comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicante ñ audient: ñcredentes autẽ
ñ inuocaliunt ñinuocantos ñ salua¬
bunt᷑ colligit̾ ex his ut causa qua ñ
.ĩ. saluati adinitiũ redeat auctoris qui
ñmiserit p̃dicantes sedinagis ad illũ
nas qui reccior ẽ. intellegendiȩ tra¬
initẽ deflectam: & qđ dixit quonuado
autẽ p̃dicabunt nisi iuit tantꝰ ne ac
cipiam : quasi dicat apłi Nos p̃co
tus ulla subsistere: nisi ad ess&
nob ipse quimisit. qđ si p̃dicantib
nob̾ audire ñuultis: ur̃a ĩa culpa ẽ.
Et si audientes ñcreditis &ñcre¬
denter ñmuocatis. &ñ inuocantes
salui ẽẽ. nequidis. quia ergo mis
sis ad p̃dicationẽ id circo dehir qui
abipio missi .s̃. scriptũ ẽ.
quã spe¬
ci osi pedes euangelaran

Expanded text:
dicante non audiant, non credentes enim non invocabunt, non invocantes non salvabuntur, colligitur ex his, ut causa qua non sunt salvati, ad vitium redeat auctoris qui non miserit praedicantes. Sed magis ad illum nos, qui rectior est, in intelligentiae tramitem deflectamus, et quod dixit, Quomodo autem praedicabunt nicipiamus, quasi dicat Apostolus: Nostus ulla subsisteret, nisi adesset nobis ipse qui misit. Quod si praedicantibus nobis audire non vultis, vestra jam culpa est, et si audientes non creditis, et non credentes non invocatis, et non invocantes salvi esse nequitis. Quia ergo missi sunt ad praedicationem, idcirco de his qui ab ipso misi sunt scriptum est: Quam speciosi pedes evangelizan
Abbreviated transcription (Latin):
cognominat᷑ intellegere debemus
si autẽ celũ &et̃ra ñtransibunt mo¬
uere potest quomodo dicat eccle¬
siaites. Generatio p̃teribit & gene¬
ratio aduenit. tra uero meternũ
stat seda ꝑta ratione celũ eet̃ra¬

Expanded text:
cognominantur, intelligere debemus. Si autem coelum et terra transibunt, movere potest, quomodo dicat Ecclesiastes: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat , sed aperta ratione coelu
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ñalia condenda ĩ. sed hȩc
ipsa renouant̾. celũ igitꝰ ee terra¬
& transit &erit qui &abea quã
nunc hab& speciẽ ꝑignẽ tergitꝰ
& tam̃ insua sẽꝑ natura seruatꝰ.¬

Expanded text:
quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur. Coelum igitur et terra transit, et erit: quoniam ab ea quam nunc habet specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servat
Abbreviated transcription (Latin):
Post quã exẽplũ resurrectionis
dominice &ablutianis nr̃eq fit
in baptisme dearce ac dilui sacra¬
m̃to astruxerat reuertitꝰ ad hocq
dicere coeperat ut imit tantes opus
redẽptoris nr̃i int̃ hona ꝗ facim:
ƿacient̃ maloꝵ nequitiã tolerem :
Notandũ autẽ quã districte lo
quens ait. xp̃o igit̾ passo incarne
ꝗuc̃ bieatus ambrosius ait. caro ei:¬
ẽ. passo diuinitas autẽ martis libe¬
ra passioni corpus nature humane
lege concessit. anuero mori diui¬
nitas pot est cũ anima ñ possit: No¬
lite inquid timere eos qui corp:
occidunt anima autẽ ñ pos .ĩ. occi¬
dere. Si ergo anima occidi ñ potest
quomodo diuinitas potest:
quia qui passus nicarue

Expanded text:
stquam exemplum resurrectionis dominicae et ablutionis nostrae quae fit in baptismo, de arcae ac diluvii sacramento astruxerat, revertitur ad hoc quod dicere coeperat, ut, imitantes opus Redemptoris nostri, inter bona quae facimus, patienter malorum nequitiam toleremus. Notandum autem, quod quens ait: Christo igitur passo in carne. Quia sicut beatus Ambrosius ait: Caro enim passa, divinitas autem mortis libera, passioni corpus naturae humanae lege concessit. An vero mori divinitas potest, cum anima non possit? Nolite, inquit, timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Si ergo anima occidi non potest, quomodo divinitas potest? Quia qui passus e
Abbreviated transcription (Latin):
hibitionẽ prȩsentie & re¬
cedere ꝑcursum uite ueri¬
tas uero semꝑ esse hab&.
qr ei quicquã nec priore
tẽpore incipitꝰ nec sub se¬
quenti t̃minat᷑ Sed sustine¬
re ista &̃nitatis uerba m̃¬
tes infideliũ ñ ualentes.
ad lapides currunt & quẽ
intellegere ñ poterant ob¬
ruere querebant quidaũ
contra furorẽ lapidantiũ
dñs feõ ostendit̾ cũ ꝓtinus
sub infertur iħs ãn abs¬
condit se &exiũ detẽplo
Mirũ ualde ẽ fr̃s rm̃i cur ꝑ
sec utores suos dñs se absconden¬
do dec linauerit qui si diuinitatis
suȩ potentiã exercere uoluiss&
tacito nutu m̃tis in suis eos iotib
ligar& aut in pęnã mortis subite
obruer& sed qr pati uenerat ex¬
ercere iudiciũ nolebat curabs¬
condit se nisi qđ homo int̃ ho¬
mines factus redẽptor nr alia
noł uerba loquitꝰ alia exemplo
quid autẽ nob̵ hoc exẽplo loquit᷑
nisi ut &iã cũ resistere possum:
irã suꝑbientiũ humilit̃ declinemꝰ¬

Expanded text:
hibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habet, quia ei quidquam nec priore tempore incipitur, nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aeternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt; et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecit, ostenditur, cum protinus subinfertur. Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. Mirsecutores suos Dominus sese abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poenam mortis subitae obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo. Quid autem nobis hoc exemplo loquitur? nisi ut etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinem
Abbreviated transcription (Latin):
bi sunt qui dicunt
erat quando non erat: sic ut enim
neminẽ iudicat pater sed dicit᷑
iudicare ꝑfilium qñm iudicem
genuit sic &iam dicitur: opera
re ꝑfilium quia eũ constat opi¬
ficem genuisse qui ẽ spleador

Expanded text:
bi sunt qui dicunt? Erat, quando non erat: Sicut enim neminem judicat Pater, sed dicitur judicare per Filium, quoniam judicem genuit, sic etiam dicitur operari per Filium, quia eum constat opificem genuisse . Qui est splendor
Abbreviated transcription (Latin):
oł Non consilũ dedisse putande s̃ sed
crimina etr expublico cõmemoras¬
se. uenditores quippe olei ad olato¬
res .ĩ. qui eñi accepta qua lib& gratia
uanis suis laudib nitore glorie offer̃
quasi oleũ uendunt. De quo ꝓfecto

