comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nsi cum humilitate et reuerentia:¬
quanromagis domino deo uniu̾so¬
rum cũ õĩ humilitate et puritatis
in multiloquio. s in puritate cordis
et compunctione lacrimare nos e-¬
xaudiri sciamus. Et id̾o breuis de¬
bet ẽẽ et pura oratio. nisi forte exaf¬
fedii inspirationis diuine grane ꝑtẽ¬
datur. In conuentu tamen omni¬
no breuieturr oratio. et fc̃o signo a
priore:omnes parit̾ surgant.

Expanded text:
si cum humilitate et reverentia,quanto magis Domino Deo universorum cum omni humilitate et devotionis in multiloquio, sed in et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio, nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu autem omnino brevietur oratio; et facto signo a priore, omnes pariter surgant.
Abbreviated transcription (Latin):
Diacoꝵ ordo sextim tenet locũ
ꝓpter senarii ꝑfectionem. Hic or¬
do inuetĩ testam̃to: atribu lemi
p̃cepttenĩ dominus moysr ᷑ ut p̾t
ordinationem a aron ⁊ filioꝵ eius
prorsus trib lemi ad diuini cultꝰ
misteria ordinaretur ⁊ consecra¬
retur domnno. ⁊ serrurent ꝓisrł
coram aaron ⁊ filiis eius nitaber¬
naculo: ip̃iq gestarent archam ⁊
tabernacrilum ⁊ oĩa uasa eius incir¬
cuitu tabernaculi excubarent ⁊ ĩ
transportando tabernaculo ip̃i de¬
ponerent. rursumꝙ componerent:¬

Expanded text:
um ordo sextum tenet locum, propter senarii perfectionem. Hic ordo in veteri Testamento a tribu Levi Praecipit quippe Dominus Moysi ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, prorsus tribus Levi ad divini cultus ministeria ordinaretur et consecraretur Domino; et serviret pro Israel coram Aaron et filiis ejus in tabernaculo; ipsique gestarent arcam et tabernaculum, et omnia vasa ejus; et in circuitu tabernaculi excubarent, et in transportando tabernaculo ipsi deponerent, rursumque componerent
Abbreviated transcription (Latin):
officio usus est xp̃c. cum seip̃m ĩ
ara crucis optulit idem sac̾dos ⁊ ho¬
stia: ⁊ qñ post cenam panem ⁊ uinũ
in corpus suũ ⁊ sanguinẽ cõmuta¬
uit. Ecce de septem eccłie gradib
breuit̾ elocuti. quid ad quẽq ꝑtine¬
ar insncauimus. Cumq omnes
spũales sint ⁊ sacri excellenter tñ
canones duos tm̃ satros ordines ap

Expanded text:
officio usus est Christus, cum seipsum in ara crucis obtulit, idem sacerdos et hostia, et quando post coenam panem et vinum in corpus suum et sanguinem commutavit. Ecce de septem Ecclesiae gradibus breviter elocuti, quid ad quemquam pertineat insinuavimus. Cumque omnes spirituales sint et sacri, excellenter tamen canones duos tantum sacros ordines ap
Abbreviated transcription (Latin):
iueteri testamento: qui lucernas
caudelabri componebant ⁊ accen¬
debant igne celesti ad illuminãdas
teuebras aquilonares. Quintus
dicimmus: qui ideo sic appellantur qr
subiacent p̃ceptis ⁊ officio leuitaꝵ
Oblationes enĩ intemplo afidelib
suscipiunt: ⁊ leuitis suꝑponendas al¬
taribus deferunt. Hu apud hebre
numꝑtinet calicem patenam. ad
altare xp̃i deferre: ⁊leuitis tradere
eisq ministrare uyceolũ qͦ ⁊aquam¬
mautile ⁊ manut̾giũ tenere ep̃o¬
⁊ pbris ⁊ leuitis: ꝓ lauandis ante
altare manib aquam prebere.his
lex continentie imponitur: q al¬
tari ꝓpinquantes. uasa corꝑis ⁊ san¬
re debent. Mundamini: qui fertis
uasa domiti. Ad hos etiã ꝑtinet
tm̃ de oblationib ponere maltari
qͣntum sufficere possit ppło: nec nõ

Expanded text:
in veteri Testamento, qui lucernas in veteri Testamento, qui lucernas candelabri componebant et accendebant igne coelesti, ad illuminandas tenebras aquilonares. 7. De sudicimus, qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblationes enim in templo a fidelibus suscipiunt, et Levitis superponendas altaribus deferunt. Hi apud Hebraenum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare. Urceolum quoque et aquamanile et manutergium tenere epris et levitis, pro lavandis ante altare manibus aquam praebere. His lex continentiae imponitur, quia altari propinquantes, vasa corporis et sanre debent: Mundamini qui fertis vasa Domini. Ad hos etiam pertinet tantum de oblationibus ponere altari, quantum sufficere possit populo, necnon
Abbreviated transcription (Latin):
eiciunt: Quarto loco succe dũt
accoliti. Accoliti uͭ grece latine cero¬
ferarii dicuntur a deportandis cere¬
is. qũ legendum est eiugłm. uł sacͥ¬
ficium offerendum. Lunc enim
accenduntur luminaria: ⁊ depor¬
tantur ab eis. ũ ad effugandas ae¬
ris tenebras. cum sol eo temꝑe ru
tiler. s ad signũ letitie monstran¬
dum: ut sub typo luminis corꝑał
illa lux ostendatur: de qua legitur.
Erat lux uera: que illuĩat omnem
tem in hunc mũdum. Ad accolitum
ꝑtinet p̃paratio luminarioꝵ insa¬
crario. Ip̃e cereum portat: ip̃e urceo¬
lum cũ riino ⁊ aqua suggesta ꝓ eu¬
caristia subdiacono p̃ꝑat. Hii cum
ordinantur cũ edocti fiu̾nt ab e¬
piscopo qualr in officio suo agere
debeant. ab archidiacono accipiunt
candelabrũ cum cereo: ⁊ urceolum
uacuum. Hoc officiũ dñs se hr̃e te¬
statur dicens. Ego sum lux nundi:
qui sequitrir me ñ ambulat intene¬
bris. Huiꝰ officii formam illi gerebãt

