comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientib. hic enĩ añ alios celi cãs atq num
rerum nalium contẽplata rõne suspexit.
Quam post modũ plato. in.iiii. diffinones
distribuit. id arimethicã. geometͥam. amn¬
sicam. astronomiam. Ethicam soctes pͥmꝰ
ad corrigendos componendosq mores in¬
stitiut. atq om̃ẽ studium eiꝰ ad bñinuen¬
di dispitationẽ ꝑduxit. diuidens eam. in
fortitudnem tẽꝑantiam. Prucdentia: ire¬
b quadiscernuntur abonis mala. forti¬
tudo quaadusa equammit̃ tołatur.Tẽ¬
pantiat qua libido concupiscentiaq re¬
tum resrenat᷑. Iusticia qua recte uicando
sica eiuiq distbuuntur. Logicam que romet
uocatur plato subiunxit. ꝑquam discur sis
rerum moritmnꝙ cauisis. uim earũ rationa¬
eñĩ apd̾ g̾eos ⁊ smonẽ sigc̃at ⁊ ronem. In hisqt¬
tlam aut denã disputar solent. ut ingenesini
eccłiastem aut demorib ut inꝓuerbiis ⁊ in
boreiti int ineuangłiis. Item aliqͥ doctorum

Expanded text:
sapientibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim sapientibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim rerum naturalium contemplata ratione suspexit, quam postmodum Plato in quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam, Astronomiam. Ethicam Socrates primus ad corrigendos conponendosque mores instituit, atque omne studium eius ad bene vivendi disputationem perduxit, dividens eam infortitudinem, temperantiam. Prudentia est in rebus, qua discernuntur a bonis mala. Fortitudo, qua adversa aequanimiter tolerantur. Temperantia, qua libido concupiscentiaque rerum frenatur. Iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuunt. Logicam, quae rationalis vocatur, Plato subiunxit, per quam, discussis rerum morumque causis, vim earum rationaenim apud Graecos et sermonem significat et rationem. In hisNam aut de natura disputare solent, ut in Genesi et in Ecclesiaste: aut de moribus, ut in Proverbiis et in nticorum, et Evangeliis. Item aliqui doctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc incerta res latet.⁊ nulla rõne certa
udet᷑. ut puta solutr̃ netantꝰ qͣntꝰ uidetur
an maior sit quã omĩs t̾ra. Item luna globo¬
sa sit an concaua. ⁊ stelle utrum neadheant
celo. an ꝑaerem lib̾o cursu ferantur. Cẽtũ
ip̃m qua magmitidine. qua mat̾ia ꝯstet. utr̃
quietũ sit. ⁊ immobile. an incredibili cełi¬
tate uoluatur. Quanta sit t̾re cͣssitudo.
aut qͥb fundam̃tis librata ⁊ fuspensa ꝑma¬
neat. Ipm̃ aut̃ nom̃ lat᷑ int̃pretatum amo¬
rem sapĩe ꝓfitetur. Namg̾ci filo amorem. so¬
est. Una naturał que g̾ce pħica aippellat᷑
inqua denature inqͥsitione disseritur di¬
gica appellatur. Inqua disputatur quẽ ad¬
modum in rerum causis. uł uitemorib
iu̾tas ipã querat᷑. Inphisica gͥ causa que¬
rendi. In ethica ordo uruendi. Inlogica ⁊̾
intelligendi uersatur. Phicam apd ȩ cospͥmꝰ
ꝑscrutariis: talesmiseius unꝰ ex septem ill

Expanded text:
adhuc incerta res latet et nulla ratione firma adhuc incerta res latet et nulla ratione firma videtur, utputa sol utrumne tantus quantus videtur, an maior sit quam omnis terra: item luna globosa sit an concava, et stellae utrumne adhaereant caelo, an per aerem libero cursu ferantur: caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constat: utrum quietum sit et inmobile, an incredibili celeritate volvatur: quanta sit terrae crassitudo, aut quibus fundamentis librata et suspensa permaneat. Ipsud autem nomen Latine interpretatum amorem sapientiae profitetur. Nam Graeci φιλο- amorem, σest: una naturalis, quae Graece Physica appellatur, in qua de naturae inquisitione disseritur: algica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis vel vitae moribus veritas ipsa quaeratur. In Physica igitur causa quaerendi, in Ethica ordo vivendi, in Logica ratio intellegendi versatur. Physicam apud Graecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex septem illis
Abbreviated transcription (Latin):
pmũ philosophi in suis distinctionib hũe¬
runt. ñ tñ adartis redeg̾e ꝑitiam. Post hos
aristotiles adregłas quasdam huiꝰ doctne ar¬
gum̃tum ꝑduxit. ⁊ dialeticam nuncupaũ.
peo qd̾ mea dedictis disputatur. Nam
ialeticam
uero ⁊ retħicam uarro
in nouem disciplinarum libris tali simi¬
litudine definuit. Dialetica ⁊ rethorica
ẽ qd̾ in manu hõĩs pugnꝰ adstrictus. ⁊ pal¬
ma distensa. illa u̾ba ꝯtrahens. ista disten¬
dens. Dialetica siqͥd ad disserendas res acuti¬
or. Rethorica ad illa q̃ nititur docenda facii¬
dior. Illa adscolas non numꝗͣ uenit. ista
iugit᷑ ꝓcedit inforum. Illa reqͥrit rarislimoᷤ
studios. hec freq̃nter ⁊ ppłos. Solent aut̃ ꝓħi
finitionem pħie ostendere. qͥfaciliꝰ eaque
diuinarumq cognitio. cum studio bñ ui¬
riendi coniunta. hec duab ex reb ꝯstare
iudetur. sc̃a.⁊ opinatõe. Scientia ÷ cuum
res aliqͣ certa rõne ꝑcipitur: Opinatio: cũ

Expanded text:
mi philosophi in suis dictionibus habuerunt, non tamen ad artis redigere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam huius doctrinae argumenta perduxit et dialecticam nuncupavit pro eo quod in ea de dictis disputatur. Nam Dialecticam et Rhetoricam Varro in novem disciplinarum libris tali similitudine definivit: 'Dialectica et Rhetorica est quod in manu hominis pugnus adstrictus et palma distensa: illa verba contrahens, ista distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnumquam venit: ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Phifinitionem Philosophiae ostendere, quo facilius ea, quae divinarumque cognitio cum studio bene vivendi coniuncta. Haec duabus ex rebus constare videtur, scientia et opinatione. Scientia est, cum res aliqua certa ratione percipitur; opinatio autem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. ⁊ iõ substantia ÷. Illa uõ accidentia q̃
insubsistente atq subiectos̃. fube ñ st̃. ꝙr¬
ñ subsistunt. s mutant᷑ sic̃ color ⁊ fama. de
sub̾to aut̃ et in sub̃to quasi in ipo ⁊ deipso
dunt in substantia. ut qͣntitas qͣlitas ⁊ figu¬
sunt. Ex his nouem accidñtib tͥa int᷑ usiam
sunt. Quantitas. ⁊ qualitas.⁊ situs. ħ enĩ sine
latas aut̃ cathegorias ꝯstat. qr ñ possunt nͥ sub¬
iectis agnosci. quis enĩ qͥd fit homo possit ag¬
noscere nͥ aliquẽ hoĩem ponat añ ocłos q̃i
hoĩem sub̃m nõi. hoc opꝰ aristotił intelligend̾
est qñsicut dictum ÷. quicqͥd hõ loqr̃ int̾ decẽ
intelligendos. Qui siue rethorib siue diale¬
ticis applicantur.
equitur de hinc liber ꝑhiermenias
fubtilissimꝰ nimis. ⁊ ꝑuarias formas
im̃te tingebat.

