comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filios ac filias uel apłorum ordinẽ.:
uelcunctor fidelium diximus mul
ticudinem designasse. Incarnatꝰ aũ
dominꝰ prius exiudea ad fidem pau¬
cos elegit: ⁊ post sͥ multiudinẽ ꝑoli
gentiłis aggregauit. Quis autẽ ma¬
ior dm̃ filius. nisi iudaicus accipi
debet ppłꝰ: qui ei dudum date legiᷤ
fuerat doctrina generatꝰ. lmoꝵ
autem gentilis popłs: qui ⁊ inmũ¬
di extremitate collectus est. Quia g̾
cum datan ytilitati hominũ nesc¬
ens deseruierit: ⁊ corruptis ꝑsecu¬
torum cordib licentiam dñid pas¬
sionis expeceret: scĩ apli. net dum
aggregandam deo gentilitatẽ no¬
uerant. ⁊ soliuidee fidei archana
p̃dicabant. Cum satan exisse ado¬
mino dicit᷑: filii ⁊ filie in domo fpd̃s
pͥmogeniti conuinare referunt᷑. Di¬
ctum quippe eis fuerat: in uiam.
gentium ne abieritis. Post moꝵ¬

Expanded text:
filios ac filias, vel apostolorum ordinem, vel cunctorum fidelium multitudinem diximus designasse. Incarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini filius, nisi Judaicus accipi populus debet, qui ei dudum datae legis fuerat doctrina generatus: minor autem gentilis populus, qui et in mundi extremitate collectus est? Quia igitur cum Satan utilitati hominum nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus licentiam Dominicae passionis expeteret, sancti apostoli necdum aggregandam Deo gentilitatem noverant, et soli Judaeae fidei arcana praedicabant; cum Satan exiisse a Domino dicitur, filii et filiae in domo fratris primogeniti convivari referuntur. Dictum quippe eis fuerat: In viam gentium ne abieritis . Post mor
Abbreviated transcription (Latin):
toditum credidit: peccare posse per.
passionẽ putauit. Ac si aꝑte dicat.
Ĩnt̾rogat᷑ afflictionib homo ⁊ pecca¬
tor agnoscitim: qui in miratuł ds.
putat᷑. Dixit gͦ dominꝰ ad datan. Ecce¬

Expanded text:
toditum credidit, peccare posse per passionem putavit. Ac si aperte dicat: Interrogatus afflictionibus homo, et peccator agnoscitur, qui in miraculis Deus putatur, Dixit ergo Dominus ad Satan: C
Abbreviated transcription (Latin):
cut ⁊ superius dictum est. Sa¬
tan a facie domini exiit: qr ad desi¬
detu sui uota ꝑuenit. Quasi enim
ante ip̃m erat: dum ꝑpter ip̃m que
male sitiebat implere non poterat.

Expanded text:
cut et superius dictum est, Satan a facie Domini exiit, quia ad desiderii sui vota pervenit. Quasi enim ante ipsum erat, dum propter ipsum quae male sitiebat implere non poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
manũ tuam. Cum sacram hystori¬
am sub sigurali intellectu discutimꝰ.
satane manus non potestas. s temp¬
tatio debet intelligi. Uniuersa itaq
que ht̃ in manu temptantis dant᷑.
⁊ in eõ temꝑtators manꝰ extendi ꝓ¬
hibenir: qͥd tamen fieri sb̃stantia
amissa concedit᷑. quia nimirũ priꝰ
iudea que possessio eius fuerat. in
infidelitate sublata est ⁊ post eius
caro patibulo trutis adfixa. Quigͥ
prius udeam aduersantẽ ꝑtulit:
⁊ postmodum usq ad crucem ue¬
nit: quasi prius habita amisit:¬
⁊ post in semetip̃o ad uersantis ne¬
quitiã pertulit.

Expanded text:
intelligi. --Cum sacram historiam sub figurali intellectu discutimus, Satanae manus non potestas, sed tentatio debet intelligi. Universa itaque quae habet, in manum tentantis dantur, et in eum tentationis manus extendi prohibetur, quod tamen fieri substantia amissa conceditur: quia nimirum prius Judaea, quae possessio ejus fuerat, in infidelitate sublata est, et post ejus caro patibulo crucis affixa. Qui igitur prius Judaeam adversantem pertulit, et postmodum usque ad crucem venit, quasi prius habita amisit, et post in semetipso adversantis nequitiam pertulit.
Abbreviated transcription (Latin):
s quia repeslitis illud ⁊ indignoꝵ
uos iulicatis eterne uite: ecce conu̾¬
timur ad gentes. Hi itaq filii sp̃o¬
dictur: non ieiunabunt filii spõ¬
si qmͣdii cum illis ẽ sponsus: In
dom̃o frĩs primogeniti conuiuãt᷑.
qr indelicet adhuc apli sacre scꝑ¬
cure delitus in solius indeici połi

Expanded text:
sed quia repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Hi itaque filii spondicitur: Non jejunabunt filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus , in domo fratris primogeniti convivantur, quia videlicet adhuc apostoli sacrae Scripturae deliciis in solius Judaici populi
Abbreviated transcription (Latin):
per hoc qͦd circuiscraꝑti sunt exent᷑.
⁊ ꝑ hoc qͦd intus quoq p̾sentes st̾.
numqͣm recedunt. Et faciem gͦ prãs
semꝑ uident. ⁊ tamen ad nos ueni¬
unt quia ⁊ ad nos spñali p̃sentia
foras exeunt. ⁊ tamen ibi se unde re-¬
cesserant. ꝓer internã ꝯtemplatõem
seruanti Dicatur gͦ. Uenerunt filii
dei ut assisterent coram dño. qr illuc

