comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc quȩ media referuntur. Postea enĩ quã obtinuerunt filii isrł ciuitates a morre¬¬
orũ : ascenderunt etiã uiã quȩ ducit inbasan. ubi erat og rex basan. Sed adhunc
neq legatos mittere dignant᷑. neq petere abeo ut ꝑterrã eius transeant: sed conti-¬
nuo confligunt cũeo. & suꝑant tã ipsũ quã popłm suũ. Uideamus gͦ: quȩ est
basan: Basan int̃p̃tatur turpitudo. Merito ergo nec legati mittuntur adistã
gentẽ : nec transitus ꝑ terrã eius poscitur. Nullus enĩ transitus debet ẽẽ. nullus
accessus ad turpitudinẽ: sed ab initio statĩ expugnanda. & om̃imodis cauenda
est. Og aut̃ qui rex ẽẽ dicitur basan: int̃clusio int̾pretatur. Et potesthic figurã
tenere om̃iũ carnaliũ & materialiũ rerũ : quarũ amore & desiderio detenta ani-¬
ma. excluditur & separat᷑ adeo: Aduersũ hos gͦ ita p̃cipitur bellũ gerendũ: ut ñ
relinquatis inqͥt exeo uiuentẽ. Nullũ enĩ afiliis isrł oportet relinqui in regno

Expanded text:
erunt terram ejus. Postea enim quam obtinuerunt filii Israel civitates Amorrhaeorum, ascenderunt etiam viam, quae ducit in Basan, ubi erat Og rex Basan. Sed ad hunc neque legatos mittere dignantur, neque petere ab eo, ut per terram ejus transeant; sed continuo confligunt cum eo et superant, tam ipsum quam populum ejus. Videamus ergo, quae est Basan. Basan interpretatur turpitudo. Merito ergo nec legati mittuntur ad istam gentem, nec transitus per terram ejus poscitur. Nullus enim nobis transitus debet esse, nullus accessus ad turpitudinem, sed ab initio statim expugnanda, et omnimodis cavenda est. Og autem, qui rex esse dicitur Basan, interclusio interpretatur. Potest hic figuram habere omnium carnalium et materialium rerum, quarum amore et desiderio detenta anima excluditur, et separatur a Deo. Adversus hos ergo ita praecipitur bellum gerendum, ut non relinquatur ex eo vivens. Nullum enim a filiis Israel oportet relinqui in regno
Abbreviated transcription (Latin):
hebreis crediderat exposita didici. Seriptũ est gͦ. Et dixit moab adseniores
oradiam. Nunc ablinget sinagoga hȩc om̃s qͥ in circuitu nr̃o sunt: sicut ab lingit ui¬
dubio : quia uitulus ore abrumpit herbã decampo: & lingua tanquã falce qug
inuenerit secat. Ita & popłs hic quasi uitulus ore & labis pugnat: & arma haba
in uerbis ac p̃cib. hȩc igitur sciens rex. mittit adbalaam: ut & ipse deferatuo¬
ba uerbis contraria. & p̃cib p̃ces. Ne mireris s̃i est inmagica arte tale aliqͥa si
enĩ hanc artẽ designat etiã scriptura : sed uti ea ꝓhibet. Nã & dȩmones ferp¬
enĩ scõꝵ spirituũ obtemꝑat mago: Non potest inuocare magus michael. ñ po
testatẽ in uocandi dm̃ patrẽ : nos soli habemꝰ potestatẽ inuocandi unigenitũ e

Expanded text:
benedicendum. Scriptum est ergo: Et dixit Moab ad seniores Madian. Nunc ablinget synagoga haec omnes, qui in circuitu nostro sunt, sicut ablinget vibio, quia vitulus ore abrumpit herbam de campo, lingua tanquam falce, quaecunque invenerit secat. Ita et populus hic quasi vitulus, ore et labiis pugnat, et arma habet in verbis ac precibus. Haec igitur sciens mittit ad Balaam, ut et ipse deferat verba contraria, et precibus preces. Nec mireris, si est in magica arte tale aliquid. Esse enim hanc artem designat etiam Scriptura, sed uti ea prohibet. Nam et daemones Screnim sanctorum spirituum obtemperat mago. Non poterat invocare magus Michaelem, non poterat potestatem invocandi Deum Patrem, nos soli habemus potestatem invocandi unigenitum e
Abbreviated transcription (Latin):
õ n dedere facit: & iterũ restituit Contraria aut̃ uirtus male qͥdẽ facere aliqͥ a
oot st sed restituere inintegrũ ñ potest: hȩc aut̃ omĩa p̃misimꝰ ut oꝑabalaã
uel uerba eiꝰ possimus aduertere: Sunt enĩ & magoꝵ nonnullȩ differentiȩ
Nueni plus: alii minus ualent: hic balaam famosissimꝰ erat in arte magicase¬
incarminib noxiis p̃potens Non enĩ habebat potestatẽ uel artẽ uerboꝵ adbe¬
mdicenddũ: sed habebat ad maledicendũ: Dȩmones enĩ ad maledicendũ iuitant᷑:
n aabenedicendũ. Et ideo quasi exꝑtus intalib: inopinione erat om̃ib qͥerant
inoriente. Nisi enĩ exꝑimenta eius plurima p̃cessissent qͦd frequent᷑ maledictis
hostemuertisset armatũ: ñ utiq p̃sumpsiset rex hoc posse fieri sermonib qͥd
ferro & acie uix possit impleri: Certus gͦbalac dehoc & frequent̃ exꝑtus:
omissis om̃ib instrum̃tis &auxiliis bellicis. mitat adeũ legatos dicens. Ecce

Expanded text:
 dolere facit, et iterum restituit; contraria autem virtus male quidem facere aliquid potest, sed restituere in integrum non potest. Haec autem omnia praemisimus, ut opera Balaam vel verba ejus, possimus advertere. Sunt et magorum nonnullae differentiae. Alii enim plus, alii minus valent. Hic enim Balaam famosissimin carminibus noxiis praepotens. Non enim habebat potestatem vel artem verborum ad benedicendum; sed habebat ad maledicendum. Daemones enim ad maledicendum invitantur, non ad benedicendum. Et ideo quasi expertus in talibus, in opinione erat omnibus qui erant in Oriente. Nisi enim experimenta ejus plurima praecessissent, quod frequenter maledictis hostem vertisset armatum, non utique praesumpsisset rex hoc posse fieri sermonibus, quod ferro et acie vix posset impleri. Certus ergo Balac de hoc, et frequenter expertus, omissis omnibus instrumentis et auxiliis bellicis, mittit ad eum legatos, dicens: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
possit impleri. Uerbi gr̃a. e rant inȩgypto incantatores & magi. Quis potest
hominũ fortitudine corporis uirga mutare inserpentẽ. qͦd ab illis factũ re.¬
fertur : Aut qͥs potest iurib corporis aquã in sangunẽ uertere : feceruntha
tam̃ egyptioꝵ incantatores & magi fecit enĩ hȩc prius moy ses Sedqͥa scie.
bat egypti qͦd possint hȩc arte quadã fieri uerboꝵ quȩ habetur int̾ hom.¬
nes : putauit & moysen ñ hȩc dĩ uirtute. sed magica ar te fecisse: & qͦd huma¬
na arte fecerat. id dei factũ uirtute simularet: Conuocat continuo ȩgyptio
incantatores & magos. & int̾ eũ qͥ uir tute dei oꝑabatur & eos qͥ dȩmones inuo cibus

