comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
buerant. in senequiter transferre contendunt: eos
autem qui hoc agere atq consentire nolunt. odus
insectant᷑. c̾ruciatib ꝑsecuntur: atq morti tradere
conantur. S suꝑnus iudex qui humilia respicit et
alta a longe cognoscit. qui nouit decipientẽ. et eum
qui decipitur : conuertit dolorem iniquoꝵ. in caput
eoꝵ. et in uerticem eoꝵ iniquitas eoꝵ. descendet:
n insidiis sus capientur iniqui. iustus de angustia
libabitur: et tradetur impius pro eo Potest & ꝑ aman
istum agagiten quẽ iosephus de stirꝑe amalech eẽ
editum narrat. uideoꝵ popłs sanguinolentus figu¬
rari: qui ꝓpħas occiderunt. et ipsum dñm ꝓpħarũ
ris nobilitatẽ ꝓꝓter incredulitatem et duritiam
mentis suȩ ꝑdentes: ꝑ isaiam principes sodomoꝵ
et popłs gomorre ap pellati sunt: Quibꝰ ꝑ iezechi¬
elem dicitur Pater tuus amorreus: et matertua
cethea: Hii gͦ confessores. xͥ quasi hostes legis dei ex¬

Expanded text:
buerant, in se nequiter transferre contendunt; eos buerant, in se nequiter transferre contendunt; eos autem qui hoc agere atque consentire nolunt, odiis insectantur, cruciatibus persequuntur, atque morti tradere conantur. Sed supernus judex, « qui humilia respicit, et alta a longe cognoscit, qui novit decipientem et eum qui decipitur, convertit dolorem iniquorum in caput eorum, et in verticem eorum iniquitas eorum descendit. In insidiis suis capientur iniqui: justus de angustia sua liberabitur, et tradetur impius pro eo . » Potest et per Aman istum Agagiten, quem Josephus de stirpe Amalec esse editum narrat, Judaeorum populus sanguinolentus figurari, qui prophetas occiderunt, et ipsum Dominum prophris nobilitatem propter incredulitatem et duritiam mentis suae perdentes, per Isaiam principes Sodomorum et populus Gomorrhae, appellati sunt, quibus per Ezechielem dicitur: « Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethea . Hi ergo confessores Christi quasi hostes legis Dei ex
Abbreviated transcription (Latin):
lum: De quo et ꝑ iezechielem dicitur lustitia iusti
suꝑ eum erit: et impietas impii erit suꝑ eum Ani¬
nia que peccauerit ipsa morietur De hoc & ꝑsalmi¬
ta pari modo testatur dicens Ocłi dñi suꝑ ustos et
aures eius ad preces eoꝵ: uultus autẽ dnĩ suꝑ facien¬
tes mala. ut ꝑdat de terra memoriam eoꝵ I.
Iost hec rex assuerus exaltauit aman filium amada-¬
thi. qui erat de stirpe agag: et posuit solium eius suꝑ
omnes principes quos habebat Cunctiq seruiregis
qui in foribus palatii uersabant᷑ flectebant ienua &
adorabant aman Sic enĩ eis p̃ceperat imꝑator dolꝰ:
mardocheus non flectebat genu. neq adorabat eũ:
Et cetera: Quid ꝑ aman suꝑbum. nisi fastus potentiũ
huius scd̃i exprimit᷑: qͥ beneficus diuina pietate sibi
conlatis abutentes ꝓximos suos quos consortes habent
nature. sotios grẽ habere despitiunt. Unde honorem
ac reuerentiam quam soli dõ inpendere uiste de¬

Expanded text:
lem dicitur: « Justitia justi super eum erit, et impietas impii erit super eum. Anima cum peccaverit, ipsa morietur . » De quo et Psalmista pari modo testatur dicens: « Oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum, vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de ost haec rex Assuerus exaltavit Aman filium Amadathi, qui erat de somnes principes quos habebat cunctique servi regis qui in foribus palatii versabantur flectebant genu et adorabant Aman sic enim eis praeceperat imperator solus Mardocheus non flecm. » Quid per Aman superbum, nisi fastus potentum hujus saeculi exprimitur, qui beneficiis divina pietate sibi collatis abutentes, proximos suos, quos consortes habent naturae, socios gratiae habere despiciunt. Unde honorem ac reverentiam, quam soli Deo impendere juste de
Abbreviated transcription (Latin):
tia uirtutũ. honorem grandem et reuerentiã tri¬
ratioĩ oꝑam dare leguntur: scriptũ ẽ: Erant enum
ꝑseuerantes in doctrina apłoꝵ et cõmunicatione
fractionis panis et orationibꝰ. fiebat autẽ om̃i ani
me timor: multaqͦ ꝓdigia & signa ꝑ apłos fiebant
in hierłm : et metus erat magnus in uniuersis: Et¬

Expanded text:
tia virtutum honorem grandem et reverentiam tritia virtutum honorem grandem et reverentiam trirationi operam dare leguntur, scriptum est: « Erant enim perseverantes in doctrina apostolorum, et communicatione fractionis panis et orationibus. Fiebat omni me timor. Multa quoque prodigia et signa per Apostolos fiebant in Hierusalem: et metus erat magnus in universis. O
Abbreviated transcription (Latin):
se de aduersariis uindicare: quia cetꝰ fideliũ in quo
ẽ uera confessio. recte fidei licet hostes et ꝑsecutores
nominis xp̃i ubiq illis ꝑsecutores excitent. et eos
obprimere contendant: Ipsi tamen grã dei adiuti
et confortati. scuto fidei et armis iustitie aduersa¬
rios suos superant ac tropheum głȩ de eis reportañ:
cũ illos repulsis nequitus spiritalibꝰ. et erroꝵ
seminatoribꝰ qͥ eos ꝑ uaria uitia seducebant ad lucẽ
fidei conuertunt. et participes gr̃ȩ. xp̃i efficiunt:
bo dei compellit: De quo et conuenient̃ subditur.
Ham et ꝓuinciarũ iudices. duces et ꝓcuratores. omĩs¬
q dignitas que singłis locis et oꝑibꝰ p̃erant: extol¬
lebant iudeos timore mardochei quẽ principẽ ẽẽ
palatii. et plurimũ posse cognouerant Fama quoq
nominis eius crescebat cotidie. et ꝑ cunctoꝵ. ora uo¬
litabat Quia scõꝵ doctoꝵ laudabilis actio et poten¬

