comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut si eos ĩ peccato tenet ad huc peccandi dulcedo. & salutẽ suã nob̾ curȩ. eẽ. cer-¬
nentes. malũ redd̾e ꝓbono uoluerint ⁊ magis debemꝰ eoꝵ inimicitias qͥ noluerit᷑
em̃dari contͣirre: qͣm dĩ offensã dũ peccantes palpamꝰ incurrere: Sed dehis qm̃

Expanded text:
aut si eos in peccato tenet adhuc peccandi dulcedo, et salutem suam nobis curae esse ceraut si eos in peccato tenet adhuc peccandi dulcedo, et salutem suam nobis curae esse cernentes, malum reddere pro bono voluerint; malle debemus eorum inimicitias, qui noluerint emendari, contrahere, quam Dei of
Abbreviated transcription (Latin):
cõpetere. ut se alterutrũ iuuent. ĩ strue̾nt. ȩdificent. ⁊utilitatẽ cõmunẽ
tã qͣ pp̾ã curent: Uñ dat̾ intelligi. qͦd qͥ oppͥmendis ac dece̾ prendis hoĩb hoies
nati ꝑsistunt ĩ mores ferinos. ñ natã. s uitȩ mutatione degenerant: Pouos
neq decipio: si decipi aut circũ ueniri ꝑmitto. hoc idẽ depeccatis licet intel¬
ligi: qr si peccantẽ uideo. ⁊ ñ solũ ñ arguo.s etiã eiꝰ peccatis cõsentio ÷ participẽ me¬
eiꝰ dãpnatioĩs efficio: ĩ omĩb ꝓeecantib pecco: qͣn eos qͦs scio peccasse. siue pecar¬
re qdã crudeł animi malignitate ñ ĩ crepo. Nec uͦ audiendi st̃ illi qui sedicũt
ꝓptẽa delinquentes obuirgare ñ posse. ne eos qͥ em̃ dari noluerint sibi faciant
inimicos: qui dũ parcunt eoꝵ uoluntati: saluti ñ parcunt. Siñ exiactantia
sed ex miscdia. Icũ qͣdã pietate conpatientis animi castigemꝰ. S illi nos sentiant

Expanded text:
 instruant, aedificent, et utilitatem communem tanquam propriam curent? Unde datur intelligi quod qui opprimendis ac decipiendis hominibus homines nati persistunt, in mores ferinos, non naturae, sed vitae mutatione degenerent. CAPUT neque decipio, si decipi, aut circumveniri permitto. Hoc idem de peccatis licet intelligi: quia si peccantem video, et non solum non arguo, sed etiam ei peccanti consentio, participem me damnationis ejus efficio; et in omnibus peccantibus pecco, quando eos quos scio peccasse sive peccare, quadam crudelis animi malignitate non increpo 2. Nec vero audiendi sunt illi qui se dicunt propterea delinquentes objurgare non posse, ne eos qui se emendare noluerint, sibi faciant inimicos. Qui dum parcunt eorum voluntati, saluti non parcunt. At si non ex jactantia, sed ex misericordia, et cum quadam pietate compatientis animi castigemus, et illi nos sentiant
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fortitudo. Sideamꝰ iam qͥd iustitia nob̾ afferat in hac uita p̾sidii:. ⁊ qͣlit̃
ipsa qͦq in eoꝵ pectorib qui se illi tͣdider̃. nullis uitioꝵ ualeat inpugnati¬
onib suꝑari. Eides enĩ que ẽ iustitiȩ fundam̃tũ. quã nulla oꝑa bona p̃ ce-
dunt. et ex qͣ omĩa bona ꝓcedunt : ipsa nos apeccatis omĩb purgat: m̃tes
nrãs illuminat: dõ reconciliat: cunctis participib nr̃ȩ natẽ consotiat:
spem nob̾ fute᷑ remuneratioĩs inspirat: auget ĩ nob̾ uirtutes scãs ac nos

Expanded text:
 quid etiam justitia nobis afferat in hac vita praesidii, et qualiter ipsa quoque in eorum pectoribus qui se illi tradiderint, nullis vitiorum valeat impugnationibus superari. Fides enim, quae est justitiae fundamentum, quadunt, et ex qua omnia bona procedunt. Ipsa nos a peccatis omnibus purgat, mentes nostras illuminat, Deo reconciliat, cunctis participibus naturae nostrae consociat, spem nobis futurae remunerationis inspirat, auget in nobis virtutes sanctas, ac nos
Abbreviated transcription (Latin):
discussũ. Meministi enĩ te qͣ sisse pͥmitꝰ unde eẽt: ꝙ duob modis a nob̾
tcͣtatũ eẽ memini. Uno qͦ qͣsi deregione eiꝰ ꝗͣ sitũ ẽ . altõ. utrũna ext̾ra

Expanded text:
discussum. Meministi enim te quaesisse primitus, unde esset: quod duobus modis a nobis tractatum esse memini, uno, quo quasi de regione ejus quaesitum est; altero, utrumnam ex ter
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ.⁊ibi. eẽ pͥmã uitã.⁊ pͥmã eẽntiã.uͥ. ẽ. pͥma sapientia. Nã hec. ẽ illa
ĩ cõmutabił uitas quȩ lex oi̾ũ artiũ recte dr̃. ⁊ ars oĩpotentis artifi¬
cis. Itaq cũ se aiã sentiat. nec corporũ spẽm motũq udicare scđ̾m se
ipsã. simul oportet agnoscat p̃stare suã nata̾m ei nat᷑ȩ deqͦ. uidicat.
Possũ enĩ dicere qͣre similia sibi exut᷑q parte responde m̃bra cͦq cor¬
poris debeant. qr sũma eqͣlitate delector. ꝗ ñ ocłis corporis. s nĩte ed¬
tueor: Quapt̃ tanto meliora eẽ. uidico q̃. ocłis cerno. qͣnto ꝓsui natã
uiciniora st̃ his quȩ animo ĩ telligo. Qr̃ aut̃ illa ita sit: nullꝰ potest

Expanded text:
est prima sapientia. Nam haec est illa incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artificis. Itaque cum se anima sentiat nec corporum speciem motumque judicare secundum se ipsam: simul oportet agnoscat, praestare suam naturam ei naturae, de qua judicat; Possum enim dicere quare similia sibi ex utraque parte respondere membra cujusque corporis debeant; quia summa aequalitate delector, quam non oculis corporis, sed mentis contueor: quapropter tanto meliora esse judico quae oculis cerno, quanto pro sua natura viciniora sunt iis quae animo intelligo. Quare autem ill
Abbreviated transcription (Latin):
manũ ꝓ tẽpore adiuuit. ex hibens ei ꝙ ȩtas illa poscebat. & ꝑ pħiã
ĩueniunt᷑ ab eͥs qͥ. ñ puerilit̾ ĩsiliunt. s pie diligent̾q ꝑtͣctant di¬
uinar̃ & humanar̃ rer̃ tã bonũ. ⁊ tã gͣnde secretũ.ꝙ ⁊̃ tẽporibꝰ
noui popłi amagnis ⁊ spũalib uiris ȩccłȩ catholicȩ alũnis uidõ