Expanded text:
is. Quarto loco succedunt is. Quarto loco succedunt acolyti; acolyti vero Graece, Latine ceroferarii dicuntur, a deportandis cereis quando legendum est Evangelium vel sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria, et deportantur ab eis; non ad effugandas aeris tetilet, sed ad signum leticie demonstrandum, ut scilicet sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua legitur: Erat lux vera, que illuminat omnem dum Ioh. 1. c. Ad accolitum pertinet preparacio luminarium in sacrario, iplum cum vino et aqua suggesta, pro Eucharistia, subdiaconis praeparat. Hi cum ordinantur, cum edocti fuerint ab episcopo qualiter in officio suo agere debeant, ab archidiacono accipiunt candelabrum cum cereo, et urceolum vacuum. Hoc officium Dominus se habere testatur dicens, Joan. 8: Ego sum lux mundi; qui sequitur me, non ambulat in tenebris. Hujus officii formam illi gerebant
Abbreviated transcription (Latin):
uł increpantes uocantur. In uocãt
enĩ suꝑ cathecuminos ⁊ suꝑ eos qͥ
tes ꝑ enm. ut egrediatur ab eis. Ad
exorcistam ꝑtinet exorcisino ᷤ menio¬
riter retinere: manꝰq suꝑ energumi¬
nos ⁊ cathecinniuos in exorcizando
⁊ malignum expellere de corde suo
quẽ expellit decorde alieno ne medi¬
cina qͣm alii facit sibi ñ ꝓsit: ⁊ dicat᷑
ei medice cura te ip̃m. Hii cũ ordi¬
nantur accipunit de iuanu ep̃i li¬
brum exorcismorũ: ⁊ dicitur ei . Acci¬
pite ⁊ habete potestatem imponendi
suꝑ energuminos uł cathecumi
nos. Hoc officio usus ẽ dñs: qñ sali¬
ua sua tetigit aures ⁊ lingr̃a sur
cipiat. Hoc etiã officio usus est dñs¬
xp̃e᷑: cum demioniacos multos sana¬
uit. Hie ordo asalomone uridetur de¬
scendisse. qui qũdam modum exor¬
cizandi nuenit. quo demones ad¬
iuirati ex obsessis corꝑib pelleban¬
tur. Huic officio mancipati exorci
ste uocati sunt. De quib xꝑc iue
unͣgłio. Si ego inbeelzebub eici¬

Expanded text:
ant enim super catechumenos, et super eos qui tes per eum ut egrediatur ab eis. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando  malignum expellere de corde suo, quem expellit de corpore alieno; ne medicina, quam alii facit, sibi non prosit, et dicatur ei: Medice, cura te ipsum, Isti cum ordinantur, accipiunt de manu episcopi librum exorcismorum, et dicitur eis: Accipite et habete potestatem imponendi manus super ener/guminos et kathecuminos. Hoc officio usus est Dominus, quando saliva sua tetigit aures et linguam surdi cipiat. Hoc etiam officio usus est Christus, cum daemoniacos multos sanavit. Hic ordo a Salomone videtur descendisse, qui qucizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur; huic officio mancipati exorcistae vocati sunt, de quibus Dominus in evangelio: Si ego in Beelzebub ejici
Abbreviated transcription (Latin):
ordo a filiis aaron sumpsit miciũ.
Sũmoᷤᷤ. i põtifices et minores sa¬
cerdotes instituit d̾s ꝑ moysẽ qui
exp̃cepto dei aaron in sum mũ sac̾¬
dotẽ. filios uero eiuis ũxit in minores
sacertotes. Ep̃e qͦ duodecim elegit di¬
scipłos pͥus. quos ⁊ apłos uocauit:
quoꝵ uicem gerunt in eccłia ma¬
iores pontifices. Deinde alios hx.
uicem meccłia tenent pb̃ri. Unus
aũt int̾ apłos pͥnceps extitit peteꝰ:
cuiꝰ uicaruis ⁊ successor pontifex

Expanded text:
ordo a filiis Aaron sumpsit initium. ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui ex praecepto Dei, Aaron in summum pontificem, filios vero ejus unxit in minores sacerdotes. Christus quoque duodecim elegit discipulos prius, quos et apostolos vocavit, quorum vicem gerunt in Ecclesia majores pontifices. Deinde alios septvicem in Ecclesia tenent presbyteri. Unus autem inter apostolos princeps extitit Petrus, cujus vicarius et successor est Pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
cut scriptum ẽ. Senectus ueuerabi¬
computata. Cani enĩ sunt senstis ho¬
mius ⁊ etas senectritis immaculata.
sacrum dant. Qui licet sint sacerdo
nant nec ꝑaclytum dant. qd̾ solis de¬
beri epĩs. lectio actũ apłoꝵ demon¬
strat. Uñ ⁊ apud uetẽs idem ep̃i ⁊ pb̾ri
fuerunt: qr illud uoiũ dignitatis ẽ¬
ñ etatis. Sacerdos nom̃ ht̃ composi¬
tum ex greco ⁊ latino: qui est sacrũ
dans. ut sac̾ dux. Sicut enim rex a
regendo: ita sacerdos a scĩficando
uocatus est. Consecrat enim: ⁊ scĩfi¬
cat antistes. Antistes dictus ẽ ab eo
altari dei conficere: ⁊ orationes di¬
ce̾. ⁊ dona dei bñdicere. Qui cum or¬
diuatur inungunt᷑ ei manus:
ut intelligat se accepisse grãm
consecrandi. ⁊ caritatis oꝑa debere
ad omĩs extendere. Accipit ⁊ stolam
que tenet utrumq latus: qr deber
adu̾sa ⁊ ꝓsꝑa. Accipit etiã calicem
cum uiuo ⁊ patenam cũ hostiis:
ut ꝑ hoc sciat se accepisse potestatẽ
placabiles d̾o hostias offerendi. Hic

Expanded text:
nde scriptum est: Senectus venerabicomputata. Cani enim sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata. antur, quia sacrum dant; qui, licet sint sacerdotnant, nec Paracletum dant, quod solis deberi episcopis lectio Actuum apostolorum demonstrat. Unde et apud veteres iidem episcopifuerunt, quia illud est nomen dignitatis, non aetatis. Sacerdos nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; consecrat enim et sanctificat. Antistes vero sacerdos dictus est ab eo guinis Domini in altari Dei conficere, orationes dicere, et dona Dei benedicere; qui cum ordinantur, inunguntur eis manus, ut intconsecrandi / et caritatis opera debere ad omnes extendere. Accipit et stolam, que tenet utrumque latus, quia debet licem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic
Abbreviated transcription (Latin):
loctionumr: ⁊ dicitur ei. Accipe ⁊ esto
u̾bi dei relator habiturus. si fidelit̾
impleui̾s officium. Partem crmi
his qui bñ u̾bum dei ministraue.¬
runt. Qui ad hunc gradũ ꝓuehi¬
tur litterarũ sciã debet inst̾ructus¬
ẽẽ: ut sensus u̾boꝵ intelligar. uim
accentuum sciat. distincte legat:
ue confusione plationis intellec¬
tum auditorib auferat. Attendar
quid indicatiue. quid int̾rogati¬
ue sit legendum: ubi sit morati¬
one facienda distinctio. Hec enĩ
male serrata intellectum trirbant.¬
⁊ alios ad risi ꝓuocant. Aurib
⁊ cordi consulere debet uox lectoris
rum librum ysaie aꝑiens distincte
Ex quo lectorib datur intelligi:
q grã spñali cdarere debent. qui
aliis u̾bum dei anñutiant: Hic
ordo formam ⁊ iniciũ appħis uide¬

