comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitare audeat. lucem ad
omuia sufficientem de xͥ
corde posse radiare. & qd
consequens est. nemo qui
negare presumat. tante
illustrationes radios. uiroᷤ
aplicos in mediate susci¬
pere ⁊ in alios refundere.
ut constet qd sciptum ẽ.
Illuminans tu mirabiłr
amontibus eternis Erunt
itaq absq dubio apłici
lignis ñ solum uerita¬
tis intelligentia ꝑsp̾catioreᷤᷤ
sed ⁊ potestatis p̃rogatiua
super eminentiores. intan¬
ter ut ceteroꝵ⁊ omnium
nemo omnino possit eoꝵ
uel seintentiam refellere.
uel iuolentie ressist̾e. Nã
⁊ tortores demones. qui
prius homines trahebat
ad tormenta. iam uersa
uice iuxta de creta udi¬
cantium hominũ dispo¬
nen tur ꝑloca penalia. Ec¬
ce lam apparet ut arbitror.
que siz illa iudiciare potesta¬
tis p̾rogatiua apłicis uiris
abuno omnium collecta.
Ecce q̃ pͥus putabant᷑ nulliꝰ
ẽẽ momenti. tante sulimi¬
tatis inuetae̾. qͣnta aminꝰ¬
Queris scire qͦmͦ sit uerum

Expanded text:
bitare audeat lucem ad bitare audeat lucem ad omnia sufficientem de Christi corde posse radiare, et, quod consequens est, nemo qui negare praesumat tantae illustrationis radios viros apostolicos immediate suscipere, et in alios refundere, ut constet quod scriptum est: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis. Erunt itaque absque dubio apostolici lignis, non solum veritatis intelligentia perspicaciores, sed et potestatis praerogativa supereminentiores, in tantum ut caeterorum omnium nemo omnino possit eorum vel sententiam refellere, vel violentiae resistere. Nam et tortores daemones qui prius homines trahebant ad tormenta, jam versa vice juxta decreta judicantium hominum disponentur per loca poenalia. Ecce jam apparet, ut arbitror, quae sit illa judiciariae potestatis praerogativa apostolicis viris ab uno omnium Domino collata. Ecce quae prius putabatur nullius esse momenti tantae sublimitatis inventa est, quanta a minQuaeris scire quomodo verum
Abbreviated transcription (Latin):
conparauit. nain⁊ ipse ab
oriente usq mocciclen¬
dem ꝑtingit. sed nũquam
nisi admodicum apparet.
nam deradio solis multo
alit̾ accid̾e solet. Appare¬
bit itaq sicut fulgur. &
ab oriente inoccidentem.
attigens afine usq
finem. ut sub miranda
celeritate omnia q̃ ubiq
derrarum sunt erunt uelfu¬
crunt ꝓferat inlucem.⁊ quã¬
ter spectat adiudicii rationẽ
omnia simul⁊ semel ꝑdeat
ad mnanifestationem. Omnes
in quid apłs resurgemꝰ sed
non omnes inmutabi mur
inmomento inictu occuli.
Qui poterit omnium corꝑa
sub tanta festinatione reꝑa¬
are. numquid nam sub ead
celeritate non poterit omni-¬
um corda adquequmq
uoluerit inquanter placu¬
erit illuminare: Sitante
claritatis radium qualem
dicturi sumus. in quo ha¬
bitat candor ille lucis eter¬
ne. in quo asconditi sunt
omnes thesauri sapiẽtie
&scientie. in quo habitat
plenitudo illius luminis
quo illuminat om nem
hominem ueniemtem in
hunc mundum: Nemo
utiq fidelium est qui du-¬

Expanded text:
comparavit: nam et ipse ab oriente usque in occidentem pertingit, sed fulgur nunquam nisi ad modicum apparet; nam de radio solis multo aliter accidere solet. Apparebit itaque sicut fulgur, et ab oriente in occidentem attingens a fine usque in finem, ut sub miranda celeritate omnia quae ubique terrarum sunt, erunt, vel fuerunt, proferat in lucem, et quantum spectat ad judicii rationem omnia simul et semel prodeant ad manifestationem: Omnes, inquit Apostolus, resurgemus, sed non omnes immutabimur. In momento, in ictu oculi, etc. . Qui poterit omnium corpora sub tanta festinatione reparare, nunquidnam sub eadem celeritate non poterit omnium corda ad quaecunque voluerit in quantum placuerit illuminare? Si tantae claritatis radium qualem dicturi sumus in quo habitat candor ille lucis aeternae, in quo absconditi sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae, in quo habitat plenitudo illius luminis quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum? Nemo utique fidelium est qui du
Abbreviated transcription (Latin):
diligere. non quod per eum
amorem habeat. sed exibeat.
non quod amorem abȩo ac¬
cipiat. sed ꝑeum inpendat.
Dicit augustinꝰ de filio. Filiꝰ
dĩcebat. ⁊ pat̾ docebat. Et fi¬
lius dese ipso. Mea doctrina
procedit sed filii qui cam
spirauit. Si spiritus sanctuᷤ
est. amor utriusq eut pa¬
ter non dicatur recte sp̃u
amare: Animus humaniuᷤ
amor non est. sed ab ipso
amor procedit. et ideo ipso
non diligit. sed amore quia
seipso procedit. Pater uero
amor est et spiritus sanctꝰ
eius amor est. et ideo pater
diligit seipso diligit spiri¬
tu sancto diligit se¬
ipso amore diligit suo
amore. Quis nesciat qui
filius beade marie. et fi

Expanded text:
diligere, non quod per eum amorem habeat, sed exhibeat, non quod amorem ab eo accipiat, sed per eum impendat. » Dicit Augustinus de Filio: « Filius dicebat et Pater docebat, et Filius de seipso: Mea doctrina procedit, sed Filii qui eam spiravit. Si Spiritus sanctus est amor utriusque, cur Pater non dicatur recte Spiriamare? » Animus humanus amor non est, sed ab pso amor procedit, et ideo seipso non diligit, sed amore qui a seipso procedit. Pater vero amor est, et Spiritus sanctus ejus amor est, et ideo Pater diligit seipso, diligit Spiritu sancto. Diligit seipso amore, diligit suo amore. Quis nesciat quod Filius beatae Mariae et fi
Abbreviated transcription (Latin):
supplicat᷑. ⁊ pat̾ ꝓpitiat᷑. filiꝰ ĩ t̾pel¬
lat᷑. pat̾ misẽt᷑. filius ĩ plorat᷑.
pat̃ largit᷑. Dir̃ custos. Ueñ inane.
Pat̾s dic̃e ut dictũe . eiꝰ ẽ. reuelare.
Patris ꝓmitt̾e ÷ ꝓpositi sui bene¬
placitum m̃ti hutnane ꝑspei fi¬
duciam infund̾e. Ecce qd̾ longe
suꝑiꝰ iaindirimus. quia quidam
modum humane restauracioĩs
quoioclo fieri oportuit intellige¬
bant. s qm̃ diuinum bñplacitã
suꝑ hoc ipsouesciebant. nullo
modo pecere p̃sumebant. dħi
namq eiꝰmodi intelligentias
eis data : uit intelligerẽt. quid
desidare. qͣut quid suspirare de¬
berent. ⁊ duu multũq deside¬
iãdo. gem̃do. suspirando. dig¬
ni fierent. qͥ suꝑ hoc certificari
debuissent. Et ecce aurie cdesi¬
derantib humilit̃q supplicã¬
tib aduentꝰ redemptoris reue¬
lat᷑ aquib pͥus siciebat᷑. nec tũ