Expanded text:
manum pro tempore adjuvit, exhibens ei quod aetas illa poscebat, et per promanum pro tempore adjuvit, exhibens ei quod aetas illa poscebat, et per proinveniuntur ab iis qui non pueriliter insiliunt, sed pie diligenterque pertractant divinarum et humanarum rerum tam bonum, et tam grande secretum. Quod etiam temporibus novi populi, a
Abbreviated transcription (Latin):
t̃reni hoĩs imaginẽ abinitio scłi usq ad finẽ gerentiũ. in altõ series popłi
uni dõ dediti: s ab adã usq ad iobannẽ bastistã t̾reni hoĩs uitã gerentis
seruili quadã iꝰtitia. cꝰ historia uetꝰ testam̃tũ uocat᷑. qͣsi t̾renũ pollicens
regnũ. q̃ tota nicħ.ẽ. aliud ꝗͣ imago noui popłi. ⁊ noui testam̃ti pollicen
militate: usq ad diẽ iuditii qͣn ĩ claritate uenturꝰ. ẽ. ꝑꝙ iudiciũ ue¬
enĩ resurgemꝰ. s ñ om̃s ĩmutabim᷑. Resurg& gͦ piꝰ ppłs ut uetis hor̃s
sui reliquias tnsformet ĩ nouũ. Resurg& aũt̃ inpiꝰ ppłs.qͥ ab initio
usq ad finẽ ueterẽ hoĩem gessit: ut in scdam mortẽ p̃cipitet᷑. Eta¬
tũ aut̃ articłos.qͥ. diligent̾ legc̃ ĩueniunt. nec ⁊izania nec paleas
ꝑ horrescunt. Inpiꝰ nãq pio uiuit.⁊ peccator iꝰto: ut eoꝵ cõꝑatione

Expanded text:
terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et Novi Testamenti pollicentmilitate, usque ad diem judicii, quando in claritate venturus est. Post enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Resurget ergo pius populus, ut veteris hominis sui reliquias transformet in novum. Resurget autem impius populus, qui ab initio usque ad finem veterem hominem gessit, ut in secundam mortem praecipitetur. Aetatum autem articulos, qui diligenter legunt, inveniunt; nec zizania nec paleas perhorrescunt. Impius namque pio vivit, et peccator justo, ut eorum comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
totã obliuionẽ uitȩ tẽporalis tͣnseuntẽ. ꝑfecta forma quȩ facta. ẽ. ad ima-¬
ginẽ ⁊ similitudinẽ dĩ. Septima enĩ iã quies ȩt̾na. ẽ. & nullis ȩtatibꝰ
distinguenda beatitudo ꝑ petua. Ut enĩ finis hoĩs ueteris mors. ẽ:
sic finis noui hoĩs uita ȩt̾na. Ille nãq hõ peccati. ẽ: iste iꝰtitiȩ. Sicut
aut̃ isti ãbo nullo dubitante ita st̃. ut unũ eoꝵ. idẽ. ueterẽ. atq t̾renũ
possit ĩ hac uita unꝰ hõ age̾. nouũ uͦ. ⁊ cȩlestẽ nemo ĩ hac uita possit nͥ cũ ue¬
tẽ: nã ⁊ abipso ĩcipiat nece̾ẽ. ẽ. ⁊usq ad uisibilẽ mortẽ cũ illo ꝗͣuis eo de¬
ficiente. se ꝓficiente ꝑ duret : sic ꝓportiõe unui̾sũ g̾nꝰ humanũ cꝰ tãꝗͣ uniꝰ
hoĩs uita ẽ. ab adã usq ad finẽ hꝰ scłi. ita sub diuinȩ ꝓuidentiȩ legib am-
ministrat᷑. ut in duo gn̾a distributũ appareat. quoꝵ ĩ uno. ẽ. tba inpioꝵ

Expanded text:
oblivionem vitae temporalis transeuntem in perfectam formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo peccati est, iste justitiae. CAPUT id est veterem atque terrenum, possit in hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est ab Aeat. Quorum in uno est turba impiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
corporea pulcbritudine sensu ĩ t̃̾nuntio uidicat᷑. nec loco tumida. ẽ.
nec ĩ stabilis tẽpore. Nenĩ recte dici potest scđm eã iudicari rotundũ
cantũ. ⁊ ñ scđ̃m eã rotundũ uasculũ: aut scãm eã rotundũ uasculũ:¬

Expanded text:
corporea pulchritudine sensu internuntio judicatur, nec loco tumida est, corporea pulchritudine sensu internuntio judicatur, nec loco tumida est, nec instabilis tempore. Non enim recte dici potest secundum eam judicari rotundum canthum, et non secundum eam rotundum vasculum; aut secundum eam rotundum vasculu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑari artificiosa ñ possis S cũ ĩ om̃ib artib cõuenientia placeat. qͣ una sal¬
ua ⁊ pulchra st̃ omĩa. ipsa uõ cõuenienientia eqͣlitatẽ unitatẽq appetat:
ł similitudine pariũ partiũ ł gradatione dispariũ: quis. ẽ. qͥ sũ mã eqͣlitatẽ
ĩspatia diu̾sa diuidunt̃. Porro ipsauera ȩqualitas. ac similitudo. atq
ipsa uera ⁊ pͥma unitais. ñ ocłis carnis. neq ullo tali sensu. s m̃te conspͥ
uinceret᷑. longe plurimũ differre aꝑfecta. nͥ ea q̃ ꝑfecta .ẽ. m̃te uidẽt᷑: Si
tam̃ quȩ facta ñ. ẽ. ꝑfecta dicenda ẽ. & cũ oiã quȩ sensibilit̾ pulcra st̃: si
siue nata edita. siue artib elaborata locis. ⁊ tẽporib pulchra sint. ut corpꝰ
⁊ corporis motꝰ: illa eqͣlitas ⁊ unitas m̃ti tantũ mͦ cognita scdm qͣm de

Expanded text:
operari artificiosa non possis. 55. Sed cum in omnibus artibus convenientia placeat, qua una saloperari artificiosa non possis. 55. Sed cum in omnibus artibus convenientia placeat, qua una salva et pulchra sunt omnia; ipsa vero convenientia aequalitatem unitatemque appetat, vel similitudine parium partium, vel gradatione disparium: quis est qui summam aequalitatem in spatia diversa dividuntur? Porro ipsa vera aequalitas ac similitudo, atque ipsa vera et prima unitas, non oculis carneis, neque ullo tali sensu, sed mente intelvinceretur, longe plurimum differre a perfecta, nisi ea quae perfecta est, mente videretur? si tamen quae facta non est, perfecta dicenda est. 56. Et cum omnia quae sensibiliter pulchra sunt, sive natura edita, sive artibus elaborata, locis et temporibus sint pulchra, ut corpus et corporis motus; illa aequalitas et unitas menti tantummodo cognita, secundum quam de
Abbreviated transcription (Latin):
diũ locũ teneant: Quã quã iste sensꝰ iã sit ratioĩ. ueritatiq uicinior. S. cer¬
te qͦͣrendũ ẽ. scͣ nos offendat si duab fenestris ñ supͣ ĩuicẽ. s iuxta ĩ uicẽ loca¬
tis una ear̃. maior. minor ue sit. cũ eqͣles. ee̾. potuerint. si uͦ supͣ ĩuicẽ fuerint
ãbȩq demedio quãuis in pares ñ ita offendat illa ĩ eqͣlitas. &c̃ ñ multũ curemꝰ
qͣnto sit una ear᷑ aut maior. aut minor. q duȩ st̃: Intrib aut̃ sens ipse uidr̃
expetere ut aut in pares ñ sit̃ : aut int̾ maximã. ⁊ minimã ita sit media ut
qͥ & ꝓbet. Qbi potissimũ notandũ . ẽ: quẽ ad modũ qͦd solũ ĩspectũ minus displiꝰ¬
cuerit : in melioris conꝑatione respuat᷑. Ita repꝑit᷑ nicb̾. eẽ. aliud artẽ uulga¬
rẽ. nͥ rer̃ exptarũ placitarũq memoriã usu qͦdã corporis. atq oꝑatiotus
adiuncto. Quo si careas. uidicare de oꝑib possis. ꝙ multo ẽ. excellentꝰ. ꝗͣuis