Expanded text:
tur. Verbi gratia, erant in Aegypto incantatores et magi. Quis potest hominum fortitudine corporis virgam mutare in serpentem, quod ab illis factum refertur? Aut quis potest viribus corporis aquam in sanguinem vertere? Fecerunt tamen hoc Aegyptiorum incantatores et magi. Fecerat enim haec prius Moyses. Sed quia sciebat rex Aegypti, quod possent haec arte quadam fieri verborum, quae habentur inter homines, putavit et Moysen non haec Dei virtute, sed magica arte fecisse, et quod humana arte fecerit, id Dei factum virtute simulare. Convocat continuo Aegyptiorum incantatores et magos, inter eum qui virtute Dei operabatur, et eos qui daemones invocabant,
Abbreviated transcription (Latin):
malas cogitationes & impios sensus : reȩdificabunt rursus incorde eiꝰ quẽ destris¬
rint bonas cogitationes: pios sensus. doctrinã ueritatis: inserent religionis si¬
tũ : tradent ordinẽ uiuendi. docebunt honestatẽ morũ : obseruantiȩ staarta
monstrabunt: & tunc uere isti dicent enigmatistȩ ad semetipsos inuicẽ. Uenti
ȩdificemꝰ esebon: quȩ fuit ciuitas seon. Et ipsi enĩ hoc est eccłiȩ filii. qͥa figi¬
ras legis & enigmata spiritalit̃ intelligunt: enigmatistȩ appellant᷑. hoces
qͦd &ieremias figurali nichilominꝰ sermone designat: ubi adeũ dicitur adño łd
dedi uerba mea mos tuũ: ecce constitui te suꝑ gentes & regna: eradicare & subuer tere:
&rȩdificare. & replantare: qd eradicat: qͥd subuertit : Ciuitatẽ esebon. quȩ erat
segis seon. Qd eradicat in ea: & qͥd subuertit : Cogitationes impias & impuras. Quid

Expanded text:
malas cogitationes et impios sensus, reaedificant rursus in corde ejus, quam destruxmalas cogitationes et impios sensus, reaedificant rursus in corde ejus, quam destruxerant bonas cogitationes, pios sensus, doctrinam veritatis inserent, religionis ritum tradent, ordinem vivendi docebunt, honestatem morum, observantiam statim monstrabunt, et tunc vere dicent isti aenigmatistae ad semetipsos invicem: Venite et aedificemus Hesebon, quae fuit civitas Seon. Et ipsi enim, hoc est Ecclesiae filii, quia figuras legis et aenigmata spiritaliter intelligunt, aenigmatistae appellantur. Hoc est, quod et Jeremias figurato nihilominus sermone designat, ubi ad eum dicitur a Domino: Ecce dedi verba mea in ore tuo, ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare et subvertere, et reaedificare et replantare . Quid eradicat et quid subvertit? Civitatem Hesebon, quae erat regis Seon. Quid eradicat in ea? Cogitationes impias et impuras. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
subuersa est & incensa: reȩdificanda est alia. Sed quomͦ hoc fiat: assupto ostendm
exemplo. Si uideas gentilẽ indecore uitȩ positũ ac religionis errore: ñ dubites den
dicere. qͦd sit hic esebon ciuitas in regno regis seon. Regnat eñ incogitationib eiꝰ re
infructuosus & elatus. Ad hunc si accedat isrł. hoc est eccłiȩ filius. & adhibeat iaculꝰ
uerbi dĩ. & distringat contra eũ gladiũ sp̃s. & destruat meo om̃s munitiones gentlĩ
dogmatũ : & elationes argum̃toꝵ eiꝰ igne ueritatis exurat: dicito dehoc. quia sil¬
uersa est esebon ciuitas seon. Sed ñ continuo desertus & destitutus relinqͥtur ist
in quo subuersa sunt gentiliũ dogmata. Non enĩ disciplina est filiis isrł. destructi
relinquere quas destruxerint ciuitates: sed cũ subruerint & euerterint in homli

Expanded text:
subversa est et incensa, reaedificanda est alia. Sed quomodo hoc fiat, assumpto ostendamus subversa est et incensa, reaedificanda est alia. Sed quomodo hoc fiat, assumpto ostendamus exemplo. Sed videamus gentilem in dedecore vitae positum, ac religionis errore, non dubites de eo dicere, quod sit haec Hesebon civitas in regno regis Seon. Regnat enim in cogitationibus ejus, rex infructuosus et elatus. Ad hunc, si accedat Israel, hoc est, Ecclesiae filius, et adhibeat jacula verbi Dei, et distringat contra eum gladium spiritus, et destruat in eo omnes munitiones gentilium dogmatum, et elationes argumentorum ejus, igne veritatis exurat, dicito de hoc, quia subversa est Hesebon civitas Seon. Sed non continuo desertus et destitutus relinquitur iste in quo subversa sunt gentilium dogmata. Non enim disciplina est filiis Israel destructas relinquere, quas destruxerunt civitates, sed cum subruerint et everterint in homine
Abbreviated transcription (Latin):
ordo uerboꝵ: qͥa dicant isti enigmatistȩ. uenite ut ȩdificet᷑ & construatur esebi
quȩ fuit ciuitas seon. Sed requiramꝰ nunc: qui sunt isti enigmatistȩ. Enigma. dicitus
sermo figuratus. Enigmatistȩ gͦ dicunt᷑ : qui figuralit̃ locunt᷑. Et qͥs est alius qͥ in
figuris locutus sit. nisilex & ꝓpħȩ : Audi enĩ quomͦ dauid dicit Aꝑiã in parabols
osmeũ : loquar ꝓpositiones abinitio. Sed& isaias qͥaenigmatasint quȩ scripsi
hoc modo declarat. Et erunt in qͥt uerbalibri huiꝰ. sicut uerbalibri signatrꝰ u
si dederint in manus hominis nescientis litteras. & dixerint ei lege: dicet. Non
noui litteras. Si aut̃ dederint scienti: dicet. Non possũ legere. Signatus est enim
Signatus aut̃ dicit᷑ liber: ꝓeo qͦd figuris ꝑplexus est. & enigmatib inuolutꝰ. Dics
ergo isti enigmatistȩ: Uenite inesebon: ut ȩdificetur. Cecidit illa pͥma esebon: imn

Expanded text:
ordo verborum, quia dicunt isti aenigmatistae: Venite, ut aedificetur et construatur Hesebon, quae fuit civitas Seon. Sed requiramus nunc qui sunt isti aenigmatistae. Aenigma dicitur sermo figuratus. Aenigmatistae ergo dicuntur, qui figuraliter loquuntur. Et quis est alius, qui in figuris locutus sit, nisi lex et prophetae? Audi enim, quomodo David dicit: Aperiam in parabola os meum, loquar propositiones ab initio . Sed et Isaias, quia aenigmata sint quae scripsit, hoc modo declarat. Erunt, inquit, verba libri, sicut verba libri signati: quem si dederint in manus hominis nescientis litteras et dixerint ei, Lege, dicet, Non novi litteras. Si autem dederint scienti litteras, dicet, Non possum legere, signatus est enim . Signatus autem dicitur liber, eo quod figuris perplexus est, et aenigmatibus involutus. Dicunt ergo isti aenigmatistae: Venite in Hesebon, ut aedificetur. Cecidit prima illa Hesebon, imo
Abbreviated transcription (Latin):
eius plurima: in cogitationib: regnat : Sic enĩ dixit & dñs: quia decorde ꝓceduq̃
cogitationes malȩ. homicidia. adulteria. furta. falsa testimonia. blasphemiȩ̃. &
ista sunt quȩ coinquinant hominẽ . Et ideo necessario incendit᷑ ista ciuitas: &
igni exuritur. Quo igni : Illo ꝓfecto. de quo dicit saluator. Ignẽ uenimittere i
terrã: & quẽ uolo accendatur. Postpauca aut̃ refertur deipsa ciuita: te Prop

