comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bi cũ aductis secũ ãdeleno ⁊ domi¬
ciauo artiori se eustodie manci¬
pauit. ẜuituti corpus subiciẽs Ieuinio
⁊⁊ abstiuẽtia mac̾auit. panẽ arcũ aꝙͣ
brenẽ Inoͣ minas ꝓpħicas tãde̾ offeres
postulanti. nõ uino nõ delieiis saciffaciẽs
muriuuati Qui ⁊ sil forte uoluit¬
tñ diũ nõ potuit latitare ⁊ accessum tm̃
lumen nõ preualuit modeꝰ octultare
si eo ꝓcul st̃o ardens stella mbrantes radios
longe fudit. ⁊ ꝑ totã uicimã bona ers
oppĩmio se diffudit. Qua diffusa illuc
plimi queniuit. gandentes qd in huili
chesaurũ incõparabilẽ inuenerũt. qͦr
mlti se ip̃os eidem ꝑpoĩto ꝯtulerũt. alii
larga manu cp̃iales substancias obtule¬
runt. Sic in breui tã in sp̃ualib ꝙͣ
religionis alimonia nõ defec᷑. młtis ꝯ¬
fluentib ⁊ mlta ꝯferentib donatina
que ad usus in habitanciũ lege mane¬
aut possessina. Dideris aute landeliuꝰ
locũ supra quẽ sꝑau̾at ꝑfecisse. multos

Expanded text:
bi cum adductis secum Adelino et Domitiano arctiori se custodiae mancipavit, servituti corpus subjiciens, jejunio et abstinentia maceravit, panem arctum, aquam brevem, juxta minas propheticas tandem offerens postulanti, non vino, non deliciis satisfaciens murmuranti. Qui, etsi forte voluittamen diu non potuit latitare et accessum tanti luminis non praevaluit modius occultare, sed eo procul facto, ardens stella vibrantes radios longe fudit, et per totam viciniam bona ejus opinio se diffudit. Qua diffusa, illuc plurimi convenerunt, gaudentes quod in humili thesaurum incomparabilem invenerunt; quo multi se ipsos eidem praeposito contulerunt, alii larga manu temporales substantias obtulerunt. Sic in brevi tam in spiritualibusreligiosis alimonia non defecit, multis confluentibus, et multa conferentibus 777 donativa, quae ad usus inhabitantium lege maneant possessiva. Videns autem Landelinus locum supra quam speraverat profecisse, multos
Abbreviated transcription (Latin):
cezlans uir ste martirizat᷑ a frẽ suo bolizlao.
ambicõe p̾ripiendi pͥncipatus seductõ. In
ciuꝰ ulcionẽ reꝵ octo bellũ bolizlao indixͭ
int̾im a baioariis sibi resistentib redieus.
euerardũ exiliat. Int̾rmnꝙ baioarios aggꝭ¬
sus om̃s sibi subdidit preter unũ filiũ ar-¬
struit urbem magataburch. quẽ ⁊ ꝑte

Expanded text:
cezlaus vir sanctus martyrizatur a fratre suo Bolizlao, ambitione preripiendi principatus seducto; in cujus ultionem rex Otto bellum Bolizlao indixit, interim a Bajoariis sibi resistentibus rediens, Everardum exiliat, iterumque Bajoarios aggressus, omnes sibi subdidit, preter unum filium Arstruit urbem Magathaburch, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantes milites imꝑatort offendũt et
ml̃ti ꝯ paucis congressione ftã. Int̾un
imꝑatore in alio rethui littore, aute
clauos dñi lancce sue infipos in or̃õne
ꝑstrato. uicti terga dederunt. henrico i
brachio inranabiłr uulu̾ato. Rno lo¬
seq̃nti Rex Occo obredit brisagã oppidum
assasie. ꝙ ludoiicus rex francie per
nilites euerardi et gisleb̃ti tenebat. In
qua obsidione suasu frederici mognn
ep̃i qui aĩo Iã ab imꝑatore defec̾ati mł
ab imꝑatorꝭ defec̾uñt. eaq re aliis tu¬

Expanded text:
es, milites imperatoris offendunt, et multi cum paucis congressione facta, interim imperatore in alio Rheni litore ante clavos Domini lanceae suae infixos in oratione prostrato, victi terga dederunt, Henrico in brachio insanabiliter vulnerato. Oto rex obsedit Brisagam oppidum Alsatiae, quod Ludowicus rex per milites Everardi et Gisleberti tenebat. In qua obsidione suasu Friderici Moguntini episcopi, qui animo jam ab imperatore defecerat, multi ab imperatore defecerunt; eaque re aliis t
Abbreviated transcription (Latin):
sunit apud laubias extruxit mouaste¬
rium in honore bi petri apłi. quod
e̾nentibus quid̃ ad indiciũ egregii
laboris suffic̾e̾ potest. quod eciã regiis
Regum munificeñ passun ꝑ francorũ
acquisunt Regna de legau. Unde fim
congregatõ ibidem ẜuiens non eg̾et.
hiisꝙ monachis feruntur ẽẽ congrua
ac miracłis corustum. Cuiꝰ docen
at. In pñtis autẽ exempli negocio.
quie non siuile apło Iohi arbitretur
auebeum dum ille ex la t̾ne tutũ
eccliẽ puisorem isce exeque la troue
⁊ ex imꝑio raptore. uerũ facit dñi
sacerdotem. Sed nobis ista int̾ii Re¬
plicantibus. pensanda occurrit in¬
mensa pretas conditoris. qui post
lapsum pt̃t̃ores ad inuocenciã benire
donainit. Iain ex illius sentenc ia
maxillai lemãthan armilla diui¬
nitatis sue ꝑforatã. ⁊ credinius et
gandemus dum uiro uni semel ine

Expanded text:
sint, apud Laubias exstruxit monastesint, apud Laubias exstruxit monasterium in honore B. Petri apostoli. Quod cernentibus quidem ad judicium egregii laboris sufficere potest; quod etiam regiis regum munificentia passim per Francorum acquisivit regna delegavit, ne fratrum congregatio ibidem serviens egeret his quae monachis feruntur esse congrua. et miraculis coruscum; cujus dotem at. In praesentis autem exempli negotio, quis non similem Joanni arbitraretur Autbertum, dum ille ex latrone tutum Ecclesiae provisorem, iste ex aeque latrone, et ex impio raptore, verum fecit Domini sacerdotem? Sed nobis ista interim replicantibus pensanda occurrit immensa pietas Conditoris, qui post lapsum peccatores ad innocentiam venire donavit. Item ex illius sententia maxillam Leviathan, armilla divinitatis suae perforatam, et credimus et gaudemus, dum viro hui
Abbreviated transcription (Latin):
Siblimatus autẽ in huiꝰ apicẽ
honoris. enarrari non potesti
uanto uirtutũ culim̃e exc̃uit. Iã
uõ magr̃i morib infermatus. et
excitate conũsacoĩs usus roboratus. conuẽ¬
ticla bibaua fastidieus se ad reniociora
loca contulit in locis deẜtis secus flu¬
quo in loco solitudinis ꝯ signis ⁊ mi¬
raculis ⁊ pie conu̾racoĩs studiis pol¬
lere bideretur multi in eodẽ loco ab
eo ad ẜuiciũ sumi conditoris sunt
congregati ad euacuandã pͥoris uite
maculã in locis que sibi ad refugiu
construxit. statuens mĩstros in exe¬
cutiõnem eccͣiastice institutois. s⁊ quos
ante socios habuãt cͥminũ. postino¬
dum fecit cooꝑtores diuinoꝵ nuste¬
rioꝵ. Que si quis eius uite ferie
cextumiq comuiracõis diligẽtius In¬
speit. facile Inueniet. prestun eũ
monast̾iales habitacões quas ipse
construpit. pñtib peciue appeaut
quã nr̃o ẜuione explicent mͦ. Nau
ot de ueliquie sileam. que fortasse
non beniuolis auditoribus fastidio

