comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mgiunt et querimonus famestentũ
habet eñ ultinũ hoc malum mensa
duuitum nquissima est astaq hic fames:
hic nausea temperies nuisq̃z aule quidem
insuauis odor : mamenus color. iter incer¬
tum: solum omnne salsamentis effusis late
olidum cruentumq. Idem et uine lubritũ.
et fumo nibilũ. et spumis horudum: et
aspergie tepidum. et adiꝑe tabidum et
ossibus abbitas et sangĩe rutilum. Deruq
ol uerto utar Ambrosi non coquinam ses
rarificinã dicas. et licet ut maioribus
plarer aparãdio prãdium quasi parandiũ
ditie sit ꝙ bellatores ad prelum pareq
non parari tamen aliquid. sod fica uardas
prelut ibi gestũ putes ess non prauduẽ.
Ita dup sancius ac tremẽs. ita mero ẜer¬
tusse omner mitantesq abenut. mensto
pib acie fuerit. pro blando et fablati hoste
uoluptas cubilia pro sepulcas. tonstiencia¬
pro inferuo
t huit nostro diuersa omma auge¬
lorum aula cõuiuus quã hominum¬

Expanded text:
mugiunt, et querimoniis famescentum. mugiunt, et querimoniis famescentum. Habet enim non ultimum hoc malum mensa divitum, iniquissima est: itaque hic fames, hic nausea, temperies nusquam. Aule quidem insuavis odor, inamenus color, iter incertum, solum omne salsamentis effusis late olidum cruentumque idem et vino lubricum, et fumo nubilum, et spumis horridum, et aspergine tepidum, et adipe tabidum, et ossibus albicans, et sanguine rutilum: denique, ut verbo utar Ambrosii, non coquinam sed carnificinam dicas. Et licet, ut maioribus placet, a parando prandium, quasi parandium, dictum sit, quod bellatores ad prelium paret, non parari tamen aliquid, sed fieri, vereque prelium ibi gestum putes esse, non prandium. Ita dux saucius ac tremens, ita mero percussi omnes nutantesque abeunt; mensa pro acie fuerit, pro blando et fallaci hoste voluptas, cubilia pro sepulchris, conscientiapro inferno. At huic nostro diversa omnia, angelorum aula conviviis quam hominum
Abbreviated transcription (Latin):
gum opes equat anmo / sed trãstendit. nulli
penitus muidet. nullum odit. sorte con-¬
tentus sua et fortune miuriis in acressus
nichil metuit. nichil cupit. Scit. non
spargi uenena fictilibus. Scit uite ho¬
minũ pauca suffeit̾e. et sũmas uerasq
diuicias nil optare. sũmum imperut ml
eimiereiletum agit atq trãquillum enũ.
placidas noctes: ociosos dies. et secur
cõuuia. It liber sedet intrepidus : nullas
struit aut cauet insidias. Scit se amari
et non sua. Scit mortem suã nulli utilẽ
nulli dampnosam uitai. Neq multum
inter esse aibit᷑tur quã diu sed quã bene
uiuat. Nec ubi aut quando moriatur
magni extimat. sed qualiter in id uinẽ
sũmo studio intentus. ut bene actai uit
fabulam. pulchro fine gͣiludat.¬
Abitur sensim dies. et fugiũt hore
ac iam prandio fuus est turbãt
illum familiaris exercitus. hostesq
collaterales / et ⁊iuna mensars et hominr
uasorũq tollisio. Et ebriorũ iocis becta

Expanded text:
gum opes equat animo sed transcendit. Nulli gum opes equat animo sed transcendit. Nulli penitus invidet, nullum odit; sorte contentus sua et fortune iniuriis inaccessus, nichil metuit, nichil cupit; scit non spargi venena fictilibus, scit vite hominum pauca sufficere, et summas verasque divitias nil optare, summum imperium nil timere; letum agit atque tranquillum evum, placidas noctes, otiosos dies et secura convivia; it liber, sedet intrepidus, nullas struit aut cavet insidias, scit se amari et non sua. Scit mortem suam nulli utilem, nulli damnosam vitam, neque multum interesse arbitratur quam diu, sed quam bene vivat, nec ubi aut quando moriatur magni extimat, sed qualiter: in id unum summo studio intentus, ut bene actam vite fabulam pulcro fine concludat.sim dies et fugiunt hore, ac iam prandio finis est. Turbant illum familiaris exercitus, hostesque collaterales et ruina mensarum, et hominum vasorumque collisio; et ebriorum iocis tecta
Abbreviated transcription (Latin):
mdam mensam⁊ nulla re magis quam
sua presencia exornat. ꝓ tu multu req̾em:
pro strepitu silentiũ habet: pro multitudie
se ipsum : ipẽ sibi comes: ipse sibi fabulator
at conuua est: nec metuit solus esse dĩe
secũ est. pro auleis nudus paries exag esti
cenrento. prosolio eburneo quercus ẽ sibi
uel fagus pura uel abies. Celũ spectare
non aurum: terram amat calcat̾ non pur¬
puram findicen. gratus et assidenti ꝯsurgẽ¬
ciq dulcissimus tãtus est benedictio et
graciariẽ actio. Uillitꝰ si res postat. pui¬
cerua cocus et uerna est. quicquid is appo¬
suit hic equanunitate et modestia precio¬
sum facit : Cibum omnẽq peregrinis sil¬
uis aut littoribus aduentum: omne potit
ligurũ atq piscencium collibus expressũ
dicas. ea frons est. isq animus utentis :
sic in deum ⁊ inq homines gͣtus. Sit cõ¬
niũbus inemptisq letus dapibus. non
tantum ut maronens ille seicalus re¬

Expanded text:
mundam mensam nulla re magis quam mundam mensam nulla re magis quam sua presentia exornat, pro tumultu requiem, pro strepitu silentium habet, pro multitudine seipsum; ipse sibi comes, ipse sibi fabulator ac conviva est, nec metuit solus esse, dum secum est. Pro auleis nudus paries ex agresti cemento, pro solio eburneo quercus est sibi, vel fagus pura, vel abies; celum spectare non aurum, terram amat calcare non purpuram, fidicen gratus et assidenti consurgentique dulcissimus cantus est benedictio et gratiarum actio. Vilicus, si res poscat, pincerna, cocus et verna est; quicquid is apposuit, hic equanimitate et modestia preciosum facit. Cibum omnem peregrinis silvis aut litoribus advectum, omnem potum Ligurum atque Picentium collibus expressum dicas; ea frons est, isque animus utentis, sic in Deum inque homines gratus, sic comunibus inemptisque letus dapibus, non tantum, ut Maroneus ille seniculus re
Abbreviated transcription (Latin):
et aduersarum r̾rum sub tot croceis atq
atris liuentib quie pulmẽtis suspectum
non uuiuerite uenemẽ sedulus pregustator
explorat. Quin et aduersus cet̾as ĩsidias
aliud remedii genus nuentũ est aInter
uina dapesq luuda serpentum cormia
prominẽt aureis insita solerter arbustulis
et quase uoluptaria exarte contra mortem
miseri mirares / ipsa mors excubat. Ille
aut̾em sẽder obducta fronte : grauib otulis
suꝑcilio umbroso: rugosa nate : genisq ꝑal¬
bontib egie uistosa labra disglutinãs
uix rapũt adtollens fulgoribisꝙ et odorib
artonitus. ubi sit nescit: uespertina tumẽs
trapula / et matutiui negotii confusus e¬
uentu: futurisq iam fallatuis intentus quo
se uertat. aut quid agat. sudeͣt. clet. rut¬
tat. ostitat singula morsitans. uniuersa
fastidiens¬
ste uero uel pancis uel uno uel nullo¬
famulo contentus: hesterno sobrius
uegetꝰq ieuinio: modesto sub lare:

Expanded text:
et adversarum rerum, sub tot croceis atque et adversarum rerum, sub tot croceis atque atris liventibusque pulmentis, suspectum non immerito venenum sedulus pregustator explorat. Quin et adversus cecas insidias aliud remedii genus inventum est: inter vina dapesque livida serpentum cornua prominent, aureis insita solerter arbusculis, et quasi voluptaria ex arte contra mortem miseri, mira res, ipsa mors excubat. Ille autem sedet obducta fronte, gravibus oculis, supercilio umbroso, rugosa nare genisque pallentibus, egre viscosa labra disglutinans, vix caput attollens, fulgoribusque et odoribus attonitus. Ubi sit nescit, vespertina tumens crapula, et matutini negotii confusus eventu, futurisque in fallaciis intentus — quo se vertat, aut quid agat? — sudat, olet, ructat, oscitat, singula morsitans, universa fastidiensste vero vel paucis vel uno vel nullofamulo contentus, hesterno sobrius vegetusque ieiunio, modesto sub lare
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ harũdĩs bacasq ingrantib odora¬
tus naturam arte mutauerit. Parte
alia par diuersi generis pompa conspi-¬
citurifere horribiles pistes incognnti uo¬
lucres mandite puluere preciõse oblite.
et oblite ueteris patrie quedã uoce testã¬
tes originem nomenqz iam solum depha¬
side retinẽtes fumãt ipsis edentib. stu-¬
penda fercula et om̃e cocorum passa
ludibrium. que si quis ualde licet esuries
cernat. quam fedum quantoq suit coagu.¬
lata lenocuno. solo spectaculo satur abste¬
dat : Ita imixta uidebit muicem certãcia
nostra extctis. marma terrestribus ingra
candidis acria dulcib. hirsuta penuatis
mansueta ferorib. et quasi ouidiauum
chaes illud autiquũ reuonatũ atq in
angustias sit coactum non solum corpore
in uno. sed in una parapside fugida pun-¬
gnabunt calidis humencia sicc̃is. mollia
cum duris sine pondere habencia pondus.
Sub hac tanta colliue diuersarũ simul

Expanded text:
catus harundinis, baccisque nigrantibus odoracatus harundinis, baccisque nigrantibus odoratus, naturam arte mutaverit. Parte alia par diversi generis pompa conspicitur: fere horribiles, pisces incogniti, volucres inaudite, pulvere precioso oblite et oblite veteris patrie, quedam voce testantes originem, nomenque iam solum de phaside retinentes. Fumant ipsis edentibus stupenda fercula et omne cocorum passa ludibrium, que siquis valde licet esuriens cernat quam fede quantoque sint coagulata lenocinio, solo spectaculo satur abscedat. Ita mixta videbit invicemque certantia nostra exteris, marina terrestribus, nigra candidis, acria dulcibus, hirsuta pennatis, mansueta ferocibus et, quasi ovidianum chaos illud antiquum renovatum atque in angustias sit coactum, non solum corpore in uno, sed in una paropside, frigida pugnabunt calidis, humentia siccis, mollia cum duris, sine pondere habentia pondus. Sub hac tanta colluvie diversarum simul
Abbreviated transcription (Latin):
Quit prandni tempus, ille subiugẽte
et ruinam minitante aula cõpoĩtur.
puliunaribus obrutus. sepultusq.
Reboant uaruis tecta clamorib Circũstãt
canes aulici muresq domestici Certatim
adulatorum cercumfusa acies obsequitur
et torrosorum turba familiarũ confuso stre¬
pitu mensam ĩstruit Berrit᷑ ꝑutre solum.
et fedo puluere cũcta complẽtur. uolal
atais argentum auro in fectum. et porulac
tauis gemiiis expressa. Scampnt serico
uestitur. ostro paries. terra tapetibus dĩ
seruorũ interim cohors treunt. Instructa
acie dat᷑ tandem lituo signũ pugne Cor¬
quine duces aule ducibus concurrunt .Ingẽs
fragor eporitur. Connehunt᷑ terra mariqz
cõquisite cupule. et uia pristis calcata cõ¬
sulibꝰ. Ardent rutilo in auro nostre graie¬
utq uindemie. uno ĩ cipho gnoses et meree
uesenus ualermisq mistentar surrentimq
colles et talabri. Nec satis est nisi bachus¬
Ausomus nel hillegiuelle nel succo medi¬

Expanded text:
it prandii tempus. Ille sub ingenti et ruinam minitante aula componitur pulvinaribus obrutus sepultusque. Reboant variis tecta clamoribus; circumstant canes aulici muresque domestici, certatim adulatorum circumfusa acies obsequitur et corrasorum turba familiarium confuso strepitu mensam instruit. Verritur putre solum et fedo pulvere cunta complentur, volat atriis argentum auro infectum et pocula cavis gemmis expressa, scamnum serico vestitur, ostro paries, terra tapetibus, dum servorum nuda interim cohors tremit. Instructa acie datur tandem lituo signum pugne. Coquine duces aule ducibus concurrunt, ingens fragor exoritur, convehuntur terra marique conquisite epule et vina priscis calcata consulibus. Ardent rutilo in auro nostre graieque vindemie, uno in scipho Gnosos et Meroe, Vesevus, Falernusque miscentur, Surrentinique colles et Calabri. Nec satis est, nisi BachusAusonius, vel Hibleo melle vel Eoe suco medi
Abbreviated transcription (Latin):
amos moriturũ se predixerat: siceit ad
hospicue fessus uiator ad uesperam prope¬
ralut. atq ibetandem post longissimos la¬
bores exactos : foeliciter requienit. et quos
nestio an de alio quã de paulo primo here¬
nuta legerim solitariam uitam solitario fine
conclusit. Ultimam eñ et dier illius et
uite sus horam: senciens ad esse frãtribus:
qui aderat: egredi iussis. et mane primo
reuerti : pia illos frande decipiens ut qui
solitarie Custo seruierat : solitarius ad
Tustum: et mercedem sui sepuicii repostẽ¬
dam rret. sese et beatũ spiritũ languidũq¬
corpustulũ recollegit: atq ita inconita¬
tus hominib comitatus angelis huic abut
ad eternã uitam.

