comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c incorpore suo: ita etiã diuinita¬
te sciebat se nũquã derelinqͥ apa¬
tre: qr ipse dixit. Ego inpatre & pat̾
in me. et solũ se ñ eẽ signauit. Sub¬
stituit etrã u̾siculũ istum. Au̾tisti
nos retrorsũ. p̃ inimicis nr̃is. Nõ
est bene. qͥ retrorsum au̾titͤ: qe ne¬
mo mittens manũ in aratrũ refpi¬
ciens retro. habilis ẽ regno dĩ.Demq
uxor loth. qr retro respexit. ad u̾ti¬
cẽ montis. hoc ẽ ad suꝑiora ꝑueni¬
re. ñ potuit. s in salẽ ꝯu̾sa ẽ: quȩ
sp̃es cito soluit᷑ nec pot̾ usum ha-
bere diuturnũ. Sic sũt qͥ tẽporalia
sequunt᷑. & ñ sequnt᷑ et̾na. & hic
in fatuant᷑ astulticia sua: & futu¬
roꝵ gr̃am habere ñ possut. Sũt tam̃
qͥ retro positi obliuiscunt᷑ suꝑioꝵ. & ad
pͥora se extendunt: ut adbrauiũ uale¬
ant ꝑuenire. Et petro dr̃. uade retio
me sathana. ut in meliꝰ ꝓuocet᷑. & in
nimicis: qe illi nos afs ligunt: &. illi
insectant᷑. Retrorsum nos ẽẽ uolici¬

Expanded text:
 in corpore suo, ita etiam diuinitate sciebat se numquam derelinqui a patre, quia ipse dixit: ego in patre et pater in me et solum non esse signauit. Substituit etiam uersiculum isium: auertisti nos retrorsum prae inimicis nostris. non est bene qui retrorsum auertitur, quia nemo mittens manum in aratrum respiciens retro habilis est regno d e i. denique uxor Loth, quia retro respexit, ad uerticem montis, hoc est ad superiora peruenire non potuit, sed in salem conuersa est, quae species cito soluitur nec pobere diuturnum. Sic sunt qui temporalia sequuntur, et non sequuntur aeterna: et hic infatuantur a stultitia sua, et futurorum gratiam habere non possunt. Sunt tamen qui retro positi obliviscuntur superiorum, et ad priora se extendunt, ut ad bravium valeant pervenire. Et Petro dicitur: Vade retro me, Satana ; ut in melius provocetur. Et in inimicis\', quia illi nos affhgunt et illi insectantur, retrorsum nos esse uolui
Abbreviated transcription (Latin):
ria. adudis quedã dĩ m̃bra: cog¬
nosce uirtutee: manꝰ quippe eiꝰ
plenitudo bonitatis ẽ. facies eius
illuminatio m̃tis ẽ. Et idõ semꝑ
ab eo sꝑemꝰ: in ipsũ uota nr̃a ce
om̃ia studia dirigamꝰ: Qi nec de sꝑe¬
mꝰ. & sicorporalit̾ eũ uidere ñpos¬
sumꝰ. Neq enĩ desꝑauit moẏses.
cui dictũ ẽ. non pot᷑ uidere faciẽ
meã. Ñ enĩ iudebit faciẽ meã hõ:
& uiuet. & addidit. Ecce locꝰ aput
me stabis inpetra. & cũ transierit
gła mea. ponã te in cauernã petrȩ.
& oꝑiã te manu mea donec tran¬
seã: & tollã manũ meã & uidebis
posteriora mea: faciẽ aut̃ meã ui¬
dere ñ pot̾is. Nõ gͦ uide t᷑ ab homi¬
ne facies dĩ. est tam̃ locꝰ. in quo
fide monstret᷑ homini ds̃ est hic
locus apud dm̃. Et idõ sisteterimꝰ
inpetra. id ẽ in carnis istiꝰ cõsciẽ¬
tia. & fidei firmitate. & si pleni¬
tudinẽ eiꝰ uidere ñ possumꝰ: tam̃¬

Expanded text:
ria. Audis quaedam dei membra; cogria. Audis quaedam dei membra; cognosce uirtutes: manus quippe eius plenitudo bonitatis est, facies eius inluminatio mentis est. et ideo semper ab eomnia studia dirigamus: nec desperemus, etsi corporaliter eum videre non possumus; neque enim desperavit Moyses, cui dictum est: Non potes videre faciem meam; non enim videbit faciem meam homo, et vivet. Et addidit: Ecce locus apud me, stabis in petra: et cum transierit gloria mea, ponam te in cavernam petrae, et operiam te manu mea, donec transeam; et tollam manum meam, et videbis posteriora mea: faciem autem meam videre non poteris . Non ergo videtur ab homine facies Dei. Est tamen locus in quo fide se monstret homini Deus. Est hic locus apud Deum: et ideo si steterimus in petra, id est, in carnis istius conscientia, et fidei firmitate; etsi plenitudinem ejus videre non possumus, tam
Abbreviated transcription (Latin):
tuã au̾tis. Aut fortasse ꝓpt̾a dicit᷑
quia desiderantib xp̃i morã faci¬
ebat aduentꝰ. Ipse ẽ enĩ uultus
patris: qui ẽ imago & gła dĩ. Certe
si ñ ad incarnationis eiꝰ hoc accipi¬
amꝰ sacram̃tũ. rẽecte etiã illud usur-¬
pant scĩ dicentes. quare faciẽ tuã
dib nr̃is. & in intimo splendet
affectu. Neq enĩ quisquã potest
obsist̾e. si tu au̾tas faciẽ tuã: om̃ia
enĩ ate expectant. ut tu des illis
cibũ intẽpore. Dante te has col-¬
ugent: aꝑiente te manũ tuã ioni¬
u̾sa implebunt᷑ bonitate. Au̾tente
te aut̃ faciẽ turbabunt᷑: auferes
rẽ suũ cõu̾tent᷑. E mittes sp̃m
tuũ & creabunt᷑: & renouab̾ faciẽ
t̃re. Agnoscis quȩ sit esca quam
ds̃ hominib sub ministrat: ipse
latur: sic̃ ipse ait. Meus cibus ẽ:
ut faciã uoluntatẽ patris mei
qui incęlis ẽ. Hic cibus nobis
ẽ salutaris. & om̃ta dĩ sũt saluta¬

Expanded text:
tuam auertis? Aut fortasse propterea dicitur, tuam auertis? Aut fortasse propterea dicitur, quia desiderantibus Christi moram faciebat aduentus; ipse enim est uultus patris qui est imago et gloria dei. certe si non ad incarnationis eius hoc accipimus sacramentum, recte etiam illud usurpant sancti dicentes: quare faciem tuam dibus nostris, et in intimo splendet affectu; neque enim quisquam potest subsistere, si tu avertas faciem tuam. Omnia enim a te exspectant, ut tu des illis cibum in tempore. Dante te his, colligent: aperiente te manum tuam, universa implebuntur bonitate: avertente autem te faciem, turbabuntur. Auferes rem suum conuertentur. emittes spiritum tuum et creabuntur, et renouabis faciem terrae. agnoscis quae sit esca, quam deus hominibus subministrat ? ipselatur, sicut ipse ait: meus cibus est ut faciam uoluntatem patris mei qui in caelis est. hic cibus nobis est salutaris et omnia dei sunt saluta
Abbreviated transcription (Latin):
ut aptiore eũ sensu ce sermone nr̃is
in funderet m̃tib. Uñ ait. Qm̃ ds̃
qui dixit de tenebris lum̃ splen¬
descere inluxit incordib nr̃is: ad
inluminationẽ scientiȩ claritatis
reluceat. xp̃c:. audiuimꝰ. Est enĩ ful¬
gor et̃nꝰ animoꝵͥ quẽ idõ pat̃ mi¬
sit in t̾ras. ut eiꝰ illuminati uultu.
et̃nȩ cȩlestia spectare possemꝰ: qui
ante terrena caligine tenebam᷑.
Qid de xp̃o loquar. cũ etiã petrus
apłs dixerit ad illũ claudũ exut̃o
matris suȩ. respice innos: Ql res¬
pexit in petrũ: & fidei illuminatꝰ
ẽ gr̃a. Neq enĩ accepisset remedi¬
ũ sanitatis: nisi fidelit̾ credidisset.
Unde cũtanta gła ẽẽt in apłis. au¬
diens transire dñm iħm gacheus.
ascendit in arborẽ: quia eriguus
& pusillus erat inturba & eum
iudere ñpoterat. Uidit. xp̃m &
lum̃ inuenit: uidit euͣ. & qui an¬
te aliena rapiebat. sua cõtulit.
Merito gͦ dicunt isti: quare faciẽ