Expanded text:
per hoc, quod circumscripti sunt, exeunt; et per hoc, quod circumscripti sunt, exeunt; et per hoc, quod intus quoque praesentes sunt nunquam recedunt. Et faciem ergo Patris semper vident, et tamen ad nos veniunt; quia et ad nos spiritali praesentia foras exeunt, et tamen ibi se, unde recesserant, per internam contemplationem servant. Dicatur ergo: Venerunt filii Dei, ut 40 assisterent coram D
Abbreviated transcription (Latin):
aspetum exeuntes amitterent:
nec iacentes erigere. net ignoranti¬
b uera nuntiare potuissent: fon¬
temq lucis quem egredientes ip̃i
ꝑderent. tetis nullatenꝰ ꝓpinarent.
In hoc itaq est munc natura ange¬
lica a nature nr̃e ꝯditione distincta.
qͦd nos. ⁊ loco cirtumscribim̃: ⁊ ce¬
citatis ignorantia coartam᷑. Ange¬
lorum uero sp̃c loco quidem cirtum¬
scupti sunt: s tamen eorꝰ scien¬
tie longe super nos in comparabi¬
liter dilatantur. Interius quippe
exterius q sciendo distenti sunt
qr ip̃m fontem scientie ꝯtemplãt᷑.
Tuid enim de his que scienda st̃
nescunt: qui scientẽ oĩa sciunt:¬
Forum itaq scientia comꝑatõt nãa
ualde dilatata est: sed tamen comꝑa¬
tione diuine scientie angusta. situt
⁊ ip̃i illorum sp̃c. Comꝑatione qͥdem
nr̃orum corpor sp̃c sunt: s comꝑa¬
tione summi ⁊ incirtumscͥꝑti sp̃c cor¬
pus. Et mittunt᷑ gͥ ⁊ assistunt: qͥa ⁊

Expanded text:
aspectum exeuntes amitterent, aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera nuntiare potuissent; fontemque lucis, quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc itaque est nunc natura angelica a naturae nostrae conditione distincta, quod nos et loco circumscribimur, et caecitatis ignorantia coarctamur: angelorum vero spiritus loco quidem circumscripti sunt, sed tamen eorum scientiae longe super nos incomparabiliter dilatantur. Interius quippe exteriusque sciendo distenti sunt, quia ipsum fontem scientiae contemplantur. Quid enim de his quae scienda sunt nesciunt, qui scientem omnia sciuntEorum itaque scientia comparatione alde dilatata est, sed tamen comparatione divinae scientiae angusta. Sicut et ipsi illorum spiritus comparatione quidem nostrorum corporum, spiritus sunt, sed comparatione summi et incircumscripti spiritus, corpus. Et mittuntur igitur, et assistunt: quia et
Abbreviated transcription (Latin):
etiam satan. Qui autẽ dei fibii:
nisi electi angli uocantur: De qͥb
cum constet qͦd obuitib maiesta¬
tis inseruiant: ualde qͣrendũ est
unde ueniant. ut coram dño as¬
sistant. De his quippe uoce in̾ta¬
tis dicit᷑. Angłi eorum in celis sẽꝑ
uident faciem patͥs mei qui in ce¬
lis est. De his ꝓpħ̃a ait. Sulia mi¬
lium ministrabant ei: ⁊ decies
milies centena milia assistebant
stunt᷑ : uigilanti cura q̃rendum ẽ
unde ueniunt qui numqͣm rece¬
dunt. S cum de illis per paulũ
dicitur. nonne om̃s sunt admi¬
niftratorii sp̃c in mẏnist̾ium miᷤ¬
si: ꝓptꝰ eos qui hereditatẽ capiunt
salutis. per hoc quod missos cogno
nitimur. nodum ligamꝰ. Qromͦ
enim aut semꝑ assistere. aut sẽꝑ
uidere fagem patris possunt: si
administ̾ium exterius pro nr̃a sa¬
lute mitunt᷑. Quod tamen citius
soluimꝰ. Si qͣnte subtilitatis sic
angelica natura pensamꝰ. Neqt
unt. ut interne ꝯtemplatoĩs gay¬
diis priuent᷑: quia si conditoris

Expanded text:
eli. --Qui autem Dei filii, nisi electi angeli vocantur? De quibus cum constet, quod obtutibus majestatis inserviant, valde quaerendum est unde veniant, ut coram Domino assistant. De his quippe voce Veritatis dicitur: Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . De his propheta ait: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant stunt, vigilanti cura quaerendum est unde veniunt, qui nunquam recedunt. Sed cum de illis per Paulum dicitur: Nonne omnes sunt administratorii spiritus in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis ? Per hoc, quod missos cognosnitimur, nodum ligamus. Quomodo enim aut semper assistere, aut videre semper faciem Patris possunt, si ad ministerium exterius pro nostra salute mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitatis sit angelica natura pensamus. Neque unt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
humana diuinitate osumpsit: qr
⁊ si per paulum dicit᷑. qui cum ĩ for¬
madei cẽt non rapinam arbitratus
ẽ ẽẽ se equalem deo: sed semetip̃m
exinaniuit formam serui accipiẽs:
ei semetĩpm exinanisse est. abimu¬
sibilitatis sue magnitudine. se
iusibilem demonitrasse: ut serui
forma tegeret. hoc qͦd in cirrum scͣpte
oninia ex diuinitate penetraret..
Dei autem ad Satan persiguram.
dicere est: numqͥd ꝯsiderasti seruũ
meum iob. unigenitũ filium contra
eũ ĩ formã serui ãmirabilẽ demostrͣe.
Eo enim qͦ illum tante uircutis ĩ
carne innotuit: quasi suꝑbienti
aduersario quod dolens ꝯlideraret
indicauit S qr bonum qͦd mira¬
retur intulerat: restat ut ad repri¬
mendam eius suꝑbiam. uirtutes
illius adhuc enumnerando sb̃iun¬

Expanded text:
humana divinitate consumpsit; quia humana divinitate consumpsit; quia etsi per Paulum dicitet, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando subjun
Abbreviated transcription (Latin):
mitate. Cenit humilis: quem⁊
suꝑb hostis admiret᷑. ꝗͣtimus qͥfor¬
cia diuinitatis eius despexerat.
etiam humanitatis eius infirma
pertimescat. Unde ⁊ mox signifi¬
catione mirifica contra eum: ipã
humanitatis insirmitas. obstu¬
pescenda ꝓponitur ut icatur.
inter p̃tatuꝵ dolens: paulo ante iã
diximus. Dolens uero ip̃e ueratiter
per figuram dicitut: qui portare do¬
lores nr̃os ꝓpheta accestante ꝑhibe¬
tur: cui in terra similis non ẽ. quia
omnis homo tantummͦ homo est:
ip̃e autem ds̃ ⁊ homo in terra ei simi¬
lis non ẽ: quia ⁊ si adoptiuus quisq
filius ad percipiendã diuinitatẽ p¬
ficit: nequaquam tamen ut ds na¬
turaliter eẽt accepit. Qui bene etiã
seruus distus est: qr formam serui sꝰ¬
cuxre dedignatus non est: nec ma¬
iestati iniuriã intulit. assumpta hy¬
militas carnis: qr ⁊ ut seruandã su ᷤ¬
ciperet. nec tamen habita ꝑmucaret.
nec diuina humanitate mmuit. nͭ