Expanded text:
Sublimatus autem in hujus apicem honoris, enarrari non potest quanto virtutum culmine excrevit. Jam vero magistri moribus informatus et exercitatae conversationis usu roboratus, conventicula urbana fastidiens se ad remotiora loca contulit in locis desertis secus fluQuo in loco solitudinis cum signis et miraculis et piae conversationis studiis pollere videretur, multi illic ab eo ad servitium summi Conditoris sunt congregati. Ad evacuandam igitur prioris vitae maculam, in locis quae sibi ad refugium monasteria construxit, statuens ministros in exsecutione ecclesiasticae institutionis; et quos ante socios habuerat criminum, postmodum fecit cooperatores divinorum mysteriorum. Quae, si quis vitae ejus seriem textumque conversationis diligentius inspexerit, facile inveniet, praesertim cum monasteriales habitationes quas ipse construxit, praesentibus potius appareant quam nostro sermone explicentur. Nam, ut de reliquis sileam quae fortasse non benevolis auditoribus fastidio
Abbreviated transcription (Latin):
regis ex gualdiũda pelice pat̾uũ loha¬
riugie regnũ rebellando assequii spẽras.
podefrido uortmãnoꝵ regi eũi soror sui
gilla npsiat medrecare affectati regui
les fiscos ad libitũ fuã sibi addi peteret
rib regiu ĩmitarent᷑. Si negaret iustã
rebellandi causã ħere uide̾tur. Ad hoc
traccandũ iussu imꝑatorꝭ heurico duce
⁊ godefrido in bacuã ex condicto queniẽ¬
tib int̾ agend. godefridus ꝯ suis ꝑunt᷑.
Nec mlto post eciã hugo ab heurico duce
excecatur ⁊ nouissime in monachum
quos henricus dux exc̾citũ mittens
dum incante equitat in foueã quam
nortmãni scam. quisquiliis opuerant
lapsus trucidatur a Anno dñr dece.

Expanded text:
regis ex Waldrada pelice, paternum Lotharingiae regnum rebellando assequi sperans, Godefrido Northmannorum regi, cui soror sua Gisila nupserat, medietate affectati regni les fiscos ad libitum suum sibi addi peteret;ra regni immitterentur: si negaret, justam rebellandi causam habere videretur. Ad hoc tractandum, jussu imperatoris Henrico duce, et Godefrido in Batuam convenientibus, inter agendum Godefridus cum suis perimitur. Nec multo post etiam Hug ab Heinrico captus excecatur, et novissime in monachum quos Heinricus dux exercitum ducens, dum incaute equitat, in foveam quam Northmanni factam quisquiliis operuerant, lapsus trucidatur. Hug dux et
Abbreviated transcription (Latin):
ator cũ noruãnos nequiret expelle̾
Taiidem sc̃o fede̾ ꝯcessit eis regiones que
erant ultra secanã. quaꝵ incole contra
se rebellabant. que ꝑs francie a nort¬
mãius. nortinãina. deuoĩata est¬
romane eccĩe .C. uꝰ. presid  karol
imꝑator zelatĩs uxporẽ suã ꝓ eo ꝙ plus
iusto familiarius ag̾et ꝯ luichgardo ber¬
sellesi epõ. ꝓtestat᷑ in contione se nũqi
ea coise. Illa bo̾ se uirginẽ gloriata. Acrep¬
to repudio monast̾ium petiit

Expanded text:
erator cum Northmannos nequiret expellere, tandem facto foedere concessit eis regiones, quae erant ultra Sequanam, quarum incolae contra se rebellabant. Que pars Franciae a Nortmannis Nortmannia denominata estRomanae aecclesiae 111u s presidet. Karolus imperator zelatus uxorem suam, pro eo quod plus justo familiarius ageret cum Liutwardo Vercellensi episcopo, protestatur in contentione, se nunquam cum ea coisse; illa vero se virginem esse gloriata, accepto repudio monasterium petiit
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝙ eo erati statuuĩt nort mãnis bellũ
inferre. mittũtq ad eos qui transcaldũ
erant. ut die statuta ueruentes. Hii
ex una ꝑte fluũs. Hiiq ex alla eos de
lerent. s nõ prouenit ut uoluerũt. nã

Expanded text:
qui cum eo erat statuunt Nortmannos bellum inferre. Mittuntque ad eos qui trans Scaldum erant, ut die statuta venientes, hi ex una parte fluminis hique ex alia eosque delerent. Sed non provenit ita ut voluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ obsui memoͣ. siccambriam uocauerũt.
Inqͣ młtis ãnis hĩtau̾unt . ⁊ in magnã gẽtẽ
qualuerũt/. Et crebris in cursib roͣnũ solũ
incessantes usq ad gallias feroci ͭ  sue
uestigia dilatan̾unt. Hos adeo romaĩs
infestos. Constãs Cezar filiq magri
constantim bello opp̾ssit. Et tãbem rõno
imꝑio subitos aliquãtulũ a sua ferocitate
ãnos rebellantib alaris qtͣ ualentimanũ
ĩꝑatorẽ q eos nõ pesset ĩꝑator penitus
debellare eo ꝙ eos intrãsibiles mertid̾
paludes tritarẽt᷑ ꝓposuit ualentĩanus.
ꝙ si qua gẽs has paludes intrare ⁊ rebelles
alauos posses cõterere decẽ annus, ees
a tͬbutis liberos redde̾t .i. Hac paccõne
troiam illecti ⁊ fortitudĩe ⁊ prudenͣ sua
ꝯfisi duce pͥamo meochidas paludes
romanis in bias ingͤssi a lauorũ gentẽ
ext̾minau̾ũt. et ita ualentĩano sattisfe
Ualentimanq eoꝵ birtute dilectatꝰ eos
qui pͥus uoͣti eraut troiami. Deinde

Expanded text:
 ob sui memoriam Sicambriam vocaverunt. In qua multis annis habitaverunt, et in magnam gentem coaluerunt, et crebris incursibus Romanum solum incessentes, usque ad Gallias ferocitatis suae vestigia dilataverunt. Hos adeo Romanis infestos Constans Caesar, filius Magni Constantini, bello oppressit, et tandem Romano imperio subjectos aliquantulum a sua fannos, rebellantibus Alanis contra Valentinianum imperatorem, cum eos non posset imperator penitus debellare, eo quod eos intransibiles Meotis paludes tutarentur, proposuit Valentinianus, quod, si qua gens has paludes intrare et rebelles Alanos posset conterere, decem annis eos a tributis liberos redderet. Hac pactione Trojani illecti, et fortitudine et prudentia sua confisi, duce Priamo Meotidas paludes Romanis invias ingressi, Alanorum gentem exterminaverunt, et ita Valentiniano satisfealentinianus eorum virtute delectatus, eos, qui prius vocati erant Trojani, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
xigente itaq sorbe mortalis nate
contigit albertum cameraceñ se¬
die epm deposito caruis ouere de hoc
mũdo transisse. diuina igitur oꝑaciõe
cu̾cta salubriter ordinante. Aub̃tus uir
conspicuus ⁊ successor emeritꝰ ꝓficies
deuurtute in uirtutem. eiusddẽ sedis ponti¬
ficale sortitus est dignitate. Iporro
humane salutis auttor p̾sius antiquũ
hostẽ. tanto ardencius gregẽ dominicũ
insequturũ. quanto uicimꝰ instante fi¬
ne seculi. scil nichil ẽẽ quod ad temptã¬
dum artibus suis ult̾ins patiusset.
adu̾sus tirãidis eius impetũ ualidũ
despensionie paruit obstaculum. Pans
nobis autbertum uid gregis sui pasto¬
rem uigilantissimũ ⁊ eustoden aĩaꝵ
fidelissimũ. Conscitutus autẽ in sede
pontificali qualis quãtꝰꝙ in ea uixit
nõ est possibilitatis euoluere altius
enũ enmis quã ullo ẜmonie includi
ualeat. Aĩalis etem̃ homo ꝑciꝑe nõ
potest quantꝰ hic fu̾it in ocłis sũmi