Expanded text:
ut aptiore eum sensu et sermone nostris ut aptiore eum sensu et sermone nostris infunderet mentibus. unde ait: quoniam deus, qui dixit de tenebris lumen splendescere, inluxit in cordibus nostris ad inluminationem scientiae claritatis reluceat Christus, audiuimus. est enim fulgor aeternus animorum, quem ideo pater misit in terras, ut in eius inluminati uultu aeterna et caelestia spectare possemus, qui ante terrena caligine tenebamur. quid de Christo loquar, cum etiam Petrus apostolus dixerit ad illum claudum ex utero matus suae: respice in nos? qui respexit in Petrum et fidei inluminatus e: t gratia; neque enim accepisset remedium sanitatis, nisi fideliter credidisset. unde, cum tanta gloria esset in apostohs, audiens transire dominum Iesum Zachaeus ascendit in arborem, quia exiguus et pusillus in turba eum uidere non poterat. uidit Christum et lumen inuenit, uidit eum et qui ante aliena rapiebat sua contulit. merito ergo dicunt isti: quare faciem
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo repulsũ dic̃ ꝓ nobis. Tu uͦ
reppulisti ꝓ nichilo dñm: distulisti
xp̃m tuũ eu̾tisti testam̃tũ serui tui.
Itaq repulsus in nobis factꝰ est. in
ob ꝓbriũ uicinis suis. Ille enĩ susce¬
pit ob ꝓbriũ crucis: ut nos głam
suȩ resurrectionis in dueret. Re¬
pulsus iudet᷑ quasi mortuus: ce ꝙer¬
fusus cõfusione. quasi crucifirus:
s benedictꝰ ẽ in et̃nũ. qui maledic¬
tionẽ sustulit. benedictionis g̃ram¬
ss cõ parauit. Seqͥtur. Quare fatiẽ
Stiã au̾tis: Au̾tẽ anobis dm̃ fatiem
suã putamꝰ quando sumꝰ inaliqͥb
afflitionib cõstituti. ut tenebrȩ
nr̃o offundantur affectui. quib im¬
pediti fulgorẽ uitatis ocłis nr̃is hau¬
rire nequeamꝰ. Et enĩ si innrͣm ds̃
attendat ingeniũ. & ñram m̃tem
usitare dignet᷑: certi sumꝰ qd nul¬
la res nobis caliginẽ possit ob du¬
cere. Et enĩ si uultus hominis cȩ
ut cet̾a eiꝰ sunt: ita & hoc p̃clarũ
scĩ apłĩ qui uere interpres ẽ xp̃i.

Expanded text:
nobis. Tu vero repulisti pro nihilo, Domine, distulisti Christum tuum, evertisti testamentum servi tui . Itaque repulsus in nobis factus est in opprobrium vicinis suis; ille enim suscepit opprobrium crucis, ut nos gloriam suae resurrectionis indueret. Repulsus videtur, quasi mortuus; et perfusus confusione, quasi crucifixus: sed benedictus est in aeternum, qui maledictionem sustulit, benedictionis gratiam comparavit. 87. Sequitur: Quare faciem tuam auertis? auertere a nobis deum faciem suam putamus, quando sumus in aliquibus afflictionibus constituti, ut tenebrae nostro offundantur affectui, quibus impediti fulgorem ueritatis oculis nostris haurire nequeamus. etenim si in nostrum deus attendat ingenium et nostram mentem uisitare dignetur, certi sumus, quod nulla res nobis caliginem possit obducere. etenim si uultus hominis ceteut cetera eius sunt, ita et hoc praeclarum sancti apostoli qui uere interpres est Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ: Aut quõmodo tibi adqui¬
escat qui ꝑsecattor ẽ. & uelit tesibi
uenoicare: ut aquila dixit uł sẏm¬
machꝰ. ut ulsiscatur ⁊ puniat in te
quod xp̃i hereditas ad gentes ui¬
deatur ẽẽ tran̾fusa. Longe itaq
ista cõfusio. a cõfusione & obꝓbtio
peccatonis. Istius enĩ conscientia illu¬
iinatur. qui oblitꝰ non est dei sur⁊
illoꝵ cõfunditur: quoꝵ ingentũ ca¬
ligat atq ꝑturbat recordatio delictoꝵ¬

Expanded text:
sermonem, aut quomodo tibi adquisermonem, aut quomodo tibi adquiescat, qui persecutor est et uelit te sibi uindicare aut, ut Aquilas dixit uel Symmachus, ut ulciscatur et puniat in te, quod Christi hereditas ad gentes uideatur esse transfusa? longe itaque ista confusio a confusione et obprobrio peccatoris. istius enim conscientia inluminatur, qui oblitus non est dei sui, illorum confunditur, quorum ingenium caligat atque perturbat recordatio delicto
Abbreviated transcription (Latin):
aut fastidio declinare. ne peccatũ
supra nos ad ducat. quȩ potest ad¬
ducere gram uitȩ. Est enĩ & con¬
fusionis glã. ut si in multos gentile᷑
incidas uł phylosophos & illi tibi
obiciant crucẽ.xp̃i. & uerbo respon¬
dere non possis. nec quisquã auoi¬
at salutaria uerba referentẽ: est cõ¬
fusio .s auoce exꝓbrantis & obloquẽ.¬
tis: afacie inimici & ꝑsequentis. Et
idõ noli respondere insipienti: ad in¬
sipientiã eiꝰ. Esto sic̃ homo mutus
& tacens & quasi audiens uerba
insultantiũ & obloquentiũ: ñ quo
respondere non queas. s quo respõ¬
diere non debeat. Om̃i enĩ rei tẽpꝰ.
Tẽpus tacendi. & tẽpus loquendi.
Tacendũ est. quando paratũ non in¬
uenit auiditorẽ. Loquendũ est. quã
do dñs linguã eruditionis in dui¬
get. ut sermo tiuis oꝑetur in affec-¬
tib audientũ. Quomodo aut̃ te
audiat᷑. qui idõ tibi obloquitur. eo
qđ salubrẽ tuũ Inolit audire

Expanded text:
aut fastidio declinare, ne peccatum aut fastidio declinare, ne peccatum supra nos adducat quae potest adducere gratiam uitae. est enim et confusionis gloria, ut si in multos gentiles incidas uel philosophos et illi tibi obiciant crucem Christi et uerbo respondere non possisnec quisquam audiat salutaria uerba referentem. est confusio, sed a uoce exprobrantis et obloquentis, a facie inimici et persequentis. et ideo noli respondere insipienti ad insipientiam eius; esto sicut homo mutus et tacens 3t quasi non audiens uerba insultantium et obloquentium , non quo respondere non queas, sed quo respondere non debeas. omni enim rei tempus, tempus tacendi et tempus loquendi. tacendum est, quando paratum non inuenis auditorem, loquendum est, quando dominus linguam eruditionis indulget, ut sermo tuus operetur in affectibus audientium. quomodo autem te audiat, qui ideo tibi obloquitur, eo quod salubrem tuum nolit audire
Abbreviated transcription (Latin):
est. noc est ñ credentib iocunda
credentib. Siue gͦ uelis confusionẽ
xp̃i intelligere incrucẽ eiꝰ. que
iudeis iudebat᷑ eẽ confusio. qui in¬
sultabant ei quasi erubesceret
xp̃c. in eo oꝑe in quo publicã apa¬
batur salutẽ: Siue etiã hanc con¬
fusionẽ q̃ ĩ geri uidebatur. Q uo¬
ce exꝓbrantis & obloquentis. a
facie inmici & ꝑ sequentis. Eru¬
bescebat enĩ sic lapsũ eẽ electũ
popt̃m sicũ: & cõfundebat
ĩ eos apud patrẽ. quoꝵ finis ad ue¬
netat. Presens enĩ erat filio pał̃. a
quo nũquã potest filiꝰ se parari. &
iõõ auoiebat dicentẽ iudeis patr
Ecce relinquet᷑ uobis domꝰ ur̃a de¬
serta. Sunt aut̃ etiã qui in con¬
fusione sua głant: sic̃ illi de quib
dicit apls. quia głi eoꝵ in confu¬
sione ipsoꝵ. quib contraria ẽ gli
xp̃i. qui crucẽ suscepit. nec con¬
fusionẽ refugit: quã nos quoq mi¬
nime timere debemꝰ. nec formidine