Expanded text:
cum teneant? quanquam iste sensus jam sit rationi veritatique vicinior. Sed certe quaerendum est cur nos offendat, si duabus fenestris non super invicem, sed juxta invicem locatis, una earum major minorve sit, cum aequales esse potuerint: si vero super invicem fuerint, ambaeque dimidio quamvis impares, non ita offendat illa inaequalitas; et cur non multum curemus, quanto sit una earum aut major aut minor, quia duae sunt. In tribus autem sensus ipse videtur expetere ut aut impares non sint, aut inter maximam et minimam ita sit media, ut quid probet. Ubi potissimum notandum est, quemadmodum quod solum inspectum minus displicuerit, in melioris comparatione respuatur. Ita reperitur nihil esse aliud artem vulgarem, nisi rerum expertarum placitarumque memoriam, usu quodam corporis atque operationis adjuncto: quo si careas, judicare de operibus possis, quod multo est excellentius, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
ma qͦdrata rursꝰ scd̾m totã eqͣlitatis legẽ iudicent᷑ conuenre sibi
mo tꝰ pedũ currentis formicȩ. ⁊ scđ̃m eã gͣdientis lephanti: quis
tã dubit& locoꝵ int̾uallis ac cẽporũ. nec maiore. ẽẽ nec minore
cũ potentia suꝑet oiã: hec aut̃ ou̾i lex artiũ cũ sit omnino in cõ
mutabił. mens uͦ humana cui talẽ legẽ uide cõ cessũ. ẽ. mutabilitatẽ
pati possit erroris : satis appayet supͣ m̃tẽ nram. e̾ẽ. legẽ.q̃ uit̾as dr̃.¬

Expanded text:
ma quadrata; rursus secundum totam aequalitatis legem judicentur convenire sibi motus pedum currentis formicae, et secundum eam gradientis elephanti: quis eam dubitet locorum intervallis ac temporum, nec majorem esse, nec minorem, cum potentia superet omnia? Haecmutabilis, mens vero humana, cui talem legem videre concessum est, mutabilitatem pati possit erroris, satis apparet, supra mentem nostram esse legem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
necẽt̃ sit. Dã ipse aspectꝰ ocłoꝵ renuntiare id potest. uidicare aut᷑ nullo
mͦ. Qtͣ manifestũ.ẽ. ut sensualẽ uitã corpori: ita rõnale̾ utriq p̾stare. Itaq¬

Expanded text:
necesse sit: nam ipse aspectus oculorum renuntiare id potest, judicare autem nullo necesse sit: nam ipse aspectus oculorum renuntiare id potest, judicare autem nullo modo. Quare manifestum est, ut sensualem vitam corpori, ita rationalem utrique praestare. CA
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs numerosq gigentiũ. ⁊ oĩa ĩ suo gnẽ modũ pũ. natãmq seruantia.
ĩquoꝵ cõsid̾atione ñ uana ⁊ ꝑitã curiositas exercenda. ẽ: s gͣdꝰ ad inmoꝵr¬
talia s sc̃ꝑ manentia faciendꝰ. ꝑ reximũ.ẽ. enĩ attende q̃ ista sit nat᷑a ui¬
talis: qͦ euncta ista sentit. Quȩ ꝓfecto qm̃ uitã dat corpori: p̃stantior
sentit sensibilia. s qͦ uidicat de sensibilib Nã ⁊ uidet̃ acutiꝰ. ⁊ cȩt̾is corpois
sensib acriorib corpora attigut̃ płeq bestiȩ ꝗͣ hoĩes. s uidicare de cor¬
porib ñ sentientis tantũ uitȩ. s s̃ ratiocinantis ẽ: ꝙͣ illȩ carent nos¬
excellimꝰ. Ia uͦ iallud uid̾e facillimũ. ẽ. p̃stantiorẽ. eẽ. iudicantẽ. ꝗͣ illa res. ẽ. de
qͣ iudicat᷑. N solũ aut̃ roal̃ uita desen sibilib s de ipsis qͦ: sensib uidicat: cur
inaqua remũ fractũ oporteat apparere. cũ rectꝰ sit.⁊ c̃ ita ꝑ ocłos sentiri

Expanded text:
entium, et omnia in suo genere modum proprium naturamque servantia. In quorum consideratione non vana et peritura curiositas exercenda est, sed gradus ad immortalia et semper manentia faciendus. Proximum enim est, attendere quae ista sit natura vitalis, quae cuncta ista sentit: quae profecto quoniam vitam dat corpori, praestantior sentit sensibilia, sed quo judicat de sensibilibus. Nam et vident acutius, et caeteris corporis sensibus acrius corpora attingunt pleraeque bestiae quam homines: sed judicare de corporibus non sentientis tantum vitae, sed etiam ratiocinantis est; qua illae carent, nosexcellimus. Jam vero illud videre facillimum est, praestantiorem esse judicantem, quam illa res est de qua judicatur. Non solum autem rationalis vita de sensibilibus, sed de ipsis quoque sensibus judicat; cur in aqua remum infractum oporteat apparere cum rectus sit, et cur ita per oculos sentiri
Abbreviated transcription (Latin):
quid mir si longanimitatẽ dicimꝰ. eũ longa nͥ corpora eẽ ñ possint: Ea
uͦꝰ ꝙͣ ĩ ter uirtutes apellat᷑ am nimi magnitudo: ad nullũ spatiũ.s ad
uim qͣndã.idẽ ad potestatẽ potentiãq animi relata: recte intelligunt᷑.
Uirtꝰ eo pluris existimanda: quo pła contẽpnit. S dehao pꝰ logͣm. cũ ꝗͣremꝰ

Expanded text:
nimitatem dicimus, cum longa nisi corpora esse non possint? Ea vero inter virtutes quae appellatur animi magnitudo, ad nullum spatium, sed ad vim quamdam, id est ad potestatem potentiamque animi relata recte intelligitur; virtus eo pluris aestimanda, quo plura contemnit. Sed de hac post loquem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uictꝰ ẽ: s ꝑ illã ĩcõmutabilẽ legẽ. cui qͥc̃q seruiunt soli st̃ lib̃i. Sic
enĩ eis qͥ diligunt. auferri ñ pocest. Quȩ una res ĩuictĩ facit.⁊ ꝑfe¬
ctos uiros. Nã siuł ipsũ hoiẽm hõ dilexerit. ñ tãꝗͣ se ipsũ. s tã ꝗͣ uim̃tỹ
aut balneas. aut auicłam pictã. uł garrulã .i. ut ex eo aliqͥd cẽpora¬
lis. uoluptatis. aut cõmodi capiat : seruiat necẽẽ.ẽ ñ hoĩ .s qͥ ẽ t᷑piꝰ

Expanded text:
inuictus est, sed per illam incommutabilem legem, cui quicumque seruiunt soli sunt liberi; sic inuictus est, sed per illam incommutabilem legem, cui quicumque seruiunt soli sunt liberi; sic enim eis quod diligunt auferri non potest; quae res una inuictos facit et perfectos uiros. nam si uel ipsum hominem homo dilexerit non tamquam se ipsum, sed tamquam iumentum aut balneas aut auiculam pictam uel garrulam, id est ut ex eo aliquid temporalis uoluptatis aut commodi capiat, seruiat necesse est non homi
Abbreviated transcription (Latin):
gͣtulat᷑. Dilig̃ enĩ dĩ ex toto corde. ex tota anima. ex tota m̃te. Sdili-¬
g̃ ꝓximũ suũ tãꝗͣse ipsũ. N illigͦ ĩ uidet. ut sit qͦ ipse ẽ. ĩ mos adiu
uat qͣntũ potest. nec pocest amittere ꝓximũ quẽ diligit tãꝗͣ se
ipsũ. q neq ĩse ipso eadilig̃. q̃ ocłis sub iacent. aut ullis aliis corpo¬
ris sensib Gapud se ipsũ ht̃ quẽ dilig̃ cã ꝗͣse ipsũ. Eaẽ. aut̃ regła dilecti¬
onis. ut quȩ sibi uult bona ꝓuenire: ⁊ illi uelit. Que accide si bi ma-¬
la ñ uult. ⁊illi nolit. Hac̃ uoluntatẽ gͦ om̃s hoĩes seruat. Nã gͣ nemi¬
nẽ oꝑandũ.ẽ. malũ. ⁊ dilectio ꝓximi malũ ñ oꝑat᷑. Biligamꝰ gͦ. ut p̾-¬
ceptũ . ẽ. ⁊̃ inimicos nrõs. siuͦ ĩ uicti e̾ẽ. uolumꝰ. Nenĩ ꝑ se ipsũ qͥsꝗͣ hou̾i¬