Expanded text:
ejus plurima, in cogitationibus regnat. Sic enim dixit et Dominus: Quia de corde procedunt ejus plurima, in cogitationibus regnat. Sic enim dixit et Dominus: Quia de corde procedunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, furta, falsa testimonia, blasphemiae: et ista sunt, quae inquinant hominem . Et ideo necessario incenditur ista civitas et igni exuritur. Quo igni? illo profecto quo dicit Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut accendatur . Post pauca autem refertur de civitate.
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Et accepit inqͥt isrł om̃s ciuitates istas: & habitauit isrł in om̃ib ciuitatib¬
amorreoꝵ. hic isrł qͥ inxp̃o isrł est. qͥ ñ in carne isrł. nec inmanifesto iudȩus
ꝓpagantur. Sed & unusqͥsq nr̃m prius ciuitas fuit seon regis elati: regnabat
enĩ in nob̵ stultitia. suꝑbia. impietas : & omĩa quȩ sunt expar te diaboli. Sed
ubi expugnatus est & deuictusest fortis. & uasa eiꝰ direpta sunt: effecti sumus
ciuitates isrł. & hereditas scoꝵ: si tam̃ penitus excisaest potestas illaquȩ prius
dominabatur nobis : & excisa est arbor infructuosa & deiectus est rex elatus: &
sumꝰ subeo rege qͥ dicit: discite ame qͥa mitis sũ & humilis corde: Fosthȩc singil¬
latim iã ciuitates suꝑbi & in fructuosi regis enumerat: && dicit. Inesebon. & in
Esibon intp̾taitur cogitationes merito ÷ pars iaxima regni duaboliai ae potestas

Expanded text:
Israel. Et accepit, inquit, Israel omnes civitates istas, et habitavit Israel in omIsrael. Et accepit, inquit, Israel omnes civitates istas, et habitavit Israel in omael, qui in Christo Israel est, qui non in carne Israel, nec in manifesto Judaeus  Ecclesiae propagantur. Sed et unusquisque nostrum prius civitas fuit regionis Seon, regis elati. Regnabat enim in nobis stultitia, superbia, impietas, et omnia quae sunt ex parte diaboli. Sed ubi expugnatur et devictus est fortis, et vasa ejus direpta sunt, effecti sumus civitates Israel, et haereditas sanctorum. Si tamen penitus excisa est in nobis potestas illa, quae prius dominabatur in nobis, et excisa est arbor infructuosa, et dejectus est rex elatus, et sumus sub eo rege, qui dicit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Et post haec sigillatim jam civitates superbi et infructuosi regis enumerat, et dicit: In Hesebon et iHesebon interpretatur cogitationes. Merito ergo pars maxima regni diabolici, et potestas
Abbreviated transcription (Latin):
seon Sed xp̃s & eccłia dominatur inom̃i t̃̾ra seon: Et dominatisunt ab arnon. usq¬
ad iaboch. Arnon & iaboch ciuitates erant regis seon : sed in itiũ regnieius erat.
arnon & fines iaboch. Et ideo dicit᷑: quia dominatisunt ab arnon usq ad iaboch.
Int̃pretatur aut̃ arnon: maledictiones eoꝵ. Initiũ gͦ regni seon huiꝰ elati & infru-¬
etuosi maledictiones sunt: finis uͦ eius iaboch. qͦd int̃pretat᷑ luctamen. Necesse
est enĩ ut om̃is qͥ uult exire de regno diaboli. & fines eiꝰeuadere. luctam̃ iueniat:
& certamina ei aministris eiꝰ & satellitb suscitentur. Sed si luctatus fuerit & ice¬
rit : iam ñ erit iaboch ciuitas seon. sed erit ciuitas isrł. Hoc est nimirũ qͦd legimꝰ
& depatriarcha iacob: qm̃ cũ uenisset ad locũ quendã. luctamen ei p̃paratũ est.¬
& ibi tota nocte luctatus. cũ obtinuisset & inualuisset addm̃. uocitatũ est nom̃eiꝰ

Expanded text:
s in Ecclesia ejus dominatur in omni terra Seon. Et dominati sunt ab Arnon usque Jaboc. Arnon et Jaboc civitates erant regArnon, et finis Jaboc. Et ideo dicitur quia dominati sunt ab Arnon usque Jaboc. Interpretatur autem meledictiones eorum. Initium ergo regni Seon, hujus elati et infructuosi maledictiones sunt; fines vero est Jaboc, quod interpretatur luctamen. Necesse est enim ut omnis qui vult exire de regno diaboli et fines ejus evadere, luctamen inveniat, et certamina ei a ministris ejus et satellitibus suscitentur. Sed si luctatus fuerit et vicerit, jam non erit Jacob civitas Seon, sed erit civitas Israel . Hoc est nimirum quod legimus et de patriarcha Jacob, qui cum venisset ad locum quemdam, luctamen ei praeparatum est, et ibi tota nocte luctatus, cum obtinuisset et invaluisset ad Deum, vocitatum est nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
contra epm̃ solus agedat in
obiectoꝵ seuidens ꝓbatione
deficere: deposites nestib ⁊ pe¬
dib micdis ad pedes eius hu¬
militer se ꝑsternens: ueniam
postir lauit. ⁊ ꝙ aduersus eum
calimpmose ꝓcesserat est con
bito prestiti irañta. ut ccͣ ern

Expanded text:
contra episcopum solus agebat, in objectorum se videns probatione deficere, depositis vestibus et pedibus nudis, ad pedes ejus humiliter se prosternens, veniam postulavit, et quod adversus eum calumniose processerat est confbito praestiti juramenti, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
numis numeris non om̃s digni sunt: Sed certis quibusq prerogati¬
nis designantur hii qui intra numerũ dĩ debeant comp̃hendi:
Huius autẽ rei euidens inditium continet liber hic qui describitur
numerorũ in quo refertur qđ ex precepto dĩ neq mulieres deducan¬
tur ad numerum femineȩ sine dubio infirmitatis obftaculo. neque
seruoru̾ quisquã ut pote uite moribusq degeneres. sed ne egyptiorũ quidẽ ullui
eehis qui erait admixti numerantur ꝓfecto ut alienigene & barbari. sed soli
sumerantur israhelitȩ: & isti non om̃s sed ainginti annis & supra: Et nec sola

Expanded text:
nis numeris non omnes digni sunt, sed certis quibusdam praerogativis designantur hi qui intra numerum Dei debeant comprehendi. Hujus rei evidens indicium continet liber hic, qui inscribitur Numerorum, in quo refertur quod ex praecepto Domini neque mulieres deducantur ad numerum, femininae sine dubio infirmitatis obstaculo; neque servorum quisquam, ut puta vita moribusque degeneres; sed ne Aegyptiorum quidem ullus ex his qui erant admisti numeratur, profecto, ut alienigenae et barbari, sed soli numerantur Israelitae. Et isti non omnes, sed a viginti annis et supra. Et nec sola
Abbreviated transcription (Latin):
oponatur ⁊ qñ. Si aut̾ obici¬
turꝙͣ ab accusattone uł restisi¬
catione aliquis repeslatur p̃
est inscribi neceẽ. S cum op¬
pouitur ut quis a ꝓmotione
officũ uł beneficii excludatur.
Siante confumationẽ obici¬
cur non cogitur quisꝙ̃ inscri¬
bere̾. qr crim̃ boc mͦ ꝓbatum:
impedit ꝓmoncudũ s non
dei ert iam ꝑiotum. post cõ
deiçitur ab obtento ad extor¬
dinariam quid̃ penam ꝑ arbit̾o¬