Expanded text:
est; hoc est, non credentibus: jucunda est; hoc est, non credentibus: jucunda credentibus. 69. Sive ergo velis confusionem Christi intellige in crucem ejus, quae Judaeis videbatur esse confusio, qui insultabant ei; quasi erubesceret Christus in eo opere, in quo publicam operabatur salutem: sive etiam hanc confusionem, quae ingeri videbatur, a voce exprobrantis et obloquentis: a facie inimici et persequentis. Erubescebat enim sic lapsum esse electum populum suum, et confundebatur in eos apud Patrem, quorum finis advenerat; praesens enim erat Filio Pater, a quo numquam potest Filius separari. Et ideo audiebat dicentem Iudaeis: ecce relinquetur uobis domusuestradeserta. Sunt autem etiam qui in confusione sua gloriantur, sicut illi de quibus dicit apostolus, quia gloria eorum in confusione ipsorum. quibus contraria est gloria Christi, qui crucem suscepit nec confusionem refugit, quam nos quoque minime timere debemus nec formidine
Abbreviated transcription (Latin):
refulsit usq in uesꝑũ. hic dies. ex
trib primꝰ. Potest tam̃ & chorus
scõꝵ: pluralit̾ de se & fingularit᷑
loqui. Chorus enĩ quasi singularẽ
ꝑ sonã habet. s numerꝰ plurimoꝵ
est: sic̃ illud ẽ. Popłs hic labiis me
honorat: cor aut̃ eor longe est ame:
Ipsi funt enĩ. quȩ oꝑiunt peccatorẽ:
hicaut̃ peccatũ ñ fecerit. s quẽ ad¬
modũ ẽ confusio ao ducens peccatũ.
ita ẽ confusio. quȩ peccatũ abolet.
ne subeas: & admodũ głosa. si
u̾bi gr̃a inꝑsecutione nec lex sit.
ut uerberet᷑. xp̃ianꝰ. ut dignitatẽ
amittat. ut careat priuilegio ut
in uincla ducatur. hȩc utiq con¬
fusio. & si priuilegiũ nõ habet. ha¬
bet głam piȩ confesfionis. Est aut̃
cexp̃i cõfusio. sic̃ ipse ait. Qui me
confusus fuerit corã hominib. con¬
fundã & ego eũ corã patre meo qui
est incęlis. Bona gͦ consusio plerisq
tam̃. huiꝰmodi confusio xp̃i. amara

Expanded text:
refulsit usque in uesperum. hic dies ex refulsit usque in uesperum. hic dies ex tribus primus. potest tamen et chorus sanctorum pluraliter de se et singulariter loqui. chorus enim quasi singularem personam habet, sed numerus plurimorum est, sicut illud est: populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me.ipsa sunt enim quae operiunt peccatorem —, hic autem peccaium non fecerit? sed quemadmodum est confusio adducens peccatum, ita est confusio quae peccatum abolet, ne subeas, et admodum gloriosa, si uerbi gratia in persecutione lex sit, ut uerberetur christianus, ut dignitatem amittat, ut careat privilegio, ut in vincula ducatur. Haec utique confusio etsi privilegium non habet, habet gloriam piae confessionis. Est autem et Christi confusio, sicut ipse ait: Qui me confusus fuerit coram hominibus, confundam et ego eum coram Patre meo, qui in coelis est . Bona ergo confusio. Plerisque tamen hujusmodi confusio Christi amara
Abbreviated transcription (Latin):
de plurib. Loquti sunt ad u̾sũme
lingua dolosa.⁊ posuer̃ odiũ ꝓdilectionẽ
mea. Deinde deuno. conititue suꝑ
eũ peccatorẽ. Qdꝰ uioet᷑ incentesimo
octauo psalmo. aliud ad popłm iude-¬
oꝵ referri: aliud ad iudã ꝓditorẽ
Quando pluralit̾ dicta ad popłm. qñ
singularit̃ ad iuidã. hic quoc
ponsumꝰ dicere. quando pluralit.¬
ꝓpła locutus et tpise ꝓse. ido drre¬
rit uerecundia mea cõtrame est.
aũt est quando uerecundiã uult
aliquis incutere alicui. inflecta
lit mundo. dies itaq incarnatio¬
nis ẽ de qͦ ioem dicit añs. Ambula¬
te dũ lucẽ habetis. Et abrahã diẽ
meũ itidit. Ergo hȩc uerecundia
habet inse cõfusionẽ unde & sẏ.¬
machꝰ tota die inquit cõfusio mea
contra me est. Quȩ aut̃ cõfusio xp̃iͥ
insi crux. qđ nudus pependit in ea:
Dene tota die: quia ex quo affixus ẽ
cruci usq in horã nonã. tenebre
facte sũt. & post horã nonã. lur

Expanded text:
de pluribus: locuti sunt aduersum me de pluribus: locuti sunt aduersum me lingua dolosa, et odium pro dilectione mea. deindedeuno: constitue super eum peccatorem. quod uidetur in centesimo octauo psalmo aliud ad populum Iudaeorum referri, aliud ad ludam proditorem; quando pluraliter dicta , ad populum, quando singulariter, ad ludam. hic quoque possumus dicere, quando pluralita locutus et ipse pro se, et ideo dixerit: uerecundia mea contra me est, autem est, quando uerecundiam uult aliquis incutere alicui, ut infleclit mundo. dies itaque incarnationis est, de quo idem dicit dominus: ambulate dum lucem habetis et: Abraham diem meum uidit. ergo haec uerecundia habet in se confusionem, unde et Symmachus: tota die, inquit, co\'nfusio mea contra me est. quae autem confusio Christi nisi crux, quod nudus pependit mea ? et bene \'tota die\', quia ex quo affixus est cruci usque in horam nonam tenebrae factae sunt et post horam nonam lux
Abbreviated transcription (Latin):
ad benedictionis grãm ut benedic¬
tionẽ habeant incelestib in xp̃o
iħu. qui mortiuis ẽ ꝓnob̾: ut fides
transiret aogentes. Qͥ ce si uir
fuit ante sẏnagoge nec ipsam
deseruit & nos redemit. Illam
enĩ ñ deseruit. ut reliqͥȩ saluȩ
fierent: Nos redemit. eligenoo
popłos nationũ. hec gͦ electio gen¬
tũ salus iudeis. Renquiȩ enĩ
ue factȩ sũt. Gr̃a ẽ gͦ xp̃i: quȩ¬
& nos redemit. & reliquias uiui¬
ficauit. Cõmotio aut̃ capitis fac¬
ta ẽ gentib s ex hac cõmotione
ñ mediocris mutationis uidȩi
factȩ sũt. Seqͥtur. Tota die uere¬
cundia mea cõtra me ẽ & cõfusio
terdũ erꝑsona unius: in t̾oũ exꝑ
rib nr̃ie audiuimꝰ. & cet̾a quȩ sec¬
mea contrame ẽ. Qd sibi uult ista
mutatio quȩ frequent̃ inpsalmis
reꝑitur: Sic & incentesimo octa¬
uo psalmo ait. Ds̃ laudẽ meã neta¬
cuerit. ql os peccatoris. & os dolo¬
si suꝑ me aꝑtũ ẽ. Hoc de uno seqͥtur