Expanded text:
annos moriturum se predixerat, ceu ad annos moriturum se predixerat, ceu ad hospitium fessus viator ad vesperam, properavit. Atque ibi tandem post longissimos labores exactos feliciter requievit et, quod nescio an de alio quam de Paulo primo heremita legerim, solitariam vitam solitario fine conclusit. Ultimam enim et diei illius et vite sue horam sentiens adesse, fratribus qui aderant egredi iussis et mane proximo reverti, pia illos fraude decipiens, ut qui solitarie Cristo servierat solitarius ad Cristum et mercedem sui servitii reposcendam iret, se se et beatum spiritum languidumqucorpusculum recollegit; atque ita incomitatus hominibus, comitatus angelis, hinc abiit ad eternam vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
plenus. Longa inquam ħ relatu et mnime
necessaria: cum ab illoipso quem predixinꝰ
eius historico contemporanes et tõcue suo sãs¬
titate ac sciencia uiro insigni ⁊ et ip̃o quoque
solitario . de quo sine medio post hñc dican.
dehus editus liber extet. Suiumna igit᷑ cõpren¬
dat rem siquidem e centum uigniti anns qͦs
habuit uite : uigniti primi in seculo acti sũt.
tres in monasterio: cuius regunen coactus
accepit ⁊ noleusqz deposuit. reliquis omnib
septem et nonagnita heremitam uitã du¬
uit semper uigilantissimus: nunquã ces¬
fans ubique fuctificans. et ut de illo stribit᷑
sterilitatis impaciens: at propterea omnib
Eotis et temporib: toto corpore : tota que aĩa
ad inchil aliud qͣ ad lucrum sollicitus aĩaꝵ
Nd extremiũ uero morbo uictus ac semo: ad
ytalre notam partem uel umbrie regionẽ.
ex ad monastem uallis: quar de castro dicit᷑
quod ipẽ cõstruperat: et ubi ante uignite

Expanded text:
plenus erat? Longa, inquam, hec relatu et minime plenus erat? Longa, inquam, hec relatu et minime necessaria, cum ab illo ipso, quem prediximus, eius historico contemporaneo et concive suo, sanctitate ac scientia viro insigni et ipso quoque solitario, de quo sine medio post hunc dicam, de his editus liber extet. Summa igitur rem comprehendat; siquidem e centum viginti annis, quos habuit vite, viginti primi in seculo acti sunt, tres in monasterio cuius regimen coactus accepit volensque deposuit, reliquis omnibus septem et nonaginta heremiticam vitam duxit, semper vigilantissimus, nunquam cessans, ubique fructificans et, ut de illo scribitur, «sterilitatis impatiens», ac propterea omnibus locis et temporibus, toto corpore, totaque anima ad nichil aliud quam ad lucrum solicitus animarum. Ad extremum vero morbo victus ac senio, ad Italie notam partem, vel Piceni vel Umbrie regionem, et ad monasterium Vallis que de Castro dicitur, quod ipse construxerat, et ubi ante viginti
Abbreviated transcription (Latin):
tat decerperet. opmatissima sãctitate bar¬
Baricos eciam spiritus molliente. Ad hoc
et Raynerius Tustie Marchioneque ĩpe¬
ratoris: neq cuiusquam mortalũt quantum
poninaldi soluis aspectũ se metuere fateret᷑
Neq illo presente sibi omnino lingnam aut
ingenur̃ constare. Postreme quas per iblũ
seu uiuẽtem seu defuc̃tum diuinitus sunt
gesta miracula ⁊ que presentis dei potencia
ac uertute geri multis et clapis iuotuit
argumentis: illis duobus incer plupua
ꝙ ẽt cc egori cuiusdam fratris ĩtollerabilẽ
rapitis dolorem solo sonauit auhelitu ueet
alterius nõ dolorem: sed insamã uno pepu¬
uit ostulo qui curatus. se mox quidem. dt
sacia uiri labia cõtigisset ⁊ uehemencigris
nure spiriiũ sensisse: illuis exore prodeũ¬
tem asserebar : quo afflatus subito salutem
pristinã recepisset¶ Id sane quid aliud fuisse
trediderm qͣ sparitũ illuu: qui ubi uult
spuat : quo profecto uir deo acceptissimus

Expanded text:
tate decerperet, opinatissima sanctitate bartate decerperet, opinatissima sanctitate barbaricos etiam spiritus molliente; ad hec et Raynerius, Tuscie marchio, neque imperatoris, neque cuiusquam mortalium, quantum Romualdi solius aspectum se metuere fateretur; neque illo presente sibi omnino linguam aut ingenium constare. Postremo, que per illum seu viventem seu defunctum divinitus sint gesta miracula; que presentis Dei potentia ac virtute geri multis et claris innotuit argumentis, illis duobus inter plurima quod et Gregorii cuiusdam fratris intolerabilem capitis dolorem solo sanavit anelitu, et alterius non dolorem sed insaniam uno pepulit osculo. Qui curatus se mox quidem, ut sacra viri labia contigisset, vehementioris aure spiritum sensisse illius ex ore prodeuntem asserebat, quo afflatus subito salutem pristinam recepisset. Id sane quid aliud fuisse crediderim, quam spiritum illum qui ubi vult spirat, quo profecto vir Deo acceptissimus
Abbreviated transcription (Latin):
nitate notabilis: quod in primis scilicet So.¬
rati . Lelioque tribuit᷑ : quibus hic sanctus
de quo loquimur: un formitate par fuit
pietate autem at religione superior. Quãta
uero huic oris claritate mĩcta esset auctori¬
tas: et nestio quid diuinũ in illius uultur
uenerabile pariter at tremendũ : quo et
bom illum coberent et tuuerent malir mag̾
licet ac potentes et tanquã corã deo positi
contremiscerent ⁊ usq adeo ut imperator
Romanus Otto iinor eñ famliariter ac
reuerenter muiseret. inqz illuis lectulo per
noctem conquiesceret. Et imperator alter
hemiricus cum uir sanctus ad euni et illiuis
et discipulorũ subrum precibus expugnatꝰ.
uix uenisset. sibi letꝰ ac uenerabũdus ase¬
surgẽs ⁊ pio saspirio in hec uerba prorupit.
utinã esset ana mea in corpore tuo.
et imperaliũ comitũ uiro dea circun fuse
in patriam relatura ⁊ non sure illius graui
merore : deuota undiq certatim importune¬