Expanded text:
gratulatur. diligit enim deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente; et diligratulatur. diligit enim deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente; et dili immo adiuuat etiam quantum potest. nec potest amittere proximum, quem diligit tamquam se ipsum, quia neque in se ipso ea diligit quae oculis subiacent aut ullis aliis corporis sensibus; ergo apud se ipsum habet quem diligit tamquam se ipsum. ea est autem regula dilectionis, ut quae sibi uult bona prouenire et illi uelit, quae accidere sibi mala non uult et illi nolit. hanc uoluntatem erga omnes homines seruat; nam erga neminem operandum est malum et dilectio proximi malum non operatur. diligamus ergo, ut praeceptum e
Abbreviated transcription (Latin):
dolore pariendi ⁊ nos itra laboramꝰ. ⁊cũ magno dedecore suꝑam᷑ ab om̃ib
quȩ nos cõmouere. ac ꝑt̾bare potuerint. Itaq nolumꝰ ab hoĩb uĩci. Sirã
ñ possumꝰ uincere. Qua tpitudine quid execͣbiliꝰ dici potest: Ratem hoc
eẽ. hoiẽm qͣ nos sumꝰ. qui tã& si habeat uitia : ñ ẽ. tam̃ ipse uitiũ. Quanto
gͥ honestiꝰ hõ nos uincit. ꝗͣ uitiũ : Quis aut̃ dubit& ĩmane uitiũ. e̾ẽ. ĩ¬
uidentiã : qua necẽẽ. ẽ. torqueat᷑. ⁊ subicitiat᷑ qui ñ uult ĩreb tẽpora¬
lib uinci: Oseliꝰ. ẽ gͦ. ut hõ nos uincat: ꝗͣ ĩuidentia. ł ꝙ lib& aliud ui¬
tiũ S nec ab hoĩe uinci potest: qͥ uitia sua uicerit. Nõ enĩ uincit᷑. nͥ
cui eripit᷑ ab adu̾sario qd amat. Quigͦ id amat solũ ꝙ amanti eripi
pͥotest. ille ĩdubitant̃ inuictꝰ.ẽ. nec ulla cruciat᷑ iniuidia. Id enĩ dilig̃.
adꝙ diligendũ. ⁊ ꝑcippiendũ. qͣnto plures uenerint : tanto eis uberiᷤ

Expanded text:
dolore pariendi, et nos in terra laboramus, et cum magno dedecore superamur ab omnibus quae nos commovere ac perturbare potuerint. Itaque nolumus ab hominibus vinci, et iram non possumus vincere. Qua turpituinem hoc esse quod nos sumus, qui tametsi habeat uitia non est tamen ipse uitium. quanto igitur honestius homo nos uincit quam uitium? quis autem dubitet immane uitium esse inuidentiam? qua necesse est torqueatur et subiciatur qui non uult in rebus temporalibus uinci. melius est ergo ut homo nos uincat quam inuidentia uel quodlibet aliud uitium. Sed nec ab homine uinci potest qui uitia sua uicerit. non enim uincitur nisi cui eripitur ab aduersario quod amat. qui ergo id amat solum quod amanti eripi non potest, ille indubitanter inuictus est nec ulla cruciatur inuidia. id enim diligit ad quod diligendum et percipiendum quanto plures uenerint, tanto eis uberius
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ bia quendã appetitũ unitatis. ⁊ omĩpotentiȩ. s ĩrer̃ tẽporaliũ pͥncipatu :¬

Expanded text:
superbia quemdam appetitum unitatis et omnipotentiae; ssuperbia quemdam appetitum unitatis et omnipotentiae; s
Abbreviated transcription (Latin):
tͣpit̃ uoluptat᷑. cui pͥmis ĩ herere fruiq cõcessũ ẽ Cuͣ chit᷑ auriga ⁊ suȩ teme-¬
ritatis dat pęnas: qͥcqͥd. illud .ẽ. qͦ utebat᷑ accusat. S ĩploret auxiliũ. iubeat
dñs rer̾. obsistat᷑ equis alia iã spectacła de illiꝰ p̃cipitatione facientib Snͥ. subue¬
niat᷑ demorte facturis. Restituat᷑ ĩ locũ. suꝑ rotas collocet᷑. habenar̃ iura red¬
c̃iunctio fabricata sit ꝙ̃ runa eiꝰ ⁊ ipsũ afligebat. ⁊ c̃sũ decentissimȩ mod̾a¬
tioĩs amiserat. Quia ⁊ buo corpori ĩ beoillitatẽ peꝑit animȩ male utentis
auiditas ĩparadiso usurpans uetitũ eybũ cõtͣ medici disciplinã. qͦ sempit̾-
põpa hꝰ mundi: Quid enĩ ĩea aliud hõ appetit nͥ. solꝰ eẽ. si fier possit.
tantã deformitatẽ ueniret ut bestiolã timeat. qͥ uult hoĩb ĩꝑare. Ht̃ gͦ. ⁊

Expanded text:
turpiter volutatur, cui primis inhaerere fruique concessum est. Cum trahitur auriga, et suae temeturpiter volutatur, cui primis inhaerere fruique concessum est. Cum trahitur auriga, et suae temeritatis dat poenas, quidquid illud est quo utebatur, accusat: sed imploret auxilium, jubeat Dominus rerum, obsistatur equis, alia jam spectacula de illius praecipitatione facientibus, et nisi subveniatur de morte facturis, restituatur in locum, super rotas collocetur, habenarum jura redta illa junctio fabricata sit, quae ruina ejus, et ipsum affligebat, et cursum decentissimae moderationis amiserat: quia et huic corpori imbecillitatem peperit animae male utentis aviditas in paradiso, usurpans vetitum cibum contra medici disciplinam, qua sempiterpompa hujus mundi? Quid enim aliud in ea homo appetit, nisi solus esse, si fieri possit, tantam deformitatem veniret, ut bestiolam timeret, qui vult hominibus imperare. Habet ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ factꝰ adimaginẽ ⁊ similitudinẽ dĩ. Nõ enĩ alit̾ ĩ comutabilẽ ueritatẽ
poss m̃te cõspicere. alia uͦ ita st̃ ꝑ ipsã facta. ut ñ sint adipsã: ⁊ idõ ratioał
anima si creatori suo seruiat a qͦ facta ẽ. ⁊ ꝑ quẽ facta. ẽ. Sad quẽ facta . ẽ.
bitriũ d ominabit᷑ nullã deillo sentiens molestrã. S iã n ex illo nec ꝑ illud
q̃rit beatitudinẽ .s ex dõ ꝑ se ipsã ꝑcipiet. R eformnatũ eͦ corpꝰ ao scificatũ
sine det̾mto corruptiõis. ⁊ sine onere difficultatis administbit. In resur¬
rectione enĩneq nubent neq nubent᷑. s er̃ sic̃ angłi dĩ ĩcȩlo. Bscauõ uentr. S
uent̾ escis. Is aut̃ ⁊ huc̃ s hac̃ destruet. Qm̃ ñ ẽ. regnũ dĩ esca ⁊ potꝰ. s iꝰtitia. ⁊
pax ⁊ gaudiũ. Quapt̃ s̃ inista corporis uoluptate ĩuenimꝰ unde cõmonem᷑
eã contẽpnere. Ñ quia malũ ẽ. nata corporalis: s qr ĩ ext̾mi boni dilectione