Expanded text:
supplicatur, et Pater propitiatur. Filius interpelsupplicatur, et Pater propitiatur. Filius interpellatur, Pater miseretur; Filius imploratur, Pater largitur. Dixit custos: Venit mane. Patris dicere, ut dictum est, ejus est revelare. Patris promittere est propositi sui beneplacitum menti humanae per spei fiduciam infundere. Ecce, quod longe superius jam diximus, quia quidam modum humanae restaurationis quomodo fieri oportuit intelligebant; sed, quoniam divinum beneplacitum super hoc ipso nesciebant, nullo modo petere praesumebant. Ad hoc namque ejusmodi intelligentia eis data est ut intelligerent quid desiderare, ad quid suspirare deberent. Et diu multumque desiderando, gemendo, suspirando digni fierent qui super hoc certificari debuissent. Et ecce anxie desiderantibus humiliterque supplicantibus adventus Redemptoris revelatur a quibus prius sitieba
Abbreviated transcription (Latin):
tdirit
custos. Uenit mane ⁊ nox.
Ab ipsa pͥme p̾uarieacionis hora
usq ad xp̃m̃ om̃s subnocte erant.
⁊uiam teuertẽdi ad patͥam. portã
intrandi adiutam inuenire non
poterant. ⁊ iecirco ueri dei mane
rentur nͭ ignorabant. Iecce eis ita
desiderium sumi respondetur.
cũ ad nõ dicitur. ueuit inane.
Quid ẽ inaue. uͥ quedam inchoa¬
cio lueis diurues Scitiꝰ autẽ qͥs
dicat. Ego sum lux mundi lur
mundi ⁊ sol iustieie xp̃c ẽ qui il¬
luminat omnnẽ homnẽ ueniẽ¬
tem in hũc mundum Inchoacio
itaq uere lucis ẽ. aduentus nr̃i
saluatoris. Oriente namq sole
iusticie inchoat᷑ uerum mane.
Dehoc mane inꝓpħa habemus.
Erortũ ẽ intenebͥs lumen rectis
miserierors ⁊miserator dñs. Dic̃
itaq uenit mane. Mane desicła¬
tis in aue habebitis. In aduentũ
filii mei suspiratis. eitoueniet
quẽ queritis. Duit custos. uenit
maue. Sicut suꝑiꝰ iam dictum est.
ũ dic̃. dixi s dixit. Alia itaq ꝑͥ

Expanded text:
dixit custos: Venit mane, et nox. Ab ipsa primae praevaricationis hora usque ad Christum omnes sub nocte erant, et viam revertendi ad patriam, portam intrandi ad vitam invenire non poterant, et idcirco veri dici mane rentur non ignorabant. Et ecce eis juxta desiderium suum respondetur, cum a Domino dicitur: Venit mane. Quid est mane, nisi quaedam inchoatio lucis diurnae? Scitis autem quis dicat: Ego sum lux mundi . Lux mundi et sol justitiae Christus est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Inchoatio itaque verae lucis est adventus nostri Salvatoris. Oriente namque sole justitiae inchoatur verum mane. De hoc mane in Propheta habemus: Exortum est in tenebris lumen rectis, misericors et miserator Dominus . Dicit itaque, venit mane. Mane desideratis, mane habebitis. In adventum Filii mei suspiratis. Cito veniet quem quaeritis. Dixit custos: Venit mane. Sicut superius jam dictum est, non dicit dixi, sed, dixit. Alia itaque pe
Abbreviated transcription (Latin):
uenit inane. Testant᷑ qd̾ dicimꝰ
oracła balam ꝓpħe. testãtur ħ
ip̃in uaticima sibille. Atceltã
nifallor ⁊ huic testimonio. ara
illa q̃ apud athenas consecrata
erat. ignoto dõ. Sei̾citanti aut̃
paulo apło an hõ futurus eẽt.
an sp̃s deoꝵ. responsum ẽ ab eato
dionisio. Uerus ds̃ ⁊ uerus hõ.
yipse renouat᷑us est mundum.
Er his itaq palam ẽ intellig̾e gen¬
tes xͥ aduentum exreuelatioẽ pre

Expanded text:
tantur quod dicimus oracula Balaam prophetae , testantur hoc ipsum vaticinia Sibyllae. Attestatur, ni fallor, et huic testimonio ara illa quae apud Athenas consecrata erat ignoto Deo . Sciscitanti autem Paulo apostolo an homo futurus esset, an Spiritus deorum: Responsum est a beato Dionysio, verus Deus, et verus homo, et ipse renovaturus est mundum. Ex his itaque palam est intelligere gentes
Abbreviated transcription (Latin):
gentib. siue exiudeis cũ ommi
instancia uł fidencia querebat᷑.
qd̾ pͥus petere ũaudebant. Qid
aliud querebat uorilla ꝓpħe
ad patrem: Emitte agnũ dñe¬
dnatorẽ terre. Quid aliudsi s¬
pirabat uor illa psalmiste ad eũd̃.
emite manũ tuam dealtos
Nonne ipsius aduentꝰ ab ipso
filio satis deuote nec minꝰ aꝑte

Expanded text:
 omni instantia, vel fidentia quaerebant quod prius petere non audebant. Quid aliud quaerebat vox illa prophetae ad Patrem? Emitte agnum dominatorem terrae . Quid aliud spirabat vox illa Psalmistae ad eumdem? Emitte manum tuam de alto . Nonne ipsius adventus ab ipso Filio satis devote nec minus aperte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponitis audire erpecto: R
Uti alias iam diximꝰ oportuit.
ut oradm suũ ꝓpħa d̾ hoc pue¬
ħ totũ er eadẽ scriptura suo
tpr cognoscr ꝓbari. potius¬
set. ut modo murabili muno
eodemq scͥpture loco inuemi¬
retur. uñ infidlitas ereeca¬
retur. ⁊ sidlitas illuminaret᷑.
Quere ex hac scͥptitra dilig̃t̃
incuius rei signũ hic puer
datus sit. ⁊ habes curuen̾it.
Attende quale nom̃ ꝓpħia
ei imposu̾it. simuł  ꝓpen¬
de. qr nũcupatiue nunquã

Expanded text:
ponitis audire exspecto. RICH. Uti alias jam diximus, oportuit ut oraculum suum propheta de hoc puehoc totum ex eadem Scriptura suo tempore cognosci et probari potuisset, ut modo mirabili in uno eodemque Scripturae loco inveniretur, et unde infidelitas excaecaretur, et fidelitas illuminaretur. Quaere ex hac Scriptura diligenter in cujus rei signum hic puer datus sit, et habes cur venerit. Attende quale nomen prophetia ei imposuerit, simul et perpende quia nuncupative n
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẽẽ ñ posset. q̃ ñ solũ eius
natiuitatẽ. s ⁊ conceptõnem
p̃cessisset Iulud itaq ꝓpħa er
clurino õ instinctu dicenqͣ
elegit quod qͥd occultandi
sacram̃ti gra adlicen con¬
gruentius fuit. quod ⁊ip̃m
qͥd̃ eq̃ ner̃ fuit. nam quod p̃
ut int̾im ñ habeam iuxta histo¬
ricũ sensum quid ultra clebeã¬

Expanded text:
sset, quae non solum ejus nativitatem, sed et conceptionem praecessisset. Illud itaque propheta ex divino instinctu dicendum elegit, quod quidem occultandi sacramenti gratia ad dicendum congruentius fuit, quod et ipsum quidem aeque verum fuit. Nam quod praut interim non habeam juxta historicum sensum quid ultra debea
Abbreviated transcription (Latin):
in signũ liberationis de ma¬
nib rasm. atq facee huic
sactũ ẽ ut aqͥbdam putet᷑
usq hodie iđ eẽ ẽmanuel
qui filius ysaie Occultandi
elis ortum. ł conceptũ. s pocuis
diccum ẽ añqͣm sciat puer rep¬
bare malũ. ⁊ elig̃e bonũ .d.t¬