Expanded text:
mitate. Venit humilis, quem et mitate. Venit humilis, quem et superbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et mox significatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstupescenda proponitur, ut dicatur: interpretetur dolens, paulo ante jam diximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, Propheta attestante, perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis homo tantummodo homo est, ipse autem Deus et homo. In terra ei similis non est, quia etsi adoptivus quisque filius ad percipiendam divinitatem proficit, nequaquam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita permutaret, nec divina humanitate minuit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ad ecerne patrie uocatõ ẽm electi om̃s
luce sapientit se illustrãte collecti st̃
Qros qmuis incarnata sapientia.
aggregare effectu oꝑis uenerat: D¬
uinitati tamen illius iamꝑer etꝰ
p̃sentia intrinsetus adsistebant.
S quia de uiis suis antiquiꝰ ho-¬
fis redemptore ueniente discutit᷑:
peante aduentum dĩ: omnes pt̃
Se gentiũ nationes traxit. Cutui
da gentium iniquitatis sue uesti¬
giã imp̃ssit. Cadens enim de su¬
blimib humanas mentes iure poᷤ¬
sedit. quia inculpe sue uinculo
uolentes astrinxit. Tantoq latiꝰ
iminundo uagatꝰ est quantare¬
atu quisq illius liber peromiã
inuentꝰ nonest. Cui ex quasi pote¬
state nudũ circuisse est: nullũ
hominẽ qui ꝯͥ plene resisteret imue¬
nisse. S iam̃ satan redeat: idest
ab effectu sue malicie uis illum
diuina conftringat: quia iam aꝑ¬
paruit in carnie. qui in petcati cõ¬
tagio ex carnis nichil habeat infir¬

Expanded text:
ad aeternae patriae vocationem electi omnes, ad aeternae patriae vocationem electi omnes, luce sapientiae se illustrante, collecti sunt. Quos quamvis incarnata Sapientia aggregare effectu operis venerat, divinitati tamen illius jam per ejus praescientiam intrinsecus assistebant. Sed quia de viis suis antiquus hostis Redemptppe, ante adventum Domini, omnes post se gentium nationes traxit. Circuida gentium iniquitatis suae vestigia impressit. Cadens enim a sublimibus 55 humanas mentes jure possedit, quia in culpae suae vinculo volentes astrinxit; tantoque latius in mundo vagatus est, quanto a reatu quisque illius liber per omnia inventus non est. Cui quasi ex potestate mundum circuisse est, nullum hominem qui sibi plene resisteret invenisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil habebat infir
Abbreviated transcription (Latin):
hos dei Satan adfuisse perhibetur.
Ec̃ce adextris deisteterunt angłi:
quia nominant᷑ filii dei. Ecce a si¬
niftris stant angłi: quia adfuit
inter eos etiam Satan. S qr allego
non inconuenienter accipimꝰ. qđ
in die dominꝰ satan uidit: quia.
uias eius in sapientie sue intarna¬
tione corripuit: quasi eum non ui¬
disse fuerit. tamdry prauitatẽ illiꝰ
in humani gnĩs perditione.tole¬
rasse. Unde. ⁊ ei dnuma uoce mox dr.¬
Unde uenis: Indie satan de uiis fu¬
is requirit᷑ quia in luce manife¬
state sapientie. occulte hostis insi¬
die detegunt᷑. Quia gͦ incamato do¬
mino dẏabolus increpat᷑: ⁊ a sua
pestifera effrenatione corripit᷑: re¬
cte spiungit᷑.A
u dixit dominꝰ. Onde uenis:
Tunc enim sathane uias reqͥ¬
rendo arguit: cum per mediatoris
aduentum ꝑsuasionis eius nequig¬
as repͥmens indicauit. increpauit.
Nec immerato in hoc die filii corã
dño adstitisse referunt᷑: qr uidelicet

Expanded text:
lios Dei Satan adfuisse perhibetur. lios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, quia nominantur filii Dei; ecce a sinistris stant angeli, quia adfuit inter eos etiam Satan.  Vet. XXII.non inconvenienter accipimus quod in die Dominus Satan vidit, quia vias ejus in Sapientiae suae incarnatione corripuit; quasi eum non vidisse fuerit, tandiu pravitatem illius in humani generis perditione tolerasse. Unde et ei divina voce mox ddetexit. --In die Satan de viis suis requiritur, quia in luce manifestatae sapientiae occulti hostis insidiae deteguntur. Quia ergo incarnato Domino diabolus increpatur, et a sua pestifera effrenatione corripitur, recte subjungitur:  dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum persuasionis ejus nequitias reprimens increpavit. Nec immerito in hoc die filii Dei coram Domino astitisse referuntur; quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
dextram ergo dei ⁊ sinistrã angłorꝰ
exertitus stat: quia ⁊ uoluntas elec¬
torum sp̃ũum diuine pietati concor¬
dat: ⁊ reꝓborum sensum sue malicie
seruiens: iudicio districtionis eius
obtemꝑat. ¶nde ⁊ mox fallax sp̃c
in medium ꝑsilisse describitur. ꝑ
quem ahabͣ rex exigentib suis me¬
ritis decipiatur. Neq enim fas est
tredere bonum sp̃m. fallatie deser¬
uire noluisse ut diceret: egrediar.
⁊ eromendax sp̃t in ore omniũ pro¬
pharum. eius. S quia ahab rex p¬
catis p̃cedentib dignus erat ut ta¬
li debuiss deceptione dampnari:
qͣtinus qui sepe uolens ceciberat ĩ
culpa. quandoq nolens caꝑet᷑ ad
penam. Occulta iusticia. licentia
malignis spiritib datur. ut qͦs
uolentes in petcati laqueo strangy¬
lant: in peccati pena etiam noleñ.¬
tes trahant. Qrod gͦ illic adextris
atq sinistris dei: exercitus celi ad¬
stitisse describitur: hoc hic inter fi¬