Expanded text:
x gente itaque sorte mortalis naturae contigit Albertum Cameracensis sedis episcopum, deposito carnis onere, de hoc mundo transiisse. Divina igitur operatione cuncta salubriter disponente, Autbertus vir conspicuus et successor emeritus, proficiens de virtute in virtutem, ejusdem sedis pontificalem sortitus est dignitatem. Porro humanae salutis Auctor, praescius antiquum hostem tanto ardentius gregem Dominicum insecuturum quanto vicinius, instante fine saeculi, sciret nihil superesse quod ad tentandum artibus suis ulterius potuisset, adversus tyrannidis ejus imperium validum defensionis nobis paravit obstaculum, dans nobis Autbertum, videlicet gregis sui pastorem vigilantissimum et custodem animarum fidissimum. II. Constitutus autem in sede pontificali, qualis quantusque in ea vixerit, non est nostrae possibilitatis evolvere. Altius enim eminet quam ullo sermone includi valeat. Animalis enim homo percipere non potest quantus hic fuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
itere seq̃nti thuidemer rex oscrogotoꝵ
morit᷑ et theodericus filius eis
regno subscituitur ¶ Sigibtus.
ipatore mortuo. zenon imꝑat¬
ti cheodericum regem ostrogotor e
ꝯsulem ordinariũ facit. que post
imꝑialem dignitacem pͥma est
dignitas. ⁊⁊ equestiem scatuam
aureã ante regiam illi collocat

Expanded text:
expellit. Theudemer rex Ostrogothorum moritur, et Theodericus filius ejus regno substituitur. 473. 16. imp. mortuo, Zenon imThodericum Ostrogothorum regem consulem ordinarium facit, quae post imperialem dignitatem prima est dignitas; et equestrem statuam auream ante regiam illi collocat
Abbreviated transcription (Latin):
amore ciupi. similans ig infir¬
mtatẽ pͨcepis ut õs senat᷑ces uibis
eñ uisitarẽt. uenit int̾ alias bxor
lucii. et ab eo scuprata silenter domũ
remisit mariti: In crastino surgẽs
auitus dixit ad luciũ pulcras habes
termas ẜ frigido lauas. Huic lucciꝰ
indignatus urbẽ prodidit sraucis
a quib direpta est. capta eciau¬

Expanded text:
re turpi. Simulans igitur infirmitatem, praecepit ut omnes senatrices urbis eum visitarent. Venit inter alias uxor Lucii, et ab eo stuprata, silenter domum revisit mariti. In crastino surgens de stratu Avitus, dixit ad Lucium: Pulchras habes termas, set frigido lavas. Hinc Lucius indignatus, urbem prodidit Francis, a quibus direpta est, multi
Abbreviated transcription (Latin):
sur̃ therdericum a leone augusto
.cCCC.lxuii. simplicuis romane
eccłie .xlui. p̾sidet. hic dampnauit
pecrũ alepandrinũ epm̃ eucitiane
heresis accusatũ. ¶ Annoseqñti¬

Expanded text:
suum Theodericum a Leone augusto . 6. 6. Simplicius Romanae aecclesiae 45 presidet. Hic dampnavit Petrum Alexandrinum episcopum, Euticianae heresis accusatum. Romanus t
Abbreviated transcription (Latin):
sibi subigit. et non mlto post mediolant
obiit. Et karolus imꝑator uenesiam
nicheflo reddit. Nicheforus imꝑator
nous ⁊ iniustis legib omis suos epat̾¬
bat. ⁊ dei in se iram exaggerat. Anno
eleuatur a depositõe eius. anuo t̾citer
inuento ꝯ eius capill ⁊ ungnes qui
excrenisse bidebantur preciderentur.
⁊ de eius ore dentes adhibita forcipe exͣ¬
herent᷑ sangnis inde profluxit. qui

Expanded text:
bello sibi subigit, et non multo post Mediolani obit; et Karolus imperator Venetiam Nicephoro reddit. Nicephorus imperator novis et injustis legibus omnes suos exacerbat, et Dei in se iram exaggerat. Gor, a depositione ejus anno circiter invento, cum ejus capilli et ungues, qui excrevisse videbantur, succiderentur, et de ejus ore dentes adhibita forcipe extraherentur, sanguis inde profluxit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pauli diaconi sui decerpẽs optinia queq
de septius catholicoꝵ pr̃m lectiõnes uin¬
emq festiuitati quemientes ꝑ arculum
anui in eccłia legendas ꝯpilari fecit
Rex persaꝵ karolum imꝑatorẽ preciosis
munerib ꝑ legatos honorat . Sarraten
sardimiã depopulantur. s a pippino rege

Expanded text:
a quequae de scriptis catholicorum patrum, lectiones unicuique festivitati convenientes, per circulum anni in aecclesia legendas compilari fecit. Rex Persarum Karolum imperatorem pretiosis muneribus per legatos honorat. Saraceni Sardiniam depopulantur, sed a Pipino rege
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑtes .xxi. subdimisit. ⁊ metupolita¬
nis epĩs qui totidẽ sibi suberant dit¬
buit. ut metropolis eccĩa t̾ciã asfihia¬
te sibi ꝑtis haberet. et duas intra sis¬
fraganeos epõs dunderet. Noĩa archiep̃a¬
lium ciuitatũ que erant sub karolo¬
hec erant Roma Rauenna. mediolanũ.
forũ. Iulii. que ⁊ aquileiã. gradus. colo
arelas. darantalsia. etbredinũ. bur¬
degala. turonis. bituricas. Aimo¬

Expanded text:
i et unam subdivisit, et metropolitanis episcopis, qui totidem sibi suberant, distribuit, ut metropolis aecclesia tertiam assignatae sibi partis haberet, et duas inter suffraganeos episcopos divideret. Nomina archiepiscopalium civitatum, quae erant sub Karolo: Roma, Ravenna, Mediolanum, Forum Julii quae et Aquileia, Gradus, ColonArelas, Darantasia, Ebredunum, Burdegala, Turonis, Bituricas. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator ꝑ totas gallias ꝯcilia super
statu eccłiaꝵ ab epĩs celebrari edicit.
unũfuit moguncie. alt̾um Renus.
e̾ciũ curonis. Quartũ cabilonis.
karolus imꝑator glosus regno ⁊ imꝑio
suo ampliato ⁊ paccato statu quoq
eccĩe sc̃e ⁊ religiose ordinato moritur
⁊ sepelitur aquis. Anuo etatis sue .lxxͦ.¬
qui pro magnitudine oꝑin agnoĩatus
est magns. Cnꝰ uitam eiuardus
descripsit᷑ u Poscꝙͣ ludonitus fi¬