Expanded text:
nitate notabilis! — Quod in primis Socnitate notabilis! — Quod in primis Socrati Lelioque tribuitur, quibus hic sanctus, de quo loquimur, uniformitate par fuit, pietate autem ac religione superior. — Quanta vero huic oris hilaritate iuncta esset autoritas, et nescio quid divinum in illius vultu venerabile pariter ac tremendum, quo et boni illum colerent et timerent mali, magni licet ac potentes, et tanquam coram Deo positi contremiscerent; usque adeo, ut et imperator romanus Otho iunior eum familiariter ac reverenter inviseret, inque illius lectulo per noctem conquiesceret; et imperator alter Henricus, cum vir sanctus ad eum, et illius et discipulorum suorum precibus expugnatus, vix venisset, sibi letus ac venerabundus assurgens, pio suspirio in hec verba prorumperet: — O, utinam esset anima mea in corpore tuo! —; et imperialium comitum viro Dei circunfusa in patriam relatura, non sine ipsius gravi merore, devota undique certatim importuni
Abbreviated transcription (Latin):
ille et loti et ordinis iustitutor ac princeps
fuit : tanta deuocione singula faciens : tantis
uenimis: tantoque tibi laucioris abstinẽtia:
ipse gule sue illudẽs : tantis suspirus⁊ tãtisque
cum lacrimis : eoque impetu: aqz ardore
amini : quem nullus unquã stilus equauerit.
ea demum solitudine : tam ugi. tãque auxia
et usque ad ultuuũ indefessa: ut more ce¬
sareor sed intencione alia: ml actum credẽs.
dum quid superesset agendum. hus sacris edi¬
ficus ad exitũ uix perductis : semꝑ incipiẽs
ac festinans : nonde iaceret fundamenta:.
prorsus quasi totum orbem unã heremum
oires homines mouachos facere de creuise¬
set. Ex hec ĩter quas persecucionem mo-¬
kstias : non demonũ modo sed hominum:
et presertim suorũ quã pacrenter tulit ac
fortite. Quanta illi in aduersis alacritas
atque leticia : magnũ solide mentis iudicũt.
et in statu quolibet frons una perpetua sere¬

Expanded text:
ille et loci et ordinis institutor ac princeps ille et loci et ordinis institutor ac princeps fuit, tanta devotione singula faciens, tantis ieiuniis, tantaque cibi lautioris abstinentia, ipse gule sue illudens, tantis suspiriis, tantisque cum lacrimis eoque impetu atque ardore animi, quem nullus unquam stilus equaverit; ea demum solicitudine tam iugi tamque anxia et usque ad ultimum indefessa, ut more cesareo sed intentione alia, nil actum credens dum quid superesset agendum, his sacris edificiis ad exitum vix perductis, semper incipiens ac festinans nova iaceret fundamenta, prorsus quasi totum orbem unam heremum, omnes homines monachos facere decrevisset; et hec inter quas persecutionum molestias, non demonum modo sed hominum et presertim suorum, quam patienter tulit ac fortiter! Quanta illi in adversis alacritas atque letitia, magnum solide mentis indicium, et in statu quolibet frons una perpetua sere
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis deo sepuire cupientiũ turba cõflue¬
rt. non humilium modo: sed illustriũ ut
quotiens locum unũ suis monitis Custo que¬
sora familia nuplesset⁊ rectore illis ĩposito
neresse haberet. omnis exꝑeis desidie. et
quietes inscius : in locũ alterũ cõmigrati
Sanctissimus annuaꝵ pastor: nouum Doumo
sud gregẽ nouis in pastuis quesiturus. lõggũ
preterea nominatim exequi . quet quã ilarot
rresto sernos sibi distipulos ambiẽdo quescer
in quibus et duces et comites et fili cour¬
ti futunt. Quin et ip̃e romanꝰ ipeiaio
dito ⁊ licet hus differens atq pronastianse
uotum in sancti manibus uiri factũ miplere
preuentus morte nequinerit. longũ demã
quibus in locis habitauent : quas heremos
dustipulis sanctis implenerit. que deserto fie¬
quentane ut: quae templa constiuxent u
quibus pretlarissmũ nomen habet hecenus
Tamaldunensis Aretinis in fiuibus ⁊ cuius

Expanded text:
rabilis Deo servire cupientium turba confluerabilis Deo servire cupientium turba conflueret, non humilium modo sed illustrium, ut quotiens locum unum suis monitis Cristo quesita familia implesset, rectore illis imposito, necesse haberet, omnis expers desidie et quietis inscius, in locum alterum commigrare sanctissimus animarum pastor, novum domino suo gregem novis in pascuis quesiturus. Longum preterea nominatim exequi quot quam claros Cristo servos sibi discipulos ambiendo quesierit, in quibus et duces et comites et filii comitum fuerunt, quin et ipse romanus imperator Otho; licet is differens atque procrastinans votum in sancti manibus viri factum, implere preventus morte nequiverit. Longum denique quibus in locis habitaverit, quas heremos discipulis sanctis impleverit, que deserta frequentaverit, que templa construxerit. In quibus preclarissimum nomen habet heremus Camaldulensis, Aretinis in finibus, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
chum cui sprrituali preesset auctoritate con-¬
sed exans. salubribus uniculis pestiferum
crercuit appetitum ⁊ pie seuerus in parentẽ.
ut eñ patus eteru seueritate liberaret. suc¬
cessitq feliciter. Nam Serguis malis admo¬
mꝭꝰ. ad cor redut. et castigacionẽ non ut
fii : sed ut patuis amplexus: nra compñt¬
none propositũ iniutauit. Atq ita in uirũ
alterũ uersus est ut mox et lacrimis pet¬
cata dilueret et beatifica uisione recreatꝰ.
amatum simuil pondus corporis. et optatos
m̃di laqueos uotua morte desereret. Lon-¬
gum est de inceps laboriosam uiri miliciam.
sub seruicio Ihesu cristi: deuetosq discursus.
non ytalicos modo uel transalpmos: sed
ecĩã trausmarinos uerbis amplecti Qui
tam crebri ac difficiles fuerint ut ab illo qui
uitam eius descripsit: meruerint excusari
quia stilicet ad hñt uirum ne quẽ quam latita¬
re cuprentem ubicũq terrarũ esset: ĩmune¬

Expanded text:
chum, cui spirituali preesset autoritate, conchum, cui spirituali preesset autoritate, considerans, salubribus vinclis pestiferum coercuit appetitum, pie severus in parentem, ut eum Patris eterni severitate liberaret; successitque feliciter. Nam Sergius malis admonitus ad cor rediit, et castigationem non ut filii sed ut Patris amplexus, mira compunctione propositum immutavit; atque ita in virum alterum versus est, ut mox et lacrimis peccata dilueret et, beatifica visione recreatus, amatum simul pondus corporis et optatos mundi laqueos votiva morte desereret. Longum est deinceps laboriosam viri militiam sub servitio Iesu Cristi devotosque discursus, non italicos modo vel transalpinos sed etiam transmarinos, verbis amplecti, qui tam crebri ac difficiles fuerunt, ut ab illo, qui vitam eius descripsit, meruerint excusari; quia scilicet ad hunc virum nequicquam latitare cupientem, ubicunque terrarum esset, innume
Abbreviated transcription (Latin):
tum incrementa conspiciẽs. discipuli tandem
sui: discipulus fieri non erubuit . et qui pau¬
loante preceperat obediret. Inde autẽ mul¬
tocum dolore gẽcium illarũ inter quas ali¬
quantum tempũs exegerat usq adeo. ut
de eius eciam sede cogitaret: quas dum nec
muicem quietu teniere poterant: mortui sal¬
tem corpꝰ thesauri instar nigentis ad presi¬
dium sue patrie retinerẽt ⁊ simulata ilemẽ¬
tia elapsus. et sit in ytalia nõ minus⁊
iustis reuersus ex causis : qͣ abierat : sed
aliquãto eciam instioribus u̾t uidelicet
patrem suum Sergnu mummenti amme pe¬
riculo. tẽpestinus eriperet. Ipsum quidẽ qui
in monasteno sancti Seueri prope Rauẽnam
susceptus in monachum fuerat: religiosd iu¬
go colla subducere meditantem: ut il̃tia¬
tum illi bat: et ad seculum redire prope¬
rantem reperit. cum il uerbis ac precibus
ageretur: nõ patr̃ẽ cui subesset: sed mona¬