Expanded text:
se de adversariis vindicare; » quia coetus fidelium, in quo se de adversariis vindicare; » quia coetus fidelium, in quo est vera confessio rectae fidei, licet hostes et persecutores nominis Christi ubique illis persecutiones excitent et eos opprimere contendant, ipsi tamen, gratia Dei adjuti, et confortati scuto fidei et armis justitiae, adversarios suos superant ac tropaeum gloriae de eis reportant, cum illos, repulsis nequitiis spiritualibus et errorum seminatoribus qui eos per varia vitia seducebant, ad lucem fidei convertunt et participes gratiae Christi efficiunt. bo Dei compellit, de quo et convenienter subditur: « am et provinciarum iudices duces et procuratores omnisque dignitas quae singulis locis et operibus praeerat extollebant Iudaeos timore Mardochei quem principem esse palatii et plurimum posse cognoverant fama quoque nominis eius crescebat cotidie et per cunctorum ora litabat. » Quia sanctorum doctorum laudabilis actio et poten
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur duodecimi mensis quẽ adar uocari ante iam
diximꝰ terciadecima die quando cunctis iudeis in¬
terfectio parabatur et hostes eoꝵ in hiabant sanguini
uersa uice uidei suꝑiores eẽ ceperunt: et se de aduer¬
sariis uindicare Congregatiq sunt ꝑsingłas ciuita
tes. opida et loca: ut extenderent manũ contra inimi¬
cos et ꝑsecutores suos Nullusq ausus ẽ resistere: eo
qđ omnes popłos magnitudinis eoꝵ formido penetra¬
bat: Duodecimꝰ mensis ut supͣdictũ ẽ. nouissimam
etatẽ scłi significat: quando incarnatio facta ẽ redẽp¬
toris. et euangelii ipsius p̃dicatio toto orbe dissemi¬
nata Similiter et terciadecima dies. lucẽ fidei ac
bonoꝵ oꝑum que p̃dicatione euangelica in eccła
ꝑ fideles cotidie explet᷑: declarat: Nam duodecimo
mense. terciadecima die mensis quando cunctis iu¬
deis interfectio parabat᷑. et hostes eoꝵ inhiabant san¬
guini: uersauice ipsi iudci suꝑiores eẽ ceperunt. et

Expanded text:
igitur duodecimi mensis quem adar vocari ante iam diximus tertiadecima die quando cunctis Iudaeis interfectio parabatur et hostes eorum inhiabant sanguini versa vice Iudaei superiores esse coeperunt et se de adversariis vindicare tes, oppida et loca, ut extenderent manus contra inimicos et persecutores suos, nullusque ausus est resistere, eo quod omnes populos magnitudinis eorum formido penetrarat. » Duodecimus mensis, ut supra dictum, novissimam aetatem saeculi significat, quando incarnatio facta est Redemptoris, et Evangelii ipsius praedicatio toto orbe disseminata. Similiter et tertia decima dies lucem fidei ac bonorum operum, quae praedicatione evangelica in Ecclesia per fideles quotidie expletur, declarat. Nam duodecimo mense, « tertia decima die mensis, quando cunctis Judaeis interfectio parabatur, et hostes eorum inhiabant sanguini, versa vice ipsi Judaei superiores esse coeperunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
tis plenitudinis xꝑi Cumq et secundo quererent᷑
uirgines. et congregarent᷑: mardocheus manebat ad
regis ianuam: Necdumq ꝓdiderat hester patriam
et popłm suum: uxta mandatũ mardo chei: Quicqͥd
enim ille precipiebat obseruabat hester: et ita cuncta faciebat
ut eo tempore solita erat quo eam paruulam nutriebat¬

Expanded text:
 principalem cumque et secundo quaererentur virgines et congregarentur Mardocheus manebat ad regis ianuam necdumque prodiderat Hester patriam et populum suum iuxta mandatum eius quicquid enim ille praecipiebat observabat Hester et ita cuncta faciebat ut eo tempore solita erat quo eam parvulam nutriebat
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura ꝑ ueredarios hoc ẽ ꝑ predicatores sc̃õs di¬
recta est in totum orbem terrarum: quod signifi
tebant: Nam denarius numerus ꝑ duodenarium
multiplicatus. centesimum et uicesimũ facit: quibꝰ
si septenarius associatus fuerit. totius sũme plenitu¬
dinẽ concludit: Ita quoq decalogi uera custodia.
eplica traditione in os mundi partes ꝑ doctores scõs
censinuita :ꝑseptem plicis sp̃c gra in ficdesium cco
rum genliũ eitteras & linguas ut queq geno lege¬
prest untel ligere posset: quia sic euangeti doctrina
ordmuatulẽ ut euis pͥmi doctores ꝑ spe sci grani edocti

Expanded text:
Scriptura per veredarios, hoc est, praedicatores sanctos, diScriptura per veredarios, hoc est, praedicatores sanctos, directa est in totum orbem terrarum, quod significtebant; nam denarius numerus per duodenarium multiplicatus centesimum et vicesimum facit; quibus si septenarius associatus fuerit, totius summae plenitudinem concludit. Ita quoque decalogi vera custodia apostolica traditione in omnes mundi partes per doctores sanctos est insinuata, sed septemplicis Spiritus gratia in fidelium est rum gentium litteras et linguas, ut quaeque gens legere et intelligere posset: quia sic Evangelii doctrina ordinata est, ut ejus primi docto
Abbreviated transcription (Latin):
deos et ad principes procuratoresq et udices qͥcentũ
xx. et .uii. prouinciis ab india usq ethiopiam presi¬
debant: ꝓuincie atq ꝓuinciȩ. popło et popło: iuxta
litteras et linguas suas et uideis pro ut legere pote¬
rant et audire: Ipseq epłe que ex regis nomine mit¬
tebantur. anulo illius obsignate sunt: et misse ꝑuere¬
darios. qui ꝑ omnes ꝓuintias discurrentes. ueteres
litteras nouis nuntiis p̃uenirent. et cetera Siban
mensis qui apud hebreos post nisan tercius in ordi¬
ne ẽ: idem ẽ qͥ apud grecos uocatus theseri: et apud
latinos nominatur iunius: Huius uicesima tercia
nem. ad refutandas ueteres aman litteras: Quius rei
significatio in promptu ẽ: quia euangelii doctrina
ita condita est ꝑ scriptores noui testamenti mediante
conplecte retur. et totius decalogi in duobus p̃cep¬
tis caritatis sũma ꝑfectio eẽ demonstraret᷑ Ipsaq

