comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑ louam: et impendentẽ gladi¬
ũ. lacͥmaꝵ et gemituũ młticudo su¬
ꝑauit. Auoce equitis emitentis sa¬
qitã. siue intendentis arcũ fugit
omĩs ciuitas siue regio. ingssi stͥ ar¬
dua siue ascendert̃ rupes. Qd̃q
seqͥt᷑. ⁊ ingressi st̃ saltꝰ siue spelun¬
cas.alxx. additũ ẽ. Tniu̾se urbes
delicte sunt. et non habitat ĩ eis
ho. De scͥbit autem sermo diuinus.
babilomii furentis excitũ ꝙ atͦmo¬
re eiꝰ cunctꝰ ppłs d̾eliquerit ciuita¬
tem. et ardua quȩq conscendit. &
tñ irã dnĩ non potu̾it declinare̾.
Qͥ equid autẽ ut supͣiam diximyᷤ
in hystoria intelligit᷑ contra iery¬
salem refer ad eccł̃iam cũ offend̾it
deũ et cradita fuit au̾sariis. ꝑse¬
cutionis tẽꝑe. uel cerce uitiis atq
peccatis. ẽu aũ uastata quid facies
Puastata qd̾ hebraice dicit᷑. Sapyr̃.
qd̾ solus int̾p̃catꝰ est aquila. alii tͣnˢ¬
t̾ulerunt miseram atq imserabilẽ

Expanded text:
per Ionam et inpendentem gladiper Ionam et inpendentem gladium lacrimarum et gemituum multitudo superauit. A uoce equitis et mittentis sagittam — siue intendentis arcum — fugit omnis ciuitas — siue regio —; ingressi sunt ardua et ascenderunt rupes — quodque sequitur: et ingressi sunt saltus siue speluncas a LXX additum est —, uniuersae urbes de relictae sunt et non habitat in eis homo. Describit autem sermo diuinus Babylonii furentis exercitum, quod a tremore eius cunctus populus dereliquerit ciuitatem et ardua quaeque conscenderit et tamen iram domini non potuerit declinare. quidquid autem, ut supra diximus, in historia intellegitur contra Hierusalem, refer ad ecclesiam, cum offenderit deum et tradita fuerit aduersariis uel persecutionis tempore uel certe uitiis atque peccatis. Tu autem uastata quid facies? Pro uastata\'. quod Hebraice dicitur \'sadud\'. quod solus interpretatus est Aquila, alii transtulerunt \'miseram\' atque \'miserabilem\'
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uicio ppłi delinquentis. ira dĩ
concitata sit. Qcqͥd iuxta hystori¬
am de ierłm duximꝰ. et uidea. refe¬
ramꝰ ad eccłiam di. cum offendit
dm̃. et uel uitiis fu̾it uel ꝑsecutio¬
ne uastata. ut uͥ qudam erat u̾ͥtu¬
tũ chorus atq leticia. ibi peccator
et meroꝵ multitudo u̾set᷑. ħ enim
dic̃ dñs. Descita erit omĩs t̾ra s tñ
consũmationẽ ñ faciam. Lugebit
t̾ra. et merebunt cęli desuꝑ eo qd̃
locutꝰ si. Eogitaui et ñ penituit
ie. nec au̾sus sũ abeo. Quta ira mi¬
sericorda di.omĩs t̾ra deserit᷑. s nõ
fit ꝯsũmatio ut suit qui ĩcelligant
clementiam ei. Cclũ quoq tͥste uid̃¬
bit᷑ desuꝑ. et ip̃a terra lu gebit. eo
qđ dñi sententia ad finẽ usq
ꝑ uen̾it. nec pe nitu erit eũ. suꝑ
his quȩ cogitau̾it lets ec locutꝰ sit.
Peuitentia aũ dei dicit᷑. qñ aufer¬
tͣ p̃dicta sententia. et ira seiuens ad
finem usq ñ ꝑuenit. Minatꝰ est

Expanded text:
quod uitio populi delinquentis ira domini quod uitio populi delinquentis ira domini concitata sit. quidquid iuxta historiam de Hierusalem diximus et Iudaea, referamus ad ecclesiam dei, cum offenderit deum et uel uitiis fuerit uel persecutione uastata, ut, ubi quondam erat uirtutum chorus atque laetitia, ibi pecccatorum et maerorum multitudo uersetur. Haec enim dicit dominus: deserta erit omnis terra. sed tamen consum mationem non fa- ciam : lugebit terra et maerebunt caeli desuper eo, quod locutus sim, cogitaui et non paenituit me nec auersus sum ab eo. Mixta irae misericordia dei omnis terra deseritur, sed non fit consumclementiam ejus. Coelum quoque triste videbitur desuper, et ipsa terra lugebit, eo quod Domini sententia ad finem usque pervenerit, nec poenituerit eum super his, quae cogitauerit et locutus sit. paenitentia autem dei dicitur, quando aufertur praedicta sententia et ira saeuiens ad finem usque non peruenit. minatus est
Abbreviated transcription (Latin):
aspexi. et ecce carmelus desertus. et
om̃s urbes eiꝰs destructe st̃ a facie
diĩ.⁊ afacie ire furoris eiꝰ ꝓpħa cer¬
nit ĩ spũ quȩ uentura sunt. ut au¬
diens ppłs t̾reat᷑. ⁊ acta penitentia
nequaꝗͣ sustineat quȩ formidat.
Uacua t̾ra ẽ. habitatore deleto. Celi
ñ hñt lum̃. t̾toris magnitudine po¬
pulo ñ uidente: ipi montes et colles in¬
moueri uident᷑. atq cont᷑bari. In¬
tiricus est. et huc illucq cͥcũspexit. ⁊¬
ne auis quidẽ potuit in ueniRi. Irã
enĩ dĩ. et muta senqunt elem̃ta. et
inragonabilia ꝑtimescũt animã¬
tia. Hoc uerũ eẽ nc̃ totꝰ orbis osten¬
dit. ut cesa hoĩũ młtitudine uo
latilia quoq quȩ solent habita¬
cores seqͥ habierint. et ꝑierint: ip̃e
quoq carmelus qui mari inmi¬
net magno. oleis consitis et arbꝰ¬
ts uiueisq condempsus. ad tantã
ueniet solitudinẽ. ut heremi habe¬
at. uastitatẽ omĩsq urbes desercȩ
fient: et uniu̾soꝵ maloꝵ ħ causa ẽ.

Expanded text:
t omnes ururbes eius destructae sunt a facie domini et a facie irae furoris eius. Propheta cernit in spiritu, quae uentura sunt. ut audiens populus terreatur et acta paenitentia nequaquam sustineat, quae formidat. uacua terra est habitatore deleto, caeli non habent lumen terroris magnitudine populo non uidente. ipsi montes et colles inmoneri uidentur atque turbari. intuitus est et huc illucque circumspexit et ne auis quidem potuit inueniri; iram enim dei et muta sentiunt elementa et inrationalia pertimescunt animantia. hoc uerum esse nunc totus orbis ostendit, ut caesa hominum multudine uo-\' latilia quoque, quae solent habitatores sequi, abierint et perierint. ipse quoque Carmelus, qui mari imminet magno, oleis consitus et arbustis uineisque condensus ad tantam ueniet solitudinem, ut heremi habeat uastitatem; omnes quoque urbes desertae fient. et uniuersorum malorum haec causa est,
Abbreviated transcription (Latin):
sytũ t̾rȩ uidee diuinꝰ sermo nẽ
loquit᷑. Dan enĩ tͥb uixta montẽ
libanũ. et urbẽ quȩ nc̃ dr̃ paneaᷤ.
aqͥlonẽ respicit. unde uentus est
nabugo donosor. Idolũ aũ. uel
bel. uel dolorem. uel iniqͥtatẽ. de
monce effraim rienire descͥbit.
Post tͥbum qͥppe dan. succedit t̃¬
ra emphraĩ. ꝑ quã uen it᷑ ierłm.¬