Expanded text:
opponatur et quando. Si enim objicitur ut ab accusatione vel testificatione aliquis repellatur, non est inscribi necesse; sed cum opponitur ut quis a promotione officii vel beneficii excludatur, si ante confirmationem objicitur, non cogitur quisquam inscribere, quia crimen hoc modo probatum impedit promovendum, sed non dejicit jam promotum. Post confdejicit ab obtento, ad extraordinariam quidem poenam
Abbreviated transcription (Latin):
tionis arcicłis tam de fama e¬
lecdi ꝙͣ litceris ccͣ eum sub noĩe
maioris ⁊ lamoris partis capicłi
destreiatis: cogatis testes qͥ nõia¬
ci fuerint phibere testimomi ñ

Expanded text:
tionis articulis, tam de fama electi, quam literis contra eum, sub nomine longe maioris et sanioris partis capituli destinatis, cogatis testes qui nominati fuerint perhibere testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
men̾ in modum denuutratto¬
nem ñ est instriptio neccia ser
cum in modum accusationis
obititur: oportet instribi qm̃
ad dopositionem iaaitintur¬
d p̃ uancartõne pͥons acc̃atons ut .st. dp̃nantet
demintiatio facienda. Eũ aut̃
atõnb ł in.Ie. sed uphns modis uonie iͣ quĩ p̃t̃ iios . m. inadõ agitur ĩ¬

Expanded text:
men in modum denuntiatioon est inscriptio necessaria; sed cum in modum accusationis objicitur, oportet inscribi, quoniam ad depositionem instituiturnon est inscriptio necessaria; sed objicitur, oportet inscribi, quoniam ad depositionem instituitur
Abbreviated transcription (Latin):
ta specie refulgere. Introdux̃ tẽptationes
& clidat adĩsarios si me existimant mi¬
micũ. Congregati sunt maligni inunũ. S
qͥd illi: In confusione. Et qͣles nr̃i: In com¬
positione. Ubi st̃ illi : Nũ qd apparent :
Aspicio inforo eo ꝑplateas & nullũ uideo Fron¬
des fuer̃ : & cecider̃ auento. Plũbũ fuit &
liquefactũ est : hi uͦ refulgent inspecie
auri. Qs eos magis quã criminosa eoꝵ con-¬
scientia effugauit: Sciunt enĩ ipsi qͥd
fratrẽ: quasi iã deꝑpetrato scelere timens
ac tremens suꝑ t̾rã incessit. Sic & isti ñ
manib: qͥdẽ : sed mente malignati st̃. Illi
qͥdẽ oꝑati st̃ necẽ: dñs autẽ condonauit
salutẽ. Hȩc om̃ia locutꝰ sũ ꝓpt̃ uos: ut ex-

Expanded text:
ta specie refulgere? Introduxit tentationes, ta specie refulgere? Introduxit tentationes, ut excludat adversarios, qui me existimant inimicum. Congregati sunt maligni in unum; sed quid illi in confusione, et quales nostri in compassione? ubi sunt illi? num apparent? aspicio in foro, eo per plateas, et nullum video. Frondes fuerunt, et ceciderunt a vento; plumbum luit, et liquefactum est; hi vero refulgent in specie auri. Quis eos quam criminosa eorum conscientia effugavit? Sciunt enim ipsi quidfratrem, perpetrato scelere, timens ac tremens super terram incessit: sic et isti non manibus quidem, sed mente malignati sunt; et illi quidem operati sunt necem, Dominus autem condonavit salutem. Haec enim locutus sum propter vos, u
Abbreviated transcription (Latin):
dustria. Cessauit om̃is pigritia : conqͥeuit ig¬
cogniti congregati uenerunt : Et ꝓfic̃ tẽpta-¬
tio inutilitatis augm̃tũ. Nã sic̃ pluuia descen-¬
dens nutrit semina germinantia : sic tẽptatio
cũ examinauerit animã saluat. Uerbũ dm̃
ẽ immobile: & porte inferi ñ p̃ualebunt ei.
Seipsum uulnerat impugnator ȩccłiȩ. plebem
ui fidelem insigniorẽ ostendit. Uires collidit
ꝓpͥas qui emulat᷑ ȩccłiȩ : nob̃ uͦ triumphi con-¬
fert dignitatẽ. Iustus erat & antea iob: sed
ustior postmodum de agone emersit. Sanꝰ
ualidus factus est: eger ualidior. Clarus
in oꝑe : factus est in opinione clarior. Nũꝗ
igitur intẽptatione formides. Si enĩ fue¬
ris in ꝓpͥa uirtute fundatus: nũꝗ tibi ob-¬
erit tribulatio quȩ pacientiȩ declarat
uirtutẽ. Sic̃ eñi fornax cũ examinat. aug¬
m̃tũ fac̃ inspecie auri : ita in qͦ humiliat¬
teptatio opat᷑ pacientiã quȩ tollit tristitiuã
auget lȩtitiã && fac̃ animã hominis examina¬

Expanded text:
dustriam: cessavit omnis pigritia, conquievit igcogniti congregati venerunt, et proficit tentatio in utilitatis augmentum? Nam sicut pluvia descendens nutrit semina germinantia, sic tentatio, cum examinaverit, animam salvat. Verbum Domini est immobile, et portae inferni non praevalebunt ad eum. Seipsum vulnerat impugnator Ecclesiae; plebem vero fidelem insigniorem ostendit. Vires collidit proprias qui aemulatur Ecclesiae; nobis vero triumphi confert dignitatem. Justus erat et antea Job; sed justior postmodum de agone emersit. Sanus validus factus est aeger validior: clarus in opere factus est, in opinione praeclarior. Nunquam igitur in tentatione formides. Si enim fueris in propria virtute fundatus, nunquam tibi oberit tribulatio, quae patientiae declarat virtutem. Sicut enim fornax cum examinat, augmentum facit in specie auri, sic tentatio patientiam, quae tollit tristitiam, et auget laetitiam, et facit animam hominis in examina
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ad oues quȩ ꝑierant domꝰ isrł. Nichil ꝓfi.¬
ciunt: nec ipsi apłi suggerentes. Uerus me¬
dicus differt magis curã : exulcerat uulnꝰ.
& potestatẽ suã arte quadã excusat : ut
latentia sacram̃ta reuelet. Non sũ inquit
missus nͥ adoues quȩ pier̃ domꝰ isrł. Hic nc̃
considate sermonẽ & ad uerba mea dirigite
intellectũ: qm̃ ꝓfundã uolo cõparationẽ
ex soluere. Non sũ missus. nͥ ad oues ꝑditas¬
domꝰ isrł. Qđ .ẽ. hoc ũbũ : Quȩ ẽ ista excusa¬
ta in te mysteria reuelasti. ut unũ tantũ
orbẽ : Pontũ. & asiã. & egrptũ. cilitiã. & capa-¬
dotiã & reliquas nationes relinquens. de isrł
tantũ modo curas : Relinquis t̃rã desertã.
nationes despectas & solis uideis factus es
Ilibator:
Nonudes iiurias patristui infalsis simula¬
ebris & indemonũ cȩrmoniis exerceri An
affinis tuus dauid : Postula a me & dabo