Expanded text:
ad benedictionis gratiam, ut benedicad benedictionis gratiam, ut benedictionem habeant in caelestibus in Christo Iesu, qui mortuus est pro nobis, ut fides transiret ad gentes, qui, etsi uir fuit ante synagogae, nec ipsam deseruit et nos redemit. illam enim non deseruit, ut reliquiae saluae fierent, nos redemit eligendo populos nationum. haec ergo electio gentium salus Iudaeis; reliquiae enim uae factae sunt. gratia  nos redemit et reliquias uiuificauit. commotio autem capitis facta est gentibus, sed ex hac commotione non mediocris mutationis Iudaei factae sunt. Sequitur: tota die uerecundia mea contra me est et con f usio terdum ex persona unius, interdum ex ribus nostris audiuimus et cetera quae semea contra me est. quid sibi uult ista mutatio, quae frequenter in psalmis repetitur, sicut et in centesimo octauo psalmo ait: deus, laudem meam ne tacueris, quia os peccatoris et os dolosi super me apertum est? hoc de uno; sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ cõ cludamꝰ disputationẽ. scri.¬
be & pharisȩi nicħ ad interiorem
hominẽ referunt: qͥ tͣpse est adi¬
maginẽ dĩ & similitudinẽ factꝰ
ita in his quȩ cogitat. & quȩ
meditat᷑: debet magis quȩ sp̃alia
sut. quã quȩ carnalta cogitare.
Totũ gͦ ad illũ exteriorẽ. ad illũ ter¬
renũ hominẽ referre contendut̃.¬
& i dõ om̃ia eoꝵ oꝑa talia sũt. ut ui¬
deant᷑ ab hominib ñ ut placeait
patri. qͥ in abscondito uidet: Timẽt̃
enĩ sua oꝑa reuelare. Hec ẽgͦ com¬
motio capitis. quȩ facta ẽ inpopłis:
Uł sic̃ aqͥla e symmachꝰ dixer̃ in
gentib. Oñs enĩ gentes mouer̃
caput suũ ut legẽ sp̃alit̃ in t̃ pre¬
tarent᷑ Nemo scdm lit̾am legis
se putet eẽ saluandũ: qe litt̾a legis
maledictũ habet: spc̃ benedictio¬
nẽ affert. Nemo exoꝑib legis ui¬
sificari pot̾: qr sub maledicto sut̃.
om̃s qui sublitt̃a sut. Fugiunt gͦ
om̃s maledictũ legis. & cõfugiut

Expanded text:
 concludamus disputationem, scribae et Pharisaei nihil ad interiorem hominem referunt, qui, ut ipse est ad imaginem dei et similitudinem factus, ita in his, quae cogitat et quae meditatur, debet magis quae spiritalia sunt quam quae carnalia cogitare. totum ergo ad illum exteriorem, ad illum terrenum hominem referre contendunt et ideo omnia eorum talia sunt, ut uideantur ab hominibus, non ut placeant patri qui in abscondito uidet; timent enim sua opera reuelare. Haec est ergo commotio capitis quae facta est in populis uel, sicut Aquilas et Symmachus dixerunt: in gentibus; omnes enim gentes mouerunt caput suum, ut legem spiritaliter interpretarentur. nemo secundum litteram legis se putet esse saluandum, quia littera legis maledictum habet, spiritus benedictionem affert. nemo ex operibus legis iustificari potest, quia sub maledicto sunt omnes qui sub littera sunt. fugiant ergo omnes maledictum legis et confugiant
Abbreviated transcription (Latin):
O uł alim̃tũ edentiũ: sic̃ ipse
ait. Egosum panis uiuus. qͥ de
cȩlo descendi. Et ut scias qe hȩc
om̃ia ꝓpt̃ nos facta sũt: ex quo.
ille descendit. ex illo sc̃s ait. N os
om̃s unꝰ panis sumꝰ. N gͦ timeamꝰ:
qe facti sumꝰ oues escarũ. Sic̃ enĩ
dñi caro &e sangnuis ipsius nos re-¬
demit. ita etiã petrꝰ ꝓ eccła multa

Expanded text:
o uel alimentum edentium, sicut ipse ait: ego sum panis uiuus qui de caelo descendi. Et ut scias, quia haec omnia propter nos facta sunt, ex quo ille descendit, ex illo sanctus ait: nos omnes unus panis sumus. non ergo timeamus, quia facti sumus oues escarum. sicut enim domini caro et sanguis ipsius nos redemit, ita etiam Petrus pro ecclesia multa
Abbreviated transcription (Latin):
patriarchȩ: umñ dic̃ isaac ad iacob
ut ibi sibi coniugẽ re periret. Nũ¬
quid ei insidiati sunt dni sagittaꝵ:
Nũꝗd ipse propt̾ benedictionẽ u. t̾ͥi
mat̃ni in toto orbe benedictꝰ est. &
idõ ñ solũ suꝑ hoĩes s etiã supͣ an¬
gelos ⁊ archangelos. & supͣ om̃em
sublimitatẽ cȩlestiũ benedictꝰ est

Expanded text:
patriarchae. unde dicit Isaac ad Iacob: ut ibi sibi coniugem repperiret. numquid ei insidiati sunt domini sagittarum? numquid ipse - propter benedictionem uteri materni - in toto orbe benedictus est etideo non solum super homines, sed etiam supra angelos et archangelos et supra omnem sublimitatem caelestiu
Abbreviated transcription (Latin):
Si hõ in tͣra natꝰ est. abimo. ñ asũmo
cȩpit. Siista te mouent atq ꝑtur¬
t̾ris segetes fecundauit. ut fructꝰ
eoꝵ ad cȩlestia receptacula ꝑueni-¬
ret. Est aut̃ ille sponsus qui qͣsi
gigans ꝑcurrit hanc uiã totã. in¬
uiã aliis. sibi ꝑuiã: & exillo ceꝑit.
ascenderent: solus tam̃ ille ipse ante
descenderet: ut postea scĩ eiꝰ mer̾en¬
tur ascendere. a uoi gͦ quomodo
dissemtnatio fuerit: de celi sũmo.
ad cęli sũmũ. Asu̾mo inquit cęlo
egressio eiꝰ. & occursus eiꝰ usq adsũ¬
mũ eiꝰ. Cui homini hoc possit attri¬
bii: Moyses uix in uerticẽ syna mon¬
tis ascendit: & hoc qĩ uocatꝰ a dñõ ẽ.
& or̃atꝰ ẽ uoce cȩlesti. A sũmo clo ꝗs
descenderet: ñ xp̃c qͥ & cũ descendit¬