Expanded text:
 sermo nunc loquitur. Dan enim tribus iuxta montem Libanum et urbem. quae nunc dicitur Paneas, aquilonem respicit, unde uenturus est Nabuchodonosor. idolum autem uel Bel uel dolorem uel iniquitatem de monte Ephraim uenire describit. post tribum quippe Dan succedit terra Ephraim, per quam uenitur Hier
Abbreviated transcription (Latin):
laua amalicia cortuũ. iherłm. illa
aqͣ de qua ysaias loquit᷑ dicens.
Lauamini mũdi estote aqua bap¬
tisini salutauis. aqͣ penitentie. ad
iniqͥs cogitacionib sub iaces. qͦ pro¬
cedunt de corde tuo: Cor aũ in
scͥpturis scĩs. ꝓ aĩa & sensu debeoiꝰ
acciꝑe. Nox enĩ ad nũtiantis adai.
et notũ facientis ydolum ueldo

Expanded text:
laua a malitia cor tuum. Hierusalem, illa aqua, de qua et Isaias loquitur: lauamini. mundi estote, aqua baptismi salutaris. aqua paenitentiae. ad iniquis cogitationibus subiaces, quae procedunt de corde tuo?\' cor autem in scripturis sanctis pro anima et sensu debemus accipere. Uox enim adnuntiantis a Dan et notum facie
Abbreviated transcription (Latin):
inedet segetes tuas et panem tuũ.
deuorabit filios tuos ⁊ filias tuas.
comedet gregẽ tuũ et armenta tua.
comedet uineã tuã et ficũ tuũ. et ꝯ¬
ũtet urbes municas cuas ĩqͥb tu¬
habes fiduciã gladio. Terũt᷑n in
uieb ilł ait dñs. ñ faciã uos ĩcon¬
sũmatione. Ne quaꝗͣ młto post tẽ¬
pore. nec ut falso creditis ꝓpħȩ uob̃
loquent᷑ inuentũ. s iam nẽ addu¬
cam suꝑ uos gentẽ babilonioꝵ qͦ
ueniet delonginquo gentẽ robus¬
tam. ꝓ quo inhebraico scͥptũ est
tus est nembrotħ gigas. Cuiꝰ ignorabis
linguã. siue ut inhebͤo scͥptũ est. nec
intelliges quid loquat᷑. Est enĩ ma¬
loꝵ solatioũ. si illos hostes habeas qͦs
possis rogare. et qui tuas intelligãt
p̃ces. Quodq sequit᷑ pharetra eius
quasi sepulcrũ patens et in lxx. edi¬
tione ñ dicit᷑. babiloniam signif¬
cat armaturã. Nec dubiũ. quin

Expanded text:
medet segetes tuas et panem tuum: medet segetes tuas et panem tuum: devorabit filios tuos, et filias tuas: comedet gregem tuum, et armenta tua: comedet vineam tuam, et ficum tuam, et conteret urbes munitas tuas, in quibus tu fiduciam habes gladio. Verumtamen in diebus illis, ait Dominus, non faciam vos in consummationem. Nequaquam multo post tempore, nec ut falso creditis, Prophetae vobis loquentur in ventum, sed jam nunc adducam super vos gentem Babyloniorum, quae veniet de longinquo: gentem robustam, pro quo in Hebraeo scriptum est tus est Nemrod glinguam siue\' — ut in Hebraeo scriptum est - \'nec intelleges, quid loquatur; est enim malorum solacium, si illos hostes habeas, quos possis rogare et qui tuas intellegant preces\'. quodque sequitur: pharetra eius quasi sepuiehrum patens et in LXX editione non dicitur, Babyloniam significat armaturam. nec dubium, quin
Abbreviated transcription (Latin):
fam̃ sustinebimꝰ obsidionis: &
quicquid locuti sũt ꝓpħȩ. inuẽ¬
tũ locuti st̃. et omĩa transi er̃t. nͨ
habuerunt responsũ. Hoc est ora¬
culũ. siue sermo dñi ñ fuit in eis.
ido sustinebunt: quȩ sequens ser¬
mo de sc̃bit. Audiat hoc eccłia
negligens. et ꝓuidentã di refu¬
tans qd̾ et gladiũ et fam̃ sustine¬
at. nisi uentura credidit quȩ di¬
cuti estis u̾bũ istd̃: ecce ego do u̾¬
ba mea inore tuo in ignẽ. ⁊ ppłm
istũ in ligna. et uorabit eos. Drxiᷤ¬
ꝓpħe fuerunt in uentũ locuti. nec
uentura st̃ quȩ minant᷑. ꝓpt̾ea opro¬
pħa do u̾ba mea ĩoretuo quȩ igniᷤ
habcant potestatem. ec ppłm istũ
ĩ ligua conũto. ut sermone tuo et
ꝓpħia. in creduli concrem̃t᷑. Sic ds
adducam ego suꝑ uos gentẽ de
longinqͦ domꝰ isrł ait dñs. gentẽ
robustam gentem antiquã. gentẽ
cuiꝰ ignorab̾ linguã. nec intelliges
quid loquat᷑. Pharetra eiꝰ quasi se¬
pulcrũ patens uniũsi fortes. et co

Expanded text:
tinebimus obsidionis et, quidquid locuti sunt prophetae. in uentum locuti sunt et irrita omnia transierant nec habuerunt responsum, hoc est oraculum, siue sermo dei non fuit in eis\', ideo sustinebunt, quae sequens sermo describit. audiat hoc ecclesia neglegens et prouidentiam dei refutans. quod et gladium et famem sustineat, nisi uentura crediderit, quae dicuti estis uerbum istud, ecce ego do uerba mea in ore tuo in ignem et populum istum in ligna et deuorabit eos. Dixiprophetae fuerunt in uentum nec uentura sunt, quae minantur; propterea, o propheta. do uerba mea in ore tuo, quae ignis habeant potestatem et populum istum in ligna conuertant, ut sermone tuo et prophetia increduli concrementur.\' sic deus adducam super lon gentem de lon- ginquo. domus Israhel, ait dominus, gentem robustam, gentem antiquam, gentem, cuius ignorabis linguam, nec intelleges, quid loquatur. pharetra cius quasi sepulchrum pa
Abbreviated transcription (Latin):
dño delinquentem. cũ omĩ ub̾ta¬
te supplicii. Dicite ingentib. Ecce
auditũ est inierłm custodes ue¬
nire de t̾ra longinqua et deder̾
custodes agroꝵ facti sũt suꝑ eã ĩ¬
ait dñs. Uult om̃s ine̾cuitu natio¬
nes dĩ nosse sentengam. et flage¬
llata ierłm. cunctos reciꝑe disci¬
plinam. Celebri inqͥt inierłm ser¬
inone narrat᷑. adu̾sarios uenire
de t̾ra longinqua. et fremitũ cos¬
tra eam surg̾e. ululantis ex̾citus
qiri tam diligent̃ obsideant ci¬
uitatem. et claude̾nt urbem mu¬
nitionib. ut ñ tam ad u̾sarios ps¬
tes eẽ. quam agroꝵ uineaꝵq custo¬
des. hoc autem totũ factũ ẽ. non
hostiũ uirib. s culpa. ierusalẽ qr
dñm aduacundiã ꝓ uocauit Si
enĩ inporpcos non hñt potestatẽ
adu̾sarie fortitudines. qnͣto maq̾