Expanded text:
nisi ad oves quae perierant domus Israel. Nihil profinisi ad oves quae perierant domus Israel. Nihil proficiunt, nec ipsi apostoli suggerentes. Verus medicus differt magis curam, exulcerat vulnus, et potestatem suam arte quadam excusat, ut latentia panderet sacramenta. Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierant domus Israel. Hinc hunc considerate sermonem, et ad verba mea dirigite intellectum, quoniam profundam volo comparationem exsolvere. Non sum missus, nisi ad oves perditas Israel. Quid est hoc verbum? quae est ista excusata in te mysteria revelasti, ut unum tantummorbem? Pontum, et Asiam, et Aegyptum, Ciliciam et Cappadociam, et reliquas nationes relinqueres, et de Israel tantummodo curares? relinques terram desertam, nationes despectas, et solis Judaeis factus es liberator? on vides injurias Patris tui in falsis simulacris, et in daemonum caerimoniis exerceri? Anaffinis tuus David? Postula a me, et dabo
Abbreviated transcription (Latin):
fuer̃ ad iuuent ũba mea : quȩ matres lacri-¬
m̃t᷑ una mecũ. Non sufficio exponere do-¬
lorẽ : quẽ mulier ista sustinuit. Miserere
mei dñẽ: fili dauid. O prudentia fęmine.
Non utit᷑ homine seductore ñ secuta ẽ uates
falla ces ñ quȩsiuit in anes ligaturas aut ad fal¬
ia confugit disidans psidia. sed om̃em relinquenis
sapientiã eiꝰ: sed uide aliud nouũ & inexꝑtũ
negotiũ. Petit & obsecrat. & lam̃tũ suũ ꝑducit
inclamore : & amator om̃iũ d̃s ñ ci respondit
uerbũ. Tacet fons uitȩ & pius medicus conti¬
net medicinã : & abnegat curã. Quid ẽ hoc dñe :
N escio si ñ suscipis pulsantẽ mulierẽ. Osapientia
medici. Dñs inquit ñ respondit ei uerbũ. Qua¬
ꝓpt̃. nͥ ut detegeret sapientia ciꝰ uirtutẽ:
Propt̾ea dicunt discipłi dimitte eã: qͥa clamat
post nos. Sedhumanꝰ ds̃ uitã mulieris uir-¬
tutẽq pensabat. Et qͥd ait : Non sũ missus

Expanded text:
fuerunt, adjuvent verba mea: quae matres, lacryfuerunt, adjuvent verba mea: quae matres, lacryment una mecum. Non sufficio exponere dolorem, quem mulier ista sustinuit. Miserere mei, Domine, fili David. O prudentia feminae! non utitur hominibus seductoribus, non secuta est vates fallaces, non quaesivit inanes ligaturas, aut ad falsa confugit praesidia: sed omnem relinquens sapientiam ejus: sed vide aliud novum et inexpertum negotium. Petit et obsecrat, et lamentum suum producit in clamorem: et amator omnium Deus non ei respondit verbum. Tacet fons vitae, et pius medicus contulit medicinam, et abnegat curam. Quid est hoc, Domine? nescio, si non suscipis pulsantem mulierem! O sapientia medici! Dominus, inquit, non respondit ei verbum. Quapropter, nisi ut detegeret sapientia ejus virtutem? Propterea dicunt discipuli: Dimitte illam, quia clamat post nos. Sed humanus Deus vitam mulieris virtutemque pulsabat. Et quid ait? Non sum missus,
Abbreviated transcription (Latin):
intus ẽ expugnator. Inse habet hostẽ & gladiũ.
lauis ẽ. quȩ dese concitat tẽpestatẽ. Non inue¬
nio nom̃ passionis eꝰ. Aiserere mei dñẽ: fili
dauid. Utinã defuncta fuisset filia mea : quã
sc̃ uiueret. Si enĩ mortua fuisset & sepulta:
exacto iã tẽpore oblita fuissẽ. nec meminisse
ulneris aut doloris. Nunc uͦ cadauer semꝑ
indomo est : casa mea sepulehrũ. ẽ. eiꝰ. Auget᷑
quotidie uulnꝰ meũ: & crescit obꝓbriũ. Quo¬
modo uideo oculis meis toruũ aspectũ. torque¬
riramos criniũ. uittas ex solui. asꝑgi spumas.¬
& exore diffundi. dare uoces. mugitũ horren¬¬
dũ. seuire intꝰ inuisibilẽ iimicũ. inꝓuisum
hostẽ & pugnã manifestã : Miserere mei dnẽ.
qm̃ filia mea erat: & facta ẽ. dȩ monis ȩsca
Non audeo illi ꝓximare : ñ possũ contingere.
Prohibet me pauor: exp̃ssit illa passio dira.
Miserere mei dñe : fili dauid. Qui ex uob̾ patres

Expanded text:
intus est expugnator, in se habet hostem et gladium; intus est expugnator, in se habet hostem et gladium; navis est quae de se concitat tempestatem, non invenio nomen passionis ejus. Miserere mei, Domine, fili David. Utinam defuncta fuisset filia mea, quam sic viveret! Si enim mortua fuisset et sepulta, exacto jam tempore oblita fuissem, nec meminissem vulneris aut doloris. Nunc vero cadaver semper in domo est: causa mea, sepulcrum ejus; augetur quotidie vulnus meum, et crescit opprobrium. Quomodo? video oculis meis; istorum aspectu, torqueri manus, crinium vittas exsolvi ac spargi, spumas ex ore diffundi, dare mugitum horrendum, saevire intus invisibilem inimicum, improvisum hostem et pugnam manim filia mea erat, et facta est daemonis esca. Non audeo illi proximare, non possum contingere, prohibet me pavor, expellit ipsa passio dira. Miserere mei, Domine, fili David. Qui ex vobis patres
Abbreviated transcription (Latin):
suscepisti. ut & ego loquar adte : & cu fato
petã. Cherubin aspectũ eiꝰ tremunt inabie
in t̃ra mulier ñ formidat. Angłi metiuni
excelsis. & mulier ñ ueret᷑ in t̃ris . instat in¬
suffero. Quid habes : ł ilia mea captiua titꝰ
¶d illi ẽ : Male ademonio uexat᷑. Et glĩ i¬
corporis uiolat᷑. Opimo inquã exit d sili
mea. noli me udẽ peccatricẽ & miser̃i et uis
ds̃ qͥ secreta considas & filia mea male idemd¬
qiserabilis luctꝰ conclusit uteru eũ : & animã meã
puirbat sȩuia tẽpestas. Quid faciã nescio Eitie
niscra: nec sentit torm̃ta. Nec mortẽ scit time¬
ł nec uitã sꝑare. Aliserere mei. Lacet confu-
&ecausã torm̃ti ignorat. Me aspicȩ dñe. me
oraudi: ude diurna uulnera mea .Illa patit᷑.
&go deficio. Passio eiꝰ. pauorẽ incutit cunctis
sista sũ om̃ib spectaculũ. Iuid faciã aut quo
uadã ÷ Non possũ ab illa quoquã diuelli. ñ po-¬
test sola derelinqui. Non enĩ deforis uenit: sed