Expanded text:
r factus ad imaginem et similitudinem Dei: non enim aliter incommutabilem veritatem posset mente conspicere. Alia vero ita sunt per ipsam facta, ut non sint ad ipsam. Et ideo rationalis anima si Creatori suo serviat, a quo facta est, per quem facta est, et ad quem facta est, bitrium dominabitur, nullam de illo sentiens molestiam; quia jam non ex illo, nec per illud quaeret beatitudinem, sed ex Deo per seipsam percipiet. Reformatum ergo corpus ac sanctificatum, sine detrimento corruptionis, et sine onere difficultatis administrabit. In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur, sed erunt sicut Angeli in coelis . Esca vero ventri, et venter esvoluptate invenimus unde commoneamur eam contemnere; non quia malum est natura corporis, sed quia in extremi boni dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
midiũ. dũ ibi diuidr̃. quo tͣnsit adfinẽ. ac ꝑ hoc sbuis syllabȩ tẽpꝰ.
ĩ cõꝑatione longioris. breue. &hora brumał. estiuȩ horȩ cõꝑata. mi¬
nor ẽ. Sic mora uniꝰ horȩ ad diẽ. ⁊ diei adm̃sẽ. Sm̃sis ad annũ. &
anni adlustrũ. S lustri ad maiores cͥeuitꝰ. S ipsi adunrũ̾sũ tẽpꝰ relati
breues st̃. cũ illa ipsa numerosa successio. ⁊ q̃dã gͣdatio siue localiũ
siue tẽporaliũ spatioꝵ ñ tumore . ł mora. s ordinata cõuenientia pul¬
chra udicet᷑. Ipse aut̃ ordinis modꝰ uiuit ĩ ueritate ꝑ petua. nec mole
uastꝰ. nec ꝓtͣctione uolubilis. s potentia supͣ om̃s lo cos magnꝰ. ȩt̾nita¬
te supͣ omĩa tẽpora in mobilis. Sine qͦ tam̃ nec ulliꝰ molis uastitas
ĩ unũ redigi. nec ulliꝰ tẽporis ꝓductio potest ab eryore cohiberi.
⁊ aliqͥd. ẽẽ. ł corpꝰ ut corpꝰ sit. uł motꝰ ut motꝰ sit. Ipsũ. ẽ. unũ pͥncipꝰ¬

Expanded text:
midium, dum ibi dividitur qua transit ad finem. Ac per hoc et brevis syllabae tempus in comparatione longioris breve, et hora brumalis aestivae horae comparata minor est. Sic mora unius horae ad diem, et diei ad mensem, et mensis ad annum, et anni ad lustrum, et lustri ad majores circuitus, et ipsi ad universum tempus relati breves sunt; cum illa ipsa numerosa successio, et quaedam gradatio, sive localium, sive temporalium spatiorum, non tumore vel mora, sed ordinata convenientia pulchra judicetur. 81. Ipse autem ordinis modus vivit in veritate perpetua, nec mole vastus, nec protractione volubilis; sed potentia supra omnes locos magnus, aeternitate super omnia tempora immobilis: sine quo tamen nec ullius molis vastitas in unum redigi, nec ullius temporis productio potest ab errore cohiberi, et aliquid esse vel corpus ut corpus sit, vel motus ut motus sit. Ipsum est unum princip
Abbreviated transcription (Latin):
fallatia : uanitantes aut̃ .ł falsi ł fallentes. łutͥq intelligunt᷑. Picet
tc̃ dignoseere qͣntũ int̾ hȩc ⁊ ea q̃ uera st̃ distet. ⁊ quẽ admodũ tam̃ ̃
ista omĩa dõ auctore creata sint. ⁊ ĩ illoꝵ cõꝑatione nulla sint: ꝑse aut̃
cõsicdata mira atq pulcra. Tc̃ agnoscemꝰ quã uera nob̾ credenda
mꝑata sint. ꝗͣq obtime ac salubrime ap̃matrẽ eccłam nutriti fue¬
rimꝰ. q̃ue sit utilitas lactis illiꝰ. qͦd apłs paulꝰ paruuł se pocũ dedisse
respuere cũ opꝰ ẽ. miserandũ. rep̃hñdẽ aliqũ aut odisse & ꝓͥietatis:

Expanded text:
. Licet tamen dignoscere quantum inter haec, et ea quae vere sunt, distet; et quemadmodum tamen etiam ista omnia Deo auctore creata sint, et in illorum comparatione nulla sint; per se autem considerata, mira atque pulchra. Tunc agnoscemus quam vera nobis credenda imperata sint, quamque optime ac saluberrime apud matrem Ecclesiam nutriti fuerimus, quaeve sit utilitas lactis illius quod apostolus Paulus parvulis se potum dedisse respuere cum opus est, miserandum; reprehendere aliquando aut odisse, sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
serit. N enĩ errare me sines. S iã incipe siquid habes: ne diffendo pociꝰ
paterent᷑ qͦmͦ te uide̾m : M. at nͥ ẽ satis ut ꝑ suadeas tuos oculos aliquid
pati: nͥetiã quid patiant᷑ ostu̾deris . d.Quid tandẽ nͥ ipsũ uisũ: Na̾uidet᷑
Sienĩ me rogares quid pateret᷑ egͦtans: egͥtudinẽ respondẽm. Quid cupi¬
ens: cupiditate. Quid metuens: metuiꝰ. Quid gaudẽs gaudiũ. Cuy gͦro-
ganti quid uidens patiat᷑. ñ recte uisũ ipsũ respondeam: m̾.S eni gau-¬
dens. gaudiũ sentit. Annegabis.: D. Inmͦ assentior. m. hoc et decetĩs

Expanded text:
serit: non enim errare me sines. Sed jam incipe si quid habes, ne differendo potius paterentur, quomodo te viderem? A. At non satis est, ut persuadeas tuos oculos aliquid pati, nisi etiam quid patiantur ostenderis. E. Quid tandem, nisi ipsum visum? nam vident. Si enim me rogares quid pateretur aegrotans, aegritudinem responderem; quid cupiens, cupiditatem; quid metuens, metum; quid gaudens, gaudium. Cur ergo roganti quid videns patiatur, non recte ipsum visum respondeam? A. Sed enim gaudens gaudium sentit. An negabis? E. Imo assentior. A. Hoc et de caet
Abbreviated transcription (Latin):
ficile ĩuenitur ubi sit. difficiliꝰ uñ sit : cũ qͦ eẽ. ñ om̃s posst̃.⁊ sine qͦ eẽ nemo
aiã colit ut dm̃: neceẽ est ut meliꝰ eẽ qͦm se ipsã putet. animȩ aut̃ natura.
nec t̾ra. nec maria. nec sidã. nec luna. nec sol. nec quicꝗ omĩno ꝙ tangi
rõ cepta cõuincit : si mͦ eã ueri amatores ducentẽ ꝑ ĩsolita q̃dã. S ob hoc
ardua. cõstantissime atq obseruantissime seqͥ audeant. Si quidu est aliud

Expanded text:
ficile invenitur ubi sit, difficilius ubi non sit; cum quo esse non omnes possunt, et sine quo esse nemo anima colit ut Deum, necesse est ut melius esse, quam seipsam, putet. Animae autem natura nec terra, nec maria, nec sidera, nec luna, nec sol, nec quidquam omnino quod tangi,ratio certa convincit; si modo eam veri amatores ducentem per insolita quaedam, et ob hoc ardua, constantissime atque observantissime sequi audeant. 78. Si quid vero aliud
Abbreviated transcription (Latin):
oiã singillatĩ diligentissime ac sagacissime. Nãneq illis omib inest di
de animȩ potentia: ⁊ fieri potesł ut hȩc omĩa simul agat. Ded id sibi
solũ agere uideatur. quod agit cũ difficultate. aut certe cũ timore.
Agit enĩ hoc multo quã cȩtera attentior. Ascendentib gͥsursũ u̾sus :
pͥmꝰ actꝰ docendi causa dicatur animatio. seds̃. sensuis. tertiꝰ. ays:
quartꝰ uirtꝰ. quintꝰ tͣnquillitas. Sextꝰ ing̃ssio. Septimꝰ contẽplatio.
osst̃ ⁊ hoc mͦ appellari. De corpore. Per corpꝰ. Sirca corpꝰ. Ad se ipsam.
In se ipsam: addm̃ : apud dm̃. Posst̃ ⁊ sic. Pulcre de alio. Pulcre ꝑ aliud.
ensista signare uocabulis. nete moueat cũ alii aliis nominib eadẽs
uocant. aut alit̾ etiã partutur: ⁊ ob hoc aut ista aut illa iꝓbes.
In numerabilib enĩ modis eȩdẽ res liuidi ⁊ appellari ⁊ diuidi posst̃.