Expanded text:
tum incrementa conspiciens, discipuli tandem tum incrementa conspiciens, discipuli tandem sui discipulus fieri non erubuit et cui paulo ante preceperat obedire. Inde autem multo cum dolore gentium illarum, inter quas aliquantum tempus exegerat, usque adeo ut de eius etiam cede cogitarent quatenus, quem viventem tenere non poterant, mortui saltem corpus thesauri instar ingentis ad presidium sue patrie retinerent, simulata dementia elapsus, et sic in Italiam non minus iustis reversus ex causis quam abierat, sed aliquanto etiam iustioribus, ut videlicet patrem suum Sergium imminenti anime periculo tempestivus eriperet. Ipsum quidem, qui in monasterio sancti Severi prope Ravennam susceptus in monachum fuerat, religioso iugo colla subducere meditantem, ut nuntiatum illi erat, et ad seculum redire properantem repperit; cumque nil verbis ac precibus ageretur, non patrem, cui subesset, sed mona
Abbreviated transcription (Latin):
tis plore gtoriam uoluptates: opes: patrẽ.
patriam : mundũ demq et se ipsum talem
fugiẽs. ut se aliũ inuenirer totũ ad hrere
uni quidẽ e seculo exeunti aut procul ape¬
trre menbus ad Casmense cenobium saltus
fint. Iude autẽ exacto ferme triẽmo fatiũ
uicus offensus abcessit. et ad marimũ quendã
solitarũe degẽtem in regione uenetorũ: sat̃¬
tum utiq simplicem q hominre quem pen
fanra nouerat : denotissima raptim humili¬
tat perrexit. eumque preceptorem ac ma¬
gistiũ fidelem: potius qͣz distietũ: pacienrissi¬
me pertulit. eiusq non solum uerba ⁊ sed uer¬
bera tam equaninus at subiuissus excepit
ut eum ipsum meritum in smuporẽ cogeret. qui
deude secum magnis et honestis ex causis.
pro salute anie scilicet Uisioli uenetorum
ducis: et ducatũ et seculum hus comitibus
relinquẽtis: tansgressus in gallias ⁊ breuq
post tempore in Ronmualdo spirtualiũ uirtu¬

Expanded text:
tis flore gloriam, voluptates, opes, patrem, tis flore gloriam, voluptates, opes, patrem, patriam, mundum, denique et seipsum talem fugiens, ut se alium inveniret, totum ad heremilli quidem e seculo exeunti haud procul a patrie menibus ad Classense cenobium saltus fuit. Inde autem, exacto ferme triennio, fratrum vitiis offensus abscessit et ad Marinum quendam solitarium, degentem in regione Venetorum, sanctum utique simplicemque hominem, quem per famam noverat, devotissima raptim humilitate perrexit, eumque preceptorem ac magistrum fidelem potius quam discretum patientissime pertulit, eiusque non solum verba sed verbera tam equanimis ac submissus excepit, ut eum ipsum meritum in stuporem cogeret. Qui deinde secum magnis et honestis ex causis, pro salute anime scilicet Petri Ursioli Venetorum ducis et ducatum et seculum his comitibus relinquentis, transgressus in Gallias, brevique post tempore in Romualdo spiritualium virtu
Abbreviated transcription (Latin):
uite finem habuit
Equitur hunc alius etate posterior
mento autem prior Ronualdꝰ Ra¬
uẽnacium urbis nobilissimus incola:
et illustri ducum stirpe ꝑrogenitus. hic ab
adolescencia : quãius opũ et etatis et generis
insolentia tuuudus et deuinctus illecebris:
amio tamẽ assurgens: inter illuis temporis
uoluptates: et inuenilia scudia ⁊ sanctam
semper solitudinem suspirlibat. Itaq dum
uenanti sepe taciti nemorũ recessus occurre¬
rẽt⁊ celesti mox desiderio ꝑcussus hepebat:
atq ad se uersus arebat. Oqͣ delectabilis:
qz tanquillus. et qͣ deo seruire uolentibus
eptinius locus: quanto meluis hic amci
dei qͣ in urbibus habitarent. Itaq generose
nidolis adolestens ad captandas feras prs¬
fectus in siluam captandarũ rasti negoc̃
ammarũ iam floiẽt nec dum matura pie¬
tate cogitabat. neq uero diu mefficax togi¬
tatus esse potuit : ut quem spiritus sanctꝰ
aleret assidue et augeret ¶n ip̃o ergo eta¬

Expanded text:
vite finem habuit. vite finem habuit. Sequitur hunc alius etate posterior, merito autem prior: Romualdus Ravennatium urbis nobilissimus incola et illustri ducum stirpe progenitus. Hic ab adolescentia quamvis opum et etatis et generis insolentia tumidus et devinctus illecebris, animo tamen assurgens, inter illius temporis voluptates et iuvenilia studia sanctam semper solitudinem suspirabat. Itaque dum venanti sepe taciti nemorum recessus occurrerent, celesti mox desiderio percussus herebat, atque ad se versus aiebat: «O quam delectabilis, quam tranquillus et quam Deo servire volentibus oportunus locus; quanto melius hic amici Dei quam in urbibus habitarent». Ita generose indolis adolescens, ad captandas feras profectus in silvam, captandarum Cristo negotium animarum iam florenti necdum matura pietate cogitabat. Neque vero diu inefficax cogitatus esse potuit, ut quem Spiritus Sanctus aleret assidue et augeret. In ipso igitur eta
Abbreviated transcription (Latin):
uerecta ⁊ nocior Crist nuiles apud Nicheã
bithune : solitariã uitam: non sanctuate
tantum: sed miraculis claram egit. Sediã
satis exteras solitudines circunmꝰ ⁊ ad yta¬
Uis non eius quem magnũ uocant
Carali patruum Carlotamẽ memo¬
retier ⁊ qui cum ꝑipnio fratre regni ꝑ¬
ticeps. et regno suul et regus curis cedẽs
Roniã adut ociandi proposito. Atq ibi mor¬
nastico habitu assumpto Siluestri latibulum
Soractis montem petut. ubi cũ uotiua reqͥe
biennium exegisset: tãdem quia crebro et
niuus hondrifico peregrinoꝵ sue patrie con¬
cursu locus : hus ut qui Romami petẽtib
secus iter longeq notus atq cõspectus est.
nimius indĩes solitarius uotoq suo cõue¬
mens uisus erat. ad secretiorẽ atq semocierẽ
Sreur dicti domũ Cassmense cenobium cõ¬
migrauit. Ibiq quod optabat et querebat.
fratre interim ac nepote pro caduca sede la¬
borantibus: et quietas latebras et trãquillũ¬

