comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ranni effera ut quid commemorem illius cedes
quid fcolta efferc. Nãq: iungebat corpora
uiuis hominib: Nega uerat sedicere & dix̃tm̃
ecehoc schema insensuest. Ncm illanimis an quo¬
pr&ereo quȩq: seruilium halas purium. elium
nobis sebus studentem manusua occidit. Ill co qui dẽ
anliqua preereo. &nihi lominus dixit. hoc sche
ma sensus est. hoc adoratoses ꝑtina. Quȩ cũ cd
grã maticos ꝑtin& hoc est: Troiu gena interpses
dium qui nomina phoebi quitripodcoscla. laurus
quisiderasentis. Ecce uno uerbo senuis. conolusit¬
illa omnia superiora. qui non phoebasentis. qui
tripodas cla n quilcurus en uno uerbo adcunc¬
ta sespondit &cehoc loco non est sensus. sed uerbi
significatio. quod uerbũ sefertur adlaus ulam
superiorem. Commata aũ omnis schema. aut insen¬
sufit aut in uerbis. Sed que fiun in sensibus adora¬
ctores ꝑtiner. Quȩ fiuns in uerbis. ad grammati¬
cosꝑtinen Illȩ quȩ fiunt in sensibus. dicno eȩ : dnr
quaefiun in uerbis dicunsur. lexeos C

Expanded text:
 } ut quid commemorem illius caedes, quid facta effera? namque iungebat mortua corpora uiuis hominibus. negauerat se dicere et dixit tamen. ecce hoc schema in sensu est, npraetereo, quod Q. Servilius Hala Sp. Melium novis rebus studentem, manusua occidit. Fuit ista quondam antiqua praetereo, et nihilo minus dixit. hoc schema in sensu est, hoc ad oratores pertinet. quod autem ad grammaticos pertinet, hoc est, Troiugena interpres diuum, qui numina Phoebi. / qui tripodas, Clari laurus, qui sidera sentis illa omnia superiora, qui numina Phoebi sentis, qui tripodas, Clari laurus; en uno uerbo ad cuncta respondit. ecce hoc loco non est sensus, sed uerbi significatio, quod uerbum refertur ad clausulam, ad superiora commata. ergo omne schema aut in sensu fit aut in uerbis; sed quae fiunt in sensibus ad oratores pertinent, quae fiunt in uerbis ad grammaticos pertinent. illa quae fiunt in sensibus dianoeae dicuntur, quae fiunt in uerbis dicuntur lexeos. qu
Abbreviated transcription (Latin):
ocaũ schemafit. autinsensu. aut inue
Schemata quȩ fiunt in sensib: cdor atores ꝑtinen
Quȩ fun in uerbis. ad gram maricos ꝑtinent
Schema aũ quȩ fit insensu uł in uerbis hacratione
discernitur. Habes in uirgilio ut seq & in sensu
fustum schema. & in uerbis. insensubabes illo lo co
Quidmemorem in fandascedes quid facta tyranni
hoc shema in sensib: constiturt᷑. Quidestenĩ schema
sensus. idẽ quando dicis nos nolle aliquiddicere &di¬

Expanded text:
hoc autem schema fit aut in sensu aut in uerbis. schemata quae fiunt in sensibus ad oratores pertinent, quae fiunt in uerbis ad grammaticos pertinent. schema autem quod fit in sensu uel in uerbis hac ratione discernitur. habes in Vergilio utrumque, et in sensu factum schema et in uerbis. in sensu habes illo loco, quid memorem infandas caedes, quid facta tyranni hoc schema in sensibus constituitur. quid est enim schema sensus? id est, quando dicimus nos nolle aliquid dicere
Abbreviated transcription (Latin):
quec̃ dicitur ut &icm tempus. equum. fumcentico sol¬
uere collae hoc est carmen finire huius species mul te
sun. &x quibus eminen septem. Irdniam antiplrcsis
eniginac. chacnentismos parcho emia. scercasmos astis¬
mos. Ironiec est tsdpus. ꝑ contraenae quod concctur os¬

Expanded text:
quam dicitur, ut «et iam tempus equum fumantia solquam dicitur, ut «et iam tempus equum fumantia soluere colla», hoc est carmen finire. huius species multae sunt, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astismos. ironia est tropus per contrarium quod conatur os
Abbreviated transcription (Latin):
erborum ordinem turbuns cuius species sun quin que
arologico. uel ystero prosteron. est sententice cũ uer¬
bis ordo muttctus ut est ał tor gepe r patan flam mis
a fpcengero scexas ancstro pͥe est uerborum tantum ordo
prcce posteros ut itte licm contra. procontrae itaeliuem
nacrerdiesis ẽ. int̃posita ractioci ncctio. diuisȩ sententis
atccenecs neque enĩ paarius consistere mentem pei¬
iusi amor rcopidum cednecuns mitcit adicoten. mesis c̃
unius conpositi ccutsim plicis uerbi sectio una dictio¬
s. uel planbus inter iectis. ut septem subiecta ⁊ rio¬
ni proseptem cinoni & scexo core comminuttbrun
& mas sdli portta baent iuuenes aedlitora tiencs hoc
sis est yperbaton & omni parte confusum utaris
notus abrepicos inscxa. latenna torqu& scerc
dus fluctibus latentia Itecli araes uocan yperbole est
dietto fidem decidens ccugendi minuendiue eccusa au¬
gendi ut niue candidior minuendi ut t cordior ⁊es tu¬
dine. allego na est tropus quod cliud significatur

Expanded text:
uerborum ordinem turbans, cuius species sunt quinque: terologia uel hysteroproteron est sententiae cum uerbis ordo mutatus, ut «torrere parant flammis et frangere saxo». anastrophe est uerborum tantum ordo praeposterus, ut «Italiam contra» pro contra Italiam. parenthesis est interposita ratiocinatio diuisae sententiae, ut «Aeneas, neque enim patrius consistere mentem / passus amor, rapidum ad naues praemittit Achaten». tmesis est unius conpositi aut simplicis uerbi sectio, una dictione uel pluribus interiectis, ut «septem subiecta trioni» pro septemtrioni et «saxo cere comminuit brum» et «Massili portabant iuuenes ad litora tanas», hoc sis est hyperbaton ex omni parte confusum, ut tris notus abreptas in saxa latentia torquet, / saxa diis fluctibus latentia Itali aras uocant. hyperbole est dictio fidem excedens augendi minuendiue causa: augendi, ut niue candidior; minuendi, ut tardior testudine. allegoria est tropus, quo aliud significatur
Abbreviated transcription (Latin):
nomina. in cestigeneris. in t̃masculinum. & fe¬
mininum. ut cortex, silex radix finis stirps¬
pinus. pampinus dies. Sun in certige neris int̃
masculinum & neutrum ut fsenũ dxpeum
uulgus. pecus. Sunt incerti generis interfe¬
miniinũ & neutse ut buxus pirus prunus malus

Expanded text:
nomina incerti generis inter masculinum et femininum, ut cortex, silex, radix, finis, stirpspenus, pampinus, dies. sunt incerti generis inter masculinum et neutrum, ut frenum, clipeus, uulgus, specus. sunt incerti generis inter femininum et neutrum, ut buxus, pirus, prunus, malus
Abbreviated transcription (Latin):
feminina ut enachus cõmedia or estes
trago edia cenlaurus nauis. Aia sono feminina
intelletu masculina ut fenestella scriptor.
aquila oratos: Alia sono ne utra. intellatu
feminina ut phronesium mulier : uł dycerium
Alia sono feminina inlellatu neutra ut poe¬
ma schema. Alla sonomasculina intellatu
neutra. ut pelagus uulgus. Sunt pr&erea
nominasingulan numer alterius generis.

Expanded text:
feminina, ut eunuchus comoedia, Orestes tragoedia, Centaurus nauis; alia sono feminina, intellectu masculina, ut Fenestella scriptor, Aquila orator; alia sono neutra, intellectu feminina, ut Phronesium mulier uel Glycerium; alia sono feminina, intellectu neutra, ut poema, schema; alia sono masculina, intellectu neutra, ut pelagus, uulgus. sunt praeterea nomina in singulari numero alterius generis
Abbreviated transcription (Latin):
tenlico sesnon neces sarias conpsebendens ut le¬
gati non in p&rata pace sero unde uenerun
domũ reuersi sun Tautolocia est eiusdem
diltrep&itio uitiosa ut ego melipse
ECLyΡSIS est def&ltus qui dcc necesscnȩ dictio¬
nis quã desiderat psaecis a sentenlia ut hex s&cũ
de est enĩ loquebatꝰ TΑΡΙΝΟ SΙS est humlitas reimagino
non idagbale senlonlia ut penitusq cauernas ingentes uterũq: armato milirẽ

Expanded text:
ntentia res non necessarias conprehendens, ut «lententia res non necessarias conprehendens, ut «legati non impetrata pace retro, unde uenerant, domum reuersi sunt». tautologia est eiusdem dictionis repititio uitiosa, ut egomet ipse. eclipsis est defectus quidam necessariae dictionis, quam desiderat praecisa sententia, ut «haec secum»: deest enim loquebatur. tapinosis est humilitas rei magnae non id agente sententia, ut «penitusque cauernas / ingentes uterumque armato milite
Abbreviated transcription (Latin):
sien non deb& quũ dicendum sit fieri aũ non
deb& fiun pruer ea solo &ismi pluribus
modis quos seprehendendo potius quã imi¬
⁊ ando possumus adnotane. Solo ecismus
inꝑscc oratione In poemate schema norn
DECETERIS UITUS.
um barbarismo. & solo eismo uitia .XII.
numerantur hocmodo. BARBARISMUS. SO¬
Ioecismus. acyrologia. cacempha rori. pleo¬
Nascos. peris sologia. Macrologia. ł au¬
TOLOGIΑ ECLPSIS. TAΡINOSIS. CACOSINTHe¬
tori. amphisolia: Ncirologia est in ppria
diltio uthunc ego si potui itantũ spercre
dolorem sperareenim dixit ꝓtimere. Cacẽ¬
phaton est. obscena enundiatio. uł in conposita
diltione uł inuno uerbo ut numerum cumna¬
uib: ȩqu& & arng& aures pamphile pleonas¬
mos. est adiestio uerbi suꝑ uacui. ad plenã sig¬
nifilationem atsic ore locutaestipsic locuta esit
perissolociaest. suꝑua cua uerborũ adi&tio sine
ulla ui .rerx ut iban quia potu eran qu anon
potueran non iban MΑcRologia est. longa se¬

Expanded text:
ri non debet, cum dicendum sit fieri autem non debet. fiunt praeterea soloecismi pluribus modis, quos reprehendendo potius quam imitando possumus adnotare. soloecismus in prosa oratione, in poemate schema nominatur. de ceteris uitiis cum barbarismo et soloecismo uitia duodecim numerantur hoc modo: barbarismus, soloecismus, acyrologia, cacemphaton, pleonasmos, perissologia, macrologia, tautologia, eclipsis, tapinosis, cacosyntheton, amphibolia. acyrologia est inpropria dictio, ut «hunc ego si potui tantum sperare dolorem» sperare dixit pro timere. cacemphaton est obscena enuntiatio uel in conposita dictione uel in uno uerbo, ut «numerum cum nauibus aequet» et «arrige aures Pamphile». pleonasmos est adiectio uerbi superuacui ad plenam significatiom, ut «sic ore locuta est» pro sic locuta est. perissologia est superuacua uerborum adiectio sine ulla ui rerum, ut «ibant qua poterant, qua non poterant non ibant». macrologia est longa se
Abbreviated transcription (Latin):
ut itis paratis arma quam primum uiri p
ite parate: In dicatiuũ modũ pimperatiuo
posuit: ꝑsignificationes : ut spolicnur eos
& cosposaruda selinquun ꝓspolians. Ptem¬
poreo sicut caditq: subumilium & oinis homo
ꝓforas. & forcssto ꝓforis. Et italico uemo
nominib: separatim adden da sit non aduerbio

Expanded text:
sicut «itis, paratis arma quam primum, uiri» pro sicut «itis, paratis arma quam primum, uiri» pro ite parate: indicatiuum modum pro imperatiuo posuit. per significationes, sicut «spoliantur eos et corpora nuda relinquunt» ppora, sicut ceciditque superbum / Ilium et omnis humo foras sto pro foris, et Italia uenio nomini separatim addenda sit, non aduerbio.
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑ accedenico partib orationis. perpartes
orationis fian solo ecismi quũ aliȩ ꝓ aliis ponunt᷑
at storuumq: sepene clamat ꝓtorue Nomen
proaduerbio positum est. Fit &i cm in eadem parte ora
hoc uitium quum ipsa prose Nor imloco
neq ut conuenit ponitur. Vt curtanũ d&eli¬
cuit. pro in te. Et aput amicũ eo .p. adamicũ
& inydsum ꝑintussum &foris exeo ꝓforas
Paccedenia pastib orationis: T ot modisfiuna
solo ecismi quot sunt accedentia pastib: oranis
Sed ex his propt̃ conpendiũ exempli causa p&¬
paucamonstrcbimx. Nam ꝑqualita tes no¬
minum fiun solo ecismisic ut aun at hunc
oculis ignem crudelis ab alto dardanus pro
dcordanius : pidprium pro appellatiuo posuit
ꝑgenerco ut ualidisilices & amasee cortices
ꝓsanstissima. pcasus. ut urbem quam statuo
uestra est ꝓurbs quam stctuo. ꝑmodo s uerboꝵ

Expanded text:
aut per accidentia partibus orationis. per partes aut per accidentia partibus orationis. per partes orationis fiunt soloecismi, cum alia pro alia ponitur, ut «toruumque repente / clamat» pro torue: nomen pro aduerbio positum est. fit et in eadem parte orationis hoc uitium, cum ipsa pro se non in loco suo neque ut conuenit ponitur, ut «cui tantum de te licuit» pro in te, et apud amicum eo pro ad amicum, et intro sum pro intus sum, et foris exeo pro foras. per accidentia partibus orationis tot modis fiunt soloecismi, quod sunt accidentia partibus orationis. sed ex his propter conpendium exempli causa perpauca monstrabimus. nam per qualitates nominum fiunt soloecismi, sicut «hauriat hunc oculis ignem crudelis ab alto / Dardanus» pro Dardanius: proprium nomen pro appellatiuo posuit. per genera, sicut «ualidi silices» et «amarae corticis» pro sanctissima. per casus, sicut «urbem quam statuo uestra est» pro urbs quam statuo. per modos uerborum,
Abbreviated transcription (Latin):
omnie unia pselocuti coniro uersiã de nomine
pertinacib: selin quimus. Desoloecismo
Tolo ecismus est uitium in contextupastium
Oorationis conra regulam astis gramatice
fcltur. Intersolo ecismũ abarbarismum
noc.terest. Quod solo ecismus discrepardes aut
in consoquetes in se diltiones habe. Barba¬
siꝗcũ in singulis uerbis fit scnptis uel pnanti¬
actis quam qua multierrens qui putoni &icm
inuna past e orationis fier: solo ecsmum. Sidut
de monstrantes uirum hanidicam a utfan¬
namhunc. Qut interr gati quo pergamus
Rospondecom Rome &ut unumis clut cnles
Sal u&e diccmx quum utique psacedens de¬
monstratio. uł interrogurio uel salutio¬
rio. uim conoxte orationis obrine at. Mul¬
ctienĩ dubira uerun. scalo quac dnigto copa
Soloecismos. an barbanis mos esse Cu scilice
id genus diltionis barbaris mos esse u &cip¬
sius urtu defiritione feccile possit agnisc
Solo ecismus fit duobus modis. Ad ꝑpartes orationis

Expanded text:
aec uitia praelocuti controuersiam de nomine aec uitia praelocuti controuersiam de nomine pertinacibus relinquimus. de soloecismo soloecismus est uitium in contextu partium orationis contra regulam artis grammaticae factum. inter soloecismum et barbarismum hoc interest, quod soloecismus discrepantes aut inconsequentes in se dictiones habet, barbarismus autem in singulis uerbis fit scriptis uel pronuntiatis. quamquam multi errant, qui putant etiam in una parte orationis fieri soloecismum, si aut demonstrantes uirum hanc dicamus, aut feminam hunc; aut interrogati, quo pergamus, respondeamus Romae; aut unum resalutantes saluete dicamus, cum utique praecedens demonstratio uel interrogatio uel salutatio uim contextae orationis obtineat. multi etiam dubitauerunt, scala quadriga scopa soloecismus an barbarismus esset, cum silicet id genus dictionis barbarismum esse uel ex ipsius uitii definitione facile possit agnosci. soloecismus fit duobus modis, aut per partes orationis
Abbreviated transcription (Latin):
tibu ꝓ infanibus Syllabȩ ut sal mensum ꝓsclsa¬
bȩ ut ꝑnidies ꝓꝑnicies. Temporis at feruere leu
& ꝓdus łe dici debeat. ꝑtransmutationem lit¬
tere. sicut euande ꝓeuander Syllabȩ ut
displicira ꝓdisciplina. Temporis ut siquis deos
ꝓducta priore syllcba & corepta posteriora
pnuni& Toni quoq: similiter ꝑhas quatita¬
or species commutanur. Ncm & ipsi adiciun
darchunur inmutunlur Trans mutantur
quosa exempla ultro se offerun Si quis
in quirat Totidem modis &ic̃ꝑ ad spirationẽ
deprehenditur. barbansmus. Quem quidam
schoto quidam nunlicatione iudicanad soribendũ
pprer. H. scilice quam aliilit terc̃. Alii ad spi¬
sationis nottm putten. Faun &iam barbaris¬
mi per hiatus. Sun eam malȩ conpositiones
idest. Caco spaheor que urtia quasi non nulli
barba smus putan In quibursuns mȩotacis¬
mmi. Lcco da cismi iota cismi. Hicotus. conlisiones
Eit orria quȩ plus e quominus ue. son anlico ab
eruditis curibus pespuantur. Nos cauendeo he¬

Expanded text:
 infantibus; syllabae, ut salmentum pro salsaae, ut permities pro pernicies; temporis, ut feruere Leucet producte dici debeat. per transmutationem litterae, sicut Euandre pro Euander; syllabae, ut displicina pro disciplina; temporis, ut si quis deos producta priore syllaba et correpta posteriore pronuntiet. toni quoque similiter per has quattuor species conmutantur: nam et ipsi adiciuntur detrahuntur inmutantur transmutantur. quorum exempla ultro se offerent, si quis inquirat. totidem modis etiam per adspirationem deprehenditur barbarismus, quem quidam scripto, quidam pronuntiationi iudicant adscribendum, propter h scilicet, quam alii litteram, alii adspirationis notam putant. fiunt etiam barbarismi per hiatus. sunt etiam malae compositiones, id est cacosyntheta, quas nonnulli barbarismos putant, in quibus sunt mytacismi, labdacismi, iotacismi, hiatus, conlisiones et omnia, quae plus aequo minusue sonantia ab eruditis auribus respuuntur. nos cauenda h
Abbreviated transcription (Latin):
Alic in corporalio ut pi&as iustitia dignitas
Alico primȩ positionis ut mons scola Alia din¬
uatiua ut monlanp scolasticus Mico diri¬
nutiua. ut monliculus. sco lasticulũ diminu

Expanded text:
alia incorporalia, ut pietas, iustitia, dignitas. alia sunt primae positionis, ut mons, schola; alia deriuatiua, ut montanus, scholasticus; alia diminutiua, ut monticulus, scholasticulus. diminu
Abbreviated transcription (Latin):
ucebium non odte am & tua ccrmina me qui
atq: idem iungat uulpor & mulgocot hircos
nemeius quȩ magis notio est demonstratio
buros species sunutres Ieou parabole para¬
diema Icon est noronarum inte se ut eor
quȩ ꝑsonis accidun conparatio ut oshume¬
sosqi deo similos parabole est rer genere
dis lumliuin compet ractio ut qualismgtos sugit
quũ sucius artm taurus & c&erio par¬
digio a estence ratio & gmplibortantis aut
DEPARTIBUS ORATIONIS
artes orationis sunt olto. Nom̃ prorom̃
uerbum aduerbiũ participiũ. Coniunstio
prepositio. Int̃iastio: Exhisduȩ sun princi¬
pales pastesorationis Nem & uerbum Laci¬
ni articulum non adnumerans sxci. inĩ¬
iestionem. Multiplures multipa ucioses
pastes orationis putan uerum exomnib:
tres sun quȩ sex casib: in flatuntur. Nom̃
pronom̃ pasticipium. de qomine
Nomer est parsor cumlasu corpus. aut sem
propne. communiterue significans. Propi¬
e. ut romao tiberis. communites ut urbs
flume. Nomini accidun sex qua lities

Expanded text:
uium non odit amet tua carmina, Maeui, / atque idem iungat uulpes et mulgeat hircos inem eius quae magis nota est demonstratio. huius species sunt tres, icon, parabole, paradigma. icon est personarum inter se uel eorum quae personis accidunt corosque deo similis». parabole est rerum genere dissimilium conparatio, ut «qualis mugitus fugit cum saucius aram / taurus» et cetera. paradigma est enarratio exempli hortantis aut de partibus orationis partes orationis sunt octo, nomen, pronomen, uerbum, aduerbium, participium, coniunctio, praepositio, interiectio. ex his duae sunt principales partes orationis, nomen et uerbum. Latini articulum non adnumerant, Graeci interiectionem. multi plures, multi pauciores partes orationis putant. uerum ex omnibus tres sunt, quae sex casibus inflectuntur, nomen, pronomen et participium. de nomineorationis, cum casu corpus aut rem proprie communiterve significans. Proprie, ut Roma, Tiberis; communiter, ut urbs, flumen. Nomini accidunt sex: qualitas,
Abbreviated transcription (French):
sidicer&. dira. t anlum modo. anlo nomasiam
faccer& Dicendo celeno fec epycheon. Dia
quando achillem laudam necersehiabes lau¬
dare animum ipsius. Iacudaso corpus. Lauda se

Expanded text:
si diceret dira tantum modo, antonomasian faceret; dicendo Celaeno fecit epitheton. dia quando Achillem laudamus, necesse habemus laudare animum ipsius, laudare corpus, laudare
Abbreviated transcription (Latin):
aniqui odonemo facitho. Schesys o nomaton
est. coaceruatio nominum difficile est. a ut no¬
minasi alomnia. aut ꝓnomina sinomnia. aut
participia ommia. Pro ingenli codfeltatione faci¬
m̃ est. manus. nom̃ẽ peligna cohots festina
uire uis. Omnia ista nomina sun. Nullã alicom
pastem orationis habes in istis. Hoc est Schesis
onomaton. peligna hoc est depologio unde fu

Expanded text:
antiqui, modo nemo facit hoc. schesis onomaton est coaceruatio nominum. difficile est ut aut nomina sint omnia aut pronomina sint omnia aut participia omnia; hoc pro ingenti men est, manus nomen est, Peligna cohors Vestina uirum uis, omnia ista nomina sunt; nullam aliam partem orationis habes in istis. hoc est schesis onomaton {Peligna, id est de Peligno, unde fu
Abbreviated transcription (Latin):
N on teemengloriose glorificatus ẽ: dicitur enim deipso. quiee uidimus duim
& non hecbuit speciem neque decorem. & uultus eius ignobilis suꝑ filios hom¬
num: glorificatus ẽ Et cumccderucem uenit . & ꝑtulit mortem: Ulis scire quis

Expanded text:
non tamen gloriose glorificatus est, dicitur enim de ipso, « quia vidimus eum, non tamen gloriose glorificatus est, dicitur enim de ipso, « quia vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem, et vultus ejus ignobilis super filios hominum glorificatus est ; » et cum ad crucem venit et pertulit mortem; sed, ut
Abbreviated transcription (Latin):
toriem ceanit: moris quippe scõrum ẽ ubicduerscerius uincitur. teem quẽc quiscuit
non succuir tute sed dĩ gracticcuictoricm pc̾rateem unum dõ graetulectionis offere
Accipiunt tamen hymnum canentes. &icem tympcenee in menibus suis si cuteleme¬
ricc sorore moysi &ccaron refertur. Et tuergo simnccrerubrum traensierisisi
egiptios submergi uideris. & extingui phartconem at quem abyssi profundũ
precipitccripotes hymnum cantare dõ potes uocem greetulectionis emittere
rdicere Caentemus dño gloriose enim honorificatus ẽ equum & ccscensorem
piecitinmcre : Melius ccũ & dignius hecdices. silebueris tympeenum uimes¬
nituceidẽ si carnem tucem crucifixeris cumuitus & concupiscentus. Qsimorti¬
sicauen s membrec tucç quȩ sunt suꝑterraem: & teemen dicamus dño gloriose¬
tum ponim conicere. Vid&ur mihi quo d aliudsit glorificari aliud glo
nr̃ec suscepit. glonficatus ẽ quidem: quicuenit querere quod periercet

Expanded text:
 qui sciant non sua virtute, sed Dei gratia victoriam paratam, hymnum Deo gratulationis offerre: accipiunt tamen hymnum cantantes etiam tympana in manibus suis, sicut de Maria sorore Moysi et Aaron refertur. Et tu ergo si mare Rubrum transieris, si Aegyptios submergi videris, et exstingui Pharaonem, atque in abyssi profundum praecipitari, potes hymnum cantare Deo, potes vocem gratulationis emittere et dicere: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatuprojecit in mare. » Melius autem et dignius haec dicis, si habueris tympanum in manu tua, id est, si carnem tuam crucifixeris cum vitiis et concupiscentiis, et si mortificaveris membra tua, quae sunt supra terram, et tamen videamus tum possumus conjicere, videtur enim mihi, quod aliud sit glorificari, aliud glonostra suscepit, glorificatus est quidem, quia venit quaerere quod perierat,
Abbreviated transcription (Latin):
ccerelinqu&ur uobis domus urt deserta: foditergo isccac & nouo
puteos immopueri isccac fodiunt: puerieius sunt matheus marcus
lucas iohanner. pueri eius p&rus ia cobus iudar. Pueri eiusa posto¬
li paulus &omner qui noui testamenti puteor fodiunt. sed prohas
altercantur illi ciui terrena sccpiunt : nec noua condipatiuntur
necu&ert purgari euangelicis puteis contradicunt᷑. Dicitur
tesibimus: posthoc fodit aliumputeum isccac&cppellauit
nomen loci illius amplitudo dicens: Quiconunc dilatiaut nos

Expanded text:
cce relinquetur vobis domus vestra deserta . Fodit ergo Isaac novum puteum. Immo pueri Isaac fodiunt. Pueri sunt Isaac Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. Pueri ejus sunt, Petrus, Jacobus, Judas; puer ejus, apostolus Paulus: qui omnes novi Testamenti puteos fodiunt. Sed et pro his altercantur illi qui terrena sapiunt, nec nova condi patiuntur, nec vetera purgant, evangelicis puteis contradicunt, et tes ibimus . Post haec fodit tertium puteum Isaac, et appellavit nomen loci illius latitudo dicens: Nunc dilatuvit nos
Abbreviated transcription (Latin):
quentiȩ splendor aclisputandi rectio adminis cerium uerbidĩ decenter ub&ur
ud mitti : Aut non suꝑ hoc fermentum hab& uerbidĩ scccrificium positum ille quidi¬
eebatur corrumpunt mores bonor conloquiamala : &cretenses semꝑ mandacer
med ebestiȩ uen trespigri &clicchir similic exfermento sumptec grecorum: Quodaũ¬

Expanded text:
quentiae splendor ac disputandi ratio ad ministerium verbi Dei decenter jubetur quentiae splendor ac disputandi ratio ad ministerium verbi Dei decenter jubetur admitti, aut non super hoc fermentum habebat verbi Dei sacrificium positum ille qui dicebat: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Et: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ven
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: esse ꝑfectiindoctrinco in uirtutib: in moribus : Sienim hocinse non haduerin
& tribus que ex simila preceptarunt in hocillam pacrtem scientiȩ crbitrorde signari
dequa superius diximur : quȩ ꝑ fectam indicat ꝓfundamq: doctrinco : sed requircer for¬
panes fermentator icccrificium mandat in poni : Verum diligenter intuere quia
nonad scccrificium sed administerium saccrificii fermentaterpanis adrimitur:
udergo hocsit cogi uideccinur dñs in eucngeliir humanam doctrincm fccriseorũ
quitradebcn traditiones precepta hominũ fermentũ appellat cumdicit dircipulis.
Ibseruate cferinento fccriscceorum : Similiter ergo humcna doctrince ẽ : Verbi causco
gram matica cerr. łr& honca ł &icm diclectica : ex quado ctrina adsecrificium quid ẽ
hoc ẽ in his quȩ deđõ sentienda nint nihil suscipiendum ẽ : Sermo uero lucidus &elo¬

Expanded text:
omnibus esse perfecti, in doctrina, in virtutibus, in moribus; si enim hoc in se non habuerint, omnibus esse perfecti, in doctrina, in virtutibus, in moribus; si enim hoc in se non habuerint, ex tribus quae ex simila praecepta sunt, in hoc illam partem scientiae arbitror designari de qua superius diximus, quae perfectam indicat profundamque doctrinam. Sed requiras forpanes fermentatos sacrificium jubet imponi? RESPONSIO. Diligentius intuere quia non ad sacrificium, sed ad ministerium sacrificii fermentatus panis assumitur. Quid ergo hoc sit, videamus. Dominus in Evangeliis humanam doctrinam Pharisaeorum, qui tradebant traditiones, praecepta hominum, fermentum appellat, cum dicit discipulis: Observate a fermento Pharisaeorum . Similiter ergo humana doctrina est, verbi causa, grammatica ars, vel rhetorica, vel dialectica etiam, ex qua doctrina ad sacrificium quidem, hoc est, in his quae de Deo sentienda sunt, nihil suscipiendum est. Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
uindiximus quod eanes in scripturis solidum indicant cibum ꝑfectamq doctrincm. secundũ
irpturte senim scio es secnimȩ cibum quendcm. Lic& ediumcibum animȩ holerum & aliũ
urnis sicut ipsecc postolur de quibusdcm dicit Quic lacteuos potacui nonesca non dumenim
pteriatis sed nec calhuc potestir: cad hucenim estir carnacles : Et iterum celibidicit Alius qui¬
dem credit incenducare omnic: quiccũ infirmurẽ holercc manduc& : Etrursum clibi ꝑ¬
fectorũ aũ ẽ cibus solidur &c&erc : Hicergo carner scccrificii scdutaris quod offertur
pleudationeĩpsiur iub&ur esse scccerdotis : Ex similecuero tripliciter oblatec ut supra dixi¬
mus unumtantum quod placuerit seccerdoti deputatur : c&erc Offerentis sunt lacici
itc taomen ut subdie comedantur nec remcenecct exhiscliquid in mane : Carnes ergo
in quibur solidus cibus ẽ & ꝑfecta scientic : Scccerdotibus deputaentur: quiccdebent in

Expanded text:
diximus quod carnes in Scripturis solidum indicant cibum, perfectamque doctrinam; secundum Scripturas enim scio esse animae cibum quemdam lactis, et alium cibum animae olerum et aliam carnis, sicut ipse Apostolus de quibusdam dicit, Quia lacte vos potavi, non esca, nondum enim poteratis, sed nec adhuc potestis, adhuc enim estis carnales . Et iterum alibi dicit: Alius quidem credit manducare omnia, qui autem infirmus est, olera manducet . Et rursum alibi: Perfectorum autem est cibus solidus, etc. . Hic ergo carnes sacrificii salutaris quod offertur pro laudatione, ipsius jubetur esse sacerdotis. Ex simila vero tripliciter oblata, ut supra diximus: unum tantum quod placuerit sacerdoti deputatur, caetera offerentis sunt laici, ita tamen ut sub die comedantur, nec remaneat ex his aliquid in mane. Carnes ergo in quibus solidus cibus est et perfecta scientia, sacerdotibus deputantur, quia debent in
Abbreviated transcription (Latin):
dotibus deputatur : Verbum di est quod in ecdesico docent: ꝓ hocergo figuris mistius
conmonentur utcum ꝓferre cdpopulum sermonem coeperint non hesternceꝓferi
non u&eraque sunt secundum litercm ꝓloquantur : sed ꝑ gractiam di nouas semꝓsse
rant &spintedia semꝑ inueniant : Sienim ecque didiceris aiudeis herterno. hec
hodie in eclesc ꝓfercr hoc est hesternam carnem secen ficii edere : Si memimistis dũ¬

Expanded text:
dotibus deputatur, verbum Dei est quod in Ecclesia docent. Per hoc ergo, figuris mysticis commonentur, ut cum proferre ad populum sermonem coeperint, non hesterna proferant, non vetera quae sunt secundum litteram proloquantur; sed per gratiam Dei nova sempet spiritalia semper inveniant; si enim ea quae didiceris a Judaeis hesternae die haec hodie in Ecclesia proferas, hoc est, hesternam carnem sacrificii edere. Unum vero illud qu
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ : Necesse est ut accipicat &icm coronaem: proptereccaccipit primocidarim quod ÷ loper¬
mentum quoddam capitir łorncementum : & posthȩc suꝑponitur eimitra ante feccem idẽ c
fronte pontificis laminccaurea sc̃ificata inqua scultum dicitur uocabulum dĩ : Verumiste
capitis ornatus ubi nomendi in positum dicitur : postillac omnic quibus inferiora corporis
membrafuerant &ornata suꝑponitur : in quo mihi indicari uid&ur. quod iuꝑomnice quȩł de
mundo ł dec&eris creccturir sentiri autintellegi possunt : eminentior ttmquã auctorisomi¬
um scienticdi sit : & quiccipsecaput ẽ omnium : ideo &ornatur iste suꝑ omniae capiti suꝑponit
Nihilenim posthȩc cdicitur pontificircapiti : &ideo miseri sunt illi dequibur dicit cpostolus :

Expanded text:
atus est. Necesse est ut accipiat etiam coronam, propterea accipit primo cydarim, quod est vel operimentum quoddam capitis, vel ornamentum, et post haec superponitur ei mitra ante faciem, id est, a fronte pontificis, lamina aurea sanctificata, in qua sculptum dicitur vocabulum Dei. Verum iste capitis ornatus, ubi nomen Dei impositum dicitur, post illa omnia quibus inferiora corporis membra fuerant exornata, superponitur: in quo mihi indicare videtur quod super omnia quae vel de mundo, vel de caeteris creaturis sentiri aut intelligi possunt, eminentior tanquam auctoris omnium scientia Dei sit, et quia ipse caput est omnium ideo et ornatus iste super omnia capiti superponitur: nihil enim post haec addicitur pontificis capiti. Tuli
Abbreviated transcription (Latin):
umeridis : Quod estistud duplex cingulum quo constrictũ uulterre exomm paerte poro¬
cem constrietus sit in uerbo constrictus in opero. Expeditus cedomnic nihil remis sum
n lilhabect dissolutum : Accinctus sit cenimi uirtutibur: constrictus acorporedib: uitiis nullũ
anime lcpsum nullum corporis tenect. Vtroq: cngulo semꝑ utectur ut sit sc̃s corporo & spũ:¬
oper iuc cingulo uirtutis ut &ur : Et posthȩc in quid in posuit suꝑeum logium quodẽ recciona¬
le &inposuit suꝑ logium manifesttionem &ueritatem: &inposuit mitram suꝑ caput eius:

Expanded text:
humeralis. Quod est istud duplex cingulum, quo constrictum vult esse ex omni parte pontifihumeralis. Quod est istud duplex cingulum, quo constrictum vult esse ex omni parte pontificem? Constrictus sit in verbo, constrictus in opere, expeditus ad omnia, nihil remissum, nihil habeat dissolutum, accinctus sit animi virtutibus, constrictus sit a corporalibus vitiis, nullum animae lapsum, nullum corporis timeat: utroque cingulo semper utatur ut sit sanctus corpore et spore et spiritu. Et post haec, inquit, imposuit super eum logium quod est rationale, et imposuit super logium, manifestationem et veritatem, et imposuit mitram super caput ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
secundum literam legis obseruantiam penitus repudicrent. Nec occupcerent discipulos
iudaicir fcebulis inponerent eis iugum quod neque ipsi neq paetres eorum portarepotuerin
Merito duccrtonicas hebere ꝓhibentur: sediufficit eisuncc & hȩc interior : Ncemistiem queso¬
ris ẽ & quȩ desuꝑ cppar& legir tonicam nolunt : Vnamnãq eir ihs &ipsaem interiorem hide
reꝑmittit: In ponit tamen moiser pontifidumeradem quiẽ umerorem quidam excrcumde¬
tione uertsornatus : Vmeriaũ operumtenent aclabores indicic : Vult ergo pontisiuem
c̃ẽ &ucom in operib: orncctum: Nec sufficit solac scientic: quia quifecerit & docuert hans
nus uocabitur inregnocelorum: Et cinxit in quiđ eum sđm facturcꝰ umeredis : Icm &urs¬
us dixerat quice cinxiteum Zonc suꝑ tonicam : & modo iterum angitur secundã faccuran

Expanded text:
secundum litteram, legis observantiam penitus repudiarent, nec occuparent discipulos secundum litteram, legis observantiam penitus repudiarent, nec occuparent discipulos Judaicis fabulis, et imponerent eis jugum quod neque ipsi neque patres eorum portare potuerunt, merito duas tunicas habere prohibentur, sed sufficit eis una, et haec interior, nam istam quae foris est, et quae desuper apparet, legis tunicam nolunt, unam namque Jesus et ipsam interiorem, habere permittit. Imponit tamen Moyses pontifici humeralem, qui est humerorum quidam ex circumductione vestis ornatus: humeri autem operum tenent ac laboris indicia. Vult ergo pontificem esse etiam in operibus ornatum, nec sufficit sola scientia: Quia qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Et cinxit, inquit, eum secundum facturam humeralis. Jam et superius dixerat quia cinxit eum zona super tunicam, et modo iterum cingitur secundum facturam
Abbreviated transcription (Latin):
scccrt menta condudo : Amplius mihi aliquid ex ista formecuid&ur ostendi: Pontifexẽ
qui scientiam legisten& &unius cuiusq: misterii intellegit rationer : &ut breuiter expli
tunc ordinabat moyres quiccesr& circumcisio spintaler : seruabat tamen &circumcisionẽ
carnis quic in circum cisus pontifex esse non poterat : Habebatergo iste ducestonicus unũ
minis terii carnadis &aliam intellegentiȩ spintilis : Sciebat quic & scccrificia spint¬
lic offerridebendõ Offerebat tamen nihi lominus & carneclic: Non enimpotent
essepontifex eorum quituncerant nisi hostiar immolcr& : Itec conuenienter ille pontsax
duccbus induturtonicis dicitur : a postoliuero quidicturiercnt quiccsi circum cid amim xĩs
uobis nihil proderit : Et quidicturi erant quicenemo uos in dic& incibo aut in potu aut in pis
dici festi cut neumenic aut sabbatorum quȩ sunt umbre futurorum Istiergo huiuis modi

Expanded text:
sacramenta concludo: amplius mihi aliquid ex ista forma videtur ostendi. Pontifex est, sacramenta concludo: amplius mihi aliquid ex ista forma videtur ostendi. Pontifex est, qui scientiam legis tenet, et uniuscujusque mysterii intelligit rationes; ut breviter explictunc ordinabat Moyses, quia esset circumcisio spiritalis; servabat tamen et circumcisionem carnis, quia incircumcisus pontifex esse non poterat. Habebat ergo iste duas tunicas, unam mysterii carnalis, et aliam intelligentiae spiritualis. Sciebat quia et sacrificia spiritalia offerri debent Deo, offerebat tamen nihilominus et carnalia. Non enim poterat esse pontifex, qui tunc erat, nisi hostias immolaret. Ita ergo convenienter ille pontifex duabus indutus tunicis dicitur: Apostoli vero, qui dicturi erant: Quia si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit , et qui dicturi erant: Nemo vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte diei festi, aut Neomeniae, aut Sabbatorum
Abbreviated transcription (Latin):
quidindumentaceiur conferens intra sacrccrium cordissui possit aduertere : Ieuit ergoeum
&induit quedi indumento : Tonica in quiđ &̃ precinexit sum zonc & iterum uestiuit tonicãtidirẽ
uelut edibilegimus interiorem : Ducebus utuideotonicis ꝑ moysen indutirs pontifex : Sed quo
facciemus quo dihs seccerdotersuos id estcpostolos nr̃õs prohibuit duabus tonicis uti &dixe¬
racmus quod moyser &llis idẽ lex eucngeli a sibi inuicem consonccren: Possit fortiese
dicere alius quicquod precepit ihs ducestonicas non habendas non ẽ contrarium legi
sed ꝑfectius lege sicut &cum lex homicidium u&at : Ihs aũ &icm iracundicm resecat&¬
cumlex prohib& cdulterium : ihr&icm concupiscentiam cordis cobscidit : Sic ergo uide¬
bitur & ducbus ibi tonicr pontificem hic unccapostolus induisse : Sit quidem &iem iste
sensus ꝓbabilis siuid&ur : Egotamen non intrahuius intellegentiae cengusticẽ pontificila

Expanded text:
quid indumenta ejus conferant, intra sacrarium cordis sui possit advertere. » CAP. quid indumenta ejus conferant, intra sacrarium cordis sui possit advertere. » CAP. et induit; quali indumento? Tunica, inquit, et praecinxit eum zona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talarem, vel ut alibi legimus, interiorem. Duabus video tunicis per Moysen indutum pontificem. Sed quid faciemus, quod Jesus sacerdotes suos, id est apostolos nostros prohibuit uti duabus tunicis? et dixeramus quod Moyses et Jesus, id est lex et Evangelia sibi invicem consonarent? Posset fortasse dicere alius, Quia quod praecepit Jesus duas tunicas non habendas, non est contrarium legi, sed cum lex prohibet adulterium , Jesus etiam concupiscentiam cordis abscindit . Sic ergo videbitur, et duabus ibi tunicis pontificem, hic una apostolos induisse. Siquidem etiam sensus probabilis sibi videtur, ego tamen non intra hujus intelligentiae angustiam pontificalia
Abbreviated transcription (Latin):
est exomii populo : quidoctior : qui sanctior : qui omniuistute eminentior ẽ ille delegit᷑
ad sacerdotium : & hic adstante populo : nequapost modum r&raitio cnquam. nequis
scripulur renid&: hocẽ aũ quod &ccpostolus p̃cepit in ordinatione siccerdotis dicens. Opor¬
tdlaũ dum & testimonium habere bonum ab his quiforis sunt: ego tamen &cmplius ccli¬
quduideo in eo quod dicit quicc conuocauit mosses omnem sinagogam: & puto quoduo¬
cr& sincgo gam: Hoc sit colligere omnes cnimiuirtutes in unum & congregare in unum
uistutes : utcum sermo descccerdo teclibus scara mentir hab&ur uigilant omnes conimi uirtutes
&intenti sint : nihilin sccpientia. nihil scientiȩ : nihildesit industriȩ : sed cdsitomnis multitudo
sensuum : Cedsit omnis congregatio sc̃rum cogitationum: ut quid sit pontifex qui dunstior

Expanded text:
est ex omni populo; qui doctior, qui sanctior, qui omni virtute eminentior, ille deligitur est ex omni populo; qui doctior, qui sanctior, qui omni virtute eminentior, ille deligitur ad sacerdotium, et hoc astante populo, ne qua postmodum retractatio cuiquam, ne quis scrupulus resideat. Hoc est autem quod et Apostolus praecipit in ordinatione sacerdotis, dicens: Oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt . Ego tamen et amplius aliquid video in eo quod dicit, quia convocavit Moyses omnem synagogam, et puto quod convocare synagogam, hoc sit colligere omnes animi virtutes in unum, et congregare in unum virtutes, ut cum sermo de sacerdotalibus sacramentis habetur, vigilent omnes animi virtutes, et intentae sint, ut nihil in his sapientiae, nihil scientiae, nihil desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio,
Abbreviated transcription (Latin):
& fidelibus indumentis : & qui demillc dicitur dĩ fecisse : Feat eniminquid ds̃ tonicas pellicicer
&induit cedeom & mulierem eius : Illgergo tonicȩ depellibus erant exanimclibus sumptȩ
clibus enimoportebat indui peccatorem pellitͣus inquid tonics quȩessent mostaditatis indicio
quam propeccato acceperat & fraogilitate eius quȩ ex carnis corruptione ueniebat indiciũ¬
Siuero icm lotur fueris cbhis & purificatus ꝑlegem dĩ. Indutte moyser indumento incor¬
ruptionis . Itcutnus quam appareat turpitudo tuc : & ut aabsorbectur mostede hoc auitã:
Iidecmus ergo qualiordine pontifex constituitur : Conuocauit in quiđ moyser sinccgogam
edicit cedeos. hoc ẽ uerbum quod precepit dñs : Lic& ergo dñs de constituendo pontifice
precepiss& & dñs elegiss& : Tamen & qui conuocatur & rinagoga : Requir&ur enim¬
in ordincendo sccerdote & presenticpopuli . Vt scicnt omnes &ceti sint quic prestantior

Expanded text:
ingulis: Fecit enim, inquit, Deus, tunicas pelliceas, et induit Adam et mulierem ejus . Ille ergo tunicae de pellibus erant, ex animalibus sumptae. Talibus enim oportebat indui peccatorem. Pelliciis, inquit, tunicis, quae essent mortalitatis indicia quam pro peccato acceperat, et fragilitatis ejus quae ex carnis corruptione veniebat indiciumvero jam lotus fueris ab his et purificatus per legem Dei, induet te Moyses indumento incorruptionis, ita ut nusquam appareat turpitudo tua, et ut absorbeatur mortale hoc a vita. Videamus ergo quali ordine pontifex constituitur. Convocavit, inquit, Moyses synagogam, et dicit ad eos: Hoc est verbum quod praecepit Dominus. Licet ergo Dominus de constituendo pontifice praecepisset, et Dominus elegisset, tamen convocatur et synagoga. Requirin ordinando sacerdote et praesentia populi, ut sciant omnes et certi sint qui praestantior
Abbreviated transcription (Latin):
IDE TUN MIHI UNUS QUISQUE SERMO DIUINESCRIP
turcce similis esse alicui semini: cuuis naturochȩcẽ. lit cum iactec¬
tum fuerit in terram regenerctum inspicam ł queentum cũque¬
alicm sui generis speciem multipliciter defundatur. Et teen¬
to cumulatius quanto ł peritus cogricola plus seminib: lcebo
Si cergo efficitur utcultoris diligentia exiguum semen uer¬
bicausce sincepis quod ẽ minimum omnium: efficicctur mcci¬
us omnibur holeribus & ficet arbor Itacut uenicn uola¬
tilic cȩli & hacbitent in ramis eiur. Itac & hic sermo qui¬
nunc nobis diuinis uoluminib: reciatus Siperitum inue¬
nict & diligentem colonum: Cum primo ad tactu uid ea¬
tur exiguus & breu is Vt coeperit excoli & spiritediter
trecctri Crescit &in crborem &ramos & in uirgulaes
desunditur liccut possint uenire disputctores huius mun

Expanded text:
idetur mihi unusquisque sermo Scripturae divinae similis esse alicui seminum, cuius natura haec est, ut cum iactum fuerit in terram, regeneratum in spicam, vel in quamcunque sui generis speciem, multipliciter diffundatur, et tanto cumulatius, quanto vel peritus agricola plus seminibus laborSic ergo efficitur, ut culturae diligentia exiguum semen, verbi causa sinapis, quod est minimum omnium, efficiatur maius omnibus oleribus, et fiat arbor, ita ut veniant volatilia caeli, et habitent in ramis eius. Ita et sermo qui nobis ex divinis voluminibus legitur, si peritum inveniat et diligentem colonum, cum primo attactu inveniatur exiguus et brevis, ut coeperit excoli, et spiritualiter retractari, crescit in arborem, in ramos et in virgulta diffunditur, ita ut possint venire disputatores et
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit sacramenti : & sat quic quimundus ẽ. non indig& nisi ut pedes lau& : & quico
partem quis habere non potest cumihũ nisi lauent pedes & caputeius : Desensu¬
Verum sih&c &iam admoradem locum inclincre uelis. hed es & tuuitulum quem

Expanded text:
suscipit sacramenti, et scit quia qui mundus est non indiget, nisi ut pedes lavet, et quia suscipit sacramenti, et scit quia qui mundus est non indiget, nisi ut pedes lavet, et quia partem quis habere non potest cum Jesu, nisi laverit pedes ejus . Verum si haec etiam ad moralem locum inclinare velis, habes et tu vitulum quem
Abbreviated transcription (Latin):
dos uiden quili ponit suꝑ clticre holo cccustum ꝑ membrec diuisum: Ceddit & lignec
& dediuinitate eius sermomiscłtur : desursum enim ẽ diuinitas xp̃i quo ignis iste
festinat : Conuenienter ergo omnic hȩc quȩ in corporec seducctore geste sunt.
celestis ignis adsumpsit: & cad uunitctir eius nacturcm cunc tcerestituit : Lignis
tumen codhibitis ignis iste succendituris quecdlignum enim incarne pcessio fuit
xp̃i: ubiccũ suspensus in ligno ẽ : dispensatio carnis finitc ẽ :re surgens enim cemor¬
tus cscendit adcȩlum quo tereius nacturacignis ostendit: Vnde& apostolus¬
pcculus loquitur dicebat : Quic & sicognouimur xp̃m secundum carnem: sed nunc
celestib: & diuinis humaena sociacuit : It ertenec sane cumpedib: caque dilui
iul& : sermo precepti siccramentum bceptismi: subfigurali predicatione denunti¬
cens : Ncm interna diluit. qui conscientiã purgat: pedes abluit qui consummationẽ

Expanded text:
re holocaustum per membra divisum. Addit et ligna , sed etiam de divinitate ejus sermo miscetur; desursum enim est divinitas Christi quo ignis iste festinat. Convenienter ergo omnia haec quae in corpore a Salvatore gesta sunt coelestis ignis assumpsit, et ad divinitatis ejus naturam cuncta restituit. Lignis tamen adhibitis ignis iste succenditur, usque ad lignum enim in carne passio fuit Christi; ubi autem suspensus in ligno est, dispensatio carnis finita est: Resurgens enim a mortuis ascendit ad coelum quod iter ejus natura ignis ostendit, unde et Apostolus dicebat: Quia et si cognovimus Christum secundum carnem, sed nunc coelestibus et divinis humana sociavit. Intestina sane cum pedibus aqua dilui jubet sermo praecepti, sacramentum baptismi sub figurali praedicatione denuntians. Nam intestina diluit, qui conscientiam purgat; et pedes abluit, qui consummationem
Abbreviated transcription (Latin):
& ministenum scccerdotis: non ẽ enim in eis consilium & prudentic quece scccerdotio fungitur
apuddm̃ : Sed iunt exillis quinq uirginib: stultis. quȩ uirgines quidem fuerunt & custit¬
tem corporis seruccuerunt : Oldm ccũ cantatis & paccis & reliquarum uirtutum in uccsis
suis condere nescierunt : &id circo excluse sunt cethcelamo sponsi quõ sola carnis contindntis
cadadtcre dominicum non potest ꝑuenire sireliquis uirtutib: & seccerdotib: ministenis

Expanded text:
et ministerium sacerdotis: non est enim in eis concilium, et prudentia quae sacerdotio fungitur et ministerium sacerdotis: non est enim in eis concilium, et prudentia quae sacerdotio fungitur apud Deum, sed sunt ex illis quinque virginibus stultis quae virgines quidem fuerunt, et castitatem corporis servaverunt, oleum autem charitatis et pacis et reliquarum virtutum in lampadibus suis condere nescierunt, et idcirco exclusae sunt a thalamo sponsi . Quoniam sola carnis continentia ad altare Domini non potest pervenire, si reliquis virtutibus et sacerdotalibus ministeriis
Abbreviated transcription (Latin):
di : Vult engo sermo diuinus ut ratio nabilis sensus carnemtucm in cascitate offerus do:
Secundum quod ccpostolurdicit : hosticem uiuam. scam placcentem dõ. rectionabile obsequi¬
um urm̃ : & hoc ẽ seccerdotem ł filios sacerdocis offerre renguinem ad altere cum&
corpore & spũ quis castus efficitur : Sunt enim &clu qui offerunt quidem ho lo cccustis
carnem sucem sed non ꝑministenum seccerdotis : non dnim scienter. nec secundum legem quȩ inore
sccerdotis ẽ osferunt : sed sunt quidem casti corporo : animo aũ in ueniuntur incesti: Aut
enimglorice humcenȩ concupiscentic maculantur : aut cupiditate ccuceritio polluuntur
autin uidiȩ acliuoris infeditte sordescunt : ł storentis odii. & ircce in mitni taete uexcentur:
Quicumq: ergo tedesiunt lic& corpore casti sint : tamen no n offerunt holo causte succ ꝑ manus

Expanded text:
Dei. Vult ergo sermo divinus ut rationabili sensu carnem tuam in castitate offeras Deo: Dei. Vult ergo sermo divinus ut rationabili sensu carnem tuam in castitate offeras Deo: Secundum quod Apostolus dicit: Hostiam vivam, sanctam, placentem Deo, rationabile obsequium vestrum . Et hoc est per sacerdotalem vel filios sacerdotis offerre sanguinem ad altare, cum et corpore et spiritu quis castus efficitur. Sunt enim et alii qui offerunt quidem holocaustum carnem suam, sed non per ministerium sacerdotis: Non enim scienter nec secundum legem quae in ore sacerdotis est offerunt, sed sunt quidem casti corpore, animo autem inveniuntur incesti. Aut enim gloriae humanae concupiscentia maculantur, aut cupiditate avaritiae polluuntur, aut invidia ac livoris infelicitate sordescunt, vel furentis odii et irae immanitate vexantur. Quicunque ergo tales sunt, licet corpore casti sint, tamen non offerunt holocausta sua per manus