Expanded text:
 Non consilium dedisse putandae sunt; sed crimina eorum ex obliquo commemorasse. Venditores quippe olei, adulatores sunt, qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleu
Abbreviated transcription (Latin):
reddit beatos. Ergo quos p̃uidit con¬
formes xp̃i futuros inuita uoluit
litatis nr̃e conforine corpori cla¬
ritatis iuȩ.
ue sit ipse pri¬
mo ceruigus inmmulnis

Expanded text:
reddit beatos. Ergo quos praevidit conformes Christi futuros in vita, voluit litatis nostrae conforme corpori claritatis suae . Ut sit ipse primogenitus in mul
Abbreviated transcription (Latin):
Suscitant dñm
discipuli neeadormiente fluc¬
tuũ feritate disperant quia
cuius mortẽ uiderant maxi¬
resurrectionẽ quȩ rebant nisi
diutius ipse mortũ carnis
sopiretur eorũ mens spiritali
in ꝑpetuũ morte perir&¬

Expanded text:
citant Dominum discipuli, ne eo dormiente fluctuum feritate dispereant, quia cujus mortem viderant, maxisurrectionem quaerebant, ne si diutius ipse morte carnis sopiretur, eorum mens spiritali in perpetuum morte perir
Abbreviated transcription (Latin):
ds est. Beati enim mundo corde
quõ ipsi dm̃ uidebunt. Cognos¬
cendũ amiundis corde solus ue¬
rus dr̃ cũpatre & sc̃o spũ filius
quitrinitas est solus uerus ds̃
& notũ feci eis inquid nom̃ tuũ
& notũ faciã Hoc est notũ feci
ꝑsidẽ notũ faciã ꝑspeciem sotũ
feci cũ sine peregrinantib: no¬
tũ faciã sine fine regnantib.
ut dilectio inquid quadilexisti
me inipsis sit & ego in ipsis. quo¬
modo ergo dilectio qua dilex̃
pat̃ filiũ est & in nob̾ nisi quia
membra ei : sumus & millo di¬
ligimur cũ ipse diligit᷑ totus idẽ
capud &x corpus. Ideo subiunxit.
& ego impsis tamquã dicer&
quõ ego sum & ipsi alit̃ enĩ est

Expanded text:
Deus est? Beati enim mundo corde, Deus est? Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cognoscendus est a mundis corde, solus verus Deus cum Patre et sancto Spiritu Filius, quia Trinitas est solus verus Deus: Et notum feci eis, inquit, nomen tuum, et notum faciam, hoc est, notum feci per fidem, notum faciam per speciem, notum feci cum fide peregrinantibus, notum faciam sine fine regnantibus: Ut dilectio, inquit, qua dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Quomodo ergo dilectio, qua dilexit Pater Filium, est et in nobis, nisi quia membra ejus sumus? et in illo diligimur, cum ipse diligitur totus, id est, caput et corpus. Ideo subjunxit: Et ego in ipsis, tanquam diceret, quoniam ego s
Abbreviated transcription (Latin):
Infilio quipƿe nos pater diligre qe
inipso nos & elegit ante mundi
constitucionẽ. Qui enim diligit
uigenitũ ꝓfecto diligit: & mẽbra
ideo pares sumus unigenito filio
dilexisti eos sicut &me. Nequȩ oñĩ
semꝑ equalitatẽ significat qui dic̃
pat̃ inquid quos dedisti mihi uolo
ut ubi ego sũ & illi sint mecũ qui
sunt isti quos ait apatre dator filii.
Monne illi de quib alio loco dicit.
nemouenit adme nisi pat̃ qui mi¬
sit ine traxerit eũ ipse quidẽ dese
dixit qđ ibi iam ess&. de nobis autẽ
uelle sedixit ut essemus ibi cũ illo.
Nonitaniter: sed fidelit̃ iam depu¬
tat sactũ qđ futurũ esse ñ dubitat
non ei sacis fuit dicere uolo ut ubi
misori possunt esse ubi est ille.
Quo quicumquae ubi cũquae fu¬
erit est & ille. sed beati soli sunt
cũ illo quia beati ñ poterunt nisi
dilexistime ante constitutionẽ
mundi ut uideant dixit ñ ut cre¬
dant . F. idei merces est ista ñ fides
quam daritatem dni nisi illa qua

Expanded text:
In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante mundi constitutionem. Qui enim diligit unigenitum profecto diligit et membra ideo pares sumus unigenito Filio,Dilexisti eos sicut et me, neque enim semper aequalitatem significat qui dicit, Pater, inquit, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum et illi sint mecum ; qui sunt isti quos ait a Patre datos sibi? nonne illi de quibus alio loco dicit: Nemo venit ad me nisi Pater qui misit me traxerit eum? Ipse quidem de se dixit, quod ibi jam esset, de nobis autem velle se dixit, ut essemus ibi cum illo; non inaniter, sed fideliter jam deputat factum, quod futurum esse non dubitat. Non ei satis fuit dicere: Volo ut ubi sunt esse ubi est ille, quoniam quicunque ubicunque fuerint, est et ille. Sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non poterunt, nisi dilexisti me ante constitutionem mundi, ut videant dixit, non ut credant, fidei merces est ista, non fides, quam claritatem Domini, nisi illam qua
Abbreviated transcription (Latin):
Sipere. Iudei quippe ipsi erant
acetũ degẽnerantes auino patri¬
archarũ & ꝓphȩtarũ & tãquã de
pleno uase deiniquitate mundi
huius impletũ corhabentes ue¬
lut spungia cauernosis quođa mo¬
do atq tortuosis latibulis fraudu¬
lentũ isopũ autẽ cui circũ posuer̃
spungiã aceto plonã quõ herba ẽ
humilis & pectus purgat ipsius
xp̃i humilitatẽ significat quõ cir¬
cũ deder̃ & secircũ uenisse putauer̃
unde scriptum est. aspaerges me
isopo & mundabor xp̃i namqua
humilitate mundamur. per arun¬
dinẽ uero scripture significabant᷑
quȩ implebant᷑ hoc facto Cũ ergo
accepiss ex iħs ac etũ dixit consũ¬
matũ est: quid nisi qđ ꝓphȩcia tan¬
to tempore antea p̃dixerat : nam
antea ille dixerat sitio tamquam
dicer&. hoc minus fec istis date
qđ estis: &ximpletũ est insiti mea
potauer̃ me aceto. Quid signifi¬
cat qđ unus militũ lancea latus
dñi aperuit: ut illic quodã modo
uitae hostium pandere e. unde