Expanded text:
Domino delinquentem, cum omni ubertate supplicii. « Dicite gentibus: Ecce auditum est in Hierusalem custodes venire de terra longinqua, et dederunt custodes agrorum facti sunt super eam iait Dominus. Vult omnes in circuitu nationes Dei nosse sententiam: et flagellata Jerusalem, cunctos recipere disciplinam. Celebri, inquit, in Jerusalem sermone narratur, adversarios venire de terra longinqua, et fremitum contra eam surgere ululantis exercitus, qui tam diligenter obsideant ciuitatem et claudant urbem munitionibus, ut non tam aduersarios putes esse quam agrorum uinearumque custodes. hoc autem totum factum est non hostium uiribus. sed culpa Hierusalem, quia deum ad iracundiam prouocauit\'. si enim in porcos non habent potestatem aduersariae fortitudines. quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ꝓsꝑa. retnet se et tͥstib ung̃
tͥstia. ħ enim st̃ iudicia. quȩ cũm
ppło quondã suo loquit᷑ ds. ut sci¬
ant se iuste sustinere quȩ sustinẽt.
Ecce quasi nubes ascendet. et qua¬
si tempestas currꝰ eiꝰ. uelociores aqͥł¬
cura cernit ut p̾sentia. et babiloni¬
um desc̾bit excitũ. cuiꝰ curruũ rota¬
rũq strepitꝰ. tempestati seuissimȩ
ꝯꝑat᷑. et equoꝵ uelocitas aquił rũ¬
git᷑. Qd̃cũ ꝓpħa dixiss et quasi ue¬
nientes hostes digito demonstras¬
set.ppłs in gemisfit. et nequaquãm
fritura s fact̾a iam sentit. dicens.
Qe nob̾ qm̃ uastat sumꝰ. Hoc idẽ
refer ad eccłiam. qd̃ cotidiȩ ueri
nabugo donosor nos impugnet
ex̾citꝰ. et currꝰ pharaonis omĩso
eiꝰ eqͥtatꝰ aqͥlaꝵ impetũ suꝑet. Qd̃
si intelligat uir eccłiasticꝰ. credens
illi sententiȩ. cum conu̾sus ĩ gemue¬
ris saluus eris: dicet. ue nobis qm̃
uastati sumꝰ. Laua amalicia cor tuũ.

Expanded text:
a retinet se et tristibus iungit tristia; haec enim sunt iudicia, quae cum populo quondam suo loquitur deus, ut sciant se iuste sustinere, quae sustinent. Ecce quasi nubes ascendet et quasi tempestas currus eius; uelociores aqtura cernit praesentia et Babylonium describit exercitum, cuius curruum rotarumque strepitus tempestati saeuissimae conparatur et equorum uelocitas aquilis iungitur. quod cum propheta dixisset et quasi uenientes hostes digito demonstrasset, populus ingemescit et nequaquam futura, sed facta iam sentit dicens: uae nobis. quoniam uastati sumus! hoc idem refer ad ecclesiam. quod cotidie ueri Nabuchodonosor nos inpugnet exercitus et currus Pharaonis omnisque eius equitatus aquilarum impetum superet. quod si intellegat uir ecclesiasticus credens illi sententiae: \'cum conuersus ingemueris. tunc saluus eris\', dicet: uae nobis, quoniam uastati sumus! Laua a malitia cor tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ se ignorasse d̾s̃ qua possit euᷤ
tui. qr uirauit inhis qͥ ñ st̃ dii. Sa¬
turaui eos. et mecati sc̃. Audiant
h qui aceptis a dño diuitis incu¬
bantes. luxuriȩ seruiunt: equi
amatores infeminas. facti sunt. E
ut ostendat᷑ maguitudo genitaliũ.
uixta illd̾. ierechieł quasi asinoꝵ
carnes: carnes eoꝵ. Hoc ẽ. qd̃ in ahio
sipientib: et similes fact ft̃ ilł. Si¬
młq tantã ostendit insauiam li¬
bidinis ut non appetitũ uoluptatiᷤ
uocet. et seruec equoꝵ furentum
inquid fec̾is. nũquid nõ uisitacione

Expanded text:
dicit se ignorare deus, qua possit eius tui, quia iurant in his, qui non sunt di. saturaui eos et moechati sunt\'. audiant hoc, qui acceptis a domino diuitiis incubantes luxuriae seruiunt. equi amatores in femi nas facti sunt. pro ut ostendatur magnitudo genitalium iuxta illud Hiezechielis: quasi asinorum carnes carnes eorum. hoc est, quod in alio sipientibus et similes facti sunt eis. simulque tantam ostendit insaniam libidinis, ut non adpetitum uoluptatis, uocet et seruet equorum furentium inquit, \'feceris, numquid non uisitatione
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentie fciȩ. omẽm scilicet sacͥlegã
ũ. Porro ca quȩ eleuant᷑ cont᷑ scien¬
tiã uĩ. et insua confidunt sapĩa qͦ
deponet. ut edificent᷑ ꝓhis humilia.
& in locũ suꝑioꝵ quȩ destructa st̃¬
& euulsa. exstruant᷑ atq plantent᷑
qͦ eccłiasticȩ conueniunt ueritati:

Expanded text:
m scilicet sacrilegam um. porro ea quae eleuantur contra seientiam dei et in sua confidunt sapientia,deponet, ut aedificentur pro his humilia, et in locum superiorum, quae destructa sunt et euulsa, exstruantur atque plantentur, quae ecclesiasticae conueniunt ueritati,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ uatus ser ⁊̃ monib s uenita¬
te fidi deleccentur. et dic̃. Non eos
diligo qui urant ꝑ me. et uirant
inmendato. s quoꝵ corda labiaq
consengũt. Dñe ocłitui respicuit
fidem. ł cussisti eos. ⁊ ñ doluert̃. attͥ¬
uist illos. trenuert̃ acciꝑe discipli

Expanded text:
deus uanis sermonibus, sed ueritate fidei delectetur, et dicit: non eos diligo, quia iurant per me et iurant in mendacio. sed quorum corda labiaque consentiunt. Domine. oculi tui respiciunt fidem. percussisti eos et non doluerunt; attriuisti illos et rennue
Abbreviated transcription (Latin):
fecit aĩa mea ꝓpt̾ int̾fectos. Ouo
aũ exempla ĩ uno capitulo ꝯꝑata
st̃. parturientis et lugentis filios.
consid̾ate. et querite in plateis eiꝰ.
an inuemiaqs uirũ qui faciat iy¬
diciũ. ⁊ qͣrat fidẽ. et ꝓpiciꝰ ero eiꝰ. Qd̾¬
si etiam uiuit dñs dixerĩt. ⁊ h falso
iurab̃t. Grandis amor iusticie. ut
ne quaquã iuxta ĩt̾rogationẽ abra¬
he et responsionẽ di. ꝓdecẽ uiriꝰ
uistis łs lib̾et ciuitatẽ. s si unũ i¬

Expanded text:
fecit anima mea propter interfectos! duo autem exempla in uno capitulo conparata sunt: parturientis filios et lugentis, considerate et quaerite in plateis eius, an inueniatis uirum, qui faciat iudicium et quaerat fidem, et propitius ero eius. quodsi etiam: uiuit dominus, dixerint, et hoc falso iurabunt. Grandis amor iustitiae, ut nequaquam iuxta interrogationem Abrahae et responsionem dei pro decem uiris iustis deus libe
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ ẽ: Qđq sequit᷑. cͥcũ cidimini
dño. et auferte p̃putia cordiũ ur̃oꝵ
nulli alii p̃cipit᷑. nisi uiro iuda. et
habitatorib iherłm. ut deserant oc¬
cidentem litt̾am. et sequant᷑. sp̃m
uiuificantẽ. Si enim hoo inquid ñ
feceritis. egrediet᷑ ut ignis indigna¬
tio mea. et suocendet᷑. et ñ erit qͥextĩ¬
guat. Ioo aũ monet & aũ p̃cidit. ne¬

Expanded text:
plenus est? quodque sequitur: circumcidimini domino et auferte praeputia cordium uestrorum, nulli alii praecipitur nisi uiro Iuda et habitatori Hierusalem, ut deserant occidentem litteram et sequantur spiritum uiuificantem. si enim hoc\', inquit, \'non feceritis, egredietur ut ignis indignatio mea et succendetur et non erit, qui extinguat\'. ideo autem monet et ante praedi
Abbreviated transcription (Latin):
nos in ip̃o dixisse oꝑe. Non damp¬
feram. etiam scortatorẽ recipio peni¬
tentẽ. Quicqͥd equałr licet: equali
lance pensandũ ẽ. Legat eiudem oꝑ¬
is apologiam. quam ante annos plu¬
rimos adu̾sus magistrũ eiꝰ gaudens
roma sus cepit: & tunc animadu̾cet
alienis se uocib blasphemare. & ini
tantũ ẽẽ imꝑitũ: ut ne maledicta
quidẽ habeat ꝓpͥa. s inimicoꝵ. et iam
olim sepultoꝵ. contͣ nos utat᷑ rabie.
S iã ꝓpositũ opus aggrediend̃ est:¬

