꝰ scribit. Inde
admirabilis predicator cũ multa discipu¬
lis ex hortando dirit. quia nullã intra
semetipsũ de conscientia contrarietatẽ
ꝑtulit: sequutus adiunxit. Si qua uir

Expanded text:
ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est, cujus ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est, cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quia ei suavis est ad loquendum, cui interius impressa ad vivendum fuerit. Nam sermo dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur prius studeat qualiter vivat, ut pos ex vita colligat 1268 quae et qualiter dicat. Ad praedicandum namque plus conscientia sancti amoris aedificat, quam exercitaio sermonis, quia amando coelestia intra semetipsum praedicator legit quomat ut despici debeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, et exemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Inde admirabilis praedicator, cum multa discipulis exhortando dixit, quia nullam intra semetipsum de conscientia contrarietatem pertulit secutus adjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
& silentio gaudere. Hoꝵ uent̃ sacrũ
uolum̃ comedit & iuscera repleta sunt:
quia p̃cepta uitȩ q̃ sensus caꝑe potu¬
it memoria ñ amisit. s hȩc collectus in
dõ animꝰ. legendo semꝑ & recolendo serua¬
uit. Et fit plerũq ut tales quiq ex dono
cȩlestis gr̃ȩ etiam u̾bũ doctrinȩ ꝑcipiant.
atq de ueritatis pabulo qͦd ipsi intrinsecus
dulcit̃ ruminant: & ꝓrimos suauit̃ pas¬
cant. De quoꝵ ꝓfecto ore p̃dicatio tanto
audientib dulcisꝰ est: qͣnto eoꝵ actio
contraria suis p̃dicationib ñ est. ñ¬
quia de ꝓpria uita sumunt. qͦd ꝑ linguã
ꝓcrimis conferunt. Unde recte hic quoq
ꝓ pħa subiungit. Q comedi illud & factũ
est in ore meo sicut mel dulce. Liber qui¬
uiscera repleuit. dulcis in ore sicut mel
factus ÷ : quia ipsi de om̃ĩpotente dño
sciunt suauit̃ loqui. qui hunc didicerit̃
in cordis sui uiscerib ueracit amare. In

Expanded text:
et silentio gaudere. Horum venter sacrum et silentio gaudere. Horum venter sacrum volumen comedit, et viscera repleta sunt, quia praecepta vitae, quae sensus capere potuit, memoria non amisit, sed haec collectus in eo animus lugendo semper et recolendo servavit. Et fit plerumque ut tales quique ex dono coelestis gratiae etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi intrinsecus dulciter ruminant, et proximos suaviter pascant. De quorum profecto ore praedicatio, tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de propria vita sumunt, quod per linguam proximis conferunt. Unde recte quoque hic propheta subjungit. « Et comedi illud, et factum est in ore meo sicut mel dulce, » viscera replevit dulcis in ore sicut mel factus est, quia ipsi de omnipotenti Domino sciunt suaviter loqui, qui hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter amare. In
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ diligere. in imncitias inimicis red¬
dere. de afflictione ꝓxrimi gaudere.
Cuncta hȩc uetusti sunt hominis : quȩ
uidelicet de radice trahimꝰ corruptionis.
S qui iã ista exruꝑat. & ad p̃cepta dñica
mentẽ in benignitatẽ cõmutat: de hoc
recte dicitur. quia uetera transierunt.¬
mentib noua funt: cũ a nobis uetusti
hominis uitia transeunt: qͣndo sacri
uerbi p̃ceptũ uent̃ comedit. & uiscera
medullitus replentur. Sepe enĩ quosdã
iuidimꝰ tota se mente ad sc̃e lectionis stu¬
diũ contulisse. atq int̾ uerba dñica re¬
cognoscentes in qͣntis deliquerint: semet¬
ipsos in lacrimis mactare. merore con¬
tinuo affici. nullis huiꝰ mundi ꝓsꝑita¬
tib delectari.: ita ut eis uita p̃sens one¬
ri &s lux ipsa fastidio fieret. uix ad collo¬
quendũ cõmunia admittere. atq a ri¬
gore disciplinȩ animũ difficile relaxa¬
re.ꝓ amore conditoris luctu solũ modo

Expanded text:
Deum diligere, inimicitias mimicitiis redDeum diligere, inimicitias mimicitiis reddere, de afflictione proximi gaudere. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta dominica mentem in benignitatem commutat, de hoc recte dicitur: Quia vetera transierunt,mentibus nova fiunt, cum a nobis vetusti hominis vitia transeunt, quando sacri verbi praeceptum venter comedet, et viscera medullitus replentur. Saepe enim quosdam vidimus, tota se mente ad sanctae lectionis studium contulisse, atque inter verba Dominica recognoscentes in quantis deliquerunt, semetipsos in lacrymis mactare, moerore continuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri, et lux ipsa fastidio fieret, vix ad colloquendum linguam admittere, atque a rigore disciplinae animum difficile relaxare pro amore conditoris, luctu solummodo