Expanded text:
omnia singillatim, diligentisomnia singillatim, diligentisde animae potentia, et fieri potest ut haec omnia simul agat, sed id solum sibi agere videatur quod agit cum difficultate, aut certe cum timore. Agit enim hoc multo quam caetera attentior. Ascendentibus igitur sursum versus, primus actus, docendi causa, dicatur animatio; secundus, sensus; tertius, ars; quartus, virtus; quintus, tranquillitas; sextus, ingressio; septimus, contemplatio. Possunt et hoc modo appellari: de corpore; per corpus; circa corpus; ad seipsam; in seipsa; ad Deum; apud Deum. Possunt et sic: pulchre de alio; pulchre per aliud; es ista signare vocabulis, ne te moveat cum alii aliis nominibus eadem vocant, aut aliter etiam partiuntur; et ob hoc aut ista aut illa improbes. Innumerabilibus enim modis eaedem res et appellari, et dividi possunt
Abbreviated transcription (Latin):
laborantib qñtuĩ licet. atq p̃ceptũ est opẽ ferendã eẽ. sciamꝰ: ⁊ hoc ipsiĩ cũ
bñ agitur dm̃ ꝑ nos agere intelligamꝰ. Neq quicꝗͣm nob̾. ꝓpriũ uindicemꝰ.
ĩ anis głȩ cupiditate decepti: quo uno malo a sũmo in nia demergitur.
uentũ uelle debemꝰ.etiã qui nos leser̃. aut lede. aut omĩno lediuolunt.
Hec est uera. hȩc ꝑfecta. hȩc sola religio: ꝑ ꝗͣ dõ recõciliari ꝑtinet ad aniȩ
deqͣ qͣ rimꝰ magnitudinẽ: qͦ se lib̾are dignã facit. Nã ille ab omĩb lib̾at.
eui serure omĩ utilissimũ ẽ. S ĩ cuiꝰ seruitio placere ꝑfecte sola lib̾tas
est. Sed uldeo me pene excessisse metas ꝓpositi mei. ac sine ulla int̾ro¬¬
gatione tãdui tͥ multa dixisse : neq id me penitet. Mãcũ sint ista ꝑtã mul-¬
tas ȩcłȩ scripturas disꝑsa. ꝗͣqͣm ea ñ in comode collegisse uideamur: ple
etatẽq custodiens. Sadea ꝑcipienda sanitatẽ ac robin cõꝑans inqͥrat

Expanded text:
ntibus, quantum licet atque praeceptum est, opem ferendam esse sciamus, ita ut hoc ipsum cum bene agitur, Deum per nos agere intelligamus. Neque quidquam nobis proprium vindicemus inanis gloriae cupiditate decepti, quo uno malo a summo in ima demergimur. ventum velle debemus, etiam qui nos laeserunt, aut laedere, aut omnino laedi volunt. Haec se libertate dignam facit: nam ille ab omnibus liberat, cui servire omnibus utilissimum est, et in cujus servitio placere perfecta et sola libertas est. Sed video me pene excessisse metas propositi mei, ac sine ulla interrogatione tamdiu tibi multa dixisse: neque id me poenitet. Nam cum sint ista per tam multas Ecclesiae scripturas dispersa, quanquam ea non incommode collegisse videamur, plenetatemque custodiens, et ad ea percipienda sanitatem ac robur comparans, inquirat
Abbreviated transcription (Latin):
siplacet .M. t̃ omĩno. atq ub̃rimꝰ. Aã cotũ ꝙ q̃rebamꝰ effectĩ ẽ. Sienĩ
sens ẽ corporis passio ꝑseipsã ñ latens animã qłut fir missime teneremꝰ
duitiꝰ qͣm uelles sermocinati sumꝰ : meministine tandẽ nos cõpisse
ibi sentire ocłos uͥ ñ st̃. uł potiꝰ ibi pati: d. Nemini .M. &iã illud dedi¬
¶sti
nͥ fallor. nec mͦ dubitas dandũ fuisse: animã multo qͣm totũ corpꝰ
eẽ meliorẽ. ac potentiorẽ.D. hic̃ uͦ dubitare: nefariu̾ puto .M. Ag

Expanded text:
 quaerebamus, effectum est. Si enim sensus est corporis passio per seipsam non latens animam, quod ut firmissime teneremus, diutius quam velles sermocinati sumus; meministine tandem nos comperisse ibi sentire oculos ubi non sunt, vel potius ibi pati? E. Memini. A. Etiam illud dedisti, nisi fallor, nec modo dubitas dandum fuisse, animam multo quam totum corpus est, esse meliorem ac potentiorem. E. Hinc vero dubitare nefarium puto. A. Age,
Abbreviated transcription (Latin):
po sait ñ habet: aut ne alios ꝙ desidio nrõ placet offendat᷑ aut gule nr̃ẽ intẽ¬
perans appetitꝰ appareat: nec iudicemꝰ eos qui nolunt acibis qͥs ĩpsi ꝑcipimus
abstinere. nec eis uerecundiã faciamꝰ: qr quib ipsi abstinemꝰ forte ꝑcipiunt.
qdõ grãs agt̃ certi qͦd satis miserũ sit aliqͦs decibi uł potꝰ ꝑceptione dãpna¬
re. aut nob ĩ rrogare ꝑ abstinentiã scĩtatẽ. Tẽꝑantia ẽ quod reuerentiã senio¬
rib exibemꝰ. e qͥles germanitate honoramꝰ. uimiorib grãm purȩ dilectionis inpen¬
dimꝰ qͥd p̃stamꝰ loqñti seniori silentiũ :̃ꝙ ipsiꝰ adlogñdũ p̃stolam̃ inꝑiũ. qͦd ñ attol¬
limꝰ in modatũ incollatioib sonũ: quod risĩ n ꝑ mittimꝰ in cachĩnũ.: quod nusli

Expanded text:
non habeat; aut alios quod desiderio nostro placet offendat, aut gulae nostrae intemperans appetitus appareat; nec judicemus eos qui volunt cibis, quos ipsi percipimus, abstinere; nec eis verecundiam faciamus qui ea quibus ipsi abstinemus, forte percipiunt, et Deo gratias agunt: certi quod satis miserum sit aliquos de cibi vel potus perceptione damnare, aut nobis arrogare per abstinentiam sanctitatem. 2. Temperantiae est quod reverentiam senioribus exhibemus, aequales germanitus honoramus, junioribus gratiam paternae dilectionis impendimus; quod praestamus loquenti seniori silentium, quod ipsius ad loquendum praestolamur imperium, quod non attollimus immoderatum in collocutionibus sonum, quod r
Abbreviated transcription (Latin):
Corpꝰ qꝰq uuͣ elem̃tis erstructũ: quat̾narii numeri ĩsecontinet sacͣntũ.
subtilit̾ ĩ uener̃ : et eoꝵ inuenta. ꝓbantes posteri susceꝑunt. Sed et .iiͦii.
animalia ui alȩ eoꝵ qͣttuor acfacies : dignitatẽ numeri huiꝰ habunde
cõmendant. Et id̾o uirtutes istȩ q̃ tantũ continent perfectioĩs numerũ.
sollicite considare d ebemꝰ. qͣntã scĩtatẽ conferant animo xpĩano: & qͣm nicħ
ꝑfectiois usꝗͣ sit qͦd mistis uirtutib ñ sit: Dãsi facit tẽꝑantia tẽꝑantẽ. prua¬
dentia prudentẽ. iustitia iustũ. ⁊ fortitudo fortẽ. eo qͥ tẽꝑant̃ & iuste prudent᷑
agit & fortit̃. nescio quid possit eẽ ꝑfectiꝰ Itaq difficile quidẽ nob̾ ẽ. nomina
urtutũ quȩ exillis uuͣ. qͣs pͥncipales diximꝰ oruint᷑ ostñd̾e: Sed cũ ꝓprietas
⁊ actꝰ ear̃ cepit aꝑiri. ex ipsis affectib singłaꝵ quȩ uirtutes exeis existant

Expanded text:
oque quatuor elementis exstructum, quaternarii numeri in se continet sacramentum. subtiliter invenerunt, et eorum inventa probantes posteri susceperunt. 2. Sed et quatuor animalia, alae eorum quatuor ac facies , dignitatem numeri hujus abunde commendant: et ideo virtutes istae quae tantum continent perfectionis in numero, sollicite considerare debemus, quantam sanctitatem conferant animo Christiano, et quam nihil perfectionis usquam sit, quod in istis virtutibus non sit. Nam si facit temperantia tedentia prudentem, justitia justum, fortitudo fortem, eo qui temperanter, et juste, prudenter agit ac fortiter, nescio quid possit esse perfectius. Itaque difficile quidem nobis est nomina virtutum, quae ex illis quatuor, quas principales diximus, oriuntur, ostendere; sed cum proprietates, et actus earum coeperint aperiri, ex ipsis affectionibus singularum, quae virtutes ex quibus exsistant
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi aliqua bona sine caritate ħre aliqui possint: s quia nicħ ꝓsit habentib ea
si acaritate defecerint. Ips a aut̃ ⁊ hic necessaria ẽ: ut omĩa bona sũmũ bonũ
caritatis habentib ꝓsint. & ibi eiꝰ ꝑfectio ꝑmanebit : cũ om̃s ꝑseuerantes in

Expanded text:
si aliqua bona sine caritate habere aliqui non possint; sed quia nihil prosint habentibus ea, si a caritate defecerint. Ipsa autem et hic necessaria est, ut omnia bona, summum bonum caritatis habentibus prosint, et ibi eis eti
Abbreviated transcription (Latin):
ido̾ animũ nrm illo artificio augendũ putare debemꝰ: qr nec maiores ꝗͣm
humani stͣdentes hab̾e uellemꝰ : si audissemꝰ aqͦpiã ꝙ tales habuerit. morsu
nosse dicere. ꝙͣdã ẽ miseranda ꝑitia: Shis artib cũ qͣsi ereuisse animadr uidr̃

Expanded text:
ideo animum nostrum illo artificio augendum putare debemus: quia nec majores quam humani sunt, dentes habere vellemus, si audissemus, a quopiam, quod tales habuerit, morsu nosse dicere, quaedam est miseranda peritia; et his artibus cum quasi crevisse anima vid
Abbreviated transcription (Latin):
dicis . &. habet ne sũmã ȩqͣlitatẽ. analit̾ t̃ uidet᷑: Nã si habet: frustraut insti¬
tueramꝰ aliã qͣrimꝰ. Siaũt ũ habet: uolo id ipsũ mͥ abste demonstret᷑. d. Uidrꝰ
m̃ hab̾e. Uã u z anguli pares.⁊ linee pares st̃ : u dep̃him̃dã inenlitatẽ ñ udeo m̃ Ego
aliua sentio. Na rectalinea: donec ueniat adangulos. a sũnu ȩqͣlitate p̾dita est.
d cũ exdiũso latere alia coniuugr̾ linea.⁊ angulũ fac. ñ ne censes hoc ipsũ eẽ. in¬
eqͣle. antibi figȩ parꝰ qͣlinea claudit᷑. cũ illa parte qͣ angulo condudit᷑ congruere
uidr̃ ȩqͣlitate aut similitudine:D. Mullo mͦ. & me pudet temeritatis ieȩ.
Ego enĩ ductus sũ: quo ⁊ angulos inea pares int̾ se ꝯlatera cernerẽ. Sed quis
ñ uideat eoꝵ laterꝰ ab anguł magnã differentiã: &. accipe aliud ĩ eqͣlitatis
aptis simũ inditiũ. Cepte enĩ cernis. uł illã figãm tͥangulã parib inci ͣ.

Expanded text:
dicis. A. Habetne summam aequalitatem, an aliter tibi videtur? Nam si habet, frustra, ut institueramus, aliam quaerimus; si autem non habet, volo ut idipsum mihi abs te demonstretur. E. Videtur mihi habere: nam ubi et anguli pares et lineae pares sunt, ubi deprehendam inaequalitatem non video. A. Ego aliud sentio: nam recta linea donec veniat ad angulos, summa aequalitate praedita est; sed cum ex diverso latere alia conjungitur linea, et angulum facit, nonne censes hoc ipsum esse inaequale? An tibi figurae pars quae linea clauditur cum illa parte quae angulo concluditur, congruere videtur aequalitate aut similitudine? E. Nullo modo: et me pudet temeritatis meae; eo enim ductus sum, quod et angulos in ea pares inter se et latera cernerem: sed quis non videat eorum laterum ab angulis magnam differentiam? A. Accipe aliud inaequalitatis apertissimum indicium: certe enim cernis, vel illam figuram triangulam paribus linei
Abbreviated transcription (Latin):
pͥora cũ mediis. media cũ pꝰeriorib ẽgruentia. sunitatis appetentiã ꝓ suȩ
nat᷑ȩ humilitate sepuantia. Nicħ. ẽ. ex una parte formatũ. ꝙ ñ ex alia
parili dim̃sione respondeat. Quid iã de anima ipsa dicã uegetante
modulũ corporis sui qͦmͦ eũ numerose moueat. qͦmͦ appetat cõuenientia
qͦmͦ uĩcat aut carͣcat obsistentia. ꝗͣntũ potest. Sadunũ sensũ ĩ columi

Expanded text:
a cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate servantia; nihil ex una parte formatum, quod non ex altera parili dimensione respondeat. Quid jam de anima ipsa dicam vegetante modulum corporis sui, quomodo eum numerose moveat, quomodo appetat convenientia, quomodo vincat aut caveat obsistentia quantum potest, et ad unum sensum
Abbreviated transcription (Latin):
si hoĩs animã q̃ ubiꝰq sit. ⁊ qͣlic̾q sit. om̃i corpore. ẽ melior. dicã pulchre
ordinari. ⁊ de pęnis eiꝰ alias pulcritudines fieri cũ ibi ñ sit qͦn misera ẽ.
uͥ. ẽẽ. beatos decet. s ibi sit.ubi. e̾ẽ. miseros decet: Prorsꝰ nemo nos fal¬
lat. Quicqͥd recte uituꝑat᷑: ĩ melioris cõꝑatione respuitur. Om̃is aut̃
nataͣ ꝗͣuis extrema. ꝗͣuis ĩfima ĩ cõꝑatione nichili iure laudat᷑. Etc̃ cuiq
male sumꝰ cũ qͦlib& uestigio ueritatis. Multo gͦ det̾iꝰ cũ extremitate ue
erit melior: nec iã cupiditas s tẽꝑantia noĩabit᷑. Nã ctĩ ipsa duc̃. nos aut̃
seqͥm. cupiditas illa ⁊libido. nos aut̃ temeritas ⁊ stultitia nuncupam᷑.