Expanded text:
lectionum, & dicitur eis: Accipe, & esto verbi Dei relator, accepturus, si fideliter impleveris officium, partem cum his qui bene verbum Dei ministraverunt. Qui ad hunc gradum provehitur, litterarum scientia debet esse instructus, ut sensum verborum intelligat, vim accentuum sciat, distincte legat, ne confusione prolationis intellectum auditoribus auferat. Attendat quid indicative, quid interrogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male servata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere debet vox lectoris.rum librum Isaiae aperiens distincte Ex quo lectoribus datur intelligi quia gratia spirituali clarere debent qui aliis verbum Dei annuntiant. Hic ordo formam et initium a prophe
Abbreviated transcription (Latin):
n crisinate in patena. m̃ calice. oblati¬
ones qͦ inferre. ⁊ disponere maltari:
compon̾e etiã mensam diũ ⁊ uestire
mentum: ita diaconib nouum p̃dica¬
re p̃ceptum est. Ad ip̃m etiam ꝑtinet
officrumi p̃cum: ⁊ recitatio nominũ¬
amunitiat. Quod aũt huic ordini a
moyse statutũ est hoc etiam in no¬
uo testamento rep̃sentatur: cũ dẏa¬
couo suꝑ leuum humerum stola po¬
nit ⁊ casula indieb iciunii compli¬
catur quia qͥcqͥd laboris ⁊ sustmentie
nihac uita toleratur. qͣsi inlena por
requies habeatur. Hic ordo ab apłis
elegerunt: ⁊ oratione p̃missa mantis
eis imposuerunt. Uñ consuetudo mo¬
leuit: ut momĩ inatrice eccłia .uͦii. di¬
acones circa xꝑi aram quasi .uͭii. co¬
lumpne assistant. Hii sunt .uͭsi. an¬
głi tuba canentes mnapocalipsi: qui
rium applicantur. Ponit eis orariũ
.i. stolani suꝑ leuũ humierum: ut ꝑ
hoc intelligant se accepisse domini

Expanded text:
n chrismate, et patena, et calice, oblationes quoque inferre et disponere in altari; componere etiam mensam Domini atque vestire,mentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium precum et recitatio nominannuntiat. Quod autem huic ordini a Moyse statutum est, hoc etiam in novo Testamento repraesentatur, cum diacono super laevum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleratur, quasi in laeva portrequies habeatur . Hic ordo ab apostoelegerunt, et oratione praemissa manus eis imposuerunt. Unde et consuetudo inolevit, ut in omni matrice ecclesia septem diacones circa Christi aram, quasi septem columnae, assistant. II sunt septem angeli tuba canentes in Apocalypsi, qui rium applicantur. Ponit eis orarium, id est stolam, super laevum humerum, ut per hoc intelligant se accepisse jugum
Abbreviated transcription (Latin):
gradus lectoru. lectores a legendo:
sic̃ psalmiste apsalmis cauendis dio¬
ti sinit. Illi eium p̃dicant ppłis qͥd
sequantur: isti canunt ut excitent
ad cõpunctionẽ aiõs audientium.
licet quidam lectores ita miseranter
ꝓnuntient: ut quosdã ad luctum

Expanded text:
gradus lectorum. Lectores a legendo, sicut psalmistae a psalmis canendis, vocati sunt. Illi enim praedicant populis quid sequantur; isti cantant, et excitant ad compunctionem animos audientium, licet quidam lectores ita miserabiliter pronuntient, ut quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ eccliastice usus. anazareis
seruato. deiiq obuete continenti¬
am caput radebaut. ⁊ capillos uiig¬
ne sacrificii ponebant. Hinc risus
moleuit: ut qui di  unis cultib
mancipantur q̃ ÷. nazarei .i. sc̃
crine posiro inueniebantur. sicut
ad erechielem dicit᷑. fili hominis su¬
me gladium acutum:. ⁊ duc suꝑ cap̃
tuũ ⁊ barbani. Inactib etiam apłor
pͥscillam ⁊ aquilam hoc fecisse le¬
gimus. Paulus qͦ ⁊ alii quidani
discipłi xꝑi hoc fecerit. Recte gͦ
inquib libet gradib constituti cle¬
rici uocantur: quoꝵ nomina ⁊ rati¬
ones nommũ ysidorus exponeus
tos ẽẽ credunꝰ: qr mnathias electus
est sorte. quẽ pͥmũ ꝑ apłos legimus
ordinatum. Cleros enĩ groce: lati¬
ne sors uł hereditas dicitrir. Idõ gͦ

Expanded text:
autem ecclesiasticae usus a Nazareis autem ecclesiasticae usus a Nazareis servato, deinde ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus inolevit, ut qui divinis cultibus mancipancrine posito inveniantur . Sicut ad Ezechiel, c. 5, dicitur: Fili hominis, sume gladium acutum, et duc super caput tuum et barbam. In Actibus etiam apostolorum, Priscillam et Aquilam hoc fecisse legimus. Paulus quoque et alii quidam discipuli Christi hoc fecerunt. Recte ergo in quibuslibet gradibus constituti, clerici vocantur, quorum nomina et rationes nominum Isidorus exponens,tos esse credimus, quia Matthias electus est sorte, quem primum per apostolos legimus ordinatum. Cleros enim Graece, Latine sors vel haereditas dicitur. Ideo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
doctͥua ⁊ cõu̾satoĩs forma. eadẽ grã
in aliis transfundatur: ne celestes
margaritas spũaliũ u̾boꝵ officioꝵ¬
q diuinoꝵ. sordide inte pedib con¬
culcent. Insacram̃to gͥ septiformis
sp̃c̃ Septem sunt gradus ecoliastici:¬
.s. ostiarii. lectores. exorciste. acoliti.
subdiacoui. diaconi. sacerdotes. õs
tñ cł̾ici uocantur .i. sortiti. Coroua
enĩ signacłm est: quo signantur in
partem sortis. ⁊ misteri diuini. Co¬
rona regale decus significat:⁊ ser¬
iure dõ regnare ẽ. Uñ ministri ec¬
clesie reges eẽ debent: ut se ⁊ alios
regant. quib petrus ait. uos estis
genus electum: regale sacerdotrũ
⁊c̃. Sũmitas capitis desuꝑ nudat᷑
ut eoꝵ mens ad deinu libera mon¬
stretur. q̃ reuelata facie głam dei
cõtempletur. Sũmitas eiũ capitis
ẽ. eminentia mentis. denudatio
doceantur p̃cidenda. ne ad audien¬
drim ⁊ intelligendũ u̾bũ d̾i p̃pediant:
pro quo seruaro seruato reddetur
in excelso met̾num corona. Tonsure