Expanded text:
si homo in terra natus est, ab imo, non a summo si homo in terra natus est, ab imo, non a summo coepit. si ista te mouent atque perturterris segetes fecundauit, ut fructus earum ad caelestia receptacula perueniret. est autem ille sponsus, qui quasi gigans percucurrit hanc uiam totam inuiam aliis, sibi peruiam; et ex illo coepit ascenderent: solus tamen ille ipse ante descenderet, ut postea sancti ejus mererentur ascendere. Audi ergo quomodo disseminatio fuerit de coeli summo ad caeli summum: a summo, inquit, caelo egressio eius et occursus cius usque ad summum eius. cui homini hoc possit attribui ? Moyses uix in uerticem Sina montis ascendit et hoc quia uocatus a domino est et hortatus est uoce caelesti. a summo caelo quis descenderet n
Abbreviated transcription (Latin):
Sem̃ gͦ om̃iũ xp̃c: & iõõ cadere se passus
ẽ & spargi. ut cõforme corpori suo.
transfiguraret corpꝰ humilitatis nr̃ȩ.
Hoc gͦ sem̃ salutare om̃ib hominib
pullulauit: & ex illo ad eiꝰ imaginẽ
figurati. quasi semina apil scĩ
missi sunt ꝑ diu̾sa atq disꝑsi: ut in
agrũ eccłȩ gentib ꝯgregate. diu̾sis
fructib refulgerent. toto orbe t̃rarũ.
Isti gͦ disꝑsiones dicunt᷑ sic̃ etiã in po¬
steriorib idẽ dairid dic̃. Eotficans
Disꝑsi sunt enĩ ut nouos fructꝰ facerẽt:
et postea ueluti triticũ nouũ. ȩccłȩ
orreis in ueberent᷑. hec aut̃ disꝑsio
ñ minferiorib fit. hoc est ñ int̾ra:
s in cęlo. Peniq legis
hoc p̃cepta confirmant: ꝑ quam dic̃
dñs. Si fuerit disꝑsio tua asummo
cęlo usq ad sũmũ cęli: in de ꝯgrega¬
bo te dic̃ dñs. Que ẽ disꝑsio asũmo
cȩlo usq ad sũmũ cęlũ: Us iste
tantꝰ. qͥ sic potuerit disseminari:

Expanded text:
ergo omnium Christus et ideo cadere se passus est et spargi, ut conforme corpori suo transfiguraret corpus humilitatis nostrae. hoc ergo semen salutare omnibus hominibus pullulauit et ex illo ad eius imaginem figurati quasi semina apostoli sancti missi sunt per diuersa atque dispersi, ut in agrum ecclesiae gentes congregatae diuersis fructibus refulgenent toto orbe terrarum. isti ergo dispersiones dicuntur, sicut etiam in posterioribus idem Dauid dicit: aedificans dispersi sunt enim, ut nouos fructus facerent et postea ueluti triticum nouum ecclesiae horreis inueheretur. Haec autem dispersio non in inferioribus fit, hoc est non in terra, sed in caelo. denique legis hoc praecepta confirmant, per quam dicit dominus: si fuerit dispersio tua a summo caelo usque ad summum caeliinde congregabo te, dicit dominus. quae est dispersio a summo caelo usque ad summum caelum ? quis iste tantus, qui sic potuerit disseminari ?
Abbreviated transcription (Latin):
in crem̃tũ est ꝯsecuta: cũ cet̾i ad
martyriũ festinarent. uidentes
ꝑ illas passiones nichil apłoꝵ de¬
cessisse uirtutib. s etiã ꝓpt̾ hanc
breuẽ uitã in mortalitatẽ illis
ẽẽ quesitã:ͣ qd ostendit etiã qͥse¬
qͥuuir u̾siculus. quia dixer̃ int̾ gt̃s
disꝑsistinos. Simmilit̃ theodotion
dix̃. Aqͥlas aut̃ && simmnachꝰ. ingen¬
tib: aut int̃ gñts uentilasti nos.
Missi sũt enĩ apłi scĩ ad gt̃s. & disꝑsi

Expanded text:
incrementum est consecuta, cum ceteri ad martyrium festinarent, uidcntes per illas passiones nihil apostolorum decessisse uirtutibus, sed etiam propter hanc breuem uitam inmortalitatem illis esse quaesitam. Quod ostendit etiam qui sequitur uersiculus, quia dixerunt: inter gentes dispersisti nos. similiter Theodotion dixit; Aquilas autem et Symmachus: in gentibus aut inter gentes uentilasti nos. missi sunt enim apostoli sancti ad gentes et dispersi
Abbreviated transcription (Latin):
tate etiã legis p̃cepta diuine: nec
de int̾dicus cibis putauer̃ cõtra insti¬
tutionẽ maioꝵ aliquid usurpandũ.
Unde bene theodocion dixit: & qͥ ode-¬
rant nos exultabant suꝑ nos. Insul-¬
tatio enĩ inimicoꝵ. ñ affert pre uidi¬
ciũ bonis m̃tib S nec direptio ini-¬
reptio sibi ob ẽẽ non possit. Os nos
se parabit a caritate xp̃i: Tribulatio
an angustia:. & cet̾a. S in his om̃ib
suꝑamꝰ. c suꝑ uincimꝰ ꝑ eũ qͥ dilexit
nos: scientes. qđ neq mors. neq uita.
neq angłs. neq potestates. neq p̃sen-¬
tia neq futura. separare nos possint

Expanded text:
tate etiam legis praecepta divinae, nec tate etiam legis praecepta divinae, nec de interdictis cibis putaverunt contra institutionem majorum aliquid usurpandum. 35. Unde bene Theodotion dixit: Et qui oderant nos, exsultabant super nos; insultatio enim inimicorum non affert praejudicium bonis mentibus, sed nec direptio inireptio sibi obesse 902 non possit: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia? et cetera. sed in his omnibus superamus et superuincimus per eum qui dilexit nos, scientes quod neque mors neque uita neque angelus neque potestates neque praesentia neque futura separare nos possint
Abbreviated transcription (Latin):
tio in cęlis ẽ. Seqͥtur. Et qͥ oderant¬
I nos dirrpiebant sibi. Dedisti nos tan¬
quã oues escarũ. et innationes dis-¬
ꝑsisti nos. Miraris forsitan qđ cũ in
posteriorib ut diximꝰ sũmã habeant.
fidei cõstantiã qͥ locunt᷑ hic dicant. qd
abhis qͥ oderant eos diripiebant᷑. S ñ
te ista ꝑt̾reant: multi enĩ hic diripiun
unt separari. Rapiebant᷑ apll. cede¬
bant᷑ uirgis in carcere trudebant᷑.:
se parabant᷑ a se: & tam̃ cũ xp̃o ma¬
nebant. Immo hoc ipsti qđ rapieban¬
tur aꝑfidis. eoꝵ merita crescebant:
& gr̃a incęlestib augebat᷑ Ñ enĩsta-¬
tim qͥ ab hominib diripit᷑: etiã uin-¬
cit᷑. Uide apłm paulũ. gratultẽum:
insporta dimissus sit. HNide quẽ ad¬
modũ sc̃s iherennas. sc̃s iegechiel. sc̃s
daniel. incaptiuitate deducti. & ab
assyriis direpti. nullã tam̃ captiuita¬
tẽ ꝓprie fidĩ ꝑtuler̃. nec intestam̃tũ
dñi deliquere qͥ seruauer̃ in captiui¬

Expanded text:
is est . 34. Sequitur: Et qui oderant nos, diripiebant sibi. Dedisti nos tamquam oves escarum; et in nationes dispersisti nos. Miraris forsitan quod cum in posterioribus, ut diximus, summam habeant fidei constantiam qui loquuntur, hic dicant quod ab iis qui oderant eos, diripiebantur: sed non te ista perterreant. Multi enim hic diripiuntunt separari. Rapiebantur apostoli, caedebantur virgis, in carcerem trudebantur, separabantur a se, et tamen cum Christo manebant: immo hoc ipso quod rapiebantur a perfidis, eorum merita crescebant, et gratia in coelestibus augebatur. Non enim statim qui ab hominibus diripitur, etiam vincitur. Videin sporta demissus sit. Vide quemadmodum sanctus Hieremias, sanctus Ezechiel, sanctus Daniel in captivitatem deducti, et ab Assyriis direpti, nullam tamen captivitatem propriae fidei pertulerunt; nec in Testamentum Domini deliquere, qui servaverunt in captivi
Abbreviated transcription (Latin):
qñ iħcnaue ducẽ militiȩ cęlestis
ad orauit: & idõ sine ferro uicit.¬
& si ne ulla obsidione destrurit ur-¬
bẽ ihericho. quȩ habebat ualidissi¬
mos muros. Quando enĩ ꝓgres-¬
sus est in uirtutib seruoꝵ suoꝵ
dẽ: uictoria ꝯsequta ẽ. Nã ꝓgressus
ẽ angłs ad egechiȩ p̃ces: & stra¬
uit in numeras copias assyrioꝵ.
S int̃dũ ce quos uult incertamine
coronari dñs. ueluti de relinqͥt ao
tẽpus. ut fide uincant: nec reb
ad u̾sis. Idõ frequent̃ in uenimꝰ iu-¬
oeos post uictorã lapsos pserutti¬
um correctos: ꝙr p̾cib & deplorationib
affectũ. huic sententiȩ ñ repugnat:

Expanded text:
 Naue ducem militiae caelestis adorauit et ideo sine ferro uicit et sine ulla obsidione destruxit urbem Iericho, quae habebat ualidissimos muros. quando enim progressus est in uirtutibus seruorum suorum deus, uictoria consecuta est; nam progressus est angelus ad Ezechiae preces et strauit innumeras copias Assyriorum. sed interdum et quos uult in certamine coronari dominus ueluti derelinquit ad tempus, ut fide uinnant nec rebus aduersis. ideo frequenter inuenimus Iudaeos post uictoriam lapsos, post seruitium correctos, quia precibus et deplorationibus affectum, huic sententiae non repugnat.
Abbreviated transcription (Latin):
siderandũ. ne qñ ñris imꝓbabilib
U erũ ubi metu naufragii. et timore
ꝑ cussi sunt: xp̃m excitauert dormi¬
entẽ. ꝑfidis gͦ dormit dñs iħc. fide¬
lib uigilat. Deniq & qͥ fidelis ẽ. in¬
trat ad dm̃. & a negligente ds̃ uide¬
tur exire. atq desce dere. Certe in¬
ꝑfectos & adhuc infirmos attrahit
ad se dñs. sic̃ legistis dicentes uuen¬
culas. Attrahe nos. pꝰodorẽ unguen¬
toꝵ tuoꝵ curramꝰ. at uͦ moyses qͥ
iam fortior erat et electꝰ a dnõ. &
ascendere legit᷑. & intrare ad dñm
dm̃ suũ: sic̃ scriptũ ẽ. Quia ascendit
moyses in montẽ. & circũdedit lux
montẽ: & descendit maiestas dñi in
montẽ sẏna: & cooꝑuit eũ nubes sex
dieb. et uocauit dñs moysen die
septimo de media nube aspectꝰ aut̃
maiestatis dñi tanquã ignis ardens
suꝑ u̾ticẽ montis corã filiis isrł:
&e intrauit moẏses in mediã nubẽ.
Sic̃ gͦ hic moyses intrabat innube

Expanded text:
siderandum. ne quando nostris improbabilibus siderandum. ne quando nostris improbabilibus uerum ubi metu naufragii et timore percussi sunt, Christum excitauerunt dormientem. perfidis ergo dormit dominus Iesus, fidelibus uigilat. Denique et qui fidelia est intrat ad deum et a neglegente deus uidetur exire atque discedere. certe inperfectos et adhuc infirmos attrahit ad se dominus, sicut legisti dicentes iuuenculas: attrahe nos; post odorem unguentorum tuorum curramus. at uero Moyses, qui iam fortior erat et electus a domino, et ascendere legitur et intrare ad dominum deum suum, sicut scriptum est: quia ascendit Moyses in montem et circumdedit lux montem. et descendit maiestas domini in montem Sina et cooperuit eum nubes sex diebus; et uocauit dominus Moysen die septimo de media nube. aspectus autem maiestatis domini tamquam ignis ardens super uerticem montis coram filiis Israel. et intrauit Moyses in mediam nubem. sicut ergo hic Moyses intrabat in nubem,
Abbreviated transcription (Latin):
rii iniqͥtatis: trescio uos. Ñ enĩ sci¬
re dignat᷑ in iustitiȩ ministros.
& iniqͥtatys auctores. Peccator gͦ
ñ repellit᷑ qr ipse se repellit. hoc
II¬
gͥ genere dic̃. Nlẽ aut̃ reppulisti oe
Uconfudisti nos. Qmͦ tam̃ repellat
ds̃: qͥ seqͥtur u̾siculus exponit. Qͥa
lere uidet᷑. Unꝰ ꝗsq enĩ qͥ ad iuua¬
m̃ta ñsentit diuinitatis sibi opi¬
tulatione ꝯferri. repulsũ se putat.
atq desertũ. Qd ẽ aut̃ qd ait. non
ꝓgredieris ds̃ : & ꝗd sibi uult qđ
ds̃ in t̾dũ aut ꝓgredi dr̃. aut egre
di. aut exsurgere. aut descendete:
Non enĩ corporalit̃ ds̃ mouet ͤ. aut de
aliqͦ loco exit. aut ad alt̾um tran¬
sit. qͥ supͣ om̃ia ẽ: aut uere exsur¬
git. qͣsi in aliqͦ iaceat cubili.: uł in
aliꝗͣ sede corporalit̃ sedeat. S hec
dicunt᷑. ut tu intelligas qͣn & ad
quẽ egredi dicat᷑: & ad quẽ exsur-¬
gere. Legimꝰ enĩ in hoc tpso psalmo.
Exsurge quare obdormis dñe. Et cõ¬

Expanded text:
rii iniquitatis. nescio ucs, non enim scire dignatur iniustitiae ministros et iniquitatis auctores. peccator ergo non repellitur, quia ipse se repellit. hoc igitur genere dicit: nunc autem reppulisti et confudisti nos. Quomodo tamen repellat deus, qui sequitur uersiculus exponit, quia lere uidetur; unusquisque enim, qui adiumenta non sentit diuinitatis sibi opitulatione conferri, repulsum se putat atque desertum. quid est autem quod ait: non progredieris, deus, et quid sibi uulc, quod deus interdum aut progredi ddi, aut exsurgere, aut descendere? Non enim corporaliter Deus movetur, aut de aliquo loco exit, aut ad alterum transit, qui supra omnia est: aut vere exsurgit, quasi in aliquo jaceat cubili, vel in aliqua sede corporaliter sedeat; sed haec dicuntur, ut tu intelligas quando et ad quem egredi dicatur, et ad quem exsurgere. Legimus enim in hoc ipso psalmo: exurge; quare obdormis, domine? etcon
Abbreviated transcription (Latin):
minis. & affectũ. qͥ incertamine gra-¬
ui ẽ constitutꝰ. de relictꝰ iuoet᷑ adño.
Demiq ñ ociose ait scriptura. qe pꝰ tẽp¬
tationẽ pͥmã. discessit ab eo diabolus
usq ad tẽpꝰ. hoc ẽ usq ad certam̃. ubi
enĩ magnũ certam̃ passionis sacre¬
ad uenit: it̃m adu̾sariꝰ ad tẽptam̾ta

Expanded text:
minis et affectum, qui in certamine gravi est constitutus, derelictus videtur a Domino. Denique non otiose ait Scriptura , quia post tentationem primam discessit ab eo diabolus usque ad tempus, hoc est, usque ad certamen; ubi enim magnum certamen sacrae passionis advenit, iterum adversari
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ bonꝰ pater: qui pot̾ docere
& formare in nobis dñm iħm. sic̃
tpse testatꝰ ẽ dicens. Filioli mei
quos ego parturio: donec formetur
euange lista ioħs: qui ait. Dico uo¬
bis ꝑatres: qͥ cognoiustis eũ qͥ ẽ abinitio.
Isti sunt patres: quoꝵ senectꝰ uita in¬
maculata. est. Idõ in conuentu seni¬
oꝵ appone digitũ ori tuo ut audias
qđ tibi ꝓsit. & uitȩ et̃ne sacram̃ta
cognoscas: ne in terstrepas insolens
patres annuntiauerint chore filiis:
Naudiamꝰ. Opus in quit qđ oꝑatꝰ es
Iin dieb antiquis. Ꝙ sunt isti dies.
in quib ds̃ magna &e mirabilia oꝑa¬
tus sit: reqͥtamꝰ. Et docet nos scrip¬
tura eẽ aliquos p̃claros dies. inqͥb
refulserint facta diuina. cũ lec¬
tũ sit quia sol in tenebras conu̾te¬
tur. & luna insanguinẽ. priusquã
ueniat dies dñi magnꝰ & illustris:
e erit qͥ cũq inuocauerit nom̃¬