Expanded text:
imperator per totas Gallias concilia super statu aecclesiarum ab episcopis celebrari edicit; unum fuit Moguntiae, alterum Remis, tertium Turonis, quartum Caballonis, Karolus imperator gloriosus, regno et imperio suo ampliato et pacato, statu quoque aecclesiae sancte et religiose ordinato, moritur, et sepelitur Aquis, anno aetatis suqui pro magnitudine operum agnominatus est Magnus, cujus vitam Einardus descripsit. Post quem Ludowicus, fi
Abbreviated transcription (Latin):
barolus imꝑator in tres ꝑtes regni sui
tres epc̾titus misiꝰ. unũ tranfalbiam
qui hilmones debellauit. unũ in panno¬
mam qui reliquias hunoꝵ ⁊ sclauos
cõpressit. et bnũ contra britones qui
quitqͥ in re mancipi habebat in tree¬

Expanded text:
arolus in tres partes regni sui tres exercitus misit, unum trans Albiam, qui Hilinones debellavit, unum in Pannoniam, qui reliquias Hunorum et Sclavos compressit, unum contra Brittones, qui quicquid in re mancipi habebat, in tre
Abbreviated transcription (Latin):
Ambrosus mediolanẽs. Ruffinꝰ aquilet¬
ensꝰ pb̃r in egipto. Pacounꝰ abbas.
meleciꝰ anthiocenꝰ epñs. Per hoc
clarior ꝙ theodosus in sompnis pͣuidit
se ab eo indiu clamine imꝑiᶜ. ⁊ diademate
Gracianꝰ ĩꝑator ualde religioĩ fauet. ⁊ ꝑ
oiã rei pu ᵉ pr̃õptus. theodosiũ consortẽ
rõnor mat᷑nas pͥ̾nobilis abrenũciat
mundo.

Expanded text:
Ambrosius Mediolanensis, Rufinus Aquileiensis presbiter; in Aegypto Pachomius abbas, Meletius Antiocenus episcopus, per hoc clarior, quod Theodosius in somnis previdit, se ab eo indui clamide imperiali et diademate Gratianus valde religioni favet, et per omnia rei publicae promptus, Theodosium consortem Romanorum matronas prenobilis, abrenunciat mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃r militũ ordinatꝰ mcdibili celeritate
⁊ mra felicitate deuictꝭ młtis barbaris
gẽtib. lassã rem puͣ in oriẽtis ꝑtibus
repainit.
¶ Larebant eo tprẽ damasꝰ
alexandrinꝰ qui a qͣrto etatis ãno lumĩe

Expanded text:
magister militum ordinatus, incredibili celeritate et mira felicitate devictis multis barbaris gentibus, lassam rem publicam in orientis partibus reparavit. Clarebant eo tempore Damasus Alexandrinus, qui a quarto aetatis anno lum
Abbreviated transcription (Latin):
longissimi. Renibus erat amplissimus
uentre congruus. brachiis ⁊ cruribus
dium. barba unũ palinũ. nasus c̾citer
diuudiũ. frous erat uiiꝰ pedis. oculi
leonũ sciucillances ut carbonculus.
iratus aꝑtis ocłis aspexisset statun
territus erat Cingulum quo Giige¬
illud ꝙ ꝑpendebat. parũ panis cõme¬
debat. S quartã ꝑtem arietis, aut
gallinas duas aus auserem unũ. aut
spatulã porchinam. aut pauonem.
aut gruem. aut le porem integrui
edebat. modicũ uinũ limphatum so¬
brie bibebat. Tance forticudiuis erat
ꝙ militẽ armatum suꝑ eqũ sedentẽ
a uertice capitis uq ad bases simul
ꝯ equo uno ictu ꝓpͦ spata secabat
quatuor ferraturas equor simmul
largissimꝰ. in iudiciis c̾cissumus in
loqucione luculentus.

Expanded text:
longissimi. Renibus erat amplissimus, ventre congruus, brachiis et cruribusdium, barba unum, nasus circiter dimidium. Frons ejus erat unius pedis; oculi leonini scintillabant ut carbunculi. iratus apertis oculis aspexisset, statim perterritus erat. Cingulum, quo cingeillud quod dependebat. Parum panis comedebat; sed quartam partem arietis, aut gallinas duas, aut anserem unum, aut spatulam porcinam, aut pavonem, aut gruem, aut leporem integrum edebat. Modicum vinum et lympham sobrie bibebat. Tantae fortitudinis erat, quod militem armatum super equum sedentem, a vertice capitis usque ad bases simul cum equo uno ictu propria spata secabat: quatuor ferraturas equorum simul largissimus, in judiciis rectissimus, in locutione luculentus.
Abbreviated transcription (Latin):
illam autem monasc̾ii regulã duram ir
intollerabilem. plenam ad suscipiendũ.
arduã ad exequendũ. Nemini ad expe¬
tendum. nisi quem animꝰ formndolosꝰ
aut etas debilior ad nillũ decꝰ fortitu¬
diuis apta uiuere ingloriũ cogit et

Expanded text:
illam autem monasterii regulam, illam autem monasterii regulam, intolerabilem, planam ad suscipiendum, arduam ad exsequendum, nemini expetendam nisi quem animus formidolosus, aut aetas debilior, aut ad nullum decus fortitudinis apta, vincere inglorium cogit et
Abbreviated transcription (Latin):
sibi malignus sp̃c erubescebat uictoria.
ut autem uirilis anun robur a dolescẽs
enasit. que etas liberior ad queq audẽ¬
dum semꝑ uidetur. contumo hostis im¬
probus totis se uiribz ad rebellionis ar¬
des reꝑanit. Cepitq subdola temptatõe
iuuenis aim pulsare cogitacõesꝙ uari¬
as ⁊ illicitas ingere̾. niunicquid̃ ĩmittẽe
ei menoriã t̾ren patrimonii generis
nobilitatem. familie nim̾iorã dignita¬
tem rerum głiam ⁊ reliqua uite lascimio¬
ris blandimenta. uerum quid̃ cognati¬
et concubruales illius qui eum purro¬
re gracia dilectionis amare uidebantur
dumise iurreni consulere putabant pui¬
ciosus eum male ꝑsuasionis itibus
impugnabant. qui ⁊ ip̃i eodem sp̃iri¬
tu agitati. referebant egrogiã iuuẽtutis
formã indignũ erse ecciastitis cultibus occu¬
pari debere. pocius uitutem ueters inui¬
tari parencum. qui milicie sclaris ar¬
tibus magnam Reꝵ głiam acquisierũt

Expanded text:
sibi malignus spiritus erubescebat victoriam. sibi malignus spiritus erubescebat victoriam. Ut autem in virilis animi robur adolescens evasit, quae aetas liberior ad quaeque audendum semper videtur, continuo hostis improbus se totis viribus ad rebellionis artes praeparavit. Coepit subdola tentatione juvenis animum pulsare, cogitationesque varias et illicitas ingerere, nunc quidem immittens ei memoriam terreni patrimonii, generis nobilitatem, familiae numerosam dignitatem, rerum gloriam, et reliqua vitae lascivioris blandimenta. Verum quidam cognati contubernales illius, qui cum puriore gratia dilectionis amare videbantur, dum se juveni consulere putabant, perniciosius cum malae persuasionis ictibus impugnabant. Qui et ipsi, eodem spiritu agitati, referebant egregiam juventutis formam indignum esse ecclesiasticis cultibus occupari; debere potius virtutem veterum imitari parentum qui militiae saecularis artibus magnam rerum gloriam acquisierunt;
Abbreviated transcription (Latin):
intra muros camiatens fedis costrita.
puer quid nobilis ꝑsapie ortus in billa
que ab inicolis uallis nomẽ accepit uota¬
bulo landeliuꝰ. quẽ parẽtes fonte bap¬
tismatis inuonãdũ ⁊ obẜuarum salutẽ
aĩarum discipliuis sacris mibuendũ.
beato autberto tradiderunt quil adhuc
tenere etatis infirmitate decentꝰ. pre¬
tendebat moribus quedã signa future
sanctitatis. Quãobrem antiquus gene
tibus resiscere contendit Iuuidie facib
accensus contra hũc se in temptacoem
erepit. quatiuꝰ ⁊ beato uiro laboris sui
fructum adiueret. ⁊ puerũ mortis
bulu̾e̾ sanciaret. futurũ enim metue¬
bat ne ꝑ conu̾sacoĩs eius exempla młti
olim excitarentur ad nermã iusti oꝑis
exequenidã. Sed unde hostis impurus
aduersus beatũ autbtum sue malicie
ausum excitauit. Inde ei uictore occasio¬
nem iuuitus m̃strauit. nã quia sub
discruta puidi magr̃i censura. puer
adhuc modicũ agebatur. ex quo nulla
sibi insolencie patebat occasio. frustratã