Expanded text:
sistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae sistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto sun subsistunt, sed mutantur; sicut color vel forma. De subiecto autem et in subiecto quasi de ipso et in ipso.dunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figusunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas et, qualitas et situs. Haec enim sine latas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nomini? Hoc opus Aristotelis intellegendum eintellegendos, qui siue rethoribus siue dialecticis applicantur. Sequitur liber Perihermenias, suptilissimus nimis et per uarias formas in mente tingebat.
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾m enĩ alt̾i p̃eẽ non potest. Locuse ubi sit
inforo in platea. Loci aut̃ motus partes sex
habet. dexteram. sinistrã. ante. ⁊ retro. suir¬
tione dic̃tus. ut quis aut stet aut sedeat. aut
iaceat. Habitus habendo aliqͥd dictus ut ha¬
bere sciam. minente uirtutẽ. Incorpore c̃ca
corpꝰ uestim̃tum. ⁊ ceta quȩ ad habendi modũ
de signato a doctorib numo comp̃hendunt᷑.
Iam uo ag̾e ⁊ pati abagentis ⁊ pacientis sigẽos¬
nem ꝯsistunt. ⁊am scribo uocis actum hñt.
qͣn facientis rem indicat. scbor pacientis est¬
qm̃ pati se ostend. In his enim nouem gn̾ib
quoꝵ exempli gr̃a quedam posita s̃. uł in
untur. Nam ⁊ ea que intłłu capimus idad
alcerũ hoꝵ decem p̃dicam̃toꝵ s̃mone uuga¬
mꝰ plena enĩ sententia dehis ita ÷ augusti¬
nus magnꝰ orator filiꝰ illiꝰ stans intemplo ho¬
die infulatus disputando fatigat᷑. usia aut̃
om̃is res ad se ipsam subsistit. corpꝰ enĩ sub¬

Expanded text:
Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea. Loci autem motus partes sex es, dexteram et sinistram, ante et retro, surtione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus numero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habet, quoniam facientis rem indicat. Scribor patientis estiam pati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel untur. Nam et ea quae intellectu capimus, id ad alterutrum horum decem praedicamentorum sermone vulgamus. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus, magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. Usia auteur ab eo, quod omnis res ad se ipsam subsistit. Corpus enim sub
Abbreviated transcription (Latin):
ad nomen ꝑtinet. ⁊ uerꝰ. ⁊ picns. ⁊ celestis leo
dicit᷑. qͣntum ad diffinitionẽ ꝑtinet alit̾ueris
diffinitur. alr̾ pictus alr̃ celestis. unuoca
sunt. qñ duaꝵ aut płium rerum unũ nom̃
qi ⁊ nom̃ ⁊ diffinitionẽ dant formis suis.
quo solo differentia. casu. scd̃m nom̃ hñt ap¬
pellationẽ. ut abonitate bonꝰ. ⁊ amalitia ma¬

Expanded text:
ad nomen pertinet et verus et pictus et celestis, Leo dicitur: quantum ad diffinitionem pertinet, aliter verus diffinitur, aliter pictus, aliter celestis. Univoca est quando duarum aut plurium rerum unum nomen quia et nomen et diffinitionem dant formis suis. quo solo differentia casu, secundum nomen habent appellationem ut a bonitare bonus; a malitia ma
Abbreviated transcription (Latin):
exorti hebrei. falech int̾pretatur diuisio. cui
pat᷑ ꝓpt̾ ea tale nom̃ imposuit. quia tẽ natus
ẽ qñ ꝑ linguas traduusa÷. Thara explora¬
tio ascensionis. Melchi seclech rex iustus. rex
qi ipse postea imꝑauit salem. iustus ꝓeo
qd̃ discernens sacram̃ta legis ⁊ euangelii ñ
peccatoꝵ uictimas. s oblationem panis ⁊ ca¬
licis in sacͥficium obtulit. Loth: declinans.
factis enĩ sodomorum ñ ꝯsensit. s eorum il¬
licita carnis desiłia declinauit. Moab ex
patre ⁊ totum uom̃ ethimologiam ht̃ conce¬
pit enim eum pͥmogenita filia depatre. A
mei sic diriuatur. ut exparte sensus noĩs.
exparte ipse sit sermo: Ammon enĩ aquodic¬
tisunt ammanite uocatur popłs m̃s. Sa
ray int̃pretatur pͥnceps mea eo qd̾ eẽt uniꝰ
tantũmꝰ domꝰ pͣat᷑ familias. post ea causa
nominis ĩmutata ablata define.y. lutera

Expanded text:
exorti Hebraei. 24. PHALEG divisio, cui exorti Hebraei. 24. PHALEG divisio, cui pater propterea tale nomen imposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. THARA Exploratio ascensionis. 25. MELCHISEDECH rex justus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem; justus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificium obtulit. 320 26. LOTH declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum illicita carnis incendia declinavit. 27. MOAB ex patre, et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. 28. mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. 29. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis immutata, ablata de fine i littera
Abbreviated transcription (Latin):
cayn. qd ipse ⁊ post ea ꝑpetͣsse uxorib ꝯfitent.
Noe retͥ es int̾pretatur. ꝓ eo quod sub illo omĩa retͦ
opera qͥeuerunt ꝑdiluuium. uñ ⁊ pat̾ eius
uocans nom̃ eiꝰ noe. dixit. iste reqͥescere nos fa
ipse exp̃sagio futuri cognominatiis. post̾itas
enim eius eam t̾re possedit que uicino sole partẽ
popłs gentium nascitur. ⁊ quia lata: exgen¬
tib multitudo c̃dentium. ab ead̾ lacitudi
motus eorum. qd̾ qͥd̾ aliud nisi motus eoꝵ ꝓ
braice ethiops int̾pretatur aposteritate
sui generis nom̃ sortitus. abipso enim st̃
ꝓgeniti ethiopes. ⁊ embroth int̾pr᷑ tyrannꝰ.
iste enim enĩpor arripuit insuetam inpopłos
tyrannidem. ⁊ ip̃e aggressus : ad uersus
dm impietatis edificare curem. heber
transitus. ethimologia eius mystica÷ qd̃ ab
eius stẏrpe transiret ds̃. nec ꝑseueraret in
eis translata agentib gra. ab ipso enim sunt