Expanded text:
nos in ipso dixisse opere: non damnnos in ipso dixisse opere: non damnferam, etiam scortatorem recipio paenitentem; quidquid aequaliter licet, aequali lance pensandum est. legat eiusdem operis apologian, quam ante annos plurimos aduersum magistrum eius gaudens Roma suscepit, et tunc animaduertet alienis se uocibus blasphemare et in tantum esse imperitum, ut ne maledicta quidem habeat propria, sed inimicorum etiam olim sepultorum contra nos utatur rabie. sed iam propositum opus aggrediendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ti. uexũq ꝓcorrupto atq falsato ꝓ¬
pħam teneas paruipendens obt᷑c
si de alienis oꝑib detrahant. ut nu¬
ꝑ indoctꝰ calũpniator erupit. qui
cõmentarios meos in epła pauili ad
ephesios reprehendendos putat.
nec intelligit nimia stertens uecor¬
dia leges cõmentarioꝵ in quib mł¬
te diu̾soꝵ ponunt᷑ opiniones. uel ta¬
citis uł exp̃ssis auctoꝵ nominib. itt
lectoris arbitũ sit. quid potissimũ
eligẽ debeat uel dec̃nẽ: quamquã
& in pͥmo eius dẽ oꝑis libͦ p̃fatꝰ sim.
me ł ꝓpͥa uł aliena dicturũ ce ip̃os
cõmentarios tã ueterũ scͥptoꝵ eẽ
pondi libͥs. quȩ iste quasi sua pro¬
fert. & alio iã calũ pniãte pͣgata st̃:
ut p̃ceream contͣ iouinianũ uolu¬
mina. inqͥb dolet uͥginitatẽ nuptiis
& nuptias digainiȩ. & digamiam
poligamie ẽẽ p̃latam. nec recordat᷑
stolidissimꝰ scotoꝵ pultib p̾grauatꝰ.

Expanded text:
teri uerumque pro corrupto atque falsato pteri uerumque pro corrupto atque falsato prophetam teneas, paruipendens obtrecsi de alienis operibus detrahant. ut nuper indoctus calumniator erupit, qui commentarios meos in epistulam Pauli ad Ephesios reprehendendos putat nec intellegit nimia stertens uaecordia leges commentariorum, in quibus multae diuersorum ponuntur opiniones uel tacitis uel expressis auctorum nominibus, ut lectoris arbitrium sit, quid potissimum eligere debeat, decernere, quamquam et in primo eiusdem operis libro praefatus sim me uel propria uel aliena dicturum et ipsos commentarios tam ueterum scriptorum epondi libris. quae iste quasi sua profert, et alio iam calumniante purgata sunt, ut praeteream contra Iouinianum uolumina, in quibus dolet uirginitatem nuptiis et nuptias digamiae et digamiam polygamiae esse praelatam. nec recordatur stolidissimus et Scottorum pultibus praegrauatus
Abbreviated transcription (Latin):
lũ eod̃ appellant᷑ noĩe. ut chebae. athe¬
naȩ. salone. Nũꝙͥ seruis ẽ isrł. aut
auernacłs: Puto.ex hoc loco insuꝑbi¬
am clatos saluatori dixisse uideos.
semen habrahã sumꝰ. et nemini ũqͣ
seruiuimꝰ: & mͦ tu dicis. lib̾i eritis:
nescientes. qd̃ omĩs qͥ facit peccatũ.
seruꝰ pecc̃i sit. ⁊ seruiat uiꝰqͥsq illi aqͦ
uincit᷑. Nati gͦ de amico dĩ abrahã.¬

Expanded text:
lum\' eodem appellantur nomine, ut Thebae, Athenae, Salonae. Numquid seruus est Israhel aut uernaculus? Puto ex hoc loco in superbiam elatos saluatori dixisse Iudaeos: semen Abraham sumus et nemini umquam seruiuimus; quomodo tu dicis: liberi eritis nescientes, quod omnis, qui facit peccatum, seruus peccati sit et seruiat unusquisque illi, a quo uincitur. nati
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾i testamento iusuirandũ ẽ. ad
condempnationem mortuoꝵ. ꝑ qͦs
uirat omĩs ydolat᷑a. Simłq ani¬
madĩtendũ. qđ iurandtũ hos ha¬
beat comites. uentatẽ iudicium. atq
iusticiam. Si ista de fit̾int. nequaꝗͣ
erit uiram̃tũ. s ꝑuiriũ. Cũq ait

Expanded text:
um est ad condemnationem mortuorum, per quos jurat omnis idololatra. Simulque animadvertendum quod jusjurandum hos habeat comites, veritatem, judicium atque justitiam: si ista defuerint, nequaquam erit juramentum sed perjurium. Cumque ait,
Abbreviated transcription (Latin):
fecert̃ uiã suã. obliti st̃ dnĩ dĩ sui
Conũtimini filii reu̾tentes: et sana¬
siones. Libent̾ ds suscip̃ penitenteᷤ.
et occurrit filio in opia ⁊squalors
confecto: statimq induit pͥstinis
uestib. ⁊ irddit głam reu̾tenti. ita
dũ taxat ut ren̾tat᷑ imploratu et
ululatu. Suo enim rucio fec̃ uriqͣm
Ad quos ꝓpħał sermo nc̃ loquit᷑: cor¬
ũtimimi filii reu̾tentes. Quos id cͥco
filios uoco. qr intellect̾is peccatis ues¬
tͥs. in inploratu & ululatu reu̾tui
tras. siue aũfiones qͥb a dño recesse¬
ratis. uł c̃te conuersiones. Quamus
enĩ ꝓpͥa uoluntate ad dñm reũta¬
inͣ. tñ nͥ nos ille trax̾it. et cupidita¬
ũ. colliũ. ꝑ qͣm suꝑbiebat contra
um̃. et humilitate ꝓstratꝰ loquat᷑.¬

Expanded text:
fecerunt uiam suam, obliti sunt domini dei sui. conuertimini. filii reuertentes, et sanarsiones. Libenter deus suscipit paenitentes et occurrit filio inopia et squalore confecto statimque induit pristinis uestibus et reddit gloriam reuertenti ita dumtaxat, ut reuertatur in ploratu et ululatu. suo enim uitio fecit iniquam ad quos prophetalis sermo nunc loquitur: conuertimini, filii reuertentes. \'quos idcirco filios uoco. quia intellectis peccatis uestris in ploratu atque ululatu reuertimtras siue auersiones, quibus a domino recesseratis, uel certe conuersiones\'. quamuis enim propria uoluntate ad dominum reuertamur, tamen. nisi ille nos traxerit et cupiditaum et collium. per quam superbiebat contra deum, et humilitate prostratus loquat
Abbreviated transcription (Latin):
d̃m suũ. et in eo peccauit. non so¬
lũ illo tẽpre qͣmdo ẽ iusus uicar¬
ne. s et añ aduentũ illiꝰ. Tnde di¬
uertet᷑ de captiuitate. Siue alit̾. cũ
obtułit qd̃ habet: qui enu habec
dabit᷑ ei. Qui autem nonh̃t. etam
id qd̃ hab̃e uidet᷑. auferet᷑ ab eo.
Porro iuxta hebraicũ hͥ sensus est. Si
reuerceris ad me isrł. semel salutẽ
desid̾ans. et peccasse te dicis. et uo¬
cem dñi cui ñ audisse: plene con¬
uertere: crede quem negasti. et cunc
erit plena conu̾sio. Si abtułis offẽ¬
dicula tua afaciȩ mea. non com¬
ioueb̃is. Quando gͦ mouem᷑. et di¬
cim. mei autem pene cõmoti sunt
pedes. non in becillitate nat᷑e hoc
patim᷑. s qi ponimꝰ offendicula. &
y dola nr̃a contͣ dñm. Et urabis
uiuit dñs. inueritate & in uidicio