Expanded text:
est enim bonus pater, qui potest docere est enim bonus pater, qui potest docere et formare in nobis dominum Iesum. sicut ipse testatus est dicens: filioli mei, quosego parturio. donec formetur Evangelista Joannes, qui ait: Dico vobis, patres, qui cognovistis eum qui est ab initio . Isti sunt patres, quorum senectus vita immaculata est. Ideo in conventu seniorum appone digitum ori tuo; ut audias quod tibi prosit, et vitae aeternae sacramenta cognoscas: ne interstrepas insolens patres annuntiaverint Core filiis audiamus. 6. Opus, inquit quod operatus es in diebus antiquis. Qui sint isti dies in quibus Deus magna et mirabilia operatus sit, requiramus. Et docet nos Scriptura esse aliquos praeclaros dies in quibus refulserint facta divina; cum lectum sit, quia sol in tenebras convertetur, et luna in sanguinem, priusquam veniat dies Domini magnus et illustris. Et erit, quicu
Abbreviated transcription (Latin):
piditas. & erugo pecuniȩ. aurem
obstruȩt audiendi. Considetemꝰ
gͥ quȩ audisse se dicant: uł aqͥb
audisse cõmemorent. Patrec inꝗt
ñri annuntiauer̃ nobis. Ꝙ isti
sunt patres titulus habet. quia
psalmꝰ filiis chore scxiptꝰ sit: ut ab
ipsis canatur. qͥ psallendi munꝰ re¬
ceper̃. & in huiꝰ modi officiũ fuerãt
deputati. Chore aut̃ & dathan.
& abiron. cũ aliis qͥ adu̾sũ moysen
& aaron in surrexerant. studio cõ¬
tumaci: t̾re hiatu in deserto uora¬
tisunt & necati. Ꝙb mortius:
qui alii patres eoꝵ filiis mirabi¬
lia oꝑa dñi annitntiare potuerũt:
In maliuolã antmã non ingreditur
sapientia. Si gͦ patres ñ annun¬
tiarunt filiis. alienis multa minꝰ
qui declinarent sobolẽ ꝑfidoꝵ.
Ꝙ sunt itaq isti patres: Noe ne illi
de qͥb dictũ est. In t̾roga patrem
tiũi ipse tibi dicit. In t̾roga quan¬
do legis paulũ. uł si nõ legis &
mouet te aliquid in tpso reqͥre. Ipse

Expanded text:
piditas et aerugo pecuniae aurem piditas et aerugo pecuniae aurem obstruit audiendi. consideremus igitur, quae audisse se dicant uel a quibus audisse commemorent. P atr es, inquit, nostri annuntiauerunt nobis. qui isti sunt patres ? titulus habet, quia psalmus filiis Core scriptus sit, ut ab ipsis canatur, qui psallendi munus receperunt et in huiusmodi officium fuerant deputati. Core autem et Dathan et Abiron cum aliis, qui aduersum Moysen et Aaron insurrexerant studio contumaci, terrae hiatu in deserto uorati sunt et necati. quibus mortuis qui alii patres eorum filiis mirabilia opera domini annuntiare potuerunt? in maliuoiam enim animam non ingreditur sapientia. si suis ergo non annuntiarunt filiis, alienis multo minus, qui declinarent subolem perfidorum. qui sunt itaque isti patres ? uide ne illi, de quibus dictum est: interroga patrem tuum, ipse tibi dicet. interrogas quando legis Paulum; uel si non legis et mouet te aliquid, in ipso require. ipse
Abbreviated transcription (Latin):
& septuaginta uiri. Qd
placuerat: aurib audiumꝰ plenũ
erat. Cũ gͦ additũ ẽ nr̃is: quid
sibi hoc uult. nisi ut intelligas
illa ẽẽ nr̃ti quȩ m̃tis sunt &e
ea ẽẽ meliora. quã quȩ istiꝰ cor¬
poris: Et idõ quasi de alio dicit.
hic ipse ꝓpħa. Non timebo quio
faciat mͥ caro. Et alibi. uoce
mea ad dñm clamaui: ce uorr
mea ad dm̃ &e respexit me. Illa
uex mea. quȩ auoitur a xp̃o. nõ
quę resultat inpublico. Nonuult
gͥ suũ eẽ qd ẽ corruptibile atq t̾re
nũ. qui adimaginẽ dĩ & similitudi¬
nẽ meminit se creatũ. Deniq scrip.¬
tura uos edocet prius hominẽ ad
imaginẽ dĩ ẽẽ formatũ: postea de
et rector huiꝰ est corporis animȩ
uigor dic̃. aurib ñr̃is audiuimꝰ.
Ms iste ẽ nͥ cui dicit᷑. qͥ habet aures
audiendi audiat: Sunt enĩ qui
aures habent & mysteria audire
ñ possunt: de quib dic̃ iħs in reue¬
latione ioħis. foras canes & beneficoᷤ
et impudicos. quib flagitioꝵ cu.¬

Expanded text:
et Septuaginta uiri. quiplacuerat, \'auribus audiuimus\' plenum erat. cum ergo additum est \'nostris\', quid sibi hoc uult, nisi ut intellegas illa esse nostra quae mentis sunt et ea esse meliora quam quae istius corporis? et ideo quasi de alio dicit hic ipse propheta: non timebo quid faciat mihi caro, et alibi uoce mea ad dcminum clamaui, et uox mea ad deum, e t respexit m e. illa uox mea, quae auditur a Christo, non quae resultat in publico. non uult igitur suum esse quod corruptibile atque terrenum est, qui ad imaginem dei et similitudinem meminit se creatum. denique scriptura nos edocet prius hominem ad imaginem dei esse formatum, postea de et rector huius corporis animae uigor dicit: auribus nostris audiuimus. quis iste est nisi cui dicitur: qui habet aures audiendi audiat? sunt enim qui aures habent et mysteria audire non possunt, de quibus dicit Iesus in Reuelatione Iohannis: foras canes et ueneficos et inpudicos, quibus flajitiorum cu
Abbreviated transcription (Latin):
clauso hostio. ora patrẽ tuũ in absc̃o¬
dito: e at̃ tuus qͥ uioet in abscõ¬
dito: reodet tͥ. Ergo intꝰ qͣsi incubi¬
culo tuo: ds est. Audi etiã alibi q
intus ẽ dt̃. Ecce inquit dñs ꝓcedet
de loco suo. & descendet & ascendet.
suꝑ excelsa t̃rȩ: & mouebunt᷑ mon¬
tes sub eo. & ualles liquescent. Sersp¬
tura hoc dic̃. etiã tc̃ significabat. qđ
desereret popłm uideoꝵ. & transiret
adgentes. Deniq & in psalmo hoc
in uenimꝰ exp̃ssum: cũ dic̃ dd̃. Et ip¬
se tanquã sponsus ꝓcedens de tha¬
lamo suo. Exultauit tanquã gi-¬