Expanded text:
suscepisti, ut et ego loquar ad te, et cum fiducia petam. Cherubin aspectu ejus tremunt in coelo, et in terra mulier non formidat. Angeli metuunt in excelsis, et mulier non veretur; instat imnon suffero. Quid habes? filia mea captiva tenetur. Quid illi est? male a daemonio vexatur. Et quid olatur. Opinio, inquam, exiit de filia mea; noli me videre peccatricem et miseram: tu es Deus qui secreta consideras. Filia mea maleMiserabilis luctus consumpsit uterum meum, et animam meam perturbat saeva tempestas. Quid faciam nescio. Patitur misera, nec sentit tormenta: nec mortem scit timere, nec vitam sperare. Miserere mei. Jacet confusa, et causam tormenti ignorat. Me aspice, Domine, me exaudi, vide diurna vulnera mea. Illa patitur, et ego deficio: passio ejus pavorem incutit cunctis, facta sum omnibus spectaculum: quid faciam, aut quo vadam? non possum ab illa quoquam divelli, non potest sola derelinqui. Non enim deforis venit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
b : facti sumꝰ filii in eoꝵ radice. Quos ita ex-¬
hortat᷑ paulus. Filioli mei ait quos iterũ par¬¬
urio : donec xpc̃ formet᷑ in uob. Accusat gͦ
iudeos cũ dicit. ñ licet tollere panẽ filioꝵ :
&mittere canib:. Sed qͥd respondit mulier:
E tiã dñe : potes si uolueris. O mulier uolenta.
Oblita . ẽ. uerecundiã : & int̃misso pudore conat᷑
nom̃ meũ. Confundis me tu: sed ñ recedo a te.
Canis sũ : sequar te sic̃ canis. Porrige mͥ aliqͥd.
mensa dñoꝵ suoꝵ. Ocertam̃ pietatis: o pru-¬
dentia feminȩ. Canẽ me dicis : dñe sum.
Ergo nutri me uelue canẽ: qͥa ñ possũ re-¬
linquere m̃sã dñi mei. Canẽ me appellas.¬
porrigt mͥ micas. Drxisti causa meã. distu¬
listi petitiones meas: manifestasti condi¬

Expanded text:
tibus facti sumus filii in eorum radice, quos ita extibus facti sumus filii in eorum radice, quos ita exhortatur Paulus: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis. Accusat ergo Judaeoset mittere canibus. Sed quid respondit mulier? Etiam, Domine, potes, si volueris. O mulier violenta!Oblita est verecundiae, et intermisso pudore conaturnomen meum: confundis me tu; sed ego non recedo a te. Canis sum, sequar te, quasi canis; porrige mihi aliquimensa dominorum suorum. O certamen pietatis! o prudentia feminae! Canem me dicis, Domine: sum ego. Ergo nutri me velut canem: non possum relinquere mensam domini mei. Canem me appellasporrige micas. Dixisti causam meam, distulisti petitiones meas, manifestasti condi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Quis nã urm me arguit deputos
Ecce ñ respicio ad mulierẽ chanantã łuida:¬
mat sine causa : ecce obsetrat sed ñ exaudit᷑
Ecce quomꝰ teneo legis formã: nediatis qñ
p̃teristi legẽ ideo ñ credimꝰ inte. Non ex me¬
gͦ. sed ex uob̾. ẽ. error. Obmutescit itaq
ꝓpt̃ obseruantiã legis. Ecce nationes ad me
ueniunt: ecce popłs quẽ ñ cognoui mͥ se:¬
uire festinat. Nolite argum̃tosis occasonb¬
ognitis ignoratꝰ. Eccȩ alienigene ordant:¬
domestici seuunt. hȩc ẽ itaq pͥma causa
distulit dñs responđe mulieri. Interea ꝑsis¬
loꝵ: & mittere canib Oprudentia medici.
mtis difficultatib suspendit mulierẽ.: ut dup-¬
plici eã post honore cumularet dicens. Noꝵ
licet tollere panẽ filioꝵ: & mittere canib Ist̃
qͥa filii fuer̃ & facti st̃ canes. De qͥb paulus dic̃
idete canes uidete malos oꝑarios: uidete int̃¬
fectores. Nos aut̃ qͥuelut canes eramꝰ degen¬

Expanded text:
dicens: Quisnam vestrum me arguit de peccato? Ecce non respicio ad mulierem Chananaeam; ecce clamat sine causa; ecce obsecrat, et non exauditur: ecce quomodo teneo legis formam, ne dicatis quoniam praeterivi legem. Ideo non credimus in te. Non ex me, sed ex vobis est error. Obmutescite itaque propter observantiam legis: ecce nationes ad me veniunt, ecce populus quem non novi, mihi servire festinat: nolite argumentosis occasicognitis ignoratus: ecce alienigenae odomestici saeviunt. Haec est itaque prima causa, quod distulit Dominus respondere mulieri. Interea persisiorum, et mittere canibus. O prudentia medici! multis difficultatibus suspendit mulierem, ut duplici postremo honore cumularet, dicens: Non licet tollere panem filiorum, et mittere canibus.  filii, et facti sunt canes, de quibus Paulus dicit: Videte canes, videte malos operarios, videte interfectores. Nos autem qui velut canes eramus, de gen
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. id circo distulit & ꝓtrax̃ : ut m̃tem
tuã ꝑpenderet. & unã de te ꝓduceret
uocẽ. Si enĩ statĩ ut cepisti petere acce¬¬
pisses : retes seras. & nemo fidẽ tuã ꝓbas¬
set. nullus m̃tis tuȩ cognouisset archanũ
N unc aut̃ qͥa intelligis dĩ uirtutẽ. & sic te
cognoscis ut dicas nã & catelli edunt de
fides tua : fiat tͥ sic̃ uis. Audiant hȩc
inertes & improbi: qͥ dicunt. orauimꝰ
& ñ impetrauimꝰ. Quid loqueris homo :
Instant̃ ora : importune obsecra. Siqͥdẽ
pulsanti aꝑiet᷑. Sed dicis. dep̃catꝰ sũ se-¬
mel. & iterũ. & ter. & quat̃. & septies. &
deties. & undeties : & ñ exaudiuit deus.
Ostulta inuectio. Et qͥd nc̃: Quia ñ es ex au-¬
ditꝰ. iã recedis adno. & desistis a p̃ce : Aut
ñ uides ꝑseuerantiã mulieris chananee
quomͦ magis aporiata isistit. & repulsa
importuniꝰ obsecrat. nec ante cessauit quã
qđ quȩ siuit inuenit : Sunt multi qͥdẽ
qͥ intrant in ȩccłiã : & stupent in oratio¬

Expanded text:
ideo distulit et protraxit, ut mentem tuam perpenderet, et vivam de te produceret vocem. Si enim, statim ut coepisti petere, accepisses, recessisses, et nemo fidem tuam probasset, nullus mentis tuae cognovisset arcanum. Num autem quia intelligis Dei virtutem, et sic te cognoscis ut dicas: Etiam catuli edunt de fidas tua, fiat tibi sicut vis. Audiant haec inertes et improbi qui dicunt: Oravimus, et non impetravimus. Quid loqueris, homo? instanter ora, importune obsecra, siquidem pulsanti aperietur. Sed dicis: Deprecatus sum semel, iterum, et ter, et quater, et septies, et decies, et vicies, et non exaudivit Deus. O stulta inventio! et quid nunc, quia nos es exauditus, jam recedis a Domino, et desistis a prece? aut non vides perseverantiam mulieris Chananaeae, quomodo magis aporiata insistit, et repulsa importunius obsecrat; nec ante cessavit quam quod quaesivit invenit? Sunt multi quidem qui intrant in ecclesiam, et strepunt in oratio
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ gentib ceciner : Apłos etiã cũ mitteres¬
Et nc̃ qͣndo misera hȩc mulier aeris dolo-¬
rib &estimulis coartata rogat te & obse-¬
cria ꝓfilia sua ut eã a funesta passione
absoluas mͦdicis ñ sũ missus n adoue
ꝑditas domꝰ isrł: Uenit ad tecenturio
rogans ꝓpuero suo : & dixisti. Ego ueni¬
enis curabo eũ. Pendenti latroni para¬
hyosũ reserasti ꝓaralitico imꝑasti dicens
sunrge tolle tiuu &r ambula. Lataris de