Expanded text:
deum suum et in eo peccauit non solum illo tempore, quando est nisus in carne. sed et ante aduentum illius.unde diuertetur de captiuitate\', siue aliter: cum optulerit, quod habet\'. qui enim habet. dabitur ei; qui autem non habet. etiam id quod habere uidetur, auferetur ab eo. porro iuxta Hebraicum hic sensus est: si reuerteris ad me, Israhel. et semel salutem desideras et peccasse te dicis et uocem domini tui non audisse, plene conuertere; crede, quem negasti, et tunc erit plena conuersio\'. Si abstuleris offendicula fila a facie mea, non commoueberis. Quando ergo mouemur et dicimus: mei autem paene moti sunt pedes, non imbecillitate naturae hoc patimur, sed quia ponimus offendicula et idola nostra contra dominum. Et iurabis: u
Abbreviated transcription (Latin):
Conã te infilios et dabo tͥrã desid̾¬
abilem. et patrẽ uocabis me. ⁊ pꝰ
me ing̾di ñ cessab̾. Quomͦ inqͥt
mulier ꝯtempnit ñ uirũ s ama¬
torem. si semel cõmixti fu̾int. cer¬
neus illũ sue libidini seruenteo

Expanded text:
Ponam te in filios: et dabo tibi terram desiderabilem: et patrem vocabis me, et post me ingredi non cessabis. Quomodo, inquit, mulier contemnit, non virum, sed amatorem, si semel commixta fuerit, cernens eum suae libidini servientem,
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentia nr̃a. greges eoꝵ ⁊arnĩ¬
ta eoꝵ. filios & filias eoꝵ. Dm̃s ħeti¬
coꝵ labores. oe quib scͥptũ est. defe¬
cerunt scrutantas scrutinio. ab ad¬
olescͣia eoꝵ quos deceꝑant. filios ce
filias eoꝵ qͥ inheresi ꝓ fecerant. uł
tantum luxuria tenebant᷑. opp̾ssit
sua confusio unde inferrint. Dor¬
miemꝰ inconfusione nr̃a. & oꝑiet
uos ignominia nr̃a. quoniã deo

Expanded text:
centia nostra, greges eorum et armenta eorum, filios et filias eorum. Omnes hereticorum labores, de quibus scriptum est: defecerunt scrutantes scrutinio. ab adulescentia eorum, quos deceperant, filios et filias eorum, qui in heresi profecerant uel tantum luxuria tenebantur, oppressit nostra confusio. unde inferunt: Dormiemus in confusione nostra et operiet nos ignomin
Abbreviated transcription (Latin):
pacis et nequaꝙͣ ambulant post
pͣuitatẽ cordis fus pessimi. ut faciãt
quȩ desiderant. nec suos secunt᷑ er¬
toresi s diount cum ꝓpħa. Ad hesit
aĩa mea post te: suscep̃ me dext̾̃a
tua. Indieb ilł ibit domꝰ iuda: ad
uentu. quãdo de duodecĩ simł tͥ¬
bub eugł̃io crediderunt. relinqͦn¬
tes t̾ram aqͥlonis. durissimi frigo¬
Ris. ⁊ adiaboli imꝑio recedentes. tẽ
receꝑunt t̾ram repmissionis. quã
pollicitꝰ fuerat patͥb eoꝵ. abrahã.
ysaac. et iacob. Edidi nuꝑ par¬
uum libelłũ det̾ia reꝓmissionis.
filiis et tͥbuã tͥ t̾rã desidabilẽ: ħe¬
ditatẽ p̾claram ex̾cituũ gengũ:¬
⁊ dixi patrẽ uocabis me. et pꝰ me ĩ¬

Expanded text:
pacis, et nequaquam ambulant post prauitatem cordis sui pessimi, ut faciant, quae desiderant, nec suos sequuntur errores, sed dicunt cum propheta: adhaesit anima mea post te. suscepit me dextera tua. In diebus illis ibit domus Iuda ad ventu, quando de duodecim simul tribubus Evangelio crediderunt, relinquentes terram Aquilonis durissimi frigoris: et a diaboli imperio recedentes, tunc receperant terram repromissionis, quam pollicitus fuerat patribus eorum, Abraham, Isaac et Iacob. edidi nuper paruam libellum de terra repromissionis. filiis et tribuam tibi terram desiderabilem, hereditatem praeclaram exercituum gentium! dixi: patrem uocabis me et p
Abbreviated transcription (Latin):
ħeditat᷑ẽ nominatã dĩ omĩpoten¬
tis gentiũ theodocio significãtiuᷤ
transtulit ħ editatẽ ĩclitã forticu¬
dinis robustissimi gentũ. xp̃mn
significans. qͥ ductor et dñs ẽ uniũ¬
saꝵ gentiũ. suo noĩ passioniq ere¬
uenqũ. Ip̃e dix̃ adisrł pat̾m uoca¬
b me. ec qͥ credit innie: credit inpa¬
t᷑m. Ip̃e pollicitꝰ ẽ. ponã te in filiis.
inumero scilicr filioꝵ meoꝵ. qͥ mi¬
chi degengũ ppło credid̾unt: & qͥ¬
receꝑunt eum dedit eis potestatẽ.

Expanded text:
hereditatem nominatam dei omnipotentis gentium, Theodotion significantius transtulit: hereditatem inclytam fortitudinis robustissimi gentium Christum significans, qui ductor et dominus est uniuersarum gentium suo nomini passionique credentium. ipse dixit ad Israhel: patrem uocabis me, et: qui credit in me, credit in patrem. ipse pollicitus est: \'ponam te in filiis, in numero scilicet filiorum meorum, qui mihi de gentium populo crediderunt et qurec
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰ catholicã epłam scͥbit adueniͤ
atq ꝑegͥnis ponti. galatiȩ. capado¬
ciȩ. & iuxta misticos incellectus salo¬
mon loquit᷑. aqͥlo durꝰ uentꝰ. slomĩe
aũ dexter uocat᷑. ab his uidelicet qui
eius obrigueri frigore et calorem fi¬
dei ꝑdidunt. Quia ecce ego ꝯmoue¬
bo om̃s cognationes regnoꝵ aqͥloniͤ
ait dñs. et uenient. et ponet unusqͥs

Expanded text:
trus catholicam epistulam scribit aduenis atque peregrinis Ponti, Galatiae et Cappadociae. et iuxta mysticos intellectus Salomon loquitur: aquilo durus uentus, nomine autem dexter uocatur, ab his uidelicet, qui eius obriguere frigore et calorem fidei perdiderunt. Quia ecce ego conuocabo omnes cognationes regnorum aquilonis, ait dominus, et uenient
Abbreviated transcription (Latin):
qr tecũ sũ ut lib̾em te dic̃ dñs. in
ebraico ñ habet᷑. Et ẽ. sensus. Eruã
te̾ ñ ĩeo ud tͥ nlłs insidiet᷑. s ĩeo ut
patiens insidias. ñ delinquas. Ego
quippe dedi te hodie.srue ecce po¬
sili te in hac die inciuitatẽ mun¬
tã. incolumpnã ferreã. et ĩmurũ
ereũ. suꝑ omẽm t̾ram. regib iudȩ
pͥncipib eiꝰ et sacerdotib eiꝰ et omĩ¬
ppło t̾rȩ. & bellabunt ad u̾sũ cȩ. et
ñ p̃ualebunt. qr tecũ ego fũ ait
dñs ut liberem te. De sebit sermo
diuinus. eͣ ꝓpħ̾a timere ñ debeat.
Ego inquit posui siue dedi te ho