Expanded text:
num liberationis de manibus Rasin atque Phacee. Hinc factum est ut a quibusdam putetur, usque hodie, idem esse Emmanuel qui filius Isaiae. Occultandi elis ortum, vel conceptum, sed potius dictum est antequam sciat puer reprobare malum et eligere bonum, d
Abbreviated transcription (Latin):
qũ t̾ra quam achar cdetestabatur
a facie duoꝵ regũ suoꝵ destituta
sit. ⁊ innuenies quomͦ aduentantis
ẽinanuelis t̃pꝰ ꝑpendi possit. Ut
enim ercecandos lat̾et. ut illium¬
nandis suo tpr̃ ignotesc̾ẽt. quod
addinne culture confirmationẽ
ꝓmissus puer daretur.⁊ ineius¬
modi rei signũ ꝑmit̾etur. ad
illud quod p̾missũ ẽ. auellamus
iudam ad nos.ñ ẽ subiunctum̃
ñ auelletur. sic̃ nec auelletur
a uobis. s subucnctũ ẽ inquo
utr̃lib subintelligi potest.
scilic ñ stabit. neq eric istiul
Ut eq̃ ercecandos later. ut illu¬
minandis ignotescet. quod
qͥ ꝓmittebatur suturꝰ eẽt hõ

Expanded text:
testabatur a facie duorum regum suorum destituta sit, et invenies quomodo adventantis Emmanuelis tempus perpendi possit. Ut enim excaecandos lateret, ut illuminandis suo tempore innotesceret quod ad divinae culturae confirmationem promissus puer daretur, et in ejusmodi rei signum promitteretur, ad illud quod praemissum est, avellamus Judam ad nos: non est subjunctum, non avelletur, sicut nec avelletur a vobis, sed subjunctum est in quo utrumlibet subintelligi potest, scilicet non stabit, neque erit istud. Ut aeque excaecandos lateret, ut illuminandis innotesceret, quod qui promittebatur futurus e
Abbreviated transcription (Latin):
eam acceptionem qͣ fuit
ego d̾ bom electione
posim̃ ħ ur̃a solut̾o sufficit. s
scđm illam acceptionẽ q̃ auo¬
bis insuꝑiori tractatu posica
ẽ. nulla erit R accipe gͦ
aliam. q̃ scdm utrãꝙ sufficere
possit .h. Nec hanc q̃ scdm sen¬

Expanded text:
eam conceptionem quam ego de boni electione posui, haec vestra solutio sufficit. Sed secundum illam acceptionem quae a vobis in superiori tractatu posita est, nulla erit. RICH. Accipe ergo et aliam, quae secundum utramque sufficere possit. HUGO. Nec hanc quae se
Abbreviated transcription (Latin):
Silla q̃ ẽ infide sola. solã
bñ oꝑando adu̾itatem il¬
luminatur. Hinc ẽ illud
sapientis. fili concupisti
sapienciam. serua man¬
data. ⁊ p̾bebit illam tibi
d̾s. Hoc ipsum uisemet¬
ipso perpientiam didiest
qͥ diẽ. Amandatis tius
intelleri. Ad illam itaq
ueritatis cognicionem
nos uocat. cũ nos ad epu¬
las sinceritatis ⁊ u̾itatis
inuitat. Non nob̾ gͦ de¬
bet sufficere. fidei nr̃e
sacramenta u̾aciter ⁊
firmiter credere. nͥ sa¬
cagramus inquantum
possumus. etiam ꝑ intel¬
ligentiam capere. Ex an

Expanded text:
illa quae est in fide sola, solet bene operando ad veritatem illuminamur. Hinc est illud Sapientis: Fili, concupisti sapientiam, serva mandata, et praebebit illam tibi Deus . Hoc ipsum in semetipso per experientiam dicit qui dixit: A mandatis tuis intellexi . Ad illam itaque veritatis cognitionem nos vocat, cum nos ad epulas sinceritatis et veritatis invitat. Non nobis ergo debet sufficere fidei nostrae sacramenta veraciter et firmiter credere, nisi satagamus in quantum possumus etiam per intellige
Abbreviated transcription (Latin):
Sex aliis eius u̾b plenius intelli¬
gipot̾it. qͦ simplicitate ħ dir̾it.
Iti fie argum̃tat̾oms sue. ponit
ronẽ. qͣre ñsit ei utile iudeis
siccumbamus: Cur anceps e̾tam̃
dieit ñ dicam de re aꝑta s dde
aptissima ut ip̃e p̾cucat ꝓpheta.c
S forte humilitatis u̾ba sunt
ista. Hid̾amꝰ gͦ seq̃ntia. Nos
inquã ait nr̃is inrib emensis
fortiora fortiorib relm q̃tes. cep¬
tã litt̾alis sensus explanatonẽ

Expanded text:
 plenius intelligi poterit qua simplicitate hoc dixerit. In fine argumentationis suae ponit rationem quare non sit ei utile Judaeis ibus succumbamus. Cur anceps certamen dicit, non dicam de aperta, sed de apertissima, ut ipse praedicat, prophetia? Sed forte humilitatis verba sunt ista. Videamus ergo sequentia. Nos, inquam, ait nostris viribus emensis, fortiora fortioribus relinquentes, coeptam litteralis sensus explanationem
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. qͣ possit abhoninari malũ.
⁊ eligere bonũ. Quod legi¬
mꝰ dẽ butiri uł mellis comesti¬
one. ꝓculdubio scͥptũ ẽ le
emmanuele. Quid gͦ Hic
erit ille fid̾i nr̃e murus firmis¬
simus. si emmanuel dicatur
ꝓpħisse filius: Certe sola int̃
mulieres beata maria. uͥgo
⁊ mat est: Si dicta itaq ꝓphe¬
tia ꝓut illi plac⁊ aꝑtissim̾a ẽ
de integͥtate ⁊ u̾gmitate eiꝰ
est. inbeata u̾gine maria.
aꝑtissime nichilominus fal¬
exponendo accomodat u
aꝑtissime falsa ẽ ⁊ ñ pocius
ubi aꝑtissime uera ẽc Sulli
qͥ eã de saluatore ⁊ eius ma¬
tre exponunt faciunt ꝓrit
iustũ est: cur ip̃e eã de ꝓphe¬
Etissa exꝓonit ꝓut iistũ n̾ẽc
yides c̾te qͦm᷑ erposito sua
abi ipsi est cemtrariaz
Honne rectius phylosophass
si ista tacuiss. h. Utinã fateor
ñ clixiss: S put ip̃e nostis
fatetur multa. se n̾ uixta su¬
tentiam exposuisse. Re ser¬
te ħ ipm̃ manifeste det̾mina¬
re debuiss. qn̾ suã ⁊ uerã.

Expanded text:
ri malum et eligere bonum. Quod legimus de butyri vel mellis comestione, procul dubio scriptum est de Emmanuele: Quid ergo, hic erit ille fidei nostrae murus firmissimus, si Emmanuel dicatur prophetissae filius? Certe sola inter mulieres beata Maria virgo et mater est. Si dicta itaque prophetia, prout illi placet, apertissime est de integritate et virginitate ejus est in beata Virgine Maria, apertissime nihilominus falexponendo accommodat, ubi apertissime falsa est, et non potius ubi apertissime vera est. Si illi qui eam de Salvatore, et ejus matre exponunt, faciunt, prout justum est, cur ipse eam de prophetissa exponit, prout justum non est. Vides certe quomodo expositio sua sibi ipsi est contraria. Nonne rectius philosophasset, si ista tacuisset? HUGO. Utinam, fateor, non dixisset! Sed prout ipse nostris fatetur multa se non juxta sutentiam exposuisse. RICH. Certe hoc ipsum manifeste determinare
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ intellig̃d sit audire
nam mͥ uidetur oĩo alit̾ eẽ. R
Cum euangłista hoc clicat.
negare quis audeat . c. Iħe in¬
quit ꝓficiebat sapĩa etate  grã¬

Expanded text:
quomodo intelligendum sit audire. Nam mihi videtur omnino aliter esse. RICH. Cum evangelista hoc dicat, negare quis audeat? Jesus, inquit, proficiebat sapientia, aetate, et gra
Abbreviated transcription (Latin):
re. Sub hora cir cũcidendi.
⁊ baptirandi ꝑ erꝑientiã
didicit. cutus dignationis
fu̾it. totius peccati inmunẽ
de manib peccatoꝵ lacͣ¬
m̃ta salutis nr̃e sine ulla
sui utilitate susciꝑe. Sub
hora temptationis ꝑ exꝑiẽ¬
tiam didicit. cuius dtisc̃tio¬
nis fu̾it diabolicis sugges¬
tionib ñ ced̾e. nͨ int̾ esurẽ¬
dum appetitui deserutre.
Sub hora passionis ꝑ exꝑiẽ¬
tiam cdilicit. cuius ꝑfec̾tiõis
fu̾it. int̾ contumelias ÷ t̾roreᷤᷤ
int̾nam ꝑacẽ ⁊ animi tͣnqͥlli

Expanded text:
re. Sub hora circumcidendi re. Sub hora circumcidendi et baptizandi per experientiam didicit, cujus dignationis fuerit totius peccati immunem, de manibus peccatorum sacramenta salutis nostrae, sine ulla sui utilitate suscipere. Sub hora tentationis per experientiam didicit, cujus discretionis fuerit diabolicis suggestionibus non cedere, nec inter esuriendum appetitui deservire. Sub hora passionis per experientiam didicit, cujus perfectionis fuerit inter contumelias et terrores internam pacem,
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ñ. Placet gͦ tibi ut di¬
re disputare. s sim plicit̃
audire. ⁊ quid senciendum
sit rõe manifesta collig̾e.
.R Dic pͥus utr̃ tibi place¬
at unam eañd̾ ꝙ dictionẽ
in una ⁊ ead positiõe iurta
hystoricũ sensum addiũsaᷤ
acceptiones accomodarẽ. H
illam quam int̾mm tene̾ sẽ¬
tentiam. donec meliorẽ:
c̃tiorẽ inueniam. RUir
tutum notitiã excendi
ꝑitiam putas obsecro ad
Utiq puto. inmo ꝓc̾co ha¬
beo : Scio ncħominꝰ aĩam
xp̃i ab hora conceptionis
sue oĩum uͥtatũ notitiã
simul ⁊ efficatiã hũisse.
⁊ itusq plenitudinẽ simł
⁊ semel accepisse. uñ nͨcre¬
do ꝑ tpĩm int̾ualla ad sapi
erhibuit. ẜ iurta singłarẽ
congruentiam suo tpr dis¬
pensauit. Er̃cendiꝑitiam
ab inicio hũit. s ad erꝑien¬
tie notionẽ ꝑ accessũ tpr̃is
accreinit. Ab ip̃a incartiat̃o
ne ꝑexꝑientiam didicit.
cuius humilitatis fu̾it. dñm
maiestatis ad seritilis forme
susceptionẽ se ip̃m inclina¬

Expanded text:
Bene. Placet ergo tibi ut dire disputare, sed simpliciter audire, et quid sentiendum sit ratione manifesta colligere. RICH. Dic prius utrum tibi placeat unam eamdemque dictionem in una et eadem positione, juxta historicum sensum ad diversas acceptiones accommodare. HUillam quam interim teneo sententiam, donec meliorem et certiorem inveniam. RICH. Virtutum notitiam, et exercendi peritiam putas, obsecro, ad Utique puto, imo pro certo habeo. Scio nihilominus animam Christi ab hora conceptionis suae omnium virtutum notitiam simul et efficaciam habuisse, et utriusque plenitudinem simul et semel accepisse. Unde nec credo per temporum intervalla ad sapieexhibuit, sed juxta singularum congruentiam suo tempore dispensavit. Exercendi peritiam ab initio habuit, sed ad experientiae notionem per accessum temporis accrevit. Ab ipsa incarnatione per experientiam didicit, cujus humilitatis fuerit Dominum majestatis ad servilis formae susceptionem seipsum inclina
Abbreviated transcription (Latin):
unde gła dm̃i poss accrescere:
Eece ingͣm concedamꝰ ista uera
sionis sue: Sepe ⁊ enim ubi abũ¬
dat malitia. suꝑ abundat gr̃a
Exsuꝑabundanti itaq grã y
contra regis m̃itũ. ꝓmissum sig¬
nũ dare potuit. qui solẽ suu̾
oriri facit suꝑ bonos ⁊ malos
pluit suꝑ iustos: in tustos. Partꝰ¬

Expanded text:
re. Ecce, inquam, concedamus ista vera sionis suae. Saepe etenim ubi abundat malitia, superabundat et gratia. Ex superabundanti itaque gratia, etiam contra regis meritum promissum signum dare potuit, qua solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos
Abbreviated transcription (Latin):
breo ñsic scriptũ contendit ⁊ h.
Quia ut robiq ẽ una ead̾ ꝙ
sententia: quamus sint u̾ba
diu̾sa . R Similit̾ sane senti¬
endũ ẽ in eo quod alma poñr
in hebreo. ⁊ uirgo in latino
huiꝰ siqͥd̾ ũbi exp̃ssionẽ qͦd ẽ alma
mnuna dictiõe latinꝰ sermo ñ ht̃
nũ qͣm tñ d̾ nupta nun qͣm nisi
dea q̃ uirgo ẽ dicisol img¬

Expanded text:
braeo non sic scriptum contendit? HUGO. braeo non sic scriptum contendit? HUGO. Quia utrobique est una eademque substantia, quamvis sint verba diversa. RICH. Similiter sane sentiendum est in eo quod alma ponitur in Hebraeo, et virgo in Latino. Hujus siquidem verbi expressionem, quod est alma, in una dictione Latinus sermo non habet, nunquam tamen de nupta, nunquam nisi de ea quae virgo est, dici sol
Abbreviated transcription (Latin):
adñodictũ ⁊ in beata uirgine
ꝯpletũ dixisti. uellẽ ate it̾ari
uoce gͣridiori.h. O quã iusto
dĩ iudicio surditatis notam in¬
imping̃e temptatis Erigite
itaq aures. ⁊ audite uociferan¬
tẽ. siñ potestis sermo¬
cmantẽ. Ecce uirgo in ut̃o
habebit. REgo sane idere¬
giate ꝯit̃atione ⁊ uocifera¬
tione: ñ ad rumipendam sur.¬
ditatẽ nr̃am s tuam Nunqͥd¬
nãuł adhuc intelligentie
aure ꝑcepisti. q̃ ip̃e it̃ato
dixistis. Quid iam tacese
Cur ꝓ more ñ ilico respondes.
.h. Utiq intumesco adu̾sum¬
meip̃m. p̃ ira ⁊ in dignatiõe
quod recolo me ista totiens le¬
gisse. ⁊ audisse. ⁊ quod modo
animadũto mininime animad¬
u̾tisse Nam sic̃ intellexi ⁊
credidi. ꝓpħiam illã inbeata
dĩ genitrice impletã qm̃ hoc
euangłista denunciat. sic de¬
bueram intellexisse. ⁊ credi
ꝓ eo quod ꝓpħa dicit ꝯcipiet.
euangłista ponat in utero ha¬
bebit. cur q̃so nemo euangłiᷤ.¬
tam mendatii arguit. ⁊ in he¬