Expanded text:
reiecta, notior Cristi miles, apud Niceam reiecta, notior Cristi miles, apud Niceam Bithinie solitariam vitam, non sanctitate tantum sed miraculis claram, egit. Sed iam satis exteras solitudines circumivimus, ad itauis non eius, quem Magnum vocant, Caroli patruum Carlomanum novit? Qui cum Pipino fratre regni particeps, et regno simul et regiis curis cedens, Romam adiit otiandi proposito, atque ibi, monastico habitu assumpto, Silvestri latibulum Soractis montem petiit. Ubi cum votiva requie biennium exegisset, tandem quia crebro et nimis honorifico peregrinorum sue patrie concursu locus is, ut qui Romam petentibus secus iter longeque notus atque conspectus est, minus in dies solitarius votoque suo conveniens visus erat, ad secretiorem atque semotiorem Benedicti domum, Casinense cenobium, commigravit; ibique quod optabat et querebat, fratre interim ac nepote pro caduca sede laborantibus, et quietas latebras et tranquillu
Abbreviated transcription (Latin):
et fagos. Quod ides libẽter referor qo
si quid et michi nosse datũ esset ⁊ idẽ de
meͬuere ditere uellẽ: et nisi fallor possẽ.
Iure ut arbitior hunc locũ occuipaueni
s lphus territorn Mletensis hrerenucola
nobitis atq eiisdem uibis epistopus : net
uumus Encherus qui primũ claritate sa¬
gunus et senatori ordinis dignitate cõspi¬
cuꝰ multũ postea religione ac solitudie
clanor. spelunce horride ꝑseuerantissumꝰ
intola fuit : interuitorio lugdunensi. Ad
tuius ulbis epistopatũ et hic deuiũ non
suo ambitu: neq humano suffragio: s cogẽ¬
cibus meritis et angelica gloriose admodĩ
renelacione constendit: utq Reratem sãc̃¬
tarũ solitudinũ terram scias. husdem in
finibus et Romanus et domicianus pri¬
nũi solitari heremute: post abbates celebe¬
rnui tlaruere. atq ut kransinarinas solitu¬
dines transalpnuis misceam. Ursacius se¬
culari prnud cognitus milicia ⁊ illa post

Expanded text:
et fagos. Quod ideo libenter refero, quia et fagos. Quod ideo libenter refero, quia siquid et michi nosse datum esset, idem de me vere dicere vellem, et nisi fallor possem. Iure, ut arbitror, hunc locum occupaverit Arnulphus, territorii Metensis heremicola nobilis atque eiusdem urbis epyscopus. Nec minus Eucherius, qui primum claritate sanguinis et senatorii ordinis dignitate conspicuus, multum postea religione ac solitudine clarior, spelunce horride perseverantissimus incola fuit, in territorio Lugdunensi, ad cuius urbis epyscopatum et hic demum non suo ambitu, neque humano suffragio, sed cogentibus meritis et angelica gloriose admodum revelatione conscendit. Utque feracem sanctarum solitudinum terram scias, iisdem in finibus et Romanus et Domitianus primum solitarii heremite, post abbates celeberrimi claruere. Atque ut transmarinas solitudines transalpinis misceam, Ursatius seculari primum cognitus militia, illa post
Abbreviated transcription (Latin):
ab in fancia sic natos instituit ⁊ ut uictu te¬
nuissimo contentas et solitarie religioseq
uit qũa urbanis uolaptatib apnores ui¬
ulis etas exciperet. hus moribus: hus do¬
mesticis institutis creuit : suuilima mater
proles. uere nobilis ac sancta familia. et
pecunde uitis generosi palinites cecia si
alibi qͣ inter alobroges germinassent Tane
tum omnes feruidi ꝑrõmptiq omires ad
patue celestis asceusum : unus tamen omnũ
dux Bemhardus: qui nastendi ordine ter¬
nudꝰ in renastendi proposito primus fuit
ad postremũ et ãnosum patre et sorore ui¬
note sunt / illud egregiui ac p preclarum
dictum et hus que inter manus habeo ualde
consentaneũ non silebo. Solebat enĩ dicere
omnes se quas lateras dinosteret quaꝵ nes¬
tio alius sua etate copiosior fuerit: ĩsilius
et in agris didicisse. non hominũ disciple¬
nis: sed ieditando et orando. nec seullos
unq magistros habuisse preter quercus

Expanded text:
ab infantia sic natos instituit, ut victu teab infantia sic natos instituit, ut victu tenuissimo contentos et solitarie religioseque vite quam urbanis voluptatibus aptiores virilis etas exciperet. His moribus, his domesticis institutis crevit simillima matri proles, vere nobilis ac sancta familia, et fecunde vitis generosi palmites, etiam si alibi quam inter Allobroges germinassent. Sane cum omnes fervidi promptique omnes ad patrie celestis ascensum, unus tamen omnium dux Bernardus, qui nascendi ordine tertius, in renascendi proposito primus fuit, ad postremum et annosum patrem et sororem uninote sunt, illud egregium ac preclarum dictum, et his que inter manus habeo valde consentaneum, non silebo. Solebat enim dicere: omnes se quas sciret literas, quarum nescio an alius sua etate copiosior fuerit, in silvis et in agris didicisse, non hominum disciplinis sed meditando et orando, nec se ullos unquam magistros habuisse preter quercus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uuluus instaret : hic hic inquiẽs ferie¬
ris: et cum dolore saltem corporis subiitrabit
salus amine. Quod ut uaticuatꝰ est acci¬
dit: et intellectu malis exercito militaris
asperitas in monachalẽ mansuetudinẽ flexa
est. ut mox ultro quod antea irudebat appe¬
teret. Et fratiũ alter natu minimus: cum
fratres ommes in solitudinẽ pergentes cer¬
neret: forte tũc puerilibus intentꝰ ludis.
eiq primogenitꝰ ualefaciens inter blandi¬
cias diceret/ ad te Iuuarde frater: id enĩ erat
puero nour̃e. totuis terre que ommiũ fue¬
rat ꝑuentura possessio . Ille supra etabem.
mimime inquit equa diuisio. uos celũ ha
bebitis omnes: ego tecrã. Quod respõsum
breui rebus ipsis npleuit et ip̃e nouise¬
simus fratrũ iter gradiens: et tellure dimissa
per solitudinẽ gelũ petes Ita nullus dñ
penitus terris hesit. quoꝵ profectuũ pia
mater haud dubie particeps uideri debet: q̃