Expanded text:
em te, dicit dominus, in Hebraico non habetur. et est sensus: \'eruam te, non in eo ut tibi nullus insidietur, sed in eo ut patiens insidias non delinquas\'. Ego quippe dedi te hodie — siue ecce posui te in hac die — in ciuitatem munitam, in columnam ferream et in murum aeneum super omnem terram: regibus Indae, principibus eipulo terrae. et bellabunt t aduersum te et non praeualebunt, quia, tecum ego sum, ait dominus, ut liberem te. Describit sermo diuinus, cur propheta timere non debeat. ego, inquit, posui siue dedi t e ho
Abbreviated transcription (Latin):
ũ firmabo faciem meam suꝑ uos¬
ad illõ ꝓpheticũ conuenit. Au̾te fa¬
ciem tuam apecc̃is meis. & õs ini¬
qͥtates meas dele. Conũtum filii re¬
uercentes. sius uagi et recedentes. di¬
cit dns. qr ego uir ur̃. siue dñabor ueͤ¬
tͥ. Et assumã uos unũ de ciuitate. ce
duos de cognatione. et infducam

Expanded text:
ciem meam super uos, illud propheticum conuenit: auerte faciem tuam a peccatis meis et omnes iniquitates meas dele. conuertimini, filii reuertentes — sine uagi et recedentes —. dicit dominus, quia ego uir uester — sine dominabor uestri —, et adsumam nos, unum de ciuitate et duos de
Abbreviated transcription (Latin):
b. siue non firmabo faciẽ mea̾ cos¬
tͣ uos. ut ne quaꝗͣ uos austeritate
uidicis. s uultu miscd̃iȩ suscipiã.
dc̃s enim &e misericors sum. ut ñ
recorder ultra iniqͥtatis uĩe. nec
memin̾ĩm qd̃ a dño recessistis. &
ꝓ illo uos idola deleccau̾int. ⁊ for¬
nicate sitis sub omĩ ligno fron¬
doso atq umnbroso. Qd̃ quidem
& ad hereticos. uł in eccłia negli¬
gentes. dici ronuenit: qͥ cotidie ꝑ
eccłiasticos uiros ad penitentiam
ꝓuocant᷑. et quib ꝓprie aptaripͣ.
& uocem meã non audistis. Omĩs
autem ħeticus habitat ui aqͥlone
& calorem fid̃i ꝑdidit: nec audire
potest illd̾ apłi. Sp̃u feruentes. E
qr se uoluntatib tradidit. recessit
a dũo. et difꝑsit uias suas alienis
doginatib. et uoluptatem secutꝰ
ẽ. Nulla eiũ ħesis. nisi ꝓpt̾ gulam
uent᷑mq construit᷑. ut seducat iy¬
lierculas oneratas peccatis semꝑ
dicentes. et nũquam ad scientiam

Expanded text:
bis siue non firmabo faciem meam conbis siue non firmabo faciem meam contra uos, ut nequaquam uos austeritate iudicis, sed uultu misericordiae suscipiam. sanctus enim et misericors sum. ut non recorder ultra iniquitatis uestrae nec meminerim, quod a domino recessistis et pro illo uos idola delectarint et fornicatae sitis sub omni ligno umbroso atque frondoso\'. quod quidem et ad hereticos uel in ecclesia neglegentes dici conuenit, qui cotidie per ecclesiasticos uiros ad paenitentiam prouocantur et quibus proprie aptari potest: et uocem meam non audistis. \' omnis autem hereticus habitat in aquilone et calorem fidei perdidit nec audire potest illud apostoli: spiritu feruentes et, quia se uoluptatibus tradidit, recessit a domino et dispersit uias suas alienis dogmatibus et uoluptatem secutus est. nulla enim heresis nisi propter gulam uentremque construitur, ut seducat mulierculas oneratas peccatis semper discentes et numquam ad scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
re. Et dix̃ dñs adme. Iustificauit aiã
catͥxis iuda. Iustior inquid ẽ isrł. cõ¬
ꝑatione iuda. qr illa statim ĩpͥnci¬
pio ꝑiit: ħ illiꝰ cruciatib potuit
em̃daui. Attendat noua exueqͥ he¬
sis. qd̃ isrł comꝑatione peioris iustifica¬
ta dicat᷑. Nec mirũ ħ de uniꝰ gentis so¬
rorib.cum sodoma quoq conla¬
tione iherłm iusticiȩ nom̃ accipi¬
at: dicente d̾no ꝑ iez echiel. Iusti¬
ficata ẽ sodoma exte. Et publi¬
canꝰ. pharisei conꝑadone fit iustꝰ
Uade et clama siue lege sermo
siue misericors ego sum dicit dñ.
et non irascar imꝑpetuũ. Uerun¬
tñ scito iniqͥtatem tuã. qr indo¬
impiȩ egisti. et disꝑsisti siue esfu
audisti. dicit dñs. Nerbum hebͣi
cum cãrath: ce uoca siue clama
et lege intelligit᷑. ende aquila &
summacꝰ.clamita: lxx. et theodo¬
cio. lege int̾p̾tati sunt. Ad aqͥlo¬
nẽ autẽ et contͣ babilonem atq
assyrios sino dirigit᷑ ad decẽ ⁊ ad
au̾tam inquit faciem meam auo¬

Expanded text:
re. Et dixit dominus ad me: iustificauit animam catricis Iuda. \'Iustior,\' inquit, est Israhel conparatione Iudae, quia illa statim in principio periit, haec illius cruciatibus potuit emendari\'. attendat noua ex ueteri heresis, quod Israhel conparatione peioris iustificata dicatur. nec mirum hoc de unius gentis sororibus, cum Sodoma quoque conlatione Hierusalem iustitiae nomen accipiat dicente domino per Hiezechiel: instificata est Sodoma ex te\', et publicanus Pharisaei conparatione fit iustus. Uade et clama — siue lege — serm— siue misericors — ego sum, dicit dominus, et non irascar in perpetuum. uerumnosce iniquitatem tuam, quia in Doimpie egisti, et effudisti vias obedisti, dicit Dominus. Nam cognicum \'carath\' et \'uoca\' siue \'clama\' et \'lege\' intellegitur, unde Aquila et Symmachus \'clamita\'. LXX et Theodotio \'lege\' interpretati sunt. ad aquilonem autem et contra Babylonem atque Assyrios sermo dirigitur, ad decem et ad auertam\', inquit, \'faciem meam a uo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit area. reliqͥe saluȩ fiant. uñ
et scͥptũ ẽ sp̃s plenitudinis ueniec
mͥ. dicente eugłista mͥom̃s ex pleni¬
cudine eius. accepimꝰ. et sp̃s sõi gra¬
tiã sorciem᷑. uentũ aũ urentẽ. iuxta
hystoriã accipe nabugodonosor
qͥ uniu̾sa ꝯsumat iuxta t᷑pologiam
ad u̾sariã potestatenl. quȩ ueniens
de deserto et de solitudine ubi nul¬
t᷑ eu̾tere. Et nũc ego. s loquax uidi¬
cia mea cũ eis. aoriu I ncic. uixta¬

Expanded text:
fuerit area, reliquiae saluae fiant, unde et scriptum sit: spiritus plenitudinis ueniet mihi dicente euangelista: \'omnes ex plenitudine eius accepimus et spiritus sancti gratiam soitiemur\'. uentuhistoriam, accipe Nabuchodonosor, qui universa consumat. Juxta tropologiam, adversariam potestatem, quae veniens de deserto et de solitudine, ubi nultur evertere. Et nunc ego loquar judicia mea cum eis.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes. Stultam enĩ fecit ds sapi¬
entiã mundi. quia ꝑillã non cog¬
nouert̃ dm̃. Ip̃i đm quoq sacerdo¬
tes qͥ legem dñi docere deberent. ⁊
sub iectos s ppłos aleonis furore de¬
fendẽ. quodam stupore infatuati
expͥmentes et ꝓpħe const̾nabunt᷑
siue ut aqͥla transtulit u̾bũ hebrai¬