Expanded text:
no dictum, et in beata Virgine completum dixisti, vellem a te iteruri voce grandiori. HUGO. O quam justo Dei judicio surditatis notam inimpingere tentastis! Erigite itaque aures, et audite vociferantem si non potestis sermocinantem. Ecce virgo in utero habebit. RICH. Ego sane id exegi a te cum iteratione et vociferatione, non ad rumpendam surditatem nostram, sed tuam. Nunquidnam vel adhuc intelligentiae aure percepisti quae ipse iterato dixisti? Quid jam taces? Cur pro more non illico respondes? HUGO. Utque intumesco advermeipsum prae ira et indignatione, quod recolo me ista toties legisse et audisse, et quod modo animadverto minime advertisse. Nam, sicut intellexi et credidi prophetiam illam in beata Dei Genitrice impletam, quoniam hoc evangelista denuntiat, sic debueram intellexisse et credidpro eo quod propheta dicit, concipiet, evangelista ponat in utero habebit, cur, quaeso, nemo evangelistam mendacii arguit, et in He
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾abatur lib̾ationis Quod gͦ
regi acar tollendi timoris grã
⁊exhibetur ut signum ẽẽ pos-¬
sit eius rei ob qͣm dandum fuit.
recte intelligitur dictũ de ꝓpħissa.
⁊ nichilominꝰ ꝯpletũ in be̾ata uir¬
gme maria. neqͥs nos estim ui¬
clauare ⁊ erroneos eẽ Nam
⁊ id quod scͥptũ ẽ. os ñ ꝯminu¬
es exeo ddictũ utiq ẽ de pacha
credas. aliã aliqͣm p̾t̾ solã beatã
uirginẽ mariam. uirginẽ con¬
cepisse. uirginẽ peꝑisse ħugo
De alia c̾te nec sꝑo factũ nec̃
sꝑo futurũ: R Hon gͦ recte
intelligitur de ꝓpħissa dictũ.
Ecce uirgo concipiet ⁊ pariet
filium .H. Recte ħ dic̾etis. si
inhebrẽo ħ loco uirginem
non id̾ sonat quod uirgo. R Qntũ
nob̾ uid̾tur quicqd in suꝑiori trac¬
tatu uociferauimꝰ. surdis aurib
loqutisumꝰ: Uociferabimꝰ gͦ cer¬
te adhuc maiori si oportu̾it cla¬
more. si. uł sic detur surditatẽ
tuam rumꝑe: Dic illud obsec
uñ animadũtis illam de qͣ loqͥ¬

Expanded text:
siderabatur liberationis. Quod ergo regi Acham tollendi timoris gratia exhibetur, ut signum esse possit ejus rei ob quam dandum fuit, recte intelligitur dictum de prophetissa, et nihilominus completum in beata virgine Maria, ne quis nos aestimet judaizare, et erroneos esse. Nam et id quod scriptum est: Os non comminuetis ex eo , dictum utique est de paschalcredas aliam aliquam praeter solam beatam virginem Mariam, virginem concepisse, virginem peperisse? HUGO. De alia certe nec credo factum, nec spero futurum. RICH. Non ergo recte intelligitur de prophetissa dictum: Ecce virgo concipiet et pariet filium. HUGO. Recte hoc dixeritis, si in Hebraeo hoc loco virginem non idem sonat quod virgo. RICH. Quantum nobis videtur, quidquid in superiori tractatu vociferavimus, surdis auribus locuti sumus. Vociferabimus ergo certe adhuc majori, si oportuerit, clamore, si vel sic detur surditatem tuam rumpere. Dic illud, obsecro, unde animadvertis illam de qua loqu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥm̃e uoluit quom᷑ uł oportuit.
uł potuit qͥdirit: Eoce uirgo
concipr. uel ecce uirgo in ut̾o
habebit. H. Ecce libent̾ acci¬
pio ut alma ñ dicatur. nisi d
ea q̃ sit iuirgo. libent̾ in hoc
defero euangeliste uł beato
faciat ꝓ uideo: Nam illud qd̃
quod sol um iuxta sententiam
suam inuentũ est ꝓsigno ẽẽ po¬
tuisse. pũꝑã uideli suam in
pͥma uiri ad eam accessiõe ꝯcepis¬
se. illud inquam ñ ht̃ undẽ ostẽ¬
designasse concedat R Bñe
facis. illud m̃ maxime ꝯcedẽ¬
do. quia satisfacit ꝑ iudeo: H.
Quantũ michi uidetur ꝓutati
uos aliqͥd effecisse. s nolite gła¬

Expanded text:
oluit quomodo potuit, vel oportuit qui dixit: Ecce virgo concipiet, vel ecce virgo in utero habebit. HUGO. Ecce libenter accipio, ut alma non dicatur nisi de ea quae sit virgo; libenter in hoc defero evangelistae vel beato faciat pro Judaeo. Nam illud quidem quod solum juxta sententiam suam inventum est pro signo esse potuisse, puerperam videlicet suam in prima viri ad eam accessione concepisse; illud, inquam, non habet unde ostendesignasse concedat. RICH. Bene facis illud inde maxime concedendo, quia satisfacit pro Judaeo. HUGO. Quantum mihi videtur, putatis vos aliquid effecisse; sed nolite g
Abbreviated transcription (Latin):
Pcul dubio ista debene suf¬
fic̾e xp̃iano. s ñ satisfaciunt
iudeo. qͥ noc euangłiste testi¬
moniũ ꝓ auctoritate recipit
nec beatã mariã sine inrili
semnne ꝯcepisse ꝯsentit. R
Bñ facis mi frat̃. minc sub
umbradõ sub t̃fugii cuilati

Expanded text:
a debent sufficere Christiano, sed non satisfaciunt Judaeo, qui nec evangelistae testimonium pro auctoritate recipit, nec beatam Mariam sine virili semine concepisse consentit. RICH. Bene facis, mi frater, nunc sub umbraculo subterfugii tui lati
Abbreviated transcription (Latin):
Ego feci pedes. qͥb ĩced̾et mortale
genꝰ qua causa faclũ ẽ ut claudicet᷑ płii:¬
plantaui te fructiferã. umiu̾sam uerã.
Et añ diximꝰ. ⁊ nunc eadẽ plenius. ut
intelligatis repetimꝰ : qr bonam plan¬
tauit uineã hominis animã. ħ ip̃a
uicio suo adu̾sus conditoris depͣuata
sit uoluntatẽ: Ego aut̃ plantaui
uitẽ fructiferam. uniu̾sã ueram.
ñ ex parte ueram.⁊ ex parte men¬

Expanded text:
Ego feci pedes, quibus ingrederetur mortale genus; qua causa factum est ut claudicent pplantavi eam fructiferam, universam veram. Et ante diximus, et nunc eadem plenius ut intelligatis, repetimus, quia Deus bonam plantavit hominis animam, sed ipsa vitio suo adversus conditoris depravata sit voluntatem. Ego autem plantavi te vitem fructiferam, universam veram: non ex parte veram et
Abbreviated transcription (French):
fectio religiams innuitur: et indi
beatitudinis possidet᷑ Nam et poeta
cũ ꝑfectũ hominẽ desebere conare¬
tur: insũma subecit Plenus et in
se ip̃o totꝰ teres atꝙ rotundus. Des

Expanded text:
fectio religionis innuitur; et in dubeatitudinis possidetur. Nam et poeta, cum perfectum hominem describere conaretur, in summa subjecit: . . . Totus teres atque rotundus. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
nũ et altũ. Magnũ: quia inple¬
tut orbem t̾rarũ. altũ: quia su¬
p̃omnẽ uirtutẽ ⁊ pͥneipatũ. hu¬
ius gͦ solius est barba: qͥa huios¬
niũ rerũ. in ꝑximos angłos des¬
ceudit. affluentia gr̃ar̾: uelur

Expanded text:
 magnum, quia implevit orbem terrarum; vere altum, quia supra omnem virtutem ac principatum. Hujus ergo solius est barba, quia huic snium rerum, in proximos angelos descendit effluentia gratiar
Abbreviated transcription (Latin):
temeamꝰ dicit apłs. spe salui fac¬
tisumus. Nã et pͥmicias huiꝰ pa¬
eis iam accepimꝰ. qm̃ nullus iupe¬
tus ad u̾se potestatis. nulla mo¬
lestia eiꝰ putredinis quã porta¬
mus. pocest nos ꝑ tubare abeo
quiete. que est in xp̃o iħu: dũ¬

