comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noui nithil auferunt. ⁊ inmultis faciũt
sautiorem magnoꝵ uiroꝵ anloritate
suffulti. cũ ad eos ⁊̃ ĩsenectute transi¬
erit ille. ĩ qͦ latinitas nr̃a solo ĩuenit qͥc¬
quid insolenti grecie elegant᷑ opponit
ant p̾fert. Piceronem loquor romans
auttorem eloquis qm̃ acł eos quasi in
calce uite deu̾tisse liber de natura t̃oꝵ
inscͥptus docet. łfferant stoiti inopina¬
biles sententias suas quas paracdoras
uocant. ueras quidem. p̾claras ⁊ admi¬
rabiles. nos pingui ut dr̃ min̾ua agẽ¬
tes. nitħ eoꝵ approbamꝰ que omnib
cut płrib ant sapientib sĩguł ĩ facł¬
tate sua ꝓbabiliorib falsa ẽẽ mdentur.
censeo. me pocius aliqua fallatie nu¬
be deceptum u̾i simpłicit̾ opm̃abor.
Hat gͦ uia tendiculas tuas egredioꝵ:
ut dicam ꝓuicienciam falli non posse.
rem tñ que ꝓuisa est: posse non eue¬
nire. S quid ĩferre ꝯsueu̾is: scio.
Gpossibile est eam ẽẽ ñ p̃uisam. Esto

Expanded text:
novi, nihil auferunt, et in multis faciunt novi, nihil auferunt, et in multis faciunt cautiorem, magnorum virorum auctoritate suffulti; cum ad eos etiam in senectute transierit ille, in quo Latinitas nostra solo invenit, quidquid insolenti Graeciae eleganter opponit, aut praefert, Ciceronem loquor, Romani auctorem eloquii, quem ad eos, quasi in calce vitae, divertisse, liber De natura deorum inscriptus, docet. Efferant stoici inopinabiles sententias suas, quas paradoxas vocant, veras quidem, praeclaras, et admirabiles: nos pingui, ut dicitur, Minerva agentes, nihil eorum approbamus, quae omnibus, aut pluribus, aut sapientibus singulis in facultate sua probabilioribus falsa esse videntur. uiescendum censeo, me potius, aliqua fallaciae nube deceptum, verosimiliter opinabor. Hac ergo via tendiculas tuas egredior, ut dicam providentiam falli non posse, rem tamen quae provisa est, posse non evenire. Sed quid inferre consueveris, scio. Ergo possibile est, eam non esse praevisam. Esto,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfuasum est. qd̾ expossibili in possibi¬
le non seqͣtur. Nam hoc non nulli
recipiunt. S an recte uiderint ip̃i
etiam sudicent. Aut ex uero falsũ
sequatur : nemo sapiens ad qͥescit.
Uerũ siquidem ex falso seqrͣ ⁊ uͦ s
bili int̾cũ possibile sequitur. Non tñ
ex quo uis inpossibili om̃ia ĩpossibilia
quatur ommia inpossibilia. Et ex qͦuis
falso: quelibet falca. Si uͦ obtinuisses
ex nͦ falsũ: iure ⁊ ex sentencia om̃iũ
quererer me a semita u̾itatis adduc¬
tum. Non tamen his inportumitatib
eaten p̃inor. ut qd̾ ĩ opinabile est. lic
inueniam consortes etroris: ꝓpͥa tem̾i¬
tate tueri contenclam. Malo cum atale¬
micis si tñ alia uia non pateat de sĩgłis
cdubitare: quam ꝑniciosa simulacõe
scĩe qd̾ ignotum ł absconditũ est teu̾re
diffinere. Presertim in qͦ assercõm̃ mee
fere totus ad u̾sabitur. muncdus. Roq
libentꝰ academicos aulio: qd̾ eoꝵ que

Expanded text:
persuasum est, quod ex possibili impossibipersuasum est, quod ex possibili impossibile non sequatur. Nam hoc nonnulli recipiunt; sed an recte, viderint ipsi et judicent. At ut ex vero falsum sequatur, nemo sapiens acquiescit. Verum siquidem ex falso sequitur et vebili, interdum possibile sequitur: non tamen ex quovis impossibili omnia impossibilia. quuntur omnia impossibilia, et ex quovis falso, quaelibet falsa. Si vero obtinuisses ex vero falsum, jure et ex sententia omnium quererer me a semita veritatis abductum. Non tamen his importunitatibus eatenus premor, ut quod inopinabile est, licet inveniam consortes erroris, propria temeritate tueri contendam. Malo cum academicis, si tamen alia via non pateat, de singulis dubitare, quam perniciosa simulatione scientiae, quod ignotum vel absconditum est, temere diffinire, praesertim in quo assertioni meae fere totus adversabitur mundus. Eoque libentius academicos audio, quod eorum quae
Abbreviated transcription (Latin):
est. in eo uita exat. ꝑ quam facta sunt
nniu̾sa. Rius itaq disposicio tanta sue
stabilitatis incolumitate uget ⁊ uiuit:
ut nullo reꝑ motu concuti. nulla possit
temꝑis ant casus mutabilitate ꝯuelli.
instas tñ dicens. nͥ euen̾it alitma qd̾
p̾nidit. illud c̾ca sig̃cacõne ꝯplecte tis
forte lapidem recasurũ ĩt̾ram: fallit᷑
ddisposicio. Quia gͦ lapis ñ retidere pot̾:
iubes me de duob elig̾e quoꝵ neutrũ
ꝯmumit approbatur. ut .ł. fatear ꝓui¬
clenciam posse falli qd̃ fides abhorret:
ł quocd absonũ est ex possibili impos¬
sibile consecucione u̾a ꝯsenciam eueni¬
re. Angustie quidem sunt undiq. hĩc
ne diuinam minuam maiestatem.
iñ ne młtoꝵ clamorib ⁊ sentencie q̃
iam fere omnib ꝑsuasa est ꝯtraclitã
S quia melius est incid̾e in liguas
hõmũ: quam tp̃ie u̾ssri indeũ. si utͣm¬
ꝙ uitare ñ possu. ab sonꝰ malo ui¬
deri quam ꝑficlus. Nondũ eĩ om̃ib

Expanded text:
at, per quem facta sunt at, per quem facta sunt universa. Ejus itaque dispositio tanta suae stabilitatis incolumitate viget et vivit, ut nullo rerum motu concuti, nulla possit temporis, aut casus mutabilitate convelli.Instas tamen dicens, nisi evenerit aliquid quod praevidit, illud certa significatione complectens, forte lapidem recasurum in terram, fallitur dispositio. Quia ergo lapis non recidere potest, jubes me de duobus eligere, quorum neutrum communiter approbatur, ut vel fatear providentiam posse falli, quod fides abhorret, vel, quod absonum est, ex possibili impossibile consecutione vera consentiam evenire. Angustiae quidem sunt undique. Hinc, ne divinam minuam majestatem; inde, ne multorum clamoribus et sententiae, quae jam fere omnibus persuasa est, contradicam. Sed quia melius est incidere in linguas hominum, quam impie versari in Deum, si utrumque vitare non possum, absonus malo videri, quam perfidus. Nondum etenim omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
isteritiũ est. nͥ forte ⁊ tu cum stoitis exis¬
tentia censeas ncͣtũs comparanda. Sit
⁊ que ille p̾nouit omnia ꝓculdubio ĩp¬
lebuntur. Contingencia tamen om̃ia
⁊ non euenire possibile est. Adeo quidem
ut ad eueniendũ res quas c̾ eo fut᷑as p̾¬
stngar. licet ab ipi cdisposicõtie subsist¬
encti formam omnia sortiantur: quate¬
uͥ bona sũt. Alias añ ñ forme existendi
reꝵ ei cansa est. p̾sciendi. ne aut tẽꝑa-¬
liĩ motꝰ et̾ne ꝓuicdencie causa sit: aut
a purissimo fonte bonitatis maloꝵ ꝓf¬
luent rimili. D̾s uͦ bonoꝵ cdum taxat
ueritatis rõbore subuirũ est. nͥ forte
reb ab omni nccitate ab solutis. modũ
ꝯsequendi quam consequentis ꝓpoĩte
emuĩciationis u̾ĩtas constet. Nec mear¬
tabis ut licet dispositaꝵ reꝵ mutabi¬
lem fatear eẽ naturam: scĩam clispo¬
nentis ob hoc clicam ẽeͣ mntabilem.
filiũ touitrui loquor fidei constec q
quantatũq sit labilatas sub̃toꝵ: qd̃ fcm¬

Expanded text:
istentium est, nisi forte et tu cum stoicis existentia censeas necessariis comparanda. Sic et quae ille praenovit, omnia procul dubio implebuntur. Contingentia tamen omnia et non evenire possibile est. Adeo quidem ut ad eveniendum res, quas cum eo futuras prstringat, licet ab illius dispositione subsistendi formam omnia sortiantur, quatenus bona sunt. Alias autem non formae existendi rerum ei causa est praesciendi, ne aut temporalium motus aeternae providentiae causa sit, aut a purissimo fonte bonitatis malorum profluant rivuli. Deus vero bonorum duntaxat veritatis robore subnixum est, nisi forte rebus ab omni necessitate absolutis, modum ate consequendi, quam consequentis propositae enuntiationis veritas constet. Nec me arctabis, ut licet dispositarum rerum, mutabilem fatear esse naturam, scientiam disponentis ob hoc dicam esse mutabilem; filium tonitrui loquor fidei constet, quia quantacunque sit labilitas subjec
Abbreviated transcription (Latin):
disposicio: qr res cuiꝰ apd̃ se p̾figͦauit spe-¬
ciem ꝓcessu tẽꝑis. aut ommnino ñ euenͣ:
ant in alia sp̃e in publicũ ꝓcedit. Nec
uixisse ꝓfitear florente ꝑhipatetico pa¬
latino: iõ mͥuitam elapsam aut p̾t̾itã
ẽẽ ꝯfiteoꝵ. Aut si ab arianis engenio p̾¬
sidente cdissensi. non p̾t̾iti temꝑis grãm
a fidei ⁊ confessionis illius integritate
uiuo. sic sencio. elegant̾ ⁊ uere fateor ĩ
sequentib: qr tũc uixi. ⁊ sic sensi nͨ tñ
uitam p̾t̾isse uł seusum. Scio tñ quis
clixerit. quia in ħ erramꝰ qd̃ mortem ꝑ
spicimꝰ. Magna ꝑs eiꝰ iam p̾t̾iit. Quic¬
qͥd etatis retro est: mors tenet. S c̾ce
si ei semel fuiss uita elapsa: aut ħ
omnino ñ dice̾t. aut dic̾et rediuiuꝰ.
ti sint młti: ñ ito qua p̾electi sunt
p̃t̾ĩt p̾destinatõ. Et quãmis ñ p̾clesti¬
nati ẽẽ possut: pot̾it aliquid qd̃ p̃t̾i¬
tum sit ne p̾t̾ierit reuocari. Nota siqͥ
alt̾ius intlłigentiam clancłit. Non itat

Expanded text:
us apud se praefiguravit speciem, processu temporis aut omnino non evenit, aut in alia specie in publicum procedit. Nec vixisse profitear, florente peripatetico Palatino, ideo mihi vitam elapsam, aut praeteritam esse confiteor. Aut si ab Arianis, Eugenio praesidente, dissensi, non ob praeteriti temporis gratiam a fidei et confessionis illius integritate e fateor in sequentibus, quia tunc vixi, et sic sensi, nec tamen vitam praeteriisse vel sensum. Scio tamen quis dixerit, quia in hoc erramus, quod mortem non prospicimus. Magna pars ejus jam praeteriit. Quidquid aetatis retro est, mors tenet. Sed certe si ei semel fuisset vita elapsa, aut hoc omnino non diceret, aut diceret redivivus. electi sunt, praeteriit praedestinatio. Et quamvis non praedestinati esse possint, poterit aliquid quod praeteritum sit, ne praeterierit revocari. Nota siquialterius intelligentiam claudit. Non itaque
Abbreviated transcription (Latin):
cia p̾cauendũ est: ne cognacõ mocloꝵ
ingerat aut falsitatis. Het ip̃a cͦ pos¬
sibilitas eueniendi ñ leuitati illuis qͥ
non monetur: set rex facilitati q̃ na¬
tura ñ intlignante moueri possunt ꝯ¬
uenient ascribitur. Manet itaq usq¬
quaq inmobilis integritas scĩe dei. ⁊
siquid uarietatis alicui in est: non tã
scientis quam scitoꝵ mutabilitas est.
Licet em̃i que scĩa cdei complectit᷑. muta¬
bilitati subiaceant : ip̃a tñ alt̾acõis
uites ignorat. ⁊ uno sigulari aspectu
⁊ indiuiduo om̃iũ que ddici aut quo¬
tumq sensu excogitari possunt. uni¬
u̾sitatem claudit ⁊ continet. adeo eqͥ¬
dem sine motu: ut localia sine loco.
tiascentia sñ inicio. decedencia sñ fine.
fluctuancia sñ alt̾acõne. temꝑalia sñ
mutabilitate. mora sic uniformit̾ ꝯpͥ¬
hñdit: ut ei nͨ p̾t̾ita tnͣseant. nͨ fut᷑a
succedant. Nec mirũ b ĩ et̾nitatis sta¬

Expanded text:
tia praecavendum est, ne cognatio modorum tia praecavendum est, ne cognatio modorum ingerat aut falsitatis. Haec ipsa quoque possibilitas eveniendi, non levitati ipsius, qui non movetur, sed rerum facilitati, quae natura non indignante moveri possunt, convenienter ascribitur. Manet itaque usquequaque immobilis integritas scientiae Dei, et si quid varietatis alicui inest, non tam scientis quam scitorum mutabilitas est. Licet enim quae scientia Dei complectitur, mutabilitati subjaceant, ipsa tamen alterationis vices ignorat, et uno singulari aspectu et individuo, omnium quae dici, aut quocunque sensu excogitari possunt, universitatem claudit, et continet: adeo quidem sine motu ut localia sine loco, nascentia sine initio, decedentia sine fine, fluctuantia sine alteratione, temporalia sine mutabilitate, et mora, sic uniformiter comprehendit, ut ei nec praeterita transeant, nec futura succedant. Nec mirum hoc in aeternitatis sta
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾a careat sit ob̃noxium falsitati. Por
⁊ accessus que pͣ ignorare qd̃ scit. aut
scire qd̃ nescit. Qd̃ si eam uariabilem
eẽ recipimꝰ: iatobo redamante iam apd̾̃
eũ est uariatiõ ⁊ uicicistudinis obum¬
b̾acio ⁊ pat̾ luminũ ẽẽ desistit si ela¬
bitur qd̃ p̾nouit. Hoc equidem uͦ gentili¬
um error tirta sua ñ tam numina quã
cdemonia dignabatur adiitt̾e. qui sti¬
gum paludem cliis ꝑ uiam ẽẽ negabant
recipiet ꝙ de d̾o uł ip̃a ꝑficl̃ia ab̃horret: Eõ-¬
stat autera apud om̃s quia cłs scit illud
tis nota ł mnpotencie: mnurere uicleantur.
S esto ut cdeus qũi ħ pleriq recipiunt
possit ddñ tñ si fieri pͭ positione aut ꝯiũc¬
cõne ñ pecces scire qd̾ non scit: ñ ob boc
eum ẽe mutabilem qͥs conuincit. ciꝰ scĩe
non discedit aliquid ł accedit cũ illum
solum ĩ reꝵ nat᷑a uerũ ẽẽ ꝯtingat: qd̾
ille ab inicio stabilitatis sue pũcto p̾fix̃.
Dũ tñ ħ recipitur ex actissima diligen¬

Expanded text:
substantia careat, sit obnoxium falsitati. Porret accessus, quae potest ignorare quod non scit, aut scire quod nescit? Quod si eam variabilem esse recipimus, Jacobo reclamante, jam apud eum est variatio, et vicissitudinis obumbratio, et Pater luminum esse desistit, si elabitur quod praenovit. Hoc equidem nec gentilium error circa sua non tam numina, quam daemonia dignabatur admittere, qui Stygiam paludem diis perviam esse negabant, recipiet quod de Deo vel ipsa perfidia abhorret? Constat autem apud omnes, quia Deus scit illud tis vel impotentiae notam inurere videantur. Sed esto ut Deus, quoniam hoc plerique recipiunt, possit, dum tamen si fieri potest positione, aut conjunctione non pecces, scire quod non scit, non ob hoc eum esse mutabilem quis convincit, cujus scientiae non decedit aliquid vel accedit, cum illud solum in rerum natura verum esse contingat, quod ille ab initio stabilitatis suae puncto praefixit. Dum tamen hoc recipitur, exactissima diligen
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾a sui uideri possit q̃ cetiderat suscitata. Ꝙ
si oratorio tropousus intłłexit. que fuert̃
ñ posse ñ fuisse: ñ ncc̃e fuit ad uͥginem
ꝓstratam ret᷑rere cum inp̾t̾itis omnib si¬
mili sentencia uł eriore ħ idem potuer
inueniri. Sententiam uͦ ab errore scĩet᷑
diuido. eo qd̾ sententia semꝑ hr̃s debet
u̾itatis significacõm. sicut apd̾ scm̃ iob
iuuenis. Quis est iste inuoluens sen¬
tentias d̾monib ĩꝑitis: S forte uͥgi¬
nitas aliquis gradꝰ ẽ. quẽ imposibile
ẽ a quat̃q corrupta p̾hendi. Qd̃ a̾ pos¬
sibile drͣ: int̾dum ad facilitatem q̃ sigłis
mest. ł ex fortune calculo. ł ex aptitudiñe
disposicoĩs refertur. quandoq ip̃am reꝑ
naturam respicit. nũc ad fontem om̃iũ
diuinam reflectitur maiestatem. a qua
que uideri ł cogitari possunt: potestas ẽ.
Hinc illd̾ salomonis. Omnis potestas
a dño deo est. adu̾sus hanc nulla me

Expanded text:
substantia sui videri possit, quae ceciderat, suscitata. Quod substantia sui videri possit, quae ceciderat, suscitata. Quod si, oratorio tropo usus, intellexit quae fuerunt non posse non fuisse, non necesse fuit ad virginem prostratam recurrere, cum in praeteritis omnibus simili sententia vel errore, hoc idem potuerit inveniri. Sententiam vero ab errore scienter divido, eo quod sententia semper habere debet veritatis significationem. Sicut apud sanctum Job invenis: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis ? Sed forte virginitatis aliquis gradus est, quem impossibile est a quacunque corrupta apprehendi. Quod autem possibile dicitur, interdum ad facilitatem, quae singulis inest, vel ex fortunae calculo, vel ex aptitudine dispositionis, refertur, quandoque ad ipsam rerum naturam respicit, nunc ad fontem omnium, divinam reflectitur majestatem, a qua quae videri vel cogitari possunt, potestas est. Hinc illud Salomonis: Omnis potestas a Domino Deo est . Adversus hanc nulla me
Abbreviated transcription (Latin):
dicau̾it: ip̃e repb inueniatur. In apoca¬
lipsi qͦ monentur angłi eccł̃iaꝵ nũc ag̾e.
penitenciam. ⁊ pͥma oꝑa fac̾e: ne moue¬
atur candelabrũ eoꝵ. nec tenere locum
suũ: ne eunclem alt̾i cecdant. Cur ita si q̃
fut᷑a erant mutari ñ pot̾ant: Hec qͦ sen¬
tentia nͨ gentiliũ ph̃os latuit qͥ fatoꝵ se¬
riem dñt imnobilem. ñ quia moueri
ñ possit: set qr moueri omĩo ñ contĩgit.
Hinc est illud. Exire a mediis potuit
pharsalia fatis. It̾q poeticũ qͦ senex car¬
notensis in angustiis fortune frequen¬
cius ittẽbatur. fata uiam inuenient. ⁊ c̾.
Que uͦ illapsa sunit ⁊ fecundo dispoficõis
esfectu ꝯpleta. nat᷑alit̾ quidem ñ possũt c¬
ñ fuisse. licet nitħ asserere in alt̾utro
aueleam. ⁊ iniuriam disponentis. Ait
clent̾ loqͣr. licet cds omnia possit: uirgi¬
dubio ds ⁊ sc̃ĩficare aĩmam uͥtutib. ⁊ car¬
nem pͭ recdintegrare corruptam. ut tota

Expanded text:
raedicaverit, ipse reprobus inveniatur. In Apocaraedicaverit, ipse reprobus inveniatur. In Apocalypsi quoque monentur angeli ecclesiarum nunc agere poenitentiam et prima opera facere, ne moveatur candelabrum eorum, nunc tenere locum suum, ne eumdem alteri cedant. Cur ita, si quae futura erant, mutari non poterant? Haec quoque sententia nec gentilium philosophos latuit, qui fatorum seriem dicunt immobilem, non quia moveri non possit, sed quia moveri omnino non contingit. Hinc est illud: Exire a mediis potuit Pharsalia fatis. Itemque poeticum, quo senex Carnotensis in angustiis fortunae frequentius utebatur: Fata viam invenient, etc. Quae vero elapsa sunt, et secundo dispositionis effectu completa, naturaliter quidem non possunt non fuisse; licet nihil asserere in alterutro audeam in injuriam disponentis. Ait Audenter loquar, licet Deus omnia possit, virgidubio Deus et sanctificare animam virtutibus, et carnem potest redintegrare corruptam, ut tota
Abbreviated transcription (Latin):
uat eũ. Gen̾acio utiq celestis est. et̾na p̾deͤ.¬
stinatio. cꝰ om̃s filis ingrediunt᷑ ad uitam
⁊ si possibile sit eoscem p̾uaricotõis m̾ito
a iusticia que uia uite est: aberrare. Simͥ
non tretdis audi ł illũ. cui si angłs de celis
contͣlix̾it: dignissimo anathemate ꝯdep̃-¬
nabitur. Pat̾ inqͥd ex eis qͦs dedisti mͥ ñ ꝑdi¬
cdi quemquam. s serua eos. Nõne queso ĩa
illos ꝑdiderat qui retrorsum abierant: N¬
certe non acceptau̾at eum in archano ꝯsilis
filius. nͨ pat̾ seruandum int̾ ꝯscͥptos filio
clederat illum. qui ñ fuerat p̾destinatus
ad uitam. Si uͦ alii p̾ordinati erant. si labi
non pot̾ant. quare ꝓ eis tanta sedulitate
filius int̾cedit: Daluandi gͦ erant. ⁊ tñ dũ
ꝑ egrinabantur a dño: mortem pot̾ant ꝓ¬
mereri. ad uitam nlła nccͣiate p̾destinatõis
artati. Głiatur quis qd̃ eum ultħ sepa-¬
rabit a caritate xͥ ⁊ tñ castigat corpꝰ suũ
⁊ in seruitutem redigit. ne forte cũ aliis p¬

Expanded text:
. Generatio utique coelestis est aeterna praedestinatio, cujus omnes filii ingrediuntur ad vitam, etsi possibile sit eosdem praevaricationis merito a justitia, quae via vitae est, aberrare. Si mihi non credis, audi vel illum, cui si angelus de coelo contradixerit, dignissimo anathemate condemnabitur. Pater, inquit, ex eis quos dedisti mihi, non perdidi quemquam, sed serva eos . Nonne, quaeso, jam illos perdiderat, qui retrorsum abierant? Ncerte non acceptaverat eum in arcano consilii Filius, nec Pater servandum inter conscriptos Filio dederat illum, qui non fuerat praedestinatus ad vitam. Si vero alii praeordinati erant, si labi non poterant, quare pro eis tanta sedulitate Filius intercedit? Salvandi ergo erant: et tamen dum peregrinabantur a Domino mortem poterant promereri, ad vitam nulla necessitate praedestinationis arctati. Gloriatur quis quod eum nihil separabiet in servitutem redigit, ne forte cum aliis p
Abbreviated transcription (Latin):
sto cdei iuditio quia tñt noluit a
pcc̃o abfim̾e cũ potuit: mͦ nequeat
abstin̾e c̾ uelit. In eo tñ solo adhuc
ei liberum uiget arbitrium. ut sͥ
ad opꝰ iniquitatis sufficiat ⁊ si ad bo¬
num ñ nͥ a gr̃a p̾uentus ⁊ adintus
assurgat. Sic iusticism ꝑ se deserẽs
traductꝰ est in regnũ pc̃ci ⁊ mortis
ut iugo sernitutis p̾ssus nccͣci delĩcqñ¬
cducat. Alioquin hõiem nlła iusticia
ꝯdẽpnabit. cum cłpa ñ ĩeum s ĩ ip̃ius
retorqueatur auctorem. Possibilia
itaq sunt. q̃ nũcquã fut᷑a sũt. q̃ si qr
non erunt euenire ñ possint: ne¬
quaquã possibilia dic̾entur. Nauale
siquidem bellũ fieri itemq ñ fie¬
ri possibile est: alt̾m tñ p̾scise ⁊ det̾¬
raiate uerũ ẽ ⁊ p̾scitum.

Expanded text:
sto Dei judicio, quia tunc noluit a sto Dei judicio, quia tunc noluit a peccato abstinere cum potuit, modo nequeat abstinere cum velit. In eo tamen solo adhuc ei liberum viget arbitrium, ut sibi ad opus iniquitatis sufficiat, etsi ad bonum non nisi a gratia praeventus et adjutus assurgat. Sic justitiam per se deserens, traductus est in regnum peccati, et mortis, ut jugo servitutis pressus necessitati delinquenmeritum introducat. Alioquin hominem nulla justitia condemnabit, cum culpa non in eum, sed in ipsius retorqueatur auctorem. Possibilia itaque sunt, quae nunquam futura sunt; quae si, quia non erunt, evenire non possent, nequaquam possibilia dicerentur. Navale siquidem bellum fieri, itemque non fieri possibile est, alterum tamen praecise et determinate verum est et praescitum.
Abbreviated transcription (Latin):
ciam non inmutat: sic ⁊ et̾na cdisposi¬
tio rerũ nat᷑am ñ ꝑimit. Neq eĩ hõ
ñ p̃ccare non pot᷑at quia eum cłs p̾no¬
u̾at pectat᷑um. aut qi ille ñ p᷑care
pot̾at: eum peccat᷑um dñs ignorabat.
neq non mori posse nesciebat: eo qd̾ erat
pc̃ci merito moriturus. neq eum moxi
moritur᷑. ⁊ mortem culpa attulit ꝙͣ
nature condicio non inuexit. Els q ab
ea inmortalitate qua ñ mori pot̾at ĩ
eam qua mori ñ poss tͣnsferendus: nͥ
culpa ĩ obetliencie p̾scisa iusticie semita
tante głie aditum ꝓtemꝑe p̃cdusisset
Itac pcͣtre ⁊ ñ p̾care potuit mera p̃di¬
tus libertate arbiti. qui nulla disposi¬
cõnis uiolencia. nullo fatoꝵ inpulsu.
nullo ꝯclicõis stimulo. ulło adhuc na¬
t᷑e defectu urgebatur ad culpam q̃
inclubitata parens pene hõiem sp̃o¬
te lapsum inpegit in mortem. Uerũ
quia iniusticie frena laxauit arbitͥi:
sic in eo opp̾ssus ⁊ obrutus iacet. ut iu¬

Expanded text:
tiam non immutat, sic et aeterna dispositiam non immutat, sic et aeterna dispositio rerum naturam non perimit. Neque enim homo non peccare non poterat, quia eum Deus praenoverat peccaturum, aut quia ille non peccare poterat, eum peccaturum Dominus ignorabat. Neque non mori posse nesciebat, eo quod erat peccati merito moriturus. Neque eum mori , et mortem culpa attulit, quam naturae conditio non invexit. Essetque ab ea immortalitate qua non mori poterat, in eam qua mori non posset, transferendus; nisi culpa inobedientiae, praecisa justitiae semita, tantae gloriae aditum pro tempore praeclusisset. Itaque peccare et non peccare potuit mera praeditus libertate arbitrii, qui nulla dispositionis violentia, nullo fatorum impulsu, nullo conditionis stimulo, nullo adhuc naturae defectu urgebatur ad culpam, quae indubitata parens pene hominem sponte lapsum impegit in mortem. Verum quia in injustitia frena laxavit arbitrii, sic in ea oppressus et obrutus jacet, ut ju
Abbreviated transcription (Latin):
Robabilia quidem sunt ħ que
ꝓponũt. s tamen uenenũ hic
sub melle latet. Fatalem ⁊ em̃ quantã
ncͣcͣitatem reb inponũt sub p̾tertu hu¬
militatis ⁊ reu̾entie dei timentes ne for¬
te ĩpiꝰ euacuetur disposicio nͥ reꝵ euentꝰ
nccͣitas ꝯmitetur. Pret̾ea pͥmlegiũ diui¬
ne magestatis irrũpunt sciãm uenditã¬
tes qua temꝑa p̾uideant ⁊ mom̃ta. que
filii testimonio pat̾s reseruata sũt po¬
testati. Adeo quidem ut abscondita sit̃
ab otulis eoꝵ : quib dei filius quetũq
a pr̃e audierat patefecit. Deinde men¬
tes hõinsĩ tumore elacionis extolłunt.
ant despacionis pusillaminitate ꝓst̾nũt:
dum uel uitam cliuturnam aut mñdi
uencia fata aut scłi adu̾sa minantur
erigendis. Ferte suꝑiorem timoris. uł
ĩferiorem spei molam quib fideł aĩst
ĩ area mundi teritur: tollere ꝓhibent᷑.
Tollũt tñ tam ĩ suam ⁊ clientele sue
ꝑniciem: quam in ꝯtumeliam ꝓhiben¬
tis. Uerum sicut series reꝵ dei ꝓuiden¬

Expanded text:
robabilia quidem sunt haec, quae proponunt, sed tamen venenum hic sub melle latet. Fatalem etenim quamdam necessitatem rebus imponunt sub praetextu humilitatis et reverentiae Dei, timentes ne forte ipsius evacuetur dispositio, nisi rerum eventus necessitas comitetur. Praeterea privilegium divinae majestatis irrumpunt, scientiam vindicantes, qua tempora praevideant et momenta, quae Filii testimonio, Patris reservata sunt potestati, adeo quidem ut abscondita sint ab oculis eorum quibus Dei Filius quaecunque audierat a Patre patefecit. Deinde mentes hominum tumore elationis extollunt, aut desperationis pusillanimitate prosternunt, dum vel vitam diuturnam, aut mundi nentia fata, aut saeculi adversa minantur erigendis. Certe superiorem timoris, vel inferiorem spei molam, quibus fidelis anima in area mundi teritur, tollere prohibentur. Tollunt tamen tam in suam, et clientelae suae perniciem, quam in contumeliam prohibentis. Verum sicut series rerum Dei providen
Abbreviated transcription (Latin):
mẽutam errore uicdeor inuolutus. Si
eĩ que ñ sunt. nͨ erunt. ẽẽ possunt:
ꝓfecto ⁊ deus potest scire qd̃ ñ scit. aut
eo ignorante pot̾ aliquid euenire
Bellum namq nauale qd̃ ñ erit sicut
⁊ geri. sic ⁊ agerentib sciri potest. Qd̃
utiq ⁊ ẽẽ ⁊ sciri pͭ ab hoie nuĩcquid a

Expanded text:
me vertam, in errorem videor involutus. Si enim quae non sunt, nec erunt, esse possunt, profecto et Deus potest scire quod non scit, aut eo ignorante potest aliquid evenire. Bellum namque navale quod non erit, sicut et geri, sic et a gerentibus sciri potest. Quod utique et esse et sciri potest ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
gnar sine clistensione: ⁊ sũ ꝯtͣtione
sui rem modicam contemplatur. nec
loco intliget. ut localia claudat. aut.
spatioꝵ int̾sticiis ut clistancia ꝯplectat᷑
in eo que prẽm luminũ sequitur s nõ
passib equis: cum hec młtis. ille uͦ om¬
nino nulli motui obuoriꝰ sit. Eũ uͦ di¬
uine simplicitatis aspͦtus innum̾abilia
clauclat: una tũ est. ⁊ inliuidua sba
p̾scientis. eiq eẽntialit̾ una. cũ sͥ sit
idem ẽẽ. ⁊ sapientem ẽẽ. Alioqͥn: fin¬
gat qui potest. Quis hec di u̾sa ꝯiux̃er.
nec pͥma reꝵ omniũ causa erit. que
ut sit ꝯictõnis adminicło eget. Cre¬
ature uͦ scĩa longe clisparis ꝯditionis
est. Spu̾i siquidem ⁊ amine nõ est
idem ẽẽ. ⁊ scientem ẽẽ. cum anima pͥmo¬
affectonis motu inualescens disponat᷑¬
ut aut omnino aut sine iniuria na¬
ture conuelli ñ possit : hĩtu suo intor¬
mat animam facitos scientem. Hic
g hĩtus rectissime scĩa apellat᷑. licet

Expanded text:
gnam sine distensione, et sine contractione sui rem modicam contemplatur, nec loco indiget ut localia claudat, aut spatiorum interstitiis ut distantia complectatur, in eoque Patrem luminum sequitur, sed non passibus aequis, cum hic multis, ille vero omnino nulli motui obnoxius sit. Cum vero divinae simplicitatis aspectus innumerabilia claudat, una tantum est, et individua substantia praescientis, eique essentialiter una, cum sibi sit idem esse, et sapientem esse. Alioquin fingat qui potest, quis haec diversa conjunxerit, nec prima rerum omnium causa erit, quae ut sit, conjunctionis adminiculo eget. Creaturae vero scientia, longe disparis conditionis est. Spiritui siquidem et animae non est idem esse, et scientem esse, cum anima affectionis motu invalesceaut omnino, aut sine injuria naturae convelli non possit, habitu suo informat animam, faciatque scientem. Hic ergo habitus, rectissime scientia appellatur, licet
Abbreviated transcription (Latin):
cũtp fecderis noticia uitinatur. Cũ uͦ motͦ
p̾cedens ⁊ ex eo concepta spẽs fut᷑i oꝑis
sequela frustratur: manis est agitatio
mentis ⁊ quasi unibra insõpnis. sñ u̾i¬
tatis corꝑe euanescit. Motus tñ qr re ip̃a
fuit ĩ anima: ñ pͭ ñ fuisse ĩ aĩa. ⁊ auima
que motꝰ agnitione mota est: ñ mota
non fuisse non p᷑. Porro dliuine simpli¬
citats status: longe alist conc̃icto est.
ła siquidem imo simplici ⁊ ĩdiuidno
aspͤtu ut p̾dctũ est: que sũt. que fuert̃.

Expanded text:
uscunque foederis notitia vicinatur. Cum vero motus praecedens, et ex ea concepta species, futuri operis sequela frustratur, inanis est agitatio mentis, et quasi umbra in somnis, sine veritatis corpore evanescit. Motus tamen, quia reipsa fuit in anima, non potest non fuisse in anima, et anima quae motus agitatione mota est, non mota non fuisse non potest. Porro divinae simplicitatis status, longe alia conditio est. Ea siquidem uno simplici et individuo aspectu, ut praedictum est, quae sunt, quae fuer
Abbreviated transcription (Latin):
faciendoꝵ: ꝓuidencia gub̾nandoꝵ. p̾desti¬
natio saluand̃oꝵ est. Et est p̾destinatio ab
fons uite. ⁊ in lumine tuo tudebimꝰ lum̃
Ut gͦ reu̾enti quatiam aucdatia scĩa
dei que finem nescit ł sermone finem
inueniat: scĩa dei est om̃iũ que sũt. fu¬
erũt. ⁊ fut᷑a sunt. uera ꝯp̾hñsio. ⁊ płena
noticia. Om̃ia siquidem uera nouit. ⁊

Expanded text:
faciendorum, providentia gubernandorum, praedestinatio salvandorum est. Et est praedestinatio ab fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Ut ergo reverenti quadam audacia scientia Dei quae finem nescit, vel sermone finem inveniat: scientia Dei est omnium quae sunt, fuerunt, et futura sunt, vera comprehensio, et plena notitia. Omnia siquidem vera novi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit & husdem tẽꝑib iht sapiens uir:
si tamen uirum eñ appellare fas est. Erat
em̃ mirabilium oꝑum eff ector doctor¬
q hominũ eoꝵ qui lib¬
ent̾
que u̾a sunt auliũt
tos quidem iudeoꝵ. mltos
⁊̃ ex genitib sͥ adiũxit. Xp̃c hic erat.
hunt acusacione pͥmoꝵ nr̃e gentis
uiroꝵ t̃ pilatꝰ in crucem agendũ ẽẽ¬
decreuiss. ñ deseruerñt eũ hii qui ab
inicio eum ddilexerant. Apparuit em̃
miracła fut᷑a ẽẽ p̾clixerant. ẜ ⁊ ĩhocdi

Expanded text:
Fuit hisdem temporibus Iesus sapiens vir, si tamen virum eum nominari fas est. Erat enim mirabilium operum effector doctorque hominum eorum, qui libenter quae vera sunt audiunt, ltos quidem Iudeorum, multos am ex gentibus sibi adiunxit et Hunc accusatione primorum nostrae gentis virorum cum Pilatus in crucem agendum decrevisset, non deseruerunt hi qui ab inicio eum dmiracula futura esse predixerant. Sed et in hodi
Abbreviated transcription (Latin):
anꝰ itaq rei .p. ai armata est:
ant iuermis. Armata qͥdem est:
qũe castrensem ⁊ cruentam ext̾cet mi¬
liuam. Inermis: que iusticiam expe¬
dit. ⁊ ab armis feriando iuris nlitie
illi qui galaeis toratib q muniti. ĩ
hostes ext̾cent gladios. añ tela que¬
libet: set ⁊ patͦni causaꝵ qͥ głiose uo¬
cis ꝯfisi munimine. lapsa erigunt.
fatigata reꝑant. nͨ minͦ ꝓuident hu¬
mano geni: quam si laborancium
uitam. sp̃e. posteros q armoꝵ p̾sidio
ab hostib tuerent᷑. Militant ⁊ publi¬
cani. apparitores. ⁊ offitiales om̃iũ
iuditum. Sicut eĩ alia sunt officia
patis. alia belli: ita eadem ncc̃e est
ꝑ alios ⁊ alios expediri.

Expanded text:
anus itaque reipublicae aut armata est, aut inermis. Armata quidem est, quae castrensem et cruentam exercet militiam. Inermis, quae justitiam expedit, et ab armis feriendo juris militiailli, qui galeis thoracibusque muniti, in hostes exercent gladios, aut tela quaelibet, sed et patroni causarum, qui gloriosae vocis confisi munimine, lapsa erigunt, fatigata reparant; nec minus provident humano generi, quam si laborantium vitam, spem, posterosque, armorum praesidio ab hostibus tuerentur. Militant et publicani, apparitores, et officiales omnium judicum. Sicut enim alia sunt officia pacis, alia belli, ita eadem necesse est per alios et alios expediri.
Abbreviated transcription (Latin):
seruiebat. Nat᷑e laboris ⁊ industͥe ftͣ¬
tum: unꝰqͥsq retipiebat. ex m̾ito. Ne¬
mo qd̃ ẽẽt alt̾ius usurpabat. manẽte
in omnib ĩdiniduo caritatis affectu.
Primꝰ quidem ⁊ mediꝰ urbis locꝰ ario¬
pago cessit uñ ad sig̃ulas ꝓfessiones
ꝓͥut rõ cũiq officii exigebat dispo¬
siçione ꝯgrua ĩstitutas: officioꝵ iura
qͣi quidam salutis ⁊ uite rinuli liri¬
uarentur. Porro in hiis uenancłi ars¬
uł officiũ uir ꝑ mittit᷑ accedere ad
suburbanos c̃ uenatores ut agricole
cet̾iq incole rurũ ab urbib nobilioꝵ¬
q cetu longiꝰ aireant᷑. Omĩo eĩ ĩiqũ

Expanded text:
serviebat. Naturae, laboris, et industriae fruserviebat. Naturae, laboris, et industriae fructum unusquisque recipiebat ex merito. Nemo quod esset alterius usurpabat, manente in omnibus individuo charitatis affectu. Primus quidem et medius urbis locus Areopago cessit, unde ad singulas professiones, prout ratio cujusque officii exigebat, dispositione congrua institutas, officiorum jura quasi quidam salutis et vitae rivuli derivarentur. Porro in his venandi ars officium vix permittitur accedere ad suburbanos; cum venatores ut agricolae caeterique incolae rurum, ab urbibus nobiliorumque coetu longius arceantur. Omnino enim i
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ex nat᷑a: lic nate ius ex officio
debeat᷑. Paricidii siquidem spẽs est
impugnare iura nat᷑e. ⁊ sacͥlegii ĩstar:
parentis leges euacuare. ⁊ mat̾ om̃iũ
honore̾ debitum non referre. Qd̃ tam̃
ratio ex honestis causis admittit: non
ẽ. simplicit᷑ alienũ. Si modesta forte io¬
ounditas uł utilitas sube̾. ⁊ nemini no¬
ceatur. Hoc ⁊ẽĩ non adu̾sat᷑ officio uł
nature. Sin aũ impugnat alt̾utm:
statim ẽ ⁊ simplicit᷑ alienũ ⁊ usq qͣs ñ
licet huꝰi utiq ꝯtͤctacio: semꝑ e̾ aut er¬
roris aut cͥminis
hilosophi gentiũ iusticiam que
politica dr̃ p̾ceptis ⁊ morib ĩ for¬
mantes cuiꝰ m̾ito res publica hõmũ
subsistit ⁊ uiget unu̾qu̾eq suis reb ⁊
studiis uoluerũt ẽẽ ꝯtentũ urbanis
⁊ sb̾urbanis. colonis qͦ uł rusticis sua
sĩguł loca ⁊ studia p̾scͥbentes. Solicitu¬
do sĩguloꝵ ⁊ omniũ: utilitati publice

Expanded text:
aliud ex natura: licet naturae vis ex officio aliud ex natura: licet naturae vis ex officio debeatur. Parricidii siquidem species est, impugnare jura naturae, et sacrilegii instar, parentis leges evacuare, et matri omnium honorem debitum non referre. Quod tamen ratio ex honestis causis admittit, non est simpliciter alienum. Si modesta forte jucunditas, vel utilitas subest, et nemini noceatur, hoc etenim non adversatur officio vel naturae; sin autem impugnat alterutrum, statim est et simpliciter alienum, et usquequaque non licet. Hujus itaque contrectatio semper est, aut errorishilosophi gentium, justitiam, quae politica dicitur, praeceptis et moribus informantes, cujus merito respublica hominum subsistit et viget, unumquemque suis rebus et studiis voluerunt esse contentum, urbanis et suburbanis, colonis quoque vel rusticis sua singulis loca et studia praescribentes. Sollicitudo singulorum et omnium utilitati publicae
Abbreviated transcription (Latin):
nat uicioꝵ. lumen rõnis extiguit᷑. ⁊ totꝰ
nalis creat᷑a brutesscit. sic ymago cͤato¬
ĩ bestiam. sic a ꝯdicionis sue dignitate
qd ex honore collato ĩtumuit. ⁊ a tumo¬
re ꝑdilit intlłectũ. Quis eĩ eo ĩdignior
qͥ sui ip̃iꝰ contẽpnit hr̃e noticiam. qͥ tẽpꝰ
qd̃ ꝑca manu datũ est. ad mensuram
in usũ uite. ⁊ solu̾ reꝑari ñ p᷑: usuraria
quadã accessiõe ⁊ penali repetendũ. in
uite dispendia ꝓdigit. ⁊ ĩ contumeliã
auttoris effundit: Quid eo bruciꝰ. qui
ex defectu rõnis ⁊ inpulsu libidinis cli
Quid eo bestialiꝰ. qui omisso officio de
mecdia nocte surgit. ut sagacitate canũ
uenatoꝵ ĩdustria studio ꝯmilitonũ.
.ii.
qd̾ ratio nat᷑e. uł offitii ñ ĩclucit. si tñ
int̾dũ recte clr̾ alienũ: qd̾ rectius fue¬
rat semꝑ fuisse ullius. Que uͦ nat᷑e
sũt : ꝑ eque sunt omiũ: que officii
sua sũt siguloꝵ. Aliud itaq ex officio.

Expanded text:
nat nat nalis creatura brutescit, sic ymago Creatoin bestiam, sic a conditionis sue dignitate quod ex honore collato intumuit, et a tumore perdidit intellectum. Quis enim eo indignior, qui sui ipsius contemnit habere notitiam? qui tempus, quod parca manu datum est, ad mensuram in usum vitae, et solum reparari non potest, usuraria quadam accessione et poenali repetendum in vitae dispendia prodigit, et in contumeliam auctoris effundit? Quid eo brutius, qui ex defectu rationis, et impulsu libidinis, dimer occupatur? Quid eo bestialius, qui omisso officio, de media nocte surgit, ut sagacitate canum, venatorum industria, studio commilitonum, II.od ratio naturae vel officii non inducit, si tamen interdum recte dicitur alienum, quod rectius fuerat semper fuisse nullius. Quae vero naturae sunt, peraeque sunt omnium; quae officii, sua sunt singulorum. Aliud itaque ex officio,
Abbreviated transcription (Latin):
nũgis. ⁊ de uestigiis philosophorum.¬
Herk omnia que uiris solent cbẽe
pͥncipib. nicħ ꝑniciosius ẽẽ arbit᷑r
ꝗͣ qd̾ eis fortune blandientis illecebͤ
aspͥtũ sb̃trabit u̾itatis. Nũ diuitiaᷤ
suas ⁊ delicias cong̾it mundus. quib
delicati sensus pͣriginem uicissim refo.¬
uet ⁊ accendit. ut animꝰ multiplici.
lenocinioꝵ fraude captꝰ. quadam alienaci¬
one sui ab ĩt̾iore bono deficiens: ꝑ ext̾iora
mendatia uariis concupiscencus euage .
Nou̾ca siquidẽ uͥtutis ꝓsꝑitas bãtulis
suis sic applaudit ut noceat. ⁊ infelici
successu sic ĩuia fortunatis obseqͥtur: ut
in fine ꝑniciem oꝑet᷑ ꝯuiuis suis ab
ĩicio ꝓpinans dultia. ⁊ cũ inebͥati fuerĩt:
letale iurꝰ miscet. ⁊ siqͥd det̾iꝰ est. Quo sp̃e
sui clarescit ampli: eo stupentib ocłis
clensiorem infundit caliginem. Inua¬
lescentib gͦ erroꝵ teneb̾s: u̾itas euanes¬
cit. ⁊ uͥtutũ raclite succisa: seges g̾mi¬

Expanded text:
rialium et Vestigiis philosophorumer omnia quae viris solent obesse principibus, nihil perniciosius esse arbitror, quam quod eis fortunae blandientis illecebra aspectum subtrahit veritatis, dum divitias suas et delicias congerit mundus, quibus delicati sensus pruriginem vicissim refovet, et accendit, ut animus multiplici lenociniorum fraude captus, quadam alienatione sui, ab interiore bono deficiens, per exteriora mendacia variis concupiscentiis evagetur. Noverca siquidem virtutis prosperitas, beatulis suis sic applaudit, ut noceat: et infelici successu sic in via fortunatis obsequitur, ut in fine perniciem operetur, convivis suis ab initio propinans dulcia, et cum inebriati fuerint, lethale virus miscet, et si quid deterius est: quo specie sui clarescit amplius, eo stupentibus oculis densiorem infundit caliginem. Invalescentibus ergo errorum tenebris, veritas evanescit, et virtutum radice succisa, seges germi
Abbreviated transcription (Latin):
gr̾a morsb qͦ ip̃is ad gallos ⁊ b̾to¬
tur acced̾e. Licet cos uetustas temꝑis
orb̃ plaga. sitꝰ regionis. ꝯuictꝰ fim¬
timor qͥuib sangͥne ⁊ morĩb du
ꝑ mixti sũt. exmagna ꝑte nuitau̾¬
int. Nõ dũ tam̃ colorẽ galli cũ can¬
dorẽ scilicet: hec oĩa adincinor simi¬
litudĩe ext̾minasse sufficiũt. Greci
laxias lacteꝰ appellat᷑. ⁊ galli qͣsi
colore lactei. ⁊ galate. qui qͦudoq
dicti sunt gallo greci infinib grece
quos gallor milicia occupauit. Man¬
sit au exercitꝰ ille br̃eno clnce tͥum¬
phator ⁊ semꝑ inuictꝰ donec insur¬
gere ausus ẽ in deos. ip̃m appollims
delficũ inuade̾s templũ. Y cũ nicole
dĩ ope suplicit̾ in plorarẽt iuiuenem
supͣ humanũ modũ in signis pulc̾¬
tudims in delub̾ culmine ꝯspexer̃t.
Auditꝰ. ẽ. ⁊̃ stridor arcꝰ. ⁊ strepitꝰ armo¬
rum. Subito ⁊̃ t̾remotu. ꝑs mon¬

Expanded text:
gratia, moribus quoque ipsis ad Gallos et Britogratia, moribus quoque ipsis ad Gallos et Britotur accedere, licet eos vetustas temporis, orbis plaga, situs regionis, convictus finitimorum, quibus sanguine et moribus diu permisti sunt, ex magna it. Nondum tamen colorem Gallicum, candorem scilicet, haec omnia ad vicinorum similitudinem exterminasse sufficiunt. Graeci λαξίας lacteus appellatur, et Galli quasi colore lactei et Galatae, qui quandoque dicti sunt Gallo-graeci, in finibus Graeciae, quos Gallorum militia occupavit. Mansit autem exercitus ille Brenno duce triumphator et semper invictus, donec insurgere ausus est in deos, ipsum Apollinis Delphici invadens templum. Ubi cum incolae Dei opem suppliciter implorarent juvenem supra humanum modum insignis pulchritudinis in delubri culmine conspexerunt. Auditus est etiam stridor arcus et strepitus armorum. Subito etiam terraemotu pars mon
Abbreviated transcription (Latin):
in ruulos defecisse. Neq em̃ a roma¬
nis ⁊ grecis cantũnob̾ sunt oxxtupla
uͥtutis. nã ⁊ domesticis habu̾damꝰ.
radunt historie
lis usqr ad delphici apollinis cem¬
plũ qd̾ sitũ ẽ. im̃ote parnaso ꝑ ces¬
sit ip̃iꝰq apol̃liis appetẽs spolia: scu¬
rilit iocatꝰ ait. Locupletes deos largi¬
ri hõib opport̾e. Hunc inꝙͣ crad̾t
de maiori b̾tanuia q̃ aħ a dnẽtu sax¬
om̃i ĩinsuła appellat᷑ auglia oruti¬
dum. Apd̃ trogũ põpenĩ in iicesimo
repitur. qr senones galli ꝯmilitoes
bĩcni cũ initaliam uenissent. thoscos
a suis sedib expilerũt. inea ꝯclidert̃
urbes egͤgias. mediolanũ. coruam.
brxiam. ueron̾a. ugamũ. t̾dendũ. atq
uicentiam. Hã qd̾̃ urbẽ senensiũ
senib suis ⁊ uaritudinariis armen¬
tariisq ꝯstimxerĩt nõ mͦ fides histo¬
rie. s celẽbris tͣdicio ẽ. Ex co qͥd̾e uali¬
dior qd̾ senenses ⁊ luuam̃tis membͦ¬
rum. ⁊ uenustate faciei. ⁊ coloris

Expanded text:
fecisse. Neque enim a Romanis, et Graecis tantum nobis sunt exempla virtutis, nam et domesticis abundamus. Tradunt historiaelis, usque ad Delphici Apollinis templum, quod situm est in monte Parnasso, processit, ipsiusque Apollinis appetens spolia, scurriliter jocatus ait: Locupletes deos largiri hominibus oportere, hunc, inquam, tradunt de majori Britannia, quae ab adventu Saxonum in insulam, appellatur Anglia, oriundum. Apud Trogum Pompeium in vicesimo reperitur, quod Senones Galli, commilitones Brenni, cum in Italiam venissent, Tuscos a suis sedibus expulerunt, in ea condiderunt urbes egregias, Mediolanum, Cornum, Brixiam, Veronam, Bergamum, Tridentum atque Vincentiam. Nam quod urbem Senensium senibus suis, et valetudinariis, armentariisque construxerint, non modo fides historiae, sed celebris traditio est, ex eo quidem validior, quod Senenses et lineamentis membrorum, venustate faciei, et coloris
Abbreviated transcription (Latin):
nt sepe occurrit imago. cum ad potẽ¬
cioris mitum subiectoꝵ omnisi dispo¬
nantur. ⁊ licet animo reluctante in se
ip̃os parati sunt exilii aut mortis du¬
tare sententiam. Hinc quippe po¬
testas t̾ribilis. hinc agentis ⁊ urentis
conscĩe stimuli meticulosa corda ꝯcuti¬
unt. ⁊ p̾cipnam in omnib sͥ uendi¬
tant autoritatem. Adeo quidlem:
ut sac̾dotes legis diuine p̾ce pta cł̃is¬
simulent. sapiam nesciant seniores.
iuris sit iudex ignar᷑. p̾lat᷑ aucto¬
ritatis nescꝰi. discpline sb̃iectus. li¬
b̾tatem contẽpnat ingemuis. totus

Expanded text:
mihi saepe occurrit imago, cum ad potenmihi saepe occurrit imago, cum ad potentioris nutum, subjectorum omnia disponantur, et licet animo reluctante, in se ipsos parati sunt exsilii, aut mortis dictare sententiam. Hinc quippe potestas terribilis; hinc angentis et urentis conscientiae stimuli meticulosa corda concutiunt, et praecipuam in omnibus sibi vindicant auctoritatem. Adeo quidem, ut sacerdotes legis divinae praecepta dissimulent, sapientiam nesciant seniores, juris sit judex ignarus, praelatus auctoritatis nescius, disciplinae subjectus, libertatem contemnat
Abbreviated transcription (Latin):
at si celo suo mundoc regendo nͥ tyran¬
nis auius om̃ipotentis manꝰ ñ sufficiat.
factisunt. gͦ. dini inligetes. aut ut aliis
placet heroes. qͦs nͨ ⁊̃ humana sorte dig¬
nos romanoꝵ ꝑsicliare putauit. Erac-¬
tum est hinc nomen qͦ principes uir¬
tutum tituł ⁊ uere fidei luce psignes
se diuos anduint ne dũ gancleant
apellari: uet̾e quidem consuetudine
⁊ in uicio ⁊ aclu̾sus fidem catholitam.
obtinente. Si uͦ ueniatur al u̾ba: in eo
iam romanus grecoꝵ ꝑfidiam antecedit.
qui eo usq acdulandi lenocinũ docuit
ut a docili popło facilime transeatur
uoces quib mentim᷑ dñis. dum sign¬
laritatem honore multitudinis cleco¬
ramus: nacio hec innenit. ⁊ ad finiti¬
mos post̾os q sui nõis auctoritate trans¬
misit. Si quando queris: illud tͥ tẽpꝰ
otturrat. quo gaius cesar exuens nes¬
cio an ꝑficiens dictatorem: omia fc̃s
om̃ia occupanit. Illius certe temꝑis

Expanded text:
ac si coelo suo mundoque regendo, nisi tyranac si coelo suo mundoque regendo, nisi tyrannis ascitis, Omnipotentis non sufficiat manus. Facti sunt ergo divi indigetes, aut, ut aliis placet, heroes, quos nec etiam humana sorte dignos Romanorum perfidia reputavit. Tractum est hinc nomen, quo principes virtutum titulis, et verae fidei luce praesignes, se divos audeant, nedum gaudeant appellari, veteri quidem consuetudine m in vitio, et adversus fidem catholicam obtinente. Si vero veniatur ad verba, in eo jam Romanus Graecorum perfidiam antecedit, qui eo usque adulandi lenocinium docuit, ut a docili populo facillime transeatur. Voces quibus mentimur dominis, dum singularitatem honore multitudinis decoramus, natio haec invenit, et ad finitimos posterosque sui nominis auctoritate transmisit. Si quando quaeris, illud tibi tempus occurrat, quo C. Caesar, exuens nescio an perficiens dictatorem, omnia factus, omnia occupavit. Illius certe temporis
Abbreviated transcription (Latin):
qui castigati ñ obtemꝑabant ꝓhiben¬
tis imꝑio: qͣi adulacõit reos ⁊ publite
delectent᷑. Eñ uͦ ab inicio gramsim fu¬
erint in qͦ tiane lenitatis originem p̃ci¬
pue clifitentur: eos ħ uitio ꝯtinne laborasse.
hystoriaꝵ celebre testimoniũ est. Inde ẽ
illucl. Romanꝰ oĩs adulacone corrũppitur
aut corrñpit. Certe si ñ u̾bis: possunt õs
fraudulentis mun̾ib expũgnari. Et qͦs
munuscła ñ deicuit: honorib capiunt᷑.
brbis auspitia saclegio paricitlii ⁊ fra¬
t̾m sangninis cruore numinib suis ro¬
mulus consetranit. Deinde lemurib in¬
festat᷑: honore uano simulata ꝯmimita¬
cone impii fratrem placaiit occisiir.
Suos qͦ imꝑatores quos de more roma¬
nus ppłs ficdelit̾ iugulabat: deificanit
sidelins. inam solacio ꝑfiliam p̾terens
manifestam. ꝑinde ac si sorbicuintulas
ei quem ꝑem̾at ministraret. Qosq men¬
ciebantur in sortem transsisse niminũ

Expanded text:
qui castigati non obtemperabant prohibenqui castigati non obtemperabant prohibentis imperio, quasi adulationis reos, et publicae delectentur. Cum vero ab initio gravissimi fuerint, in quo Trojanae levitatis originem praecipue diffitentur, eos hoc vitio continue laborasse, historiarum celebre testimonium est. Inde est illud: « Romanus omnis adulatione corrumpitur, aut corrumpit. » Certe si non verbis, possunt omnes fraudulentis muneribus expugnari. Et quos munuscula non dejiciunt, honoribus capiuntur. Urbis auspicia, sacrilegio parricidii, et fraterni sanguinis cruore, numinibus suis Romulus consecravit. Deinde lemuribus infestatus, honore vano simulata communicatione imperii, fratrem placavit occisum. Suos quoque imperatores, quos de more Romanus populus fideliter jugulabat, deificavit fidelius inani solatio, perfidiam praetexens manifestam, perinde ac si sorbitiunculas ei, quem peremerat, ministraret; eosque mentiebantur in sortem transiisse numinum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceret. De cesoꝵ cacdan̾ib ĩ torrente
u̾gello pons solicdus factꝰ est uictoris
iussu. Duo mocdii amiloꝵ cartaginẽ
missi sunt. uule martem suũ libie
p̾sicdem aureo clipeo ob insignem uic¬
toriam honoraret. Ess ꝙ ꝓtuldubio
tunc roma cliem ultimũ ħit᷑a. si ha-¬
nibal quemacditiodñ uincere: sic ⁊
uictoria uti sciret. In uinilictam istoꝵ
a senatu missus est. scipio affritenꝰ
.qui a pereneis montib acd colũ¬
pnas ħcuł. ⁊ occeanũ usq tanta feli¬
citate ꝓuinciam recuꝑauit amissã
it uix sciatur cicuis an faciliꝰ uicerit
Qui ⁊̃ captiuos pueros ⁊ puellas egregie
uliͥtudinis restituit barbaris. nͦ inꝯsp̃¬
tum suu̾ eoꝵ quepiam uenire passus
Cet̾um in tanti tͥbũphi głia. quid
lo ciue motestiis. ⁊ͥ se in tanto suc¬
cessu nec dominũ neq uicłorem ab aliquo
condiciones pacis rupto fecłe frandulen¬
t̃ abiec̾ant. passus est salutari: Eosꝙ

Expanded text:
parceret. De caesorum cadaveribus in torrente parceret. De caesorum cadaveribus in torrente Vergello pons solidus factus est victoris jussu. Duo modii annulorum Carthaginem missi sunt, unde Martem suum Libyae praesidem aureo clypeo, ob insignem victoriam, honoraret, essetque procul dubio tunc Roma diem ultimum habitura, si Hannibal quemadmodum vincere, sic et victoria uti sciret. In vindictam istorum a senatu missus est Scipio Africanus, qui a Pyreneis montibus ad columnas Herculis et Oceanum usque tanta felicitate provinciam recupaverit amissam, ut vix sciatur, citius an facilius vicerit. Qui etiam captivos pueros et puellas egregiae pulchritudinis, restituit barbaris, nec in conspectum suum, eorum quempiam venire passus Caeterum in tanti triumphi gloria, quid illo cive modestius, qui se in tanto successu, nec dominum, nec victorem, ab aliquo, conditiones pacis, rupto foedere, fraudulenter abjecerant, passus est salutari? Eos quoque,