Expanded text:
si hominis animam, quae ubicumque sit et qualiscumque sit, omni corpore est melior, dicam pulchre ordinari, et de poenis ejus alias pulchritudines fieri, cum ibi non sit quando misera est, ubi beatos esse decet, sed ibi sit ubi esse miseros decet? 78. Prorsus nemo nos fallat. Quidquid recte vituperatur, in melioris comparatione respuitur. Omnis autem natura quamvis extrema, quamvis infima, in comparatione nihili jure laudatur. Et tunc cuique tremitate veserit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libido
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse ĩtior hõ cũ suo ĩ habitatore. ñ ĩfima ⁊ carnali. s sũma ⁊
spũali uoluntate cõueniat. Qut si nͣ cernis ꝗ̃ dico.⁊ an uera sit̃
dubitas: cerne saltĩ utrũ te. dehis dubitare ñ dubites Resi c̾tũ ÷¬
s lum̃ uerũ. ꝙ illuminat omem hoĩem uenientẽ in hc̃ mundũ. ꝙ his
ocłis uide ñpotest. nec illis quib phantasmata cogitant᷑ ꝑ eosdẽ ocłos
aĩmȩ ĩpacta. s illis quib in ipsis phantasmatib dr̃. Nõ estisuos quod ego
q̃ro. neq illud estis uñ uos ordino. & quod mͥ ĩtuos fȩdũ occ̃rerit : in

Expanded text:
n infima et carnali, sed summa et spirituali voluptate conveniat. 73. Aut si non cernis quae dico, et an vera sint dubitas, cerne saltem utrum te de iis dubitare non dubites; et si certum sed lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod his oculis videri non potest; nec illis quibus phantasmata cogitantur, per eosdem oculos animae impacta; sed illis quibus ipsis phantasmatibus dicitur: Non estis vos quod ego quaero, neque illud estis unde ego vos ordino; et quod mihi inter vos foedum occurrerit, i
Abbreviated transcription (Latin):
ori parte : s a laterib qͦq ad mitti posse sectionẽ. nichq oi̾o remansisse unde
ñ qͣat penet᷑re diuisio. Quarȩ manifestũ ẽ ⁊ latitudinẽ ex his partib secari pos
sẽꝑ qͣs surrecturae̾. altitudo. Qmͣtͥ gͥ siñ fallor.⁊ longitudo⁊ latitudo. S altitudo.

Expanded text:
ori parte, sed a lateribus quoque admitti posse sectionem, nihilque omnino remansisse, unde non queat penetrare divisio. Quare manifestum est, et latitudinem ex his partibus secari non posse, per quas surrectura est altitudo. 21. A.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt. ac ne me ista ueracit̾ arguentẽ qͥs ꝗͣ iudica arguendũ: nouerit
ꝓt̾ hoc forte ab antiqͥs fuisse decretũ. neqͥ adolescentiũ legerent geneseos librũ.¬

Expanded text:
ostendunt. 6. Ac ne me ista veraciter arguentem quisquam judicet arguendum, noverit ostendunt. 6. Ac ne me ista veraciter arguentem quisquam judicet arguendum, noverit propter hoc forte ab antiquis fuisse decretum ne qui adolescentium legerent Geneseos libru
Abbreviated transcription (Latin):
nimia sordidȩ cogitatiois intentiõe defira. ñ sibi imagmnes corporũ uideat᷑ am¬
plexari sed corpora. Hic̃ ẽ ꝙ ille corporis fluxꝰ qui fit indormientib sine culꝑa.
int̾dui uiglantib contingat ex culpa. aliud ẽ enĩ qͦd indormientib ft. aliud qͦd
uigilantib Ibi natalit̃ plenitudo humoris ex pellit᷑. hic tͤpit̃ concupiscentia pu¬
blicae᷑. S hȩc concupiscentia illis ugilantib hc̃ elicit fluxũ qͥb ꝑfeda colloquia
etiã si ne forma festiuitas: illiꝰ sola formositas. Inde tnͣsit᷑ admores. ⁊ aliã talib
conmendat tacit᷑nitas modata. aliã t̾pẽ uideri facit lib̾tas ĩ condita: hȩc & his
similia colloqñtes: sugger̃ concupi scentiȩ suȩ matia. nec tam̃ ido coneupiseunt
qr ista aut locunt᷑: aut libent̃ audiunt. Qui nͥ concupiscentiȩ morbo corrupti eẽnt:
nũqͣm ł loquerent᷑ talia uł audirent. qr ñ eos ista corrũpunt: s corruptos

Expanded text:
nimia sordidae cogitationis intentione defixa, non sibi imagines corporum videatur amplexari, sed corpora. Hinc est quod ille corporis fluxus qui fit in dormientibus sine culpa, interdum vigilantibus contingat ex culpa. Aliud est enim quod in dormiente fit, aliud quod vigilans facit. Ibi naturaliter plenitudo humoris expellitur, hic turpiter concupiscentia publicatur. Sed haec concupiscentia illis vigilantibus hunc elicit fluxum, quibus per foeda colloquia audatur etiam sine forma festivitas, illius sola formositas. Inde transitur ad mores, et aliam talibus commendat taciturnitas moderata, aliam turpem videri facit libertas incondita. Haec et his similia colloquentes, suggerunt concupiscentiae suae materiam. Nec tamen ideo concupiscunt, quia aut loquuntur libenter, aut audiunt; qui nisi concupiscentiae morbo corrupti essent, nunquam vel loquerentur talia, vel audirent: quia non eos ista corrumpunt, sed corruptos
Abbreviated transcription (Latin):
actꝰ & nomina quar̾dã scripta st̾ mulier̃. qͣs licet scđ̾m hẏstoriã fuisse creda¬
mꝰ. ear̾ tam̃ noĩb uirtutes figa̾tas credimꝰ accepimꝰ. qm̃ sic̃ illȩ ñsolũ iuris sius
ꝑ scõs mores. s etiã extͣneis sine dispendio sui pudoris obnimiã puleritudinẽ
placuer: ita scȩ̃ uirtutes & suos mirabiles omib reddunt. ⁊ extͣneos qͣd ã¬
sui ad miratione ꝑstringunt. hic̃ ẽ ꝙ e ipsi qͥ uitiose uiuunt uirtutes uitus

Expanded text:
nomina quarumdam scripta sunt mulierum. Quas licet secundum historiam fuisse credamus, earum tamen nominibus virtutes figuratas accipimus. Quoniam sicut illae non solum viris suis per sanctos mores, sed etiam extraneis, sine dispendio sui pudoris, ob nimiam pulchritudinem placuerunt; ita sanctae virtutes et suos mirabiles omnibus reddunt, et extraneos quadam admiratione sui perstringunt. Hinc est quod et ipsi qui vitiose vivunt, virtutes vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
uidamꝰ: ⁊ uidendo senes eos qͦs pueros ac iuuenes fuisse constat.
coniectamꝰ aliquã tale̾ mutationẽ ura corpora etiã nc dũ loquim᷑
pati. neq ĩeo fallimd̾r ut opinor. Naͣ ꝓcliuꝰ e ut me falli dicã ꝙ uideo
ꝙ in telligo capillos meos nẽ erescere: corpꝰq ꝑ mom̃ta mutari.
Quod si mutatio ista passio corporisẽ: ꝙ nemo negat nec nc̃ sentitur
a nob̾. nec camꝰ animã latet. q nos ñ latet: patit᷑ ut diri corpꝰ ꝙ n lateat
animã: nec sensus ẽ tamꝰ. Quare illa diffintio qͣ nich̃ ꝙ sensus ñ ee̾t. de¬
beat includere : cũ hoc inclusit: certe uitiosa ẽ . . Nicħ mͥ restare uideo:
ꝗͣ ut te petã. ut aut diffinias alit̾: aut hac̃recu ͤ si potes. Nĩ eã ista rõne
quã uehem̃t᷑ ꝓbo: uitiosã eẽ negare ñ possũ. M. Facile ẽ ista corrigere:

Expanded text:
nstat; conjectamus aliquam talem mutationem nostra corpora, etiam nunc dum loquimur, pati. Neque in eo fallimur, ut opinor: nam proclivius est, ut me falli dicam quod video, quam quod intelligo capillos meos nunc crescere, corpusve per momenta mutari. Quod si mutatio ista, passio corporis est, quod nemo negat, nec nunc sentitur a nobis, nec tamen animam latet, quia nos non latet; patitur, ut dixi, corpus quod non latet animam, nec sensus est tamen. Quare illa definitio, quae nihil quod sensus non esset, debebat includere, cum hoc inclusit, certe vitiosa est. E. Nihil mihi restare video, quam ut te petam, ut aut definias aliter, aut hanc recures, si potes: nam eam ista ratione quam vehementer probo, vitiosam esse negare non possum. A.