Expanded text:
is. Judaei quippe ipsi erant acetum, degenerantes a vino patriarcharum et prophetarum; tanquam de pleno vase, de iniquitate mundi hujus impleto, cor habentes velut spongiam cavernosis quodammodo atque tortuosis latibulis fraudulentum. Hyssopum, cui circumposuerunt spongiam aceto plenpurgat, ipsius Christi humilitatem significat, quam circumdederunt et se circumvenisse putaverunt. Unde scriptum est: Asperges me hyssopo, et mundabor, Christi namque humilitate mundamur. Per arundinem vero Scripturae significabantur quae implebantur hoc facto. Cum ergo accepisset Jesus acetum, dixit: Consummatum est. Quid nisi quod prophetia tanto tempore antea praedixerat? nam antea ille dixerat: Sitio. Tanquam diceret: Hoc minus fecistis, date quod estis, et impletum est: In siti mea potaverunt me aceto . Quid significat, quod unus militum lancea latus Domini aperuit? Ut illic quodammodo vitae ostium panderetur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Sedere nãq adhumiliationẽ
aliquoties surgere adgloriã
ꝑtin&. Surgunt ergo filii ec¬
clesie & beatissimã eã p̃dicant
cũ celestib bonis sublimati quan¬
ta sit illius patrie beatitas cur.
participes eẽ meruer̃ aspitiunt:¬
& hanc debita laudatione indiuina
uisione concelebrant: uin eius
et laudabig eã. Iaudauit eã
&uir ipsius cũbonaq: ipse in prȩ¬
senti scło donat infuturo remune¬
quia esuriui & dedistis mihi man¬
mtiȩ dorinientiũ resurrẽx amor¬
tuis. sed indie iudicii manifescius
omnib: quos sua laude dignos iudi¬
cauerit quanta sit ei.dẽ sue resur¬
rectionis gloria de monstrabit.
quib: autẽ uerb eã laudex conso¬
quenter ostenditꝰ. mulre pilae
conq reqauerẽ diuicias gu

Expanded text:
Sedere namque ad humiliationem, Sedere namque ad humiliationem, aliquoties surgere ad gloriam pertinet. Surgunt ergo filii Ecclesiae, et beatissimam eam praedicant, cum coelestibus bonis sublimati, quanta sit illius patriae beatitudo, cujus participes esse meruerunt aspiciunt, et hanc debita laudatione in divina visione concelebrant. Vir ejus et laudubit eam. Laudabit eam et vir ipsius cum bona, quae ipse in praesenti saeculo donat, in futuro remunequia esurivi, et dedistis mihi mantiae dormientium, resurrexit a mortuis, sed in die judicii manifestius omnibus, quos sua laude dignos judicaverit, quanta sit ejusdem suae resurrectionis gloria demonstrabit. Quibus autem verbis eam laudet consequenter ostenditur. Multae filiae congregaverunt divitias, tu
Abbreviated transcription (Latin):
itte. Vnde merito luxoriantes.
uiduas arguens adiungit. Simul
autẽ &otiose discunt circũ ire
domus. Mon solũ otiose sed &
uerbose &curiose. Surnexe¬
certo nouerat. more ꝓph&xico
quasi iã factũ refert. Surgent
oñi filii eccłe. uidelic& om̃s elec¬
ti innouissimo carnis in morta¬
litate donati extunc matrẽ suã
q: eos exaqua & sp̃u sco đõ genu¬
it beatissimã p̃dicant q nunc
ab infidelib: quasi misera con¬
tẽnit᷑ & reuera sic̃ apłsait. Si in
hac uita tantũ sperantes sum:
inxp̃o. miserabiliores sum o¬
nib hominib quia uero ꝓuita¬
alia inp̃senti militam: merito
cũ apparuerit quid erime ma¬
trẽ nr̃am ꝗ ex omnib iustis col¬
lectia una xp̃i colũba sponsa
&amica uocat᷑ beatissimã prȩ¬
surrexer̃ filii ei: &beatissimã
p̃dicauer &iã in hoc tẽpore con¬
uenient̃ accepi. cũ qui lib& fi¬
deliũ transcensis scłi erumnis
ad celestia regna ꝑ ducuntun

Expanded text:
istae . Unde merito luxuriantes istae . Unde merito luxuriantes viduas arguens adjungit: Simul autem et otiosae discunt circuire domus; non solum otiosae, sed et verbosae et curiosae .-- Surrexecerto noverat, more prophetico quasi jam factum refert. Surgent enim filii Ecclesiae, videlicet omnes electi in novissimo, carnis immortalitate donati: et tunc matrem suam, quae eos ex aqua et Spiritu sancto Deo genuit, beatissimam praedicant, quae nunc ab infidelibus quasi misera contemnitur: et revera sicut Apostolus ait, Si in hac vita tantum sperantes sumus in Christo, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Quia vero alia in praesenti militamus, merito cum apparuerit quid erimus, matrem nostram, quae ex omnibus justis collecta, una Christi columba, sponsa et amica vocatur, beatissimam praefilii ejus, et beatissimam praedicaverunt, etiam in hoc tempore convenienter accipi, cum quilibet fidelium transcensis saeculi aerumnis ad coelestia regna perducuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
quia hoc qđ de sacro eloquio in¬
tellegendo ꝑceperit ante etͣni
iudicis oculos exibendo operib
ostendit: Item dom: mulieris
fortes: habitatio ẽ. patrie celes¬
tis. Semite dom: illius p̃cepta
iustitiȩ quib: ad et̃ne uitae man¬
sionẽ ꝑuenit̾.Quas ꝓfecta se¬
mitas anima bene considerat
cũ & diligent̃ quib: actib adiuꝑ¬
na ꝑuenir& debeant inspicit
&q agenda didicit sedula ex¬
ercere ñ desinit panẽ quoq
otiosa ñ cõmedit. cũ sac rificiũ
dominici corporis ꝑcipiens.
stud& imitari actu qđ inminis¬
terio celebrat: multũ sollicita
neindigne panẽ dñi cõmeden¬
do & calicẽ bibendo iudicium
sibi manduc& &bibat. Sed ut
dendo bonis quoq actib insis¬
tendo passionẽ exẽpla ipsius
quantũ ual& sequat᷑. potest
& simplicit̃ accepiqs panẽ ocio¬
sa non cõmedat mulier fortis
Iuxta illud apłi qui non operat᷑
nec manduc&. &ipse dese cũ¬
adeaq mihi opposuerant & his
qui mecũ.ĩ. ministrauer man:

Expanded text:
quia hoc quod de sacro eloquio intelligendo percepit, ante aeterni judicis oculos exhibendo, operibus ostendit. Item domus fortis mulieris, habitatio est patriae coelestis; semitae domus illius, praecepta justitiae, quibus ad aeternae vitae mansionem pervenitur. Quas profecto semitas anima bene considerat, cum et diligenter quibus actibus ad superna perveniri debeat, inspicit, et quae agenda didicit, sedula exercere non desinit. Panem quoque otiosa non comedit, cum sacrificium Dominici corporis percipiens, studet imitari actu quod in ministerio celebrat, multum sollicita ne indigne panem Domini comedendo et calicem bibendo, judicium sibi manducet et bibat; sed ut dendo, bonis quoque actibus insistendo, passionis exempla ipsius quantum valet sequatur. Potest et simpliciter accipi, quod panem otiosa non comedat mulier fortis; juxta illud Apostoli: Qui non operatur, nec manducet . Et ipse de se, Quae mihi opus erant, et his qui mecum sunt, ministraverunt manus
Abbreviated transcription (Latin):
tu implot qui ñsolũ historiã
s& & spitale intellegentiã cog¬
noscit ug᷑ ab uletis diqui
dõ ꝑocña placenigtes.
Illi ambulant digni dõ qui ꝑ
om̃a ei placent exercentes se
sicut subditꝰ:¬
re Bomo pructipican¬
ges en cresceragesinis¬
cienicia dĩ. Hic apte expo¬
suit qđ superius obscure di¬
cebat quomodo dĩ d& &be¬
ne uelle &bene posse ut
possint fructificare uirtutib
ut inueteratã uincere consu&u¬
dinẽ. siue in passionib carnis in¬
firmitatẽ superare mentis.
mati sedm pottencia el a

Expanded text:
qui non solum historicam, sed et spiritualem intelligentiam cognoscit. Ut ambuletis digni, Deo per omnia placentes. Illi ambulant digni Deo, qui, per omnia ei placentes, exercent se sicut subdre bono fructificantes, et crescentes in scientia Dei. Hic aperte exposuit, quod superius obscure dicebat, quomodo Deus det et bene velle, et bene posse, ut possint fructificare virtutibus, et inveteratam vincere consuetudinem, sive in passionibus carnis infirmitatem superare mentis. mati secundum potentiam cla
Abbreviated transcription (Latin):
Nescio quis hac nr̃m possit imple¬
uos exultem: in dño hoc qui unã sec¬
tatꝰ gloriã implere ñ potest Gaude¬
re igit̾ & exultare debem: ut mer¬
ces nõb incelestib p̃paretꝰ elegant̃
in quođa uolumine scriptũ legim:

Expanded text:
implenos exsultemus in Domino. Hoc, qui vanam sectatur gloriam implere non potest. Gaudere igitur et exsultare debemus, ut merces nobis in coelis praeparetur. Eleganter in quodam volumine scriptum legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ad eos dic̃ qui post peccatũ non
sentientes errorẽ suũ nolebant
miaiorib subdi &penitentia cor¬
rigi. ubi uero peccatꝰ intellegens
uulnus suũ tradit medico se cu¬
randũ ibi non ẽ. uirga necessaria
sed sp̃s lenitatis. conis ideran¬

Expanded text:
ibi ad eos dicitur qui, post peccatum non sentientes errorem suum, nolebant majoribus subdi, et poenitentia corrigi. Ubi vero peccator, intelligens vulnus suum, tradidit medico se curandum, ibi non est virga necessaria, sed spiritus lenitatis. INTER
Abbreviated transcription (Latin):
Merito tristes incedebant: quia
& se ipsos quodã modo arguebant
& qđ in illo redẽptionẽ sperauerint
quẽ iam mortuũ uiderant: nec re¬
surrecturũ credebant: et maxime
dolebant eũ sine culpa occisũ quia
nouerant in nocentẽ. EN¬

Expanded text:
Merito tristes incedebant, quia et seipsos quodammodo arguebant, quod in illo redemptionem speraverint, quem jam mortuum viderant, nec resurrecturum credebant, et maxime dolebant eum sine culpa occisum, quia noverant innocentem. E
Abbreviated transcription (Latin):
dedit paupeiis: iusgicia
Id est. diuisit. dedit pauperib:
Ideo ñ uni sed plurib q maius
ẽ. oratio multoꝵ quã unius. de
reb eñi tẽporalib siben᷑ dispen¬
sex &erna iustitia comparatur.
qui augẽ ad mmiais grat

Expanded text:
dedit pauperibus, justitia Id est, divisit, dedit pluribus, ideo non uni, sed pluribus, quia majus est oratio multorum quam unius. De rebus enim temporalibus, si bene dispensentur, aeterna justitia comparatur. Qui autem administrat
Abbreviated transcription (Latin):
Porquex cor
conscientia peccatorum ñdũ sacta
est iustificatio Ideo in psalmo de ipia
ꝑfectionis iusticiȩ Conuerdisti in¬
quid planctũ meũ ingaudiũ mihi
conscidisti saccũ meũ &xp̃cine xisti
me leticia ut cantẽ tibi gloria mea
& ñ conpungar. Idest ñ sit qđ stimu¬
l& conscientiã meã stiniulat timor
sed noli timere qđ intrat caritasꝑ
sanat quia uulnerat dimor. qui aũ
rigage

Expanded text:
orquet cor conscientia peccatorum, quod nondum facta est justificatio. Ideo in Psalmo de ipsa perfectione justitiae, Convertisti inquit planctum meum in gaudium mihi; conscidisti saccum meum, et praecinxisti me laetitia, ut cantet tibi gloria mea, et non compungar , id est, non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor, sed noli timere: intrat charitas, quae sanat quod vulnerat timor. Qui autem ritate
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebit cor ur̃m &gaudiũ urm
nemo tollit a uob quib: dicit. Ipse
autẽ pat̃ amat uos: quia uos me
a mastis &crededistis. Grandis ho¬
nor est eis proquib: patrẽ filius
ex orans ait. pat̾ scaẽ serua eos in
nomine tuo quos dedisti mihi.
ut sint unũ sicut & nos. &itom.
&ego claritatem quã dedisti mihi

Expanded text:
gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Quibus dicit: Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amatis et creditis. Grandis honor est eis, pro quibus patrem filius exorans ait: Pater sancte, serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos . Et item: Et ego claritat
Abbreviated transcription (Latin):
c̃pundeg. Spes autem bonorũ
ñ confundetur: quia quomodo fi¬
delit̃ & firmit̃ credunt in et̃nũ
ueracit̃ accipientes cũ gaudio ob¬
tinebunt
uor̃ iqiꝰt honor cre¬
dentio.
Crandis enim honor
credentib: inxp̃m donatur: ut sint
li patris altissimi. ut sint heredos
dĩ patris quo heredes aũ xp̃i. Gran¬
dis inquam honor ẽ eis ut fulgeant
sicut sol in regno patris. & sedeant
suꝑ duodecĩ thironos iudicantes xii trib
israħ. Granđ honorẽ eis quib: filius dĩ dic̃

Expanded text:
bonorum non confundetur, quia quod modo fideliter et firmiter credunt, in aeternum veraciter accipientes cum gaudio obtinebunt. Vobis igitur honor credentibus. Grandis enim honor credentibus in Christum donatur, ut sint  et filii Patris altissimi. Ut sint haeredes Dei patris, cohaeredes autem Christi. Grandis, inquam, honor est eis, ut fulgeant sicut sol in regno Patris, et sedeant super duodecim thronos judicantes duodecim tribus Israel. Grandis honor es
Abbreviated transcription (Latin):
& altiora prȩmiorũ cęlestia
dona post mittens
erat au ꝓxicũ pascha
dies pestus iudeorum
Quod uero ꝓpinquante pascha
dñs turbas doc& sanat & reficit:
possum: ita mistice interprȩtari
qr pascha transitus dicitꝰ & quos¬
cũq dñs dicit̾ interna munerũ
suorũ suauitate recuperat. ad sa¬
lutẽ ꝓfecto transitũ prȩparat
ut carnales uidelic& concupis¬
centias m̃tis sublimitate trans¬
cendant: infirma mundi deside¬
ria parit̃ & ad uersa cȩlesti spe
& amore conculcent
cũ sus leuas set erco ocu¬
gitudo maxica uereig ad eũ
dix̃ ad philappũ uãde eme¬
mm: padtes ut mnanducent hui
Quod sub leuass& oculos iħs & ue
nientẽ ad se multitudinẽ uidisie
ꝑ hib&ur: diuine pietatis indi¬
ciũ ẽ. quia uidelic& cunctis ad se
uenire querentib: gratiã mise¬
ricordiã cȩlestis occurrere con¬
sueuit & nequerendo errare
possint lucẽ sui sp̃s aperire cur
in apo calipsi iohannes qui figurate

Expanded text:
et altiora praemiorum coelestium et altiora praemiorum coelestium dona promittens. Erat autem proximum Pascha, dies festus Judaeorum. Quod vero propinquante Pascha, Dominus turbas docet, sanat et reficit, possumus ita mystice interpretari. Quia Pascha transitus dicitur, et quoscunque Dominus interna munerum suorum suavitate recuperat, ad salubrem profecto transitum praeparat, ut carnales videlicet concupiscentias mentis sublimitate transcendant: infirma mundi desideria, pariter et adversa coelesti spe et amore conculcent. Cum sublevasset ergo ocutitudo maxima venit ad eum, dicit ad Philippum: Unde ememus panes, ut manducent hi? Quod sublevasset oculos Jesus, et venientem ad se multitudinem vidisse perhibetur, divinae pietatis indicium est, quia videlicet cunctis ad se venire quaerentibus, gratia misericordiae coelestis occurrere consuevit. Et ne quaerendo errare possint, lucem sui spiritus aperire currin Apocalypsi Joannes, qui figurate
Abbreviated transcription (Latin):
nationis & refectionis ab eo
celestis munera summa ꝑci
per&: quia prius quã dñs in
carne apparer& sola illum
gens iudȩa sequebat᷑ credendo
post quã uero ꝑ incarnationis
sue dispensationẽ fluctus
uitȩ corruptibilis ad ut cal¬
cauit transiit: maxime mox
eũ multitudo credentiũ secu¬
ta ẽ nationũ spiritaliter ins¬
trui sanariac satiari deside
subiens in montẽ iłis ibi sede¬
bat cũ discipuł suis sed ueni¬
ente ad eũ multitudine
descendit adq hane in infe¬
riorib reficit quã in inferi¬
orib: paulo ante curauerat.
nequaquã frustra credam:
factũ sed ad significandum
mi stice qr doctrinã & caris¬
mata sua dñs iuxta ꝑcipien¬
tiũ capacitatẽ distribuit.
tib ac paruulis sp̃u simpli¬
ciora monita committens
&apetitiora credens sac ra¬
m̃ta celsiorib autẽ quibusq
& ꝑ fectiorib: sensu sec retiora
suȩ maiestatis archana rese¬
rans: altiora de uota conuer¬
sationis itinera suggerens

Expanded text:
nationis et refectionis ab eo nationis et refectionis ab eo coeleperet, quia priusquam Dominus in carne appareret, sola illum gens Judaea sequebatur credendo. Postquam vero per incarnationis suae dispensationem fluctus vitae corruptibilis adiit, calcavit, transiit, maxima mox eum multitudo credentium secuta est nationum, spiritualiter instrui, sanari ac satiari desiderQuod autem subiens in montem Jesus, ibi sedebat cum discipulis suis, sed veniente ad eum multitudine descendit, atque hanc in superioribus reficit, quam in inferioribus paulo ante curaverat. Nequaquam frustra factum credamus, sed ad significandum mystice, quia doctrinam et charismata sua, Dominus juxta percipientium capacitatem distribuit. ntibus ac parvulis spiritu, simpliciora monita committens, et apertiora credens sacramenta, celsioribus autem, quibusque et perfectioribus sensu, secretiora suae majestatis arcana reserans, altiora devotae conversationis itinera suggerens,
Abbreviated transcription (Latin):
tate xp̃s nos liserauit
Nonergo debemus derelicta
matre nr̃a ancillã sequi quia lic&
eiusdem uiri fuerit. uxor tam̃
ad tẽpus ernondũ poterat sarra
generare id est non dũ fuerat
ecclesia maritante sp̃u fecundata
Habiit iłis trans mare galilee qđ
ẽ trberiadis & sequebatꝰ eũ multi¬
historiã quia mare galileȩ qđ mul¬
tis ꝓ diuersitate circũ iacen¬
tiũ regionũ uocabulis distin
guitur. Illis tantũ in locis
ubi trberiadem ciuitatẽ
aquis ut aiunt calidis salu
Siquidementer fluente
iordane duo deuiginti passuũ
milib in longũ & quinq ex¬
tenditꝰ in latũ mistice autẽ
mare turbida actumentia
scłi huius uolumina significat
in quib praui qui lib& in iuste
delectati quasi ꝓfundi dediti
mare galilee idem rota cog
da mittit: ꝗ ad ꝑ hennis uite
desideria ñ ꝑmittit erigide
quib psalmista ait. incircu¬
itu inquit impii ambulant.
Sed ab euntẽ trans mare ga¬
lileȩ iħim multitudo maxima
sequebat᷑ que doctrina sa¬

Expanded text:
tus nos liberavit. Non ergo debemus derelicta matre nostra ancillam sequi. Quia licet ejusdem viri fuerit uxor, tamen ad tempus, quia nondum poterat Sara generare, id est, nondum fuerat Ecclesia maritante spiritu fecundata. Abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadishistoriam, quia mare Galilaeae, quod multis, pro diversitate circumjacentium regionum, vocabulis distinguitur, illis tantum in locis ubi Tiberiadem civitatem aquis, ut aiunt, calidis salubSiquidem interfluente Jordane, duo de viginti passuum millibus in longum, et quinque extenditur in latum. Mystice autem mare, turbida ac tumentia saeculi hujus volumina significat; in quibus pravi quilibet injuste delectati, quasi profundis dediti mare Galilaeae, id est, rota cognda mittit, quae ad perennis vitae desideria non permittit erigi. De qualibus Psalmista: In circuitu, inquit, impii ambulant . Sed abeuntem trans mare Galilaeae Jesum multitudo maxima sequebatur, quae doctrinae, sa
Abbreviated transcription (Latin):
unctio ꝑtinebat quarũ offi¬
ciũ erat ꝓcellis fluctib popu¬
larib nũquã frangi atq cor¬
rũpi & uiolentes turbarum
contradictiones tam quã ad¬
uersantes undas sepe disrũpere
int̃dum ei custodita sua inte.¬
gritate cedere prorsus mo¬
re pisciũ tamquã in ꝓeelloso
maris sic in turbolento po¬
puli administratione uer
gurabant ambulas enim so¬
lus ille sustinuit & ñ figura¬
te sed ꝓpria solus impleuit
est puen unus hic & neł
Puer qui quinq: panes &
duos pisces habuit nec tam̃
hos esurientib: turb̵ distri¬
buit sed dño distribuendos
obtulit: populus ẽ iudȩ orũ
litterali sensu ꝓuerilis qui
scripturarũ dicta clausa se¬
contenuit que tam̃ dñs
incarne apparens accepit
& quid intus haberent uti¬
litatis ac dulcedinis ostendit
quã multiplici sp̃s gratiȩ
q pauca ac dispecta uide¬
bantꝰ ex uberarent pate feõ
q: successores cunctis natio¬
nib: ministranda porrexit

Expanded text:
unctio pertinebat, quarum offiunctio pertinebat, quarum officium erat procellis et fluctibus popularibus, nunquam frangi atque corrumpi, et violentes turbarum contradictiones, tanquam adversantes undas saepe disrumpere, interdum ei custodita sua integritate cedere. Prorsus more piscium, tanquam in procellosa maris, sic in turbulenta populi administratione versgurabant, ambas enim solus ille sustinuit, et non figurate, sed proprie solus implevit. Est puer unus hic, et reliqua. Puer, qui quinque panes et duos pisces habuit, nec tamen hos esurientibus turbis distribuit, sed Domino distribuendos obtulit, populus est Judaeorum litterali sensu puerilis, sive qui Scripturarum dicta clausa secum tenuit, quae tamen Dominus in carne apparens accepit, et quid intus haberent utilitatis ac dulcedinis ostendit, quam multiplici spiritus gratia, quae pauca ac despecta videbantur exuberarent, patefecitque successores cunctis nationibus ministranda porrexit.
Abbreviated transcription (Latin):
Duinq autẽ panes
quib: multitudinẽ populi satu¬
rauit quinq sunt libri morsi
quib: spiritali intellectu pate¬
factis & abundantiore iam sensu
multiplicatis auditorũ fideliũ
cottidie corda reficit quib:
bene ordeacei fuisse refe¬
runt᷑ : ꝓpt̃ nimirũ austeriora
legis edicta & in tegum̃ta
littere grossiora que infe¬
riorẽ spiritalis sensus quasi
medullã celabant duo autẽ
pisces quos addidit : psalmis¬
tarũ non in conuenienter
& ꝓph&arũ scripta signifi¬
cant quorũ uni canendo
alteri conloquendo suis audi¬
torib: futura xp̃i & ecclesiȩ
sac ram̃ta narrabant & bene
ꝑ aquatilia animantia figu¬
rantꝰ illius eui prȩcones. in
quo populus fideliũ sine
aquis baptismi uiuere nul¬
latenus poss& sunt qui pu¬
tant duos pisces qui saporẽ
suauẽ panidabant: duas illas
ꝑsonas significare quib: po¬
pulus ille regebatꝰ ut ꝑ eas
consiliorũ moderam̃ acciper&
regiã scilic& & sacerdo talẽ
ad quas &iam sacra scã illa¬

Expanded text:
uinque autem panes quibus multitudinem populi saturavit, quinque sunt libri Moysi, quibus spirituali intellectu patefactis, et abundantiore jam sensu multiplicatis, auditorum fidelium quotidie corda reficit. Qui bene hordeacei fuisse referuntur, propter nimirum austeriora legis edicta, et integumenta litterae grossiora, quae interiorem spiritualis sensus quasi medullam celabant. Duo autem pisces, quos addidit, psalmistarum non inconvenienter et prophetarum scripta significant, quoniam uni canendo, alteri colloquendo suis auditoribus futura Christi et Ecclesiae sacramenta narrabant. Et bene per aquatilia animantia figurantur illius aevi praecones, in quo populus fidelium sine aquis baptismi vivere nullatenus posset. Sunt qui putant duos pisces, qui saporem suavem pani dabant, duas illi personas significare, quibus populus ille regebatur, ut per eas consiliorum moderamen acciperet, regiam scilicet et sacerdotalem, ad quas etiam sacros
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant. Q uod tẽptans philip¬
pũ dñs undẽ inquid ememus pa¬
nes ut manducent hiiꝰ ꝓuida utiq
dispensatione facit non ut ipse
q: ñ nouerat discat: sed ut philip¬
pus tarditatẽ suȩ fidei quã ma¬
gistro sciente ipse nesciebat tẽp¬
tatus agnoscat & mirac ulo facta
castig& neq enim dubitare de¬
buerat presente rerũ creatore
qui educit panẽ de t̃ra & uino
denariorũ panes sufficer&urbarũ
milib: non paucis ut unusquisq
sufficient̃ acciper& &iã satura¬

Expanded text:
am . Quod tentans Philippum Dominus, unde, inquit, ememus panes, ut manducent hi; provida utique dispensatione facit, non ut ipse, quae non noverat, discat, sed ut Philippus tarditatem suae fidei, quam magistro sciente ipse nesciebat, tentatus agnoscat, et miraculo facto castiget. Neque enim dubitare debuerat praesente rerum creatore, qui educit panem de terra, et videnariorum panes sufficere turbarum millibus, non paucis, ut unusquisque sufficienter acciperet, et jam satura
Abbreviated transcription (Latin):
salutis in itiũ accepiss& enar¬
rari ꝑ dñm ab eis qui audier̃
in nos confirmatũ est quinq
si quidẽ panes & duos pisces fre¬
git & distribuit discipulis quan¬
do a peruit illis sensũ. ut intelle¬
gerent om̃a ꝗ scripta essent in
lege morsi & ꝓphotis & psalmis
deipso discipuli ad posuer̃ turb̵
quando ꝓfecti p̃dicauer̃ ubiq
dño co operante & sermone con¬
firmante sequentib signis

Expanded text:
tio coepisset enarrari per Dominum, ab eis qui audierunt, in nos confirmatum est. Quinque siquidem panes et duos pisces fregit et distribuit discipulis, quando aperuit illis sensum, ut intelligerent omnia quae scripta essent in lege Moysi et prophetis et psalmis de ipso. Discipuli apposuerunt turbis, quando profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante seque
Abbreviated transcription (Latin):
ge ipsũ ne en gu tẽpgeris.
Ncsi dicer&. quia & tu homo es
& potes in aliquo tẽptari & adiuto¬
rio indigere: &ideo debes sustine¬
re tẽcatũ. qui eñi sub conditione
infirmitatis positi s̃: merita infir¬
m sustinent: alit̃ alerenius

Expanded text:
eipsum ne et tu tenteris. Ac si diceret, quia et tu homo es, et potes in aliquo tentari, et adjutorio indigere, et ideo debes sustinere tentatum, qui enim sub conditione infirmitatis positi sunt merito infirmos sustinent. Alter alte
Abbreviated transcription (Latin):
seruos ut adistas nuptias ami¬
cos inuitaront misit seinel mi¬
sit iterum: quia in carnationis
dominicae praedicatores & prius
ꝓphexas dixit futuram. & ꝑ apos¬
tolus nuntiauit sactam. mict&q
seruum suum inuitatos uo¬
care adnuptias aut dubiũ qui
morsen perquem legis inuitatis
dedit. Si autem seruos legerimus
ut plera quȩ habent exemplaria :
ad proplieas referendum est qđ
inuitati. per eos uenire contemp¬
serint igerumn mnisie al.i
os seruos diceras dicige
inuingatis ecce pranidium

Expanded text:
s suos, ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum, quia incarnationis Dominicae praedicatores, et prius phetas dixit futuram, et per apostolos nuntiavit factam. Mittitque servum suum invitatos vocare ad nuptias, haud dubium, quin Mosen, per quem legem invitatis dedit. Si autem servos legerimus, ut pleraque habent exemplaria, ad prophetas referendum est, quod invitati per eos venire contempserunt. Iterum misit alios os suos, dicens: Dicite invitatis, ecce prand
Abbreviated transcription (Latin):
um dicit quẽ
constituit heredem : humanitatẽ
significat cui dictũ est pete a me
& dabo tibi gentes hereditatẽ tuã
Ergo non iam portio dñi tantũ
iacob & sors eius isrł sed om̃s na¬
tiones & gentes toto orbe diuisar
inhereditate distinctim sanguis
amplectitur xp̃i hereditas ab ȩro
dicta est id est dño qđ in ea potes¬
tate libera domin&ur. heredis
hic utitur nomine : ut duo quȩdam
per hoc astruas & ostendat
hoc est qđ ꝓprius sit filius & qđ
dominationis illi nulla constrin¬
gata misso cum ergo dicit: quẽ
constituit heredem uniuersorũ.
sub intellegitur totius mundi
perquẽ fecit inquid en

Expanded text:
um dicit: Quem constituit haeredem humanitatem significat, cui dictum est: Pete a me et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Ergo non jam portio Domini tantum Jacob, et sors ejus Israel, sed omnes nationes et gentes toto orbe divisas, in haereditatem distinctim sanguis amplectitur Christi. Haereditas ab hero dicta est, id est, domino, quod in ea potestate libera dominetur. Haeredis hic utitur nomine, ut duo quaedam per hoc astruat et ostendat, hoc est, quod proprius sit Filius, et quod dominationis illi nulla contingat amissio. Cum ergo dicit: Quem constituit haeredem universorum, subintelligitur, totius mundi. Per quem fecit, inquit, e
Abbreviated transcription (Latin):
Siue illius qͥ conueroit : siue sua
qͥ conuerdit illius ꝑpenitentiã con¬
tigit peccata ẜ eatienĩ psalmista.
Caritas enĩ ait apłs. que operuit mul¬
titudinẽ peccatorũ¬

Expanded text:
ive illius quem convertit, sive sua, qui convertit, per poenitentiam contegit peccata: Beati enim, ait Psalmista, Charitas enim, ait Apostolus, cooperit multitudinem peccator
Abbreviated transcription (Latin):
incelũ. Idẽ in eadẽ forma carnis.
atq substantia ueni& iudicaturus :
inqua uenerat iudicandus. Cui
ꝓfecto inmortalitatẽ dedit: natura.
ñ abstulit cuius &iã gloria diuina
quẽ quondã in monte trib: disci¬
pulis apparuit: ꝑ acto iudicio ab
õnib: scĩs uidebre quando tolle t
impius neuideat gloriã di¬

Expanded text:
in coelum. Id est, in eadem forma carnis atque substantia veniet judicaturus, in qua venerat judicandus. Cui profecto immortalitatem dedit, naturam non abstulit. Cujus etiam gloria divina, quae quondam in monte tribus discipulis apparuit, peracto judicio ab omnibus sanctis videbitur, quando tolletur impius ne videat gloriam D
Abbreviated transcription (Latin):
et̃hi opumn. Et in regũ libro
legimus quia regina austriuenit
a sinibus terra audire sapientiam
salomonis. Moris quippe fuit illi
nationi afeminis regis easq canda¬
ces appellari. quienat suꝑocns

Expanded text:
ethiopum. Et in Regum libro legimus quia regina Austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Moris quippe fuit illi nationi semper a feminis regi, easque Candaces appellari. Qui erat super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
qui uero non respiciunt eaq
uidentur sedq non uident᷑
erne sunt trans formantur.
& renouantur ad futuri scłi
formam uide ergo ne forte
cũ uenerit ira incor tuum.
& concupiscentia mala & aua¬
ritia c&eraq quib scłm praȩ¬
sens delectatur formati scłi
prȩsentis inponat Si uero
econtrario mansuetudo pati¬
entia lenitas continentia
fides ueritas ceeraq uirtutes
habitent in corde tuo confor¬
mem te futuri scłi faciunt
&ita pulchra animȩ tuȩ¬
ad uerbo đi tota pulchra es

Expanded text:
qui vero non respiciunt ea quae qui vero non respiciunt ea quae videntur, sed quae non videntur, aeterna sunt et transformantur, et renovantur ad futuri saeculi formam. Vide ergo ne forte cum venerit ira in cor tuum, et concupiscentia mala et avaritia, caeteraque quibus saeculum praesens delectatur, formam tibi saeculi praesentis imponant. Si vero e contrario, mansuetudo, patientia, lenitas, continentia, fides, veritas, caeteraeque virtutes habitent in corde tuo, conformem te futuri saeculi faciunt, et ita pulchram animam tua verbo Dei. Tota pul
Abbreviated transcription (Latin):
Montẽ iħu incorpore nr̃o cir¬
incorpore nr̃o manifestetur
sc̃aco Sc̃am dicit inqua sc̃s sp̃s
habitat. ut illud nescitis quia
templũ đĩ estis. & sp̃s dĩ habitat
in nobis sc̃aco do phacentẽ
Placentẽ đo dicitur. postea
apeccatis & uitiis seƿaratã hu
enim qui membra sua morti¬
ficant ab incentiuo libidinis
& furoris & actus &corporis
sui dõ placitus habent hostiã
uiuentẽ sc̃am đo placentẽ ra¬
tionabiliter offerunt:
ratioreas il e obs equiũ
Ibsequium hic cultũ dicitur
qui dudum inpecudum mutorũ
corporib constabat nunc in¬
quid incorpore rationabilis
hominis offeratur & corpora
magis ur̃a quã pecudum fiant
sac rificiũ do quia dignũ est đo
tales hostias immolare arie¬
tes autẽ & hircos &uitulos
in mortali & in corporeo đo
offerre nulla ratione recta
& honesta suscepit
et xolai corpirmari huic
Ostendit esse quandam formã
huius scłi & aliam futuri scłi
formam scłi prȩsentis ab tant᷑

Expanded text:
mortem Jesu in corpore cirin corpore nostro manifestetur. Sanctam. Sanctam dicit in qua sanctus Spiritus habitat, ut illud: Nescitis quia templum Dei estis et spiritus Dei habitat in vobis . Deo placentem. Placentem Deo dicit, ut pote a peccatis et vitiis separatam, hi enim qui membra sua mortificant, ab incentivo libidinis et furoris, actus corporis sui Domino placitos habent, hostiam viventem, sanctam, Domino placentem, rationabiliter offerunt. Rationabile obsequium. Obsequium hic cultum dicit, qui dudum in pecudum mutorum corporibus consistebat. Nunc, inquit, in corpore rationabilis hominis offeratur, et corpora magis vestra quam pecudum fiant sacrificium Deo, quia dignum est Domino, tales hostias immolare, arietes autem et hircos et vitulos, immortali et incorporeo Domino offerre, nulla ratio recta et honesta suscipit. Et nolite conformari huic saeculo. Ostendit esse quamdam formam hujus saeculi, et aliam futuri saecuformam saeculi praesentis aptantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nagna consolatioe discipulorũ:¬
ut rominiscerent᷑ ante prȩ¬
dicta ẽẽ a magistro ꝗ passuri essent.
Et eundẽ se scire habere adiu¬
torẽ & remuneratorẽ. ꝓcur: no¬
mine talia passuros se eẽ p̃dictũ
ẽ illis hec abinicio uosis
nidixi quia uoniscũ eram.
apatre & de consolatione & con¬
formatione eiusdẽ sp̃s quocon¬
solandi & roborandi fuissent: ut
midare ñ debuissent. hec ab ini¬
dio ñdixi. quia uobcũ erã quia
mea p̃sentia consolaba t uos. coni¬
cordia. Istarũ duarũ incaritatis

Expanded text:
Magna consolatio est discipuloruut reminiscerentur ante praedicta esse a magistro quae passuri essent, ut eumdem se scirent habere adjutorem, et remuneratorem, pro cujus nomine talia passuros se esse, praedictum est illis. Haec ab initio vobis non dixi, quia vobiscum eram. a patre, et de consolatione et confirmatione ejusdem spiritus, quo consolandi et roborandi fuissent? Ut midare non debuissent. Haec ab initio non dixi, quia vobiscum eram, quia mea praesentia consolabatur vos. CONC
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ hane. & morte. Sed sic̃ illius testi¬
moniũ ꝑ hibex apostolus emula¬
tionẽ habent sed non secđm sci¬
entiã arbitrant̃ ergo legis emula¬
tores obsequiũ seprestare dõ dũpre¬
quigratiã quã ipse filius offert.
accipere rennuunt . Incassũ seđo
placeri estimant : quidĩ filiũ con¬
tẽpnere. immo &iã ꝑsequi ac blas¬
phere laborant. Duo dix illis esse
uentura aiude is. idẽ ut extra sina¬
gogã eos facerent: &ut eos int̃fi¬
cerent. Quȩ &iã adcumulũ dãp¬
nationis illius populi ꝑtinebant
& ad salutẽ gentiũ ꝓfutura suissent.
Sĩc paulus in actib apostolorũ illis
iudeis dix̃. quia indignos uos uerbo
dĩ fecistis . ecce conuertimur ad
gentes. sic enĩ p̃cepit nob dñs. Ecce
dedite in lucẽ gentiũ : ut sis salus
mea usꝗ ad extremũ t̃rae. seqre
et hec pacienit quia
meũ Quia enĩ filius in patre
& pat̃ est infilio: & qͥuid& filiũ
uidex & patrẽ. pat& ꝓfecto qui
cũq filii credulitatẽ obstinata

Expanded text:
testimonium perhibet Apostolus, aemulationem Dei habent, sed non secundum scientiam. Arbitrantur ergo legis aemulatores obsequium se praestare Deo, dum praequi gratiam quam ipse filius offert, accipere renuunt, incassum Deo se patri placere aestimant, qui Dei filium contemnere, imo etiam persequi ac blasphemare laborant. Duo dixit illis esse ventura a Judaeis, id est, ut eos extra synagogam facerent, et ut eos interficerent, quae nationis illius populi pertinebant, et ad salutem gentium profutura fuissent, sicut Paulus in Actibus apostolorum illis Judaeis dixit: Quia indignos vos verbo Dei fecistis, ecce convertimur ad gentes . Sic enim praecepit nobis Dominus: Ecce dedi te in lucem gentium, ut sis salus mea usque ad extremum terrae . Sequitur. Et haec facient, quia Quia enim Filius in Patre, et Pater est in Filio, et qui videt Filium, videt et Patrem , patet profecto quod quicunque Filii credulitati obstinata
Abbreviated transcription (Latin):
quia uerba legis dispiciunt
redeptoris p̃cepta quiex mor¬
tuis surrexit quanto subtili¬
ora sunt tanto hȩo difficilius
implebunt: &nimirũ constat
qui a cuius implere dicta ren¬
nuunt ei ꝓcul dubio credere
recusant: que uero iuxta allego¬
riã diues iste qui induebatur pur¬
pura & brsso &epulabatur cotidie
splendide nisi iudaicũ populũ signi¬
ficat quicultũ uite exterius habuit
qui accepte legis diliciis adnitorẽ
usus est ñ adutilitatẽ quẽ autẽ la¬
⁊ arus ulcerib plenus. nisi gentile
populũ figuralitor ex primit: qui
dũ conuersus addm̃ peccata sua con¬
fiteri ñ erubuit. huic uulnus incu

Expanded text:
qui verba legis despiciunt, redemptoris praecepta, qui ex mortuis surrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt, et nimirum constat, quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Quem vero juxta allegoriam dives iste, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem. Quem autem Lazarus ulceribus plenus, nisi gentilem populum figuraliter exprimit, qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, hui
Abbreviated transcription (Latin):
querat ex primit quia eos ad
spiritalẽ intelligentiã non ad sur¬
gore in inserno positos goniit.
pecit ut ad eos lazarus mit¬
tatur. Cui quia morsen & pro¬
phetas habeant dicitur. Sed ait
quia ñcredunt nisi quis ex mor¬
tius resurrexerit. Cui ꝓtinus
respondetur. Simorsen x pro¬
phetas non audiunt nec ñ quis
exmortuis resurrexerit ore¬
dent ei Cerce demorse ueri¬
tas dicitur. Sic rederetis mo¬
isi. crederetis utiq & mili De
me enĩ ille scripsit. Impletur
ergo qđ ꝑ habrahȩ responsionẽ
dicitur exmortuis enĩ dñr re¬
surrexit. Sediudaicus populus
quia morsi credere noluto : ei
&ciã quirosurrex̃ exmorcuis
credere contẽpsit. Cũq morsi
uerba spiritaliter intelligere
rennuit ad eũ de quo mor ses
locutus fuerat non ꝑuenit.

Expanded text:
querat exprimit, quia eos ad querat exprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait quod non credunt, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis a mortuis resurrexerit, credent ei. Certe de Moyse veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus populus quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit; cumque Moysi verba spiritaliter intelligere renuit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat non pervenit.