Expanded text:
t dicit Apostolus: Spe salvi facti sumus . Nam et primitias hujus pacis jam accepimus, quando nullus in poenis adversae potestatis, nulla molestia ejus putredinis quam portamus potest nos perturbare ab ea quiete quae est in Christo Je
Abbreviated transcription (Latin):
archa. et sacerdos uolens eam re¬
leuare. p̃sumptione occubuit:
tis si forte uiueniat bilectũ. fiũt
ad eam ĩmissiones ꝑ angłos bono̾
et ꝑcueuint et iuiln̾ant eustode
muroꝵ. et aufer̃t pallium eiꝰ. ut
seiant utrũ decorẽ nudũ uirtutiꝰ
apportet. utrum simulatorie
auinuerttate querat amicĩr. uñ
et illa aliquotiẽs inferuore sp̃ẽ
trausit. etiã custodes. nec uicta
difficultatib exꝑit᷑. qũi fortis est
ut mors dilectio. et durasic̃ infe¬
rus emulatio: aliqn̾ aut̃ uelut
arelia cestam̃ti inclinat᷑. humi¬
liatur. et pondus głe sustin̾e ũ ua¬
lens deicit᷑ s ñ obruitur. ineur¬

Expanded text:
arca, et sacerdos volens eam rearca, et sacerdos volens eam relevare, praesumptione occubuit , tis; si forte inveniat dilectum, fiunt ad eam immissiones per angelos bonos, et percutiunt et vulnerant eam custodes murorum, et auferunt pallium ejus, ut sciant utrum decorem nudum virtutis apportet, utrum simulatorie, an in veritate quaerat amicum. Unde et illa aliquoties in fervore spiritus transit etiam custodes, ne victa difficultatibus experiatur Quoniam fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Aliquando autem velut arca testamenti inclinatur, humiliatur, et pondus gloriae sustinere non valens dejicitur, sed non obruitur: incur
Abbreviated transcription (Latin):
dio huiꝰ axis ꝓeedit spes. que ad
rp̃m usq ꝑtingit: et ita totum
plaustr̾u ꝯtinuat et ꝯuingit.
Suꝑ hanc sedet archa testam̃ti.
use urnã auream plenã manua.
dum.xp̃m hominẽ plenũ gr̃e et
ueritatis tenet insua memoria:.¬
cipit᷑ p̃ceptoꝵ dei seĩa. et uirgã
aaron que ent florida et dulcis
bente marie recordatio eũ reue¬
rentia et ne areba ista faene a
punstro illo posst corruere qͥ¬
oropariete necẽe est eã fultiri. ut
ante h abeat desidiũ p̃sencie xũi.¬
titudinẽ ꝯtra ad uersa. inderta
mansuetudinẽ ⁊tra ꝓsꝑa. Boues
qui hẽ cutrum trahũte angħ sunt
omnes administratorii inminist̃¬
iũ missi ꝓpt̾ archã cestam̃ti. ut
capiat hereditatẽ salutis. hubo¬
ues sub iugo socialis ꝯcordie. q̃
ad uucta est temoni uircutis di¬
uine. fortit̃ astricti uincłis carita¬
tis humane.ducunt archã dei in
celestẽ syon: insuꝑuã iherłm ina
trẽ ur̃am. Gcł aut̃ legit᷑. quia eal¬
citr auer̃t bones. et inclinata est

Expanded text:
dio hujus axis procedit spes, quae ad Christum usque pertingit, et ita totum plaustrum continuat et conjungit. Super hanc sedet arca testamenti, id in se urnam auream plenam manna, dum Christum, hominem plenum gratiae et veritatis, tenet in sua memoriacipitur praeceptorum Dei scientia: et virga Aaron quae est florida, est dulcis beatae Mariae recordatio cum reverentia. Et ne arca ista facile a plaustro isto possit corruere, quadro pariete necesse est illam fulciri, ut ante habeat desiderium praesentiae Chrititudinem contra adversa; in dextera consuetudinem contra prospera. Boves qui hunc currum trahunt, angeli sunt omnes administratorii in ministerium missi propter arcam testamenti, ut capiat haereditatem salutis. Hi boves sub jugo socialis concordiae, quae adjuncta est temoni virtutis divinae, fortiter astricti vinculis charitatis humanae, ducunt arcam Dei in coelestem Sion, tram. Quod autem legitur, quia calcitraverunt boves et inclinata est
Abbreviated transcription (Latin):
creatura. Uenio ad illud t̾ribile
illud diuinũ ad singłare misteri¬
ũ corꝑis xpi. quod ñ inalia forma
ꝯsuetũ est apatͥb ꝯsecͣri nͥ rotum¬
da. ut ñ solã carnẽ absq pecc̾o. s
ip̃m queq u̾bũ quod manet. et ii
sua senꝑ et̾nitate subsistit. intelli¬
gas in sua carne pat̾ offerri. ⁊he
ego estimo intellectũ aĩe sac̾do¬
tis. multũ ꝯferre ad ꝓfectũ amo¬
ris illiꝰ. qͥ solet beare ammos pie¬
tatis capaces. Uideo ⁊ aliud inc̾
cuio eiꝰdẽ sacͣmenti dignũ me
lis. ille toẽ inteluigat᷑ fore in mensa
altaris qui sedet suꝑ cherubun
quoꝵ rote iierechiele ꝓpt̾ galie¬
ũ qͥ p̃sidet. uolubiles appellant

Expanded text:
terque omnia, illud terribile, illud divinum ac singulare mysterium, corpus Christi. Non in alia forma consuetum est a Patribus consecrari nisi rotunda, ut non solam carnem absque peccato, sed ipsum quoque Verbum quod manet et in sua aeternitate subsistit, semper intelligas in sua carne Patri offerri. Et hunc ergo aestimo intellectum animae sacerdotis, multum conferre ad profectum amoris illius qui solet beare animos pietatis capaces. Video et aliud in circulo sacramenti dignum memlis, ille idem intelligatur fore in mensa altaris, qui sedet super cherubim, quorum rotae in Ezechiele, propter Galilaeum qui praesidet, volubiles appellantu
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑcła uidua ꝯgreget omĩa
masasua munã domũ. ⁊iupleãt᷑
am̃i oleo helisei usq ad sũmũ.
stabit oleũ. Nuno aitt̃ necẽe ẽ
illud ñ stare. s fluere ⁊dẽcurre¬
re usq admiserũ hominẽ. qͥ
et płi̾ma indiget medicina
Fluit gͥ hoc uigentũ de iiuo
fonte angłice regionis: et irri¬
scit omn̾e latitudinẽ t̾re tue
demmanuel. Asũmo cȩlo egres¬
sio enis. et ꝯecursus et usq inna
uauẽ iherico: ubi oceurrit uiu¬
neratis ⁊ langͥdis. cuiant omuu¬

Expanded text:
a vasa sua in unam domum, et impleantur omnia oleo Elisaei usque ad summum, stabit oleum. Nunc autem necesse est illud non stare, sed fluere et decurrere usque ad miserum hominem, qui et plurima indiget medicina. Fluit igitur hoc unguentum de vivo fonte angelicae regionis, et irrigat omnem latitudinem terrae tuae, o Emmanuel, a summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque in vallem Jericho , ubi occurrit vulneratis et lang
Abbreviated transcription (Latin):
ad genꝰ electũ. regale sac̾dotiũ: ñ
p̃sumat huic aĩe fulcim̃tũ sue
false uͥtictis subpon̾e. ñ p̃sumat
arguere meliorem se. ñ constristet
niliatenꝰ aĩam plenã deo. ne for
aniiã. quasi qui tangat pupillã
ocełi dei. qui senꝑ odit p̃sumptio¬
nem et suꝑbiã. ⁊ mansuetis gr̃am

Expanded text:
genus electum, regale sacerdotium, non praesumat hujus animae fulcimentum suae falsae virtuti supponere, non praesumat arguere meliorem se, non contristet ullatenus animam plenam Deo, ne fortanimam, quasi qui tangat pupillam oculi Dei, qui semper odit praesumptionem et superbiam, et mansuetis gratiam
Abbreviated transcription (French):
mũ iniqͥtatẽ excludit. et igno¬
rantiã. scđm. uanitatẽ mundi.
et ꝯcupiscentiã. t̾ciũ infirmita¬
tem animi pellit. et ignauiã:
quartũ calamitatẽ et miseriã.