Expanded text:
Cain: quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur. Cain: quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur. NOE requies interpretatur, pro eo, quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater ejus vocans nomen ejus 319 Noe, dixit: Iste requiescere nos facipse ex praesagio futuri cognominatus est. Posteritas enim ejus eam terrae partem possedit, quae vicino sole cpopulus gentium nascitur, et quia lata est ex gentibus multitudo credentium ab eadem latitudinmotus eorum. Quod quid est aliud, nisi opus eorum? Pro braice Aethiops interpretatur, a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. 22. Nembrod interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populos tyrannidem, et ipse aggressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. 23. HEBER transitus. Etymologia ejus mystica est, quod ab ejus stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis translata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur resurro. eo qd̾ post fr̾is int̾fectio¬
nem natus ÷ quasi resurronem fr̾is ex mor¬
tuis suscitaret. idem ⁊ positio. qr posuit eũ
ds̃ prohabel. E noch iuxta ꝓp̾e lingue uan¬
etatem homo uel uirdicitur: et congrue
hoc uocabulum habuir. de eo enim scͥptũ
est. tunc intium fuit inuocandi nomendei.
Licet pleriq hebreorum arbitrentur. qd tune pͥmũ
in nomine dni. ⁊ in similitutline eius fabriea¬
ta sint ydola. E noc delicatio. in ipsiꝰ enim noie
ciuitatẽ postea edificauit cait. Caynam lam̃¬
tatio ⁊ possessio eoꝵ. sicut enĩ cayn possessio. ita
logia nominis. Quidam enĩ eum pͥatre cim¬
tr᷑anslatum fuisse. ⁊ diluuium p̃terisse pu¬
tauerunt. ob hoc signant̃ tranffertur mortuꝰ:
ut ostend̾etur ñ uixisse eum pꝰ diluuium. s
in eod̾ catac̾smo fuisse defunctum. soli em̃.uiii.
homines in archa diluuiũ euaserunt. la¬
mech ꝑentiens. iste enĩ ꝑcussit. ⁊ int̾fecit

Expanded text:
rpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectiorpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem, et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. 10. Enos juxta propriae linguae varietatem, homo, vel vir dicitur. Et congrue hoc vocabulum habuit. De eo enim scriptum est: Tunc initium fuit invocandi nomen Domini. Licet plerique Hebraeorum arbitrentur quod tunc primum in nomine Domini et similitudine ejus fabricata sunt idola. 11. ENOCH dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. 12. CAINAM lamentatio, vel possessio eorum; sicut enim CAIN etymologia nominis. Quidam enim eum cum patre translatum fuisse, et diluvium praeterisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur: mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octo homines in arca diluvium evaserunt. Lamech percutiens. Iste enim percussit et interfecit
Abbreviated transcription (Latin):
eis oꝑm omĩum. hie ÷ ordo uł distinctio an.¬
głoꝵ. qui pꝰlapsum malorum incelestiuito¬
re steterunt. Nam postquam apostestate an¬
geli ceciderunt hui ꝑseũantia et̃ne bitudimns
solidati s̃. Uñ ⁊ post celi ereationem inpͥncipio

Expanded text:
 omnium. 30. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in coelesti vigore steterunt. Nam post quam apostatae angeli ceciderunt, hi in perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli cr
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo. apłe enĩ ait. calciati pedes inpreꝑa
pedes qͥ annuntianit pacem. iste discaltiatꝰ in¬
ueteri popło significaretur ablatum. fine
nom̃ eius d̃s. Gessay in sole sacͥficium. uł in¬
Dauid fortis manu. utiq qr fortissimꝰ inp̃liis
fuit. ipse ⁊ desid̾abilis instyrpe. scł sua.
de qua p̃dix̾at ꝓpheta. ueniet desid̾atus eunc¬

Expanded text:
vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praepvocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praeppedes qui annuntiant pacem. Iste ergo discalciatus inveteri nomen eius Deus. Iessai insulae sacrificium, vel intatem. David fortis manu, utique quia fortissimus in proeliis fuit. Ipse et desiderabilis, in stirpe scilicet sua, de qua praedixerat Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
ni sunt agmina ãgłoꝵ quilatino eloquio se¬
des dicuntur. et uocati throm q illis condie¬
tor p̾sidet. ⁊ ꝑeos uiditia suadisponit. Cheni¬
bin aut ⁊ ip̃i sublimes celoꝵ potesates. ⁊ ange¬
liea ministia ꝑhibentur qui exebres in sin¬
guam nr̃am int̾pretantur scĩe multitubo.
sunt enĩ sublimiora agmina angłoꝵ. qui
plius pleni s̃. sherubin .i. plenitudo serẽ ap¬
pellatur. Ip̃a sunt illa duo animalia. siꝑꝓ
piciatorium arte facta ex metallo ꝓpt̃ sign¬
ficandam angłoꝵ p̃sentiam inquoꝵ mecdio
ostenditur õ. Seraphinꝙͦ similit̾ młtitudo.
angeloꝵ. qui ex hebreo in latinum ardentes.
siue incendentes intretant᷑: qui iõco ardẽ¬
tes uocantur.q int̃ eos ⁊ dm̃ nulli medis alis¬

Expanded text:
ni sunt agmina angelorum, qui Latino eloquio seni sunt agmina angelorum, qui Latino eloquio sedes dicuntur; et vocati Throni quia illis conditor praesidet, et per eos iudicia sua disponit. Cherubin autem et ipsi sublimes caelorum potestates et angelica ministeria perhibentur; qui ex Hebraeo in linguam nostram interpretantur scientiae multitudo. Sunt enim sublimiora agmina angelorum, qplius pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae ficta ex metallo, propter significandam angelorum praesentiam, in quorum medio ostenditur Deus. Seraphin quoque similiter multitudo est angelorum, qui ex Hebraeo in Latinum ardentes vel incendentes interpretantur. Qui idcirco ardentes vocantur, quia inter eos et Deum nulli a
Abbreviated transcription (Latin):
legimus ignem apparuisse in rubro. Legimꝰ
enĩ ignem missum desuꝑ ⁊ implesse qd p̃cep¬
potestates. ⁊ uͥtutes quib uniũsam celestem
societatem apłe conplectitur ordines angeloꝵ
et dignitates intelligunt᷑. ⁊ prohac ipsa dist̾bu¬
tione officioꝵ aliĩ throni. alii dñationes ali
alii
pͥncipatus ⁊ potestates dicuntur. ꝓcertis digni¬
tatib qͥb muicem distingunt᷑. Uirtutesan¬
glica quedam mist̾ra ꝑhibint ꝑquas signa¬
iecte sunt. ⁊ iñ potestatum nomine nuncupã¬
tur. q maligni spẽ eoꝵ potestate cohercentꝰ.
ne tantum noceant mundo quantum cupiũt.
P neipatus auit̃ sunt hi qui angeloꝵ agminib
ỹsunt.qͥ pro eo qd subditos angelos ad explendꝰ
minist̾ium diuinuim cdisponũt. pͥncipatis
uocabulum acceꝑunt. namalis sunt qͥad¬
bus p̃minent qui ꝓeo quod ⁊cetis angłoꝵ ag¬
minib dñantur dñationes uocantur. ẽ ho¬