Expanded text:
ubi vulnus instaret, «Hic, hic» inquiens «ferieubi vulnus instaret, «Hic, hic» inquiens «ferieris, et cum dolore saltem corporis subintrabit salus anime». Quod ut vaticinatus est accidit et, intellectu malis exercito, militaris asperitas in monachalem mansuetudinem flexa est, ut mox ultro quod antea irridebat appeteret. Et fratrum alter natu minimus, cum fratres omnes in solitudinem pergentes cerneret forte tunc puerilibus intentus ludis, eique primogenitus valefaciens inter blanditias diceret: «Ad te, Iunarde frater,» — id enim erat puero nomen — «totius terre, que omnium fuerat, perventura possessio est», ille supra etatem: «Minime» inquit «equa divisio; vos celum omnes habebitis, ego terram?». Quod responsum brevi rebus ipsis implevit, et ipse novissimus fratrum iter gradiens, et tellure dimissa per solitudinem celum petens. Ita nullus omnium penitus terris hesit. Quorum profectuum pia mater hauddubie particeps videri debet, que
Abbreviated transcription (Latin):
eñ pessulam dñs cũ esset ⁊ grãdis silure
monachus factus est. Inq illo Cenobi
tanqͣ portu iecit anchoram. uite tempesta¬
tibus creptus ẽ uir magnificus inseculo.
ut uere de illo quidam stabit. sed magnifi¬
tencior inseculi fuga. De beni ardo.¬
centior in seculi fuga.
Uind beruhardum cuiꝰ et recẽtiora¬
et notiora sũt omma. Qui et forma
corporis clarus et genere in ipso ado¬
lestencie flore ⁊ fructum amme sue cogitans.
solitudinem adut. sed non solus si quidẽ. qͥnq
ger manos in eiusdẽ propositi uiã traxit
ubi illa relatu digna narrant᷑. Nam eg cũ
Gechardus unus fatiũ. sed armate studis
milicit. a fraterius consilus abhoreis: me¬
lioribus ceptis et illuderet et obstaret ille
celest ielo constitutꝰ predixit fore: ut post
nõ lõgum tempus predutum illud et diuĩs
monitis inperuium latus: hostilis hasta per¬
stringeret admoto insuꝑe ad locũ digito.

Expanded text:
enim Pessulani dominus cum esset, Grandis Silve enim Pessulani dominus cum esset, Grandis Silve monachus factus est, inque illo cenobio tanquam portu iecit anchoram, vite tempestatibus ereptus, vir magnificus in seculo, ut vere de illo scribit quidam, sed magnificentior in seculi fuga. Quid Bernardcentior in seculi fuga. Quid Bernardum, cuius et recentioraet notiora sunt omnia? Qui et forma corporis clarus et genere, in ipso adolescentie flore fructum anime sue cogitans, solitudinem adiit; sed non solus, siquidem quinque germanos in eiusdem propositi viam traxit. Ubi illa relatu digna narrantur. Nam et cum Gerardus, unus fratrum sed armate studio militie a fraternis consiliis abhorrens, melioribus ceptis et illuderet et obstaret, ille celesti zelo concitus predixit fore ut, post non longum tempus, predurum illud et divinis monitis impervium latus hostilis hasta perfringeret, admoto insuper ad locum digito
Abbreviated transcription (Latin):
regum nata solẽnitas ĩ seculũ nostriũ durat.
Ad hec inquã: et ad hãc altitudinẽ: unde
oro: insi ab ip̃a hũilibus uite solitarie ru-¬
dimientis ascenderat. Quid narcessum
Ierosolimoꝵ epistopũ uirũ clarũ atq nura¬
bile. quẽ et persecutionis indignitas. et
secrete uite defid̾ium ĩ solitudines egere:
ubi multos annos desertis in locis degensẽ
non modo persecutoꝵ calũmas declinauit.
Sed ueri philosophi sũmũ nuns impleuit
Euid giilhelmũ demq uirũ fortẽ: et
uetuste prosapie : qui etatis forem ipsum:
cum terrene milicie dedicasset ⁊̃deserto se¬
nestere maluit ⁊ et mori. ultinus uite fait¬
tib celesti milicre consetratis. Quid aliũ
eusdem et propositi et status et nomunis
guilhelmũ : seculari primũ fastu post autẽ
monastica humilitate conspituum : qui dere¬
licto spretoq opulento oꝓpido: solitudinem
paupertatem et silentiũ exoptauit. Mõtis

Expanded text:
regum nata solemnitas in seculum nostrum durat; regum nata solemnitas in seculum nostrum durat; ad hec, inquam, et ad hanc altitudinem unde, oro, nisi ab ipsis humilibus vite solitarie rudimentis ascenderat? Quid Narcissum Ierosolimorum epyscopum, virum clarum atque mirabilem, quem et persecutionis indignitas et secrete vite desiderium in solitudines egere, ubi multos annos, desertis in locis degens, non modo persecutorum calumnias declinavit, sed veri philosophi summum munus implevit? Quid Guillelmum denique virum fortem et vetuste prosapie, qui etatis florem ipsum cum terrene militie dedicasset, in deserto senescere maluit et mori, ultimis vite fructibus celesti militie consecratis? Quid alium eiusdem et propositi et status et nominis Guillelmum, seculari primum fastu post autem monastica humilitate conspicuum, qui derelicto spretoque opulento oppido, solitudinem, paupertatem et silentium exoptavit? Montis
Abbreviated transcription (Latin):
fraret: non sine multo militũ labore: ferro
aditum pandenciũ ueneranda deinq uisi
sens effigie: et iuxta senem accubantis spet¬
tatuls ꝑ motus altricis submotis omnibus
ad eum solo quodam cum presule Rex acressit
et talem uirã repetit ut magnis ei nilueri¬
bus oblatis: magnificeq contemptis inqi usus
alios uerti uissit : tandem et cenobiũ consilio
eus extrueret illis in locis usq ñt celebre:
et denceps ad eũ uisitandũ sepe submisso
statu regio ueniret. Quẽ sibi honorẽ nõ
orignus splẽdor ac paritas: s solitarie uite
decor ac sanctitas peperere¬
Hid Remigiũ loquar. Qui ad illam¬
famne claritatẽ q̃ ĩ maturo eni ponti¬
ficale pondꝰ ĩposuit/ quod amplius
quam sexaginta annos⁊ sũma uirtute et
indistria gessisse traditur. Qua francorum
et Regem et gentem: ad casti fidem primus
iste cõuertit. et relitus ut auint misse crise¬
mãte regem unꝑit unde in ungendorũ illit

