comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leti: alit̾ tristes. Alit̾ subditi:
alit̃ prelati. Alit̾ serur alit̃
dñi. Alit̾ huiꝰ mundi sapien¬
tes: alit̾ hebetes. Aut̃ impu¬
dentes: alit̾ uerecundi. Alliter
ꝓt̾ui: aliter pusillanimes.
Aut̃ impatientes: alit̾ paciẽ¬
tes. Aliter beniuoli. alit̾ inui¬
oi. Aliter simplices: alit̾ impu¬
ri. Auter incolumes: alic̾ egͥ.
Auter qͥ flagella metuunt
et ꝓpt̾ẽa in nocent̾ uiuunt:
alit̃ qui sic ininiquitate du¬
ruerunt.ut nec ꝑ flagella cor¬
rigant᷑. Alit̾ nimis taciti: ali¬
ter multiloqͥo uacantes. Alit̃
mansueti: alit̾ iracundi. Elit̾
humiles: alit̾ elati. Alit̾ ꝑti¬
naces: alit̾ in constantes. Alit̾
gule dediti: alit̾ abstinentes.
Alit̃ qͥ sua miscłiter tͥbuunt:
alit qui aliena raꝑe conten¬
tendunt. Alit̃ qui nec aliena
rapiunt nͨ sua largiunt᷑:
alit̾̃ qui et ea que habent
sua tͥbuunt. et aliena raꝑe
nõ desistunt. Alit̃ discordẽ
alit̾ pacati. Alit̃ seminanteᷤᷤ
nirgia: alit̾ pacifici. Aliter

Expanded text:
 subditi, aliter praelati; aliter servi, aliter domini aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliter benevoli, aliter invidi; aliter simplices, aliter impuri; aliter incolumes, aliter aegri; aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter multiloquio vacantes; alitermansueti, aliter iracundi; aliter humiles, aliter elati; aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes; aliter qui sua misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter
Abbreviated transcription (Latin):
S circulis uectes inhereant:
ut doctores semꝑ in suis cori¬
b eloquia sacra meditantes.
testamenti archam sñ mora
leuent: si qͥcqͥd necesse ẽ ꝓtinꝰ
docent. Uñ bñ primꝰ pastor
eccłe. pastores ceteros admo¬
net dicens. Parati semꝑ ad
satisfactõnem: omni poscen¬
ti uos rõnem de ea que in uo¬
bis ẽ spe. Ac si aꝑte dicat. ut
ad portandam archã mora
nulla p̃pediat: uectes a cir¬
culis numqͣm recedant. Ex¬

Expanded text:
s, inquit, vectes inhereant, ut doctores, semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti archam sine mora elevent, si quicquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor aecclesiae ceteros ammonet, dicens: 'Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea, quae in nobis est, spe', ac si aperte dicat, ut ad portandam archam nulla mora prepediat, vectes a circulis numquam recedant.
Abbreviated transcription (Latin):
magistroꝵ sp̃em tenet : Cui
dicitur. sume tͥ lat̾em et po¬
nes eum coram te: et descri¬
bes in eo ciuicatẽ ierłm. Sci
qͥppe doctores sibi lat̾em su¬
munt: qͣndo terrenũ auditoꝵ
cor ut doceant app̾hendunt.
Quẽ scilicet lat̾em coram se po¬
nunt: qͥa tota illud mentis
intentõne custodiunt. In qͦ
et ciitatem ierłm iubent᷑ de¬
scrib̾e: qͥa p̾dicando derrenis
cordib curant sũmoꝑe que
sit suꝑne pacis uisio demon¬
strare. S quia incassũ głapa
tͥe celestis agnoscit᷑. nisi et qͣn¬
ta hic irruant hostis callidi
teptamenta noscat᷑ : apte sub¬
uingit᷑. Et ordinabis adu̾suᷤ
eã obsidionẽ: et edificab̃ mu¬
nitõnes. Sc̃i qͥppe p̾dicatores

Expanded text:
magistrorum speciem tenenti dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur describere; quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quae sit supernae pacis visio demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta hic irruant hostis callidi tentamenta niscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones
Abbreviated transcription (Latin):
uit: sed ꝑcussit repente qͦm
tenuit. P̃igrius enim fortas¬
se incideret: si ab ip̃o sermo¬
nis exordio. aꝑte culpam fe¬
rire uoluisset. Sed p̃missa
similitudine: eam quã oc¬
cultabat exacuit increpatõ¬
nem. Ad egrũ medicus ue¬
nerat: secandũ uulnꝰ uidebat.
sed de pacientia egri dubita¬
bat. Abscondit gͥ ferrum me¬
dicinale sub ueste: qͦd eductũ
subito fixit in uuln̾e. ut se¬
candem gladium sentiret
eger ance qͣm cerneret: ne si
añ cerneret: sentire recusaret.
liter admonendi st̃ leti:
acq alit̾ tristes. Letis ui¬
delicet inferenda st̃ tͥstia que
secunt᷑ ex supplicio: tͥstib in
ferenda sc̃ leta que ꝓmittũt̾
ex regno. discant leti ex mina¬
rum asꝑitate qͥd timeant:
audiant tͥstes p̃miorũ gau¬
dia de quib p̾sumant. Iuis
qͥa flebitis ⁊ isti uͦ eodẽ magi¬
stro docente airdiant. iterum
urdebo uos et gaudebit cor
mo tollet a uob̾. Nõnulli ã¬