Expanded text:
doctrina et conversationis forma, eadem gratia in aliis transfundatur, ne coelestes margaritas spiritualium verborum officiorumque divinorum sordidae vitae pedibus conculcent . In sacramento ergo septiformis Spiritus septem sunt gradus ecclesiastici ostiarii, lectores, exorcistae, acolyti, diaconi, subdiaconi, sacerdotes; omnes tamen clerici vocantur, id est, sortiti. Corona enim signaculum est quo signantur in partem sortis ministerii divini. Corona regale decus significat, quia servire Deo regnare est. Unde ministri Ecclesiae reges esse debent, ut se et alios regant; quibus Petrus ait, 1, 2: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, etc. Summitas capitis desuper nudatur, ut eorum mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata facie gloriam Dei contempletur. Summitas enim capitis est eminentia mentis. Denudatio doceantur praecidenda, ne ad audiendum et intelligendum verbum Dei praepediatur mens, pro quo servato reddetur in excelsis corona. Tonsurae
Abbreviated transcription (Latin):
Ostiarii idem ⁊ ianitores sunt:
qui uueteri testamento electi
sunt ad custodiam templi: ut ñ
ingredẽt᷑ in illud innũdus.
Dicti sunt aũt ostiarii: qr p̃sint
ostiis templi. Ip̃i enĩ tenentes
clauem. onnna intus extraq cu¬
stodiunt: atq int̾ bonos ⁊ malos
hñtes iudicium dignos recipi¬
unt in dignos respuunt. Uñ ⁊
eis cum ordinantur. claues eccłie
agite: tanqͣm rationem dõ reddi¬
turi ꝓreb que clauib istis redu¬
diuitur. Hoc officium dominꝰ
in sua ꝑsona suscepit: qñ flagel¬
lo de funicłis facto. uendentes

Expanded text:
Ostiarii iidem et janitores sunt, qui in veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem ostiarii, eo quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus et extra custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, dignos recipiunt, indignos respuunt. Unde et eis, cum ordinantur, claves Ecclesiae agite tanquam rationem Deo reddituri pro rebus quae clavibus istis recluduntur. Hoc officium Dominus in sua persona suscepit, quando, flagello de funiculis facto, vendentes
Abbreviated transcription (Latin):
cleridi: qui digne possint diũca sa¬
cram̃ta tractare. Meluis ẽ enim
domini sacerdoti paũcos hr̃e mri¬
nistros qui possunt digne opus di
exercere. qm̃ multos mutiles qui

Expanded text:
clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim Domini sacerdoti paucos habere ministros, qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui
Abbreviated transcription (Latin):
si reuern uolui̾t. spondeat prius om¬
nem emendationẽ iuitii pro quo eg̾s¬
sus ẽ: et sic in ultimum gradum
recipianir: ut ex hoi euis humilitas
comprobetur. Quod si denuo exietit:
usq tercio ita recipiatur. Tam uero¬
pͣtra suat omnem sibi reuersionis a¬
ditum denegari.

Expanded text:
si reverti voluerit, spondeat prius omm emendationem vitii, pro quo egressus est: et sic in ultimo gradu recipiatur; ut ex hoc humilitas ejus comprobetur. Quod si denuo exierit, usque tertio ita recipiatur, jam postea sciens omnem sibi reversionis aditum denegari.
Abbreviated transcription (Latin):
aut quasi tueri: enam si qua leuis
consanguinitatis propinquitate iĩ¬
gatur. Nec quolibet modo ida mona¬
chis presumatur. quia exinde grauis¬
sima occasio scandalorum oriri potest.
Quod siquis hec trans gressus fui̾t: a¬

Expanded text:
aut quasi tueri, etiam si qualibet consanguinitatis propinquitate jungatur; nec quolibet modo id a sororibus praesumatur, quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si qua haec transgressa fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimꝰ habitandi preceptum.
Seo si compleamus habitatoris
sigo preparanda. ¶ tum¬
sunt corda nostra et corpora.
sancte preceptorũ obedientie
militatura. et quod minus ht̃ in
nobis natura possibile: rogemus de¬
ui ut gratie sue uibeat nobis adiu¬
torium ministrare. Et si fugientes
gehenne penas ad uitam uolumus
uacat et in hoc corpore sumus et ħ
omnia ꝑ hanc lucis uitam uacat
implere: currenoum ẽ et agendũ
modo qͦd in perpenum nobis ex¬
pediat. Constituenda ẽ gͦ a nobis
stitutione nichil asꝑum nichil ꝙ¬

Expanded text:
audivimus habitandi praeceptum; audivimus habitandi praeceptum; sed si compleamus habitatoris go praeparanda sunt corda nostra et corpora sanctae praeceptorum obedientiae militanda: et quod minus habet in nos natura possibile, rogemus Dominum, ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium minisgehennae poenas ad vitam volumus vacat, et in hoc corpore sumus, et haec omnia per hanc lucis vitam vacat implere, currendum et agendum est modo quod in perpetuum nobis expediat. Constituenda est ergo nobis stitutione nihil asperum nos
Abbreviated transcription (Latin):
tes oꝑantem in se dominũ mag-¬
ificant illud cũ ꝓpħa dicentes. ñ
nobis dñe non nobis s nomini
tuo da gł̾iam: sicut nec paulus
apłs sibi dep̃dicatione sua aliqͥd
impucauit dicens. Oratia d̾i sũ
id quod sum. Et iterum ip̃e dic̃.¬
Qui gloriat᷑: in domino glorietur.
Unde et dñs in euuãgelio ait.
Qui au dit uerba mea hec et fãt̃
ea: similabo eũ uiro sapienti. qui
edificauit domum suam supͣ petrã.
Uenerunt flumina. flauerunt
uenti. et impeger̃t̃ in domũ illã
et ñ cecidit: quia fundata erat supͣ
petram. Hec complens dñs expec¬
tat nos cotidie his sanctis suis mo¬
nitis. fattis nos respondere debere.
malorum huius iute dies ad indu¬
tias relaxantur dicente apostolo An
nescis quia ꝑatientia dei ad peni-¬
dentiã te adducit: Nam puis do¬
minus dicit. Nolo mortem pc̃coris.
sedur conuertatur et uiuat. Qum
ergo interrogassemus dominum
fratres de habitatore tabernatuli eiꝰ:

Expanded text:
tes operantem in se Dominum magntes operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum, id quod sum . Et iterum, qui gloriatur, in Domino glorietur . Unde Dominus in Evangelio ait: Qui audit verba mea haec, et facit ea, similabo eum viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram. Venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non cecidit, quia fundata est supra petram . Haec complens Dominus exspectans nos quotidianis sanctis suis monitis factis nos respondere debere, malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescitis quia patientia Dei ad poenitentiam nos adducit? Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Cum ergo interrogassemus Dominum, fratres, de habitatore tabernaculi ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
lumbis nostris. et calciatis¬
pedib pergamus itinera euis. ut
tabernaculo si uolumus habitare:
nisi bonis actib currendo illuc
minime ꝑuenitur. Sed int̾ro-¬
gemus cũ ꝓpheta dominũ. dicẽ¬
tes ei. Domine quis habitabir
in tabenaculo tuo: aut quis reqͥ¬
escet in monte sancto tuo : Post
hanc int̾rogationem fraires au¬
diamus dominũ respondentẽ. et
ostendentem nobis uiam ip̃ins
tabernatuli dicentẽ. Qui ingre¬
ditur sine macula et oꝑatur iuisti¬
ciam. qui loquitur ueritatem ĩ
corde suo. qui non egit dolum in
lingua sua: qui ñ fecit proximo
suo malum. qui obprobrũ non
accepit adũsum pximum suum:
qui malignum dẏabolum aliqͣ
sua dentem sibi. cum ip̃a suasiõe
sua. a conspeclib cordis sui respu-¬
ens deduxit ad nichilum. ⁊ ꝑuu
los euis cogitatꝰ tenuit ⁊ allisit ad
xp̃m: qui timentes dominũ de
bona obseruanna sua ñ se redd̃t
elatos. s ip̃a in se bona ñ a se
posse s a domino fieri existunan-¬

Expanded text:
lumbis nostris, per ducatlumbis nostris, per ducatpergamus itinera ejus; ut tabernaculo si volumus habitare, nisi illuc bonis actibus curratur, minime pervenitur. Sed interrogemus cum Propheta Dominum, dicetes ei: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Post hanc interrogationem, fratres, audiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam. Qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua. Qui non fecit proximo suo malum, qui opprobrium non accepit adversus proximum suum. Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione sua a conspectibus cordis sui deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit et allisit ad Christum. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existiman
Abbreviated transcription (Latin):
contlie clamans quid nos ammone
at uox dicens. Hodie si uocem eius
audierins nolite obdurare corda nr̃a.
Et iterum. Qui ht̃ aures audiendr:¬
audiat quid spiritus dicat ecclesiis. Et
quid dicit: Uenite filii audite me: ti¬
morem domini docebo uos. Cutrite
dum lumen uite habetis: ne tenebre
mortis uos comprehendant. Et q̃-¬
rens dominus in multiudine popłi
cui hec clamet oꝑarium suũ: iterũ¬
dicit. Quis est homo qui uult uitã:
et cupit uidere dies bonos: Qyod si
tu audiens respondeas ego: dicit tĩbi
deus. Si uis habere ueram et perpe¬
tuam uitam: prohibe linguam tu¬
am a malo et labia ma ne loqͣntur
dolum. Diuerte a malo et fac bonũ:
inquire pacem et sequere eam. Et
cum hec feceritis. oculi mei suꝑ uos:
et aures meas ad preces uestras con¬
uertam. et antequam me inuote
nobis hac uoce domini inuitantis
nos fratres kmi. Ecie pietate sua
demonstrat nob̾ dominus uiã uite.
uecinctis. ergo fide uł ob-¬
seruantia bonorũ actuum

Expanded text:
quotidie clamans quid nos vox quotidie clamans quid nos vox admoneat. Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra . Et item: Qui huid Spiritus dicat Ecclesiis . Qui dicit: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos . Currite dum lumen vitae habetis, ne tenebrae mortis vos comprehendant, et quaerens Dominus in multitudine populi cui haec clamat operarium suum audicit: Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos ? Quod si tu audiens respondeas: Ego; dicit tibi Deus: Si vis habere veram et perpetuam vitam, prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; diverte a malo et fac bonum, inquire pacem, et sequere eam. Et cum haec feceritis, oculi mei super vos, et aures meae ad preces vestras: et antequam me invocetnobis hac voce Domini invitantis nos, fratres charissimi. Ecce pietate sua demonstrat nobis Dominus viam vitae. Succinctis ergo fide vel observantia bonorum actuum
Abbreviated transcription (Latin):
usculta ofili precep¬
ta magistri et incli¬
na aurem cordis tui.
et ammonitionem
pii patris libenter
excipe. ⁊ efficatiter
comple. ut ad eum ꝑ obedienne labo¬
tem redeas. a quo per in obedienne de¬
sidiam recesseras. Ad te ergo nunc me¬
us sermo dirigitur. quisquis ab reñ¬
nans ꝓpriis uoluntatib dño xp̃o uero
regi militatur᷑. obedientie fortissima
atq p̃clara arma assumis: in pri¬
mis ut qͥcquid agendũ inchoas bo¬
nũ. ab eo ꝑfici instantissima oratõ-¬
ne deposcas: ut qui nos iam in filio
rũ dignatus ẽ numero computare. ñ
debeat aliquando de malis actibus no¬
stris contristari. Ita enim ei oĩ temꝑe
de bonis suis in nobis parendum est:
enbus dominus irritatus malis nr̃is.
ut nequissimos seruos perpetuam
tiadat ad penam: qui eum sequi
noluerint ad gloriam.
xairgamus. ergo tandem
aliquando extitante nos
scripuira ac dicente. Hora
est iam nos de somno furgere. Est a¬
perns oculis nostris ad deificum lum̃
attonitis aurib audiamus. diuina

Expanded text:
usculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos in filiorum numero dignatus est computare, non debeat aliquando de malis actibus nostris contristari. Ita enim ei omni tempore de bonis suis in nobis parendum est: endus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam. Exsurgamus ergo tandem aliquando excitante nos Scriptura, ac dicente: Hora est jam nos de somno surgere . Et apertis oculis nostris ad deificum lumen, attonitis auribus audiamus divina
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et siquid paululum restrictiꝰ
dictante equitans raiione propt̾
emendationem intiorũ uł conser-¬
uationẽ karitans ꝑcesserit: non
ilico pauore ꝑ territus refugias ui¬
am salutis: que ñ est nisi angusto
initio inupienda. ꝑrocessi uero
conuersanonis et fidei. dilatato cor¬
de menarrabili dilectionis dul¬
cedine curritur ua mandatorũ d̾i.¬
E generib uł uita monachoꝵ.

Expanded text:
districtius, dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum vel conversationem caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dtem in monasterio perseverantes, passi
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ ĩ qͣ ñ fuit nuptiale mysteri
suꝑ ficiem u̾boꝵ quis acceꝑit in ducit᷑
merrorem tm̃. ut dicat sine caruali
copula ũ posse contrahi matrimoui¬
umi: ⁊ int̾ mariam ⁊ ioseph ñ fuisse cõ¬
iugium. ut ñ fuisse ꝑfectum qd̃ uefas
ẽ sentire. Tauto enĩ sanctius fuit atq
S suꝑuis posita ea ratione dicta iutel¬
ligendum ẽ: ñ quin ꝑtineat illa muli¬
ei ad matrimoniũ. aien qua ũ ẽ ꝑ mix¬
tio sexus: s ũ ꝑtinet ad matrimouiũ

Expanded text:
ur non fuisse nuptiale mysteriusuperficiem verborum acceperit, inducitur in errorem tantum, ut dicat sine carnali copula non posse contrahi matrimonium; et inter Mariam et Joseph non fuisse conjugium, vel non fuisse perfectum; quod nefas est sentire. Tanto enim sanctius fuit atquenius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum;
Abbreviated transcription (Latin):
luntate ⁊ natura. quia idem uult
cum eo. ⁊ ip̃e formam assumpsit
de natura hominis. Copulata
gͥ ẽ sponsa sponso spũaliter ⁊ cor¬
ꝑaliter .i. caritate ⁊ nature cõfor¬
mitate. Huiꝰ utruisq copule: figu¬
clesie. que fit ꝑ caritatem signat:

Expanded text:
voluntate et natura, qua idem vult cum eo; et ipse formam sumpsit de natura hest ergo sponsa sponso spiritaliter et corporaliter, id est charitate ac naturae conformitate. Hujus ergo utriusque copulae futucles
Abbreviated transcription (Latin):
Pascha autem usq ad
kalendas nouembris oĩs
ut supͣdictum ẽ psalmo¬
die quantitas teneatur: excepto
quod lectiones in codice ꝓpt̾ breui¬
tates noctium minime legantur.
s pro ip̃is trib lectionib. una de
uet̾i testamento memoriter dicat᷑.
Qam breue responsorium sub¬
sequatur. et reliqua omnia ut
dictum est impleantur: idẽ ut
nunquã minus a duodecĩ psal¬
moꝵ quantitate ad uigilias no¬
cturnas diantur. excepto tercio.
et nonagesimo quarto psalmo.

Expanded text:
Pascha autem usque ad Kalendas Novembris omnis, ut supra dictum est, psalmodiae quantitas teneatur: excepto quod lectiones in codice propter brevitatem noctium minime legantur: sed pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter legatur, quam breve responsorium subsequatur. Et reliqua omnia, ut dictum est, impleantur. Id est ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur, exceptis tertio et nonagesimo quarto psalmo.
Abbreviated transcription (Latin):
ante cutũcisionẽ ⁊ de feminis
que fuerũt anͣ ⁊ post: qd̾ romedium
contra peccatũ habuerint. Quidam
dicunt sacrificia ⁊ ob lationes eis ua¬
luisse ad remissioñe peccati. S meliꝰ
ẽ dicere illos qui de abraham ꝑdierũt

Expanded text:
ante circumcisionem, et de feminis quae fuerunt ante et post, quod remedium contra peccatum habuerint. Quidam dicunt sacrificia et oblationes eis valuisse ad remissionem peccati. Sed melius est dicere illos qui de Abraham prodierunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saccũ int̾ sericũ ⁊ ciliciũ linũ eẽ mediũ. Nos
aũ qͥ ñ sumꝰ de domo regia. s de eccl̃ia. ĩ medio
lanã lccamꝰ q̃ nec asperitate nimia queuquã
ꝑurgeti nec multũ recedit asuauitate linee
quit de ueste p̾ciosa erubesco. Et b̃s̃ ieronimꝰ.
Sactus inqiutt ⁊ ieiuinũ arma fc̃ penitentiũ
⁊ remedia pectõꝵ. qr in anis uent̾ ⁊ hĩtus¬

Expanded text:
ilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de domo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam perurget, nec multum recedit a suavitate lineae quit, de veste pretiosa erubesco. » Et beatus Hieronymus: « Saccus, inquit, et jejunium, arma sunt poenitentiae, et remedia peccatorum, quia inanis vent
Abbreviated transcription (Latin):
licia una. suꝑpelliciũ pelles siie palliũ. sap¬
pa. femoralia. caligo ꝓediles. ⁊ p̃p̃laborẽ sca¬
pulare. Lectualia uͭ hui̾modi er̃t. Culettra

Expanded text:
licea una super pellitium, pelles sine pallium, cappa, femoralia, caligae, pedules, et propter laborem scapulare. Lectualia vero hujusmodi erunt, culcitra
Abbreviated transcription (Latin):
tabilis hĩtus ur̃. nec affectetis uestibꝰ
plac̾e s morib. Quatuor aũ st̃ in hĩtu re¬
ligionis notabilia. idest uilitas ⁊ suꝑflu¬
ttas. paucitas ⁊ p̾ciositas. In mltrate na¬
na gła ⁊ simulatio. in p̾ctositate. suꝑbi¬
a aut delestatio. in paucitate intoleran¬
na seu desperatio. in suꝑfluitate uͦ amor
sełi ñ amor celi. amor palatii ñ amor ꝑa¬
disi notant᷑. Utam᷑ gͥ medioctitatis m̃su¬
ra. ⁊ audiamꝰ apłm dicentẽ. ñ in ueste ĩ¬
quit p̾ciosa. ⁊ ierontmꝰ contͣ iouinianũ¬
monachũ. Grandis inquit ẽ exultatio
aĩe cũ paruo contentus fueris. mundũ
hẽre sub pedib ⁊ omnẽ eiꝰ potentiã eꝓu¬

Expanded text:
tabilis habitus vester, nec affectetis vestibus placere, sed moribus. Quatuor autem sunt in habitu religionis notabilia, id est vilitas et superfluitas, paucitas et pretiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non amor paradisi notantur. Utamur igitur mediocritatis mensura, et audiamus Apostolum dicentem: Non in veste, inquit, pretiosa . Et Hieronym« Grandis, inquit, exsultatio est animae, cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus et omnem ejus potentiam, epu
Abbreviated transcription (Latin):
cet laus & daia oratione incipiant
manimos. Qui ordo iugiliarum
omni tempore tam estatis quam
hẏemis equaliter in die dominico
teneatur: nisi forte quod absit tar¬
dius surgant aliquid de lectio¬
nib breuiandum est aut respon¬
soriis. Quod tamen omnino caue¬
atur ne proueniat. Quod si conti¬
gerit: digne inde satisfaciat d̾o in
oratorio ꝑ cuiꝰ euenerit neglectum.

Expanded text:
cet laus. Et data benedictione incipiant cet laus. Et data benedictione incipiant Matutinos. Qui ordo vigiliarum omni tempore tam aestatis quam hiemis aequaliter die Dominico teneatur: nisi forte, quod absit, tardius surgant et aliquid de lectionibus breviandum est, aut responsoriis: quod tamen omnino caveatur, ne proveniat. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in oratorio, per cujus evenerit neglectum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ominico. die temperius
surgatur ad uigilias.
In quib uigiliis tenea¬
tur mensura. idest modulatis ut
supra disposuimus sex psalmis
et uersu. residemtib tunctis dis¬
posite. et ꝑ ordinem in sub selliis
legantur in codice ut supradixi¬
mis quatuor lectiones cum
responsoriis suis. Ubi tantum ĩ qͣito
responsorio dicatura caniante glia.
QUam dum incipit : mox omnes
cum reuerentia surgant. Post quas¬
sex ꝑsalmi cum antiphonis sinit
nes cum responsoriis suis ordine quo
supͣ. Post quas dicantur tria canti
ca ꝓphetaꝵ que instuuerit abbas.
Que cantica cũ alleluya psallant᷑.
Dicto etiam uersu et benedicente ab¬
bate legantur alie quatuor lectões
de nouo testamento. ordine quo su¬
pra. Post quartũ aũ responsorium
incipĩat abbas ẏmium te deum lau¬
damus. Quo ꝑdicto legat abbas lec¬
tionem de euuangelio cũ honore &
tremore stantib omnib. Qua ꝑ lecta
respondeant omnes amen. Et sub se¬
quatur mox abbas ymnum te de¬

Expanded text:
ominica die temperius surgatur ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis et versu, residentibus cunctis disposite, et per ordinem in subselliis, legantur in codice, ut supra diximus, quatuor lectiones cum responsoriis suis: ubi tantum in quarto responsorio dicatur a cantante, Gloria. Quam dum incipit, mox omnes cum reverentia surgant. Post s Psalmi cum Antiphona Beatur nes cum Responssupra. Post quas dicantur tria cantica de prophetis, quae instituerit abbas. Quae cantica cum alleluia psallantur. Dicto etiam versu, et benedicente abbate, legantur aliae quatuor lectiones de Novo testamento, ordine quo supra. Post quartum responsorium incipiat abbas hymnum, Te Deum laudamus; quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox abbas hymnum, Te de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ se orare. Egrediens aũ deseptimana.
dicat hunc uersum. Benedictus es do¬
mine deus mens: qui adiuuisti me
et consolatus es me. Quo dicto tertio:
accipiat benedictionẽ egrediens: sub¬
sequat᷑q ingrediens et dicat. Deus
in adiutoriũ meũ intende. domine
ad adinuan dum me festina. Et hoc
idem t̾tio repetanir ab omnib: et
accepta benedictione ingrediatur.

Expanded text:
pro se orari. Egrediens autem de septimana pro se orari. Egrediens autem de septimana dicat hunc versum: Benedictus es, Domine Deus, quoniam adjuvisti me, et consolatus es me. Quo dicto tertio, accepta benedictione egrediens, subsequatur ingrediens et dicat: Deus in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Et hoc idem tertio repetatur ab omnibus, et accepta benedictione ingrediatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ratres: sibi iuicem serui¬
ant. et nullus excusetur
a coquine officio: insi auͭ
egrnidine aut in causa grauis u¬
tilitatis quis occupatꝰ fui̾t. quia ex¬
in de maior merces et hariras ad qͥtit᷑.
dum congregationis aut posmonẽ
excusetur: a coquina: uł si qui ut di¬
ximus maiorib utilitatib occupã¬
tur. Cetcri uͦ sibi sub cantate inuitem
seriuant. Egressurus de septimana
sabbato mundicias faciat. lirrea qͥbiis
Uasa ministi sui munda et sana calla¬
rario reconsignet. Q cella rari᷑ itẽ inirã¬
ti consignet. ut sciat qui dat aut quid
recipit. Sepiimanarii aũ añ unam
horam refectionis. accipiant suꝑ sta¬
tutam annonam singulos biberes ⁊
panem:uit hora refectionis sine mur¬
muratione et graui labore. seruiant
fiatrib. sius. In lieb tamen sollemp¬
nib usq ad missas sustineant. Intrã¬
tes ⁊ exeuntes ebdomadarii ĩ oratorio
mox manitinis finitis dominica. oi¬
um genib prouoluant᷑ postulantes

Expanded text:
ratres sibi invicem serviant, ut nullus excusetur a coquinae officio, nisi aut aegritudine, aut in causa gravis utilitatis quis occupatus fuerit: quia exinde major merces et charitas acquiritur. dum congregationis ac positionem excusetur a coquina, vel si qui, ut diximus, majoribus utilitatibus occupantur: caeteri sibi sub charitate invicem serviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cumVasa ministerii sui munda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius item intranti consignet, ut sciat quod dat, aut quod recipit. Septimanarii autem ante unam horam refectionis accipiant super statutam annonam singulas biberes et panem, ut hora refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant fratribus. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finitis Dominica omnium genibus provolvantur postulantes
Abbreviated transcription (Latin):
qui ũ fecit miscd̾iam. ꝓ eo qd̾ fuit
ab omni miseria liberabuntur ⁊ ĩ
reprobis qui minus qͣm meruerint
cruciabuntur. S hic ñ sine causa
deriscirub ñ miserebit᷑ tũc. Uocat
em̃ nc̃ pcc̃ores ⁊ iustificat᷑ qd̾ tinic ñ
faciet. ⁊ tunc reddens singulis scd̾m̾
occulte uidicat.
De occulto udicio.

Expanded text:
qui non fecit misericordiam, pro eo quod fuit qui non fecit misericordiam, pro eo quod fuit ab omni miseria liberabuntur, et in reprobis, qui minus quam meruerint cruciabuntur. Sed hic non sine causa Deus, quibus non miserebitur tunc. Vocatnc peccatores et justificat, quod tunc non faciet; et tunc reddens singulis secunduocculte judicat. Cujus occultum judici
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Hec enĩ uocatur ira dei: nõ di
at miserationes suas ñ et̾no sup¬
plicio finem dando. s leriam̃ ad¬
hibendo uł int̃porendo crutiati¬
b. qr noc psalutus ait ad fimiendã
iram fuam uł post iram suam. s
inira sua. Que si sola eẽt aliena¬
ri a regno dei. carere magna mul¬
titudine dulcedinis dei tam gran¬
dis tũ est pena. ut ei posfint nulla
torm̃ta que uidimus comparari.
si illa sit eterna: ista aũt suit qͣm¬
libet multis scłis longa. Mane¬
bit ergo sine fine mors ꝑpetua dãp¬
nis: sicut manebit cõmunit᷑ om¬
nium uita eterna scõꝵ. Ecce ita
asserit hic penas reproborũ ñ ẽe fi¬
niendas: qd̾ ñ imꝓbat si dicatur eoꝵ
supplicio aliqd̃ seuam̃ adhiberi. Uñ
ñ incongrue dici pot̾ d̾in. ⁊ si uiste id
possit ñ omĩno tm̃ puniri malos in
futuro quantum meruerunt:s a
uidiciũ sine inodia fiet illi qui ñ
fecit miscd̾ian. ita intelligipot̾ qd̾
iudicium dampnationis fiet illi

Expanded text:
tio. Haec enim vocatur ira Dei, non divtio. Haec enim vocatur ira Dei, non divat miserationes suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna multitudine dulcedinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit quamlibet multis seculis longa. Manebit ergo sine fine mors perpetua damnis, sicut manebit communiter omnium vita aeterna sanctorum. Ecce ita asserit hic poenas reproborum non esse finiendas, quod non improbat, si dicatur eorum supplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste id possit, non omnino tantum punire malos in futurum quantum meruerunt; sed eis judicium sine misericordia fieri illi qui non fecit misericordiam, ita intelligi potest, quod judicium damnationis fiet illi
Abbreviated transcription (Latin):
sticia ait. Hec duo mutua socie¬
tate sibi irnguntur. In his breui
supplicia finem habitura conten¬
diinit illoꝵ repellit opinionem:
asserens ita repbos perpetuo pu¬
niendos. ut coꝵ supplicia aliqua¬
stra inquit ñnlli eternam dãp¬
uandorumi penam. ⁊ cruciatus
sine intermissione ꝑpetuos hu¬
mand misereautur affectu: atq
ita futurum eẽ ñ credunt. non
quidem scripturis adu̾sando diui¬
nis. s ꝓ suo motu dirra queq molli¬
endo ⁊ in leuiorem flectendo senten¬
tiam: que putant in eis terribiliꝰ
dicta eẽ qͣm uerius. Non enim inqui
in ps̃o legitur: s dehis intelligitur
ria liberantur. Aut si hoc ad om̃s
estunant ꝑtinere: ñ ideo necesse est
pritetur habitura finem fclicitas il¬
lorum de quib econtrario dictum est.
iusti aũt iuuitam et̾nam. s penas
dampnatorum certis tẽꝑib estimẽt:
si hoc eis placet aliquatenuis mitiga¬
ri. Etiam sic quippe intelligi pot̾
man̾e ira dei millis : .i. ip̃a dampna¬

Expanded text:
cordia ait: Haec duo mutua societate sibi junguntur. In his brevitsupplicia finem habitura contendunt, ita illorum repellit opinionem, asserens reprobos perpetuo puniendos, ut eorum supplicia mitigastra, inquit, nonnulli aeternam damnandorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt; non em Scripturis adversando divinis, sed pro suo motu dura quaeque molliendo, et leviorem flectendo sententiam; quae putant in eis terribilius esse dicta quam verius. Non enim inquiuin psalmo legitur; sed de his intelligitur ria liberantur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est putetur habitura finem felicitas eorum de quibus e contrario dictum est: Justi autem in vitam aeternam. Sed poenas damnatorum certis temporibus existiment si hoc his placet aliquatenus mitigari. Et sic quippe intelligi potest manere ira Dei in illis, id est, ipsa damna
Abbreviated transcription (Latin):
rando id exhibet qd̾ promisit. ne
uindicte iu̾tas datim. Dicensubi ñ
miseretur dat intelligi aliqͥd a d̾o
fieri: ubi ip̃e ñ miseretur. S his oc¬
currit qd̾ ait cassiodorus suꝑ psal

Expanded text:
rando id exhibet quod promisit, ne vindictae veritas datur. Dicens ubi non miseretur, dat intelligi aliquid a Deo fieri, ubi ipse non miseretur. Sed his occurrit quod ait Cassiod. super psal.
Abbreviated transcription (Latin):
hic de ualde malis utrũ ⁊ ip̃rĩ
aliqua penarun mitigatione d̾i
nerint puniantur. Quidam au¬
tumant eos nullam releuationẽ
pene habituros: qd̾ confirmant iaco¬
bi auctoritate dicentis. Iudiciũ sñ
miscd̃ia: fiet illi qui ñ feci̾t mĩam.¬
Augꝰ etiam ait. Miscd̾ia hic: iudiciũ
in frituro. Idem distinguens quomͦ
ait. Erga scõs: onmes uie d̾i mĩa.¬

Expanded text:
hic de valde malis, utrum et ipsi aliqua poenarum mitigatione Dei ruerint puniantur. Quidam autumant eos nullam relevationem poenae habituros; quod confirmant Jacobi auctoritate dicentis, c. 2: Judicium sine misericordia fiet illi qui non fecit mi 5, ait: Misericordia hic, judicium in futuro. Idem distinguens quomodait: Erga sanctos, omnes viae Dei mi
Abbreviated transcription (Latin):
ub alia aũt spẽ trib de causis
carnem q sanguinem tradidit: et
demceps sumendum instituit. ut fi
ñ uidentur. qr fides ñ ht̃ mneritum. cu
humana ratio p̃bet exꝑim̃tum. ⁊ eci

Expanded text:
ub alia autem specie tribus de causis carnem et sanguinem tradidit Christus, et deinceps sumendum instituit, ut fidnon videntur, quia fides non habet meritum, ubi humana ratio praebet experimentum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
rationabilus est qmͣ ut sanguinis
similitudinem sumamus: ita ut
⁊ uĩtas ñ desit. ⁊ ridiculum nullum
fiat apaganis qd̾ cruorem occisi hõis
bibamus. Ne igitur hoc fieret ⁊ ne ue¬
spedie ⁊ quare sub ista hoc sacram̃tũ
dñs celebraũt: ⁊ celebrari anobis in¬
stituert.
Quare sb̾ duplici spẽ . xliiii.

Expanded text:
rationabilius, quam ut sanguinis similitudinem sumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Ne ergo hoc fieret, et ne vespecie, et quare sub ista hoc sacramentum Dominus celebraverit, et celebrari a nobis instituerit. 6. Quare sub duplici specie.
Abbreviated transcription (Latin):
steriũ uelaretur iusti officio pro¬
pagandi nuptias cõtrahebãt non
uicti libidine. s duc̾ti pietate. qui
młto faciliꝰ ꝯtin̾e possent ⁊ uellent
ro hr̃e licebat. quas castius habebat:
qd̾ scd̾m ueniam concedit apłs¬
Habebant enĩ eas in oꝑe geuerã¬
di: ñ in morbo desiderii. Item ambꝵ
clusit medñs: ut ñ pariam. Intra gͦ
ad ancillam meã: ut filiũ facias ex
ea.⁊ ita factũ est. Considera pͥmũ:
Qd̃ abraham aũ legem moysi ⁊
aute euugliũ fuit. Non ergo in le

Expanded text:
sterium velaretur, justi officio prosterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere possent et vellent.ni viro habere licebat; quas castius habebat, d secundum veniam concedit AposHabebant enim eas in opere generandi, non in morbo desiderii. Item Ambroclusit me Dominus ut non pariam. Intra ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex ea; et ita factum est. Considera primum quod Abraham ante legem Moysi et ante Evangelium fuit. Non ergo in