Expanded text:
traret, non sine multo militum labore ferro traret, non sine multo militum labore ferro aditum pandentium. Veneranda denique visi senis effigie et iuxta senem accubantis spectaculo permotus altricis, submotis omnibus ad eum solo quodam cum presule rex accessit, et talem virum repperit ut, magnis ei muneribus oblatis magnificeque contemptis inque usus alios verti iussis, tandem et cenobium consilio eius extrueret illis in locis usque nunc celebre, et deinceps ad eum visitandum sepe, submisso fastu regio, veniret. Quem sibi honorem non originis splendor ac paritas, sed solitarie vite decor ac sanctitas peperereuid Remigium loquar? qui ad illamfame claritatem, que immaturo evi pontificale pondus imposuit, quod amplius quam septuaginta annos summa virtute et industria gessisse traditur, qua Francorum et regem et gentem ad Cristi fidem primus iste convertit, et celitus ut aiunt misso crismate regem unxit, unde inungendorum illic
Abbreviated transcription (Latin):
na loro nouien uraqz ergo solitudo calcar
iicussit a cutissimũ et ad alta dispositos sol¬
licitauit amios eitaq dũ latitãt ⁊ mũdiq
gloriã spernũt. totos illos orbe notissimos atq
clarissimos fecit. Inx eos saire qͦs nobilitauit
herenius, nec silendus est. Basilius martir
quem spelantis abditũ: et uisitatũ a feris
r ab auib pastum ferunt: Nec Lebubardꝰ
et Riffardus fratres ambo monachi ⁊ ambi
solitarii Net ueridimius hecemata clarissimꝰ
net tomes eius pretereũdis Egidius Qui
aisrens regio genere ortus ut perhibent. et
genus et patuiã. et opes et litteras gretas.
quib abunde pollebat: gallica ne postha¬
buit paupertati. Itudio selitudinis uninersa
ꝯteminens ubi et miratulis emicuit. et intꝰ
tetera blandientis cerue lacte mitatus.a
luuinam suã uenatorũ canibus iunolabilẽ
prestiti. Ita et miraculo reĩ tactus galliaꝵ
Rex ad speluntam uiri sentibus obsitam pene¬

Expanded text:
na loco nomen. Utrique igitur solitudo calcar na loco nomen. Utrique igitur solitudo calcar incussit acutissimum, et ad alta dispositos solicitavit animos; itaque dum latitant mundique gloriam spernunt, toto illos orbe notissimos atque clarissimos fecit. 7 Inter eos sane, quos nobilitavit heremus nec silendus est Blasius martir, quem speluncis abditum et visitatum a feris et ab avibus pastum ferunt, nec Leonardus et Liffardus fratres, ambo monaci, ambo solitarii, nec Veridimius heremita clarissimus. Nec comes eius pretereundus Egidius, qui Athenis regio genere ortus, ut perhibent, et genus et patriam, et opes et literas grecas, quibus abunde pollebat, gallicane posthabuit paupertati, studio solitudinis universa contemnens. Ubi et miraculis emicuit et inter cetera, blandientis cerve lacte nutritus, alumnam suam venatorum canibus inviolabilem prestitit; ita ut miraculo rei tactus Galliarum rex ad speluncam viri sentibus obsitam pene
Abbreviated transcription (Latin):
reftr̃ : nublis tumultibus a rristo separari po¬
belat : quod in se experiebatur: id uel multo
facilius in alus presumebat sit iblum in idi¬
as ceteroꝵ propria fallebat humilitas. Q
ut sit opnier oꝑino ila nre cogit quã dese
uir sanctus habuerit. peccatorẽ se maxinũ
ex omnib : quod cuidam e fratrbus ꝑcont.¬
tanti: quid de seille sentiret Respondisse
Legitur. Et quãuis hec ita sinit. Sepe lainẽ
audiui: religione stienciaq predictos succes¬
sores suos si patris scita ꝑmitterent solita¬
riam uitã eximus precordus susꝑirantes.
ĩpse eciã ut dixi : quãtum solitudurẽ semꝑ
amauerit: bestis est uita eius literis edita.
cestis uite regula. quã sibi primũ et poste.¬
ris in monte dictauit : mox perditam: nõ¬
uisi in solitudĩe reformauit. Testis denũe
sua peculiaris habitatio. Nã ut benedicte
sit huiꝰ quoq locus ostẽditur unus ex mul¬
tis. quo non alius fere uspiam r emocior aluer¬

Expanded text:
restrium, nullis tumultibus a Cristo separari porestrium, nullis tumultibus a Cristo separari poterat, quod in se experiebatur id vel multo facilius in aliis presumebat; sic illum in iudicio ceterorum propria fallebat humilitas. Quod ut sic opiner, opinio illa me cogit, quam de se vir sanctus habuit, peccatorem se maximum ex omnibus, quod cuidam e fratribus percontanti quid de se ille sentiret respondisse legitur. Et quamvis hec ita sint, sepe tamen audivi religione scientiaque preditos successores suos, si patris scita permitterent solitariam vitam ex imis precordiis suspirantes. Ipse etiam, ut dixi, quantum solitudinem semper amaverit testis est vita eius literis edita, testis vite regula quam sibi primum et posteris in monte dictavit, mox perditam nonnisi in solitudine reformavit. Testis demum sua peculiaris habitatio; nam ut Benedicti, sic huius quoque locus ostenditur, unus ex multis, quo non alius fere uspiam remotior: Alver
Abbreviated transcription (Latin):
poris qͥualis est noxiũ quando enam in
iostrs solitudo silencium est amini qualis
est eop. qui in ꝓfundissime contempla¬
cionis abstracti luce media et frequente
foro quid illit gerat᷑ nesciũt: qui quociẽs
et ubicũq uoluerunt sole sũt: has quidem
simul onmnes. solitudinũ species nulli qm̃
frãcisto magis srequẽtatas uideo. Lustrabat¬
heremos, in templis sepe semirutis pernocta¬
bat. Sepe per diem inter turbas: a presen-¬
tiũ rerũ sensu rapiebat᷑ et pulso huc illut¬
capusta corpusculo collisione honinũ ce¬
lestibus mens affixa erat. huic illa secu¬
ritas inquantalibet᷑ hominũ freq̃ncia quã
sibi feruentissimus cristi amor: et raro
mirimmmodum spiritur subiecta p̃stabat.
uude arbitror effectum. ut sibi et sius sracio¬
nem in populis acceptaret ⁊ ratus facile fu¬
turũ omnib. quod possibile sibi esset: quia
enim anima illa sese deiciendo sublis et
illmus. at defecata abomni golliuione ter¬

Expanded text:
mporis, qualis est noctium, quando etiam in mporis, qualis est noctium, quando etiam in rostris solitudo silentiumque est: animi, qualis est eorum qui vi profundissime contemplationis abstracti luce media et frequenti foro quid illic geratur nesciunt, qui quotiens et ubicunque voluerint soli sunt. Has quidem simul omnes solitudinum species nulli quam Francisco magis frequentatas video: lustrabatheremos, in templis sepe semirutis pernoctabat, sepe per diem inter turbas a presentium rerum sensu rapiebatur et, pulso huc illuc corpuscolo collisione hominum, celestibus mens affixa erat. Hinc illa securitas in quantalibet hominum frequentia, quam sibi ferventissimus Cristi amor et caro mirum in modum spiritui subiecta prestabat. Unde arbitror effectum, ut sibi et suis stationem in populis accepisset, ratus facile futurum omnibus quod possibile sibi esset. Quia enim anima illa se se deiciendo sublimis et illimis, ac defecata ab omni colluvione ter