Expanded text:
vit, sed percussit repente quem vit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusaret.Aliter admonendi sunt laeti, atque aliter tristes. Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia de quibus praesumant. Illis quoniam flebitis ; isti vero eodem magistro docente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor mo tollet a vobis . Nonnulli a
Abbreviated transcription (Latin):
tate reuocet᷑. Aliqͣn aut̃ cum
hꝰ scłi potentes arguunt᷑. pͥ¬
us ꝑ quandã similicudinem
uelut de alieno negotio reqͥ¬
rendi st̃. Et cum rectam sen¬
tentiam qͣsi in alderum ꝓdule¬
rint. tc̃ modis congruentib
de propͥo reatu feriendi. Ut
mens demporali potentia tu¬
mida. contͣ corripiente̾ nequa¬
qͣm se erigat: que suo sibi ui¬
dicio suꝑbie ceruicem calcat.
Et in nulla sui defensione se
exerceat: qm sententia ꝓprii
oris ligat. Hinc ẽ enĩ qͦd na¬
cham ꝓpħa arguere regem
uenerat: et quasi de causa
pauꝑis contͣ diuitem iudici¬
um querebat. ut priꝰ rex sen¬
tentiam diceret. et reatũ suũ
postmodum airoiret. Quati¬
nus nequaqͣm iusticie cont̃¬
diceret. qͣm ipse in se ꝓculisset.
Uir itaq sc̃s et peccatorem con¬
stoerans et regem miro ordĩe
aicoacem: reũ prĩ ꝑ confessi¬
onẽ ligare studuit. et post¬
modum ꝑ inuetõnem secare.
Celauit paululum quẽ q̃si¬

Expanded text:
tate revocetur. Aliquando autem cum tate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
milis. sit pauꝑ elatꝰ. Unde mor
p̾dicantis lingua cũ audien¬
tis debet uita componi: ut tã¬
to distͥctius in pauꝑe elacõnẽ
feriat: qͣnto eam nec illata
pauꝑtas inclinat. Et tanto
lemiꝰ humilitatẽ druitũ mul¬
ceat: qͣnto eos nec abundan¬
tia que subleuat exaltat.
Nõ nũqͣm tam̃ etiam suꝑb di¬
ues. exhortatõnis blandimen¬
to placandus ẽ. Quia et ple¬
rumq dura uuln̾a ꝑ lenia
fomenta mollescunt. et fu¬
roi insanorũ sepe ad salutem
medico blandiente reducit᷑.
Cumq eis in dulceoine con¬
descendit᷑: languor insanie
mitigat᷑. Neq enim neglegẽ¬
der intuendum ẽ: qͦd cum
saulem sp̃c adu̾sus inuad̾et:
app̃hensa dd̃ cithara. eiꝰ uesa¬
niam sedabat. Qluid enĩ ꝑsau¬
lẽ nͥ elato̾ potentium. et qͥd
sc̃oꝵ: Cum gͦ saul ab ĩmun¬
do sp̃u arripit᷑. dauid canente
ut ᷑ salutẽ mentis qͣi dulcedĩe
cithare. locutonis nr̃e tͣnqͥlli¬

Expanded text:
milis, sit pauper elatus. Unde mox milis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blacumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur: neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara, ejus vesaniam sedabat. Quid enim per Saulem, nisi elatio potentium? Et quid  Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente,ut salutem mentis eorum quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquilli
Abbreviated transcription (Latin):
moros ꝑ singła qͣnta pos
sumꝰ breuitate pandamus:
lites gͥ adimonendi st̃ uiri
atq alit̾ femine: qͥa illis
grauia. istis uͦ st̃ iniuingenda
leuiora. Ut illos magna exer¬
ceant. istas uͦ leuia demulcen
seueritas admonitonis ad ꝓ¬
fectum dirigit: istos uͦ ad
meliora oꝑa. dep̃catio blan¬
da componit. Scͥptum qp¬
pe ẽ. Semorem ne merepa¬
ueris. s obsecra ut patrem.¬

Expanded text:
modosmodosamus. Aliter igitur admonendi sunt viri, atque aliter feminae, quia illis graviora, istis vero injungenda sunt leviora, ut illos magna exerceant, istas autem levia demulcendseveritas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora opera 36 deprecatio blanda componit. Scriptum quippe est: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem
Abbreviated transcription (Latin):
que mundi sc̃ concupiscũt.
sed tam̃ aduersicatis labore
fatigant᷑. Alit̾ coniugiis o¬
bligati alit̾ a coniugii nexi¬
b liberi. Alit aomixtionẽ carniᷤ
exꝑti: alit̾ ignorantes. Alit̃ qui
peccata deplorant oꝑm: alit̾
qͥ cogitatõnum. Alit̃ qui com¬
missa plangunt ec tam̃ non
deserunt: alit̃ qͥ deserunt nͨ
tñ plangunt. Aut̃ qͥ illicita
q̃ faciunt eciã lairoant: alit̾
qͥ accusant pͣua nͥ tñ deuitãt.
Alit̃ qͥ repentina concupis¬
centia suꝑant᷑. atq alit̾ qͥ in
culpa ex consilio ligant᷑.
Aut̃ qui licet ninma. crebro
t̾ñ illicita faciunt: atq alit̃
qͥ se a paruis custodiunt. sed
Aut̃ qui bona nec inchoant:
alit̾ qui nichoata minime
consũmant. Alit̾ qui mala
occulte agunt et bona pu¬
blice: alit̾ qui bona que faci¬
unt abscondunt. et tam̃ qͥb¬
dã factis publice mala de
se opinari ꝑmittunt. Sed
qͥd utilitatis ẽ qd̾ cuncta hes
collecta enumeratõne tͣnsẽ¬
rimꝰ. sinõ etiã admoniciõis