Expanded text:
ostio ora patrem tuum in abscondito; et pater tuus qui uidet in abscondito reddet tibi. ergo intus quasi in cubiculo tuo deus est. audi etiam alibi quia intus est deus: ecce, inquit, dominus procedet de loco suo et descendet et ascendet super excelsa terrae et mouebuntur montes sub eo etualles liquescent. scriptura hoc dicit et iam tunc significabat, quod desereret populum Iudaeorum et transiret ad gentes. denique et in psalmo hoc inuenimus expressum, cum dicit Dauid: et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo, exultauit tamquam gi
Abbreviated transcription (Latin):
in dño gloriabimͣ totadie: Sy minachꝰ
ait. dõ ymnũ dicimꝰ ꝑ omnẽ diem.
Concordat om̃iũ sensus. ut ñ desinamꝰ
circa dĩ laudes: siue ymnũ dicendo.
seu diuinã ꝑ omĩa mom̃ta głam
ro corde et sp̃alit̃ dic̃. & om̃e genus
passionis excludit humane: ut nul¬
lo merore. nulliꝰ doloris acerbitate
impediat᷑ eiꝰ officiũ. exaspet᷑ eiꝰ affec¬
tꝰ. s hymnũ cantans dõ. immobilis
atq in reuocabilis ꝑseueret sic̃ ipse
dauid qͥ ait. Benedicã dñm in om̃i
tẽpore: semꝑ laus eiꝰ in ore meo. Sic̃
iob qͥ amissis filiis. in t̃emptis om̃ib
suis. direptis facultatib. ait. Dñs
dedit. dñs abstulit. sit nom̃ dñi benedic¬
tũ. Nuc̃ aut̃ reꝓulisti. & ꝯfudisti
nos: & ñ egredieris ds̃ in uirtutib
nr̃is. Cũ ipse sc̃s dauid alio loco
dixerit. qͥa ñ repellet dñs plebem
suãͥ quomodo hoc loco ait. repulisti
nos. p̃sertĩ cũ hoc de plebe dicat. cui

Expanded text:
in domino gloriabimur tota die, Symmachus in domino gloriabimur tota die, Symmachus ait: deo hymnum d icemus per omnem diem. concordat omnium sensus, ut non desinamus circa dei laudes siue hymnum dicendo siue diuinam per omnia momenta gloriam ro corde et spiritaliter dicit et omne genus passionis excludit humanae, ut nullo maerore, nullius doloris acerbitate impediatur eius officium, exasperetur eius affectus, sed hymnum deo dicendo immobilis atque inreuocabilis perseueret sicut ipse Dauid, qui ait: benedicam dominum in omni tempore, semper laus eius in ore meo, sicut Iob, qui amissis filiis, interemptis omnibus p.uis, direptis facultatibus ait: dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum. Nunc autem reppulisti et non f udisti no s, etnonprogredieris, deus, in uirtutibus nostris. cum ipse sanctus Dauid alio loco dixerit: quia 11s o n repellet dominus plebem suam, quomodo hoc loco ait: reppulisti nos, praesertim cum hoc de plebe dicat, cui
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s dñi di eit. In do̾ laudabimnͣ tota
die: & in nomine tuo confitebimͣ
in scła. Opulentꝰ in diuitus laudat᷑:
lururiosus in cõuiuiis. scortator in
nocte: potens in hac uita quȩ habet
noctes: sc̃s aut̃ ñ in hac uita s in
dõ laudabit᷑ : qͥ dño ꝑom̃ia placere
gestiuit. Ꝙ pot̾ dicere. fortitudo &
laudatio mea dñs. Laudabit᷑ totadie.
qr honeste egit. & oꝑa sua ñ abscon¬
dit & crimina. s regi patefecit et̃¬
is atq gurgustiis. s incubilib & in¬
puditiis. In qͥb flagitiosus putat pa¬
rietib se ẽẽ tectũ. ut possit dĩ scientiã
p̃terire. cũ inuelata apud dm̃ uni¬
u̾soꝵ flagitia sint: & occulta diui¬
ne cognitioni peccata hominũ ẽẽ
ñ possint. Eigo sc̃s laudabit᷑ infutu.¬
rũ: q ñ quesiuit p̃sentiũ laudẽ. s
gr̃am fituroꝵ. Uide tam̃ distantiã.
Hic dũ est in dño głat᷑ illic in anõ lau¬
dabit᷑. Pro breui tẽpore: mercedẽ e¬
t̃nitatis accipiet. Aqͥla. tam̃ posuit.

Expanded text:
t: in deo laudabimur tota die et in nomine tuo confitebimur in saecula. opulentus in diuitiis laudatur, luxuriosus in conuiuiis, scortator in nocte, potens in hac uita quae habet noctes; sanctus autem non in hac uita, sed in deo laudabitur, qui domino per omnia placere gestiuit, qui potest dicere: fortitudo et laudatio mea dominus. laudabitur tota die, quia honeste egit et opera sua non abscondit et crimina, sed regi patefecit aeteris atque gurgustiis, non in cubilibus et inpudicitiis, in quibus flagitiosus putat parietibus se esse tectum, ut possit dei scientiam praeterire, cum inuelata apud deum uniuersorum flagitia sint et occulta diuinae cognitioni peccata hominum esse non possint. ergo sanctus laudabitur in futurum, quia non quaesiuit praesentium laudem, sed gratiam futurorum. Uide tamen distantiam. hic dum est, in domino gloriatur, illic in domino laudabitur, pro breui tempore mercedem aeternitatis accipiet. Aquilas tamen posuit:
Abbreviated transcription (Latin):
tur axp̃o: siquidẽ ñ otiose in bene¬
dictionib moysi legimꝰ. quiẽ uisus
in rubo ueniat suꝑ cap̾ ioseph. & suꝑ
u̾ticẽ euꝰ glorificatꝰ in t̾ fr̃s suos pͥmo¬
genitꝰ. Tauri decꝰ species ipsiuis: cor

Expanded text:
tur a Christo. siquidem non otiose in benetur a Christo. siquidem non otiose in benedictionibus Moysi legimus: qui est uisus in rubo ueniat super caput Ioseph et super uerticem eius glorificatus inter fratres suos primogenitus. tauri decus specie
Abbreviated transcription (Latin):
protectionẽ homin᷑ deputantur.
botius quã oꝑib quereret᷑: nequis
głaret᷑ in suis factis & peccatũ in¬
curreret. Q aut̃ głatur in dño. fruc¬
tũ pietatis ad quirit: & iactantiȩ.
crim̃ euadit. Hic gͥ est qui pot̃ dicere.
In te imicos nr̃os uentilabimꝰ cor
nu. Qo est uentilare cormu: Dedit dñs
cornua plurib animantib ut possint
se aferarũ in cuisione defendere. Idõq
& bos leoni frequent̃ resistit: ur sũ
ꝓterit. Ceruus quoq quã us sit
pauidus: tam̃ & iꝑse cornib setuet᷑.
dries quoq arietat lupũ. Ergo ea
quȩ cornua habent animalia: uen¬
tilare dicunt᷑. Shõ cornua nonht̃.
Quomodo gͦ uentilat: Uñ uide scrip¬
tura quid dicat. Inte in quit inimi¬
cos nr̃os uentilauimꝰ cornus Cornu nẽm es tu
dñe iħu. S iod sic̃ non ibrachio
nr̃o p̃sumimꝰ. ita ñ in cornib nr̃is
uentilandi habemꝰ p̃sidiũ. s in xp̃o:
ht̃ enĩ fides cornua sua: quȩ mutua¬

Expanded text:
protectionem hcminum deputantur. protectionem hcminum deputantur. potius quam operibus quaereretur, ne quis gloriaretur in suis factis et peccatum incurreret. qui autem gloriatur in domino, fructum pietatis adquirit et iactantiae crimen euadit. Hic igitur est qui potest dicere: i n t e inimico s n ostros uentilabimus. . quid est \'uentilare\' ? dedit dominus cornua pluribus animantibus, ut possint se a ferarum incursione defendere. ideoque et bos leoni frequenter resistit, ursum proterit; ceruus quoque, quamuis sit pauidus, tamen et ipse cornibus se tuetur, aries quoque arietat lupum. ergo ea quae cornua habent animalia uentilare dicuntur. sed homo cornua non habet: quomodo ergo 30 uentilat? unde uide scriptura quid dicat: in t e, inquit, i n imicos nostros uentilabimus. cornu nostrum es tu, domine Iesu, et ideo, sicut non in brachio nostro praesumimus, ita non in cornibus nostris uentilandi habemus praesidium, sed in Christo. habet enim fides cornua sua, quae mutua