Expanded text:
mum iniquitatem excludit, et ignorantiam; secundum, vanitatem mundi et concupiscentiam; tertium infirmitatem animi pellit, et ignaviam; quartum, calamitatem et miseriam.
Abbreviated transcription (Latin):
babilis et inmortalis iuuacitas.
Inde ꝯsurgit uelut qͥnq ꝑtita ra¬
dior̃ deposit̾o. ui delicet subtilis
et ꝑ omĩa sp̃ui ꝯsenciens qͥnq sen¬
suũ ꝑfecta integͥtas. ordinatis ex¬
t̃ius cantis in habitudinẽ forme
inquãtitate. in qualitate. inspleu¬
dore. ut nichil de forme. nieħ̾ suꝑ¬
rum: s ꝑ omĩa reforinabit᷑ corpus

Expanded text:
babilis et immortalis vivacitas. Inde consurgit velut quinquepartita radiorum dispositio, videlicet subtilis et per omnia spiritui consentiens; quinque sensuum perfecta integritas, ordinatis exterius cantis in habitudine formae, in quantitate, in qualitate, in splendore. Ubi nihil deforme, nihil suprum, sed per omnia reformabitur corpus
Abbreviated transcription (Latin):
clusio. que sermonẽ t̾minat inbe¬
nedictione et uita. Oquã sapiens
cithareda nobit puer iste dauid: in
cuius ai monia tam ꝯsono tractu
respondent ultuna pͥmis. In hoc¬

Expanded text:
nclusio, quae sermonem terminat in benedictione et vita. Quam sapiens citharoeda, nobilis puer iste, in cujus harmonia, tam consono tractu respondent ultima primis! In
Abbreviated transcription (Latin):
ueniente. grã recedente. gr̃a rede¬
uute. Ad ueniens ingerit ei pauo¬
rẽ ue illã offendat. recedens incutit
tremorẽ ne statim corruat : redienꝰ
inmittit timorẽ ne ttm illam amit¬
tat. Data letificat: ablata cruciat. nddita
iustificat et humiliat: et sic oram
tuñtũ ad scĩtatẽ: et ora ꝑtineat

Expanded text:
eniente, gratia recedente, gratia redeunte. Adveniens ingerit mihi pavorem ne illam offendam; recedens imcutit mihi tremorem ne statim corruam; rediens immittit timorem ne iterum illam amittam. Data laetificat, ablata cruciat, reddita justificat et humiliat, ut sic coram timentum ad sanitatem et ora pertineat
Abbreviated transcription (Latin):
cissac facultatib suis. spoliari
ũsinit. Sed̾m: quod ea que a no¬
bis clispersa sũt. uel egenis dis¬
tbuta resum̾e iros maiori cupi¬
ditate compellit. Terciũ: quod
en que uec antea quidẽ possedi¬
miis desiderari et acquiri ꝑsua¬
beti oia est inmod̾atus ap¬
petius eddendi. luxuria est :¬
eupiscencia expiende uolup¬
tatis nimia: uel cõ eubitus des¬
deriũ. supͣ modũ uel ꝯtra roni

Expanded text:
a facultatibus suis spoliari non sinit, secundum quod ea quae a nobis dispersa sunt, vel indigentibus distributa, resumere nobis majore cupiditate persuadet: tertium quod ea quae ne antea quidem possidebamus desiderari et acquiri bendi. Gula est immoderatus appetitus edendi. Luxuria est concupiscentia explendae voluptatis nimia, vel concubitus desiderium supra modum, vel contra rationem
Abbreviated transcription (Latin):
liatus est : s ñ solus exaltatus est. Oĩa
cnĩtrahit inse: ad se ꝑse: ut uia. ue¬
ritas. ⁊ uita. Uia hic ꝑegͥnantib: ꝓpt̃
multos errores et uastũ exiuum.
Ueritas hinc ęxeuntib: qñ post sere
linquit uanitatẽ et mendatiũ. ui¬
ta illuc ꝑuenientib: ad trã uiuen¬
tiũ: ubi hermon stillat suꝑ eos et
ineos suũ rorẽ. ubi uerum lumen
seintillat in eos suũ splendorẽ. et descen¬
dit etiã uoram uestimenti siẽ in
montẽ sion. O mons syon eiuitas
ueri dauid. turris in alto fita: suꝑ
uitas scã quȩ regem habet xp̃ur. se¬
choros angłoꝵ. legiones cetus mar¬
tirũ:. qui usq ansanguinẽ uictoriosis¬
sima p̃lia ꝑ egerunt. Opulera ci¬
uitas. quã sol iustieie totã irradi¬
at: quã totã ros hermon influit et

Expanded text:
liatus est, sed non solus est exaltatus: omnia enim trahit in se, ad se, per se, ut via, veritas et vita . Via, hic peregrinantibus propter multos errores, et vastum exsilium: Veritlinquunt vanitatem et mendacium. Vita, illuc pervenientibus ad terram viventium, ubi Hermon stillat super eos et in eos suum rorem, ubi verum lumen scintillat in eos suum splendorem, et descendit etiam in oram vestimenti, sicut in montem Sion. O mons Sion, civitas veri David, turris excelsa, in alto sita, et vitas sachoros angelorum, legiones coetus martyrum, qui usque ad sanguinem victoriosissima praelia peregerunt! O pulchra civitas, quam Sol justitiae totam irradiat, quam totam ros Hermon influit et
Abbreviated transcription (Latin):
caus. gra ꝯfirmans: gr̃a głificanᷤͤ
lis. multiplex. subtilis ⁊efficax.
ciat filios habra̾e. suscitans le
pulu̾e egenũ. ⁊de stercore erigñ
at. unde educat. quo ꝓmoueat: ut

Expanded text:
cans, gratia confirmans, gratia glorificans. lis, multiplex, subtilis, et efficaciat filios Abrahae, suscitans de pulvere egenum, et de stercore erigens a
Abbreviated transcription (Latin):
micis sponsi: de his qͥ rectibunt
suꝑ pectus iħi. qͥdueũtur in mon¬
tẽ excelsũ seorsũ. Desolis pecc̃orib
poterat aubitari: utrũ et ip̃i ad
regale sac̾dotiũ ꝑtiuereut. Ergo
ꝯdescentat mniseris. foueat lapsos.
to Quod descendit morã uestr̃

Expanded text:
micis Sponsi, de his qui recumbunt super pectus Jesu, qui ducuntur in montem excelsum seorsum. De solis peccatoribus poterat dubitari utrum et ipsi ad regale sacerdotium pertinerent. Ergo condescende miseris, fove lapsos, t
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quã mutat᷑. Eo mͦ ⁊sper̃a celi ⁊ ice¬
bant philosophi. ⁊ mobilẽ ⁊ in mobi¬
lẽ. Mobilẽ: qͥa ꝑpetuo motu circa
gulaxiã rotat᷑. Inmobilẽ: qͥa aloco su¬
o in aliũ ñ tͣnsfert᷑. Ita sc̃ĩ st̃ et mo¬
bues. qͥa senꝑ festinãt ad brauiũ.
⁊mmobiles. quia in ꝯmutabile te
bitant indo̾ angłi dũ urelto. ma

Expanded text:
nquam mutatur. Eo modo et sphaeram coeli videbant philosophi mobilem et immobilem: mobilem, quia perpetuo motu circa Galatiam rotatur; immobilem, quia a loco suo in alium non transfertur. Ita sancti: et mobiles, quia semper festinant ad bravium; et immobiles, quia incommutabile tenbitant in Deo angeli, dum manent in
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ. ubi ꝑfectio maxime de uo¬
fr̃ne clementie: quib tot cauti
in ꝯbentes ext̾iuis ꝓminent. quot
ad sustentationẽ ꝓxum interius
oꝑa pietatis exercent: Tercia ro¬
ta integͥtas aninie. Hec ꝯpacta ẽ
et modiolo ꝑfecte uisticie. et radiis
plene scĩe: et cantis ꝯsũmate le¬
tieie. Huiꝰ rote parces sic̃ altrinse¬
cus posite. aut parũ ualent. aut
ꝓrsus inutiles iacent. uel etiã no¬
rie a recto dissident: sic exregioẽ
simul adiuncte. acuelut uiuntꝰ¬