Expanded text:
quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur. Aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibus liberi. Aliter admistionem carnis experti, aliter ignorantes. Aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum. Aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter qui deserunt, nec tamen plangunt. Aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliter qui bona nealiter qui inchoata minime consummant. Aliter qui mala occulte agunt, et bona publice; aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Sed quid utilitatis est, quod cuncta haec collecta numeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis
Abbreviated transcription (Latin):
uuln̾a. deceriꝰ inferuescunt : et
nͥ cũ tempore medicamenta
conueniant: constat ꝓculdu¬
bio qͦd medendi officium a¬
mictant. Sed cũ tempꝰ subdi¬
tis ad correptõnem querit᷑:
sub ip̃o culparum pondere.
pacientia presulis exercet᷑.
Uñ bñ ꝑ psalmistam dicit᷑.
Supͣ dorsũ meũ fabricauert̃
peccatores. In dorso qͥppe: o¬
nera sustinemꝰ. Supra dor¬
sum gͥ suumi fabricasse pec¬
catores querit᷑: ac si aꝑte di¬
cat. Quos corrig̾e nequeo:
qͣsi suꝑ impositũ onꝰ porto.
Nõnulla aut̃ st̃ subtilit̾ oc
culta ꝑscrutanda ut qͥb dã
signis erũpentib rector in
subditorum mente om̃e qͦd
clausũ latet inueniat: et
int̾ueniente correptõnis ar¬
ticulo. ex minimis maiora
cognoscat. Uñ recte ad eze¬
chielem dicit᷑. fũi hominis
fode tͥ parietem. Ubi mox roe
ꝓpħa subiungit. Et cum ꝑfo¬
dissem parietem: apparuit
hostium unu. Et dixit ad
me. Ingredere et uide abomi¬

Expanded text:
vulnera deterius infervescunt, et vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem propheta subjungit: Et cum fodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere, et vide abomi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd aliqͣndo subiecto¬
rum uitia prident̾ dissinui¬
landa sunt: sed qͥa dissimulã¬
t᷑ idicanda. Aliqͣndo et aꝑte
cognita mat̾e toleranda: ali¬
qͣndo uͦ subtilit̾ et occulta ꝑ¬
scrutanda. Aliq̾n lenit̾ argu¬
enda: aliq̃n aut̃ uehenient᷑
increpanda. Nõnulla qͥppe
ut diximꝰ. prudent̾ dissimu¬
landa st̃. s quia dissimulã¬
t᷑ indicanda÷ ut cũ delinqͥnᷤ
et dep̃hendi se cognoscit et ꝑ¬
peti: has quas in se tacite to¬
lerari considerat ⁊ aug̾̃e cul¬
pas crubescat. Seq se iuudice
puniat: quẽ sibi apud se rec¬
toris pacientia clement̾ excu¬
sat. Qua scilicet dissimulat̾o
et mei ñ es recordata: neq co¬
gitasti in corde tuo qͥa ego ta¬
cens et quasi nõ uidens. Et diᷤᷤ
tuit: qui et contͣ peccantem
tacuit. et hoc ip̃m tñ qͥa tacu¬
erit dixͣ. Nonulla aut̃ uł aꝑ¬
te cognita. mat̾e toleranda st̃:¬
cũ uidelicet rerum minime op¬
portunitas congruit ut aꝑte
corrigant᷑. Nam secta ĩmature

Expanded text:
d aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque se judice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua scilicet dissimulationet mei non es recordata, neque cogitasti in corde tuo, quia ego tacens et quasi non videns Isaiae Ltuit, quia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita, mature toleranda suntcum videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta immature
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ꝓfecto intimandũ ẽ:
qͦd quedam uitia qͥbdam
consꝑsionib uixta st̃. Habẽt
enim leti ex ꝓpinqͦ luxuriã.
tͥstes iram. Unde necesse est
ut nõ solum quisq conside¬
ret qͦd ex consꝑsione sustinet.
sed etiam qd̾ e uicino deteriꝰ
purget: ne dũ neqͣquã pug¬
nat contͣ hoc qͦd tolerat. ei
qͦ a quo se liberũ estimat
uitio succumbat.

Expanded text:
imandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat, vitio succumbat.
Abbreviated transcription (Latin):
postinodũ int̾ se et auditoreᷤᷤ
suos fortẽ municõnẽ denent.
Ne t̾c ad uindict̾am destituti
sint: si nẽ fuerint in corrept̃o¬
ne dissoluti. Sed int̾ hec scien¬
dum ẽ: qͥa dum ad increpat̾o¬
nem se mens doctoris exaspe¬
rat ÷ difficile ualde ẽ ut no
aliqͣn et aliqͥd qd̃ dicere non
debet erumpat. Et plerumq
contingit. ut dum culpa sub¬
ditorum cũ magna inuectõ¬
ne corripit᷑: magistri lingua
usq ad excessus uerba ꝓtra¬
hat᷑. Cumq increpatiõ ĩ mo¬
derate accenditur: corda de¬
linquentiũ in desꝑatõne pre¬
munt᷑. uñ necesse ẽ ut exasꝑa¬
tꝰ rector cũ subditoꝵ mentem
plus se qͣm debuit ꝑcussis¬
se considerat:apud se semꝑ
ad penitentiã recurrat. Ut ꝑ
lamenta ueniam in conspe¬
ctu ueritatis obtineat: ex eo
 qͦd per zeli eĩ studiĩ peccat.
Qd̾ figurate dñs ꝑ moysen p̾ci¬
pit dicens. Siquis abierit cũ

Expanded text:
postmodum inter se et auditores postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cu
Abbreviated transcription (Latin):
notescit. S cuncta hec licet
subtilit̾ rector insinuet. nͥ cͣc
delicta singłorũ emulatõnis
sp̃u ferueat: nullam sibi im
ꝑpetuum absolutõnem pa¬
rat. Uñ illic adhuc recte sub¬
iungit᷑. Et tu sume tͥ sarta¬
ginem ferream. et pones eã
murũ ferreum int̾ de et int̾
ciuitatem. ꝑ sartagine̾ qͥppe
frixura mentis: ꝑ ferrũ uero
increpatõnis fortitudo signa¬
t᷑. Quid uͦ acriꝰ doctoris men¬
tẽ. qm ⁊elus d̾i frigit et ex¬
cruciat: Un paulus huiꝰ sar¬
taginis urebat᷑ frixura cũ
diceret. Quis infirmat᷑ et ego
nõ infirmor: Quis scandali¬
zat᷑ et ego nõ uror: & qͥa quiᷤ¬
qͥs zelo dei accendit᷑ ne damp¬
nari ex neglegentia uebeat.
forti imꝑpetuum custodia
munit᷑: recte dicit᷑. pones
eam murum ferreum int̾
te et int̾ ciuitatem. Sarta¬
go enĩ ferrea. et murꝰ ferreuᷤᷤ
int̃ ꝓpħam et ciuitatem ponit᷑.
qͥa cum nunc fortem zelũ rec¬
tores exhibent. eundẽ zelum

Expanded text:
notescit. Sed cuncta haec licet notescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhuc recte subjungitur: 32 Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpugnet adu̾sitas demonstͣn.
Nam cũ unũqͦdq peccatũ quo¬
mͦ ꝓficientib insidiet᷑ ostend̃r:
qͣi obsidio circa ciuitatẽ ierłm
uoce p̃dicatoris ordinat᷑. S nõ
solũ debent innotesc̾e qualit̾
uitia impugnent ÷ uerũ etiã
qͦmͦ custodite nos uͥtutes robo¬
rent: recte subiungit᷑. Ꝙ edifica¬
bis munitõnes. Munitõnes
qͥppe sp̃c predicator edificat:
q̃n que uirtuces qͥb resistant
uitiis demonstrat. Et qͥa cres¬
cente litute plerũq bella tẽp¬
tatõnis augent᷑: recte adhuc
addit᷑. Et cõportab̾ aggerem
et dabis contͣ eam castͣ. et po¬
nes arietes ingiro. Aggerem
nãq cõportat: qͥn p̾dicator qͥsq
molem crescentis temptatõis
enuntiat. Et contͣ ierłm castͣ
erigit: qͣn recte intentõni au¬
dientium. hostis callidi incir¬
cũspectas et qͣsi incomp̃hen¬
sibiles insidias p̃dicit. Atq
tatõnum aculeos in hac uita
nos undiq circumdantes et
uirtutũ murũ ꝑforantes in¬

Expanded text:
impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum quomodo proficientibus insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque tationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes in
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc t̾rene mcedis p̃mia re¬
qͥrentes. Nam reptilia doto ex
corpore t̾re mnherent: anima¬
lia aucẽ magna parte corpo¬
ris. a terra suspensa st̃: appe¬
titu tam̃ gule ad derram semꝑ
inclinantur. Reptilia itaq
sc̃ intͣ parictem: qñ cogitatio¬
nes uoluunt᷑ in mence que a
terrenis desideriis nũquam
leuant᷑. Animalia quoq¬

Expanded text:
adhuc terrenae mercedis praemia readhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magna parte corporis a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levant
Abbreviated transcription (Latin):
nato: et uniũsa ydola do¬
mus isrł. depicta erant in
pariete. ꝑ erechielem qͥppe
prepositorum ordo signat᷑:
ꝑ parietem duritia subdi¬
torum. Et qͥd ẽ. parietẽ fode
nͥ acutis inquisitõnib duri¬
tiã cordis aꝑire: Quẽ cum
ꝑfodisset. aparuit hostium᷑.
quia cum cordis duritia uel
studiosis ꝑcunctatõnib uł
maturis correptõnib scin¬
ditur: quasi quedã ianua
ostendit᷑. ex qua omĩa in eo
qͥ corripit᷑. cogitatõnũ int̾io¬
ra uideant᷑. Unde bñ et illic
sequit᷑. Ingredere. et uide a
bominatõnes pessimas qͣs
isti faciunt hic. Quasi in¬
gredit᷑ ut ab ominatõnes
ãspiciat ÷ qͥ discussiᷤᷤ quibdã
signis exteriꝰ apparentib. ita
cuncta ei que illicite cogitan¬
t᷑. in notescant. Uude et sub¬
didit. Et ingressus uidi: et
ecce omĩs similitudo repti¬
liũ. et animalium ab omina¬
tio. In reptilib cogitatõnes
omĩno derrene signant᷑ in
animalib uͦ iam qͥdem ali¬
qͣntulum a t̾ra suspense. sed

Expanded text:
niversa idola domus Israel depicta erant in pariete . Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi acutis inquisitionibus 30 duritiam cordis aperire? Quem cum fodisset, apparuit ostium; quia cum cordis duritia vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Inbominationes pessimas quas isti faciunt hic. » Quasi ingreditur, ut abominationes aspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita cuncta ei quae illicita cogitantur, innotescant. Unde et subdidit: « Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium et animalium, abominatio. » In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur, in animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sibi qͦ qd̃ increpat tunet. Noͣ¬
nulla aut̃ st̃ uebement᷑ incͤ¬
panda: ut cum culpa ab au¬
ctore non cognoscit᷑. quanti sit
ponderis ab increpantis ore
sentiat᷑. Et cũ sibi quis malũ
qͦd ꝑpetͣuit leuigat: hoc contͣ
se grauit̾ ex corripientis asꝑi¬
tate ꝑtimescat. Debitũ quippe
nere temptamenta antiqui
hostis lateanc aꝑire: et sub¬
ditorũ mala que tolerari le¬
nit̾ non debent: cũ magna
reli asꝑitate corrigere. Ne si
minꝰ contͣ culpas accendit᷑:
culpa rũ omniũ reus ip̃e
teneat᷑. Unde bñ ad ezechie¬
lem dicit᷑. Sume tͥ laterem
et pones eũ coram te: et descͥ

Expanded text:
sibi quoque quod increpat timet. Nonsibi quoque quod increpat timet. Nonnulla autem sunt vehementer increpanda, 31 ut cum culpa ab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe nere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari leniter non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sume tibi laterem, et pones eu
Abbreviated transcription (Latin):
et cc demũ om̃e malum qͦd
inc̾ latet aꝑit᷑. Nõnulla autẽ
st̃ lenit̾ arguenda. Nam cum
nõ malitia sed sola ignorantia
uł infirmitate delinquit᷑: pro¬
fecto necesse ẽ ut magno mo¬
deramine. ip̃a delicti correptio
temperet᷑. Cuncti qͥppe qͣm diu
in hac mortali carne subsisti¬
mus: corruptõnis nr̃e infir.¬
mitatib subiacem᷑. Ex se gͦ
debet unusqͥsq collig̾e: qͣlit̾
aliene hunc oporteat infir¬
mitati misereri. Ne contͣ in¬
firmitatẽ ꝓrimi  ad incre¬
pacõnis uocem feruentiꝰ ra¬
pit᷑: oblitꝰ sui ẽẽ uidea tͦ. un
bene paulus admonet dicens.
Si qͥs preoccupat᷑ fuerit in ali¬
qͦ uelicto: uos qͥ sp̃uales estis.
instruite huiꝰmodi in sp̃u maᷤ¬
suetudinis ÷ considerans de¬
ip̃m ne et cu tẽpteris. Ac si aꝑ¬
de dicat. Cum displicet ex alie¬
na in firmitate qd̃ conspiciᷤ.
pensa qͦd es. It in increpat̾o¬
nis zelo se sp̃iritꝰ temꝑet: dũ

Expanded text:
et tunc demum omne malum quod et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur Nonnulla autem sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe quousque in hac mortali carne subsistimus, corruptionis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spiritales estis, instruite hujusmodi in spiritu mansuetudinis, considerans teipsum, ne et tu tenteris . Ac si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut in increpationis zelo se spiritus temperet, dum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ iam iusta. si qͣ honesta co¬
gitant᷑. appetenois tam̃ lucs
temporalib honorib q deser¬
uiunt: et ꝑ semetip̾a quidẽ iã
qͣsi a terra susspensa: sed adbue
ꝑ ambitũ qͣsi ꝑgule uesiderrum
se se ad ima sũmictunt. Unde
et bñ subdit᷑. Eit uniu̾sa ydola
dom isrł depicta erant in pa¬
riete. Scriptũ qͥppe ẽ. Et auari¬
tia que ẽ idolorum seruit᷑. Rec¬
te gͦ post anmalia. idola de¬
scribunt᷑: quia et si honesta
actione nõnulli qͣsi a terra se
erigunt: ambitione tñ in ho¬
nesta. semecip̃os ad t̾ram de¬
ponunt. Bene aut̃ dicit᷑ depi¬
cta erant: quia dum ext̃iorũ
rerum intͥnsecꝰ species attͣhũ¬
t᷑ : quasi in corde depingit᷑.
qͥcquid fictis imaginib de¬
liberando cogitatur. Notan¬
dũ itaq c̃ quia pͥus foramen
in pariete ac deinde hostium
c̃nit᷑: et cunc demũ. occulca
abominatio demonstrat᷑. Qͥa
nimirũ unicuiꝰq peccati pri
signa forisecus. denroe ia¬
nua aꝑte iniqͥtatis ostendit᷑.

Expanded text:
a cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt, et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: « Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete. » Scriptum quippe est: « Et avaritia, quae est idolorum servitus . » Recte ergo post animalia idola describuntur, quia etsi honesta actione nonnulli quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, « depicta erant, » quia dum exteriorum rerum extrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur, quidquid fictis imaginibus deliberando cogitatur. Notandum itaque est, quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur, quia nimirum uniuscujusque peccata prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq uitia. litutẽ se
ẽe. menciunt᷑. Nam sepe sub
parsimonie nomine se tena¬
tia palliat ÷ contͣq se effusio
sub appellatione largitatis oc¬
cultat. Sepe incrdinata remiᷤᷤ¬
sio pietas credit᷑: et effrenata
ira. sp̃ualis zeli uirtꝰ estimat᷑.
Sepe p̾cipitata act̾io uelocita¬
tis efficatia: atq agendi tar¬
ditas. gͣuitatis consilium pu¬
tat᷑. Uñ necesse ẽ: ut rector ani¬
marũ. uͥtutes ac uitia uigilã¬
di cura discernat. Ne aut cor te¬
natia occupet. et parcũ se ui¬
deri in dispensat̾onib exul¬
tet: aut cũ effuse qͥd ꝑdit᷑. lar¬
gũ se qͣsi miserando gloriẽt.
Aut remittendo qͦd ferire de¬
buit. ad et̾na supplicia sub¬
ditos ꝑtͣhat: aut immanit̾
feriendo qd̾ delinquit᷑. ip̃e gͣ¬
uiꝰ delinquat. Aut hoc qo̾
agi recte ac gͣuit potuit. ĩ¬
mat᷑e preueniens leuiget:
aut bone actõnis meritũ
differendo. ad det̾iora ꝑmu¬

Expanded text:
plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat; aut immaniter feriendo quod delinquitur, ipse gravius delinquat; aut hoc quod agi recte ac graviter potuit, immature praeveniens leviget; aut bonae actionis meritum differendo, ad deteriora
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥrũt: et mansuetudinẽ
qͣm colerantes habuerunt:
retͣctantes in malitiã uertũt.
Quib citiꝰ a p̾dicante succͣri
causa pandatur. Callidus nãq
adu̾sariꝰ bellum contͣ duos
mouet. Unũ uidelicet inflã¬
mans. ut contumelias puior
inferat: alterũ ꝓuocans. ut
contumelias lesus reddat. Sed
plerumq dum huiꝰ iam uic¬
tor ẽ. qui iniuriam ꝑsuasu
irrogat: ab illo uincit᷑. qͥ il¬
latam sibi equanmit̾ por¬
tat. Unius gͦ uictor quẽ cõ¬
mouendo subiugauit: to¬
ta contͣ alterum uirtute
se erigit: eũq obsistentem
forctiter et uincentem dolet.
Quem qͥa cõmouere in ip̃a
contumeliarũ iaculatio¬
ne non potuit: ab aꝑto cer¬
tamine interim quiescenᷤ.
et secreta suggestione cogi¬
tationẽ lacessens ÷ aptum
deceptionis tempꝰ inquirit.
Quia enĩ publico bello ꝑdi¬
dit: ad exercendas occulte
insidias exardescit. Quietiᷤ
nãq iam tẽpore ad uictoriᷤᷤ
animũ redit: et uel ierum

Expanded text:
inquirunt, et mansuetudinem inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurricausa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtͣbatio qͥppe impacientie.
festuca est: malicia u̾o in cor¬
de :tͣbes in oculo. Illam nãq aura
tẽptatõnis agitat: hãc aut̃ con¬
sũmata nequitia. pene ĩmobi¬
lit̾ portat. Recte uero illic sub¬
iungit᷑. Hypoc̾ta. eice primũ
tͥbem de oculo tuo: et tunc ui¬
debis eicere festucam de ocło
fr̃is tui. Ac si dicat᷑ menti miqͣ
interiꝰ dolenti: et scãm se exteriꝰ
ꝑ pacientiam demonstranti.
Priꝰ a te molem malicie excute:
et t̾c alios de impacientie leui¬
tate rep̃hende. Ne dũ non stiroeᷤᷤ
simulatõne̾ uincere: peiꝰ tibi
sit aliena pͣua tolerare. E ue¬
nire etiã plerumq pacientib
solet ÷ ut eo quide̾ tempore quo
uel adu̾sa paciunt᷑ uł contu¬
melias audiunt: nullo dolo¬
re pulsent᷑. Et sic pacientiã
exhibeant. ut custodire etiã
cordis innocentiã nõ omittãt.
S cũ post paululũ. hec ip̃a
que ꝑtulerint ad memoriã
reuocant: igne se doloris in¬
flãmant. Argum̾̃ta ultiõĩs

Expanded text:
batio quippe impatientiae festuca est, malitia vero in corde trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio. non ignorat.
t contͣ admonendi st̃ pa¬
cientes: ne in eo qͦt exte¬
rius portant. interiꝰ doleans.
Ne tante uirtutis sacrifitiũ.
qͦd integrũ foris ĩmolant: int̾
malicie peste corrumpant.
Et cum ab hominib nõ ag¬
noscitur ⁊ sed tam̃ sub diui¬
na examinatõne peccat᷑: tã¬
to detenor culpa doloris fiat:
quanto sibi ante homines uͥ¬
tutis speciem uindicat. Dicen¬
dum itaq ẽ pacientib: ut
studeant diligere qͦs sibi ne¬
cesse ẽ tolerare. Ne si pacien¬
tiã dilectio non sequit᷑: in
deteriorem culpam odii
utus ostensa conu̾tatur.
Uñ paulus cũ diceret. cari¬
tas paciens ẽ: ilico adium¬
.xit. Benigna ẽ. Uroelicet
ostendens. qͥa quos ex paci¬
entia tolerat: amare etiam
ex benignitate non cessat.
Uñ idem doctor egregius.
cũ pacientiã discipłis suad̾et
dicens om̃is amaritudo et
ira. et indignatio. et clamor.¬
et blasphemia tollat᷑ auob
qͣsi cunctis exteriꝰ iam bnco¬
positis. ad int̾iora conu̾tit.

Expanded text:
udicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est, illico adjunxit: Benigna est ; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregius cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamoret blasphemia tollatur a vobis : quasi cunctis exterius jam bene compositis, ad interiora revertitur,
Abbreviated transcription (Latin):
adiunxit. Auertisti faciem
tuam ame: et factus sum
cont᷑batus. Ac si aꝑte dicat.
Fortem me uiter uirtutes cre¬
didi⁊ sed qͣnte infirmitatis
sim derelictus cognoui. hĩc
rursum dicit. Iuraui et sta¬
tui custodire urdicia iusticie
tue. Sed quia eiꝰ uirium nõ
erat manere in custodia
qͣm iurabat: debilitatẽ suã
ꝓtinus t᷑batus inuenit. Uñ
et ad precis opem repente
se contulit dicens. Humiliat᷑
scd̃m uerbum tuũ. Nõnũꝙͣ
uͦ suꝑna moderatio prius qͣm
ꝑ munera ꝓuebat: infirmi¬
tatis memoriã ad mentẽ reus¬
cat. ne de acceptis uirtutib in¬
tumescat. Uñ et ezechiel ꝓpha
quociens ad contẽplanda ce¬
lestia ducit᷑. prius filius ho¬
minis uocat᷑. Ac si hunc aꝑ¬
te oñs admoneat dicens. Ne
de his que uides in elatione
cor subleues: cautus ꝑpẽde
qͦd es. ut cum sumina pene¬
tras: de ẽẽ hominem recognoᷤ¬
cas. Quatimus dum ultra te
raperis. adtemet ip̃m sollici¬
tus infirmitatis tue freno

Expanded text:
adjunxit: Avertisti faciem adjunxit: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Ac si aperte dicat: Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim, derelictus agnovi. Hinc rursum dicit: Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virium non erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde et ad precis opem repente se contulit, dicens: Humiliatus secundum verbum tuum . Nonnunquam vero superna moderatio priusquam per munera provehat, infirmitatis memoriam ad mentem revocat, ne de acceptis virtutibus intumescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur; ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elatione cor subleves, cautus perpende quod es; ut cum summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cium reddat. Quia ad al
ta scientie fluenta ꝑuenieis
cum hec apud bruta audien¬
cium corda non condegit: pe¬
ne reus addit᷑. si ꝑ uerba eiꝰ in
scandalum siue munda seu
mens inmũda capiat᷑. Hinc
ad beatum iob dicit᷑. Quis
dedit gallo indelligentiã: pre¬
dicator etenim sẽs dum caligi¬
noso hoc clamat in dempore.
qͣsi gallus cantant in noc̾ti:
cum dicit. Hora ẽ iam nos
de somno surgere. Et rursꝰ.
E uigilate iusti: et nolite pec¬
care. Gallus autẽ ꝓfundioribꝰ
horis noc̾tis. altos edere can¬
tus solet. Cum uͦ matutinũ
iam tempꝰ in ꝓrimo ẽ: minu¬
tas ac tenues uoces format.
Quia nimirũ qui recte p̃di¬
cat: obscuris adhuc cordib
aꝑta clamat. nichil de oc¬
cultis misteriis indicat.
Ut tc̃ subtiliora queq audi¬

Expanded text:
pretium reddat; quia pretium reddat; quia ta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contexerit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda, seu mens immunda capiatur. ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaequ
Abbreviated transcription (Latin):
tydendum uero ẽ predi¬
catori. ut audicoris sui a¬
nimum ultra uires non tra¬
hat: ne ut ita dicam dum płꝰ
qͣm ualet tendit᷑ mentis cor¬
da rumpat᷑. Alta enĩ queq
debent multis audientib con¬
tegi. et uix paucis aperiri.
hinc namq ꝑsemetip̾am ue¬
ritas dicit. Quis putas e̾̃ fi¬
delis dispensator et prudens
quem constituit dñs suꝑ fa¬
miliam suam÷ ut det illis
in tempore tritici mensuraᷤ:
ꝑ mensuram quippe tatici:
ex primit᷑ modus uerbi. Ne
cum angusto cordi incapabi¬
le aliquid tribuit᷑. extra fun¬
dat᷑. hinc paulus ait. Non po¬
tui uobiꝰ loqui quasi spuali¬
b: sed quasi carnalib. Tan¬
qͣm paruulis in xp̃o. lac uo¬
bis potum dedi non escam.
hinc moyses a secreto dei exi¬
ens choruscantem coram po¬
pulo faciem uelat: quia ni¬
mirum turbis claricatis
intime archana non indicat.
Hinc ꝑ eum diuina uoce p̾¬
cipitur: ut is qui cistemam
foderit. si oꝑire neglegat. cor¬
ruente in eã boue uł asino

Expanded text:
endum vero est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tPer mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ infirmitate teneat: sed ab
his oĩmodo alienꝰ existat. Gib¬
bus uero ẽ: quem terrene sol¬
licitudinis pondꝰ depͥmit.
ne unqͣm ad suꝑna respiciat.
sed solis his que ininfimis
calcant᷑ incendat Qui et
si qͣndo aliqͥd ex bono patrie
celestis audierit: ad hoc ni¬
mirũ ꝑuerse consuetudiniᷤᷤ
pondere p̾grauat᷑. cordis fa¬
ciem non atcollit quia cogi¬
tationis statũ erigare nõ ua¬
let: quẽ terrene usus sollicitu¬
dinis curuũ tenet. Ex horũ
qͥppe specie psalmista dicit.
ait. Sem̃ aut̃ qͦd in sp̃inis ce¬
cidit: hi sunt qui audrunt
u̾bu. et a sollicitudinib et ui¬
uitiis et uoluptatib uite cun¬
tes suffocant᷑. et nõ referunt
fruct̾um. Lippꝰ uero ẽ: cuiꝰ qui¬
dem ĩgenium ad cognitõnem
ueritatis emicat. s tam̃ hoc car¬
nalia oꝑa obscurant. In lippiᷤ
qͥppe oculis pupille sanc surs:
sed humore defluente infir¬
mate palpebre grossescunt.
Quoꝵ quia infusione crebro

Expanded text:
cum infirmitate teneat, sed ab cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, 12 ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui et si quando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista dicit: ait: Semen autem quod in spinis cecidit, hi sunt qui audierunt verbum, et a sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae euntesfructum . Lippus vero est cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmantia palpebra grossescunt, quorum quia infusione crebro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ se adint̾cedendũ nos apud potẽtẽ
quẽpiam uirũ qͥ sibi irat᷑. nob
uero ẽ incognitꝰ ducat: ꝓtinuᷤᷤ
respendemꝰ. Ad int̾cedendum
uenire nõ possumꝰ: qͥa famili¬
aritatis eiꝰ noticiã non habemꝰ
Sigͦ homo ap hominẽ ue qͦ
minine p̾sumit. fieri inter¬
cessor erubescit: qua mente
apd̃ dñm int̾cessionis locũ
ꝓppło arripit. qͥ familiarem
ueniam postulat. qͥ utrum
sibi sit placatus ignorat: Q
credit᷑. hanc ip̃e ex ꝓpͥo reatu
mereat᷑. Cuncti enim liqͥdo
nouimꝰ. quia cum is qͥ displi¬
cet adintercedendũ mittit᷑:
irati animꝰ ad det̾iora ꝓuoca¬
t᷑. Qui gͦ adhuc desideriis t̾
renis astͥngit᷑: caueat ne dis¬
tͥcti iram udicis gͣuiꝰ accen¬
dens. dum loco delect̾at᷑ głe.
fiat subditis auctor ruine.
Sollert̾ gͦ se qͥsq metiat᷑. ne lo¬
cum regiminis assum̾e au¬
deat. si adhuc in se uitium
dampnabilit̾ regnat. e is quẽ

Expanded text:
pro se ad intercedendum nos apud potentem pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedenduenire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem de quo minime praesumit fieri intercessor erubescit, qua mente apud Deum intercessionis locum pro populo arripit, qui familiarem veniam postulat, qui utrum sibi sit placatus ignorat? Qucreditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur . Cuncti enim liquido novimus, quia cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis tsideriis astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter ergo se quisque metiatur, ne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat: ne is, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ inbecillitatem corpꝰ. nec ualde
ꝑ contumeliã repugnat sp̃c ÷
qui ao aliena capienda nõ du
cit᷑: s ꝓͥa largit᷑: qui ꝑ pietatiᷤᷤ
uiscera citiꝰ ad ignoscendũ fle¬
ctit᷑. s numqͣm plus qͣm deceat
ignoscens. ab arce rectitudinis
inclinat᷑: qui nulla illicrta ꝑ¬
petrat. sed ꝑpecͣta ab aliis ut ꝓ¬
pͥa deplorat: qui ex affectu
cordis aliene infirmitati com¬
patit᷑. sicq in bonis ꝓximi sic̃
in suis ꝓfectib letatur: qui ita
se imitabilem cet̾is in cunc̾tis
q̃ agit insinuat. ut int̾ eos nõ
habeat qͦd saltẽ de tͣnsactis e¬
rubescat: qui sic stiroet uiuere:
ut ꝓximoꝵ quoq corda aren¬
tia. doctrine ualeat fluentis¬
irrigarez qui orõnis usu et
exꝑimento iã didicit. qͦd ob¬
tinere a dño que poposcerit
possit: qui ꝑ effectꝰ uocem. ĩã
quasi specialit᷑ dicit᷑. Adhuc
loquente te dicam. ecce assum.
Si enĩ fortasse quis ueniat. ut

Expanded text:
per imbecillitatem corpus, nec valde per imbecillitatem corpus, nec valde per contumeliam repugnat spiritus. Qui ad aliena cupiecitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nunquam plusquam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur; qui nulla illicita perpetrata, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat; qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur: sicque in bonis proximi, sicut in suis profectibus laetatur; qui ita se imitabilem caeteris in cunctis, quae agit insinuat, ut interius non habeat quod saltem de transactis erubescat, qui sic studet vivere ut proximorum quoque corda arentia doctrinae irrigare; qui orationis usu et experimento jam didicit quod obtinere a Domino quae poposcerit possit; cui per effectus vocem jam quasi specialiter dicitur: Adhuc loquente te dicam: Ecce adsum . Si fortasse quisquam veniat ut