Expanded text:
legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et inplesse quod praeceppotestates, et virtutes, quibus cunctam coelestem societatem Apostolus complectitur, ordines angelorum et dignitates intelliguntur. Et pro hac ipsa distributione officiorum, alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguuntur. Virtutes angelica quaedam ministeria perhibentur, iectae sunt, et inde Potestatum nomine nuncupantur, quia maligni spiritus eorum potestate coercentur, ne tantum mundo noceant quantum cupiunt. Principatus sunt hi qui angelorum agminibus praesunt. Qui pro eo, quod subditos angelos ad explendum ministerium divinum disponunt, principatus vocabulum acceperunt. Nam alii sunt qui adbus praeeminent, qui pro eo, quod ceteris angelorum agminibus dominantur, Dominationes vocantur. Thro
Abbreviated transcription (Latin):
angeli.⁊ archangłi. troni. dñationes. uͥtutes.
pͥncipatus potestates. cherubm. ⁊ seraphin. qͦꝵ
officioꝵ uocabula cur ita drcta sint int̾pre¬
tando erequimur. Angeli uocantur ꝓpter
qd de celis ad adnuntiandum hominibmit¬
tuntur. Augeluis enĩ grece. latine mintius
dicit᷑. Archangeli g̾ca lingna. sũmi nuntũ int̃¬
p̃tantur. qͥ enim parua uł minima annunci¬
ant. angłi qͥ u̾ summa: archangeli nuncupant᷑
Archangeli enĩ cdicti: eo qd̾ p̾matum teneant. int̾
sub qͦꝵ ordine unicuiq angłoꝵ officia depu¬
tata sunt. Nam qͥa archangeli angłis p̃sũt.
⁊ acharias ꝓpħa testatur dicens. Ecce angłs qͥ¬

Expanded text:
 archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim. Quorum officiorum vocabula cur ita dicta sint, interpretando exequimur. Angeli vocantur propter quod de caelis ad adnuntiandum hominibus mittuntur. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Archangeli Graeca lingua summi nuntii interpretantur. Qui enim parva vel minima adnuntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter sub quorum ordine unicuique angelorum officia deputata sunt. Nam quia archangeli angelis praesunt Zacharias propheta testatur dicens
Abbreviated transcription (Latin):
qr descendens de celo adhesit eccłie. ut pace
noui testam̃ti ẽẽnt duo incarne una. Ange¬
exii. ⁊ ueni in hc̃ mundũ. homo aut̃ dr̃ qe¬
dos q ꝓnobis hostiam obtulit. Pastor. quia
custos. Magist̃ qr ostensor. Narareus u̾o
a loco. Nazarenꝰ am̃erito .i. sc̃s siue mundꝰ¬

Expanded text:
quia descendens de caelo adhaesit Ecclesiae, ut pace quia descendens de caelo adhaesit Ecclesiae, ut pace Novi Testamenti essent duo in carne una. Angeexii, et veni in hunc mundum.' Homo autem didos, quia pro nobis hostiam se obtulit. Pastor, quia custos. Magister, quia ostensor. Nazarenus vero a loco. Nazareus a merito, id est sanctus sive mund
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ his nominib filiꝰ incupat᷑. Splendor
aut̃ appellatur ꝓpt̃ manifestationẽ. Lum̃:
qꝑ inluminat. lux qi adu̾tatem contem¬
plandam cordis oculo s reserat. Sol. qr ilium
⁊ quod oriri nos faciat ad uitam et̾nam. fons.
qr rerum origo ÷. uel qd̾ faciat sitientes. ip̃e
quoq alfa ⁊ A. Alfa enim litteram nullã
ipse enim se pͥncipium uideis int̾rogantib
eẽ respondit. Uñ ⁊ ioħes in apocalipsin ꝓpͥe
ipsam luteram ponens ait. egosum alfa. ⁊u.
pͥmus ⁊ nouissimꝰ. Imus. quia ante eum ni¬
chil est. Nouissimꝰ quia iudicium nouissi¬
mũ ipẽ suscepit. Mediator quia int̃ dm̃ ⁊ ho¬
minẽ. medius ꝯsticutꝰ ÷. ut hoĩem ad dm̃ ꝑ¬
duceret. Uñ ⁊ illum g̾ei mesitẽ uocant. Pa¬
tine dicit᷑ aduocatus qd̃ nom̃ ⁊ filio ⁊ spũi
ait. rogabo patrem ⁊ alium ꝑaclitum da¬
bit uobis. Int̾cessor aut̃ iõ uocatur qr ꝓculpa
nr̃a remouenda curam gerit. ⁊ ꝓabluendiᷤᷤ
nr̾is cͥminib curam impendit. Sponsus

Expanded text:
tamen his nominibus Filius nuncupatur. Splendor autem appellatur propter quod manifestat. Lumen, quia inluminat. Lux, quia ad veritatem contemplandam cordis oculos reserat. Sol, quia inlu est rerum, et quod oriri nos faciat ad vitam aeternam. Fons, quia rerum origo est, vel quod satiat sitientes. Ipse quoque A et Ω. Alpha enim litteram nulla ipse enim se principium Iudaeis interrogantibus esse respondit. Unde et Joannes, in Apocalypsi, proprie ipsam litteram ponens ait: Ego sum Α, et Ω, primus et novissimus . Primus, quia ante eum nihil est: novissimus, quia judicium novissimum ipse suscipiet. 29. Mediator, quia inter Deum et hominem medius constitutus est, ut hominem ad Deum perduceret, unde et illum Graeci tine dicitur advocatus. Quod nomen et Filio et Spiritui 'Rogabo Patrem, et alium paracletum dabit vobis.' Intercessor autem ideo vocatur, quia pro culpa nostra removenda curam gerit, et pro abluendis nostris criminibus curam inpendit. Sponsus,
Abbreviated transcription (Latin):
unctionẽ uocat dicens. ⁊ nos inqͥt unctionẽ
quã accepistis abeo: ꝑmaneat inuob̾. ⁊ necẽ
ñ habetis ut aliqͥs doceat uos. s sicut unctio
inunum exquib dam tͥb quasi tͥnitas.
ut memoria. intelligentia. ⁊ uoluntas. inqͥb
mens bt̃ in se quamdã imaginẽ tͥnitatis diui¬
ne. Namdum tͥa sint: unũ sunt. q ⁊ singła in
se manent ⁊ omĩa in om̃ib. fater gͥ ⁊ filiꝰ et
sp̃s sc̃s. tͥnitaᷤ. ⁊ unitas. id̾ enim unũ. id tͥa. an
aliud. qr parit̾ simpler. paritq ĩ commutabi¬
lebonum. ⁊ coet̃num. Pater solus ñ est dealie
iõ solus appellatur ingenitiis. filius solus
de patre: natus. iõ solus dicitur genitus. sp̃s
sc̃s solus depatre.⁊ filio ꝓcedit. ideo solus am¬
boꝵ nuncupatur sp̃s. In hac tͥnicate alia ap¬
pellatiua nomina. alia ꝓpͥa sunt. La sunt eẽn¬

Expanded text:
unctionem vocat, dicens: Et vos, inquit, unctionem, quam accepistis ab eo, permaneat in vobis; et necesse non habetis, ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio unum ex quibusdam tribus, quasi Triunitas, ut memoria, intelligentia et voluntas, in quibus mens habet in se quamdam imaginem divinae Trinitatis. Nam dum tria sint, unum sunt, quia et singula in se manent, et omnia in omnibs sanctus Trinitas et unitas. Idem enim unum, idem et tria: in aliud, quia pariter simplex pariterque incommutabile bonum et coaeternum. Pater solus non est de alio; ideo solus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus; ideo solus dicitur genitus. Spiritus sanctus solus de Patre et Filio procedit; ideo solus amborum nuncupatur spiritus. In hac Trinitate alia appellativa nomina, alia propria sunt. Propria sunt essen
Abbreviated transcription (Latin):
sicut aut̃ ꝑ baptismum inxͦ morimur ⁊ re¬
nascimur. ita spũ dĩ signam̃ qd ÷ digitus dĩ.¬
ꝑ auem sẏmplicitatis ⁊ in nocentie declare¬
tur. Uñ ⁊ dñs. estore inqͥt simplices sicut
columbe. hec enim aius corꝑalit᷑ ipõfelle
caret. hñs tm̃ innocentiã ⁊ amorem Sp̃s
sc̃s ideo nomine ignis appellat᷑ pp̃ qd in ac
apparuit. qui ⁊ insedit suꝑunum quẽq
dedit. ut idonei efficerentur fidelium erudi
memoratur. id cause: ut intelligatur. ꝑplu¬
res ñ fuisse diuisus. s mansisse in singłis to¬
crinem p̃purei coloris aspexĩt: tantisuisũ
sue lucis imꝑtiat. tantis minist̾ium sui mu¬
neris bͥbuat. ⁊ ip̃e nicħominꝰ in sui integta¬

