comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conatus est. Ob eam rem terrȩ motum
in templo di exortum constat. cuiu
etiam zacharias propheta meminit
perfectam in idumea. et non sint recor¬
dati fȩderis fr̃m. Et emittam ignem in
murum tyri. et deuorabit ȩdes eius
EC dicit dñs. Super tribus MII¬
scelerib edom et super quatuor non coñ¬
uertam eum. eoquod ꝑsecutus sit in gla¬
dio fr̃em suum et uiolauerit miscdiam
eius. et tenuerit ultra furorem suum.
et indignationem suam seruauerit usq
in finem. Nittam ignem in theman. et
deuorabit ȩdes bosrȩ
EC. dicit dñs Super trib sccleribus
filiorum animon et super quatuor non
conuertam eum. eo quod dissecuerit pre¬
gnantes galaad ad dilatandum terminũ
suum. Et succendam ignem in muro rab¬
bath: & deuorabit ȩdes eius in ululatu.
in die belli et in turbine. in die cõmotioniᷤ
Et ibit melchom in captiuitatem. ipse et
principes eius simul dicit dñs
EC dicit dñs. Super trib sceleribus
moab et super quatuoꝵ non conuertaor

Expanded text:
bat. Ob eam rem terrae motum in templo Dei exortum constat, cuius etiam Zacharias propheta et titperfectam in Idumea et non sint recordati foederis fratrum et emittam ignem in murum Tyri et devorabit aedes eius haec dicit Dominus super tribus sceleribus Edom et super quattuor non convertam eum eo quod persecutus sit in gladio fratrem suum et violaverit misericordiam eius et tenuerit ultra furorem suum et indignationem suam servaverit usque in finem mittam ignem in Theman et devorabit aedes Bosrae haec dicit Dominus super tribus sceleribus filiorum Ammon et super quattuor non convertam eum eo quod dissecuerit praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum et succendam ignem in muro Rabbae et devorabit aedes eius in ululatu in die belli et in turbine in die commotionis et ibit Melchom in captivitatem ipse et principes eius simul dicit Dominus haec dicit Dominus super tribus sceleribus Moab et super quattuor non convertam
Abbreviated transcription (Latin):
BOTAS. qui interpretatur seruus
dñi ꝑtonans contra edom & sangui¬
neum terrenumq. fr̃is quoq lacob
semꝑ emulum hasta ꝑcutit spirituali

Expanded text:
bdias, qui interpretatur seruus domini, personat contra Edom et sanguineum terrenumque, fratris quoque Iacob semper aemulum, hasta percutit spiritali.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ olim samaria dicebatur. Hanc
herodes rex antipatris filius in honore
augusti cȩsaris greco nomine uocauit
augustam Hic igitur quia centum pro¬
phetas saluauerat accepit gr̃am propħa¬
Tunc in samaria paruum gregẽ pauerat.
nunc in toto orbe xp̃i pascit ȩccłias. Et¬

Expanded text:
quae olim Samaria dicebatur. Hanc Herodes rex Judaeae Antipatri filius, in honorem Augusti Caesaris Graeco sermone vocavit Augustam. Hic igiturphetas salvaverat, accepit gratiam prophetaTunc in Samaria parvum gregem paverat, nunc in toto orbe Christi pascit Ecclesias.
Abbreviated transcription (Latin):
non stetit. in cathedra derisorũ non se¬
dit. Sed in lege dñi uoluntas eius. et
in lege eius meditabitur die ac nocte
Et erit tanquam lignum trans plantatũ
iuata riuulos aquarum. Quod fructũ
suum dabit in tempore suo. et folium esꝰ
non defluet. et omne quod fecerit prospera
bitur. Non sic impii. sed tanquã puluis
quem proiecit uentus. Propterea non re¬
surgent impii in iudicio. neq peccatores
in congregatione iustorum. Qm̃ nouit

Expanded text:
um non sedit. Sed in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte. Et erit tanquam lignum transplantatum juxta rivulos aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo. Et folium ejus non defluet, et ombitur. Non sic impii, sed tamquam pulvis quem projicit ventus. Propterea non resurgent impii in judicio, neque peccatores in congregatione justorum. Quoniam novit
Abbreviated transcription (Latin):
EC dicit dñs. Super trib scelerib
iudȩ et super quatuor non conuertam
eum. eo quod abiecerint legem dñi. et
mandata eius non custodierint. Dece¬
perunt enim eos idola sua post quȩ a
bierant patres eorum. Et mittã ignẽ
in iuda. et deuorabit edes ierłor. Uiti¬
EC dicit dñs. Duper trib scelerib
isrł et super quatuoꝵ non conuertam
eum. pro eo quod uendiderit argento iu¬
stum. et pauperem pro calciamentie.
Qui conterunt suꝑ puluerem terrae
capita pauperum. & uiam humilium
declinant. & filius ac pader eius ierunt
ad puellam ut uiolarent nomen sẽm me-¬
uor Et suꝑ uestimentis pigneratis ac¬
cubuerunt iuata omne altare. & uinũ
damnatorum bibebant in domo dĩ sui
GO. audem exterminaui

Expanded text:
ec dicit dominus: super tribus sceleribus Iuda et super quattuor non conuertam eum: eo quod abiecerint legem domini et mandata eius non custodierint: decepebierant patres eorum et mittam ignem in Iuda et devorabit aedes Hierusalec dicit Dominus super tribus sceleribus Israhel et super quattuor non ceum, pro eo, quod uendiderit pro argento iustum, et paqui conterunt super pulverem terrae capita pauperum et viam humilium declinant et filius ac pater eius ierunt ad puellam ut violarent nomen sanctum meum et super vestimentis pigneratis accubuerunt iuxta omne altare et vinum damnatorum bibebant in domo Dei sui ego autem exterminavi
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimus illum in effrata. inuenimus
illum in regione saltus. Intremus iNi
pedum eius: Surge dñe in requiem tu¬
am. tu et archa fortitudinis tuȩ Sa¬
cerdotes tui induantur iusticia. & sc̃i

Expanded text:
audivimus illum in Ephrata: invenimus illum in regione saltus. Intremus in tpedum ejus. Surge, Domine, in requiem tuam, tu et arca fortitudinis tuae. Sacerdotes tui induantur
Abbreviated transcription (Latin):
in gła. laudabunt in cubilib suis: Exul¬
tationes d̃i in gutture eorum. et gladii
ancipites in manib eoꝵ. Ad faciendam
populis. Ut alligent reges eorum catenis.
et melitos eorum compedibus ferreis Ut
faciant in eis iudicium scriptum. decoꝵ
AUDATE. dñm in sc̃o eius. laudate eũ
in fortitudine potentiȩ eius. Laudate
eum in fortitudinib eius. laudate euin
iuxta multitudinem magnificentiȩ suȩ¬
eum in cordis et organo. Laudate eum
in cymbalis sonantib laudate eum u⁊
rat  laudetdomiNum.

Expanded text:
ubilibus suis: Exsultationes Dei in gutture eorum, et gladii ancipites in manibus eorum. Ad faciendam n populis h. plebibus . Ut alligent reges eorum catenis, et inclytos eorum compedibus ferreis. Ut faciant in eis judicium conscriptum: decor audate dominum in sancto eius, laudate eum in fortitudine potentiae eius. laudate eum in fortitudinibus eius, laudate eum iuxta multitudinem magnificentiae seum in chordis et organo. Laudate eum in cymbalis sonantibus: laudate eum in rat, laudet Dominum.
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatum cor meum. neq elati s̃t
oculi mei. Et non ambulaui in magnis.
& in mirabilib suꝑ me. Si non proposui &
silere feci animam meam. Sicut ablacta¬
tus ad matrem suam. ita ablactata ad mẽ
anima mea. Expecta isrł dñm. amodo &
usq in eternũ¬

Expanded text:
exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei: et non ambulaui in magnis et in mirabilibus super me. si non praeposui et silere feci animam meam, sicut ablactatus ad matrem suam, ita ablactata ad me anima mea. expecta, Israhel, dominum, a modo et usque in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
rint peccatores. ne adquiescas eis.Si
dixerint ueni nobiscum insidiemur san¬
guini. abscondamus tendiculas contra
insontem frustra. deglutiamus eum si¬
cut infernus uiuentem. & integrũ quã¬
si descendentem in lacum. om̃em pretio¬
sam substantiam repperiemus. implebi-¬
mus domus nr̃as spolus. sortem mitte
nobiscum. marsupium unum sit omni¬
um nr̃m. filimi ne ambules cum eis.
prohibe pedem tuum a semitis eorũ.
Pedes enim illorum ad malum cuã¬
runt. & festinant ut effundant sangui¬
nem. Erustra autem iacitur rete ante
oculos pennatorum. Ipsi quoq contra
sanguinem suum usidiantur. & moli¬
untur fraudes contra animas suas. Sic
semite omnis auari animas possidentiũ
rapiunt. Sapientia foris predicat: iN
plateis dat uocem suam. In capite tur¬
barum clamitat. in forib portarum u&¬
bis profert uerba sua dicens. Usq quo
paruuli diligitis infantiam. & stulti ea

Expanded text:
i dixerint, veni nobiscum, insidiemur sanguini, abscondamus tendiculas contra insontem frustra: Deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descendentem in lacum. Omnem pretiosam substantiam reperiemus. implebimus domos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, marsupium unum sit omnium nostrum. Fili mi, ne ambules cum eis, prohibe pedem tuum a semitis eorum. Pedes enim illorum ad malum currunt, et festinant, ut effundant sanguinem. Frustra autem jacitur rete ante oculos pennatorum. Ipsi quoque  Am insidiantur, et moliuntur fraudes contra animas suas. Sic semitae omnis avari, animas possidentium rapiunt. Sapientia foris praedicat, in plateis dat vocem suam: In capite turbarum clamitat, in foribus portarum urbis profert verba sua, dicens: Usquequo, parvuli, diligitis infantiam, et stu
Abbreviated transcription (Latin):
angustia Tunc iuocabunt me & nõꝵ
exaudiam. mane consurgent & non inue¬
nient me eoquod exosam habuerint disci¬
plinam et timorem dñi non susceperint.
nec adquieueruit consilio meo et detra¬
xerint uniuerse correptioni meȩ. Do¬
medent igitux fructus uie suȩ. suisq
consilus saturabuntur. Auersio par¬
uulorum interficiet eos. et prosperitas
stultorum perdet illos: qui autem me
audierit absq terrore quiescet: & abun¬
dantia ꝑfruetux. malorum timore
bit eam Qui calumniatur pauperem ut
augeat diuitias suas. dabit ipse ditiori &

Expanded text:
us: Tunc inuocabunt me et non exaudiam: mane consurgent et non inuenient me: eo quod exosam habuerint disciplinam et timorem domini non susceperint nec adquieuerint consilio meo et detraxerint uniuersae correptioni meae. comedent igitur fructus uiae suae suisque consiliis saturabuntur. auersio paruulorum interficiet eos et prosperitas stultorum perdet illos. qui autem me audierit, absque terrore quiescet et abundantia perfruetur malorum timore bit eam qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas dabit ipse ditiori
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uocaui et renuistis. extendi manũ
meani et non fuit qui aspiceret. despexi¬
stis omne consilium meum et increpatio¬
nes meas negleristis: ego quoq in inte¬
ritu ur̃o ridebo. et subsaimabo cum uo¬
bis quod timebatis aduenerit. cum ir¬
ruerit uobis repentina calamitas. et
interitus quasi tempestas ingruerit.

Expanded text:
Quia uocaui et renuistis, extendi manum meam, et non fuit, qui aspiceret. Despexistis omne consilium meum et increpationes meas neglexistis. Ego quoque in interitu uestro ridebo et subsannabo, cum uobis, quod timebatis, aduenerit, cum irruerit repentina calamitas et interitus quasi tempestas ing
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑcutiet te. neq luna per noctem:
Dñs custodiet te ab omni malo. custo¬
diat animam tuam. Dñs custodiat
exitum tuum et introitum tuum. a
in domum dñi ibimus. Stantes erant
pedes nr̃i in portis tuis ierus alem. Ie¬
rusalem quȩ edificaris ut ciuitas. cuiꝰ
participatio eius simul. Quia ibi ascen¬
derunt tribus tribus dñi. testimoniũ
isrł ad confitendum nomini dñi: Quia
ibi sederunt sedes in iudicio. sedes domui
dauid. Rogate pacem ierusalem. sit be¬
ne his qui diligunt te. Sit pax in mu¬
ris tuis: habundantia in domib tuis
Propter fr̃s meos et amicos meos. Lo¬
quar pacem tibi. Propter domum dñi
meos. qui habitas in cȩlis: Eece sicut
oculi seruorum. ad manum dominorũ
suoꝵ. Sicut oculi ancillȩ ad manum
domine suȩ. sic oculi nr̃i ad dñm dm̃¬

Expanded text:
non percutiet te, neque luna per noctem. Dominus custodiet te ab omni malo: custodiat animam tuam. Dominus custodiat exitum tuum et introitum tuum: amin domum Domini ibimus. Stantes erant pedes nostri, in portis tuis, Jerusalem. Jerusalem quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus simul. Quia ibi ascenderunt tribus tribus Domini testimonium Israel: ad confitendum nomini Domini. Quia ibi sederunt sedes in judicio: sedes domui Al. domus David. Rogate pacem Jerusalem: sit bene his qui diligunt te. Sit pax in muris tuis: abundantia in domibus tuis. Propter fratres meos et amicos meos: loqumeos, qui habitas in coelis. Ecce sicut oculi servorum ad manus dominorum suorum, sicut oculi ancillae ad manum dominae suae; sic oculi nostri ad Domi
Abbreviated transcription (Latin):
egebit¬
ILI NN. inclina aurem tuam &
audi uerba sapientium. appone
autem cor ad doctrinam meam
in corde tuo. et redundabit in labiis tuis.
ut sit in dño fiducia tua: unde et ostendi
eam tibi hodie. Ecce scripsi eam tibi tri¬
pliciter in cogitationib et scientia. ut
ostenderem tibi firmitatem & eloquia ue¬
ritatis respondere ex his illi qui misit te
son facias uiolentiam pauperi quia pau¬
per est: neq conteras egenum in porta. qͥa
dñs iudicabit causam eius et configet eos
qui confixerunt animam eius. Noli ẽẽ
amicus homini iracundo. neq ambules

Expanded text:
egebitInclina aurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam meam.  in ventre  Al. corde tuo, et redundabit in labiis tuis: Ut sit in Domino fiducia tua, unde et ostendi eam tibi hodie. Ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis respondere ex his illi qui misit te non facias violentiam pauperi quia pauper est neque conteras egenum in porta quia Dominus iudicabit causam eius et configet eos qui confixerint animam eius noli esse amicus homini iracundo neque ambules
Abbreviated transcription (Latin):
pedes. pene effusi d̃t̃
gressus mei. Quia emulatus sum con¬
tra iniquos. pacem impiorum uidens
Quod non recogitauerunt de morte sua.

Expanded text:
pedes, pene effusi sunt gressus mei. Quia aemulatus sum contra iniquos, pacem peccatorum videns, quod non recogitaverunt de morte sua,
Abbreviated transcription (Latin):
prophetam iuxta
Septuaginta in¬
terpretes dñi sal¬
uatoris ȩcclesiȩ
non legunt. u¬
tentes cheodotionis editione. Et hoc
cur acciderit nescio. Siue enim quia ser¬
mo chaldaicus est et quibdam proprie-¬
tatib a nr̃o eloquio discrepat noluerunt

Expanded text:
prophetam juxta Septuaginta Interpretes Domini Salvatoris Ecclesiae non legunt utentes Theodotionis editione, et hoc cur acciderit, nescio. Sive enim quia sermo Chaldaicus est, et quibusdam proprietatibus a nostro eloquio discrepat, noluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
SGEUS festiuus et lȩtus qui semi¬
nauit in lacrunis ut in gaudio mete¬
ret destructum templum ȩdificat.
dm̃ patrem inducit loquentem. Adhuc u¬
num modicumq et ego commouebo cȩlũ
& terram & mare & aridam. & mouebo om̃s
gentes: et ueniet desideratus cuncti
gen

Expanded text:
geus, festiuus et laetus, qui seminauit in lacrimis, ut in gaudio meteret, destructum templum aedificat deumque patrem inducit loquentem: adhuc unum modicumque, et ego commouebo caelum et terram et mare et aridam et mouebo omnes gentes; et ueniet desideratus cunctis gen
Abbreviated transcription (Latin):
I hii egressus ciuitatis Aplaga se¬
ꝓtemtrionali quingenta et quatuoꝵ
milia mensurabis. Et portȩ ciuitatis
omnib cribub isrł. Portȩ tres a septẽ¬
trione. Porta auben una. porta iuda
una: porta leui una. Et ad plagamn ori¬
entalem quingenta et quatuor milia.
et portȩ tres. Porta ioseph una. porta
beniamin una. porta dan una. Et ad
plagam meridianam quingenta et qua-¬
tuor milia metieris. Porta simeonis u
na. porta isachar una. porta zabulon u¬
na. Et ad plagam occidentalem quin¬
genta et quatuor milia. & portȩ eorum
tres. Porta gad una. porta asser una¬
porta Nepthalio una: Per circuitum
decem et octo milia. Et nomen ciuitatis
ex illa die. dñs. Ib Id E or
EXPLICIT. IERE¬
CHIEL. PRO PHA¬

Expanded text:
t hii egressus civitatis a plaga set hii egressus civitatis a plaga septentrionali quingentos et quattuor milia mensurabis et portae civitatis in nominibus tribuum Israhel portae tres a septentrione porta Ruben una porta Iudae una porta Levi una et ad plagam orientalem quingentos et quattuor milia et portae tres porta Ioseph una porta Beniamin una porta Dan una et ad plagam meridianam quingentos et quattuor milia metierina, porta Issachar una, porta Zabulon una. Et ad plagam occidentalem, quingentos et quatuor millia, et portae eorum tres, porta Gad una, porta Aser unaporta Nephthali una. Per circuitum, decem et octo millia: et nomen civitatis ex illa die, Dominus ibidem. Explicit liber Ezechielis proph
Abbreviated transcription (Latin):
ordo est duodecim
prophetarum apud
nos. Unde scdm id
quod ibi legitur.
hic quoq dispositi sunt. Osee comma¬
dicus est: et quasi per sententias loquens
Iohel planus in principiis. in fine obscu¬
rioꝵ. Et usq ad malachiam habent sin
principis erit in terminum iuda et in
terminum beniamin: & ad principem
pertinebit Cxx
G. reliquis tribub a plaga orientali
usq ad plagam occidentalem beniamin
una. et contra terminum beniamin a
plaga orientali usq ad plagam occiden¬
talem simeon una. Et super terminos
simeonis a plaga orientali usq ad pla-¬
gam occidentis isachar una. et super
terminum isachar a plaga orientali
usq ad plagam occidentalem ⁊abulon
una. Et super terminum ⁊abulon a
plaga orientali usq ad plagam maris
gad una. & super terminum gad ã pla
ga austri in meridiem. Et erit finis de
thamar usq ad aquas contradictionis
cades: hereditas contra mare magnuo
Hec est terra quam nuttetis in sorteor
tribub isrł: et hȩ partitiones earum

Expanded text:
ordo est duodecim prophetarum apud nos. Unde secundum id quod ibi legitur, hic quoque dispositi sunt. Osee commaticus est, et quasi per sententias loquens. Joel planus in principiis: in fine obscurior. Et usque ad Malachiam, habent sinprincipi: erit inter terminum Juda, et inter terminum Benjamin, et ad principem pertinebit. Et reliquis tribubus: A plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Benjamin una. Et contra terminum Benjamin, a plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Simeon una. Et super terminum Simeonis, a plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Issachar una. Et super terminum Issachar, a plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Zabulon una. Et super terminum Zabulon, a plaga orientali usque ad plagam maris, Gad una. Et supegam austri in meridiem et erit finis de Thamar usque ad aquas Contradictionis Cades hereditas contra mare magnum haec est terra quam mittetis in sortem tribubus Israhel et hae partitiones earum
Abbreviated transcription (Latin):
RAUUNT. ebrei cuius¬
cunq prophetȩ pater aut
auus ponatur in titulo
ipsos quoq prophetas fu¬
isse. unde et amos unuoy
de duodecim prophetis quia dixerit non
Sum propheta nec filius prophetȩ sed

Expanded text:
radunt Hebraei cujuscumque prophetae pater aut avus ponatur in titulo, ipsos quoque prophetas fuisse. Unde et Amos unus de duodecim prophetis, qui dixerat: Non sum propheta, nec filius prophetae: sed
Abbreviated transcription (Latin):
guli proprietates suas. quem hes dram
Scribam legisq doctorem ebrei autumai
Et quia lougum est nunc de omnib: di¬
cere. hoc tantum uos o paula & eustochi¬
um ammonitas uolo. unum librum ẽẽ
duodecim propħarum. & oseȩ CYN RPO¬
AU N isaie oalachiam uero aggei & ra¬
chariȩ fuisse temporib. in quib autẽ tem

Expanded text:
guli proprietates suas: quem Esdram scribam, legisque doctorem Hebraei autumant. Et quia longum est nunc de omnibus dicere: hoc tantum vos, o Paula et Eustochium, admonitas volo, unum librum esse duodecim prophetarum: et Osee σύγχρονον Isaiae: Malachiam vero Aggaei et Zachariae fuisse t
Abbreviated transcription (Latin):
ON. IDEXR
ordo est duodecim
prophetarum apud
nos. Unde scdm id
ticus est: et quasi pex sententias loquens
Iohel planus in principiis. in fine obscu¬
rioꝵ. Et usq ad malachiam habent sin

Expanded text:
on idem ordo est duodecim prophetarum apud nos. Unde secundumsiti sunt. Osee commaticus est, et quasi per sententias loquens. Joel planus in principiis: in fine obscurior. Et usque ad Malachiam, habent sin
Abbreviated transcription (Latin):
cordentur amplius. Aperi os tuũ muto. &
causis om̃ium filioꝵ qui ꝑtranseunt. Aperi
os tuum. decerne quod iustũ est: & iudica
inopem & pauꝑeo. Aleph

Expanded text:
cordentur amplius aperi os tuum muto et causis omnium filiorum qui pertranseunt aperi os tuum decerne quod iustum est et iudica inopem et pauperem aleph
Abbreviated transcription (Latin):
mei in die ruinȩ eorum. neq despicies et
tu in malis eius in die uastitatis illius.
et non emitteris aduersum exercitũ eus
in die uastitatis illius. neq stabis in exiti¬
b uiarum ut interficias eos qui fugerint.
& non concludes reliquos eius in die trl¬
bulationis: q̃m iuxta est dies dñi supere
om̃s gentes. Sicut fecisti fiet tibi. Retri¬
butionem tuam conuertã in caput tuũ
Quomodo enim bibistis suꝑ montẽ sc̃m
meum. bibent om̃s gentes iugiter. Et
uibent et absorbebunt. et erunt quasi ñ siet.
T in monte syon erit saluatio. u¬
& erit sc̃s: & possidebit domus iacob
Eos qui se possederant. Et erit domus
iacob ignis. et domus ioseph flamina.
&: domus esau stipula. Et sueceudentur
in eis et deuorabunt eos. et non erunt
reliqunȩ domus esau: quia dñs locutus
est. Et hereditabunt hii qui ad austrũ
montem esau: & qui in campestrib phi¬
listuo. Et possidebunt regioneo¬

Expanded text:
mei in die ruinae eorum neque despicies et mei in die ruinae eorum neque despicies et tu in malis eius in die vastitatis illius et non emitteris adversum exercitum eius in die vastitatis illius neque stabis in exitibus ut interficias eos qui fugerint et non concludes reliquos eius in die tribulationis quoniam iuxta est dies Domini super omnes gentes sicut fecisti fiet tibi retributionem tuam convertet in caput tuum quomodo enim bibisti super montem sanctum meum bibent omnes gentes iugiter et bibent et absorbent et erunt quasi non sint et in monte Sion erit salvatio et erit sanctus et possidebit domus Iacob eos qui se possederant et erit domus Iacob ignis et domus Ioseph flamma et domus Esau stipula et succendentur in eis et devorabunt eos et non erunt reliquiae domus Esau quia Dominus locutus est et hereditabunt hii qui ad austrum montem Esau et qui in campestribus Philisthim et possidebunt regione
Abbreviated transcription (Latin):
ad te nunquid saltem racemos reliquisieg
tibi: Quomodo scrutati sunt esau: inue¬
stigauerunt abscondita eius
Sq ad terminum dimiserunt te
Omnes uiri federis tui illuserunt
tibi. inualuerunt aduersum te uiri pacs
tuȩ Oui comedunt tecum. ponent insi¬
dias subter te. Non est prudentia in eo
Nunquid non in die illa dicit dñs ꝑdã
Sapientes de idumea. & prudentiam de
monte esau: Et timebunt fortes tui¬
a meridie. ut intereatur de monte esau
ROPTER interfectionem et iiri.¬
propter iniquitatem in fr̃em tuum
iacob operiet te confusio. & peribis in ȩter¬
num. In die cum stares aduersus eum.¬
quando capiebant alieni ȩxercitũ eius
et extranei ingrediebantur portas eiꝰ.
et super ierus alem mittebant sortem. tu
quoq eras quasi unus ex eis.
Et non despicies in die fr̃is tui. in dieꝰ
peregrinationis eius: et non lȩtaberss
Suꝑ filios ucia in die perdicionis eorum
Et non magnificabis os tuum in die
angustiȩ. neq ingredieris portam populi

Expanded text:
s reliquissent tibi? Quomodo scrutati sunt Esau, investigaverunt abscondita ejus? Usque ad terminum emiserunt te: omnes viri foederis tui illuserunt tibi, invaluerunt adversum te viri pacis tuae: Qui comedunt tecum, ponent insidias subter te: non est prudentia in eo. Numquid non in die illa, dicit Dominus: perdam sapientes de Idumaea, et prudentiam de monte Esau? Et timebunt fortes tuia meridie ut intereat vir de monte Esau propter interfectionem et propter iniquitatem in fratrem tuum Iacob operiet te confusio et peribis in aeternum in die cum stares adversus quando capiebant alieni exercitum eius et extranei ingrediebantur portas eius et super Hierusalem mittebant sortem tu quoque eras quasi unus ex eis et non despicies in die fratris tui in die peregrinationis eius et non laetaberis super filios Iuda in die perditionis eorum et non magnificabis os tuum in die angustiae neque ingredieris portam populi
Abbreviated transcription (Latin):
ISIOABDIE.
Hec dicit dñs ds̃ ad
Edom. Auditum au¬
diuimus a dño. et
legatum ad gentes
misit. Surgite. et
consurgamus aduersus eum in preliuoy
CCE. paruulum te dedi ingentib. I
contemptibilis tu es ualde. Suꝑbia
tordis tui extulit te habitantem in scis¬
suris petrȩ. exaltantem solium suum:¬
qui dicit in corde suo quis detrahet me
la. et si inter sydera posueris nidum tuũ.
inde detraham te dicic dñs. Si fures in¬

Expanded text:
isio Abdiae. Haec dicit Dominus Deus ad Edom: Auditum audivimus a Domino, et legatum ad gentes misit: Surgite, et consurgamus adversus eum in praelium. Ecce parvulum te dedi in gentibus: contemptibilis tu es valde. Superbia cordis tui extulit te habitantem in scissuris petrQui dicis in corde tuo: Quis detrahet me la, et si inter sidera posueris nidum tuum, inde detraham te, dicit Dominus. » Luce cl
Abbreviated transcription (Latin):
N. ME NDE: octauo.
in anno secundo darii factũ
phetam dicens. Iratus est dñs
super patres ur̃os iracundia ma
gna. Et dices ad eos Hȩc dicit
dñs exercituum Conuertimi¬
ni ad me ait dñs exercituum.
et conuertar ad uos ait dñs ex
ercituum. Ne sitis sicut patres
uri ad quos clamabant prophȩ
priores dicentes. hec dicit dñs
exercituum conuertimini de uiis ũris
nalis et de cogitationib ur̃is pessimis.
et non audierunt neq attenderunt ad¬

Expanded text:
n mense octavo, in anno secundo Darii, factumophetam, dicens: Iratus est Dominus super patres vestros iracugna, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus exercituum: Convertimini ad me, ait Dominus exercituum, et convertar ad vos, dicit Dominus exercituum. Ne sitis sicut patres vestri, ad quos clamabant prophetae priores, dicentes: Haec dicit Dominus exercituum: Convertimini de viis vestris malis, et de cogitationibus vestris pessimis: et non audierunt, neque attenderunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo quod amabilis dñi fuit
uocatur amplexatio. uel qͦd
in certamen cum do congredi¬
tur. amplexantis idest luctantis sortit᷑

Expanded text:
ex eo, quod amabilis Domini fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamen cum Deo congreditur, amplexantis, id est luctantis, sortit
Abbreviated transcription (Latin):
phetauit. penitentib quod iere¬
miȩ uatieinio se ultro aduersa¬
riis tradidissent. & uiderent
adhuc urbem ierosolimã stare
quam ille casuram esse prȩdixe¬
rat. Tricesimo autem ętatis.
suȩ anno et captiuitatis quin¬
to exorsus est ad concaptilos
loqui. & eodem tempore licet
posterioꝵ hie in challea ieremi¬
as in iudea prophetauerunt
Sermo eius nec satis disertus
nec ad modum rusticus est sed
ex utroꝙ medie temperatus
Sacerdos et ipse sicut et ieremias. prin¬
cipia uoluminis & finem magnis ha¬
bens obscuritatib inuoluta. Sed et
uulgata eius editio non multũ distat
ab ebraico. Unde satis miroꝵ quid
causȩ extiterit. ut si eosdem in uniuer¬
sis libris habemus interpretes: in aliis
eadem in aliis diuersa transtulerint.
Legite igitur et hunc iuxta transla¬
tionem nr̃am. qui ꝑ cola scriptus & cõ¬
mata manifestiorem sensum legentib
tribuit. Si autem amici mei & hunc
subsannauerint: dicite illis quod ne¬
mo eos compellat ut scribant. Sed ue¬

Expanded text:
ibus quod ad Jeremiae vaticinium se ultro adversariis tradidissent, et viderent adhuc urbem Jerosolymam stare, quam ille casuram esse praedixerat. Trigesimo autem aetatis suae anno, et captivitatis quinto, exorsus est ad concaptivos loqui. Et eodem tempore, licet posterior, hic in Chaldea, Jeremias in Judaea prophetaverunt. Sermo ejus nec satis disertus, nec admodum rusticus est: sed ex utroque medie temperatus. Sacerdos et ipse, sicut et Jeremias: principia voluminis et finem magnis habens obscuritatibus involuta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiorem legentibus sensum tribuit. Si autem amici mei et hunc subsannaverint, dicite eis quod nemo eos compellat ut scribant. Sed ve
Abbreviated transcription (Latin):
miserere mei. qm̃ in te sꝑauit anima
anea. In umbra alarum tuarum sꝑabo. do¬
nec transeant insidiȩ Inuocabo dñm alti

Expanded text:
miserere mei: quoniam in te sperat anima mea. In umbra alarum tuarum sperabo, donec transeant insidiae. Invocabo Deum alti
Abbreviated transcription (Latin):
Amorreum a facie eorum. cuius altitu¬
do cedrorum altitudo eius. & fortis ipse
quasi quercus Et contriui fructum eiũ
desuper. et radices eius subter. Ego sum
qui ascendere uos feci de terra egypti: et
eduxi uos in desertum quadraginta an¬
nis. ut possideretis terram amorrei. Et
suscitaui de filiis ur̃is in propħas. et de
iuuenib ur̃is nazareos Nunquid non
ita est filii isrł dicit dñs. Et propinaba¬
tis narareis uinum. et prophetis man¬
dabatis dicentes ne prophetetis. Ecce
ego stridebo super uos: sicut stridet plau¬
strum onustum fȩno Et peribit fuga a
ueloce. et fortis non optinebit uirtutem
suam. & yobustus non saluabit animam
suam. Et tenens arcum non stabit. et
uelox pedib suis non saluabitur. Et
ascensor equi non saluabit animã suam
& robustus corde inter fortes nudus fugi¬
et in die illa dicit dñs¬

Expanded text:
Amorrhaeum a facie eorum: cujus altitudo, cedrorum altitudo ejus, et fortis ipse quasi quercus: Et contrivi fructum ejus desuper, et radices ejus subter. Ego sum, qui ascendere vos feci de terra Aegypti, et duxi vos in deserto quadraginta annis, ut possideretis terram Amorrhaei. Et suscitavi de filiis vestris in Prophetas, et de juvenibus vestris Nazaraeos: Numquid non ita est, filii Israel? dicit Dominus. Et propinabatis Nazaraeis vinum: et Prophetis mandabatis, dicentes: Ne prophetetis. Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet plaustrum onustum feno. Et peribit fuga a veloce, et fortis non obtinebit virtutem suam, et robustus non salvabit animam suam: Et tenens arcum non stabit, et velox pedibus suis non salvabitur: et ascensor equi non salvabit animam suam: Et robustus corde inter fortes nudus fugiet in die illa, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
ita canticum canticorum ad eos proprie
facit. qui cantum suꝑna desiderant. Ad
incipientes et proficientes & paterna
dignitas & regni proprii merito uindi¬
catur auctoritas. ad ꝑfectos uero ubi
non timore eruditur discipulus sed a¬
more. proprium nomen sufficit. & ȩqua¬
lis magister est: & nescit esse se regem.

Expanded text:
ita Canticum Canticorum ad eos proprie ita Canticum Canticorum ad eos proprie facit, qui tantum superna desiderant. Ad incipientes, et proficientes, et paterna 385 dignitas, et regni proprii merito vindicatur auctoritas. Ad perfectos vero, ubi non timore eruditur discipulus, sed amore, proprium nomen sufficit, et aequalis magister est, et nescit esse se regem.
Abbreviated transcription (Latin):
caduca et breuia uniuersa quȩ cernimꝰ
ad extremum iam consummacũ uirum
& calcato seculo preparatum. in canti¬
co canticorum sponsi iungit amplexib
Nisi enim prius reliquerimus uitia
et pompis sȩculi renuntiantes expedi¬
tos nos ad aduentum xp̃i parauerimus.
corum. Sed et hoc diligentius atten¬
dendum. quod ꝑtres libros auctoris di¬
uersus est titulus. In prouerbuis enĩ no¬
tatur. prouerbia Salomonis filii dauid
regis isrł: in ȩccłiasten uero uerba ȩccł̃ia¬
stes fili dauid regis ierusalem. Suꝑflu¬
um quippe est hie isrł̃: quod male in gre¬
cis et in latinis codicib inuenitur. In
cantico autem canticorum nec filiĩ d̾d
nec regis isrł siue ierusalem prescribit᷑.
sed tantum canticum canticorum Sa-¬
lomonis. Sicut etenim prouerbia et
rudis insticutio ad duodecim tribus &
ad totum ꝑtinet isrł. & quomodo con¬
temptus mundi non nisi metropolitis
conuenit hoc est habitatorib ierus alem:

Expanded text:
caduca, et brevia universa, quae cernimus. 384 caduca, et brevia universa, quae cernimus. 384 Ad extremum jam consummatum virum, et calcato saeculo, praeparatum, in Cantico Canticorum sponsi jungit amplexibus. Nisi enim prius reliquerimus vitia, et pompis saeculi renuntiantes, expeditos nos ad adventum Christi paraverimus, on et hoc diligentius attendendum, quod per tres libros auctoris, diversus est titulus. In Proverbiis enim adnotatur: Proverbia Salomonis filii David regis Israel. In Ecclesiaste vero: Verba Ecclesiastae filii David, regis Jerusalem: superfluum quippe est hic Israel, quod male in Graecis, et Latinis codicibus invenitur. In Cantico autem Canticorum nec filius David, nec rex Israel, sive Jerusalem praescribitur: sed tantum, Canticum Canticorum Salomonis. Sicut enim Proverbia, et rudis institutio ad duodecim tribus, et ad totum pertinent Israel: et quomodo contemptus mundi non nisi metropolitis convenit, hoc est, habitatoribus Jerusalem:
Abbreviated transcription (Latin):
RIBUS.
NOMTINI¬
fuisse Salomonem scripturȩ manifestis¬
nunc dicitur coeleth idest ecclesiasten.
quem nos nuncupare possumus contiona¬
torem. quod loquatur ad popłm: & sermo
eius non specialiter ad unum: sed ad uni¬
uersos generaliter dirigatur. Porro pa¬
cificus & dilectus dñi. ab eo quod ini regno
eius pax fuerit. et eum diis dilexerit ap¬
pellatus est. Nam et psalmus quadra¬
gesimus quartus & septuagesimus primꝰ
dilecti et pacifici titulo prmotantuꝵ. Qui
tamen et si ad prophiam. ip̃i et ecclesiȩ
ꝑtinentes felicitatem & uires Salomonis
excedunt. tamen scđm historiam supeꝵ
Salomonem conscripti sunt. Itaq iux¬
ta numerũm uocabulorum tria uolumi¬
na edidit. prouerbia. eccl̃iasteꝵ canticũ
canticorum: in prouerbiis paruulum
docens. et quasi de officus per sententias
erudiens: unde et ad filium ei sermo
crebro repeticur. in ȩccliasten uero ma¬
turȩ uirum ȩtatis instituens. ne quicquã
in mundi reb putet esse perpetuum: sed

Expanded text:
ribus nominifuisse Salomonem, Scripturae manifestisnunc dicitur COELETH  , id est, Ecclesiasten. quem nos nuncupare possumus concionatorem, eo quod loquatur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generaliter dirigatur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est. Nam et psalmi quadragesimus quartus et septuagesimus primus, dilecti et pacifici titulo praenotantur. Qui tametsi ad prophetiam Christi, et Ecclesiae pertinentes, felicitatem et vires Salomonis excedunt; tamen secundum historiam super Salomone conscripti sunt. Is itaque juxta numerum vocabulorum tria volumina edidit, Proverbia, Ecclesiasten, et Cantica Canticorum. In Proverbiis parvulum docens, et quasi de officiis per sententias erudiens. Unde, et ad filium ei sermo crebro repetitur. In Ecclesiaste vero maturae virum aetatis instituens, ne quidquam in mundi rebus putet esse perpetuum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
putare psalterium in quinq libros ẽẽ di¬
uisum. ut ubicunq apud . laix. interpre¬
des scriptum est genoyto genoytõ idest
fiat fiat. finis librorum sit: p̃ro quo iN
ebreo legitur. amen amer
os autem

Expanded text:
putare Psalterium in quinque libros esse divisum, ut ubicunque apud Septuaginta interpretes scriptum est: genoito genoito id est fiat, fiat, finis librorum sit, pro eo quod in hebreo legitur Amen, Amen. Nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
est ad sophoniam
filium chusi filii
godoliȩ filii ama¬
riȩ filii ezechiȩ. in
dieb iosiȩ filii ammon regis iuda. Congre¬
gans congregabo omnia a facie terrȩ dicit
dñs. congregans hominem et pecus. con

Expanded text:
est ad Sofoniam filium Chusi filium Godoliae filii Amariae filii Ezechiae in diebus Iosiae filii Amon regis Iuda congregans congregabo omnia a facie terrae dicit Dominus congregans hominem et pecus con
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dicat nunc isrł. nisi dñs fuisset in
nobis. Cum exurgerent suꝑ nos homi¬
nes. forsitan uiuos obsorbuissent nos
Cum irasceretur furor eoꝵ super nos
forsitan aquȩ circundedissent nos. Tor¬
xens transisset super animam nr̃am.¬
forsican transissent suꝑ auimam nr̃am
aquȩ superbȩ. Benedictus dñs. qui non
dedit nos in predam dentib eorum. Ani¬
ma nr̃a quasi auis erepta est de laqueo
uenantium. Laqueus contritus est et
nos liberati sumus. Auxilium nr̃m in
nomine dñi. qui fecit cȩlum & terram.¬

Expanded text:
nobis: dicat nunc Israel. Nisi Dominus fuisset in nobis: cum exsurgerent super nos homines, Forsitan vivos absorbuissent nos: cum irasceretur furor eorum super nos. Forsitan aquae circumdedissent nos: torrens transisset super animam nForsitan transissent super animam nostram, aquae superbiae. Benedictus Dominus: qui non dedit nos in praedam dentibus eorum. Anima nostra quasi avis erepta est de laqueo venantium: Laqueus contritus est, et nos liberati sumus. Auxilium nostrum in nomine Domini: qui fecit coelum et terram.
Abbreviated transcription (Latin):
ERE. expugnauerunt me ab adole¬
scentia mea. dicat nunc isrł. Sepe
expugnauerunt me ab adolescentia mea.
sed non potuerunt michi. Suꝑ ceruicem
meam arabant arantes. prolongauerunt
sulcum suum. Dñs iustus concidet la¬
queos impiorum. confundantur & reue¬
reantur retrorsum om̃s qui oderunt sy¬
or. Fiant sicut fenum tectorum. quod
statim ut uiruerit arescet. De quo non
implebit manum suam messoꝵ. & sinum
suum manipulos faciens: De quo nor
dixerunt transeuntes benedictio dñi suꝑ
uos. benediximus uobis in nomine dñi¬

Expanded text:
epe expugnaverunt me ab adolescentia mea: dicat nunc Israel. Saepe expugnaverunt me ab adolescentia mea: sed non potuerunt mihi. Supra cervicem meam arabant arantes: prolongaverunt sulcum suum: Dominus justus, concidet laqueos impiorum. Confundantur et revereantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion. Fiat sicut fenum tectorum, quod statim ut viruerit, arescit. De quo non implebit manum suam messor, et sinum suum manipulos faciens. De quo non dixerunt transeuntes, Benedictio Domini super vos: benediximus vobis in nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
omnis qui timet dñm. qui ambulat
in uiis eius. Laborem manuum tuarũ
cum comederis. beatus tu et bene tibi e¬
rit. Uxor tua sicuc uitis fructifera: in
penetrabilib domus tuȩ. Filii tui sicut
germina oliuarun. in circuitu mensae
tuȩ. Ecce sic benedicetur uirõ qui timnet

Expanded text:
omnis, qui timet Dominum: qui ambulat in viis ejus. Laborem manuum tuarum h palmarum cum comederis: beatus tu, et bene tibi erit. Uxor tua sicut vitis fructifera in penetralibus domus tuae: Filii tui sicut germina olivarum, in circuitu mensae tuae. Ecce sic benedicetur viro qui timet
Abbreviated transcription (Latin):
lat qui custodit eam. Frustia uobis est
de mane consurgere. postquam sederitis
qui manducatis panem dolorum. Sic
dabit diligentib se somnum. ecce here¬
ditas dñi filii merces fructus uentris.
Sicut sagittȩ in manu potentis. ita filii
iuuentutis. Beatus uix qui impleuit
faretram suam ex ipsis. non confundentur
cum loquentur inimicis in porta

Expanded text:
lat qui custodit eam. Frustra vobis est lat qui custodit eam. Frustra vobis est de mane surgere Al. consurgere : postquam sederitis, qui manducatis panem dolorum: sic dabit diligentibus se somnum. Ecce haereditas Domini, filii: merces, fructus ventris. Sicut sagittae in manu potentis: ita filii juventutis. Beatus vir qui implevit pharetram suam ex ipsis: non confundentur, cum loquentur inimicis suis in porta
Abbreviated transcription (Latin):
confidunt in dño quasi mons syori
immobilis in ȩternum habitabilis ierłoꝵ
Montes in eireuitu eius et dñs in circui¬
tu populi sui. amodo usq in ȩternum.
super sortem iustoꝵ. Ut non mic tant
iusti in iniquitatem manus suas. Bene¬
fac dñe bonis et rectis corde. Qui au¬
tem declinant ad prauitates suas dedu¬
cet eos dñs cum his qui oꝑantur mniqui¬
tatem pax super isrł¬
rxt conuerteret dñs captiuitatem
syon. facti sumus quasi somuantes.
Tunc implebitur risu os nr̃m. & lingua
nĩa laude. Tunc dicent in gentib magni¬
ficauit dñs facere cum istis  sagnifica¬
uit dñs facere nobiscum. facti sumus letan¬
tes: Conuerte dñe captiuitatem nr̃am.
sicut riuum in austro. Qui seminant
in lacrimis in exultatione mecent. Qui
ambulans ibat et flebat. portans ad se¬
minandum sementem. Ueniens ueniet
in exultatione. portans mamipulos suos¬
dñs ȩdificauerit domum. in uanũ
laborauerunt qui edificant eam. Nisi
dñs custodierit ciuitatem. frustia uigi¬

Expanded text:
confidunt in Domino, quasi mons Sion, immobilis, in aeternum habitabilis. Jerusalem montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui: amodo et usque in aeternum. super sortem justorum, ut non mittant justi in iniquitatem manus suas. Benefac, Domine, bonis, et rectis corde. Qui autem declinant ad pravitates suas, deducet eos Dominus cum his, qui operantur iniquitatem: pax super Isr converteret Dominus captivitatem Sion: facti sumus quasi somniantes. Tunc implebitur risu os nostrum, et lingua nostra laude: Tunc dicent in gentibus: magnificavit Dominus facere cum istis. Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus sicut laetantes. Converte, Domine, captivitatem nostram: sicut rivos in austro. Qui seminant in lacrymis, in exsultatione metent. Qui ambulans ibat et flebat, portans ad seminandum sementem: veniens veniet in exsultatione, portans manipulos suosm, in vanum laboraverunt qui aedificant eam: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigi
Abbreviated transcription (Latin):
iuda uenit Nabugodonosoꝵ rex babi¬
lonis ierus alem. et obsedit eam. Et
tradidit dñs in manu eius ioachim
regem uidȩ. et partem uasorũ domus
di. et asportauit ea in terra sen naar in
domum dei sui. et uasa intulit in domũ
thesauri dei sui. Et ait rex Affanaz pre¬
posito eunuchorum suorum. ut introdu

Expanded text:
Iuda venit Nabuchodonosor rex Babylonis Hierusalem et obsedit eam et tradidit Dominus in manu eius Ioachim regem Iudae et partem vasorum domus Dei et asportavit ea in terram Sennaar in domum dei sui et vasa intulit in domum thesauri dei sui et ait rex Asfanaz praeposito eunuchorum suorum ut introdu
Abbreviated transcription (Latin):
prophetȩ ad Zorobabel filium sa¬
filium iosedech sacerdotem ma¬
gnum dicens Hȩc ait dñs exercituum
dicens Popalus iste dicit. nondũ uenit
tempus domus dñi ȩdificandȩ. Et factũ
est uerbum dñi in manu aggei prophetȩ
diceus. Nunquid tenpus uobis est ut
habitetis in doinib laqueatis. & domus
exercituum. Ponite corda ur̃a suꝑ uias
ur̃as. Seminastis multum. & intulistis
parum. Comedistis. et non estis satiati
Bibistis. et non estis in ebriati. Operui¬
stis uos: et non estis calefacti. Et qui
mercedes congregauit. misit eas in sac¬
culum pertusuoꝵ

Expanded text:
Safilium Josedec sacerdotem magnum, dicens: Haec ait Dominus exercituum, dicens: Populus iste dicit, Nondum venit tempus domus Domini aedificandae. Et factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae dicens: Nunquid tempus vobis est, ut habitetis in domibus laqueatis, et domus xercituum; Ponite corda vestra super vias vestras. Seminastis multum, et intulistis parum: comedistis, et non estis satiati: bibistis, et non estis inebriati: operuistis vos, et non estis calefacti: et qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum.
Abbreviated transcription (Latin):
dit michol filiam suam uxorem lauie¬
alio uiro falti filio lais qui erat de Gallio
uenerunt aphei ad Saul xliii.¬
in gabaa dicentes. Ecce Dauid abscon¬
ditus est in colle achile. quȩ est ex ad

Expanded text:
dit Michol filiam suam uxorem David Falti filio Lais qui erat de Gallim et venerunt Ziphei ad Saul in Gabaa dicentes ecce David absconditus est in colle Achilae quae est ex ad
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea in me est. Stansq suꝑ eum
occidi illum. sciebam enĩ quod uiuere ñ
poterat post ruinã. Et tuli diadema
quod erat in capite eius. & armillã de
brachio illius. & attuli ad te dominũ meũ
huc Apprehendens auitem Dauid uestim̃¬
ta sua scidit. om̃sq uiri qui erant cum eo
Et planxerunt & fleuerunt & ieiunaue¬
runt usq ad uesꝑam suꝑ Saul & suꝑ lona¬
than filium eius & suꝑ popłm dñi & suꝑ¬
domũ isrł quod corruissent gladio. Dixit¬
q Oauid ad uiuenẽ qui nuntiauerat ei
Unde es tu: Qui respondit. Filius homi¬
nis aduene amalechite ego sum. Et ait
ad eum bauid. Quare non timuisti mit¬
tere manũ tuã ut occideres xp̃m dm̃i:
Uocansq Dauid unũ de pueris suis ait.
Accedens irrue in eum. Qui ꝑcussit il
lum. et mortuus est. Et ait ad eum
Dauid: Sanguis tuus suꝑ caput tuũ¬

Expanded text:
ma in me est stansque super eum occidi illum sciebam enim quod vivere non poterat post ruinam et tuli diadema quod erat in capite eius et armillam de brachio illius et adtuli ad te dominum meum huc adprehendens autem David vestimenta sua scidit omnesque viri qui erant cum eo et planxerunt et fleverunt et ieiunaverunt usque ad vesperam super Saul et super Ionathan filium eius et super populum Ddomum Israel, eo quod corruissent gladio. Dixitque David ad juvenem qui nuntiaverat ei: Unde es tu? Qui respondit: Filius hominis advenae Amalecitae ego sum. Et ait ad eum David: Quare non timulsti mittere manum tuam ut occideres christum Domini? Vocansque David unum de pueris suis, ait: Accelum et mortuus est. Et ait ad eum David: Sanguis tuus sit super caput tuu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ait ad eum. De castris isrł
fugi. Et diaxit ad eum Dauid.
Iuod est uerbum qͦd factũ est:
Indica michi. Qui ait Eugit populus
ex prelio. & multi corruentes ẽ populo
mortui sunt Sed & Saul et lonachan
filius eius interierunt. Dixitq Dauid
ad adolescentem qui nuntiabat ei Unde
seis quia mortuus est Saul et lonathan
filius eius: Et ait adolescens qui nar¬
rabat ei. Casu ueni in montem Gelboẽ.¬

Expanded text:
e castris Israel fugi. Et dixit ad eum David: Quod est verbum quod factum est? indica mihi. Qui ait: Fugit populus e praelio, et multi corruentes e populo mortui sunt: sed et Saul, et Jonathas filius ejus interierunt. Dixitque David ad adolescentem, qui nuntiabat ei: Unde scis quia mortuus est Saul, et Jonathas filius ejus? Ait adolescens, qui narrabat ei; Casu
Abbreviated transcription (Latin):
RENLAS. PROPHA
cui hic prologus scribitur sermo¬
ne quidem apud ebreos lsaiȩ
et Osee et quib dam aliis pro.¬
phetis uidetur esse rusticior.
sed sensib par est: quippe qui e¬
odem sp̃u prophetauerit. Porro
simplicitas eloquii de loco ei in
quo natus est accidit. Fuit au¬
dem anathothites qui est usq
hodie uiculus trib ab ierosolimis
distans milib sacerdos ex sacer¬
dotib. et in matris utero sc̃ifica¬
tus: uirginntate sua euangłicũ
uirum xp̃i ȩcclesiȩ dedicans
Hic uaticinari exorsus est pu

Expanded text:
remias propheta, cui hic prologus scribitur, sermone quidem apud Hebraeos Isaia et Osee et quibusdam aliis prophetis videtur esse rusticior, sed sensibus par est: quippe qui eodem spiritu prophetaverit. Porro simplicitas eloquii, de loco ei in quo natus est accidit. Fuit enim Anathothites, qui est usque hodie viculus, tribus ab Jerosolymis distans millibus; sacerdos ex sacerdotibus, et in matris utero sanctificatus: virginitate sua evangelicum virum Christi Ecclesiae dedicans. Hic vaticinari exor
Abbreviated transcription (Latin):
quia non habeo panem nisi quantũ pugil¬
lus potest capere farinȩ in hydria: et
paululum olei in lechito. En colligo du¬
o ligna ut ingrediar & faciam illud mͥ
& filio meo: ut comedamus & moriamur
Ad quam helyas ait. Noli timere. seq
uade & fac sicut dixisti. Peruntameri
michi primum fac de ipsa farinula sub¬
cineritium panem paruulum & affer
ad me: tibi autem et filio tuo facies po¬
stea. Hȩc autem dicit dĩis ds isił. Ny¬
dria farinȩ non deficiet nec lechitus
olei minuetur usq ad diem in qua cda

Expanded text:
quia non habeo panem, nisi quantum pugillus potest capere farinae in hydria et paululum olei in lecytho . Vivere Do ligna, ut ingrediar et faciam illud mihi et filio meo, ut comedamus, et moriamur. Ad quam Helias ait: Noli timere, sed vade, et fac, sicut dixisti: verumtamen mihi primum fac de ipsa farinula subcinericium panem parvulum, et affer ad me: tibi autem et filio tuo facies postea. Haec autem dicit Dominus Deus Israel: Hydria farinae non deficiet, nec lecythus olei