Expanded text:
aeos et ad principes procuratoresque, et judices, qui centum aeos et ad principes procuratoresque, et judices, qui centum ginti septem provinciis, ab India usque ad Aethiopiam praesidebant; provinciae atque provinciae, populo et populo, juxta litteras et linguas suas, et Judaeis prout legere poterant et audire. Ipsaeque epistolae, quae ex regis nomine mittebantur, annulo ipsius obsignate sunt, et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes, veteres litteras novis nuntiis praevenirent. » Siban mensis, qui apud Hebraeos post Nisan tertius in ordine est, id est, qui apud Graecos vocatur Thessari, et apud Latinos nominatur Junius. Hujus vicesima tertia nem, ad confutandas veteres Aman litteras. Cujus rei significatio in promptu est, quia Evangelii doctrina ita condita est per scriptores Novi Testamenti mediante complecteretur, et totius decalogi in duobus praeceptis charitatis summa perfectio esse demonstraretur: ipsaque
Abbreviated transcription (Latin):
comprimatur audatia. et de manibꝰ eoꝵ fidelium
liberetur in nocentia : Extendit suꝑnus rex sceptrũ
aureum contra petentem reginam: quia pietatis
suȩ potenter ipsi inpendit clementiam Postulat
illa ut nequissimi aman ueteres litterȩ nouis scri¬
tis ꝑmutentur: quia hoc studium ẽ uerȩ reginȩ
ut omnis erroris secta omnesq contrarie machina¬
tiones. que antiquus hostis ad extinctionẽ popłidi
ꝓministros suos molitur. Taluberrimis euangelii
documentis repellant᷑ atq deleant᷑: Signantur ip¬
se litterȩ ex nomine regis scriꝑte anulo ipsius.: quia
ubiq declaratur: Cuius dono ipsi predicatores re¬
pleti. sempiterna fortitudine insuꝑabiles omnibus
spparent: et hostium suoꝵ. triumphatores głosissimi
ꝑmanent Erat autem tempus tercii mensis
qui appellatur siban: uicesima et tercia illius die
scriptesunt epistole ut mardocheus uoluerat. ad ui¬

Expanded text:
comprimatur audacia, et de manibus eorum fidelium comprimatur audacia, et de manibus eorum fidelium liberetur innocentia. Extendit supernus rex sceptrum aureum contra petentem reginam, quia pietatis suae potenter ipsi impendit clementiam. Postulat illa ut nequissimi Aman veteres litterae novis scriptis permutentur; quia hoc studium est verae reginae, ut omnis erroris secta, omnesque contrariae machinationes, quae antiquus hostis ad exstinctionem populi Dei per ministros suos molitur, saluberrimis Evangelii documentis repellantur atque deleantur. Signantur ipsae litterae ex nomine regis scriptae annulo ipsius, quia ubique declaratur; cujus dono ipsi praedicatores repleti sempiterna fortitudine insuperabiles omnibus apparent, et hostium suorum triumphatores gloriosissimi permanent. « Erat autem tempus tertii mensis, qui appellatur Siban, vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistolae, ut Mardochaeus voluerat, ad Jud
Abbreviated transcription (Latin):
quo signũ clementie monstrabatur. Illaq consur¬
gens: stetit ante eum et ait: Si placet regi. et inue¬
ni grãm coram ocłis euis. et dep̾catio mea ñ ei uide¬
atur ẽẽ contraria: obsecro ut nouis epłis ueteres
aman littere insidiatoris et hostis iudeorũ. quibꝰ
eos in cunctis regis ꝓuinciis perire p̃ceperat corri¬
gant᷑ Quomodo enim potero sustinere necem et in-¬
terfectionẽ popłi mei : Responditq rex assuerus hes¬
ter regine et mardocheo iudeo Domum aman con¬
cessi hester: et ipsũ iussi affigi cruci. qui ausus est
manum in uideos mittere Scribite gͦ uideis sicut
uobis placet ex regis nomine: signantes litteras anu¬
lo meo Qiud est gͦ hester procidere ad pedes regis.
eumq pro salute popłi exorare: nͥ scãm ȩccłam pro
ereptione filiorum suoꝵ cotidie dñm omnipotentẽ
ꝑfidem et mysteria incarnationis unigeniti dei
humiliter postulare: quatenus eius grã & hostium

Expanded text:
quod signum clementiae monstrabatur. Illaque consurquod signum clementiae monstrabatur. Illaque consurgens stetit ante eum et ait: Si placet regi, et si inveni gratiam in oculis ejus, et deprecatio mea non ei videatur contraria, obsecro ut novis epistolis veteres Aman litterae insidiatoris et hostis Judaeorum, quibus eos in cunctis regis provinciis perire praeceperat, corrigantur. Quomodo enim potero sustinere necem et interfectionem populi mei? Responditque rex Assuerus Esther reginae et Mardochaeo Judaeo: Domum Aman concessi « Esther, et ipsum jussi affigi cruci, qui ausus est manum in Judaeos mittere: scribite ergo Judaeis sicut vobis placet ex regis nomine, signantes litteras annulo meo. » Quid est ergo Esther procidere ad pedes regis eumque pro salute populi exorare, nisi sanctam Ecclesiam pro ereptione filiorum suorum quotidie Dominum omnipotentem per fidem et mysteria incarnationis Unigeniti Dei humiliter postulare, quatenus ejus gratia et hostium
Abbreviated transcription (Latin):
possidet. hostem quondam xꝑianoꝵ Et ingredit᷑
mardocheus ante faciem regĩs: cũ cõtidie anime scõꝵ
de incolatu presentis uitȩ rapiunt᷑ ad contemplationẽ
uultus suꝑni uidicis. cuius letitiȩ magnitudinem
nullus occupat finis. s gła ꝑꝑes cotidie eis crescit in
gaudio eterne exultationis: Hester autẽ constituit
mardocheum suꝑ domũ suam: Etce hester mardoche¬
um constituit supͣ domũ suam: quia hoc salubri scẽ
eccłȩ placet consilio. ut multitudo fidelium sub regi¬
mine statuat᷑ scõꝵ predicatoꝵ. quatenus ꝑ humilita¬
tẽ et obedientiam subdita fiat imꝑio electorum ma¬
gistrorum Nec his contemta : procidit ad pedes regis.
fleuitq et locuta ad eum orauit. ut malitiam aman
agagitȩ et machinationes eius pessimas quas exco¬
gitauerat contra uideos. iuberet irritas fieri: At il¬
le ex more sceptrum aureum protendit manu:

Expanded text:
possidet, hostem quondam Christianorum. Et ingreditur possidet, hostem quondam Christianorum. Et ingreditur Mardochaeus ante faciem regis, cum quotidie animae sanctorum de incolatu praesentis vitae capiuntur ad contemplationem vultus superni Judicis: cujus laetitiae magnitudinem nullus occupat finis, sed gloria perpes quotidie eis crescit in gaudio aeternae exsultationis. « Esther autem constituit Mardochaeum super domum suam. » Ecce Esther Mardochaeum constituit super domum suam, quia hoc salubri sanctae Ecclesiae placet consilio, ut multitudo fidelium sub regimine statuatur sanctorum praedicatorum, quatenus per humilitatem et obedientiam subdita fiat imperio electorum magistrorum. « Nec his contenta procidit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit, ut malitiam Aman Agagitae et machinationes ejus pessimas, quas excogitaverat contra Judaeos, juberet irritas fieri. At ille ex more sceptrum aureum praetendit manu,
Abbreviated transcription (Latin):
doctores scĩ ꝓ labore quem exercuerunt in nutrimi¬
ne fidelium. grãm copiosam ante conspectum inue¬
niunt conditoris omnium Potest et hec sententia
de ꝑsona omnium ꝑsecutoꝵ eccłȩ generaliter ꝓlata
accipi: quia qͥcqͥd illistudio sapientię uel utilium
disciplinarum ediderunt. aut de honestate uirtuti
indagando exquisierunt. necnon etiam ea que in
genere penarum adtorquendos martyres excogita¬
uerunt. totum fidelibꝰ xp̃i in augmentũ honoris
et głȩ conuersum est Nec illis iniustis possessoribꝰ
quicquã remansit ꝓ elaboratu suo bone mercedis: s
istis totũ conlatum est. ad plenitudine suȩ ꝑfectioĩs
Illud quoq qd subuingitur tulisse regem ãnulum
quẽ ab aman receꝑat. et tradidisse mardo cheo: mys¬
tice exprimit quia signaculum fidei. qđ ꝑfidi uidei
et omnes ꝑsecutores nominis xꝑ̃i. sibi ꝑ predicatio¬
nẽ euangelii oblatum reciꝑe nolebant: ad gentiũ