Expanded text:
esEt nunc quando misera haec mulier acribus doloribus et stimulis coarctata rogat te et obsecrat pro filia sua, ut eam a funesta passione absolvas, modo dicis: Non sum missus, nisi ad oves perditas domus Israel. Venit ad te centurio, rogans pro puero suo, et dixisti: Ego veniens curabo eum. Pendenti latroni paradisum reparasti, paralytico imperasti dicens: Surge, tolle lectum tuum et ambula. Lazarus de
Abbreviated transcription (Latin):
linquit. S hic publicanꝰ repente factus ẽ¬
a pł̃s. Quomodo aut qͦ tenore : It qͥs ẽ
qui ñ peccet : Iudic erraui suꝑ om̃s homi¬
nes. & suffic̃mͥ in sacrificio ista confessio:
ic tu pͥus iniqͥtates tuas. ut iustificeris Cog¬
nosce qͥa peccator es : habe tristitiã concon¬
ũ teris. esto ac ñ desꝑatꝰ & mestus: sed &
lacrimas conpunctus effunde. Nũ qͥd
aliud aliqd fuit in meretrice᷑: quã lacri¬
marũ effusio : Et ex hac ꝓfusione inuenit
p̃sidiũ : & accepta fiducia accessit ad fontẽ
ȩuangłista. Et inde transiens it̃cuenit
in partes tyri& sidonis: & ecce mulier cha-¬
ce mulier caput peccati. arma diaboli. ex¬
pulsio paradisi : delicti mat̃ corruptio le-¬
gis antiquȩ. Ecce mulier ueniebat ad dñm

Expanded text:
linquit; sed hic publicanus repente aposlinquit; sed hic publicanus repente apostolus; quomodo aut quo tenorqui non peccet? Tu dic: Erravi super omnes homines, sufficit mihi in sacrificio ista confessio; dic tu prius iniquitates tuas, ut justificeris, cognosce quoniam peccator es: habe tristitiam, cum converteris: esto ac si desperatus et moestus, sed et lacrymas compunctus effunde. Nunquid aliud aliquid fuit in meretrice, quam lacrymarum effusio? et ex hac profusione invenit praesidium, et accepta fiducia accessit ad fontem evangelista? Et inde transiens Jesus venit in partes Tyri et Sidonis; et ecce mulier Chace mulier caput peccati, arma diaboli, expulsio paradisi, doli mater, corruptio legis antiquae. Ecce mulier veniebat ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ extranea. aliquando autẽ intestina
sunt bella : sed nullus potest stabilitã
quassare structurã. Quid aut̃ expendo
tẽpus in exprobratione maloꝵ : Nec enĩ
fas ẽ. insultare diutius inimicis : & filios
despicere sitientes. Igit᷑ esterno nob pau¬
lus apłs adornauit conuiuiũ : hodie ma-
theus. Hesterno adũsarius. hodie publi¬
canꝰ. Hesterno blasphemꝰ: hodie raptor
S non in blasphemia ꝑmansit blasphemꝰ
nec raptor in rapinis ꝑ mansit. Factus em̃
paulus uerus apłs & utilis doctor factus
.ẽ. & matheus ȩuangłii p̃dicator. Memora¬
bo peccata pͥora ut postexiora merita eni¬
tescant : ut discas tu ꝗͥd sit conũti de malo
in bonũ. nec aliquando diffidas in ppͥa uita.
Doctores igitur nr̃i pͥus in criminib: sordu¬
erunt. & inde conũsi in meritis floruer̃ :
pinȩ & lex iuolentiȩ : Vd est publicanꝰ: Pre¬
Nonne maior est furib: publicanꝰ : Furnãq
uel timens furat᷑ : hic aut̃ confident̃ de¬

Expanded text:
quidem extranea, quandoquidem autem intestina sunt bella; sed nullus potest stabilitatem quassare structurae. Quod autem expendo tempus, in exprobratione malorum; nec enim fas est insultare diutius inimicis, et filios despicere scientes. Igitur hesterno nobis Paulus apostolus adornavit convivium, hodie autem Matthaeus: hesterno coriarius, hodie publicanus; hesterno blasphemus, hodie raptor. Sed non in blasphemia permansit blasphemus, nec raptor in rapina permansit. Factus est enim Paulus verus apostolus et utilis doctor; factus est enim et Matthaeus Evangelii praedicator. Memorabo priora peccata, ut posteriora merita enitescant: ut discas tu quid sit converti de malo in bonum, ne aliquando desis in propria vita. Doctores igitur nostri prius in criminibus sorduerunt, et inde conversi in meritis sonuerunt. pinae et lex violentiae? Quid est publicanus? praeNonne immanior est furibus publicanus? fur namque vel timens furatur: hic autem confidenter de
Abbreviated transcription (Latin):
gantior illa infide: tantũ apec eminente
in uir tute qͥ gram suã sensib eꝰ in foouit
prosos mundari. Non cognouisti legẽ ñ
audisti ꝓpħas. sed audisti impperia. & mi-¬
ruisti repulsã. Refutaui te : & ñ recesssti
a me. O mulier : magna ẽ. fides tua diotia
ẽ mulier. & laus eiꝰ p̃ciosa .ẽ plusqũ nurga¬
ritis intexta corona. Quocũq iers. audi
Ingothor concilio. in sidomqꝵ uł ꝑsarũ con-¬
uentu clamat hodie dns̃ it ĩc : & dic̃ Omulier
trado : tu eã cura. in tuo arbitrio pono
medicinã. Uade in pace: & pone suꝑ eã manꝰ
li hora: Ueniebat enĩ mat̃ deforis
sd antequã ueniret ea sanata . ẽ. Et intra¬
uit &imuenit filiã suã ab immundo demo¬
ue libͥatã. Consũmata uoluntas eiꝰ : facta .ẽ.
anitas. P ro his om̃ib grãs agamꝰ dõ unuo:

Expanded text:
gantior illa in fide, tantum Christus eminentior in virtute, qui gratiam suam sensibus ejus infudit. prosos mundari; non cognovisti legem, non audisti prophetas; sed audisti improperia, et meruisti repulsam; refutavi te, et non recessisti a me. O mulier, magna est fides tua. Mortua est mulier, et laus ejus speciosa est plusquam margaritis intexta corona. Quocunque ieris, audIn Gothorum concilio, in Sidoniorum vel Persarum conventu, clamat hodie Dominus Jesus et dixit, O mulier, trado; tu eam cura, in tuo arbitrio pono et medicinam: vade in pace, et pone super eam manus illa hora? Veniebat enim mater deforis, sed antequam veniret, sanata est. Intravit et invenit filiam suam ab immundo daemone liberatam. Consummata est voluntas ejus, et facta est sanitas; et pro eis omnibus gratias agamus Deo vivo
Abbreviated transcription (Latin):
dicur rae Ccrpus qͥdẽ intꝰ. selcogi atoi fort
Lingua mea : peccumias nmerat cusuras.
Dubolus malus & intadus inimicis qͣndoso¬
ramꝰ tunc magis incũbit & obstrepit. Non
nos pulsat: cũ securi iacemꝰ inlectulis Ue¬
nimꝰ ad orationẽ : & mille nos cogitationũ
stimulis artat. Huiꝰ uersutias cogitantes
reuertam̃ ad mulierẽ chanantã quȩ sic ob¬
secrat. MLiserere mei dñe: filia mea male¬