Expanded text:
intra muros Cameracae sedis est constructa, puer quidam, nobilis prosapiae, in villa ortus quae ab incolis Vallis nomen accepit, vocabulo Landelinus, quem parentes, fonte baptismatis innovandum et ob suarum salutem animarum disciplinis sacris imbuendum, beato Autberto tradiderunt. Qui, licet adhuc tenerae aetatis infirmitate detentus, praetendebat moribus quaedam signa futurae sanctitatis. Quamobrem anti quus humatibus resistere contendit, invidiae facibus accensus contra hunc in tentatione se rexit, quatenus et beato viro laboris sui fructum adimeret et puerum mortis vulnere sauciaret. Futurum enim metuebat ne per conversationis ejus exempla multi olim excitarentur ad normam justi operis exsequendam. Sed unde hostis impurus adversum beatum Autbertum suae malitiae ausum excitavit, inde ei victoriae occasionem invitus ministravit. Nam quia sub districta providi magistri censura puer adhuc modicus agebatur, ex quo nulla sibi insolentiae patebat occasio, frustratam
Abbreviated transcription (Latin):
obiie. ⁊ filiũ suũ ex alpaide barolũ tuci¬
dem siue martellũ cognomẽto pͥncipatꝰ
sun herede reliꝙ. plectrudis relta pippii
barolĩ punnũ suũ captũ in dolonia dibe¬
custodie inancipat. ⁊ ꝯnepote suo thes¬
doaldo maiore donius pͥncipatũ regun
usupati.
fligut. eoꝙ uicto raginifredũ maiorẽ dꝰ
⁊ thilꝑicũ regẽ statiũt  Rarolus
de custodia nouerce diuino mitu empĩ.
mxxq pͥncipatũ suũ de manu Ragiu¬
fredi extorquere intit᷑. pmoꝙ Ralbo¬
dum ducẽfrisonũ Raginsredo polaciãtẽ
aggssus. ml̃tum epccitus dãpnũ con¬
macensi apus uinciatũ dicta añ pas¬
cha ꝙ erat .xiii. kał aprilis. thilꝑico
⁊ Raginsredo ꝯgredit᷑. Ragiusredis dic¬
tus in fugã uertit᷑. karolus eos usq¬
Ragnfredus endonẽ ducẽ aquitãnie
auxilio sibi assiscut. Qui in ꝯgressu
a barolo uicti uix fuga euadunt
fudo Rediens Chilꝑicũ secũ abdũcit.

Expanded text:
et filium suum ex Alpaide Carolum Tuditem, sive Martellum, principatus sui haeredem reliquit. Plectrudis autem relicta Pippini Carolum Pippinum suum captum, in urbe Colonia custodiae mancipat; et cum nepote suo Theodoaldo majore domus principatum regni usurpat. nfligunt, eoque victo Raginfredum majorem domus et Chilpericum regem statuunt. Karolus de custodia novercae divino nutu eripitur, moxque principatum suum de manu Raginfredi extorquere nititur; primoque Rabodum ducem Fresonum Raginfredo solatiantem aggressus, multum emeracensi apud Vinciacum Dominico ante Pascha, quod erat XIII Kalendas Aprilis, Chilperico et Raginfredo congreditur. Raginfredus victus in fugam convertitur. Carolus eos usqRaginfredus Eudonem ducem Aquitaniae auxilio sibi asciscunt; qui in congressu a Karolo victi, vix fuga evadunt. Eudo rediens Chilpericum secum abducit.
Abbreviated transcription (Latin):
oda upor bagis ducꝭ aquitanuor scĩ¬
tate clarz in gallia que eccͣ. dei sua ditan̾.
munificeñ ⁊ moriens in leodicensi quie¬
sc̃e ursiarꝰ epc ⁊ abbas lobienẜ cenobii
obiita Riꝙ sc̃s erminꝰ in regiuine succe¬
domꝰ leodii ante altare sc̃i lamb̃ti orãs
a Raingario satellite ralbodi ducis friso¬
nũ ꝑuuit᷑. et theodoaldus filius drogonus
ab ano suo pippino maior donꝰ te ͥpor̃i

Expanded text:
Oda, uxor Boggis ducis Aquitanorum, sanctitate claret in Gallia, quae aecclesias Dei sua ditavit munificentia, et moriens in Leodicensi quiescopus et abbas Lobiensis coenobii obiit, eique sanctus Erminus in regimine succedomus Leodii ante altare sancti Lamberti orans, a Raingario, satellite Rabbodi ducis Fresonum, perimitur, et Theodoaldus filius Dragonis ab avo suo Pipino major domus statui
Abbreviated transcription (Latin):
amis auxilio therbellis bulgaꝵ regis ini¬
ꝑiũ recipit. leonẽ ⁊ tiberium usupatores
Imꝑii in mediocuci ingulat. Callintũ
patriarcham excecatũ exiliat. et tauitã
ii adũsarios ulcionẽ excet. ut quociens
in naso sibi absciso defluentẽ Rennatꝭ
guita deterge̾t pene tocĩẽs aliquẽ ex hiis
qui contͣ enm ꝯspirau̾ant ingulari pre¬

Expanded text:
anus auxilio Therbellis Bulgarum regis imperium recipit; Leonem et Tyberium usurpatores imperii in medio cyrci jugulat; Callinicum patriarcham excaecatum exiliat; et tantam in adversarios ultionem exercet, ut quoties a naso sibi absciso, defluentem reumatis guttam detergeret, paene toties aliquem ex his, qui contra eum conspiraverant, jugulari pre
Abbreviated transcription (Latin):
pippiui dux camparuenciũ mo-¬
no in aula lileeb̃ti regis maior domus
statuit᷑. ei ꝙ filia rabodi frisonũ ducis
in uxore despondetur. Dodo int̾fector¬
sc̃i lamb̃ti pessimo langore cruciatur
a uerinib ꝯsumit᷑. et ob intolleranciã
feteris in mosam fliuuũ demergitur.
dĩe ꝙ huius culpe ꝯplices infr̃a ãmĩ
diuinitus puniũtur. ꝑcussor uõ sc̃i
martus fratri suo congrassus alt̾ ab alt̾o
uagãtes siriam ꝑiniunt ducenta młłia
sarracenor.¬

Expanded text:
Pipini, dux Campanensium, mono in aula Hildeberti regis major domus statuitur, eique filia Rabbodi Fresonum ducis in uxorem despondetur. Mortuosancti Lamberti pessimo languore cruciatus, a vermibus consumitur, et ob intolerantiam foetoris in Mosam fluvium demergitur; omnesque hujus culpae complices infra annum divimartyris fratri suo congressus, alter ab altero ervagantes Syriam, perimunt ducenta millia Saracenor
Abbreviated transcription (Latin):
let ad aures ignobilis nulgi ꝑlata fuisẜ
Etatĩ ħuani gen̾is ĩnuicꝰ sco ꝓpoĩto in
ip̃o sui inicio resiste̾ cupies. hꝰ uisionis
accendͭ atq ad inforendas illi decͣctoes
cauillacoes flaq opprobria excitauit
sẽptũ est. filui hoñi dentes eoꝵ arma
⁊ sagite ⁊ lingue eoꝵ gladiꝰ accutus

Expanded text:
s vulgi perlata fuisset, statim humani generis inimicus sancto proposito in ipso sui initio resistere cupiens, hujus visionis accendit, atque ad inferendas illi detractiones, cavillationes, falsaque opprobria excitavit, scriptum est: « Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae: et lingua eorum gladius acutus
Abbreviated transcription (Latin):
uirilispecie angłs celitꝰ missus nimo
decore refulgẽe aꝑpuit Qui qͦminꝰ assis¬
tẽs eaq faimiliarit̾ alloquẽs causas
tãti meroris in quisii. Cur inquiens tanto
meroris poude granaris. ruare hilari᷑. tne
mẽtis t̾sticie nbilo ĩordinate ꝯfundis qiu
cũ illa rendiss quãtas a ciuib suis deroga ti
irrisioes ⁊ calũpnias ãtiqͦ adũsario instigã¬
te pat̾etur. Subiũxit angłs dices. consor¬
tare ⁊ esto robusta ꝯtͣ obloq̃ntes ⁊ culũpmãtes
te qm̃ sc̾ptũ est. Non coronabit᷑ insi quiline
c̾tauerit. Nongͦ. magnoꝑe curandũ est de
uains uboꝵ fauullis. que ciciꝰ accẽse facille¬

Expanded text:
missus, nimio decore refulgens, apparuit. Qui cominus assistens, eamque familiariter alloquens, causas tanti moeroris inquisivit: cur, inquiens, tanto moeroris pondere gravaris? Quare hilaritatem mentis tuae tristitiae nubilo inordinate confundis? Qui cum illa respondisset, quantas a civibus suis derogationes, irrisiones, ac calumnias, antiquo adversario instigante, pateretur, subjunxit angelus dicens: « Confortare et esto robusta contra obloquentes et calumniantes te quoniam scriptum est: Non coronabitur, nisi qui legitime certaverit . » Non ergo magnopere curandum est de vanis verborum favillis, quae citius acce
Abbreviated transcription (Latin):
ecclie .C.pꝰ. presidet. mẽsibus
quãtuor. hic pͣ a formoso papa ept¬
anagine eccie ordinatꝰ. ip̃m formosũ
ꝑsequitur. ⁊ om̃s ordinacões elus irri¬
tas esse dibere dec̾iuis / si alia horribilia
pũs formosi a sepulcro in contilio protrac¬
tiu. at poapali beste exiitũ lax tut̃ andũit.
et abstisis duob digitis depti manus eiq̃
in tyberim precipitari inssũ. quod ⁊ ft̃m

Expanded text:
ecclesiae presidet mensibus quatuor. Hic primum a Formoso papa epAnagninae aecclesiae ordinatus, ipsum Formosum persequitur, et omnes ordinationes ejus irritas esse debere decernit, et alia horribilia pus Formosi a sepulchro in concilio protractum et papali veste exutum laicali induit, et abscisis duobus digitis dexterae manus ejus in Tiberim precipitari fecit. Rom
Abbreviated transcription (Latin):
papã senciers reconciliauit ordinatos a
formoso quos scephanus ꝑ uimii initus ro¬
me ⁊̃ nõ foris epordinauerat. nͨ tamen
presimpserat eos iteꝵ consetrare. hiis
reconciliatis. theodorus papa libellos ab¬
uenũciatõĩs reddidit. ⁊ igni cremari pͣ¬
eccłie .C. xiiiꝰ. presid. hic eciã ad ꝯfir¬
mandam formosi ordinacõem quã scepha¬
pñtib fraucoꝵ archiepĩs ⁊ rege apud
Reuenuã statuit ⁊ corã eis ꝯbusta est si¬
nodus quã scephanus in dampnacõem
uec ad meridianã nec lid̾ occidentalẽ pla-¬
gam epenuudi antea habuerant faculta¬
tem ꝑ arnulphũ ruptĩs clusis eiissa
quẽ arnulpho uiuẽte aliꝙͣtulũ temꝑanle¬
rat rabiei sue modo eo mortuo ꝑ totam
galliã g̾maniã ytaliãq us fera tẽ¬
baldus rex a lothariensib in bello ꝑuint᷑
In qua cõspiracõe ⁊ bello quicũꝙ uulu̾atus
est aut mortẽ non euasit,/ aut nũꝙͣ sa¬

Expanded text:
papam sentiens, reconciliavit ordinatos a Formoso, quos Stephanus per vim intus Romae et non foris exordinaverat, nec tamen presumpserat eos iterum consecrare. His reconciliatis Theodorus papa libellos abrenuntiationis reddidit, et igni cremari praecclesiae presidet. Hic etiam ad confirmandam Formosi ordinationem, quam Stephantibus Francorum archiepiscopis et rege apud Ravennam statuit; et coram eis combusta est synodus, quam Stephanus in damnationem nec ad meridianam nec ad occidentalem plagam exeundi antea habuerat facultatem, per Arnulfum ruptis clusis emissa, quae Arnulfo vivente aliquantulum temperaverat rabiei suae, modo eo mortuo per totam Galliam, Germaniam Italiamque, ut fera tembaldus rex a Lothariensibus in bello perimitur; in qua conspiratione et bello quicunque vulneratus est, aut mortem non evasit, aut nunquam sa
Abbreviated transcription (Latin):
dericũ ⁊ theodeb̃tum. reges instinctu
ane eoꝵ brunchildis plusꝙͣ cuule
bellũ exoritur. pugnaq cõnussa post
iestunabilẽ stragẽ Theodebtus capit᷑¬
seberici ad p̃stinã ydolatriam angli

Expanded text:
dericum et Theodebertum reges, instinctu aviae eorum Brunichildis, plus quam civile bellum oritur; pugnaque commissa, post inaestimabilem stragem Theodebertus capituSib
Abbreviated transcription (Latin):
Rex fũcoꝵ moritur. lothariꝰ Rex filios
theoderici regis in bello captos occidit.
Brunechildem qͦq reginã une pede ⁊
brachio mltatã ad candã eque in do-¬
mite religatã mẽbratĩ discerpi fecit.
Imputas ei ꝙ decẽ reges ꝑ eam fuissẽt
extructi et sic monarchia regnisticoꝵ
ad eu rediit.

Expanded text:
renuntiat. Lotharius rex filios Theoderici regis in bello captos occidit. Brunichildem quoque reginam uno pede et brachio multatam, ad caudam equae indomitae religatam, membratim discerpi fecit; imputans ei, quod decem reges per eam fuissent extincti. Et sic monarchia regni Francorum ad eum redit.
Abbreviated transcription (Latin):
eitie lxuiiꝰ. p̾sidet. Banccus colũbanus
obiit. Discipulus eiꝰ gallus in alemã¬
Cosdioe Res persare successu elatus in
effusione haiuani sangnis et mapͬ.
xp̃ianoꝵ ultra modum grassatur¬
S eracleus iꝑator huius ꝯfederacus¬

Expanded text:
iae 67u s presidet. Sanctus Columbanus obit. Discipulus ejus Gallus in Aleman6. 7. 10. Chosdroe successu elatus, in effusione humani sanguinis et maxime christianorum ultra modum grassatur. Heraclius imperator Hunis confoederatu
Abbreviated transcription (Latin):
disputabat. nolebat eñ ut se quodlib
tp̃us pͣceriret. ꝙ a diuinis oꝑib ociosus
espet. nec spero ꝙ aliquis a ꝯcilioro con¬
uentu discesẜit. don in eueccionũ usib
salutacõem ⁊ bñdictõem illius largifluã
ꝑceꝑit. quippe nolebat aliquid ꝑprium
ẜ faciebat oiã sua ꝯmunia mapiiue tiĩ
panꝑibus profutura.

Expanded text:
disputabat. Nolebat enim ut se quodlibet tempus praeteriret quo a divinis operibus otiosus esset. Nec spero quod aliquis a conciliorum conventu discesserit donec in evectionum usibus salutationem et benedictionem illius largifluam perceperit. Quippe nolebat aliquid proprium, sed faciebat omnia sua communia, maxime tamen pauperibus profutura.
Abbreviated transcription (Latin):
Emisiti¬
gͥ eos imꝑator augustus ad sibi predesti¬
natasadeo sedes adiũgens uniciuq lega¬
tos ydoneos. sumptus ꝙ neccessarios ⁊
ex thesans regalib copiosos. Suscepit
hugone Rothomagus ꝯ magno t̾pudio. s⁊
obuiauerunt ei omis ꝯexultacõe ⁊ gaudio
mensa sua tante leticie ꝯdigna die illa
prius refocillainit pussillos paupes.
deinde paint maiores. nec illa. net
aliis dieb mense sue deffuit lectis. ne
forte locacitas subriperet in quinio.
dem̃ erclesiis reedificaudis cepit insiste̾
et eccĩam in honore Iacobi apłi a fñdo
dirutã decrenit rredificare. tabñas me¬
retricales. lupanar ⁊ prostibulũ ⁊ om̃e
abusum que pu .erant in ciuit̾ate destrui
mandauit. ut liberius mũdicie bacca¬
retur ⁊ castitati. maudauit eciã adse
ep tota dĩocesi sua deĩ ẜuos. clĩcoss⁊ mo¬
nachos. sc̃imoniales. uiduas. ut stãm
illor ꝯuersacõem singulatim diuosteret

Expanded text:
Emisit eos imperator augustus ad sibi praedestinatas a Deo sedes, adjungens unicuique legatos idoneos, sumptusque necessarios et ex thesauris regalibus copiosos. XI. Suscepit Hugonem Rothomagus cum magno tripudio; et obviaverunt ei omnes cum exsultatione et gaudioMensa sua tantae laetitiae condigna, die illa, prius refocillavit pusillos pauperes, deinde pavit majores. Nec illa nec aliis diebus mensae suae defuit lectio, ne forte loquacitas subreperet in convivio. Dein ecclesiis Dei reaedificandis coepit insistere; et ecclesiam in honore Jacobi apostoli, a fundo diruptam, decrevit reaedificare. Tabernas meretricales, lupanar et prostibulum. et omnem abusum, quae publica erant in civitate, destrui mandavit, ut liberius munditiae vacaretur et castitati. Mandavit etiam ad se ex tota dioecesi sua Dei servos clericos et monachos, sanctimoniales et viduas, ut sanctam illorum conversationem sigillatim dignoscere
Abbreviated transcription (Latin):
siquidẽ sensus humanꝰ tã oportimã. tãꝙ̃
ꝯonã fecisse potuerat eleccrẽm. adducti
sunt duo fratres. due oliue. duoq magna
Subdidit eciã hugoni qui maior erat na¬
tu abbacias/ et oĩa regalia que in diocesi
illa Rex Iure hreditario possidebat sũptib
filii sui ⁊ bsib pauperl ꝓp̃i temꝑib sius
profut᷑a. Drogoni quoꝙ metensem ꝯ suis

Expanded text:
siquidem sensus humanus tam opportunam tamque consonam fecisse potuerat electionem. Adducti sunt duo fratres, duae olivae, duo magna Subdidit etiam Hugoni, qui major natu erat, abbatias, et omnia regalia quae in dioecesi illa rex jure haereditario possidebat, sumptibus filii sui et usibus pauperum Christi temporibus suis profutura. Drogoni
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ flumen hame in locõ qui dicitur
bisgondus oꝑor manib edificare gesciẽs
re. Desiderabam equidẽ tuã expet̾e sc̃i¬
tatẽ petiturus licenciã agendi que st̃
cepta, Sz preuenit gr̃a tua que me
accersunt. Intuitꝰ aut̃ aliuꝰ ep̃s uiri¬

Expanded text:
i dicitur Ursdungus; operor manibus, aedificare gestiens m. Desiderabam equidem tuam expetere sanctitatem, petiturus licentiam agendi quae sunt coepta, sed praevenit gratia tua, quae nos accersivit. » Intuitus autem almus episco
Abbreviated transcription (Latin):
dñi.mͦ. xuiiiͦ. in frisorua theoderico coĩte
filio arnulphi gandauẽsi debellante
friones in uiudicta pr̃is sui ab eirdem
octisi. godefridus dux ad eum debelland̃
ab imꝑatore mctit᷑. ⁊ ꝯserto prelio
repente uoce nascitur enurra. unde fu¬
gite. fugite. cunctis fugientib mlti¬
a paucis frisonib ꝑimũtur. dux uero
foidus dux amnio .iiͦ. a frisonib ab imꝑa¬
dre tocius in iuscicie impugnitate/ A
capauitate soluit᷑. ⁊ nõ mlto post morit᷑
fratera eius. gothelo in ducatu substi¬
cuitur

Expanded text:
drico succedit. In Fresonia Deoderico comite, filio Arnulfi Gandavensis, debellante Fresones in vindictam patris sui ab eis occisi, Godefridus dux ad eum debellandum ab imperatore mittitur; et conserto prelio, repente voce nescitur unde emissa, Fugite, fugite, cunctis fugientibus, multia paucis Fresonibus perimuntur; dux vero fridus dux impetrata Fresonibus ab imperatore totius injustitiae impunitate, a captivitate solvitur, et non multo post moritur. Frater vero ejus Gothelo in ducatu substituitur
Abbreviated transcription (Latin):
ormubuit obi nes nura ꝯtigis Eui la¬
Sertuo spemn snttorie Iam haberet chabe¬
bat n philat̾ium in collo usq ad ptus
pendens scõꝵ reliqriie nfertũ quore pa¬
trotimo se in ꝑicũl tutũ fore credebat e¬
Instante ei t̾mino uite philat̾ium illud
a collo eius exiens suꝑ tumłm campi
epiliut. ⁊ mox comedantea inuuitꝰ ꝑi¬
mit᷑ Quidã uõ militũ philat̾ium do¬

Expanded text:
i res mira contigit. Cum Lantbertus spem victoriae jam haberet--habebat quippe filacterium a collo usque ad pectus pendens, sanctorum reliquiis refertum, quorum patrocinio se in periculis tutum fore credebat,--instante ei termino vitae filacterium illud a collo ejus exiens, super tumulum campi exiluit; et mox comes antea invictus perimitur. Quidam militum filacterium
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator godefridum ducẽ locharingre¬
ꝯ epc̾citu magno in fines bratus par̃¬
ciũ mittit ad obsidendũ castrũ log¬
nũ s mefficax rediit.
petẽs. nit subueniret sui suos grici

Expanded text:
imperator Godefridum ducem cum exercitu in fines Bratuspantium mittit, ad obsidendum castrum Lovanium, sed inefficax rediit. petens ut subven
Abbreviated transcription (Latin):
auares qui ⁊ huni longo ꝯteri frances
bello ꝑdomiti. adeo a fortitudine sua ⁊⁊
miti. ut qui alios solebant ultro la cesere
Iam nec se ab aliis ualeant tueri. quia
in hoc bello oĩs eoꝵ głia ⁊ nobilitatas
perist. et quitꝙͣ pecinne ⁊ thesauri ꝑ
cot secula orbem t̾raꝵ uincendo sibi con¬
gespant. totũ modo uictorie frcincoꝵ cessit
et ullo uinꝙͣ bello tam mlta spolioꝵ quã¬
titate fimicia ditata fuit. Anno

Expanded text:
Avares, qui et Huni, longo contra Francos bello perdomiti, adeo a fortitudine sua et ti, ut qui alios ultro solebant lacessere, jam nec se ab aliis valeant tueri; quia in hoc bello omnis eorum gloria et nobilitas periit, et quidquid pecuniae et thesauri per tot saecula orbem terrarum vincendo sibi congesserant, totum modo victoriae Francorum cessit, et nullo unquam bello tam multa spoliorum quantitate Francia
Abbreviated transcription (Latin):
tor ꝑ one imꝑiũ suũ legatos ad fatiẽ¬
dum iudiciũ ⁊ iusticiã cunctis dirigit.
et legis capitła .xxͣ. tͥa instituit
depositam exilio relegat. et constãtino
cõgressus pessime uincit᷑. aaron uero au-¬
contra nicheferum iteꝵ ascendit. Quẽ
nõ ferens nnicheforus turpe fedus int̾
pactus se ei datuꝵ ãniatim tricena
nulia. nĩmismatũ. ⁊ tͥa nĩmismata
in tributum capitꝭ imꝑatorꝭ. et tria
pro capite filii suia Anno dñiie

Expanded text:
r omne imperium suum legatos ad faciendum judicium et justitiam comitis dirigit et legis capitula viginti tria instituitdepositam exilio relegat, et Constantinopcongressus, pessime vincitur. Karolus contra Nicephorum imperatorem ascendit; quem non ferens Nicephorus, turpe foedus init, pactus se ei daturum annuatim tricena milia nomismatum, et tria nomismata in tributum capitis imperatoris, et tria pro capite filii sui. Karolus pe
Abbreviated transcription (Latin):
Rachbodi ducis a beato uulfranno bapti¬
zatus, in albis positus expirauit
mos autẽ erait apud frisorres ut queꝯq
sors contigẽt offerretur demonib inmo¬
landus. adhec electus est sorte quidã
expetisses. Respondis dux. Si trus
tmus. appenisus est autẽ in patibulo..
Orante at̃ sc̃o uulfranno dirupta sunt
uincła que guctur eius stͥngebant/ et
illesus corruit in t̾ram qui tentꝰ a sto¬
uulfranno surrexit incolunuis. Qui
baptisatus ⁊ postea a regislando Rocho¬
magensi ep̃o psbiter ordinatus młtos
codices transepsit monast̾io fontiuelle
Post hec Rathbodus dux cũ debẽt
baptisari. nt supͣdt̃m̃̃ est. pedem a fẽte
recrapit. Et ꝯ eẽt in młta dubitati
misit ad bt̃m willebrordũ gentis ep̃m¬
consuleus si debe̾t baptisari. em
respondit  Quomͦ michi tredet qui
sc̃o fratri nr̃o uiisiio non credit. Ego
inquit hac nocce uidi eum cachena ignea
ligatum. unde constat eum Ia eter¬

Expanded text:
Rabodi ducis a beato Vulfranno baptiRabodi ducis a beato Vulfranno baptizatus, in albis positus exspiravit. Mos autem erat apud Frisones, ut quemcunque sors delegisset, offerretur daemonibus immolandus. Ad hoc electus est sorte puer expetisset, respondit dux: « Si ttuus. » Appensus est autem in patibulo. Orante autem sancto Vulfranno, dirupta sunt vincula, quae guttur illius constringebant; et illaesus corruit in terram. Qui tentus a sancto, surrexit incolumis. Qui baptizatus, et postea a Regislando Rothomagensi episcopo presbyter ordinatus, multos codices transcripsit monasterio Fontanellae. Post haec Rabodus dux, cum deberet baptizari, ut supra dictum est, pedem a fonte retraxit; et cum esset in multa dubitatione misit ad beatum Willebrodum illius consulens, si deberet baptizari: qui respondit: « Quomodo mihi credet, qui ncto fratri nostro Vulfranno non credit? Ego, inquit, hac nocte vidi eum catena ignea ligatum. Unde constat, eum jam aeter
Abbreviated transcription (Latin):
ludificatꝰ a denione ꝑmittente ꝙ ei t̾tia
die abhuic incõꝑabilia dona daret
periit¬
uulfranuꝰ senonens episcopus ex t̾r¬
torio uastiuensi fuit. Ciꝰ paten
imbertus in aula regl dagobti ⁊ filii
eius ludonici militauit iͥ Successit
bum dei p̾dicaret. Quod ut facet̾ Iuit
tuc̃ ad monast̾iũ fontinelle ciuꝰ turic
pater erat bt̃s aurbertus Rothomagenẜ
ep̃c̃. Dequo monast̾io cooꝑatores secũ
assumpsit ad pranditu Qui dum na¬
ingarent frisiam ⁊ ẽẽnt in medio mari
quod adiacet Regioni mornors. affuit
hora ut missã cantaret sc̃s uulfianuꝰ.
nã mauẽte ĩmobili positis anthoris.
dimiq uentũ ẽẽt ad locũ ubi minister
offerre debebat presuli patenã. presul
extensa manu eã expectabat. S dum
minister ean abluere uellet in mari
cecidis n Prostratus ꝙ presul pedib
ueniã precabat᷑. Qui mittẽs eũ ad
locũ ubi cecideras. orando effecit ut
patena ab ymo maris renecta maiu
ministri adhereret n Post l filius

Expanded text:
catus a daemone promittente, quod ei tertia die abhinc bona incomparabilia daret, periiVulfrannus Senonensis episcopus ex territorio Vastenensi fuit. Cujus pater Vulbertus in aula regis Dagoberti, et filii ejus Ludovici militavit. Successit bum Dei praedicaret. Quod ut faceret, ivit tunc ad monasterium Fontanellam; cui tunc Pater erat beatus Ansbertus Rothomagensis episcopus; de quo monasterio cooperatores secum assumpsit ad praedicandum. Qui dum navigarent Frisiam et essent in medio mari, quod adjacet regioni Norinorum; cum adfuit hora, ut missam cantaret sanctus Vulfrannus, navi manente immobili, positis anchoris; dumque ventum esset ad locum, ubi minister offerre debebat patenam praesuli, praesul extensa manu eam exspectabat; sed dum minister abluere eam vellet, in mari cecidit, prostratusque praesulis pedibus veniam precabatur, qui mittens eum ad locum ubi ceciderat, orando effecit ut patena ab imo maris revecta manui ministri adhaereret. Post haec filius
Abbreviated transcription (Latin):
gallos auffridus qui cũ fuisset couresa¬
cuspariciũ nõ minꝰ iusticia ꝙͣ poteñ sci¬
ui famosus. Deposito milicie cuigło cõ¬
soratus in cl̃icum/ eo ꝓuectus est bt or¬
sibi subierta. ut sicut prima die nouẽbis
solempnitas onĩ scõis agit᷑. Ita seq̃ñti
die nemoria oĩm in xp̃o quiescenciũ ce¬
lebretur. Qui ritus post modũ ad ões¬
eccłias trisiens. fideliũ defunctoꝵ solemp

Expanded text:
Gallos Ansfridus; qui cum fuisset comes Bratuspantium, non minus justitia quam potentia seculari famosus, deposito militiae cingulo tonsoratus in clericum, eo provectus est, ut orsibi subjecta ut, sicut primo die Novemb. solemnitas omnium sanctorum agitur, ita sequenti die memoria omnium in Christo quiescentium celebretur. Qui ritus ad multas aecclesias transiens, fidelium defunctorum memor