Expanded text:
doctores sancti pro labore quem exercuerunt in nutrimidoctores sancti pro labore quem exercuerunt in nutrimine fidelium, gratiam copiosam ante conspectum inveniunt conditoris omnium. Potest et sententia haec de persona omnium persecutorum Ecclesiae generaliter prolata accipi, quia quidquid illi studio sapientiae vel utilium disciplinarum ediderunt, aut de honestate virtutum indagando exquisierunt, nec non ea quae in genere poenarum ad torquendos martyres excogitaverunt, totum fidelibus Christi in augmentum honoris et gloriae conversum est. Nec illis injustis possessoribus quidquam remansit pro elaboratu suo bonae mercedis, sed istis totum collatum est ad plenitudinem suae perfectionis. Illud quoque quod subjungitur, tulisse regem annulum quem ab Aman receperat, et tradidisse Mardochaeo, mystice exprimit quia signaculum fidei, quod perfidi Judaei et omnes persecutores nominis Christi sibi per praedicationem Evangelii oblatum recipere nolebant, ad gentium
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis credetis: Die illa dedit rex assuerus hester
regine domum aman aduersarii uideoꝵ: et mar¬
docheus ingressus ẽ añ faciẽ regi. cetera: Quid est qd̃¬
uersarii uideoꝵ: nisi qd̾ rex uerus et dñs nr̃ omnẽ
dignitatem et omnem honorẽ quẽ prior popłs et
scientia legis et prophetarum atq cultu pie religi¬
onis habuit. post quam aduentũ mediatoris dĩ et
hominũ in carne spreuit. atq euangelium eius re¬
ciꝑe noluit. totum ad scȩ̃ eccłe transtulit usum.: ut
ipsa possideret spiritales diuitias. et custos fieret
honestissima omniũ uirtutũ: In de scriptum est:
in prouerbiis: Custoditur usto substantia peccatoris:
Et dñs in euangelio ad ipsos uideos ait. Auferetur
a uobis regnum dei: et dabitur genti facienti fructꝰ
eius Hinc iterum ꝑsalomonem dicitur: Qui bonus
ẽ : hauriet a dño grãm Unde sequitur de mardocheo
qd̾ ingressus sit ante faciem regis: quia laudante
ac predicante ȩccła instantiã magistroꝵ suoꝵ. ĩꝑsi

Expanded text:
ra quievit die illo dedit rex Asuerus Hester reginae domum Aman adversarii Iudaeorum et Mardocheus ingressus est ante faciem regis confessa est versarii Judaeorum, nisi quod rex verus et Dominus noster omnem dignitatem et omnem honorem quem prior populus ex scientia legis et prophetarum atque cultu piae religionis habuit, postquam adventum mediatoris Dei et hominum in carne sprevit, atque ejus Evangelium recipere noluit, totum ad sanctae Ecclesiae transtulit usum, ut ipsa possideret spirituales divitias, et custos fieret honestissima omnium virtutum. Unde scriptum est in Proverbiis: « Custoditur justo substantia peccatoris . Et Dominus in Evangelio ad ipsos Judaeos ait: « Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . » Hinc iterum per Salomonem dicitur: « Qui bonus est auferet a Domino gratiam . » Unde sequitur de Mardochaeo quod ingressus sit ante faciem regis, quia laudante ac praedicante Ecclesia instantiam magistrorum suorum, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ogͥ tempore quo mardocheus ad regis ianuam mora¬
batur. i̾rati sunt bagathan et thares duo eunuchi regis
qui ianitores eraut. et in pͥmo pualatii limme presidebuN:
uoluerunt ꝙ insurgere in regem et occidere eum. Quod
mardocheum non latuit: Statimq nuntiauit reginȩ
hester: et illa regi. ex nomine mardochei. qui ad se rem
detulerat: Quid ꝑ hos duos eunuchos qui ianitores eratł
domus regiȩ. et in primo palatii limine p̃sidebant: nͥ
scribe et pharisei designant᷑ iudeoꝵ. de quibꝰ dictum ẽ
qđ habentes clauem scientiȩ nec ipsi introierunt. nec ali¬
os introire ꝑmiserunt: Hiuolebant insurgere in regẽ
et occidere eum: quia ipsi doctrine et uirtutibꝰ salua¬
toris semꝑ inuidentes insidiabantur. et cum ministris
romane potestatis moliebantur quomodo eum inter¬
ficerent: Unde scriptum ẽ in euangłio quod abeuntes
pharisei consilium inierint ut caperent eum in sermo¬
ne: et mittunt ei dicipulos suos cũ herodianis dicentes

Expanded text:
 tempore quo Mardocheus ad regis ianuam morabatur irati sunt Bagathan et Thares duo eunuchi regis qui ianitores erant et in primo palatii limine praesidebant volueruntque insurgere in regem et occidere eum quod Mardocheum non latuit statimque nuntiavit reginae Hester et illa rdetulerat. » Quid per hos duos eunuchos, qui janitores erant domus regiae et in primo palatii limine praesidebant, nisi Scribae et Pharisaei designantur Judaeorum, de quibus dictum est quod habentes clavem scientiae, nec ipsi introierunt, nec alios introire permiserunt. Hi volebant insurgere in regem et occidere eum, quia ipsi doctrinae et virtutibus Salvatoris semper invidentes insidiabantur, et cum ministris Romanae potestatis moliebantur quomodo eum interficerent. Unde scriptum est in Evangelio quod « abeuntes Pharisaei consilium inierint ut caperent eum in sermone, et mittunt ei discipulos suos cum Herodianis dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
H uc et paulus ad romanos scribens ait Reuelatur
enim ira dei de celo suꝑ omnẽ impietatem et inuis¬
titiam hominum eoꝵ qui ueritatemdi in iniustitia
detinent. qui reddet unicuiq scđm oꝑa eius his
quidem qͥ scđm patientiam boni oꝑis głam et hono¬
rem et incorruptionem querentib uitam et̃nam.