Expanded text:
tionum, ubi perfectio maxime denofraternae clementiae, quibus tot canti incumbentes exterius prominent, quot ad sustentationem proximi, quibus era pietatis exercent. Tertia rota, integritas animae: et haec compacta est ex modiolo perfectae justitiae, et radiis plenae scientiae, et cantis consummatae laetitiae. Hujus rotae partes, sicut altrinsecus positae, aut parum valent, aut prorsus inutiles jacent, vel etiam noxiae a recto dissident: sic e regione simul adjunctae ac velut in
Abbreviated transcription (Latin):
uitulũ uoues ⁊ soluis. Qͥd enĩ intelli¬
gimꝰ ꝑ uitulũ. nͥ obediendi ꝓpositum:
quẽadinodũ in boue ⁊ uacca obediẽtiȩ
exercitiũ: Si gͥ uaccã uł bouẽ offerre
nõ potes: offer uł uitulũ. quẽ cũ inte¬
gre uolu̾is. ad manũ hr̃e potes. Certe
si ũ potes hr̃e obedientie officiũ. uel
usum: potes hr̃e obedieutiȩ ꝓpositum.
potes hr̃e obedientiȩ desidium: ⁊ cũ
uolus offerre potes eiꝰmodi uitulum.
Qͥ matͥmonio iuncti sũt : nõ statimm obedi¬
entiã ꝓfit̾i possunt. cũ uolũt. Matͥmo¬
nio nãq iuncti. sine alt̾utra licentia
nõ possũt ab inuicẽ sepatari: ⁊ iccir¬
co nec obedientiã ꝓfiteri. Uitulũ gͦ
offerant qͥ eiꝰ modi sũt: qͥ obedtientie
iugũ ꝓ m̃tis arbitͥo subire nõ posfunt.

Expanded text:
lum voves et solvis. Quid enim intelligimus per vitulum, nisi obediendi propositum, quemadmodum in bove et vacca obedientiae exercitium? Si igitur vaccam vel bovem offerre non potes, offer vel vitulum, quem, cum integre volueris, ad manum habere potes. Certe si non potes habere obedientiae officium vel usum, potes habere obedientiae propositum, potes habere obedientiae desiderium; et cum volueris, offerre potes ejusmodi vitulum. Qui matrimonio juncti sunt, non statim obedientiam profiteri possunt, cum volunt. Matrimonio namque juncti, sine alterutra licentia non possunt ab invicem separari, et ideo nec obedientiam profiteri. Vitulum ergo offerant qui ejusmodi sunt, qui obedientiae jugum pro mentis arbitrio subire n
Abbreviated transcription (Latin):
oes bonitas et iocũdatio: due seq̃.¬
tes: uita et benedictio. Iecunditas
nẽ. benedictio ad aĩe ꝑtinet inte
gͥtatẽ. Ouo pͥma habemꝰ inre. duo
postrema tenemꝰ inspe: et hac qua¬
driga quasiigneo curru helie tolli¬
mur de medio uanitatis. Rote

Expanded text:
ores, bonitas et jucundatio, duae sequentes, vita et benedictio. Jucunditas ne, benedictio in animae integritate consistit. Duo prima habemus in re, duo postrema tenemus in spe: et hac quadriga quasi igneo curru Eliae tollimur de medio vanitatis. De
Abbreviated transcription (Latin):
quã bonũ. Ecce: uor intuentiᷤ
er demonstrante. est: ad mirau¬
tis et exclamantis. Quatuor hie
o. de monstracio. ex clamatio.
Intuieio: inundi cordis indieat
puritatẽ. Ad nuratio: inspecte
re magnitudinẽ. Demonitratio.
socialis animi caritatẽ. Exclama¬
cio: ip̃iꝰ caritatis ãnplitudinẽ
uide gͦ qua laude extulit: qd̾ ta
⁊ iocundũ. Multa sũt bona ⁊ ñ
iocũnda: ut ierunia que carnẽ
fendt̃. Iste iniscuit nob uim̃ ad
men sã sapĩe. ⁊ ꝓposuit bonitatẽ
suul ⁊ ioeũditatẽ. ittilitatẽ ⁊
dulcedinẽ: incratera diuine cle¬
mentie. Accedamꝰ et bibamꝰ: qͥa
nec inhonestũ est quod bonũ. dĩ.
nec onerosũ quod iseindũ dr̃.¬

Expanded text:
quam bonum, etc. Ecce, vox intuentis et demonstrantis; quam, admirantis et exclamantis. Quatuor sunto, demonstratio, exclamatio. Intuitio mundi cordis indicat puritatem; admiratio, inspectae rei magnitudinem; demonstratio, socialis animi charitatem; exclamatio, ipsius charitatis amplitudinem. Vide ergo qua laude extulit quod tautile dulci, multa sunt bona et non jucunda, ut jejunia, quae carnem fendunt? Iste miscuit nobis vinum ad mensam sapientiae, et proposuit bonitatem simul et jucunditatem, utilitatem et dulcedinem in cratera divinae clementiae. Accedamus et bibemus, quia nec inhonestum est quod bonum dicitur, nec onerosum est quod jucundum d
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃. Temꝑantia est amor.
integrũ se p̃bens ei qͦd ama¬
tur. Foritudo est amor: faci¬
le colerans om̃ia ꝓpt̾ id quod
uat᷑ ab eis quib unpedit᷑ sagacit̃
eligens. S hunc amorẽ ñ euiꝰli

Expanded text:
ut temperantia sit amor integrum se praebens ei quod amatur, fortitudo autem amor facile tolerans omnia propter id quod vatur ab eis quibus impeditur sagaciter seligens; sed hunc amorem non cujusli
Abbreviated transcription (Latin):
ligenda ẽ q̃ ad minꝰ necesario ta ha¬
bebit. Duos uidelicet axes qui qua¬
tuor rotas coniungant: et machi¬
nã eui alcͥsecus axes inhereant.
Igͥ in ant̾iori parte q̃uersus celũ
dirigit᷑. duas illas rotas scił amme
integͥtatẽ. et corꝑis in corruptio¬
nẽ. uingit illa pax dĩ que eruꝑat

Expanded text:
ligenda est, quae ad minus necessario tria habebit, duos videlicet axes qui quatuor rotas conjungant, et machinam cui altrinsecus duo axes inhaereant. IV. Igitur in anteriori parte, quae versus coelum dirigitur, duas illas rotas, scilicet animae integritatem et corporis incorruptionem, jungit illa pax Dei, quae exsuperat
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑ qm̃ sũmũ uonũ appet̾e est
bene uiu̾e: ut nichil aliud sit
bene uiu̾e. quã toto corde. tota
quo existit ut incorruptus
in eo amor atq integer eus¬
todiat᷑. quod est cemꝑ antie:
nulli s frangat᷑ iuꝯiodis.
quod est fortitudinis. nulli
alii seruiat qd̾ ẽ iusticie.iii¬
guet indiscernendis reb ne
fallacia dolus ue subripiat.
quod est prudentie. Hec est

Expanded text:
quoniam summum bonum appetere est bene uiuere, ut nihil sit aliud bene uiuere quam toto corde, tota quo existit, ut incorruptus in eo amor atque integer custodiatur, quod est temperantiae, nullis frangatur incommodis, quod est fortitudinis, nulli alii seruiat, quod est iustitiae, uigilet in discernendis rebus, ne fallacia paulatim dolusue subrepat, quod est prudentiae. haec est