Expanded text:
dextera ergo Dei et sinistra angelorum dextera ergo Dei et sinistra angelorum exercitus stat, quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prositiisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut diceret: Egrediar  mendax in ore omnium prophetarum ejus. Sed quia Achab rex peccatis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari: quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta justitia licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter fi
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Egrediar.⁊ ero mendax sp̃c in
solium dñi. nisi angłicas potestate
accipimus: Quarum mentib altiꝰ
p̃sidens: inferius cuncta disponit
Et quid exercitus celi: nisi minist᷑n¬
tium angłor multitudo describit᷑
Quid gͦ est quod exercitus celi: adex¬
tͥs ⁊ sinistͥs eius stare ꝑhibetur. Ds
enim qui ita est intra omnia. ut eti¬
am sit extra omnia: net dextra nec
sinistra condudit᷑  sed dextra dei
angłorum pars electa. sinistra autẽ
dei pars angelorum repba designa
tur. Non enim ministrant deo so¬
lummodo boni qui adiuuent. sed
etiam mali qui probent: nõ solũ
s etiam qui redire nolentes grauent:
nec qͦd celi exertitus dicit᷑ angelorũ
pars reꝓba. in eo intelligi. posse ꝑ¬
hibetut᷑. Quas enim suspendi in a¬
ere nouimꝰ: aues celi nominamus.
Et de eisdem spiritib paulus dicit.
Contra sp̃ualia nequitie in celestib.
Qrorum caput enuntians ait: scd̃m
pͥncipem potestatis aeris huis. Ad

Expanded text:
cens: egrediar, et ero mendax spiritus in cens: egrediar, et ero mendax spiritus in solium Domini, nisi angelicas potestates accipimus? Quarum mentibus altius praesidens, inferius cuncta disponit. Et quid exercitus coeli, nisi ministrantium angelorum multitudo describitur? Quid est ergo quod exercitus coeli a dextris et a sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei angelorum pars electa, sinistra autem Dei pars angelorum reproba desitur. Non enim ministrant Deo solummodo boni qui adjuvent, sed etiam mali qui probent alii qui rsed etiam qui redire nolentes gravent. Nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de iisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus . A
Abbreviated transcription (Latin):
nat: in his que diuerso disponit
ordine. diuersꝰ non est.
Ndie gͦ ei satan ad fuisse describit᷑.:
qr lumen eternitatis eius. nulla
mutabilitatis fuscatione tangit᷑:
⁊ in hoc qͦd ei tenebre p̃sentes fiũt.¬
Qui adfuisse inter filies dei dicitur.
quiꝰ ea in iusticie immundꝰ sp̃t pene¬
trat᷑: qu a iudelicet mundor spũ¬
um corda complent᷑. Eoq radio lu¬
minis iste transfigit᷑: quo illi ut
adfuit: quia ⁊ si illi deo ad electorꝰ
adiutorium. iste ad ꝓbatõem seruit
Inter filios dei adfu̾it: quia ⁊ si ab
illis in hac uita laborantib auxili¬
um pietatis impendit᷑. iste occulte
iusticie nesciendo seruiens ministeri
dicitur. Uidi dñm sedentem suꝑ so¬
lium suũ: ⁊ exertirum celi a dextris
⁊ sinistris eius ⁊ dictum est. In quo¬
decipiam ahab: ut ascendat ⁊ cadat
in ramothgalaad: Et dixit alius ita:
dixit. Ego decipiam ahab. Et dc̃m ẽ.
In quo decipies: Qui respondit di¬

Expanded text:
nat, in his quae diverso disponit nat, in his quae diverso disponit ordine, diversus non est. In die ergo ei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda complentur; eoque radio luminis iste transfigitur, quo illi ut adfuit, quia etsi illi Deo ad electorum adjutorium, iste ad probationem servit. Inter filios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministeridicitur: Vidi Dominum sedentem super solium suum, et exercitum coeli a dextris et sinistris ejusdeciviam Achab, ut ascendat, et cadat in Ramoth Galaad? Et dixit unus verba dixit: ego decipiam Achab. Et dictum est ei: in quo decipies? qui respondit di
Abbreviated transcription (Latin):
lisꝑ aliquid querentes inueni¬
rent: inuenientes crescerent.
crescentes cognita robustius tene
die aliquid fcm̃ dicitur. qui ipsa
dum qͣdam die hoc fcm̃ dicitur. ĩ¬
dicare sacra scͥptura studuit: qr
in luce d̃s̃ tenebras uidit: Nos qͥp¬
pe uno eodemq contuitr: lutem
⁊ tenebras intueri non possumꝰ:
qr cum in tenebras otulus figit᷑
lux fugatur: ⁊ cum ad lucis Se
choruscatõem uerteret. tenebrar
umbra discedit. Illa autem uis q̃
cuncta mutabilia immutabiliter
uidet: quasi in die e satan affuit:
quia apostate angłi tenebras sine
obscuritate comp̃hendit. Nos ut dic¬
tum est uno eodemq intuitu con¬
templari non possumus: ⁊ que ad¬
ꝓbando eligimus ⁊ que repbando
dampnamꝰ: quia cum ad hane a¬
nimus uertitur. ab illa cogitatõe
separatur. Cum uero ad illam redy¬
ta simul respicit. sine distensione
comp̃hendit: uidelicet ⁊ bona q̃
iuuat ⁊ mala que iudicat: ⁊ q̃ ad¬
iuta remun̾at. ⁊ que iudicans dãꝑ¬

Expanded text:
lisper aliquid quaerentes invenilisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerdie aliquid factum dicitur, qui ipsa dum quadam die hoc factum dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum vero ad illam redul cuncta respicit, sine distentione comprehendit, videlicet et bona quae juvat, et mala quae judicat, et quae adjuta remunerat, et quae judicans dam
Abbreviated transcription (Latin):
dum de et̾nitate aliquid temꝑalit̾
narrat: ad suetos temꝑalib sen sĩ
ad eterna trahiciat. seq bene nrĩs
mentib eternitas incognita. dũ
uerbis cognitis blauditur infim¬
dat. Quid autem mitũ si in sacro
eloquio in commutabilitatẽ suã
ds̃ pre proꝑe humaue menti ñ ap¬
perit: quando ⁊ resurrectionis sue
sollempnitate celebrata quib dã
prouectõnum accessib innotuit:
incorruptõnem corꝑis qͦd resump¬
sit. Loca quippe attestante didici¬
mus: qͦd qͣbdam se in morum̃to
q̃rentib prius angłos mifit. U
nrsumꝰ dis cpłis de se in uia loq̃n¬
tib. ip̃e quidem s non cognoscen¬
dus apparuit: qui ꝑtꝰ exhortatioĩs
moras cognoscendũ se in panis
fractione monstrauit. Ad extremũ
uͭ repente ingrediens. non solum
de cognoscibile s eciam palpabi¬
lem prebut. Quia enim infirma¬
adhuc gestabant corda discipłi ĩ
cognitõe tanti mystii. ista fuerãt
dispensatõe nutriendi: ut pau¬

Expanded text:
dum de aeternitate aliquid temporaliter dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos temporalibus sensim ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirmaadhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut pau
Abbreviated transcription (Latin):
cos Satan: discutiendũ prius est.
cur qͣdam die fastum aliquid coram
domino dicit᷑: cum apud illũ neqͣ¬
qͣm cursus temporis muitatione di¬
eĩ noctisq nariet᷑. Neq enim in
ea luce que sine accessu ea que eligit
illustrat: ⁊ sine recessu ea que res¬
puit deserit. defestus mutabilitatiᷤᷤ
uenit: qr in semecip̃am manendo
immutabił. mutabilia cuncta dis¬
ponit: sicq in se transeuntia ꝯdidit.
ut apud se transire nequaqͣm pos¬
fint nec tempꝰ iutus inconsꝑect
eius defuit. qͦd apud nos foras dec᷑¬
rit. Unde sit in eternitate u̾t eius si¬
xa maneant: ea que non fixa ext̾iꝰ
scłorum uolumina emanant. Cor
gͦ apud eum dicit᷑ qͣdam die: cu
nimirũ dies una ẽ eternitas sua
Qam uidelicet net fine claudi: nͥ
iitio uidit aꝑire psalmista cũ
dicit. Mlelior est dies una in atriis
tuis suꝑ milia. S cum scͥptura sa¬
cra temꝑaliter editis loquit᷑. dig¬
num ẽ ut uerbis temꝑalib utatur.
qͣtinis cum descendendo leuet. et

Expanded text:
onit. --Discutiendum prius est, cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustrat, et sine recessu ea quae respuit deserit, defectus mutabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras decurrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis tuis super millia . 35. cra temporaliter editis loquitur, dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet; et
Abbreviated transcription (Latin):
iht: ad p̾bendum exemplũ uite ho¬
minib simplex: adñ parcendũ ma¬
lignis spiritib rectus: ad debellandã
suꝑbiam timens deum: ad detergen¬
dam uero in electis suis uite iminũ¬
diuiam recedens amalo. Deip̃o enim
per ysaiam printipalit̾ dicitu. Et
replebit eum sp̃c timoris dm̃. Et ip̃e
a malo singulariter recessit: qr imi¬
tari fcã noluit. que in hominib in¬
uenit: qm̃ attestante petro peccatũ.
nonfecit. nec dolus inuentꝰ est in ore
eius Sequitur. Lespondens satan
ait. Numqͥd stustra iobtimet dm̃:
uniuersamq sb̃stantiam ꝑ circuitũ:
Oꝑib manuũ eius bñdixisti: ⁊ pos¬
sessio eius cre uit in terra. Antiquꝰ
hostis redemptorẽ humani gnĩs. de¬
bellatorem suum in mundum ue¬
nisse cognouit: unde ⁊ per obsessũ
hominẽ in euuͣngłio diciara. ¶yso
nob̾ ⁊ tͥ fili dei. Uenisti huc ante tẽ
pus torquere nos: Witamẽ puiit
cum uirũ ꝑassibilem cerneret: cũ
posse mortalia perpeti humanita¬

Expanded text:
 ad praebendum exemplum vitae hominibus, simplex; ad non parcendum malignis spiritibus, rectus; ad debellandam superbiam, timens Deum; ad detergendam vero in electis suis vitae immunditiam, recedens a malo. De ipso enim per Isaiam principaliter dicitur: Et replebit eum spiritus timoris Domini . Et ipse a malo singulariter recessit: quia facta imitari noluit, quae in hominibus invenit, quoniam attestante Petro: Peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Sequitur: Respondens Satan ait: Nunquid frustra Job tiuniversamque substantiam per circuitum? Operibus manuum ejus benedixisti, et possessio illius crevit in terra. Antiquus hostis Redemptorem 56 humani generis, debellatorem suum in mundum venisse cognovit: unde et per obsessum hominem in Evangelio dicitur: Quid nobis, et tibi, Fili Deipus torquere nos ? Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, cum posse mortalia perpeti humanita
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ temptatõib affligit. Cotidie
n̾amq in atie stamus: cotidie te¬
la temptationum eiꝰ excipimus.
Ted ⁊ nos contra illum iacula mit¬
timus: si confossi tribulationib hy-¬
milia respondemꝰ. Beatus gͥ iob per¬
cussus dampno rerum. percussus
morte filior: quia uim doloris uer¬
tit in laudem conditoris dicens. do¬
minus dedit domiꝰ abstulit: sic̃
dño placuit ita fc̃m est: sit nomẽ
dni benedictum. Superbum hostẽ
ꝑculit humilitate: crudelem patiẽ¬
tia strauit. Nec credamus qͦd bella¬
tor nr̃ accepit. uulnera ⁊ non inflix̃.
Qrot enim uotes ꝑatientie in laudẽ
dei ꝑtussus reddidit: quasi tot in ad¬
uersarii pectore iacula intorsit.⁊ a
triora ualde qͣm sustinuit inflixit.
Afflictꝰ enim terrena ꝑdidit: s af¬
fustõem humiliter sustinens. cele¬
stia multiplicauit. A¬

Expanded text:
t. Quotidie namque in acie stamus, quotidie tentationum ejus tela excipimus. Sed et nos contra illum jacula mittimus, si confossi tribulationibus, humilia respondemus. Beatus igitur Job percussus damno rerum, percussus morte filiorum, quia vim doloris vertit in laudem conditoris, 52 dicens: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum; superbum hostem humilitate perculit, crudelem patientia stravit. Nec credamus, quod bellator noster accepit vulnera, et non inflixit. Quot enim voces patientiae in Dei laudem percussus reddidit, quasi tot in adversarii pectore jacula intorsit, et acriora valde quam sustinuit infixit. Afflictus enim terrena perdidit, sed afflictionem humiliter sustinens coelestia multiplicavit. S
Abbreviated transcription (Latin):
seruasse ostenditur: tum ad doloriᷤ
usum caput totundisse memorat᷑.
qͣtinus dum in cundis eum reb
manus suꝑna ꝑcuteret: etiam
sponte illum penitentie species
diuersa fuscaret. S iste exutus
reb filiis orbatus qui uestimenta
scindit. qͥ caput tondet qͥ in terra
corruit: qͥd dicat audiamus.:¬

Expanded text:
servasse ostenditur, cum ad doloris servasse ostenditur, cum ad doloris usum caput totondisse memoratur; quatenus cum in cunctis eum rebus manus superna percuteret, etiam sponte illum poenitentiae species diversa fuscaret. Sed iste exutus rebus, filiis orbatus, qui vestimenta scidit, qui caput totondit, qui in terram corruit, quid dicat, audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
caret. S qr duo sunt precepta cari¬
tatis dei uidelicet amor ⁊ ꝑximi: utꝰ
dilectionem ꝓximi ex solu̾eret: im¬
pendit filitłs luctum. ne dilectionẽ
der desereret: expleiit inter gemiitꝰ¬
adoratõem. Solent nomulli inpo¬
peris deum diligere: in aduersis au
positi flagellantem minꝰ amare. Be¬
atum autem iob per hoc qͦd motꝰ ex¬
terius exhibuit ostendit: quia fla¬
gella patris agnouit.Perhot autẽ
qͣd adorando humilis mansid: ostẽ¬
dit quia amorem patͥs net in dolore
deseruit. Neiterũ suꝑb cẽt ñ sẽtiẽs.
inꝑcsiõe corruit. Ne antẽ se fi̾enti ex¬
trieũ faceret: ad hoc corruit ut adora¬
ret. Nos autẽ ueterũ fuit: ut qͥs qͥs
spetiẽ sui corꝑis capilloᷤᷤ niitͥendo s̾uaret.
cos tẽꝑe afflictõis abscideret. Et rur sũ
qui tranquillidatis remꝑe capilloᷤ
abscideret: eos in ꝯstensione affuc¬
tionis enutriret. Beatus itaq iob
tranquillitatis tempore capillos

Expanded text:
caret. Sed quia duo sunt praecepta charicaret. Sed quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi; ut dilectionem proximi exsolveret, impendit filiis luctum; ne dilectionem Dei desereret, explevit inter gemitus orationem. Solent nonnulli in prosperis Deum diligere, in adversis autem positi flagellantem minus amare. Beatus autem Job per hoc, quod motus exterius exhibuit, ostendit quia flagella patris agnovit; per hoc autem, quod adorando humilis mansit, ostendit quia amorem patris nec in dolore deseruit. Ne igitur superbus esset non sentiens, in percussione corruit; ne autem se ferienti extraneum faceret, ad hoc corruit ut adoraret. Mos autem veterum fuit, ut quisquis speciem sui corporis capillos nutriendo servaret, eos tempore afflictionis abscideret; et rursum qui tranquillitatis tempore capillos abscideret, eos in ostensione afflictionis enutriret. Beatus itaque Job tranquillitatis tempore capillos
Abbreviated transcription (Latin):
per psalmistam dicitur. In miseriis
non sb̃sistent. In miseriis namopͣ
subsisterent: si equanimit̾ aduer¬
satolerarent. At pt qͣm mente int̾
flagella corruunt: quasi inter il¬
latas miseriꝗs subsistendi ꝯstanti¬
re pħylosophye regulam tenuit.:
otra utraq mira se equitatis arte
seruauit: ut nec dolorem non senti¬
ens flagella sꝑneret nec rursũ ul¬
tra modum dolorem sentiens: ꝯtra
iudicium flagellantis insaniret:¬
.L
Cunctis enim reb ꝑditis: cunctis
liberis amissis. sutrex̃ scidit uesti¬
menta ⁊ tonso capite corrueus in
terram adorauit. Quod uestim̃ta
scidit qͦd tonso capite in terram cor¬
ruit: monstrat nimirũ qr flagelli
dolorem sensit. Qod uero adicitur
adorauit: a ꝑte oftendit᷑. qr ⁊ in dolo¬
re positus contra flagellantis udici¬
um non excessit. Net ommnino Eͦ nõ
motus est: ne deum ip̃a inseñsibi¬
litate ⁊tempneret: nec rursum õi¬
no motus est: ne nimis dolendo pec¬

Expanded text:
per Psalmistam dicitur: In miseriis per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . In miseriis namque subsisterent, si aequanimiter adversa tolerarent. At postquam mente inter flagella corruunt, quasi inter illatas miserias subsistendi constantirae philosophiae regulam tenuit, contra utraque mira se aequitatis arte servavit; ut nec dolorem non sentiens, flagella sperneret; nec rursum ultra modum dolorem sentiens, contra judicium flagellantis insaniret. Cunctis enim rebus perditis, cunctis liberis amissis, surrexit, scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram, adoravit. Quod vestimenta scidit, quod tonso capite in terram corruit, monstrat nimirum quia flagelli dolorem sensit. Quod vero adjicitur, adoravit, aperte ostenditur, quia et in dolore positus contra flagellantis judicium non excessit. Nec omnino ergo non motus est, ne Deum ipsa insensibilitate contemneret; nec rursum omnino motus est, ne nimis dolendo pec
Abbreviated transcription (Latin):
Non nulli magne ꝯstantie phylo¬
sophẏam putant: si discipline as¬
peritate correpti. ictus uerberũ do¬
lores ꝙ non sentiant. Nonnulli uͦ
tam nimis ꝑcussionum flagella sẽ¬
tiunt: ut in moderato dolore cõmo¬
ti etiam in excessu lingue delaban¬
tu. S quisqͥs ueram tenere phy¬
losophyam nicitur: necesse est ut
inter utraq gradiat᷑. Non est enĩ
pond uere uirtutis insensibilitas
cordis: quia ⁊ ualde in sana persto¬
porem membra sunt. que ⁊ incisa
dolere nequaquam possunt. Barrs
uirtutis custodiam deserit: quido¬
lorem uerberum ultra qͣm necesse ẽ
sentit: quia dum nimia affuctiõe
cor tangit᷑. uq ad in ꝑauentie con¬
tumelias excitat᷑. ⁊ qui per flagel¬
la corrigere malefrã debuerat. agit
ut nequitia per flagellum crescat.
Contra insensibilitatem quippe ꝑ¬
cussorꝰ per ꝓpħam dicit᷑. Percussi¬
stieos nec doluerunt: adcriuisti eoᷤᷤ
et renuerunt accipere disciplinã.
Contra pusillanimitatẽ percussoꝵ

Expanded text:
Nonnulli magnae constantiae philosophiam putant, si disciplinae asperitate correpti, ictus verberum doloresque non sentiant. Nonnulli vero tam nimis percussionum flagella sentiunt, ut immoderato dolore commoti, etiam in excessum linguae dilabantur. Sed quisquis veram tenere philosophiam 50 nititur, necesse est ut inter utraque gradiatur. Non est enim pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflictione cor tangitur, usque ad impatientiae contumelias excitatur, et qui per flagella corrigere malefacta debuerat, agit ut nequitia per flagellum crescat. Contra insensibilitatem quippe percussorum per prophetam dicitur: Percussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . Contra pusillanimitatem percussorum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ in maioris ftĩs domo ꝯuiuant᷑ pe¬
reunt: qr tunt contͣ nos hostis ue¬
hementius uires accipit: qͣndo ⁊ ip̃os
qui pro custodia discipline p̃lati st̃
leticie seruire cognoscirlanto enĩ.
licentius ad feriendum occuꝑat: ꝙͣ¬
to ⁊ hi qui int̾cedere pro culꝑa pote¬
rant: uoluptati uacant. Absit aũ
netanti uiri filios per conuiuor str¬
dia ingurgitando uentri uacasse
suspicemur.S tamen ueratiter no¬
uimus: qr ⁊ si per discipline quisq
custodiam necessitatis metus eden¬
do non transit: actensa tamen mẽ¬
tis intentio inter conuiuia torpe¬
scit.: ⁊ minus in qͣnto sit temptati¬
onum bello ꝯsiderat: que se perse¬
curitatem relaxat. In die gͦ primi
frĩs filios obruit: quia antiquus ho¬
sti ĩ minoꝵꝰ morte sb̃uersionis adi¬
tum ꝑ negligeniã maioꝵ querit.
S quĩa quantis nuntioꝵꝰ iaculis
sit pertussus agnouimꝰ: uiii fortiᷤ
nr̃ qualis inter uulnera consistat
auchiamus.

Expanded text:
oris fratris domo convivantur, pereunt, quia tunc contra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia disciplinae praelati sunt laetitiae servire cognoscit. Tanto enim licentius ad feriendum occupat, quanto et hi qui intercedere pro culpis poterant voluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios per conviviorum studia ingurgitando ventri vacasse suspicemur; sed tamen veraciter novimus quia etsi per disciplinae quisque custodiam necessitatis metas edendo non transit, accensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, quae se per securitatem relaxat. In die ergo primi fratris filios obruit, quia antiquus hostis in minorum morte subversionis aditum per negligentiam majorum quaerit. Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
miam accenderet: quanto subitis
ac multiplicib nuntiis in se angr¬
stius estuaret. S neq hoc neglecte
p̃tereundum puto: quod silii in ma¬
ioris frĩs domo conuiuabant᷑ cumꝑe¬
reunt. Dictum namq ẽ suꝑius: qͦd
ꝯuiuia ꝑagi sine culpa uix possunt.
Ut gͦ nt̃a non illor loqu̾amur: sci¬
endum nob̃ est qr qͦd aminorib uo¬
luptuose agitur: maior disciplina
cohibetur. Cum uͦ maiores ip̃i uolu¬
ptati deseruiunt: nimitũ minorib
lasciuie frena laxant᷑. Quis enim sb
discipline se constrictione retineat:

Expanded text:
miam accenderet, quanto subitis miam accenderet, quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in se angustius aestuaret.  Vet. praetereundum puto, quod filii in majoris fratris domo convivabantur, cum pereunt. Dictum namque est superius, quod convivia peragi sine culpa vix possunt. Ut ergo nostra, non illorum loquamur, sciendum nobis est quia quod a minoribus voluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat,
Abbreviated transcription (Latin):
lo adhuc pectori. quasi sanis mem¬
bris uulius infixit. Cum uͦ ꝑcus¬
sum corferiendo repetiit : ut adim¬
patientie uerba compelleret: su
curauit hostis antiquus. ñ tam iac¬
tura rerum scĩuiri patientiã rum¬
pere: qͣm ip̃o ordine nuntior. Qͥ
studens prius parua.⁊ pt᷑ nuntia-¬
re maiora: in extremo filior mor¬
tem intulit.ne uilia pater rei fa¬
miliaris dampna duceret:si illa
lam orbatus audiret.⁊ minꝰ ꝑcu¬
teret rerum amissio p̃cognita mor¬
te filioꝵ: quia uidelicet nulla eẽt
hereditas: Si ipõs prius subtraheret.
quib seruabat᷑ heredes. S a mini¬
mis incipiens in nltimũ grauiora
s̃itiauit: ut dum gradatim det̾io¬
ra cognosceret: in eius corde doloriᷤ
locum omne uulnꝰ inueniret. Notã¬
dum qͣm callide de tot malorꝰ pon¬
dera ⁊ diuisa ⁊ subita nuntiant᷑.
ut ⁊ repente ⁊ particulatim crescens.
inaudientis corde sese dolor ip̃e ñ ca¬
peret: ⁊ tanto ardentius in blasphe¬

Expanded text:
lo adhuc pectori quasi sanis memlo adhuc pectori quasi sanis membris vulnus inflixit; cum vero percussum cor feriendo repetiit, ut ad impatientiae verba compelleret, supcuravit hostis antiquus, non tam jactura rerum sancti viri patientiam rumpere, quam ipso ordine nuntiorum. Qui studens prius parva, et post nuntiare majora, in extremo filiorum mortem intulit, ne vilia pater rei familiaris damna duceret, si illa jam orbatus audiret; et minus percuteret rerum amissio, praecognita morte filiorum, quia videlicet nulla esset haereditas, si illos prius subtraheret qui servabantur haeredes. Sed a minimis incipiens, in ultimum graviora nuntiavit; ut dum gradatim deteriora cognosceret, in ejus corde doloris locum omne vulnus inveniret. Notandum quam callide tot malorum pondera, et divisa, et subita nuntiantur, ut et repente, et particulatim crescens, in audientis corde sese dolor ipse non caperet; et tanto ardentius in blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
iuuilnent non prosternit: idcrrco beᷤ¬
terq percutit᷑: ut usq ad intima.
qͣndoq feriat᷑. Nuntiata itaq fu¬
erat aduersitas de sabeis: nunti¬
ata diuina animadu̾sio per ignẽ
de celo: nuntiat᷑ ab hominib ite¬
rum cameloꝵ raptus cedesq pu¬
erorum. Et diuine indignationis
ira repetit᷑: dum uentus inruens
concussisse domus angulos. atqz ex-¬
tinxisse liberos indicatur. Quia
enim notum ẽ qd absq superno
nuty moueri elementa non possĩt:
latenter infert᷑ qͦd ip̃e contra illũ
elementa mou̾it. qui moueri ꝑmi¬
sit. Qamuis Satan semel accepta
a dño potestate. ad usum sue neqͥ¬
ue enam elementa ꝯcutere p̾ualet:
nec mouere debet si sp̃e de summᷤᷤ
prestus turbare inuentos aerẽ po¬
tuit: cum nimirũ ostet. qr ⁊ dãp-¬
natis in metallo ad ysum aqua
⁊ ignis seruit. Quesium gͥ est ut
nuntiarent᷑ mala: quesitum est¬
ut multa. q̃ situm ut subita. S cũ
prius aduersa nuntiauit: tranqͥl¬

Expanded text:
vulnere non prosternitur, idcirco bterque percutitur, ut usque ad intima quandoque feriatur. Nuntiata itaque fuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animadversio per ignem de coelo, nuntiatur ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, laelementa moverit, qui moveri permisit. Quamvis et ipse semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere praevalet. Nec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in metallum, ad usum aqua et ignis servit. Quaesitum est igitur ut nuntiarentur mala, quaesitum ut multa, quaesitum ut subita. Sed cum prius adversa nuntiavit, tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
nus dehumana aduersitate dobu¬
iss chaldeoꝵ turmas inruisse de¬
nuntiat. Et ne illum minꝰ de suꝑ
ueniens aduersitas feriat: iterd̃¬
tam iram in aera demonstrat. Nã

Expanded text:
nus de humana adversitate doluisset, Chaldaeorum turmas irruisse denuntiat; et ne illum minus desuper veniens adversitas feriat, iteratam iram in aere demonstrat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣsi omnẽ aditum consolationis
excluderet: dum ⁊ ip̃m aduersantẽ
oftenderet. qui consolan aninum. ĩ¬
ter aduersa potuiss: qͣtimuis dum
se temptatus undiq destitui. ato
undiꝙ premi considerat: in contu¬
meliam tanto audatius. quanto ⁊
desperatius erumꝑat. Sequit᷑. S¬

Expanded text:
ut quasi omnem aditum consolationis ut quasi omnem aditum consolationis excluderet, dum et ipsum adversantem ostenderet, qui consolari animum inter adversa potuisset: quatenus dum se tentatus undique destitui atque undique premi considerat, in contumeliam tanto audacius, quanto et desperatius erumpat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ditis minorẽ audienti dolorem nio¬
ueat: eius animũ ad extidendũ
etiam tp̃is nuntioꝵ uerba instigat.
Intuendũ ꝗuippe ẽ: qͣm callide drͣ
ignis dei. Ac si diceretur. Ilius a¬
nimaduersionẽ sustines: quem tot
hostiis placare uoluisti. Eius iram
coleras: cui cotidie seruiens infuda¬
bas. Dum enim deum cui seruierat
aduersa intulisse indicat. lesum cõ¬
moueat in quo excedat: qͣrinus
ante acta obsequia ad mentem re¬
duceret: ⁊ frustra se seruisse esti¬
mans. in auctoris inurriã suꝑbireti
Dia ienim mens cum de aduẽrsa
ab hominib perpeti conspicit: ĩ
diuine gratie ꝯsolationẽ requiescit.
Cumqꝙ temptatõnũ procellas increᷤᷤ¬
cere extrinsecus uiderit: secessum
spei dm̃ce appetens. intra ꝯscientie
portum fugit. Ut uero uersut᷑ hoftis
uno eodemꝙ temꝑore sc̃ĩ uiri robustiˢ¬
simum pectus ⁊ humanis aduersita¬
tib ⁊ diuina desperatione concuteret:
et prius sabeos inruisse intulit. et
mox ignem dei cecidisse nuntiauit:

Expanded text:
ditis minorem audienti dolorem moveat, ejus animum ad excedendum etiam ipsis nuntiorum verbis instigat. Intuendum quippe est, quam callide dicitur: Ignis Dei, ac si diceretur: Illius animadversionem sustines, quem tot hostiis placare voluisti; illius iram toleras, cui quotidie serviens insudabas. Dum enim Deum, cui servierat, adversa intulisse indicat, laesum comorat, in quo excedat; quatenus anteacta obsequia ad mentem reduceret, et frustra se servisse aestimans, in auctoris injuriam superbiret. Pia etenim mens, cum se adversa ab hominibus perpeti conspicit, in divinae gratiae consolatione requiescit; cumque tentationum procellas increscere extrinsecus viderit, secessum spei Dominicae appetens, intra conscientiae portum fugit. Ut vero versutus hostis uno eodemque tempore sancti viri robustissimum pectus et humanis adversitatibus, et divina desperatione concuteret, et prius Sabaeos irruisse intulit, et mox ignem Dei de coelo cecidisse nuntiavit;
Abbreviated transcription (Latin):
quia eor uie tanto deo note sunt
quanto ⁊ ip̃o auctore ꝑagunt᷑. Dũ¬
q soli eius uoluntati inseruiunt.
co ẽẽ intognite nequeunt: quo per
approbationis oculum ex ip̃o semꝑ
gnari. Sathan gͦ laborans terrã cur¬
cuit: quia quietꝰ in celi culmine sta¬
re ꝯtempsit. Cumq se transuolasse ñ
s ꝑambulasse insinuat: qͣnto pec¬
cati pondere minus p̾maim demõ¬
strat. Perambulans gͦ terram cir¬
cuit: quia ab illo spiritualis poten
ne uolatu corruens. malitie sue p̃s¬
sus grauedine. foras ad gyrum la¬
boris uenit. Hinc est enim qͦd ⁊ de
eius membris per psalmistã dicit᷑.
Incircuitu impii ambulant: quia
dum interiora non appetunt. mex¬
terior labore fatigantur. Sequit᷑.¬

Expanded text:
quia eorum viae tanto Deo notae sunt, quia eorum viae tanto Deo notae sunt, quanto et ipso auctore peraguntur; dumque soli ejus voluntati inserviunt, eo esse incognitae nequeunt, quo per approbationis oculum ex ipso sempegnari. Satan ergo laborans terram circuivit, quia quietus in coeli culmine stare contempsit. Cumque se non volasse, sed perambulasse insinuat, qcati pondere in imis prematur, demonstrat. Perambulans ergo terram circutiae volatu corruens, malitiae suae pressus gravedine, foras ad gyrum laboris venit. Hinc est enim quod et de ejus membris per Psalmistam dicitur: In circuitu impii ambulant ; quia dum interiora non appetunt, in exteriorum labore fatigantur. Sequit