Expanded text:
Hinc et Paulus ad Romanos scribens ait: « Revelatur Hinc et Paulus ad Romanos scribens ait: « Revelatur enim ira Dei super omnem impietatem et injustitiam hominum, qui veritatem in Dei injustitia detinent, qui reddet unicuique secundum opera ejus; his quidem qui secundum patientiam boni operis, gloriam, et honorem, et incorruption
Abbreviated transcription (Latin):
in eis interficiant: Sed horum iniquitat̃e scĩ doctores
manifestantes. latebras erroꝵ illoꝵ in lucem produ¬
cunt demonstrando quomodo innocentes ꝑ dĩ uidiei¬
um amorte anime eruantur. noxũ iusta ultione
puniantur: beneq meriti condigna mercede remu¬
nerentur. Unde subiungitur. Quesitum est. & in¬
uentum. et adpensus uterq eoꝵ in patibulo Et ius¬
sit rex ut in libro memorali scriberetur ut ꝓuita
sua aliquid repensaretur: mandatumq historiis
& annalibus traditum coram rege Libri gͦ memori¬
ales sunt uolumina duorum testamentoꝵ. in quibꝰ
que iustis pro bonis actib p̃mia. & que iniquis pro
peccatis suis penȩ in futuro maneant cõmemoratur.
nde scriptum ẽ in euangło Filius hominis uentu¬
rus est. in gła pr̃ĩs sui cum angłis suis: et tunc reodet
unicuiq scđm oꝑa sua Et item Ibunt inquit un¬
pii insupplicium eternũ: iusti autem in uitã et̃nã:

Expanded text:
in eis interficiant: sed horum iniquitatem sancti doctores in eis interficiant: sed horum iniquitatem sancti doctores manifestantes, latebras errorum illorum in lucem producunt, demonstrando quomodo innocentes per Dei indicium a morte animae eruantur, noxii justa ultione puniantur, beneque meriti condigna mercede remunerentur. Unde subjungitur. « Quaesitum est, et inventum est, et appensus uterque in patibulo, et jussit rex ut in libro memoriali scriberetur, ut pro vita sua aliquid repensaret ei, mandatumque est historiis, et annalibus traditum coram rege. » Libri ergo memoriales sunt volumina duorum Testamentorum, in quibus quae justis pro bonis actibus praemia, et quae iniquis pro peccatis poenae in futuro maneant, commemorantur. Unde scriptum est in Evangelio: « Filius hominis venturus est in gloria Patris sui, et tunc reddet unicuique secundum opera sua . » Et item: « Ibunt, inquit, impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam . »
Abbreviated transcription (Latin):
facimus quia hic homo multa signa facit: Si dimiitimꝰ
eum sic:omnes credent in eum: et uenient romani. &
tollent nrm̃ locum et gentem: Unde post pauca subiun¬
gitur: Ab illo gͦ die: cogitauerunt ut interficerent eum:
Has duas ꝑsonas. isaias ꝓpħa induab domib notat: quibꝰ
saluator incarnatus. in lapidem offensionis et in petrã
scandali factus est: et in laqueũ & mriunam habitan¬
tib hierusalem Unde offendent ex eis plurimi : et cadent
et conterentur. et irreti ent᷑ et capientur Horum g
eunuchoꝵ nequitiam cognoscens mardocheus nr̃. regi
ꝑ hester. ꝓdit : quia illoꝵ dolos & prauitatem cordis. p̃¬
dicatoꝵ. ordo fidelibꝰ qͥ membra xp̃i sunt cauendos eẽ
ostendit: Potest et in ipsis duobꝰ ein uchis ꝑsona hereti¬
coꝵ et scismaticoꝵ accipi: qui fraudis ac malitie uene¬
nũ corde gestantes aduersus ueritatem iniqua consilia
sedulo construunt: qualiteream a cordibꝰ credentium
auferant : et xp̃m qui est uita fidelium quodaminodo

Expanded text:
ta signa facit, si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani et tollent nostrum locum et gentem . » Unde post pauca subjungitur: « Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum . » Has duas personas Isaias propheta in duabus domibus notat, quibus Salvator incarnatus in lapidem offensionis et in petram scandali factus est, et in laqueum et ruinam habitantibus Jerusalem, unde offendent ex eis plurimi et cadent, et conterentur, et irretientur, et capientur. Horum ergo eunuchorum nequitiam agnoscens Mardochaeus noster, regi per Esther prodit, quia illorum dolos et pravitatem cordis praedicatorum ordo fidelibus, qui membra Christi sunt, cavendos esse ostendit. Potest et in ipsis duobus eunuchis persona haereticorum et schismaticorum accipi, qui fraudis atque malitiae venenum corde gestantes, adversus veritatem iniqua consilia sedulo construunt, qualiter eam a cordibus credentium auferant, et Christum, qui est vita fidelium, quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
cua fieri potest. apud eos in quoꝵ cordibus ardor recte
fidei. et ignis diuini amoris incessabiliter feruet Uñ
doctor gentium de laboribus sius ac ꝑsecutionibꝰ quas
pro xp̃o passus est. ueridicis uerbis glorians subupͣxit diceis

Expanded text:
cua fieri potest apud eos in quorum cordibus ardor rectae cua fieri potest apud eos in quorum cordibus ardor rectae fidei et ignis divini amoris incessabiliter fervet. Unde gentium doctor de laboribus suis ac persecutionibus quas pro Christo passus est, ve
Abbreviated transcription (Latin):
instructa. patrie et popłi sui ꝓdere locum: quia ab om¬
ni labe peccatoꝵ et sordibus idolatriȩ ꝑ baptismum
mundata. nequaquã ultra obꝓbrium sustinet pris¬
tine impietatis Cui etiam et ꝑpropħam dñs p̃cipit
tuus. Unde subsequitur ꝑ mardochei typum sollerti¬
am magistroꝵ demonstrando scriptura dicens:
Qui deambulabat cotidie ante uestibulum domus in
qua electe uirgines seruabantur : curam agens salu¬
tis hester. et scire uolens quid ei accideret Quia scĩ doc¬
tores cura ꝑuigili cotidie excubant in doctrina euan¬
gelii. ut plebis sibi cõmisse explorent credulitatem et
oꝑationem. si forte regulam recte fidei ꝑ quam salus et̃¬
na adipiscitur. intenta mente sequantur: si diligenti¬
am habeant in cultura dei. et in bonoꝵ oꝑum obser-¬
uantia. ꝑ quam regni cęlestis merces infutura uita pro¬
meretur Hec enim ulla hora huius sollicitudinis ua¬

Expanded text:
instructa, patriae et populi sui prodere locum, quia ab ominstructa, patriae et populi sui prodere locum, quia ab omni labe peccatorum et sordibus idololatriae per baptismum mundata, nequaquam ultra opprobrium sustinet pristinae impietatis. Cui etiam et per Prophetam praecepituus . » Unde subsequitur per Mardochaei typum solertiam magistrorum demonstrando Scriptura dicens: « Qui deambulabat quotidie ante vestibulum domus, in qua electae virgines servabantur, curam agens salutis Esther, et scire volens quid ei accideret. » Quia sancti doctores cura pervigili quotidie excubant in doctrina Evangelii, ut plebis sibi commissae explorent credulitatem et operationem, si forte regulam rectae fidei, per quam salus aeterna adipiscitur, intenta mente sequantur, si diligentiam habeant in cura Dei et in bonorum operum observantia, per quam regni coelestis merces in futura vita promeretur; nec enim ulla hora hujus sollicitudinis va
Abbreviated transcription (Latin):
lata est: S eam pietas diuina omnino non deseruit :
immo ꝑ p̃dicatores suos ad ueritatis uiam iterum re¬
uocauit: qui eius curam diligentius habentes. educã¬
uerant eam in omni pietate et iustitia et ueritate
Huic ageas eunuchus hoc ẽ yastoꝵ ordo castissimus. pa¬
rans mundum muliebrem. sanam uidelicet doctri¬
nam et boni oꝑis exempla: tradidit partessuas ꝓfecto
scientiam scãrum scripturarũ. et honestatem morum
Quietiam septem puellas spetiosissimas pedis sequasor¬
dinauit: quia plures ꝑsonas fidelium septiformis
rentur. ipsius discipulatui saluberrimo subrogauit:
scilicet ut profectu fidei et omniũ uirtutũ adornata
fulgore. ad regis suꝑni thorum ꝑomnia habilis inue¬
mretur Que noluit indicare popłm et ꝑatriam suam:
mardocheus enim p̃ceperat ut de hac re omnino reti¬
ceret: Noluit enĩ ȩccła gentium scõꝵ doctoꝵ preceptis

Expanded text:
lata est. Sed eam pietas divina omnino non deseruit, lata est. Sed eam pietas divina omnino non deseruit, imo per praedicatores suos ad veritatis viam iterum revocavit, qui ejus curam diligentius habentes, educaverant eam in omni pietate, et justitia, et veritate. Huic Egeus eunuchus, hoc est, pastorum ordo castissimus, parans mundum muliebrem, sanam videlicet doctrinam et boni operis exempla, tradidit partes suas, profecto scientiam Scripturarum et honestatem morum; cui etiam septem puellas speciosissimas pedisequas ordinavit, quia plures personas fidelium septiformis rentur, ipsius disciplinatui saluberrimo subrogavit; scilicet ut profectu fidei et omnium virtutum adornata fulgore, ad regis aeterni thorum per omnia habilis inveniretur. « Quae noluit indicare populum et patriam suam, Mardochaeus enim praeceperat ut de hac re omnino reticeret. » Noluit enim Ecclesia gentium, sanctorum doctorum praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
grãm coram oculis dĩ magis inuenit quã synagoga
uideorum. que merito impietatis sue absq miscđia¬
ꝑ oseȩ ꝓpħam uocatur: Ftanc gͦ mardocheus spiritał
quia utrumq parentem amiserat: sibi adoptauit in
filiam: Et quid ꝑ mardocheum. nͥ doctores gentium
significantur. et maxime beatus paulus apłs qͥ etiam
de stirpe geminea hoc ẽ de tribu beniamin se ẽẽ testat᷑.
Cui quoq uocatione dei a ꝑsecutore in apłm conuerso.
commissa ẽ. eccl̃a gentium: et ipse eam mortuo patre
et matre. errore scilicet atq suꝑstitione gentili. quo¬
dãmodo fecit ẽẽ suam: cum ꝑbaptisini grãm et uer¬
bum euangłii. ommpotenti patri filiam ad salutẽ
regenerauit eternam Unde ipse dixit ad eos Licet
plures magistros haberetis. tamen non multos pa¬
tiuitatẽ transducta est: cum ꝑdiabolum a naturali
lege et cultu unius dei in confusionem idolatrie trass¬

Expanded text:
gratiam coram oculis Dei magis invenit quam Synagoga gratiam coram oculis Dei magis invenit quam Synagoga Judaeorum, quae merito impietatis suae absque miseriophetam vocatur. Hanc ergo Mardochaeus spiritualis, quia utrumque parentem amiserat, sibi adoptavit in filiam. Et quid per Mardochaeum, nisi doctores gentium significantur? Et maxime beatus Paulus apostolus, qui etiam de stirpe Jeminea, hoc est, de tribu Benjamin se esse testatur. Cui quoque vocatione Dei a persecutore in apostolum converso, commissa est Ecclesia gentium: et ipse eam mortuo patre et matre, errore scilicet atque superstitione gentili, quodammodo fecit esse suam, cum per baptismi gratiam et verbum Evangelii omnipotenti Patri filiam ad salutem regeneravit aeternam. Unde ipse dixit ad eos: « Licet plures magistros haberetis, tamen non multos pativitatem traducta est, cum per diabolum a naturali lege et cultu unius Dei in confusionem idololatriae trans
Abbreviated transcription (Latin):
lis filius iair. filii semei. filii cis de stirpe gemini qui
transsatus fuerat de hierusalem eo tempore quo ie¬
choniam regem iuda nabuchodonosor rex babilonis
transtulerat: qui fuit nutriciꝰ filie frĩssui edess& q̃ altero
nomine hester uocabatur. et utrũq parentem ami¬
serat : pulcra nimis et decora facie: Mortuisq patre
et matre. mardocheus sibi eam adoptauit infiliam:
Cumq ꝑcrebruisset regis imꝑium: et uixta mandata
illius. multȩ uirgines pulchre adducerent᷑ susam. et
ageo traderentur eunucho: hester quoq inter ceteras
puellas ei tradita est ut seruaretur in numero femina¬
ret̾ ei partessuas. et septem puellas speciosissimas de
domo regis: et tam ipsam quã pedissequas ornaret.
atq excoleret: Quid ꝑ hester que interp̾tatur abscon¬
sa. et altero nomine uocabat᷑ edessa hoc ẽ miscd̃ia nͥ¬
gentium eccła designatur. que in abscondito cordis
sui. ꝓpter fidei castitatem placet deo. et miscd̾am ac

Expanded text:
s filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mortuisque patre eius ac matre Mardocheus sibi eam adoptavit in filiam cumque percrebuisset regis imperium et iuxta mandata illius multae virgines pulchrae adducerentur Susan eEgeo traderentur eunucho, Esther quoque inter caeteras puellas ei tradita est, ut servaretur in numero feminaret ei partes suas, et septem puellas speciosissimas de domo regis, et tam ipsam quam pedisequas ornaret naret atque excoleret. » Quid per Esther, quae interpretatur absconsa, et altero nomine vocabatur Edissa, hoc est miserigentium Ecclesia designatur, quae in abscondito cordis sui propter fidei castitatem placet Deo, et misericordiam ac
Abbreviated transcription (Latin):
t uoluto inquit tempore. hoc ẽ transactis quimq etatibꝰ
mundi in quibus patrum ꝓpago precedebat. et legał
institutio apud uideos florebat: sexta etas aduenien¬
te sredemptore in qua gentium multitudo ꝑ euan¬
gelium conuocanda erat. instabat: Iunc enĩ mystica
bester. id ẽ eccła de nationibꝰ apostolica pdicatione ad

Expanded text:
» Evoluto, inquit, tempore, hoc est, transactis quinque aetatibus » Evoluto, inquit, tempore, hoc est, transactis quinque aetatibus mundi, in quibus Patrum propago praecedebat, et legalis institutio apud Judaeos florebat, sexta aetas, adveniente Redemptore, in qua gentium multitudo per Evangelium convocanda erat, instabat. Tunc enim mystice Esther, id est Ecclesia, de nationibus apostolica praedicatione ad
Abbreviated transcription (Latin):
sẽcundas edes deducebatur. et rł: Mystice ostendit
quod post occasum uitiorum exsurgere debet fulgor
uirtutum: qui non alibi quã in unitate sc̃ȩ eccłe rite
splendebit: At quiseinde ꝑ aliquã erroꝵ ac uciorum
fanie utem separauerit: merito inscđas edes ubi concu¬
bine reges morabantur. deduci ꝑhibetur: quia casus
sane fidei. non ꝓfectum s defectum honoris menet᷑
Hei ultra habebit huiuscemodi potestatem ad regen
nrm̃ redire : nisi grã suꝑna uisitatꝰ. iterũ in pristine
dgnitatis statum sua uocatione restituatur.
uo luto autem tempore ꝑ ordinem: instabat dies
quo bes ter filia abiahil fris mardochei. quam sibiad¬
optauerat in filiam. intrare deberet ad regem Que ñ
quesiuit muliebrẽ cultum. s quecũq uoluitaegeus
cunuchus eustos uirginũ. hec ei ad ornatum dedit
Frat enm formosa ualde et incredibili pulcritudine:
ominium ocłis gratiosa et amabilis uidebatur.

Expanded text:
secundas aedes ducebatur, » et reliqua. Mystice ostendit secundas aedes ducebatur, » et reliqua. Mystice ostendit quod post occasum vitiorum exsurgere debet fulgor virtutum, qui non alibi quam in unitate sanctae Ecclesiae rite splendebit. At qui se inde per aliquam errorum ac vitiorum tatem separaverit, merito in secundas aedes, ubi concubinae regis morabantur, deduci perhibetur, quia casus sanae fidei non profectum, sed refectum honoris meretur, nec ultra habebit hujuscemodi potestatem ad regem nostrum redire, nisi gratia superna visitatus iterum in pristinae dignitatis statum sua vocatione restituatur. « Evoluto autem tempore, per ordinem instabat dies quo Esther filia Abihail fratris Mardochaei, quam sibi adoptaverat in filiam, intrare deberet ad regem, quae non quaesivit muliebrem cultum, sed quaecunque voluit Egeus eunuchus custos virginum haec ei ad ornatum dedit. Erat enim formosa valde, et incredibili pulchritudine, omnium oculis gratiosa et amabilis videbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tionibꝰ atq elemosinis. ceterisq uirtutum oꝑibus pris¬
tinassordes ueteris hominis abluere et noui decorem
induere festinent: Sic enim in actibꝰ apłoꝵ legitur
quod cornelius centurio orationibꝰ et elemosinis pri¬
mum placasset dm̃. deinde adueniente petro. bap¬
Unde subiungitur
Ngredientesq ad regem. quicquid postulassent ad or¬
natum ꝑtinens accipiebant: et ut eis placuerat. com¬
posite detriclinio feminarũ ad regis cubiculum tran¬
siebant: Quecumq enim anima certat ad thalamũ¬
celestis sponsi proꝑare. condignum a sius doctoribꝰ orna¬
tionem fidei ac uirtutum exercitium p̃parat. eo am¬
tentium numero ꝑ scẽ trinitatis integram fidem ac
plenam confessionem. ad ꝑceptionem unici baptisma¬
tis. et unctionem sacri crismatis ubi cęlesti sponso ue¬
raciter iungitur. accedat: Quod autẽ sequitur.
ue intrauerat uesꝑe egrediebatur mane: atq inde in

Expanded text:
tionibus atque eleemosynis, caeterisque virtutum operibus pristionibus atque eleemosynis, caeterisque virtutum operibus pristinas sordes veteris hominis abluere et novi decorem induere festinent. Sic enim in Actibus apostolorum legitur, quod Cornelius centurio orationibus et eleemosynis primum placasset Deum, deinde, adveniente Petro, bapUnde subjungitur: « Ingredientesque ad regem, quidquid postulassent ad ornatum pertinens, accipiebant, et uti eis placuerat, compositae de triclinio feminarum ad regis cubiculum transibant. » Quaecunque enim anima certat ad coelestis Sponsi tionem fidei, et exercitium operis praeparat, eo amtentium numero per sanctae Trinitatis integram fidem ac plenam confessionem ad perceptionem unici baptismatis et unctionem sacri chrismatis, ubi coelesti Sponso veraciter jungitur, accedat. Quod autem sequitur. « Quae intrabat vespere, egrediebatur mane, atque inde in
Abbreviated transcription (Latin):
um autẽ uenisset tempus singłarum ꝑ ordinem ꝓuel¬
tarum. ut uitrarent ad regem. expletis omnibꝰ que ad
cultum muliebrem ꝑtinebant. mensis duodecimus
uertebatur: ita dum taxat. ut sex mensibus ungerent᷑¬
oleo myrtino. et aliissex quibusdam pigmentis. et aro¬
matibus uterentur Quid est qđ puellȩ que ad regis
cubitum introducende erant. duodecim mensibus
oleo atq aromatibus preparabantur. ita ut sex mensi¬
bus oleo myrtino qd boni odoris eẽ constat ungerentur.
et alis sex pignientis et a romatibus uariis uterentur.
nͥ qd̾ omnes anime que ad sacribaptismi ꝑceptionem
et ad ueri sponsi regis uidelicet. xp̃i thalamum inuitan¬
tur. oleo myrtino. hoc ẽ lumine fidei et pinguedine
dilectionis cum a romatibus uirtutum ꝑfecte inbiun¬
tur. quatenus eius consortio digne fieri mereantur
Quid enĩ aliud aiunt predicatores scĩ quando catecumi¬
nossuos instruit ueritate fidei: nͥ ut bonis oꝑibus
eandem fidem eos adornare doceant. ut ieiuniis & ora¬

Expanded text:
um autem venisset tempus singularum per ordinem puellarum ut intrarent ad regem, expletis omnibus quae ad cultum muliebrem pertinebant, mensis duodecimus vertebatur: ita duntaxat ut sex mensibus oleo ungerentur myrrhino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus uterentur. » Quid est quod puellae quae ad regis cubiculum introducendae erant, duodecim mensibus oleo atque aromatibus praeparabantur, ita ut sex mensibus oleo myrrino, quod boni odoris esse constat, ungerentur; et aliis sex, pigmentis et aromatibus variis uterentur, nisi quod omnes animae quae ad sacri baptismi perceptionem et ad veri Sponsi, regis videlicet Christi, thalamum invitantur, oleo myrrhino, hoc est lumine fidei et pinguedine dilectionis, cum aromatibus virtutum perfecte imbuuntur; quatenus ejus consortio dignae fieri mereantur. Quid enim aliud agunt praedicatores sancti, quando catechumenos suos instruunt veritate fidei, nisi et bonis operibus eamdem fidem eos adornare doceant, ut jejuniis, ora
Abbreviated transcription (Latin):
sotiare sibi ȩccłam: uerum etiam de gentibꝰ ꝑ predicatores
suos fidelium sibi multitudinem adquirit copiosam: ut
fiat de utroq popło una ȩccła catholica sponsa uidelicet
ipsius nobilissima. que non habet macłam aut rugam.
Ende ipse in cuangło ait: Et alias oues habeo que non fẽ
ex hoc ouili: et illas oportet me adducere. et uocem meã
audient: et fiet unum ouile et unus pastor: Mardoche¬
us inquit manebat ad regis: aiuiam: quia doctores scĩ
assidue mauentes indoctrina enangłii conu. ocant
gentes ad intiditũ fidei et baptismatis sacramentũ:
Iecdumq hester nra ꝓdit patriam et popłm suum iux¬
ta mandatum mardochei typici quia iuxta doctrinã
dictis euangelicis p̃cipiuntur:. De qua ꝑ propħam dicitur
Smnis gła etꝰ filie regis abintus Et apłs. Gła inquit nr̃a

Expanded text:
associare Ecclesiam, verum etiam de gentibus per praedicatores suos fidelium sibi multitudinem acquirit copiosam, ut fiat de utroque populo una Ecclesia catholica, sponsa videlicet ipsius nobilissima quae non habet maculam aut rugam. » Unde ipse in Evangelio ait: « Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me ad ducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor . « Mardochaeus, inquit, manebat ad regis januam, » quia doctores sancti assiduo manentes in doctrina Evangelii, convocant gentes ad introitum fidei et baptismatis sacramentum; necdumque Esther nostra prodit patriam et populum suum juxta mandatum Mardochaei typici, quia juxta doctrinam dictis evangelicis praecipiuntur, de qua per prophetam dicitur: « Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . » Et A
Abbreviated transcription (Latin):
q cetus scõꝵ ꝓ hoc pariter in suꝑna hierłm gaudens
letabitur. He quo sequit᷑. Iudeis autẽ noua luxoriri
uisaẽ Gaudium et honor et tripudiũ apud om̃s po¬
płos urbes atq ꝓumcias. quocũq regis iussa uenie¬
bant: mira exultatio epule atq conuiuia et festus die.
in tantũ ut plures alterius gentis et secte. eoꝵ religi¬
on et cerimonus iungerent᷑. Grandis enĩ cunctos iu¬
daici nominis terror inuaserat Plurimi gͦ ex gentiliũ
atq hostium ȩccłȩ numero uisa patientia atꝙ constau¬
relicta idolatria ac suꝑstitione gentili. ad xp̃ianã
religionem conuersisunt: Quod eos qͥ passiones scõꝵ
atq triumphos martyrum legunt. minime latet
Inde q eꝑ dei miscđiam numerositas cotidie crescit
uigor: in toto orbe terrarũ. infidelibꝰ teriorẽ. et cre¬
dentibꝰ excitat gaudium De quo ꝑ psalmistam dicit᷑

Expanded text:
que coetus sanctorum pro hoc pariter in superna Jerusalem gaudens que coetus sanctorum pro hoc pariter in superna Jerusalem gaudens laetabitur. De quo sequitur. « Judaeis autem nova lux oriri visa est, gaudium, et honor, et tripudium. Apud omnes populos, urbes atque provincias, quocunque regis jussa veniebant, mira exsultatio, epulae, atque convivia, et festus dies: in tantum ut plures alterius gentis et sectae eorum religioni et caeremoniis jungerentur. Grandis enim cunctos Judaici nominis terror invaserat. » Plurimi ergo ex gentilium atque hostium Ecclesiae numero, vi, sapientia atque constarelicta idololatria atque superstitione gentili, ad Christianam religionem conversi sunt; quod eos qui passiones sanctorum atque triumphos martyrum legunt, minime latet; indeque per Dei misericordiam numerositas quotidie crescit minis vigor in toto orbe terrarum infidelibus terrorem et credentibus excitat gaudium. De quo per Psalmistam dicitur: «
Abbreviated transcription (Latin):
tũ regis pependerit in susis Nam susis. eqͥtatio
uel referens int̃pretat᷑. De Iniq suꝑbia mundi
suꝑat᷑ potentia dĩ hinc ẽ qd̾ saluator in euangelio dis¬
cipulissius ait In mundo pressurã habebitis: s confi¬
de palatio et de conspectu regis egrediens. fulgebat
uestibꝰ regus hyacinthinis uidelicet et ęrmis. coro¬
nam auream portans in capite. et anuctus palliose¬
rico atq purpureo: omnisq ciuitas exultauit atq¬
letata est Grandiᷤᷤ gła ẽ scĩs doctoribꝰ qđ eoꝵ doctrina
et exhortatione ꝑ uirtutẽ suꝑni regis. fideles uinct̃
seuttiam nequissimi hostis: et merces illis inde ꝑma¬
net in celesti regno et̃ne beatitudinis ac ꝑpetue
claritatis. Quod color hyacinti et auri splendor figu
sui. regalis dignitas simul cũ rege xp̃o regnaturis abip¬
so iustissimo retributore in arce suꝑna rependitur. cuuiꝰ
rei purpure ac serici nomina tẏpum preferunt: oĩs¬

Expanded text:
tum regis pependerit in Susis, nam Susis equitatio tum regis pependerit in Susis, nam Susis equitatio vel referens interpretatur. Denique superbia mundi superatur potentia Dei. Hinc est quod Salvator in Evangelio discipulis ait: « in mundo pressuram habebitis, sed confiDe vestibus regiis, hiacinthinis videlicet et aerinis, coronam auream portans in capite, et amictus pallio serico atqlaetata est. » Grandis gloria est sanctis doctoribus quod eorum doctrina atque exhortatione per virtutem superni regis fideles vincunt saevitiam nequissimi hostis, et merces illis inde permanet in coelesti regno aeternae beatitudinis ac perpetuae claritatis, quod color hyacinthi, et auri splendor figursui regalis dignitas simul cum rege Christo regnaturis ab ipso justissimo retributore in arce superna rependitur. Cujus rei purpurae ac serici nomina typum praeferunt, omnis