Expanded text:
im fecit deus sapientiam mundi, quia per illam non cognouerunt deum. ipsi quoque sacerdotes. qui legem domini docere deberent et subiectos sibi populos a leonis furore defendere. quodam stupore infatuati exprimentes — et prophetae consternabuntur siue, ut Aquila transtulit uerbum Hebrai
Abbreviated transcription (Latin):
elecca uel uera sit. si uolu̾t in eo qd̃
plantata ẽ ꝑ man̾e̾. di lauenis te nitͦ.
& mltiplicau̾is tͥ herbam macłata es
nioati. ut significarent herbã fullo¬
nũ. que iuxta ricũ ꝓuincie palesti¬
nȩ. inuirentib & humectib nasci¬
E locis. & ad lauandas sordes eand̃
uim h̃t. quam et nitrũ. Nitrũ aũ
nr̃m et herba fullonis. penitentia
est. Eccłiasticus quoq sermo. qͥ ar¬
guit et increpat ⁊ corripit delinqͦs¬
tem. mordatioris nitͥ ħt similitu¬
dinẽ. Qui uͦ leui peccatoꝵ sorde ma¬
cłatꝰ ẽ. leuiorib purgat᷑ monitis.
Porro pecc̃a grauia. quȩ ad mortẽ
trahunt. nec nit nec herba borith.
dilui posfc̃. s grauiorib torm̃tis in¬
digent. Uniꝰcuiꝰq enĩ opꝰ quale sit.
ignis ꝓbabit: & in igne reuelabit᷑.
Pulcreq addidit. maculata es in ini¬
qͥtate tua. inconspectu meo. qd̃ etiã¬
si hoĩb munda uidearis. inͥ mũda
ñ sis. qui noui conscĩas singłoꝵ.

Expanded text:
electa uel uera sit, si noluerit in eo, quod electa uel uera sit, si noluerit in eo, quod plantata est. permanere. Si laueris te nitro et multiplicaueris tibi herbam borith, nt πόαν, ut significarent herbam fullonum, quae iuxta ritum prouinciae Palestinae in uirentibus et umectis nascitur locis et ad lauandas sordes eandem uim habet, quam et nitrum; \'nitrum\' autem nostrum et \'herba fullonis paenitentia est. ecclesiasticus quoque sermo, qui arguit et increpat et corripit delinquentem, mordacioris nitri habet similitudinem. qui uero leui peccatorum sorde maculatus est, leuioribus purgatur monitis. porro peccata grauia, quae ad mortem trahunt, nec nitro nec herba borith dilui possunt, sed grauioribus tormentis indigent. uniuscuiusque enim opus, quale sit. ignis probabit et in igne reuelabitur. pulchreque addidit: maculata es iniquitate tua in conspectu meo, quod, etiamsi hominibus munda uidearis. mihi munda non sis, qui noui conscientias singulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dici. qͥ abiuitio xpĩanus. et sacͥs ex
parce littis eruditꝰ: postea desid̾ĩo
scłaris licterature quȩ significat᷑ in
collib ĩ ameno. eloquentiȩ quȩ infnͦ¬
dosis monstrat᷑ arborib. ꝓsternat
se demonib. qui fub occasione eru¬
dicionis ⁊ sublimis scĩȩ. polluunt
credentiẽi aĩas. & diuaricare faci¬
unt pedes suos omĩ transeunt. Ego
plantaui te uineam electam. omẽ
semen uerũ. quomͦ conũsa es mͥ ĩ
prauũ. uinea aliena: lxx. ego aucẽ
plantaui te uineã frugiferã omẽ
uerã. quomͦ conu̾sa es mamaritu¬
dinẽ. uitis aliena:. ꝓuinea electa
na nullusq securꝰ fit. si & planta¬
cio diũi. & sem̃ uerũ. & uinea sorec
ĩtantũ suo uicio ꝯinutat᷑. ut ꝑ ama¬
ritudinẽ recedat adno. & fiat uitiᷤ
aliena et in hoc considanda dem̃¬
tia creatoris. qd qͥ in eugł̃io dix̃. ego
sũ uitis uera: discipłis quoq fuis
dedit. & credent inse ppło. ut uitis

Expanded text:
dici, qui ab initio Christianus et sacris ex dici, qui ab initio Christianus et sacris ex parte litteris eruditus postea desiderio saecularis litteraturae, quae significatur in collibus, et in amoena eloquentiae, quae in frondosis monstratur arboribus, prosternat se daemonibus, qui sub occasione eruditionis et sublimis scientiae polluunt credentium animas et diuaricare faciunt pedes suos omni transeunti. Ego autem plantaui te uineam electam, omne semen iterum; quomodo conuersa es mihi in prauplantaui te uineam frugiferam, omnem ueram; quomodo conuersa es in amaritudinem uitis aliena? Pro uinea \'electa\' na. nullusque securus sit, si et plantatio domini et semen uerum et uinea sorec in tantum suo uitio commutatur, ut per amaritudinem recedat a domino et fiat uitis aliena. et in hoc consideranda clementia creatoris, quod, qui in euangelio dixit: ego sum uitis uera, discipulis quoque suis dederit et credenti in se populo, ut uitis
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ quã satiau̾it p̃uaricantẽ ⁊ instar co¬
turnicum usq ad nausiã uen̾it. eru¬
diet agente penitentiam cũ imꝑat᷑
ut uideat. quid reliquerit. quid secy¬
tus sit. et quomͦ spernens bona &
dulcia: mala & amara eleg̃it. Hoc as̃
totũ factũ est. qi dereliquit d̃nin dc¬
ũ suũ: & tmor illiꝰ ñ ẽ apd̃ cũ. Prin¬
cipiũ enĩ sapĩe tmor dm̃i: quem
qr ñ habuit. malo et amaritudini
tͣradit᷑. Ascło confregist iugũ meũ
siue tuũ: rupisti uincła mea. siue
tua. Et oixisti. ñ seruiam. In omĩ col¬
le sublimi: & sub omĩ ligno frondo¬
so. tu ꝓsternebaris meretrix. siue i¬
bi diffundebaris. infornicationẽ. qiͣ
ad meretͥtem loquit᷑ isrł qd̃ conui¬
galia feõa ruperit. et dix̾it non ser¬
in omĩ colle sublum. et sub omir
ligno frondoso: ꝓstrata fu̾it ydo¬
lat̾e. Amena enĩ semꝑ et excelsa lo¬
ca. ydoł dedicant᷑. Pot̃ hoc &e adeũ

Expanded text:
postquam satiauerit praeuaricantem et instar copostquam satiauerit praeuaricantem et instar coturnicum usque ad nausiam uenerit, erudiat agentem paenitentiam: cui imperatur, ut uideat, quid reliquerit, quid secutus sit et quomodo spernens bona et dulcia mala et amara elegerit. hoc autem totum factum est, quia reliquit dominum deum suum et timor illius non est apud eum. principium enim sapientiae timor domini, quem quia non habuit, malo et amaritudini traditur. A saeculo confregisti ingum meum — siue tuum —, rupisti uincula mea — siue tua — et dixisti: non sentiam. in omni enim colle sublimi et sub omni ligno frondoso tu prosterneba ris meretrix siue ibi diffundebaris in fornicatione. Quasi ad meretricem loquitur Israhel, quod coniugalia foedera ruperit et dixerit: non senin omni colle sublimi et sub omni ligno frondoso prostrata fuerit idololatriae; amoena enim semper et excelsa loca idolis dedicantur. potest hoc et ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
edicio ħt geon. Quia gͦ supͣ filios mẽ¬
phis ⁊tapnis posuerat. qͥ constupͣue¬
runt isrł usq adu̾ticẽ. nc̃ manifestiꝰ
ip̃am egiptum noĩat. Nulliq dubuĩ
quin nultꝰ aquas turbidas habeat.⁊
qd̃ fluuiũ assyrioꝵ eufraten signifi¬
cet: dicente seriptura. quod reꝓmissio¬
nis t̾ra sit. a torrente egipti. uisq ad fly¬
reliquerint fontẽ lutȩ. ec ħeticoꝵ sͥ fo¬
derint lacus. qͥ aquas doctuaꝵ conti¬
ñe ũ possunt. necesse ẽ ut leonib sub¬
laceant. qͥ redigant t̾ram. eoꝵ ĩsolitu¬
dinẽ. et uniu̾sas ȩccłias destruant. &
usq ad u̾ticẽ polluant᷑. et bibant aqͣs
tͥbidas. et fluenta assirii fluminis &
aqͥloms. unde exardescunt mala suꝑ
t̾ram. Arguet te malicia tua. siue erudi¬
et te p̃uaricatio tua. et au̾sio tua icͤ¬
pabit te. Scito et uide qr mału et ama¬
rũ ẽ: reliquisse te d̾um d̾m tuũ. et non
tand̃ qd̃ et malicia siue p̾uaricatio.