Expanded text:
Sicut autem per baptismum in Christo morimur et renascimur, ita Spiritu signamur, qui est digitus Dei eper avem simplicitatis et innocentiae declaretur. Unde et Dominus: Estote, inquit, simplices sicut columbae . Haec enim avis corporaliter ipso felle caret, habens tantum innocentiam et amorem. Spiritus sanctus inde nomine ignis appellatur pro eo quod apparuit: qui et insedit super unumquemque dedit, ut idonei efficerentur fidelium eruditedisse memoratur, id causae est, ut intelligatur per plures non fuisse divisus, sed mansisse in singulis tocrinem purpurei splendoris aspexerint, tantis visum suae lucis impertiat, tantis ministerium sui muneris tribuat, et ipse nihilominus in sui integrita
Abbreviated transcription (Latin):
cs unis ÷. scił ut et tͥnitas sit. ⁊ unꝰ dominsis
as sit. fĩdes apud gͣcos detͥnitate hoc mͦ ÷. una
usia. ac sidicat una natura. aut una eẽntia.
tres ypostasis. qd̾ resonat in latinum uł tres
ꝑsonas. uł tres sub̃as. tam latinitas ꝓpͥe ñ dic̃
ue. qm̃ ue suba apd̃ grecos ꝑsona intelligitur.
non natura.
latine uonuntͥii int̃pretant᷑. ab eo qd̾
dei uoluntatem ppłis nunciant. Angeloꝵ aut̃
uocabula officuĩ nom̃ ẽ non nature. semꝑeñ
ideo᷑ licentia pennas facit. ut cełem eoꝵ incunc¬
ta discursum signficant. sicut ⁊ uixta fabu¬
las poetaꝵ uenti pennas hr̃e dicuntur ꝓpter

Expanded text:
cilicet ut et Trinitas sit, et unus Dominus Deus sit. Fides apud Graecos de Trinitate hoc modo est: Una οὐσία, ac si dicat una natura, aut una essentia, tres hypostases, quod resonat in Latinum, vel tres personas, vel tres substantias. Nam Latinitas proprie non dicit e substantia apud Graecos persona intellegitur, non natura. Latine vero nuntii interpretantur, ab eo quod Domini voluntatem populis nuntiant. Angelorum autem vocabulum officii nomen est, non naturae. Semper centia pennas facit, ut celerem eorum in cuncta discursum significent: sicut et juxta fabulas poetarum venti pennas habere dicuntur, propter
Abbreviated transcription (Latin):
lo s corcie querendꝰ:. Impassibił quia nullis ꝑtͤ¬
bationib afficitur. quib fragilitas humana
subcumbit. non enĩ attingunt eum ullepaᷤᷤ¬
siones. ut libido. iracondia. cupiditas. timor.
meror iniuidia. ⁊ cer̾a quib mens humana t᷑¬
batur. s cum d̃s dr̃ irasci. aut deleare. aut

Expanded text:
lo, sed corde quaerendus est. Inpassibilis, quia nullis perturbationibus afficitur, quibus fragilitas humana subcumbit. Non enim adtingunt eum ullae passiones, ut libido, iracundia, cupiditas, timor, maeror, invidia, et cetera quibus mens humana turbatur. Sed cum dicitur Deum irasci aut zelare
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ pat̾ maior me ÷. homines aut̃ minꝰ intel¬
ligentes qͥd ꝓpt̃ quiddicat᷑. eaque ꝓpt̃ formã
serui dicta sunt uolunt tͣnsferre ad formã
dĩ. et rursus ea que dicta sunt ut ad se inuicẽ
ꝑsone referantur. uolunt eẽ nomina nat̾e
atq substantie.⁊ faciunt errorẽ infide Si
gͥ homo ꝑtulit crucem. s ꝓpter unitatẽ pͥs¬
fatemur. non ex uirtute diuinitatis herinfir¬
tate humanitis. ñ et sue nature ꝑmansione:
s ex nr̃a susceptione.

Expanded text:
 Homines autem minus intellegentes quid pro quid dicatur, ea quae propter formam servi dicta sunt volunt transferre ad formam Dei; et rursus ea quae dicta sunt ut ad se invicem personae referantur, volunt nomina esse naturae atque substantiae, et faciunt errorem in fide. Sigitur homo pertulit crucem, sed propter unitatem persfatemur, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate humanitatis: non ex suae naturae permansione, sed ex nostra suscepti
Abbreviated transcription (Latin):
faciliꝰ intelligat᷑. Dicitur enĩ panis qr ca¬
ro. uitis qr sangͥne ipsius redempti sumꝰ
fortis. Pet̾ra qr firmitas: credentium. Lapisas
eccłie iung̾. uł qd̃ pacem ip̃e angelis ⁊ hoĩb
facit. Lapis offensionis: qr ueniens humił oft¬
dert̃ in eũ increduli uidii. homines. ⁊ factis
fides in eo firmissima :. uł qi suꝑ eũ catholica
eccłia ꝯstructa ÷. Nam et xp̃s agnus ꝓ innocĩ¬

Expanded text:
facilius intellegatur. Dicitur enim Panis, quia caro. Vitis, quia sanguine ipsius redempti sumus. fortis. Petra, quia firmitas est credentium. Lapis anEcclesiae iungit, vel quod pacem in se angelis et hominibus facit. Lapis offensionis, quia veniens humilis offenderunt in eum increduli homines, et factus est fides in eo firmissima est, vel quia super eum catholica Ecclesia constructa est. Nam et Christus Agnus pro innocen
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑe uł qͥcqͥdagimus adillum referimus.¬
ñ habemus. Osdei÷ qi uerbum eiꝰ ÷. nam
sieut ꝓuerbis que ꝑ lingaiam fiuint sepe
dicimus illa ⁊ alia lingua: ita et ꝓder ũbo
os ponitur: qr mos ẽ ut ore uerba form̃tur.
Uerbum aut̃ iõ dicitur qi ꝑeum pat᷑ om̃ia con
similitudinẽ patris. figura t qi suscipiens
magnitudinẽ designauit. manusdĩt quod
om̃ia ꝑ ip̃m facta sunt. hinc ⁊ dextera ꝓpt̃
effectum oꝑis totiꝰ creature q̃ ꝑ iõm formata
ẽ. Brachium qr ab ip̃o omĩa ꝯtinentur. uir¬

Expanded text:
quia quidquid agimus ad illum referimus,non habemus. Os DEI est, quia Verbum est ejus. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus illa vel illa lingua; ita pro verbo Dei ponitur os, quia mos est ut ore verba formentur. VERBUM autem idsimilitudinem Patris; figura, quod suscipiens magnitudinem designavit; manus Dei est, quod omnia per ipsum facta sunt. Hinc et dextera, propter effectum operis totius creaturae quae per ipsum formata est; brachium, quod ab ipso omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tenus id qd̃ in effabilit̾ utrumq dici possit. qm̃¬
de dõ nicħ digne humanꝰ fermo diẽ. sicut sunt
⁊ alia. Creator dr ꝓtocius mundi reb ab ipso
qd̾ tantũd capiat potestatis. ħgͥ que dedeo dic¬
ta ĩ: ad totam ꝑtinent tͥnicatem. ꝓpterunam
et coet̃nam subam. siue inpatre. siue infilio eiꝰ
in ipso rerum speties ascribunt᷑. ut more locu¬
tionis nr̃e faciliꝰ se ip̃m insinuet. ut qr om̃ĩa
⁊ facies dĩ inscͥpturis scĩs ñ caro. s diuina
ꝯgnitio intellig̾r ead̾ ratione qͣ ꝑfaciem cõ¬
spectam qͥsq cognoscit᷑: hoc enim inor̾one
dicit᷑ cdeo. Ostende nob̾ faciem tuam. Ac sidi¬
catur. Da nob cognitionẽ tuam. sic ⁊ uestis¬
a dĩ dicuntur. qr nc̃ ds̃ ꝑ speculum agnoscit᷑
turum facie ad faciem quib q electis p̃sentab̾i.
ut ipsam sp̃ẽm ꝯtemplentur. Cuiꝰ nc̃ uestigia
comp̃hend̾e conantui. hoc ÷ quem uide ꝑspe

Expanded text:
nus id quod ineffabile est utcunque dici possit: quomodo Deo nihil digne humanus sermo dicit, sicut sunt et alia. Creator dictus pro totius mundi rebus ab ipso quod tantumdem capiat potestatis. Haec igitur, quae de Deo dicta sunt, ad totam pertinent Trinitatem, propter unam et coaeternam substantiam, sive in Patre, sive in Filio ejus in ipso rerum species ascribuntur, ut more locutionis nostrae facilius seipsum insinuet, ut quia omniaet facies Dei in Scripturis sanctis non caro, sed divina cognitio intelligitur eadem ratione qua per faciem conspectam 299 quisque cognoscitur. Hoc enim in oratione dicitur Deo: Ostende nobis faciem tuam, ac si dicitur: Da nobis cognitionem tuam. 38. Sic et vestigia Dei dicuntur, quia nunc Deus per speculum agnoscitur, dum in futurum facie ad faciem quibusque electis praesentabitur, ut ipsam speciem contemplentur, cujus nunc vestigia comprehendere conantur, hoc est, quem videre per
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. uocabis nom̃ eiꝰ saluator qi ipse saluũ
faciet ppłm suum. sic̃ enim xp̃c sig̾cat regem.
ita iħe sig̾cat saluatorem. ñ itaq nossaluos fac̃
qͥcumq rex. s rex saluator. qd̾ uerbum latina
lingua aña ñ habebat. s hr̃e pot̾at sicut po¬
tuit qñ uoluit. Eimanuel ex hebreo inlati
dict̃us. propt̃ unitam cum patre subam. Dñs
propter seruitutem c̾aturam. Ds̃ aut̃ ⁊ homo.
qr uerbum ⁊ caro. Uñ ⁊ bis genitꝰ dr̃. siue qi pat̾
eum genuit. sine matre in et̾nitate. siue quia
mat᷑ sine patre intp̃r. Unigenitꝰ aut̃ uocatus:
sccłm cdiuinitatis excellentiam. qr sñ fr̾ib
mo genitus. homo usyon. pater abunitate
substantie appellatur. substantia enĩ uelcẽntia.

Expanded text:
ocabis nomen eius Salvator, quia ipse salvum faciet populum suum.' Sicut enim Christus significat regem, ita Iesus significat salvatorem. Non itaque nos salvos facit quicumque rex, sed rex Salvator. Quod verbum Latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut potuit, quando voluit. Emmanuel ex Hebraeo in Latdictus propter unitam cum Patre substantiam. Dominus ropter servientem creaturam. 12. Deus autem et homo, quia verbum et caro. Unde, et bis genitus dicitur, sive quia Pater eum genuit sine Matre in aeternitate, sive quia Mater sine Patre in tempore. 13. Unigenitus autem vocatur secundum divinitatis excellentiam, quia sine fratribus; quibus esset primogenitus. Homousion Patri ab unitate substantiae appellatur, substantia enim vel essentia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dicitur neduo intͥnitate filii suspicent᷑.
iõ ñ p̃dicatur unigenitꝰ. ne duo patres in ipã
tͥnitate credantur. Procedens aut̃ dr testi¬
monio dñi dicentis. multa adhuc habeo¬
uob dicere. que uob loquar. s non potestis
mͦ audire. Ueniet aut̃ sp̃s ueritatis qͥ apat᷑

Expanded text:
nitus, ne duo in Trinitate filii suspicentur. Ideo non praedicatur ingenitus, ne duo patres in ipsa Trinitate credantur. Procedens autem dicitur testimonio Domini dicentis: Multa adhuc habeo, quae vobis loquar, sed non potestis illa audire modo. Veniet autem Spiritus veritatis, qui a Pat
Abbreviated transcription (Latin):
tum.⁊ abissum canꝗͣ uestim̃tum amictus.
qd̃ ÷ ad abitum.⁊ annitui ñ deficient. qd ad
tempꝰ ꝑtinet.⁊ si ascendero incelum tu ibies. qd¬
ad locum manet. Nantet in ꝓpħa plaustn
substantie eł.¬

Expanded text:
t abyssum tanquam vestimentum amictus ; quod ad habitum: et, Anni tui non deficient ; quod ad tempus: et, Si ascendero in coelum, tu ibi es ad locum manet. Nam et in propheta plaustri substantiae e
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m quã ⁊ aĩa d̾r mori. ñ qͥa incorpus uł in
aliquã alteram subam mutatur. ⁊ uestit᷑.
s in ip̃a sua suba. quicqͥd alio mͦ nẽ ÷ aut
fuit secm hoc qd̾ destitit eẽ. qd̾ erat mortał
utiq dep̃henditur. ac ꝑhoc solus d̃s dr ĩmor¬
talis. qr solus incõmutabił Incorruptibił¬
appellatur. qi corrumpi ⁊ dissolui ñ potest
nec diuidi. quicqͥd enĩcapit. diuisionẽ ⁊ in¬
teritum capit ille. nec diuidi pot̃. nec inte

Expanded text:
undum quod et anima dicitur mori, non quia in corpus vel in aliquam alteram substantiam mutatur et vertitur, sed in ipsa sua substantia, quidquid alio modo nunc est aut fuit secundum id quod destitit esse, quod erat mortalis utique deprehenditur. Ac per hoc Deus solus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis incorruptibiappellatur, quia corrumpi et dissolvi non potest nec dividi. Quidquid enim capit divisionem et interitum capit. Ille nec dividi potest, nec inter
Abbreviated transcription (Latin):
que ubiq sunt. solus enĩ tociꝰ mundi ht̃
imꝑium. Dicuntur aut̃ ⁊ alia quedam in
dm̃. substantialit̾ nomina ut ĩmortał. incor¬
ruptibił. in cominutabił. et̾nus. uñ ⁊ meri¬
to cuncte p̃ponitur creature. In mortał sicut¬

Expanded text:
quae ubique sunt. Solus enim totius mundi habet imperium. Dicuntur autem et alia quaedam in Deum substantialiter nomina, ut Immortalis, Incorruptibilis, Incommutabilis, Aeternus. Unde et merito cunctae praeponitur creaturae. 19. Immorta
Abbreviated transcription (Latin):
cͦ et ds̃ ł qd̾ dñetur om̃ib ł qd̾ timeatur acũ¬
ctis. Octauum.ya. qd̾ indeo t̃m ponitur. qͥd
etiam in alleluya in nouissima filła sonat.
Nonun tetragramaton. hoc ÷ qͣtuor luteraꝵ¬
.i.duab. ya. que duplicata in esftabile illud
⁊głosum nomen dei efficiunt: dicitur autẽ
in effabile ñ quia fari non potest s qr fimri
sensu ⁊ intellectu humano nullatemis pot̃.
et iõ qr cdeeo nicħ digne dici pot̾. in effabile ÷.
Decimum sacday.i. om̃ipotens. uocatus aut̃

Expanded text:
vel quod dominetur omnibus, vel quod timeatur a cunctis. Octavum, ia, quod in Deo tantum ponitur: quod etiam in alleluia in novissima syllaba sonat. Nonum, tetragrammaton, hoc est quatuor litteraduabus ia, ia, quae duplicata ineffabile illud et gloriosum nomen Dei efficiunt; dicitur autem ineffabilis, non quia dici non potest, sed quia finiri sensu et intellectu humano nullatenus potest, et ideo quia de eo nihil digne dici potest, ineffabilis est. 17. Decimum Saddai, id est, Omnipotens. Vocatu
Abbreviated transcription (Latin):
t media inuenias arithinetica
pͥmosic que q̃ris ꝯuingis ext̾ma ⁊ di¬
uidis. ⁊ facis medium ut puta fac extrema eẽ¬
sex. ⁊ xii. simł iingis ⁊ faciunt. xuiii. parti¬
ris media ⁊ facis .ix. qd̾ ÷ analogicũ arichine¬
tice. ut medius qd monadib suꝑat pͥmũ issu¬
ꝑetur ab extremo. suꝑant enĩ. uiiii.ui. iͥb
unt. ꝗͣtum ⁊ meclia duplicata. ut prita.ui.
⁊ xii. młtiplicata faciet septuagies dispondiꝰ

Expanded text:
t media invenias. In arithmetica primo sic quaeris. Conjungis extrema, et dividis, et facis medium, ut puta: fac extrema esse VI et XII, simul jungis, et faciunt XVIII; partiris media, et facis IX, 128 quod est analogicum arithmeticae, ut medius quod monadibus superat primum, iis superetur ab extremo. Superant enim IX VI, tribus unt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII. Multiplicata, faciunt septuagies dipondo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinent in se bis. bini .iiii.⁊ unã partẽ eiꝰ
.uiii. ad .iiii.dũ c̃parati fu̾int ꝯtinent in
sebis. quat̾ni.⁊ unã partẽ eꝰ. Sub multi¬
abeo młtipłr cũ alia una parte sua. Ut u̾bi
gr̃a .ii. ad.u. dũ cõꝑati fu̾int ꝯtineturabeo
bis. cũ una parte sua. multiples suꝑ par
aliis partib eiꝰ. u̾bi gr̾a. Uiii. adiu. dũ
c̃parati fu̾int ꝯtinent insebis. t̃nicũ aliis
duab partib eiꝰ.xiiii. ad .ui. dũ cõꝑati fu¬
erint. ꝯtinent intͣ sebis. t̃ni cũ aliis dua

Expanded text:
continent in se bis bini cum una parte eius; VIIII ad IIII dum comparati fuerint, continent in se bis quaterni et unam partem eus. Submultier cum alia una parte sua, ut uerbi gratia II ad V dum comparati fuerint, continentur ab eo bis cum una parte sua. Multiplex superparaliis partibus eius, ut uerbi gratia VIII ad III dum comparati fuerint, continent in se bis terni cum aliis duabus partibus eius; XIIII ad VI dum comparati fuerint, continent intra se bis seni cum
Abbreviated transcription (Latin):
adalios comꝑat᷑. Ut u̾bi gr̾a .iiii. ad duosdũ
ad ii . uiiii. ad .iii. ⁊ ceta. E quale numeridi¬
cuntur. qui scd̃m quantitatẽ equales sunt.
equalitatẽ demonstͣnt. Ut .iii.ad.ii.iiii. ad
minorem nũm ad quẽ comꝑatur. ⁊ aliqͥd plꝰ.
Ut u̾bigr̃a. Qnarius numerus tnario num̃o
forcior ÷ eo qd ht̃ quinariꝰ muis inse t̾nariũ
numerũ.⁊ alias partes eiꝰ duas.⁊ reliqͥ tales.
cũ aliqͣ parte sui. ut t̾nariꝰ ad qͥnarium. con
num. dũ comꝑati fu̾int. duplex ÷. tres ad tri

Expanded text:
ad alios comparatur, ut uerbi gratia IIII ad II dum ad II, VIIII ad III et ceteri. Aequales numeri dicuntur qui secundum quantitatem aequales sunt, aequalitatem demonstrant, ut III ad II, IIII ad Iminorem numerum, ad quem comparatur, et aliquid plus, ut uerbi gratia quinarius numerus trinario numero fortior est, eo quod habet quinarius numerus in se trinarium numerum et alias partes eius duas, et reliqui tales. cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarium. Contnum dum conparati fuerint, duplex est; I
Abbreviated transcription (Latin):
uero: uinariꝰ .i. qͥsingłaris indiuisibił ÷. Parit̃
impar:: qui in partes equas recip̃ sectionem.
s partes eiꝰ mox indesecabiles ꝑmanent. ut sex.
faciunt. Qursumq in aliam medietatẽ. sex. de¬
inde inaliam.iii. ⁊ ult᷑ diuisiont̃ ñ recipit sec¬
tio illa. sed ante unitatẽ inuenit᷑ t̾minꝰ quem
secare ñ possis. Inparit̃. impar ÷ qͥ abimpari uu¬
mero: impant᷑ m̃furat᷑. Ut .xxxu. xluiiii. qͥ
dum sunit impares nũi. abimparib ⁊̃ partib
diuidunt᷑. Ut septies septem. Quadragies no
rũ. alii simplices s̃ alii cõpositi. alii mediocreᷤᷤ.
Simplicessunt qui nullam aliam partẽ hñt. nͥ
solam unitatem.⁊ t̾nariꝰ solam t̃̾ciam. ⁊ qͥnariꝰ
solam qͥntam. ⁊ septenariꝰ solam septimã. his
enĩ pars soli ÷. Compositi sunt qui ñ sola unita¬

Expanded text:
us unum, qui singularis indivisibilis est. Pariter impar est, qui in partes equas recipit sectionem, sed partes eius mox indissecabiles permanent, ut sex dfaciunt, rursum in aliam medietatem sex, deinde in aliam tres et ultra divisionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare non possis. Impariter impar est, qui ab impari numero impariter mensuratur, ut XXV, XLIX qui dum sint impares numeri, ab imparibus etiam partibus dividuntur, ut septies septem, quadries nonierum, alii simplices sunt, alii compositi, alii mediocres. Simplices sunt, qui nullam aliam partem habent, nisi solam unitatem; ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, et septenarius solam septimam: his enim pars
Abbreviated transcription (Latin):
cium nũoꝵ. alii sunt suꝑflui. alii diminuti.
alii ꝑfecti. Suꝑflui sunt quoꝵ partes simł duc¬
t̾e plenitudinẽ suam excediuit. Ut puta duo¬
denariꝰ. ht̃ enĩ partes .u. duodecimam qͣd i
num sextam qd̾ duo. qͣrtam qd tͥa. t̾ciam qd iui.¬
dimidiam qd̃ sex. unũ enĩ ⁊ duo. ⁊ ta. ⁊ qͣtuor
⁊ sex simł ducta. sexdecĩ faciunt. ⁊ longe adu¬
odenario excedunt. sic ⁊ alii similes. plurim
ut driodecimꝰ uicesimus ⁊ młti tales. diminu¬
ti num̃i s̃ qͥ partib suis computatis minorẽ
sũmam effictunt. ut ptitadenariꝰ cuiꝰ partes
sunt tres decima. qd ÷ unũ. Eͥnta qd duo di¬
duct̾a octonarium faciunt longe adenario
minorẽ simił÷. huic octonarius ł alii pluri¬
ht̃ enĩ tres partes. sextam. ⁊ t̃tiam. dimidiam.
sexta eius unũ÷ t̃cia duo. dimidia tres. hee
partes insĩmam ducte.i. unũ ⁊ duo. ⁊ tͥa si¬
mul eund ꝯsumant. ꝑficiuntq senarium. a¬
sunt aut̃ ꝑfectinu̾̃ intͣ denarium sex. intͣ

Expanded text:
ium numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfecti. Superflui sunt, quorum partes simul ductae plenitudinem suam excedunt, ut puta duodenarius. Habet enim partes quinque: duodecimam, quod est unum; sextam, quod duo; quartam, quod tria; tertiam, qudimidiam, quod sex. Unum enim et duo, et tria, et quattuor, et sex simul ducta XVI faciunt et longe a duodenario excedunt: sic et alii similes plurimi, ut duodevicesimus, et multi tales. Diminutivi numeri sunt, qui partibus suis computati minorem summam efficiunt, utputa denarius, cuius partes sunt tres: decima, quod est unum; quinta, quod duo; dducta octonarium faciunt, longe a denario minorem. Similis est huic octonarius, vel alii plurihabet enim tres partes, sextam, tertiam, et dimidiam: sexta eius unum est, tertia duo, dimidia tres. Haec partes in summam ductae, id est unum et duo et tria simul eundem consummant perficiuntque senarium. Sunt autem perfecti numeri intra denarium VI, intra
Abbreviated transcription (Latin):
umeri᷑ aut
discreti sunt .ii. aut ꝯtinentes. is
si in magnitudine intelligatur. id: linea
aut spatium. aut solid̾ dicit᷑. ꝯtinens simiłr
un alfa pon̾r ꝓdesignatione linearũ. qm̃ ħ¬
lit̾a uniuĩ sig̾cat apud g̃cos.
ficialis mimerus ÷ qui non
longitudine s ⁊ lacitudine ꝯtinetur. ut tri¬
gomiis quadratꝰ. qͥnqͥangulustis. uł circulatꝰ
numeri. ⁊ cet̾i. qui semꝑ inplano pede .i. su¬

Expanded text:
umeri, aut discreti sunt, aut continentes. Istsi in magnitudine intellegatur, id est in linea aut spatium aut solidum, dicitur continens; similiunde alpha ponitur pro designatione linearum, littera unum significat apud Graecos. erficialis numerus est qui non solum longitudine, sed et latitudine continetur, ut trigonus, quadratus, quinquangulus, vel circulares numeri, et caeteri qui semper in plano pede, id
Abbreviated transcription (Latin):
dum comꝑati fuu̾int. Contrnent intͣ se duo. ⁊
alisi unũ. qͥ media pars ⁊̃ duoꝵ. quatuor
i ad .iii. dum comꝑati fui̾nt ꝯtinent in se .iii.
⁊ alium unũ. qͥtͣ t̃cia pars tͥum. Itm .u. ad
.iiii.dũ cõꝑati fu̾int. hñt inse quat̾nariũ
numerũ ⁊ aliũ unum. qͥ quarta parseẽdic̾r.
qͣtnarii num̃i. ⁊ cet̾i tales. Sub suꝑ particła¬
ris num̃us ÷ minor. qͥ continet forciori nũo.
cũ alia una parte sua aut dimidia. aut t̃¬
cia. aut quarta. aut qͥnta. ut u̾bigrã .ii.
ad.iii.iii.ad .iiii.iiii.ad.u. ⁊ cet̾i. Suꝑpar¬
ciens: nũs qui inse inferiorẽ nũm totum
ꝯtinet. ⁊ suꝑ ħ alt̾as partes eiꝰ duas aut troᷤ
aut .iiii. aut .u. aut alias. Ut u̾bi gr̃a.u.
ad.iii.dũ comꝑati fu̾int ht̃ inse qͣuinariꝰ
duas.uii. ad.iiii. dũ comꝑati fu̾int hñt in
se.iiii.⁊ alias.iii. partes enis .ix. ad.x. dũ
comꝑati fui̾nt hñt inse .u. ⁊ alias eiꝰ.iti.
parte̾s. Sub suꝑ parciens nũs÷ qͥ ꝯtinetar in

Expanded text:
continent intra se II et alium unum, qui media pars est duorum; IV ad III dum conparati fuerint, continent in se III, et alium unum, qui est tertia pars trium. Iterum V ad IV dum conparati fuerint, habent in se quaternarium numerum, et alium unum, qui quarta pars esse dicitur quaternarii numeri, et cetris numerus est minor, qui continetur in fortiore numero cum alia una parte sua aut media aut tertia aut quarta aut quinta, ut uerbi gratia II ad III, III ad IIII, IIII ad V et ceteri. Superpartiens numerus est qui in se inferiorem numerum totum continet, et super hoc alteras partes eius duas aut III aut IIII aut V aut alias, ut uerbi gratia V ad III dum comparati fuerint, habet in se quinariusduas; VII ad IIII dum comparati fuerint, habent in se IIII et alias III partes eius; VIIII ad V dum comparati fuerint, habent in se V et alias IIII partes eius. Subsuperpartiens n
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs numerꝰ aut scđm se
consid̾atur aut adaliqͥd iste diuidr̃ sic.
Alii enim sunt equales. alii ineguales. iste diuidr̃
sic. Alii enĩ sunt maiores: alii minores. maiores
diuidunt᷑ sic .i. multiplices .ii. suꝑ particu

Expanded text:
is numerus, aut secundum se consideratur, aut ad aliquid. Iste dividitur sic: alii enim sunt aequales, alii inaequales. Iste dividitur sic: alii sunt majores, alii sunt minores. Majores dividuntur sic: in multiplices, sup
Abbreviated transcription (Latin):
tardius exorte ciciꝰ adoccasum ꝑueniunt ali¬
e pariter oriunt᷑. ⁊ ñ simul occidunt om̃saũ

Expanded text:
tardius exortae citius ad occasum perveniunt. 2. Aliae pariter oriuntur et non simul occidunt, omnes au