Expanded text:
ogitatio foris; lingua tua pecunias numerat et usuras. Diabolus malus et invidus inimicus, quando oramus, tunc magis incumbit et obstrepit. Non nos pulsat cum securi jacemus in lectulis: venimus ad orationem, et ille nos cogitationum stimulis turbat. Hujus versutias cogitantes revertimur ad mulierem Chananaeam, quae sic obsecrat: Miserere mei, Domine, fili Da
Abbreviated transcription (Latin):
Mlagñ demon: ẽ peccatũ animȩ Nã demon
entinguit᷑ peccatũ uͦ stat nͥ satis factionib
ab soluat᷑. Grandis sermo ẽ miserere mei
ds̃ Brcuis qͥdẽ : sed uirtute plerꝰ Nã crse
foris fueris: dama & dic miserere mei dr̃
Clama ñ uoce : sed ñte. Nã ar tacentes e au-¬
dit dĩ: nec tantũ locꝰ quȩrit̃ quantũ sensus
hieremias in carcere conforta t᷑: daniel int̃
leones exultatꝰ tres pueri infornace tripu-¬
diant: iob nudus subdiuo truimphat:pa¬
radrsũ decruce latro inuenit. Qind gͦ si
fueris inpublieo foro : Ora int᷑ te noli quȩ¬
fueris:ora. Si fueris inbalneo ora: & ibi tẽ¬
plũ ẽ. Sisteteris ante iudicẽ ora Nichil¬
ad me : Oseꝰ tacet : & p̃cordia lamant. łt
ciesteteris ante uidicẽ furiosui ubi st̃ crũ¬
deles mimstri : ora int᷑te or turbines illi

Expanded text:
daemon est peccatum animae. Nam daemon exstinguitur; peccatum vero stat, nisi satisfactionibus absolvatur. Grandis sermo est, Miserere mei, Deus: brevis quidem, sed virtute plenus. Nam etsi foris fueris, clama, et dic, Miserere mei, Deus. Clama, non voce, sed mente; nam et tacentes exaudit Deus, nec tam locus quaeritur, quantum sensus. Hieremias in carcere confortatur; Daniel inter leones exsultat; tres pueri in fornace tripudiant; Job nudus sub divo triumphat; paradisum de cruce latro invenit. Quid ergo si fueris in publico foro? ora intra te: noli quaefueris, ora. Si fueris in balneo, ora, et ibi templum est. Si steteris ante judicem, ora; iad me? Os ejus tacet, et praecordia clamant. Et tu cum steteris ante judicem furiosum, ubi sunt crudeles ministri, ora intra te, et turbines illi
Abbreviated transcription (Latin):
siue linguȩ cessabunt: siue scientia destruetur. Et quid est gͦ qͦd ꝑmanet :
fides inquit & spes & caritas. Maior aut̃ horũ. caritas. Et sola inquit caritas est :¬
quȩ nunquã cadit. Et ideo suꝑ propħiã. suꝑ scientiã. suꝑ fidẽ. suꝑ ipsũ etiã

Expanded text:
sive linguae cessabunt, sive scientia destruetur. Et quid est ergo quod manet? sive linguae cessabunt, sive scientia destruetur. Et quid est ergo quod manet? Fides, inquit, et spes, et charitas. Major autem horum est charitas. Et sola, inquit, charitas est quae nunquam cadit; ideo super prophetiam, super scientiam, super fidem, super ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
alligatã & pullũ eius:  soluentes adducite. Sicut gͦ in euangelio ñ ipse dñs¬
soluit sed discipuli soluunt asinã: ita & hic ñ adeo ipso sed ab angelo aꝑitur
os asinȩ. Et sicut in euangeliis qͥ ñ uident arguunt uidentes: ita & hic qͥmuti
quȩ uidit & reuerita est eũ qͥuenit adiuneã. & stat int̾ uineas: compressit tam̃
pedes sedentis suꝑ se in maceria: Et ideo forte ñ potest ambulare ille enis sessor
antiquus : nec uenire ad eũ qui dicit: uenite ad me om̃s qui laboratis. &onera¬
ti estis. Asina tam̃ uenit adducta adiscipulis: & cui tunc sedebat balaam. mer.¬
cedis cupidus: nunc sedet itis. Nec mireris. si eũ quẽ diximus seribarũ & doc
dexp̃o. Et ideo nemo extollatur etiã si ꝓpħet. etiã si p̃scientiã mereatur:.
sed redeat ad apłi dictũ quo adista respiciens ait. Siue ꝓphetiȩ abolebuntur

Expanded text:
alligatam, et pullum ejus. Solvite et adducite . Sicut ergo in Evangelio non ipse Doalligatam, et pullum ejus. Solvite et adducite . Sicut ergo in Evangelio non ipse Dominus, sed discipuli solvunt asinam, ita et hic, non a Deo ipso, sed ab angelo ipso aperitur os asinae. Et sicut in Evangeliis, qui non vident arguunt videntes, ita et hic qui muti quae vidit et reverita est eum, qui venit ad vineam, et stat inter vineas; compressit tamen pedes sedentis super se in maceriam, et ideo non potest ambulare ille ejus sessor antiquus, nec venire ad eum, qui dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, etc. . Asina tamen venit adducta a discipulis; et cui tunc sedebat Balaam mercedis cupidus, nunc ei sedet Deus. Nec mireris, si eum quem diximus scribarum et docit ergo et Balaam de Christo. Et ideo nemo extollatur etiam si prophetet, etiam si praescientiam mereatur, sed redeat ad Apostoli dictum, quo ad ista respiciens ait: Sive prophetiae abolebuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ debet mori. quia filiũ dei se fecit. Perquȩ singula: uidentur quidẽ seri¬
bȩ & pharisei zelũ dei habere. sed simulatũ :Asina uero cui sedebat balaam:
qm̃ scriptura dicit. homines & ium̃ta saluos facies dnẽ : ea pars credentiũ dũ¬
potest intelligi quȩ siue ꝓstultitia siue ꝓinnocentia animalib comparatur
Sic enĩ apłs dicit. Videte aut̃ uocationẽ ur̃am fr̃s: quia ñ multi int̃ uos sapientes
ñ multi potentes. ñ multi nobiles sed quȩ stulta sunt mundi elegit ds̃ ut confun¬
dat sapientes. Istigͦ tales sicut euangelica quȩ in parabolis agebantur gesta
designant. abistis pessimis dominis scribis ac pharisȩis. subiecti quodã modo
tenebantur & uncti: sed adño soluuntur: ñ quidẽ ꝑipsũ dñm. sed ꝑ discipulos¬
eus. Dicit enĩ ipse ad discipulos. lte mincũ qͥ est contrauos : & inuenietis asinã

Expanded text:
legem debet mori, quia Filium Dei se fecit . Per quae singula videntur quidem Scrilegem debet mori, quia Filium Dei se fecit . Per quae singula videntur quidem Scribae et Pharisaei zelum Dei habere, sed simulatum. Asina vero, cui sedebat Balaam, quomodo Scriptura dicit: Homines et jumenta salvos facies, Domine , et pars credentium potest intelligi: quae sive pro stultitia, sive pro innocentia, animalibus comparatur. Sic enim et Apostolus dicit: Videte autem vocationem vestram, fratres, quia non multi inter vos sapientes, non multi nobiles: sed quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes . Isti ergo tales, sicut evangelica, quae in parabolis agebant, gesta designant, ab istis pessimis Dominis Scribis ac Pharisaeis subjecti quodammodo tenebantur et vincti, sed a Domino solvuntur, non quidem per ipsum Dominum, sed per discipulos. Dicit e