Expanded text:
editio habet Geon. Quia ergo supra filios Memeditio habet Geon. Quia ergo supra filios Memphis et Taphnis posuerat, qui constupraverunt Israel usque ad verticem: nunc manifestius ipsam Aegyptum nominat. Nullique dubium quin Nilus aquas turbidas habeat; et quod fluvium Assyriorum Euphratem significet, dicente Scriptura, quod repromissionis terra sit a torrente Aegypti, usque ad flureliquerint, fontem vitae, et haereticorum sibi foderint lacus, qui aquas doctrinarum continere non possunt, necesse est ut leonibus subiaceant, qui redigant terram eorum in solitudinem et uniuersas ecclesias destruant, et usque ad uerticem polluantur et bibant aquas turbidas et fluenta Assyrii fluminis et aquilonis, unde exardescunt mala super terram. Arguet te malitia tua — siue erudiet te praeuaricatio tua — et auersio tua increpabit te. scito et uide, quia malum et amarum est reliquisse te dominum deum tuum et non tandum, quod et malitia siue praeuaricatio,
Abbreviated transcription (Latin):
deliqͥsti dñm d̾m̃ tuũ. eo tempore qͦ
ducebat te ꝑuiã: hoc qd̾ nos diximꝰ.
eo tempore quo ducebat te ꝑuiam:
in .lxx.ñ habet᷑. Duas aũ urbes maxi¬
mas egipti memphin ⁊ taphnas no¬
minat. eaꝵq dicit filios constuprasse
urł usq adu̾ticẽ illo sensu qͦ ysaias
posuit. aplanta pedis usq ad u̾ticẽ
ñ ẽ inco sanitas. Tatita aũ fuit libi¬
do egiptioꝵ qui sunt magnis carnibꝰ
ut nulli parcent m̃bro: s omĩa cõ¬
stu prarent. Iuxta lict̾am referc ad ydo¬
la egiptioꝵ. uixta intelligentiã spurita¬
lem ad magistros ꝑtisi doginatis. qui
eccłiȩ puritatẽ sua polluunt turpi¬
tudine. ħ aũ idcuro euenient ei. qr de¬
liquit dũm d̾m suũ. et illo maximecẽ¬
pore. quo ipm ductorẽ sequi debuit.
Est nẽ quid tͥ uis inuia egipti. ric bibaᷤᷤ
aquã sẏore et quid tͥet me afsirioꝵ.
uit bibas aquã fluminis: ꝓ syor uos
turbidam int̾p̃tati sumꝰ qd̾ u̾bum he¬
braicum significat: ꝓ quo cõmunis

Expanded text:
sti dominum deum tuum eo tempore, quo ducebat te per uiam? Hoc, quod nos diximus: eo tempore. quo ducebat te per uiam, in LXX non habetur. duas autem urbes maximas Aegypti, Memphin et Taphnas, nominat earumque dicit filios constuprasse Israhel usque ad uerticem illo sensu, quo Isaias posuit: a planta pedis usque ad uerticem non est in eo sanitas. tanta autem fuit libido Aegyptiorum, qui sunt magnis 9 carnibus, ut nulli parcerent membro. sed omnia constuprarent. iuxta litteram refer ad idola Aegyptiorum, iuxta intellegentiam spiritalem ad magistros peruersi dogmatis, qui ecclesiae puritatem sua polluunt turpitudine. haec autem idcirco euenient ei, quia dereliquit dominum deum suum, et illo maxime tempore, quo ipsum ducto in via Aegypti, ut bibas aquam Sior? Et quid tibi et viae Assyriorum, ut bibas aquam fluminis? Pro Sior  , nos turbidam interpretati sumus, quod verbum Hebraicum significat: pro 849 quo communis
Abbreviated transcription (Latin):
suit purificamini dño et auferce
malicias cordiũ ur̃oꝵ cͥcumcisionẽ
emũdatonẽ et pputa uitiũ intel¬
ligens. hoc aũ p̃cipit᷑ uiris iuda &
ierłm qui ueram sectant᷑ fidem ⁊
habitant in ȩccłia ut ñ seminẽt sr̃
spinas qͣs eugłicus sermo signifi¬
cat. quȩ fuffocat sem̃tẽ dĩ. s priuᷤᷤ
nouale faciant. et om̃s effodiãt
uepres. sentesq auferant. ut mũ¬
da semiua munda rura fuscipiãt
hoc c̃ qđ in alio loco dicit᷑. Ne miserits
margaritas ur̃as ante porcos. et ne de

Expanded text:
purificamini Domino, et auferte malitias cordium vestrorum: circumcisionem, emundationem, et praeputia, vitium intelligens. Hoc autem praecipitur viris Juda et Jerusalem, qui veram sectantur fidem, et habitant in Ecclesia, ut non seminent super spinas, quas euangelicus sermo significat, quae suffocent sementem dei, sed prius nouale faciant et omnes suffodiant uepres sentesque auferant. ut munda semina munda arua suscipiant. hoc est, quod in alio loco dicitur: ne miseritis margaritas uestras ant
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃da᷑ suꝑ eũ rugierunt leones. ⁊
dedert uocem suã. posuer̾t t̾ram eꝰ
insoltudinẽ. ⁊ cuuitates illius exuste
sunt: et ñ ẽ qͥ habitet ĩ eis. Int̾rogat
sermo diuinꝰ. ut ip̃e respondeat. Leo¬
nes autem uocat pͥncipes babilonis: qͥ
t̾ram eius posuert̃. in solitudinẽ. ⁊ enu¬
tates illiꝰ in cendio deleuerc. Uł certe
iuxta anagogen. Leones intelligamꝰ
ad u̾sarias pocestates. aut ħeticoꝵ pͥn¬
cipes qͥ t̾ram eccł̃iȩ desolantes om̃s illiꝰ
urbes heretico incendio uastauert̃. et
illo igne de qͦ scͥptũ est. om̃s ad ulterã¬
tes quasi clibanus. corda eoꝵ. Illi enĩ ue¬
re dant uocẽ suam. Et in hoc eod̃ ꝓp

Expanded text:
dam? super eum rugierunt leones et dederunt uocem suam, posuerunt terram eius in solitudinem, et ciuitates illius exustae sunt, et non est, qui habitet in eis. Interrogat sermo diuinus, ut ipse respondeat. leones autem uocat pnncipes Babylonis. qui terram eius posuerunt in solitudinem et ciuitates illius incendio deleuerunt. uel certe iuxta ἀναγωγὴν leones intellegamus aduersarias potestates aut hereticorum principes, qui terram ecclesiae desolantes omnes illius urbes heretico incendio uastauerillo igne, de quo scriptum est: omnes adulterantes, quasi clibanus corda eorum. illi enim uere dant uocem suam et in hoc eodem p
Abbreviated transcription (Latin):
culcaui eã. Quis ẽ enĩ quẽ uenena
diaboli ñ tangant. nͥ ille solus. qui pͭ
dice. ecce uenit pͥnceps mundi istiꝰ. ⁊
ĩuenit ĩme nich: Iste crebro ponit
omẽm t̾ram ȩccłiȩ insolitudinẽ. ut
egressi de ȩccłia pugnant contra ȩccli¬
am. De quib loquit᷑ et ioh̃s eugl̃ista.

Expanded text:
culcaui eam. quis est enim, quem diaboli uenena non tangant nisi ille solus, qui potest dicere: ecce uenit princeps mundi istius et inuenit in me nihil? iste crebro ponit omnem terram ecclesiae in solitudinem. ut egressi de ecclesia pugnent contra ecclesiam, de quibus loquitur et Iohannes euangelista: