comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facere sibona noluerimꝰ implere. Illa
enim qui sibi putant suffice simala ns
feceruit: solent &. hoc dicere. Utinam
indiem mortis talis merear inueniri
qualis de baptismi sacram̃to exiui.
Sonum quidem est: ut unusquisq in
diem iudicii purgatus inueniatur al
om̃ib malis. S graue malume. siꝑ
fectum non habuerit in oꝑib bonis¬
W ipsi enim soli sufficit talem eẽ quals
de baptismi sacram̃to ꝓcessit: qui sta¬
tum pꝰ acceptum baptismum de hac lu¬
ce migrauerit. Non habuit spacium.
quose inbonis oꝑibus exerceret. lue
tem posse bene oꝑandi habuit. nona
sufficit ociosum eẽ a maus: si etiã uoet¬
erit a bonis ee ociosus. Hellem ut mͥ
diceret ille qui talis uũlt in suo tran
si iͥnueniri: qualis fuit eo tempaet qͥ
baptismi meruit sacram̃ta suscipere.
Licet bonum÷ ut sit semꝑ purgdtã
amalis. sgraue malum est. si non ꝓ¬
siciat in bonis: W si plantauit nouellã
magro suo iuneam: utrum uelit eam

Expanded text:
facere, si bona noluerimus implere. 3. Afacere, si bona noluerimus implere. 3. Aenim qui sibi putant sufficere si mala non fecerint, solent et hoc dicere: Utinam in diem mortis talis merear inveniri, qualis de Baptismi sacramento processi. Bonum quidem est ut unusquisque in die judicii purgatus inveniatur ab omnibus malis; sed grave malum est si profectum non habuerit in operibus bonis. Ipsi enim soli sufficit talem esse qualis de Baptismi sacramento processit, qui statim post acceptum Baptismum de hac luce migraverit; non habuit spatium in quo se bonis operibus exerceret: ille tem posse bene operandi habuit, non ei sufficit otiosum esse a malis, si etiam a bonis voluerit esse otiosus. Vellem ut mihi diceret ille qui talis vult in transitu suo inveniri, qualis fuit eo tempore quo Baptismi meruit sacramenta suscipere licet bonum est ut sit semper purgatus a malis, sed grave malum si non proficiat in bonis, si plantavit novellam in agro suo vineam, utrum velit eam
Abbreviated transcription (Latin):
dit qd̾ illi sufficiat malũ non feciꝰ¬
se.etiam si bona non fecerit: uellẽ
ut mͥ diceret. si sibi hoc uult fieri¬
a seruo qd ipse facit domino suo.
Nunquid enim uult. ut ei seruus
suus nec bona faciat omĩno nec
malum: Om̃s enim hoc uolumꝰ.
ut serui nr̃i non solum non faciãt
mala quȩ ꝓhibemus: Setiam un¬
pleant opera quȩ iubemus. Quã¬
uis enim seruus tuus grauiter
reus sit. sianimalia tua furto ab¬
stulerit: tamen nec ille sine cul¬
paeritꝰ qͥ animalia illa negligñ¬
ter seruare uoluerit. None̾gͦ ui¬
stum. ut faciamͦ dño nr̃o: qd̾ fieri¬
nob̾ nolumꝰ a seruo nis. Seruos
enim nrõs nec facimus nec quasi de su
quos ipsi non fecimus. ut nob̾ cũ gra¬
didiligentia seruiant uolumꝰ. Hnds
iustum est ut agnoscamus legitimĩ
dnm: qui sic erercemus insubditis do¬
minatum. Hoc totũ fr̃s ideo diximꝰ.
ut de ipsis seruis nrĩs possimꝰ agnose¬
re. quod nobis non sufficiat mala non

Expanded text:
dit quod illi sufficiat malum non fecisdit quod illi sufficiat malum non fecisse, etiamsi bona non fecerit; vellem ut mihi diceret, si sibi hoc vult a servo suo, quod ipse facit Domino suo. Numquid enim vult ut ei servus suus nec bonum faciat omnino nec malum? Omnes enim hoc volumus, ut servi nostri non solum non faciant mala quae prohibemus, sed etiam impleant opera quae eis jubemus. Quamvis enim servus tuus graviter reus sit, si animalia tua furto abstulerit; tamen nec ille sine culpa erit, qui animalia illa negligenter servare voluerit. Non est justum ut faciamus Domino nostro, quod fieri nolumus a servo nostro. Servos enim nostros nec fecimus, nec quasi de nost: et tamen servi, quos ipsi non fecimus, ut nobis cum grandi diligentia serviant volumus. Unde justum est ut agnoscamus legitimum Dominum, qui sic exercemus in subditis dominatum. Hoc totum, fratres, ideo diximus, ut de ipsis servis nostris possimus agnoscere quod nobis non sufficiat mala non
Abbreviated transcription (Latin):
te ame maledicti inignem ȩt̾num:
quia esuriui & non dedistis michi
inanducare. Sitiui: & non dedistiˢ
mͥ bibere. Diligenter attendite. qd̃
dixi. Honenum ait uenite benedic̃¬
ti ꝑcipite regnum. quia res alienas
non tulistis: s quia de rebus uestris
elemosinas t rogastis. Sic & ipsis
a sinistͥs positis non erit dicturus.
discedite ame maiedicti iignẽ ȩter¬
num. quia fraudem fecistis: s quia
Sicut & ipsis a sinisłͥs positis nonerit
dicturꝰ. discedite ame maledic̃ti in ig¬
nerȩt̾num. quia fraudem fecistis.
s quia de substantia ur̃a. pauꝑib
non dedistis. Rogo uos fres: diligñ¬
ter sententiam istam attendite. Et
sic̃ uos ãmonu: etiam memorit̾ te¬
nete. Si inigne mittit᷑. qͥ pauꝑib sub¬
stantiam suam nondedit. putas u¬
bi mittendꝰ erit. qui ꝑ quaslib frau¬
des res alienas inuasit: Sim ig¬
nem mittitur qui non uestiuit
nudum. uos uidete ubi mittendꝰ :
qͥ exspoliauit uestitum. Illegͦ qͥ cre¬

Expanded text:
maledicti, in ignem aeternum; quia esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere . Diligenter attendite quid dixit. Non enim ait, Venite, benedicti, percipite regnum, quia res alienas non tulistis; sed, quia de rebus vestris eleemosynas erogastis. Sicut et ipsis a sinistris positis non erit dicturus, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quia fraudem fecistis; sed, Quia is positis non erit dicturus, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quia fraudem fecistis; sed, Quia de substantia vestra pauperibus non dedistis. Rogo vos, fratres, diligenter sententiam istam attendite; et sicut vos admonui, etiam memoriter retinete. Si in ignem mittitur qui pauperibus substantiam suam non dedit; putas, ubi mittendus erit qui per quaslibet fraudes res alienas invasit? Si in ignem mittitur qui non vestivit nudum; vos videte ubi mittendus erit qui exspoliavit vestitum? Ille ergo qui cre
Abbreviated transcription (Latin):
tentius cogitatis: non de sola fide sy
etiam de bonis oꝑibus confidentes.
ita amals om̃ib abstinere pot̾imꝰ.:
ut xp̃o auxiliante inoꝑibus bonis
uos iugiter exerceatis: ut illam beatã
& desiderabilem uocem cum exulta¬
tione & gaudio feliciter audire me¬
reamini. uenite benedic̾ti ꝑcipite
regnum qd̾ uobis paratum ÷ ab ori¬
gine mundi. Qd̃ ipse dignetur. qui

Expanded text:
de sola fide, sed etiam et de bonis operibus confidentes, a malis actibus ita abstinere poteritis, ut Christo auxiliante in operibus bonis vos jugiter exerceatis: ut illam beatam et desiderabilem vocem cum exsultatione et gaudio feliciter audire mereamini, Venite, benedicti, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi :
Abbreviated transcription (Latin):
& non facitis quȩ dico: Ꝙ illud.
Silliligitis me: mandata mea serua¬
te. Quȩ aut̾ sunt quȩ ineuũgelio
bene uostis. Diligite inquit inimi¬
cos urd̃s: bene facite huis qͥ uosode¬
runt: ut sitis filii patris urͣr ꝙi
t̾um. Uerumtamen date elemosi¬
nam: & ecce omia munda st̃ uobis.
De qua re audiamꝰ & beatum iacobũ
libera uoce clamantem. Sicͥ enim
corpꝰ sine anua mortuũ est: ita et
les fuimꝰ eo tempore qͦ baptisim sacͥ¬
metita accepimꝰ. Per baptismũ enĩ
uacuati sumꝰ om̃ib malis: s cũ dei
gr̾a bene agendo debemꝰ impleri om¬
nib bonis: ne forte sisine oꝑib bo¬
nis de solius baptismi sacram̃to con
abonis oꝑib inuenerit uacuos: addu¬
cat secum septem sp̃c nequirres se. et
fiant nouissima nr̃a peiora pͥoribus.

Expanded text:
 non facitis quae dico ? et illud, Si diligitis me, mandata mea servate . Quae autem sunt quae in Evangelio ropitio bene nostis. Diligite, inquit, inimicos vestros, benefacite eis qui vos oderunt, ut sitis filii Patris vestri : et iterum, Verumtamen date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . De qua re audiamus et beatum Jacobum libera voce clamantem, Sicut enim corpus sine anima mortuum est, ita et les fuimus eo tempore quo Baptismi sacramenta accepimus. Per Baptismum enim vacuati sumus ab omnibus malis; sed Dei gratia bene agendo debemus repleri omnibus bonis: ne forte si sine operibus bonis de solius Baptismi sacramento confa bonis operibus invenerit vacuos, adducat secum septem spiritus nequiores se, et fiant novissima nostra pejora prioribus.
Abbreviated transcription (Latin):
quia ut supͥ suggessimus. rogo fr̃s
lum hoc sufficiat si opera mala ñ
fecerit: s quantis pot̾ uirib sic
dũtat amalo. ut faciat bonum:
& audiat dnm dicentẽ in euugłio

Expanded text:
quae supra suggessimus, rogo vos, lum hoc sufficiat si opera mala non fecerit; sed quantis potest viribus sic divertat a malo, ut faciat bonum, et audiat Dominum dicentem in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓpͥas & peculiares nouellas suaᷤ u¬
ius potius afferat quam spmas: sic̾
plantaui: exspec̾taui ut faceret uuas:
fecͣ aut̾ labruscas. & quia sic̃ dic̃ apłs.
cum ẽẽmus oleastri. inserti sumꝰ in bo¬
nam oliuam. ita cum dei adiutorio bo¬

Expanded text:
si propria et peculiaris novella sua uvas potius afferat quam spinas: ne dplantavi, et exspectavi ut faceret uvas; fecit autem labruscas . Sed quia, sicut dicit Apostolus, cum essemus oleastri, inserti sumus in bonam olivam ; ita cum Dei adjutorio bo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc solum ad uitam et̾nam suffici¬
t siopera mala nonfecerint. Et ideo
iqui sunt forte qui se ista falsa securi¬
et decipiant: definitissime cognoscant.
eua nulli x piano sufficit. si tantumͦ
talum non fecerit: insi quantum po¬
nuerit etiam illa quȩ sunt bona comple¬
arit: quia ille qui dixit diũte a malo
tse dix & fac bonum. Ipse qͦ meuugłio¬
ibiliten admonet. dicens. Oniis arbor
ne non facitꝰ fructum bonum. excide¬
lur ꝙmignem mittetur. Nondixit.
ous facit malum fructum. ẜ quȩ non
ficit fructum bonum. Hinc enim po¬
tistis agnoscere: quam spem habere po¬
t̾it qui mala fecerit: quando ille qͥ
bona non fecerit. excidetur ꝙ in ig¬
nem mittetur. Unde ipse dñs dic̃.
Qui audit mandata mea & facit ea:
ille est qͥ diligit me. & illud. Qd
Et si de rebus meis non dedi: tamen
res alienas non abstuli: ideo securꝰ
ẽẽ potero indie iudicii. Diligenter
tate sua. congregabuntur ante eũ
om̃s gentes. & seꝑabit eos abinuicẽ

Expanded text:
hoc solum ad vitam aeternam sufficiat, si opera mala non fecerint. Et ideo si qui forte sunt, qui se ista falsa securitate decipiunt; definitissime cognoscant quia nulli christiano sufficit si tantummodo malum non fecerit, nisi quantum potuerit, etiam illa quae sunt bona compleverit: quia ille qui dixit, Diverte a malo; ipse dixit, Et fac bonum . Ipse eibiliter nos admonet dicens, Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Non dixit, quae facit malum fructum; sed, quae non facit fructum bonum. Hinc enim potestis agnoscere quam spem habere poterit qui mala fecerit, quando ille qui bona non fecerit, excidetur et in ignem mittetur. Unde et ipse Dominus dicit, Qui habet mandata mea et facit ea, ille est qui diligit Etsi de rebus meis non dedi, tamen res alienas non abstuli; securus esse potero in die judicii. Diligenter tate sua, congregabuntur ante eum omnes gentes, et segregabit eos ab invicem,
Abbreviated transcription (Latin):
ł tres consenserint suꝑ terram. quic¬
quid petierint fiet illis: pus & mi¬
sericors dñs qui duos aut tres se erau¬
dire ꝓmittit: pot̾ fieri ut totum po¬
płm ꝓunius penitentis indulgentia
non eraudiat: Absit anobis: ut hoc
uł leuiter de illiꝰ ineffabili miscdia co¬
gitem᷑. Toto enim corde credere debe¬
benigno ac pio animo supplicantes
eraudiat. qui ut rogetur inuitat:
sicꝰ ipse in euũgłio dixͣ. petite & acci¬
pietis. Et hoc attendite frẽs. quod
qͥ penitentiam petit: exconmunica¬
rise supplicat. Deniq uͥ acceꝑit pe¬
nitentiam: cooꝑtus cilicio foris eicit᷑.
Ideo enĩ se exconmunicari rogat. qͥa
ad ꝑcipiendam eucharistiam dñi in¬
digͥnum se ẽẽ uidicat. Et ꝓpt̾ea aliq̃.¬
dui se abisto altari alienum uult fi¬
eri: ut ad illud altare qd̾ incelo ẽ. me¬
reatur cum secura conscientia ꝑue
di reu̾entia uult remoueri: ut ꝑ ipsã
humilitatẽ tandem aliquando ad con¬

Expanded text:
vel tres consenserint super terram, quidvel tres consenserint super terram, quidquid petierint, fiet illis ; pius et misericors Dominus, qui duos aut tres se exaudire promittit, potest fieri ut totum populum pro unius poenitentis indulgentia non exaudiat? Absit a nobis, ut hoc vel leviter de illius ineffabili misericordia cogitemus. Toto enim corde credere debebenigno ac pio animo supplicantes exaudiat, qui ut rogetur invitat; sicut ipse in Evangelio dixit, Petite, et accipietis . Et hoc attendite, fratres, quod qui poenitentiam petit, excommunicari se supplicat. Denique ubi accepit poenitentiam, coopertus cilicio foris ejicitur. Ideo enim se excommunicari rogat quia ad percipiendam Eucharistiam Domini indignum esse se judicat. Et propterea aliquandiu se ab isto altari alienum vult fieri, ut ad illud altare quod in coelo est, mereatur cum secura conscientia pervdi reverentia vult removeri, ut per ipsam humilitatem tandem aliquando ad com
Abbreviated transcription (Latin):
it̾um p̾cor: ut quia deo uob̃ inspiran¬
te nostis flere cum flentibus: ꝓ remis¬
sione peccoꝵ meoꝵ adfietus uł gemit᷑
urã pietas ꝓuocetur: Credo enim: qd̃
apud illum misccłissimum uudicem
scẽ orationes uĩx mͥ possint indulgñ¬
tiam obtinere. Nere dico frẽs. quia si
est aliquis qui taliter penitentiã pe¬
tenti non condolet. nec deo toto cor
de supplicare contendit: minis inhu¬
manus & impius iudicandꝰ ẽ. Et qͥa
lumus. quando penitentiã publice
petere disponimus: hoo aliis toto cor¬
de ꝙ toto animo impendere festinemꝰ.
Quidenim uolum quando ad penitenti¬
ȩ remedium ꝑuenire meremꝰ: nisi ut
om̃is ppłs ꝓ nobis contendat diuinã
qd scͥptum est. Confitemini alt̾utr um
peccata ur̃a: & orate ꝓinuicẽ ut sal¬
uemini. S illud. Frater fre̾m adiu¬
uans. exaltabitur. Heogͦ sicum per¬
fecta caritate fideliter uolumꝰ agere.
pietas exaudire: & quia ipse dix̃. si duo

Expanded text:
iterum precor, ut quia, Deo vobis inspiraniterum precor, ut quia, Deo vobis inspirante, nostis flere cum flentibus, pro remissione peccatorum meorum ad fletus vel gemitus vestra pietas provocetur: credo enim quod apud illum misericordissimum judicem sanctae orationes vestrae mihi possint indulgentiam obtinere. 2. Hac prece est aliquis qui taliter poenitentiam petenti non condolet, nec toto corde Deo supplicare contendit, nimis inhumanus et impius judicandus est. Et quia lumus, quando poenitentiam publice petere disponimus, hoc aliis toto corde et toto animo impendere festinemus. Quid enim voluimus quando ad poenitentiae remedium pervenire meruimus, nisi ut omnis populus pro nobis intenderet divinam quod scriptum est, Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini ; et illud, Frater fratrem adjuvans exaltabitur . Haec ergo si cum perfecta charitate fideliter volumus agere, ffabilis pietas exaudire. Et quia ipse dixit, Si duo
Abbreviated transcription (Latin):
indum est: qd̾ ille qui penitentiam ac¬
⁊ cilicio cooꝑitur. E quia cilicium de
m publice ꝓfitetur: rebus ipsis clamãs
iqualis sum foris. talem me intus esse
gnoscite. Iam enim me nolo foeis quasi
astum ostendere: et iniquitates uł ra¬
mas intus manimis meis abscondere.
m uelut ille publicanus incuruatus
tt̾ram. oculos adcȩlum leuare non aude¬
dasti medico curandos humilit̾ offero.
rueo rogo. ut om̃s ꝓme illius miscdiam
diplicetis: ut putredines peccatoꝵ meor
tine impleatur illud: qd̾ dñs de ypocri¬
is dirit. Heniunt ad uos inuestim̃tis
euum: intrinsecus aut̃ sunt lupi ra¬
pecis. & ideo sicut iam dixi: qualẽ me
intus cognosco. talem foris ostendo. E
quia huc usq p̾ciosis uestib me foris
ernabam. & intꝰ inanima mea peccoꝵ
epra ꝑfusus eram: ideo cilicio indutus
Itoto corde penitentiam petens. rogo
it uris orationib a pecc̾oꝵ meoꝵ para¬
lisi merear liberari. Unde itum atcy

Expanded text:
siderandum est, quod ille qui poenitentiam accipit, cilicio cooperitur. Et quia cilicium de dum publice profitetur, rebus ipsis clamans et qualis sum foris, talem me intus esse agnoscite. Jam enim me nolo foris quasi justum ostendere, et iniquitates vel rapinas intra animam meam abscondere. Jam velut ille publicanus incurvatus in terram oculos ad coelum levare non audecoelesti Medico curanda humiliter offero. Et ideo rogo, ut omnes pro me illius misericordiam supplicetis; ut putredines peccatorum meoin me impleatur illud quod Dominus de hypocritis dixit, Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces : et ideo, sicut jam dixi, qualem me intus esse cognosco, talem foris ostendo. Et quia huc usque pretiosis vestibus me foris ornabam, et intus in anima mea peccatorum lepra perfusus eram; ideo cilicio indutus et toto corde poenitentiam petens rogo, ut vestris orationibus a peccatorum meorum paralysi merear liberari. Unde iterum atque
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ manib aduitus. id qd̃ desertũ
fuerat reꝑetur: ita gͦ ꝙ ille qui publi¬
ce penitentiam uult petere quasi con¬
rogatam dinoscitur ongregare : att
totius pͦpłi orationib ad uitus. spinis
ꝙ. tͥbulos peccoꝵ suoꝵ possit euellere.¬

Expanded text:
multorum manibus adjutus, id quod desertum multorum manibus adjutus, id quod desertum fuerat reparet: ita ergo et ille qui publice poenitentiam vult petere, quasi corrogatum dignoscitur congregare; ut totius populi orationibus adjutus, et spinas et tribulos pecc
Abbreviated transcription (Latin):
aliquos de fr̃̾ibus uł sororibus
nras penitentiam publice uidemꝰ
petere: magnam in nobis ipsis deo
inspirante compunctionẽ diuini ti¬
test deo grãs agat: uidens peccatoren
contra peccata sua irascentem. publica
uoce clamantem. & quȩ solebat impu¬
dentissima fronte defendere. salub̾ter
incipientem accusare: Lam enum secu¬
pit deo aduingere. ꝙ ideo peccatoꝵ suos
non uult defensor s ꝑsecutor eristere.
Et ideo quia deus odio habet peccata:
statim ubi negligens quisq peccata
sua odio habere ceꝑit: ꝙ a sus cͥminib
separatur: & deo conungitur: Et quida
ille qui penitentiam publice accipit:
poterat eam secretius agere. S⁊ tredo
considerans multitudinem pecc̃oꝵ sues
uidet se contra tam grauia mala so¬
lum non posse sufficere: ideo adiutdrui
totius p̾płi cupit expetere: quomͦ solet
fieri ut cuiꝰ uinea ꝑ negligentiã deser¬
ta remanserit. roget uicinos &. ꝑirioᷤ
suos ut una die multitudine̾ hominis
congregans. qd̃ ꝑse solum non potuit.

Expanded text:
aliquem de fratribus vel sororibus tris poenitentiam publice videmus petere, magnam in nobis ipsis Deo inspirante compunctionem divini tiet quantas potest Deo gratias agat, videns peccatorem contra peccata sua irascentem, publica voce clamantem; ut quae solebat impudentissima fronte defendere, salubriter incipiat accusare? Jam enim se coepit Deo adjungere; et ideo peccatorum suorum non vult defensor, sed persecutor existere. Et quia Deus odio habet peccata; statim ubi negligens quisque peccata sua odio habere coeperit, et a suis criminibus separatur, et Deo conjungitur. Et ille quidem qui poenitentiam publice accepit, poterat eam secretius agere: sed, credo, considerans multitudinem peccatorum suorum, videt se contra tam gravia mala solum non posse sufficere; ideo adjutorium totius populi cupit expetere. Quomodo solet fieri, ut cujus vinea per negligentiam deserta remanserit, roget vicinos et proximos suos; et una die multitudinem hominum congregans, quod per se solum non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
non adquiescit. Setiam fronte im¬
pudentissima defensare contendit. dũ
se peccatis suis uult iungere: quasi ui¬
detur cȩlestem medicum iuncere. S
ꝑ istam infelicem uictoriam: tanquaᷤ
ꝑ latam &spaciosam uiam descendit
ingehennam. Quia si medicoconsen¬
tire uoluiss. ꝑeunte peccato tanquã
crudelissimo morbo: ꝑ artam & angͦ¬
tam uiam ascendere meruiss incȩlum.
Hȩc gͦ fre̾s rm̃i fideliter cogitantes. dũ
adhuc cum dei adiutdrio in nrã pote¬
state consistit: peccoꝵ nr̃oꝵ uulnera¬

Expanded text:
non acquiescit, sed etiam fronte imnon acquiescit, sed etiam fronte impudentissima defensare contendit: dum se peccatis suis vult jungere, quasi videtur coelestem medicum vincere; sed per istam infelicem victoriam, tanquam per latam et spatiosam viam descendit in gehennam. Quia si medico consentire voluisset, pereunte peccato, tanquam crudelissimo morbo, per arctam et angustam viam ascendere meruisset in coelum.es charissimi, fideliter cogitantes, dum adhuc cum Dei adjutorio in nostra potestate consistit, peccatorum n
Abbreviated transcription (Latin):
bilitatem quam ds dedit breuiter
demonstrauimꝰ: sunt alia tͥa de eadem
re ꝑtinentia.: quȩ caritati ur̃e cupi¬
inus intimare. Tria enim sunt. de
quib utiliter ac fideliter cogitare &.
possumus &. debemus. E ista tͥa in
conũsatione humana fieri. etiam cor¬
ꝑalib oculis frequenter uidemus.
Est enim medicꝰ. egrotus. & morbus.
Sise uinrerint egrotus cum medioo:
duosunt. Nincitur morbus. Si se e¬
grotus magis morbo quam medico
uoluerit uingere: et ibi quia duost̃.
iincitur medicus. Nam si medico
consentiret. ꝑeunte morbo egrotus
euaderet: quia duos contra se pug¬
nantes uincere nullatenus posset.
Quare istam similitudine̾ posuerum.
diligent̾ attendite. Medicus. ds est.
Egrotus. homo e̾. Peccatũ: morbusẽ.
Si se uinxerit peccator cum deo qͥ est
uerus medicus: statim ꝑit morbus¬
cator diligit morbum suum. ut ma¬
gis se peccatis suis tanquam moctife¬
ris morbis uelit uingere quam cȩ¬
lesti medico adhẽrere: morbum id:
peccatum suum nonsolũ accusare

Expanded text:
s dedit, breviter demonstravimus; sunt alia tria ad eamdem rem pertinentia, quae Charitati vestrae cupimus intimare. Tria enim sunt, de quibus utiliter ac fideliter cogitare et possumus et debemus: et ista tria in conversatione humana fieri etiam corporalibus oculis frequenter agnoscimus. Est enim medicus, aegrotus, et morbus. Si se junxerit aegrotus cum medico; duo sunt, vincitur morbus. Si se aegrotus magis morbo quam medico voluerit jungere; et ibi, quia duo sunt, vincitur medicus: nam si medico consentiret, pereunte morbo aegrotus evaderet; quia duos contra se pugnantes vincere nullatenus posset. Quare istam similitudinem posuerim, diligenter attendite. Medicus, Deus est: aegrotus, homo est; peccatum, morbus est. Si se jungit peccator cum Deo, qui est verus medicus, statim perit morbuscator diligit morbum suum, ut magis se peccatis suis, tanquam mortiferis morbis, velit jungere, quam coelesti medico adhaerere; morbum, id est, peccatum suum, non solum accusare
Abbreviated transcription (Latin):
sistentes.: & pͣcipue ꝑ caritatem quȩ
non solum amicos. S etiam ipsoᷤᷤ di¬
ligit inimicos. tanquã ꝑ medicam¬
ta spu̾alia ꝓ recipienda sanitate am¬
marum nr̃arum ad illius cȩlestis me¬
dici misccłiam recurramus. Ipse e¬
enim dicit. Nolo mortem peccatoris:
Cum conu̾sus ingemueris. saluꝰ eris.
Ad quam salutem nos ꝓsua salute
ꝑducat: qui cum patre ꝙ spũ scõ
uiuit & regnat in scła scłoꝵ AmeN¬

Expanded text:
sistentes, et praecipue per charitatem, quae non solum amicos, sed etiam ipsos diligit inimicos, tanquam per medicamenta spiritualia, pro recipienda sanitate animarum nostrarum ad illius coelestis medici misericordiam recurramus. Ipse enim dixit, Nolo mortem peccatoris, cum conversus ingemueris, salvus eris . Ad quam salutem nos pro sua pietate perducat, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
Iaudi scͥpturam dicentem. Mem̃to
fili quia mors non tardat. S̾ illud̃.
e dixeris quia miseratio dei magna
ist: multitudine peccõꝵ meoꝵ igno¬
scit. Misccłia & ira apud ipsum st̾:
& inpeccatorib idest inpeccatis ꝑ¬
nim hec fideliter & diligent̾ atten¬
dimus: & ad penitentiȩ medicam̃

Expanded text:
et audi Scripturam dicentem, Memento, et audi Scripturam dicentem, Memento, fili, quia mors non tardat ; et illud, Ne dixeris quia miseratio Dei magna est, multitudini peccatorum meorum ignoscet. Misericordia et ira apud ipsum sunt, et in peccatores, id est, in peccatis pnim haec fideliter et diligenter attendimus, et ad poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
t in potestate positum quomͦ desi¬
i sub incerta breuitate conceditur
pare macitlas. lauare culpas. sub¬
gire p̃titis consulere futuris. & face
infec̾ta de fac̾tis. totis uirib labore¬
mpeccata inossibus scrutentur. qui
amedullis cͥmina ꝑsequantur. Ni¬
d intactum fletus: nichil incura¬
tem medicabilis penitentiȩ dolor dere¬
inquat: qd̾ contra nos indie discussi¬
nis assurgat: quod post uetera scła
ntpente nouũ inreatum malȩ consci¬
utiȩ mentis appareat. Festinemus
imendatam uitam dño antequam
unferatur offerre. Hic ex tinguamꝰ
matem. moriendo peccatis: hic ui¬
tam uitȩ meritis adquiramꝰ: nec noᷤ
intempore senectutis ad penitentiȩ
remedia reseruemus. Quienim di¬
rit. peccator inquacumq die conu̾¬
sus ingemuerit. om̃s iniquitates
illius obliuioni tradentur: ipse di
xit nolite tardare conu̾ti ad dnm.
Si st faccebant ꝓmissa illa securum:
faciat te contestatio ista sollicitum:

Expanded text:
est in potestate positum, quomodo desiest in potestate positum, quomodo desio quibus adhuc, etsi sub incerta brevitate conceditur curare maculas, lavare culpas, subvenire praeteritis, consulere futuris, et facere infecta de factis; totis viribus laborequi peccata in ossibus perscrutentur, qui in medullis crimina persequantur. Nihil intactum fletus, nihil incuratum medicabilis poenitentiae dolor relinquat, quod contra nos in die discussionis assurgat, quod post vetera saecula repente novum in reatum malae conscientiae mentis appareat. Festinemus emendatam vitam Domino, antequam auferatur, offerre. Hic exstinguamus mortem moriendo peccatis; hic vitam vitae meritis acquiramus, nec nos in tempore senectutis ad poenitentiae remedia reservemus. Qui enim dixit, Peccator in quacumque die conversus ingemuerit, omnes iniquitates illius oblivioni tradentur ; ipse etiam dixit, Noli tardare converti ad Dominum . Si te faciebat promissio illa securum; faciat te contestatio ista sollicitum:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑum omnes facultates meas. carita¬
tem aut̃ non habuero: nichil mͥ pro
dest. S dic̃ aliquis. Qͦmͦ caritatẽ
non habere iudicabitur: qui paupi¬
bus tanta largitur: Cui ego respon¬
deo. Quomͦ in aliis caritate custodit
quize ipsum int̾ficit: qui in aminã
suam crudelis existit: Non enim
mentitur sp̃o sc̾s qui dicit. Anima
quȩ peccau̾it. ipsa morietur. Sienĩ
quociens aut adultera. aut homios¬
dia coninittimus animas nrãs oo¬
oidimus: quid nobis ꝓdest. quo i
aliis benigni sumus. ꝙ in nob̃ ipsis
impii ẽẽ cognoscimur: Clemosinas
dando alienã carnem pascimꝰ: ꝙ. cri¬
mina coninittendo. nrãs animas
iugulamꝰ. Ꝙ ideo sic̃ frequerit̾ am¬
monu. sic ꝓ maiorib peccatis ele¬
mosinas demus: ut nunquam ad
ipsac̾mina redeamus. Non sanita.¬
ti credendum e̾: non ȩtati. In reme¬
dium salutis suȩ semꝑ tardus est
qui uitȩ suȩ incertus.ẽ. Osi tem¬
pꝰ penitentiȩ sic disponeretur quan

Expanded text:
perum omnes facultates meas, charitaperum omnes facultates meas, charitatem autem nons. Sed dicit aliquis: Quomodo charitatem non habere judicabitur, qui pauperibus tanta largitur? Cui ego respondeo: Quomodo in aliis charitatem custodit, qui se ipsum interficit, qui in animam suam crudelis existit? Non enim mentitur Spiritus sanctus, qui dicit, Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Si enim quoties aut adulteria, aut homicidia committimus, animas nostras occidimus; quid nobis prodest quod in aliis benigni sumus, et in nobis ipsis impii esse cognoscimur? Eleemosynas dando alienam carnem pascimus, et crimina committendo nostram animam jugulamus. Et ideo, sicut frequenter admonui, sic pro majoribus peccatis eleemosynas demus, ut nunquam ad ipsa crimina redeamus. Non sanitati credendum est, non aetati. In remedium salutis suae semper tardus est, qui vitae suae incertus est. O si tempus poenitentiae sic disponeretur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
itũm atq it̾um amoneo & contestor:
ut qui se cognoscit. de littore con¬
scientiȩ tempestate libidinis in
pelago luxuriȩ fuisse iactatũ .&.
castitatis incurrisse naufragium:
peccatoꝵ confusionȩ uelut tabulã
frac̾tȩ nauis uelociter apphendat:
ut ꝑ ipsam de abysso ac ꝓfundo
luxuriȩ possit euadere. & ad por¬
tum penitentie ꝑuenire: uͥ iam
tutiori loco spei anchoram figere.
& salutẽ ꝑditam ualeat reꝑare.
Oportet enim unicuiq suꝑ semet
ipsum quasi suꝑ mortuum con¬
clamare. & magnos suꝑ ex tinctã
animam dare planc̾tus. ꝙ qͦmͦ
sic oportet suꝑu nicam anmã
nram̃ dͥminis gladio int̾fec̾tam
totum pondꝰ doloris effundi: si
forte poss it lacͥmar̾ fomentis caloeẽ
fidei suscitare. Ante omĩa sic̃ freqñ¬
ter admonui caueat & obseruet unꝰ¬
quisq peccator. ne ꝓsuis cͥminibus
ita elemosinam tͥbuat. ut ipsacͥmi¬
na non derelinquat: timens illud qs̾
apłs dixͣ. Si distͥbuero inciboᷤᷤ pau¬

Expanded text:
iterum atque iterum admoneo et contestor, ut qui se cognoscit de littore continentiae, tempestate libidinis, in pelagum luxuriae fuisse jactatum, et castitatis incurrisse naufragium, peccatorum confessionem, velut tabulam fractae navis velociter apprehendat: ut per ipsam de abysso ac profundo luxuriae possit evadere, et ad portum poenitentiae pervenire; ubi jam tutiori loco spei anchoram figere, et salutem perditam valeat reparare. Oportet enim unumquemque super se ipsum quasi suclamatum, ita magnos supra exstinctam animam dare planctus: et quomosic oportet super unicam animam nostram criminis gladio interfectam, totum pondus doloris effundi: si forte possit lacrymarum fomentis calore fidei suscitari. Ante omnia, sicut frequenter admonui, caveat et observet unusquisque peccator, ne pro suis criminibus ita eleemosynam tribuat, ut ipsa crimina non relinquat, timens illud quod Apostolus dixit, Si distribuero in cibos pau
Abbreviated transcription (Latin):
cipalis pat̾e mereamur ascendere.
Si uͦ in illa tyrannnde suꝑbiȩ per
quam suadente diabolo cecidimꝰ
uelimꝰ ugiter ꝑmanere: ad inferi¬
oris inferni ꝓfunda unde iam redi¬
tus ẽẽ non possit: peccati pondere
sitorie. s cum grancli timore ac t¬
more considerantes intelligamus
nos adhuc inisto fuꝑiori inferno
ꝑdei miscdiam positos: ut magis
ad illum qui nos creauit desid̾emꝰ
bonoꝵ oꝑum gradibus remeare:
quam cum illo qui nos decepit ad
inferioris inferni ꝓfunda descen¬
dere. Et quia positi sumꝰ tamꝗ̃.
int̾ aquam &. ignem. uelut int̾
sũmum bonum ꝙ̾ summũ malũ
quasi int̾ ruinam inferioris infer¬
ni & altitudinem paradysi: audi¬
amꝰ dñm inscͥpturis cum admira¬
bili pietate clunantẽ. Posui te in¬
quit int̾ mortem ꝙ uitam: elige
uitam ut iuiuas. De istis duabus
iiis nos dñs in euugłio ãmonuit:

Expanded text:
cipalis patriae mereremur ascendere; cipalis patriae mereremur ascendere; si vero in illa tyrannide superbiae, per quam suadente diabolo cecidimus, velimus jugiter permanere, ad inferioris inferni profunda, unde jam reditus esse non possit, peccati pondere nsitorie, sed cum grandi timore ac tremore considerantes, intelligamus nos in isto superiori inferno per Dei misericordiam positos, ut magis ad illum qui nos creavit, desideremus bonorum operum gradibus remeare, quam cum illo qui nos decepit, ad inferioris inferni profunda descendere. Et quia positi sumus tanquam inter aquam et ignem, velut inter summum bonum et summum malum, quasi inter ruinam inferioris inferni et altitudinem paradisi, audiamus Dominum in Scripturis cum admirabili pietate clamantem: Posui te, inquit, inter mortem et vitam; elige vitam, ut vivas . De istis duabus viis nos Dominus in Evangelio admonuit,
Abbreviated transcription (Latin):
cio fr̃s rm̃i. quod non possit ig¬
norare sc̃a caritas ur̃a adam pa¬
Tem nr̃m inter paradẏsi delicias
fuisse collocatum: s ꝑsuadente di¬
abolo dei p̾cepta contempnens. in
istius mundi miserias uelut de
suꝑiori loco ad inferiorem fuisse
deiec̾tum. Suꝑnum gͦ est parady¬
sus: ufernum est hic mundus.
Aliuo nfernum est. in qͦ pͦ mortem
peccatores & impii demerguntur.
Nam qd̾ duo sint inferna: ꝓpha hoc e¬
uidenter ostendit dicens. Os qui
eripiusti animam meã ex inferno
inferiori. Non enim diceret infe¬
riorem infernum: nisi ẽẽ & suꝑio¬
rem sciret. Deus aut̃ nrr misera¬
tor & misericors. patiens & multũ
miseriooes. quando nos in adã pa¬
trem nr̃m de altitudine paradysi
iusto iudicio suo in infernũ mun¬
diistius deposuit. ꝓ ineffabili pie¬
tate ad inferiorem infernum nos
ẜ quodãmodo inter paradysum et
inferiorem infernum uelut in me¬
dium collocauit: ut si penitentiã
uellemus agere: ad altitudinẽ pͥn¬

Expanded text:
mi, quod non possit ignorare sancta Charitas vestra, Adam patrem nostrum inter paradisi delicias fuisse collocatum; sed, persuadente diabolo, Dei praecepta contemnens in istius mundi miserias, velut de superiori loco ad inferiorem, fuisse dejectum. Supernum ergo est paradisus, infernum est hic mundus. Aliud infernum est, in quo post mortem peccatores et impii demerguntur. Nam quod duo sunt inferni, propheta hoc evidenter ostendit dicens: Deus, qui eripuisti animam meam ex inferno inferiori . Non enim diceret inferiorem infernum, nisi esse et superiorem sciret. Deus autem noster miserator et misericors, patiens et multum misericors, quando nos in Adam patre nostro de altitudine paradisi justo judicio suo in infernum mundi istius deposuit, pro ineffabili pietate ad inferiorem infernum nos sed quodam modo inter paradisum et inferiorem infernum velut in medio collocavit: ut si poenitentiam vellemus agere, ad altitudinem prin
Abbreviated transcription (Latin):
toitinere uiȩ latȩ cum diabolo arsu¬
ri sunt ininferno: ita econtrario illi
qui falsa gaudia iue late uł uitȩ luru¬
nose desp̾iciunt: ubi cursum uie angꝰ¬
Scu labore copleuerint ad angłoꝵ consor¬
tum ꝑuenire merebuntur incelo.

Expanded text:
to itinere viae latae cum diabolo arsuto itinere viae latae cum diabolo arsuri sunt in inferno: ita e contrario illi qui falsa gaudia viae latae vel vitae luxuriosae despiciunt, ubi cursum viae angustae compleverint, ad Angelorum consortium pervenire merebuntur in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ artam & angͦtam uam ad suꝑna as¬
cendunt. & licet adhuc hic coepoee la¬
bitare uideantur int̾ris: tamen se
Aderate rogo fr̾s ut non solum tum
dors setiam cum timore eos qui ꝑuiã
tam ꝙ spaciosam pcipitantur arguite
antes & contestantes eos qd̾ pꝰ breue
cudium. habituri sunt sine fine sup¬
deium. Illis uͦ qui ꝑartam & angustã
mantur ascendere. congaudete. & eis
usfideliter soriate: & cum ipsis ad alti
aetm habituri estis iniua: s gaudete
qa magnum p̾mium inuenietis in pa¬
ma. Unde tt̾um atq it̾um rogo uos fr̃s¬
dmñ ut &. iustor pꝰ paruum laborem et̾¬
ium gaudium considerem᷑: & peccatoꝵ
yͥransitoriam leticiam sine ullo fine sup¬
lcium timeamus: considerantes quia
iipossunt: nec illi qui ꝑartam & an¬
gustam cum labore iudentur ascendere.
lngo tempore laborare uident᷑. Nam
quomͦ illi qui cum infelici gaudio aua¬
ticis uł lururiȩ seruiunt. consump¬

Expanded text:
per arctam et angustam viam ad superna asper arctam et angustam viam ad superna ascendunt. Et licet adhuc hic in corpore habitare videantur in terris, tamen secConsiderate, rogo, fratres; et non solum cum dolore, sed etiam cum timore, eos qui per viam latam et spatiosam praecipitantur, arguite, dicentes et contestantes eis, quod post breve gaudium habituri sunt sine fine supplicium. Illis vero qui per arctam et angustam conantur ascendere, congaudete, et eis vos fideliter sociate, et cum ipsis ad altitborem habituri estis in via: sed gaudete, quia magnum praemium invenietis in patria. Unde iterum atque iterum rogo vos, frmi, ut et justorum post parvum laborem aeternum gaudium consideremus, et peccatorum post transitoriam laetitiam sine ullo fine supplicium timeamus; considerantes quia  arctam et angustam cum labore videntur ascendere, longo tempore laborare videntur. Nam quomodo illi qui cum infelici gaudio avaritiae vel luxuriae serviunt, consump
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ad uitam: & pauci sunt qui miue¬
niunt eam. E quia ꝑ istam artameg
ang̾tam reditur ad parady sum & pa
illam latam in illo inferioei inferno
descenditur: dum adhuc cumdei ad¬
iutorio possumꝰ & inpotestate nũ cn¬
sistit sicut iam supra suggessim᷑ ma¬
gis conemur ꝑartam s angustam as¬
gaudium paradysi conscendere: qͣm
ꝑ illam latam ꝙ spaciosam ad inferm
loso gaudio ꝑ latam descendunt: qui
aut̾ sint illi qui ꝑ artam ꝙ angͦtam
cum labore conscendunt. Om̃s enm
amatores mudi. suꝑbi. auari. raptoees.
inuidi. ebͥosi. et adulteria coninitten¬
tes: stateras dolosas & mensuras dup¬
plices habentes: odium incorde seruat¬
tes: malũ ꝓ malo reddentes: spec̾tacda
uł cruenta ł furiosa uł turpia dili¬
gentes : ꝑ latam & spaciosam descen¬
cdere compbantur. Casti uͦ ac sobrir
miscdes. iusticiam tenertes: sod̾m ui¬
res suas elemosinas prompto ⁊ hylati
anmo facientes: nullũ contra nullũ
hominem odium incoede seruantes:

Expanded text:
ducit ad vitam; et pauci sunt qui inveniunt eam. Et quia per arctam et angustam reditur ad paradisum, et per illam latam in illum inferiorem infernum descenditur; dum adhuc cum Dei adjutorio possumus et in potestate nostra consistit, sicut jam supra suggessimus, magis conemur per arctam et angustam ad paradisum conscendere, quam per illam latam et spatiosam ad inferni loso gaudio per latam descendunt; qui autem sint illi, qui per arctam et angustam cum labore conscendunt. Omnes enim amatores mundi, superbi, avari, raptores, invidi, ebriosi, et adulteria committentes, stateras dolosas et mensuras duplices habentes, odium in corde reservantes, malum pro malo reddentes, spectacula vel cruenta et furiosa vel turpia diligentes, per latam et spatiosam descendere comprobantur: casti vero et sobrii, misericordes, justitiam tenentes, secundum vires suas eleemosynas prompto et hilari animo facientes, contra nullum hominem odium in corde servantes,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam reconciliatus penitens ubicumꝙ
aut insuo aut malieno conuinio. bo¬
iera aut legumina aut pisciculos in¬
uenire potuerit: aliam carne non de.¬
bet accipere. Hoc ideo dico quia quos
cis est sunt aliqui penitentes qͥ & car¬
ei cum grandi aiuditate accipunt.
ninum forte aliquociens usq adeb̾e¬
tm bibunt. Cum grandi enĩ cau
diit peccata conmittere: ut aut par¬
tan aut nichil sit. qd penitentiam ui
ssmnus egisse. Sic gͦ cum dei aduuitori
totis uiribus laboremus: ut quicquid

Expanded text:
tiam reconciliatus poenitens, ubicumque tiam reconciliatus poenitens, ubicumque aut in suo aut in alieno convivio olera aut legumina aut pisciculos invenire potuerit, aliam carnem non debet accipere. Hoc ideo dico, quia, quod pejus est, sunt aliqui poenitentes, qui et carnes cum grandi aviditate accipiunt, et vinum forte aliquoties usque ad ebrietatem bibunt. Cum grandi enim cautsollicitet peccata committere, ut aut parum aut nihil prosit, quod poenitentiam visi sumus egisse. Sic ergo cum Dei adjutorio totis viribus laboremus, ut quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
torio de sua sit salute sollicit᷑: ne forte
dicat incorde suo. Ecce totꝰ ppłs ꝓmer
is iniquitatib supplicauit. iam ergo
& possum & debeo ẽẽ secuꝵͦ. Absit ut
hoc uł incogitatione non dicam uise¬
mone habeat ille qui penitentiã aga
s cum dei adiutorio quantum potest
sic de aliorum oratione confidatꝰ. ut
siue in ieuiniis. siue in elemosinis. sui
inorationib inhumilitate ⁊ caritate
siue in opere scõ se exercere contendat
infirmos iusitando: discordes adcon
abluendo: acdetrac̾tione ł maliloquie
abstinendo: & unum si non ꝑmittit
infirmitas non accipiat. Si uͦ hoc pra
senectute uł ꝓpter dolorem stomaci
non pot̾:audiat apłm dicentem. Hi¬
no modico utere. ꝓpt̾ stomachũ tuũ
Sunt enim aliqui penitentes qui ideo
cito reconciliari uolunt: ut carnem
accipiant. Certum est qd̃ non satis cõ¬
punc̃te penitentiam accipit: qui car¬
nes nulla infirmitate cogente: aut de¬
siderat aut p̾sumit accipere. Q ideo e¬

Expanded text:
torio de sua sit salute sollicitus: ne forte dicat in corde suo, Ecce totus populus pro meis iniquitatibus supplicavit; jam ergo et possum et debeo esse securus. Absit ut hoc vel in cogitatione, non dicam in sermone, habeat ille qui poenitentiam agit: sed cum Dei adjutorio, quantum potest, sic de oratione aliorum confidat, ut sive in jejuniis, sive in eleemosynis, sive in orationibus, in humilitate et charitate, sive in opere sancto se exercere contendat; infirmos etiam visitando, discordes ad conabluendo, a detractione vel maliloquio abstinendo. Vinum, si permittit infirmitas, non accipiat: si vero hoc propter senectutem vel propter dolorem stomachi non potest, audiat Apostolum dicentem, Vino modico utere propter stomachum tuum . Sunt enim aliqui poenitentes, qui ideo cito reconciliari volunt, ut carnes accipiant. Certum est quod non satis compuncte poenitentiam accipit, qui carnes nulla infirmitate cogente aut desiderat aut praesumit accipere. Et ideo e
Abbreviated transcription (Latin):
missus: cum grandi humilitate pen¬
tentiam agens. ita grãm dei obtinuit
ut mereretur int̾ amicos dei pꝰmodum
numerari. Meretͥx qͦ illa quȩ pedes do¬
mini lacͥmis lauit. & capillis extersit.
ubi celestem medicum uenisse cognoue
ultro se ingessit indomo ubi rogata rot
fuerat: & quȩ pͥus frontuosior fuerat ao
ꝑditionem. pꝰea frontuosior facta e. ad sa¬
lutem: & ideo audire meruit: qd̵ ei om̃t
fuerint peccata dimissa. Nec ipsa se ad
hoc seruauit. ut infinem uitȩ suę peni¬
tentiam ageret. S dum adhuc poterat
peccare. sic uoluit pecrata deserere: ut illã
de adult̾us suis non impossibilitas subtra¬
heret. s uoluntas. Multos adhuc inscͥptu¬
ris diuinis poteramus inuenire: qͥ pꝰ mft¬
nita cͥmina penitentiam agentes. dei iuss
i. quia longum est me om̃s recitare:
sti quatuor quos nouimus satis ha¬
bundanterq sufficiunt: ut agnosca¬
mꝰ qd̾ deus nr̾r. qui & dauid pꝰ tã gra¬

Expanded text:
missus, cum grandi humilitate poenmissus, cum grandi humilitate poenitentiam agens, ita gratiam Dei obtinuit, ut mereretur inter Dei amicos postmodum numerari . Meretrix quoque illa, quae pedes Domini lacrymis lavit, et capillis extersit, ubi coelestem Medicum venisse cognovit, ultro se ingessit in domum ubi rogata non fuerat: et quae prius frontosa fuerat ad perditionem, postea frontosior facta est ad salutem; et ideo audire meruit quod ei omnia fuerint peccata dimissa . Nec ipsa se ad hoc reservavit, ut in fine vitae suae poenitentiam ageret: sed dum adhuc peccare poterat, sic voluit peccata deserere; ut illam de adulteriis suis non impossibilitas subtraheret, sed voluntas. ris divinis poteramus invenire, qui post infinita crimina poenitentiam agentes, Dei in seSed quia longum est me omnes recitare, isti quatuor quos nominavimus satis abundeque sufficiunt, ut agnoscamus quod Deus noster, qui et David post tam gra
Abbreviated transcription (Latin):
de quo scͥptura dicit. qd non fuerit alius
talis qui uenundatus sit ut face̾t ma¬
lum contra dũm: pea quam depraua¬
tꝰ aburore iezabel. ꝙ abhominabilis
fac̾tus est. int̾fec̾to & lapidato naboth
stigatus a scõ helẏa scissis uestib cilic¬
o inditus est: & inclinato capite pe¬
nitentiam egit. Pro quare: statĩ ser¬
mo dei ad helyam fac̾tus est dicens.
N idisti humiliatũ achab: Quia humi¬
liatus est mei causa: non inducã malit
indiebus eius. Considerate fr̃s quiaet
ipse quamlib eẽt saclegus non reserꝗ¬
uit. ut pꝰ longa tempora penitentiam
ageret. s statim sacͥficium contͥti ꝙ. hus¬
miliati coedis deo offerre non distulti
Qͥ utiq si pꝰea in illa humilitate quan
ceꝑit ꝑdurass: nunquam ab illo dei a¬
sccłia discessisset. Manases qͦ rer ut int
scͥpturis legimus tam sacͥlegus & imps
fuit: ut de ulo scͥptum sit qd totã ieru¬
salem omi imquitate repleu̾it. Et tañ
pꝰ hȩc incaptiuitatem ductꝰ &. in carceq

Expanded text:
de quo Scriptura dicit quod non fuerit alius talis qui venumdatus sit ut faceret malum contra Dominum ; posteaquam depravatus ab uxore Jezabel et abominabilis Deo factus est, interfecto et lapidato Naboth stigatus a sancto Elia, scissis vestibus cilicio indutus est, et inclinato capite poenitentiam egit. Pro qua re statim sermo Dei ad Eliam factus est dicens, Vidisti humiliatum Achab? Quia, inquit, humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus ejus . Considerate, fratres, quia et ipse quamlibet esset sacrilegus, non reservavit ut post longa tempora poenitentiam ageret; sed statim sacrificium contriti et humiliati cordis Deo offerre non distulit. Qui utique si postea in illa humilitate qua coeperat perdurasset, nunquam ab illo Dei misericordia discessisset. Manasses quoque rex, ut in Scripturis legimus, tam sacrilegus et impius fuit, ut de illo scriptum sit quod totam Jerusalem omni iniquitate repleverit: et tamen post haec in captivitatem ductus, et in carcerem
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipse sit mortuus: S sicut
iam dixi. mala & pessima consu¬
etudo. ita apłibus sine aliquodĩ
timore coninttitur: ut hoc nec
peccatum ẽẽ credatur. S forsi¬
tan aliquis putat licere hoc
uiris: & feminis non licere. Ht
enim uiris liceat: sic̾ iam dixxi
peccantium obtinuit multitu¬
do. Nam in ppło xp̃iano quicqͥd
feminis non licet. omĩno nec ui¬
ris unquã aut licuit aut licebit.¬
N nde hoc quicumq se fecisse cogno¬
scunt. rogo ut non mͥ s sibi potiꝰ
irascantur: & magis de sua correp¬
tione quã de nr̃ locutione uł per¬
secutione studeant cogitare: ut
cum dies iudicu uenerit. et si coro¬
nam non merentur accipere:uel

Expanded text:
cum ipse sit mortuus? Sed sicut cum ipse sit mortuus? Sed sicut jam dixi, mala et pessima ista consuetudo ita a pluribus sine aliquo Dei timore committitur, ut hoc nec peccatum esse credatur. Sed forsitan aliquis putat licere hoc viris, et feminis non licere: ut enim viris liceat, sicut jam dixi, peccantium obtinuit multitudo. Nam in populo christiano, quidquid feminis non licet, nec viris unquam aut licuit aut licebit.Unde quicumque hoc se fecisse cognoscunt, rogo ut non mihi sed sibi potius irascantur, et magis de sua correctione, quam de nostra oblocutione vel persecutione studeant cogitare: ut cum dies judicii venerit, etsi coronam non merentur accipere, vel
Abbreviated transcription (Latin):
thesarum nr̃m: ꝙ sac̾dote dicente
tia respondeam᷑ nos habere ad do¬
sum: &. ideo uoluptatem uincere. ꝙ
lbidinem superare non possũ. Si
it non potes continere: audi apłm
cere liceat. & concubinas habere ł
adult̾ium perpetrare nol liceat:
quare uis exercere qd̾ non licet. et
hon uis habere qd licet: Nullus
magis illicita uitare debet: quam
qui respuit qd licebat. Uere dico
it aliquando nec liceat: nec umꝙͣ.
licebit. S qd̾ peuis est. ita pecca
ta inconsuetudinem missa sũt.¬
& tanti sunt qui illa faciunt.
ut iapꝑ quasi ex licito fieri credant᷑.
Si enun nullus uir est qui sponsa
suam uelit aute nuptias adulteri¬
num habere concubitum. s om̃s homines
uirgines urores accipere uolunt:
qua fronte. qua conscientia ante
nuptias concubinas habere non
erubescunt: Qua fronte urorem
integram uult inuenire: cũ ipse
sit corruptus: Si enim scđm scͥpͥ¬
turam diuinam anima quȩ pec¬
cau̾it ipsa morietur: quomͦ aliqͥs
uiuam coniugem uult acciꝑe.

Expanded text:
est : ut sacerdote dicente,  respondeant se habere ad Dosum; et ideo voluptatem vincere et libidinem superare non possum. Si te non potes continere, audi Apostcere liceat, et concubinas habere vel adulterium perpetrare non liceat; quare vis exercere quod non licet, et non vis habere quod licet? Nullus magis illicita vitare debet, quam qui respuit quod licebat. Vere dico, it aliquando, nec licet, nec unquam licebit. Sed, quod pejus est, ita peccata ista in consuetudinem missa sunt, et tanti sunt qui illa faciunt, ut jam quasi ex licito fieri credantur. Si enim nullus est vir qui sponsam suam velit ante nuptias adulterinum habere concubitum, sed omnes homines virgines uxores accipere volunt; qua fronte, qua conscientia ante nuptias concubinas habere non erubescunt? Qua fronte uxorem integram vult invenire, cum ipse sit corruptus? Si enim secundum Scripturam divinam, Anima quae peccaverit, ipsa morietur ; quomodo aliquis vivam conjugem vult accipere,