comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mori nonsineret. non ut qui posset mortuam suscitcre. Conside¬
randum ẽ. Nere pugnare uidecctur et intellegendum breuitatis
causcomattheum hoc potius dicere uoluisse Rogatum ẽẽ dñm
ut faceret quod eum fecisse muni festum .ẽ. ut scilicet mortum
suscitaret. Ad tendit enim non uerba patris defiliasuco sed quod
ẽ. potissimum uoluntatem. Et talia uerba posuit quiclis uoluntas
ercit. Itccenim desperauerat ut potius eam uellet reui uescere
Noncredens uiuam posse inueniri quam morientem reliquerat
uo itq posuerunt quid dixcrit iccirus: Mattheuscc̃t quid uolu¬
erit citq cogiicuerit. Vtrumq ergo petitum ẽ cdño utuel mori¬
entem sclucom faceret uel mortuam suscitaret. Sed cum institu¬
isset mattheus totum breuites dicere. hoc insinũ cuit patrem
rogantem dixisse quod etipsum cestum ẽ uoluisse et xp̃m fecisse
Sune sulliduo uel quif uel quisquam eorum paetrem ipsum commemo¬

Expanded text:
mori non sineret, non ut qui posset mortuam suscitare, considemori non sineret, non ut qui posset mortuam suscitare, considerandum est, ne repugnare uideatur, et intellegendum breuitatis causa Mattheum hoc potius dicere uoluisse rogatum esse dominum, ut faceret quod eum fecisse manifestum est, ut scilicet mortuam suscitaret; adtendit enim non uerba patris de filia sua, sed, quod est potissimum, uoluntatem, et talia uerba posuit, qualis uoluntas erat. ita enim desperauerat, ut potius eam uellet reuiuescere, non credens uiuam posse inueniri quam morientem reliquerat. duo itaque posuerunt, quid dixerit Iahirus, Mattheus autem, quid uoluerit adque cogitauerit. utrumque ergo petitum est a domino, ut uel morientem saluam faceret uel mortuam suscitaret; sed cum instituisset Mattheus totum breuiter dicere, hoc insinuauit patrem rogantem dixisse quod et ipsum certum est uoluisse et Christum fecisse. sane si illi duo uel quisquam eorum patrem ipsum commemo
Abbreviated transcription (Latin):
ter intellegi. In hacergo narratione quamnunc considercendam
suscepimus deillaquidem quȩfluxum scenguinis putiebatur. Om̃s
istitres eu angelistȩ sineulla quȩstione concordaent. Neq enim in¬
ter ẽ. ad rei ueritatem quod ebalio aliquid tacitum ib alio dr̃:
Nec quod marcus dicit quistetigit uestimentu mea & lucais quis me
tetigit. Alterenim dix̃ usitate clter propriȩ. Eandem tamen
uterq: sententicm. Namusiticius dicimus conscindisme quaem
conscindis uestimentamea. Cum timen inaꝑtosit quiduelimus in¬
tellegi. Aduero cum mattheus archisynagogum nonmoriturã
uel morientem. uel in extremouitȩ positam filicemsuam narrat
dño nuntiasse. sed omnino defunctam. Illi cutem duo mortiiam
proximam non dumtamen mortuam usq adeo ut dicant uenisse
postea quimortuam nuncaret. & ob hociam non debereuexc¬
ri magistrum. Tamquam sicueniret ut manum in ponendo

Expanded text:
ter intellegi. In hac ergo narratione, quam nunc considerandam ter intellegi. In hac ergo narratione, quam nunc considerandam suscepimus, de illa quidem quae fluxum sanguinis patiebatur omnes isti tres euangelistae sine ulla quaestione concordant. neque enim interest ad rei ueritatem, quod ab alio aliquid tacitum ab alio dicitur, nec quod Marcus dicit: quis tetigit uestimenta mea? et Lucas: quis me tetigit? alter enim dixit usitate, alter proprie, eandem tamen uterque sententiam. nam usitatius dicimus \'conscindis me quam \'conscindis uestimenta mea\', cum tamen in aperto sit, quid uelimus intellegi. At uero cum Mattheus archisynagogum non morituram uel morientem uel in extremo uitae positam filiam suam narrat domino nuntiasse, sed omnino defunctam, illi autem duo morti iam proximam, nondum tamen mortuam, usque adeo, ut dicant uenisse postea qui mortuam nuntiarent et ob hoc iam non debere uexari magistrum, tamquam sic ueniret, ut manum inponendo
Abbreviated transcription (Latin):
interponi clia potuerint. Sicut icm ostendimus. Similiter &
lucas cum post Nccrratum cpud gerasenos miraculum. transiit
ad narrandum de archi synagogi filic. non sic trunsit ut reni¬
tctur mattheo qui postillas depanno etuino similitudines
hoc gestum ẽẽ demonstrat dicendo Haec illo loquente. Istequip¬
pecum termincs set quod cpudrgera senos fuctum narracuerat
hoc modo transit inceliud. factum ẽ ccutem inquid cũ redissec
ihs excepit illum turba erant enim om̃s expectuntes eum
& ecce uis cui nomen iccirus &ipseprinceps synagogȩ erat. et ceci¬
dit ad pedes ihũ &c&. Sic intellegitur quod turba quidem illa continuo
exceperit dñm. quippe quem rediturum expectubat. Quod uero
acdiunxit. & ec ceuir cui nom enerit icuirus noncontinuo fctum ac¬
cipiendum ẽ. sed prius illud de conuiuio publicanorum sicutnarrat
mattheus. Cuirei sic coniungit hoc ut non possit idiud ftictum consequer¬

Expanded text:
interponi alia potuerint, sicut iam ostendimus. similiter et interponi alia potuerint, sicut iam ostendimus. similiter et Lucas, cum post narratum aput Gerasenos miraculum transit ad narrandum de archisynagogi filia, non sic transit, ut renitatur Mattheo, qui post illas de panno et uino similitudines hoc gestum esse demonstrat dicendo haec illo loquente. iste quippe, cum terminasset quod aput Gerasenos factum narrauerat, hoc modo transit in aliud: factum est autem, inquit, cum redisset Iesus, excepit illum turba: erant enim omnes exspectantes eum. et ecce uir, cui nomen Iahirus, et ipse princeps synagogae erat et cecidit ad pedes Iesu, et cetera. sic intellegitur, quod turba quidem illa continuo exceperit dominum, quippe quem rediturum exspectabat; quod uero adiunxit: et ecce uir, cui nomen erat Iahirus, non continuo factum accipiendum est, sed prius illud de conuiuio publicanorum, sicut narrat Mattheus, cui rei sic coniungit hoc, ut non possit aliud factum consequen
Abbreviated transcription (Latin):
cterut circamare. Quenit quid am de archi synagogis nomine
icirus. etuidens eum procdit ad pedeseius Ac ꝑ hoc intellegendũ
set ih̃s innccui rursus truns frecum: sed quanto post. non apparet.
Iisienim fuisset interuallum nonesset quando fieret quodmodo nur¬
rauit mat theus in conuiuio domussuice : tamquam decclio qui ppe
narrauit more euangelistacrum quod dese acdomisuae gestum
erct. Post quod factum nihi laliud continuo sequitur quam ho
de crchi sinagogi filia: sic enim ipse contexit. Vt ipse transitus
cuꝑte indicet᷑ hõc consequenter narrari quod et consequenter
faictum ẽ. Quando quidem cum superius commemorcsset quace
depanno nouo. & deuino nouo ih̃s dixerit. Continuo subiecit.
haec illo loquente adeos. ecceprinceps unus accessit. Acꝑ hoc
si haec illo loquente accessit. Nihilaliud factorum dictorum que
eius inter positum . ẽ.  Innarratione cũt marci patedocus ubi

Expanded text:
et erat circa mare et venit quidam de archisynagogis nomine et erat circa mare et venit quidam de archisynagogis nomine Iairus et videns eum procidit ad pedes eius et deprecabatur set Iesus in naui rursus trans fretum, sed quanto post, non apparet. nisi enim fuisset interuallum, non esset quando fieret quod modo narrauit Mattheus in conuiuio domus suae; tamquam de alio quippe narrauit more euangelistarum quod de se ac domi suae gestum erat, post quod factum nihil aliud continuo sequitur quam hoc de archisynagogi filia. sic enim ipse contexit, ut ipse transitus aperte indicet hoc consequenter narrari quod et consequenter factum est, quando quidem cum superius commemorasset quae de panno nouo et de uino nouo Iesus dixerit, continuo subiecit: haec illo loquente ad eos ecce princeps unus accessit. ac per hoc si haec illo loquente accessit, nihil aliud factorum dictorumque eius interpositum est. in narratione autem Marci patet locus, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
malib: atq: carnalib circacorpus occupatis & obhoc ueterem
adhuc sensum trichentib: hoc genus ieiunii non congrucct.
Iuces similitudines et ciliiduosimiliter explicarunT lamenim
satis in promtu ẽ nihi eẽ contrarium siquid alius dicit quod
clius prẽmittt seu uerbi. seu rei. Dum uel abeadem sententic
non recedatur ł quȩ forte alicponitur. alice non aduersetur.
Cequi tur deinde mattheus adhuc temporum ordinem seruans: haec illo lo¬
quente udeos. Ecceprincepsunus accessit etaed orcbat eumdicens. filio
terram illam. Dicunthoc etcliiduo marcus educces. sed abisto ordine
icom recedunt. Alibi enim hoc recordantur atq: inserunt. Id .ẽ. eo
loco ubi redit transfretando a regione gerasenorum post expulsc
atq inporcos dimissa dȩmonia. Nam hoc marcus ita coniungit
posillud cpud geru senos factum. Et cum transcendis set inquit
ih̃s in nauirur sustrins fretum conuenit turba multa adillum

Expanded text:
malibus adque carnalibus circa corpus occupatis et ob hoc ueterem malibus adque carnalibus circa corpus occupatis et ob hoc ueterem adhuc sensum trahentibus hoc genus ieiunii non congruat. quas similitudines et alii duo similiter explicarunt. iam enim satis in promtu est nihil esse contrarium, si quid alius dicit quod alius praetermittit seu uerbi seu rei, dum uel ab eadem sententia non recedatur uel quae forte alia ponitur aliae non aduersetur. XXVIII. Sequitur deinde Mattheus adhuc temporum ordinem seruans: haec illo loquente ad eos ecce princeps unus accessit et adorabat eum dicens: filia terram illam. dicunt hoc et alii duo, Marcus et Lucas, sed ab isto ordine iam recedunt. alibi enim hoc recordantur adque inserunt, id est eo loco, ubi redit transfretando a regione Gerasenorum post expulsa adque in porcos dimissa demonia. nam hoc Marcus ita coniungit post illud aput Gerasenos factum: es in navi rursus trans fretum convenit turba multa ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
tellegimus. Fudem ergo ẽ cipesta sententia non altera ađuersa
ucas icũt noncut : numꝰ quid possunt filii sponsi ieiuncre. sed
cut numquid potestis filios sponsi quam diucum illis ẽ. sponsus
facere ieiuncre : In quo et ipse cdaliud quid dcm insinuandũ
exendem sententicm elegunter aperuit. Sic enim intellegitur
cos demipsos quilo quebantur fuisse facturos. Vtlugentes iẽiuna¬
rent filii sponsi quoniãc ipsiessent sponsum occisuri. Quod ccũt
dixit mattheus lugere hoc marcus educas ieiuncre. Quic etille
postea tuncieiunabt̃ ait nontunclugebt̃. Verum illo: uerbo
significauit detccli ieiunio dñm locutum quod ꝑtinet adhumili¬
ũtem tribulctionis. Vtillud clterum quod pertinet cdgiudiũ
mentis insp̃itadia suspensȩ Atq: obhoc clienatȩ quod ammodo
ai corporclibus cibis. posteriorib: similitudinibus dñs significasse
intellegitur. depanno nouo et uino nouo Id ostendens quod cni¬

Expanded text:
tellegimus. eadem ergo est aperta sententia, non altera aduersa. tellegimus. eadem ergo est aperta sententia, non altera aduersa. Lucas autem non ait \'numquid possunt filii sponsi ieiunare?\' sed ait: numquid potestis filios sponsi, quamdiu cum illis est sponsus, facere ieiunare? in quo et ipse ad aliud quiddam insinuandum eandem sententiam eleganter aperuit. sic enim intellegitur eosdem ipsos qui loquebantur fuisse facturos, ut lugentes ieiunarent filii sponsi, quoniam ipsi essent sponsum occisuri. quod autem dixit Mattheus lugere, hoc Marcus et Lucas ieiunare, quia et ille postea tunc ieiunabunt ait, non \'tunc lugebunt\'. uerum illo uerbo significauit de tali ieiunio dominum locutum, quod pertinet ad humilitatem tribulationis, ut illud alterum, quod pertinet ad gaudium mentis in spiritalia suspensae adque ob hoc alienatae quodammodo a corporalibus cibis, posterioribus similitudinibus dominus significasse intellegitur de panno nouo et uino nouo id ostendens, quod ani
Abbreviated transcription (Latin):
dentius expressit Itahocidem intimanscum dixisset quidei respon¬
deritdñs deuocatione peccatorum tamquam egrotorum. At
illi inquiđ dixerunt cdeum. Qua rediscipuli iohannis ieiunaN
frequenter et obsecrationes faciunt. similiter et phariseorum.
tuiccũt edunt etbibt̃: Ergo ethic sicut marcus cilios deccliis hoc
dixisse Ncrrtuit : Vnde ergo mattheus. Tunc accesserunt cdeum
discipuli iohannis dicentes: Qucc renos et pharisei ieiunamus: nisi
quiaet ipsi aderant et om̃s certatim proutquisq: poterat. hoc ob¬
iecerunt. Quorum sententia diuerso loquendi modo sed ta men
ciueritate non cilieno atribus euangelistis insinuactti . ẽ. Item
illud desponsi filiis quacm diucum eis ẽ. sponsus similiter inpo¬
suerunt. mattheus et marcus. Nisiquod marcus filios nuptico¬
rum cippellacuit quos illi sponsi quod adrem nihilinter. ẽ.
Filios quippe nuptiarum nontantum sponsi sed etiam sponsȩ iN¬

Expanded text:
dentius expressit ita hoc idem intimans, cum dixisset, quid eis respondentius expressit ita hoc idem intimans, cum dixisset, quid eis responderit dominus de uocatione peccatorum tamquam aegrotorum: at illi, inquit, dixerunt ad eum: quare discipuli Iohannis ieiunant frequenter et obsecrationes faciunt, similiter et Pharisaeorum, tui autem edunt et bibunt? ergo et hic sicut Marcus alios de aliis hoc dixisse narrauit. unde ergo Mattheus: tunc accesserunt ad eum discipuli Iohannis dicentes: quare nos et Pharisaei ieiunamus? nisi quia et ipsi aderant et omnes certatim, ut quisque poterat, hoc obiecerunt, quorum sententia diuerso loquendi modo, sed tamen a ueritate non alieno, a tribus euangelistis insinuata est.- Item illud de sponsi filiis, quia non ieiunabunt, quamdiu cum eis est sponsus, similiter interposuerunt Mattheus et Marcus, nisi quod Marcus filios nuptiarum appellauit quos ille sponsi, quod ad rem nihil interest. filios quippe nuptiarum non tantum sponsi, sed etiam sponsae in
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo de egrotis bene intimet quid uelitds̃ uocando peccato¬
res tam quam medicus aegros. utiq: ut ab iniquitate tam quam
cbaegritudine sclui ficiNt. quod fit ꝑpenitentiam. Item quod dicit
mat theus tunc accesserunt adeum discipuli iohannis dicentes
Quccrenos et pharisei iciunamus frequenter : Marcus similiter
INTulit dicens. Eterant discipuli iohannis etpharisei ieiunantes
simul cum discipulis iohannis hocdixerint. Cum mattheus tantũ
discipulos iohannis hocdixisse perhibeat. Sed uerba ipsa quaceillos¬
deccliis id .ẽ conuiuas quiaderant uenis se adihm quia ieiunabar
discipuli iohannis et pharisei ethoc deillis dixisse. Vt quodecit
ueniunt non de ipsis dixerit dequib: inter posuerat. Merant disci¬
puli iohannis et pharisei ieiunantes. Sed cumistiessent ieiu ncn¬
tes ueniunt illi quos hoc mouit et dicunt illi. Ouurdiscipuls
iohannis et phacriseorum ieiunant Noniciunant. Quod lucas eui¬

Expanded text:
similitudo de aegrotis bene intimet, quid uelit deus uocando peccatosimilitudo de aegrotis bene intimet, quid uelit deus uocando peccatores tamquam medicus aegros, utique ut ab iniquitate tamquam ab aegritudine salui fiant, quod fit per paenitentiam. Item quod dicit Mattheus: tunc accesserunt ad eum discipuli Iohannis dicentes: quare nos et Pharisaei ieiunamuintulit, dicens, Et erant discipuli Joannis et Pharisaei jejunantes; simul cum discipulis Iohannis hoc dixerint, cum Mattheus tantum discipulos Iohannis hoc dixisse perhibeat. sed uerba ipsa, quae illosde aliis, id est conuiuas qui aderant uenisse ad Iesum, quia ieiunabant discipuli Iohannis et Pharisaei, et hoc ei de illis dixisse, ut quod ait ueniunt non de ipsis dixerit, de quibus interposuerat: et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes, sed cum isti essent ieiunantes, ueniunt illi quos hoc mouit et dicunt illi: cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant, tui autem non ieiunant? quod Lucas eui
Abbreviated transcription (Latin):
itadicit dñm respondisse. Nonueni uocare iustos sed peccatores
inpenitenticm. Quod non eis respondisset nisi quod dixerant
manducatis etbibitis ad ipsum maime ꝑtineret. Propterea etiam
mattheus et marcus de illo discipulis eius hoc obiectum eẽ. Narrecrunt
uic cum et dediscipulis dicebatur magistro magis obiciebitur quẽ
sectando imitabantur. Vn aergo sententi ẽ et tanto melius
insinuacta quacnto quib: decm uerbis manente ueritate uarict&
tem quod mattheus refest dñm respondisse. Non ẽ opus ualentib: me
Martus quoq: educas eisdem pene uerbis ecndem sententiam tenuer
Nisi quod ambo non inter ponunt illud expropheti testimonium
miccmuolo quam sacrificium. Luca sccutem cum dixisset Nonue¬
ni uocare iustos sed peccatores addidit in penitenticm quod cdex¬
planandam sententicm utilet. Nequisquam peccatores obhoc
ipsum quod peccatores sunt diligi arbitretur cxp̃o. Cumetilla

Expanded text:
ita dicit dominum respondisse: non ueni uocare iustos, sed peccatores ita dicit dominum respondisse: non ueni uocare iustos, sed peccatores in paenitentiam. quod non eis respondisset, nisi quod dixerant manducatis et bibitis ad ipsum maxime pertineret. propterea etiam Mattheus et Marcus de illo discipulis eius hoc obiectum esse narrarunt, quia, cum et de discipulis dicebatur, magistro magis obiciebatur, quem sectando imitabantur. una ergo sententia est, et tanto melius insinuata, quanto quibusdam uerbis manente ueritate uariata. item quod Mattheus refert dominum respondisse: non est opus ualentibus mMarcus quoque et Lucas eisdem paene uerbis eandem sententiam tenuernisi quod ambo non interponunt illud ex propheta testimonium: misericordiam uolo quam sacrificium. Lucas autem cum dixisset: non ueni uocare iustos, sed peccatores, addidit in paenitentiam, quod ad explanandam sententiam ualet, ne quisquam peccatores ob hoc ipsum quod peccatores sunt diligi arbitretur a Christo, cum et illa
Abbreviated transcription (Latin):
uideccmus uelquaed ño dicta uel quae cb illo responsac om̃sistitres
euangelistȩ posuerunt. Mat theus et uidentes inquiđ pharisei
dicebanđ discipulis eius. Quac recum publicanis et peccatorib man¬
ducat magisteruester: Totidem penȩ uerbis hocait et marcus.
ucc recum publicanis et pecatorib: manducat etbibit magisterũr:
Preter missum ẽ ergo mattheo quod iste ciddiditbibit. Sedãdrem : qu
cum plenasit sententia insinucns pariter conuiuantes. Lucas aũt
ccliquantum differentius hocuidetur commemorcsse. Ꝙmur¬
murabant in quiđ pharisei et scribȩ eorum dicentes cddiscipulos
eius. Quare cum publicanis et peccatorib: manducatis etbibitis
Non utiq magis trumeorum nolens illic intellegi. sed simulomnib:
et ipsi et discipulis eius hoc obiectum insinucns nontamen ei dictum
sed illis quod et deipso et deillis acciperetur. Namutiq et ipselucas

Expanded text:
uideamus, uel quae domino dicta uel quae ab illo responsa omnes isti tres uideamus, uel quae domino dicta uel quae ab illo responsa omnes isti tres euangelistae posuerunt. Mattheus: et uidentes, inquit, Pharisaei dicebant discipulis eius:quarecumpublicanis et peccatoribus manducat magister uester? totidem paene uerbis hoc ait et Marcus: quare cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit magister uester? praetermissum est ergo a Mattheo quod iste addidit bibit. sed quid ad rem, cum plena sit sententia insinuans pariter conuiuantes? Lucas autem aliquanto differentius hoc uidetur commemorasse. et murmurabant, inquit, Pharisaei et scribae eorum dicentes ad discipulos eius: quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? non utique magistrum eorum nolens illic intellegi, sed simul omnibus, et ipsi et discipulis eius, hoc obiectum insinuans, non tamen ei dictum, sed illis, quod et de ipso et de illis acciperetur. nam utique et ipse Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
bebct ihs̃ cum publicanis et peccatorib: Vnde posset uideri non
hoc ordine sub iunxisse. sed quod clio tempore factum . ẽ. recorda¬
tus inter posuisse. Nisi marcus educos qui hoc omnino similiter
narrant manifestarent indomo leui hoc. ẽ. matthei discubuise
ihm̃. E dicta illicom̃a quaesequuntur. It cenim marcus hoc
idem dicit eundem ordinem seruans. Et factum ẽ cum ac cum beret
indomoillius multi publicani et peccatores simuldiscum bebaN
cum ihũ. Cu mergo dicit indomo illius exprimit utiq: illum de quo
superius loquebatur id ẽ leui. Siceduccscum dixisset Ait illi
sequereme : Et relictis omnib: surgens secutus ẽ: Continuo subiecit
&feciteileui conuiuium magnũm indomosua. et erat multa
turba publicanorum et ailiorum quicum illiserant discumbentes
Manifestum ẽ itcq incuius domo ista gerebantur. Iam ipsa uerba

Expanded text:
bebat Iesus cum publicanis et peccatoribus. unde posset uideri non bebat Iesus cum publicanis et peccatoribus. unde posset uideri non hoc ex ordine subiunxisse, sed quod alio tempore factum est recordatus interposuisse, nisi Marcus et Lucas, qui hoc omnino similiter narrant, manifestarent in domo Leui, hoc est Matthei, discubuisse Iesum et dicta illa omnia quae sequuntur. ita enim Marcus hoc idem dicit eundem ordinem seruans: et factum est, cum accumberet in domo illius, multi publicani et peccatores simul discumbebant cum Iesu. cum ergo dicit in domo illius, exprimit utique illum, de quo superius loquebatur, id est Leui. sic et Lucas cum dixisset: ait illi: sequere me, et relictis omnibus surgens secutus est eum, continuo subiecit: et fecit ei Leui conuiuium magnum in domo sua, et erat turba multa publicanorum et aliorum qui cum illis erant discumbentes. manifestum est itaque, in cuius domo ista gerebantur. Iam ipsa uerba
Abbreviated transcription (Latin):
surgens secutus ẽ eum. Nihil hic repugnat ipse est enim matthe¬
us qui ecleui. Luca setiam hoc poseundem partlsticum sanatũ
ita sub iungit. Et posthaec exut etuidit publicanum nomineleu
sedentem adteloncum etait illi sequereme etrelictis omnib: surgens
secutus ẽ cum. Hincccũt probabilius uidetur quod haec p̃ter¬
missa mattheus recordanda commemorat. Quiccutiq cente
illum sermonem habitum inmontem credendum uocatum. eẽ mat¬
theum. In eo quippemonte tunclucas commemorat om̃s duodecim
explurimis discipulis electos quosedapostolos nominauit. Sequitur
itaq mattheus et dicit
tfactum ẽ discumbente eo indomo eccemulti pliblicani et peccato¬
res uenientes discumbebant cum il et discipulis eius &c& usq: ad
illud ubicit. Sed uinum nouum in utres nouos mittunt etambo
conseruantur. Hic mattheus non ex pressit incuius domo discum¬

Expanded text:
surgens secutus est eum. nihil hic repugnat; ipse est enim Matthesurgens secutus est eum. nihil hic repugnat; ipse est enim Mattheus qui et Leui. Lucas etiam hoc post eundem paralyticum sanatum ita subiungit: et post haec exiit et uidit publicanum nomine Leui sedentem ad telonium et ait illi: sequere me. et relictis omnibus surgens secutus est eum. hinc autem probabilius uidetur, quod haec praetermissa recordando Mattheus commemorat, quia utique ante illum sermonem habitum in monte credendum uocatum esse Mattheum. in eo quippe monte tunc Lucas commemorat omnes duodecim ex plurimis discipulis electos, quos et apostolos nominauit. Sequitur itaque Mattheus et dicit: et factum est discumbente eo in domo, ecce multi publicani et peccatores uenientes discumbebant cum Iesu et discipulis eius, et cetera usque ad illud ubi ait: sed uinum nouum in utres nouos mittunt et ambo conseruantur. hic Mattheus non expressit, in cuius domo discum
Abbreviated transcription (Latin):
ceret accipere ciuitatem xp̃i uelipsam galileam inqua enet narare
uelipscm capharnaum quacesicut caput galilecie ciuitatib emi¬
nebat : diceremus mattheum p̃termisisse quacegesta sunt poste&¬
quamuenit ih̃s inciuitatem suam donec ueniret etcapharnaum
&hoc adiunxisse desanato paralytico sicut inmultis ita faciuN
p̃termittentes media Tamquam hoc continuo sequatur quod sin
ulla praeter missionis succe significatione subiungunt. Hincergo
sequitur mattheus dicens.
tcum transiret inde ihs uidit hominem sedentem inteloneo
mattheum nomine etccit illi. sequereme & surgens secutus. ẽ.
eum. Hoc marcusita narrat Eundem etiam ipse ordinem teners
post illius paralrtici scnitatem. Et egressus ẽ. in quiđ ad mare
Omnisq turba ueni ebatad eum etdocebat eos. Et cum preteriret
uidit leuin alphei sedentem cadteloneum etacit illi sequereme. &

Expanded text:
ceret accipere ciuitatem Christi uel ipsam Galilaeam, in qua erat Nazareth, ceret accipere ciuitatem Christi uel ipsam Galilaeam, in qua erat Nazareth, uel ipsam Capharnaum, quae sicut caput Galilaeae ciuitatibus eminebat, diceremus Mattheum praetermisisse quae gesta sunt, posteaquam uenit Iesus in ciuitatem suam, donec ueniret et Capharnaum, et hoc adiunxisse de sanato paralytico, sicut in multis ita faciunt praetermittentes media, tamquam hoc continuo sequatur quod sine ulla praetermissionis suae significatione subiungunt. XXVI. Hinc ergo sequitur Mattheus dicens: et cum transiret inde Iesus, uidit hominem sedentem in telonio, Mattheum nomine, et ait illi: sequere me. et surgens secutus est eum. hoc Marcus ita narrat eundem etiam ipse ordinem tenens post illius paralytici sanitatem: et egressus est, inquit, ad mare omnisque turba ueniebat ad eum et docebat eos. ue t cum praeteriret, uidit Leuin Alphei sedentem ad telonium et ait illi: sequere me. et
Abbreviated transcription (Latin):
termarcum et mattheum. Quod mcattheus itascribit tamquam
inciuitated ñi factum sit. mcrcusaũt incapharnacum. Ouaedif¬
ficilius solueretur. simat theus etiam Nazaret nomincret. Nunc
uero cum potuerit ipsagalilea dici ciuitas xp̃i quia ingalilec erat
Nazecret. Sicut uniuersum regnum iNot ciuitatib: constitutum dr̃
roma naciuitis. Cumq: In tot gentib: constituta sit ciuitas dequa
scriptum .ẽ. gloriosissima dicta sunt deteciuit asdĩ. Et cumprior
ipse populus dĩ intotaiuitatib: habitans etiam unadomus sit
domus isrthel. Quis dubitauerit inciuitate sua hoc fecisse ih̃m cum
do redierat deregione gercsenorum: Vt ueniens ingalilecm
rectediceretur uenisse inciuitatem succm. In quocumq oppido G&
galileae. presestim quic et ipsa capharnaum ittcexcellebat inga¬
lileco ut tam quam metro polis haberetur. Quodsi prorsus non li¬

Expanded text:
ter Marcum et Mattheum, quod Mattheus ita scribit, tamquam ter Marcum et Mattheum, quod Mattheus ita scribit, tamquam in ciuitate domini factum sit, Marcus autem in Capharnaum. quae difficilius solueretur, si Mattheus etiam Nazareth nominaret. nunc uero cum potuerit ipsa Galilaea dici ciuitas Christi, quia in Galilaea erat Nazareth, sicut uniuersum regnum in tot ciuitatibus constitutum dicitur Romana ciuitas, cumque in tot gentibus constituta sit ciuitas, de qua scriptum est: gloriosissima dicta sunt de te, ciuitas dei, et cum prior ipse populus dei in tot ciuitatibus habitans etiam una domus dictus sit. domus Israhel, quis dubitauerit in ciuitate sua hoc fecisse Iesum, cumdo redierat de regione Gerasenorum, ut ueniens in Galilaeam recte diceretur uenisse in ciuitatem suam, in quocumque oppido esset Galilaeae, praesertim quia et ipsa Capharnaum ita excellebat in Galilaea, ut tamquam metropolis haberetur? quod si prorsus non li
Abbreviated transcription (Latin):
ut non caperet Neq cdicnuam et loquebat᷑ eis uerbum. &uenerur
ferentes cdeum paralyticum quiaquattuor portabatur. et cũ
non possent offereeũ illi preturba nudauerunt tectum ubi eriet
& pate faccientes sum miserunt grabattũ in quo pariłiticus
iacebat. Cum uidis sec cũt ih̃s fidem illorum etcetera. Lucasicũt
non commemoriat quo in loco factum sit sed itadicit. & factum
ẽ inuncdierum & ipse sed ebat docens . & eraNt pharisei sedentes
& legis doctores quiueneraNt exomnicastello galile .x . & iudeae
& hierusclem etuirtus eratdñi ad sanandoseos. &ec ceuiri postu¬
tes in lecto hominem quiertet paralyticus etquȩ rebanteum in¬
ferre et ponere anteeum. & non inuenientes qua paste illum in¬
ferrent preturba ascenderunt supractectum et ꝑtegulaes summi
serunt illum cum lecto inmedium cne ihm. quorum fidem utuidit dix̃
Iomo dimittuntur tibi peccatatua &c&. Remanet igitur quȩstio IN¬

Expanded text:
ut non caperet neque ad ianuam, et loquebatur eis uerbum. et uenerunt ut non caperet neque ad ianuam, et loquebatur eis uerbum. et uenerunt ferentes ad eum paralyticum, qui a quattuor portabatur. et cum non possent offerre eum illi prae turba, nudauerunt tectum ubi erat et patefacientes summiserunt grabatum, in quo paralyticus iacebat. cum uidisset autem Iesus fidem illorum, et cetera, Lucas autem non commemorat, quo in loco factum sit, sed ita dicit: et factum est in una dierum et ipse sedebatet legis doctores, qui uenerant ex omni castello Galilaeae et Iudaeae et Hierusalem, et uirtus erat domini ad sanandos eos. et ecce uiri portantes in lecto hominem, qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ante eum. et non inuenientes qua parte illum inferrent prae turba ascelum cum lecto in medium ante Iesum. quorum fidem ut uidit, dixit: homo, dimittuntur tibi peccata tua, et cetera. remanet igitur quaestio in
Abbreviated transcription (Latin):
sedhomo. ad sententicm dñi expressius insinucendam ucelet quia
homini dimittebantur peccata.: Quiahoc ipso qđ homo erat Non
posset dicere nonpecacui: Simuletiam ut ille qui homini dimitte¬
bact inTellegacturds̃. Marcus uero hocdix̃ qđ et mactheus sed non
dix̃ confide. Notuit quidem et itadici confidehomo dimittuntur
tibi peccata fili. aut confidefili dimittuntur tibi peccta homo.
Aut quolibet uerborum ordine congruenti. Illud sane potest moue¬
re qđ de isto paraditico mattheus ita narrat. Et ascendens inna¬
uiculam trans fretiuit etuenit inciuitatem suam. & ecce offere¬
bantei partlsticum iccentem in lecto. Marcusccũt non hoc in
eius ciuitate factum dicit quae utiq: nazaret uocat᷑ sed caphur¬
naum quodita narrit. Etiterum intrauit incapharnacum
postdies et auditum ẽ quod in domo && et conuenerunt multi ita

Expanded text:
sed homo, ad sententiam domini expressius insinuandam ualet, quia sed homo, ad sententiam domini expressius insinuandam ualet, quia homini dimittebantur peccata, qui hoc ipso quod homo erat non posset dicere \'non peccaui\', simul etiam ut ille qui homini dimittebat intellegeretur deus. Marcus uero hoc dixit, quod et Mattheus, sed non dixit confide. potuit quidem et ita dici \'confide, homo, dimittuntur tibi peccata, fili ? , aut confide, fili, dimittuntur tibi peccata, homo\', aut quolibet uerborum ordine congruenti. Illud sane potest mouere quod de isto paralytico Mattheus ita narrat: et ascendens in nauiculam transfretauit et uenit in ciuitatem suam. et ecce offerebant ei paralyticum iacentem in lecto, Marcus autem non hoc in eius ciuitate factum dicit, quae utique Nazareth uocatur, sed Capharnaum, quod ita narrat: et iterum intrauit in Capharnaum post dies, et auditum est quod in domo esset et conuenerunt multi, ita
Abbreviated transcription (Latin):
illos aũ singulariter loquitur . cum &ipsin arrarent qđ in terrogatus quid
uocar&ur legionem seeẽ respondit eo quod muliti essent dȩ monia. Nec
qđ marcus circamontem fuisse gregem porcorum : lucas aũ in montẽ quicquã
repugnat . grex enim porcorum ttm magnus fuit. ut cliquid eius ess&
inmontem cliquid circamontem erarTenim duomilia porcorum sicut mar¬
cus expressit
incergo sequitur mattheus adhuc tem porum ordinem seruans. Atq: itto
uccrrationem contexit. Et ascendens inncuiculam transfrecauit &
uenit inciuitatem suam. Et ecce offerebaNei paradrticum iacentem in lec¬
to. & cetera usq adilluđd qđ ccit. Videntes ccũt turbae timuerunt. & glo¬
rificciuerunT dm̃ quidedit potestatem teclem hominib De hoc paralitico
dixerant etiam marcus educas. Qđ ergomattheus dicit dñm dixisse
Confide fili dimittuntur tibi pecccetatuc. lucasiũt nondix fili

Expanded text:
illos autem singulariter loquitur, cum et ipsi narrent, quod interrogatus quid illos autem singulariter loquitur, cum et ipsi narrent, quod interrogatus quid uocaretur legionem se esse respondit eo quod multa essent demonia, nec quod Marcus circa montem fuisse gregem porcorum, Lucas autem in monte, quicquam repugnat. grex enim porcorum tam magnus fuit, ut aliquid eius esset in monte, aliquid circa montem. erant enim duo milia porcorum, sicut Marcus expressit. Hinc ergo sequitur Mattheus adhuc temporum ordinem seruans adque ita narrationem contexit: et ascendens in nauiculam transfretauit et uenit in ciuitatem suam. et ecce offerebant ei paralyticum iacentem in lecto, et cetera usque ad illud quod ait: uidentes autem turbae timuerunt et glorificauerunt deum qui dedit potestatem talem hominibus. de hoc paralytico dixerunt etiam Marcus et Lucas. quod ergo Mattheus dicit dominum dixisse: confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua, Lucas autem non dixit fili,
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt scđm mattheum. qualis esthic quiauenti &mare oboediunt e
Scđm lutam. Quisputas hic est quia &uentis imperat &mari &oboediuNt ei.
Quis non uideat unamessesententiam : tantundem enĩ prorsus ual&. quis
putas est iste. & qualis esthic: Qubi non estdictum imperat. utiq: conse¬
quenter intellegitur . quicimperanti oboeditur. : Quoduero matħ duos
dicit fuisse quilegionem illã dȩmonum patiebantur quae in porcos ire ꝑmissa ẽ
Marcus aũ &lucas unum commemorant : Intellegtis unumeorum fuisse
salute plurimum satagebat. Hoc uolentes significare duo euangelistae
solũ cominemorandum iudi cauerunt. dequo factihuius fama latius prae¬
clariusq: flagrauercit : Nec quod uerba dȩ monum diuerse ab eu angelistis
dicta sunt. habent aliquid scrupuli Cum uel adunã redigi sententiam
uel omnia dicta possint intellegi. Nec quĩ apluraliter apud matħ. apud

Expanded text:
dixerunt secundum Mattheum: qualis est hic, quia uenti et mare oboediunt edixerunt secundum Mattheum: qualis est hic, quia uenti et mare oboediunt esecundum Lucam: quis putas hic est, quia et uentis imperat et mari et oboediunt ei? quis non uideat unam esse sententiam? tantundem enim prorsus ualet quis putas est? et qualis est hic? et ubi non est dictum imperat, utique consequenter intellegitur, quia imperanti oboeditur. Quod uero Mattheus duos dicit fuisse, qui legionem illam demonum patiebantur, quae in porcos ire permissa est, Marcus autem et Lucas unum commemorant, intellegas unum eorum fuissesalute plurimum satagebat. hoc uolentes significare duo euangelistae solum commemorandum iudicauerunt, de quo facti huius fama latius praeclariusque fraglauerat. nec quod uerba demonum diuerse ab euangelistis dicta sunt, habet aliquid scrupuli, cum uel ad unam redigi sententiam uel omnia dicta possint intellegi. nec quia pluraliter aput Mattheum, aput
Abbreviated transcription (Latin):
estis modicefidei. Marcus itadicit. quid timidi estis necdum hab&is fidem.
iđ illam ꝑfectam uelut granum sinapis. Hocergo &ille cuit modicȩsi dei
Luca saũ. ubi est fides uestra : & totum quidem dicipotuit. Quid timidiestis
ubi est fides ur̃a : modicefidei. Vnde aliud hic aliud ille commemorat:
Qillud qđ excitantes eum dixerunt. Matħ sic Dnẽ salua nos perimus
Marcus magister non ad teꝑtin& quia perimus : Lucas praeceptor
perimus. Vna eadem quesententia est. excitantium dñm uolentium que
saluari. Nec opus est quȩrere quid horum potius xp̃odictum sit. Siue enĩ
aliquidhorum trium dixerint. si ue cilia uerba. quaenullus euangelistarum
cõmemorauit. tantundem tamen ualentia ad eandem sententiae ueritatẽ:
quid ad rem inter est: Quãquã & hocfieri potuit ut pluribus eum excitan¬
tibus omnia haec aliud ab aliodicerentur: Item quod sedata tempestate

Expanded text:
estis, modicae fidei? Marcus ita dicit, Quid timidi estis? necdum habetis fidem? estis, modicae fidei? Marcus ita dicit, Quid timidi estis? necdum habetis fidem? id est, illam perfectam, velut granum sinapis: hoc ergo et ille ait, modicae fidei. Lucas autem, Ubi est fides vestra? Et totum quidem dici potuit, Quid tiubi est fides uestra? modicae fidei. unde aliud hic, aliud ille commemorat. et illud quod excitantes eum dixerunt Mattheus sic: domine, salua nos, perimus, Marcus: magister, non ad te pertinet, quia perimus? Lucas: praeceptor, perimus, una eademque sententia est excitantium dominum uolentiumque saluari, nec opus est quaerere, quid horum potius Christo dictum sit. siue enim aliquid horum trium dixerint, siue alia uerba quae nullus euangelistarum commemorauit, tantundem tamen ualentia ad eandem sententiae ueritatem, quid ad rem interest? quamquam et hoc fieri potuit, ut pluribus eum simul excitantibus omnia haec, aliud ab alio, dicerentur. item quod sedata tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
misunt. De quota c& matħ. Indei amlucas in aliud perrexit non in illud
qđ ordinem temporis sequebatur. Posthaec aũ inquit designauit dñs
& alios septuagintaduo. Post haec quidem manifeste. sed quantotemporis
interuallo posthaec fecerit illud dñs non appar&. In ipsotamen interuallo
fit quod de inceps matħ subiungit. Namidem mattheus ordinem
temporum ad hucten& itan arrans.
It ascendente eo innauicula. secuti sunt eum discipuli eius. &ec cemo¬
tus marnus factus est in mari us que tid ilud ubiait. &uenit incuitatẽ suã
Itaduo facta continuatim quaen arrat mattheus d&cranquillatomari. Postea¬
quamuentis imperauit ihs̃ a somno excitatus. &d eillis qui habebant sȩuum
Demonium ruptis que uinculis a gebantur in desertum. Similiter narrant
matħ &lucas uerbis aliis dictae sunt abalio atq: alio quaed am sententiae
non tamen aliae. uelut illud quod eum dicit dixissomattheus. quid timidi

Expanded text:
mi sunt, de quo tacet Mattheus. inde iam Lucas in aliud perrexit, non in illud mi sunt, de quo tacet Mattheus. inde iam Lucas in aliud perrexit, non in illud quod ordine temporis sequebatur. post haec autem, inquit, designauit dominus et alios septuaginta duo. post haec quidem manifeste, sed quanto temporis interuallo post haec fecerit illud dominus, non apparet. in ipso tamen interuallo fit quod deinceps Mattheus subiungit. nam idem Mattheus ordinem temporum adhuc tenet ita narrans: Et ascendente eo in nauiculam secuti sunt eum discipuli eius. et ecce motus magnus fIsta duo facta continuatim quae narrat Matthaeus de tranquillato mari, posteaquam ventis imperavit Jesus a somno excitatus, et de illis qui habebant saevum daemonium, ruptisque vinculis agebantur in desertum, similiter narrant Marcus et Lucas : verbis aliis dictae sunt ab alio atque alio quaedam sententiae, non tamen aliae, velut illud quod eum dicit dixisse Matthaeus, Quid timidi
Abbreviated transcription (Latin):
temporum. sed recordantis modo utrum quod prius omisit anquod posterius
&iam factum. quam sunt et quaes equuntur prģoccupauit. incertum est
ltaenim dicit. Factum est c̃ ambulantibus illis inuia dixit quidã ad
illum. Sequarte quocumque ieris. Et respondit ei prorsus eadem quaemath
commemorat. Qđ ctũ matħ dicit. tuncistud gestum esse quando iussit ire
trans fr&um. Lucasaũ. Ambulantibus illis inuia. Non est contrarium
quiauiam utique ambulabant utuenirent ad fr&lum Ꝙ de illoqui p&iuit
primo sepelire patremsuum matħ &lucas omnino consentiunt. Qđ enĩ math
primo eiusdem uerba posuit hoc propter patremsuum p&entis . &deinde dñi
dicentis sequereme. Luca saũ primodni dicentis sequereme. & deinde
illius hoc p&entis. ad sententiam nihil interest.: Commemorauit lucas
& alium dixisse . sequartednẽ. Sed primum ꝑmittemihi renuntia rehis quido¬

Expanded text:
temporum, sed recordantis modo, utrum quod prius omisit an quod posterius temporum, sed recordantis modo, utrum quod prius omisit an quod posterius etiam factum quam sunt ea quae sequuntur praeoccupauit, incertum est. ita enim dicit: factum est autem ambulantibus illis in uia, dixit quidam ad illum: sequar te, quocumque ieris. et respondit ei prorsus eadem quae Mattheus commemorat. quod autem Mattheus dicit tunc istud gestum esse, quando iussit, ut irent trans fretum, Lucas uero ambulantibus illis in uia, non est contrarium, quia in uia utique ambulabant, ut uenirent ad fretum. et de illo qui petit primo sepelire patrem suum Mattheus et Lucas omnino consentiunt. quod enim Mattheus primo eiusdem uerba posuit hoc propter patrem suum petentis et deinde domini dicentis sequere me, Lucas autem primo domini dicentis sequere me et deinde illius hoc petentis, ad sententiam nihil interest commemorauit Lucas et alium dixisse: sequar te, domine, sed primum permitte mihi renuntiare his qui do
Abbreviated transcription (Latin):
facta audie egressus ibat in desertum locum. hic uidemus eundem
prorsus ordinem temporum custoditum. quem comperimus apud marcum.
Matħ aũ quiuid&ur non ordinem quo gestum est. sed quo prader missum
recolit haec desocrup&eri commemorasse posteaquam narrauit quid ipso
die facto &iam uespere gestum sit. iam non sub iungit diluculum. sed ita nar¬
rat. Videns aũ iħs turbasmultas circumse iussit ire trans fr&um.
Iam hoc aliud est. non illud qđ marcus &lucas contexuNt. qui post
uesperũ diluculum ponunt: Qđ ergo hicdictum est. Videns aũihs̃
turba smultas circumse iussit ire trans fr&um. Aliud eum recordatum
interposuisse debemus accipere. quod diequodam cum uidiss& iħs̃ turbas
multascircum se iussitire trcinfr&um.
ein dequod subiungit. & accedens unusscriba ait illi. magister sequarte
quocumq: ieris. usq: ad illud ubi cut. Dimitte mostuos sepeliremortuos suos.
Hoc similiter narrat &lucas. Sed ille postplura. nec ipsesane exprȩsso ordine

Expanded text:
ie egressus ibat in desertum locum. et hic uidemus eundem prorsus ordinem temporum custoditum, quem conperimus aput Marcum. Mattheus autem, qui uidetur non ordine, quo gestum est, sed quo praetermissum recolit, hoc de socru Petri commemorasse, posteaquam narrauit, quid ipso die facto etiam uespere gestum sit, iam non subiungit diluculum, sed ita narrat: uidens autem Iesus turbas multas circum se iussit ire trans fretum. iam hoc aliud est, non illud quod Marcus et Lucas contexunt, qui post uesperum diluculum ponunt. quod ergo hic dictum est uidens autem Iesus turbas multas circum se iussit ire trans fretum, aliud eum recordatum interposuisse debemus accipere, quod die quodam, cum uidisset Iesus turbas multas circum se, iussit ire trans fretum. Deindequodsubiungit: et accedens unusscriba ait illi: magister, sequar te, quocumque ieris, usque ad illud ubi ait: dimitte mortuos sepelire mortuos suos, hoc similiter narrat et Lucas. sed ille post plura nec ipse sane expresso ordine
Abbreviated transcription (Latin):
baptizasse multos urca lor danen antequã missus e&. lohannes incar¬
cerẽ. Quisciũ ñ put& quiminꝰ in hisliteris cruditus est tã quã pꝰ illa
uerba deuenłilabro & de area mundata coninuosit. Aio hanne herodes
offensus & eũ incarcerẽ miserit: Naũ hocor dineista narta quo gesta
sius & cliꝰ ic̃ probauimus & ocipso loco ñquilib& alius sedidem iuccis¬
hocpro bat. Sienĩ post uerba illaconinuo lohannes incarceremissus est. quo¬
modo pꝰ. ipsã cõmemorationem. Iohannes in carceremissi bapti zatus ẽ ihs̃
secundum ipsius lucae narrationẽ  Pro indemanifestum est ex occasione
turus erat hoc preoccupatum insua narratione praemississe. Sed nec
illiduo mattheus & marcus eorerũ ordine de iohanne in carieremis so
in sua narra tione posuer̃ quofuc tũ appar& &iam in eoꝵ scriptis. Nã & ipso
Iequit᷑ ergomat theus cum dixis s&. Nuntia tũ eẽ. xp̃o qđ iohannes oc

Expanded text:
s circa Jordanem, antequam missus esset Joannes in carcerem . Quis autem non putet, qui minus in his litteris eruditus est, tanquam post illa verba de ventilabro et de area mundata, continuo sit a Joanne offensus Herodes, et eum in carcerem miserit? Non autem hoc ordine ista narrata quo gesta sunt, et alibi jam probavimus, et hoc ipso loco non quilibet alius, sed idem Lucashoc probat . Si enim post verba illa continuo Joannes in carcerem missus est, quomodo post ipsam commemorationem Joannis in carcerem missi baptizatus est Jesus, secundum ipsius Lucae narrationem? Proinde manifestum est, ex occasione turus erat, hoc praeoccupatum in sua narratione praemisisse. Sed nec illi duo Matthaeus et Marcus eo rerum ordine de Joanne in carcerem misso in sua narratione posuerunt, quo factum apparet etiam in eorum scriptis: nam et ipsi Sequitur ergo Mattheus, cum dixisset nuntiatum esse Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
figurate accipiendũ putare.: Sa nerur susa dmoneo qđ opor t&me¬
minis selector ẽ. V& alia dmonitione saepisse me indigetit : Aliis atq
aliis sermonum suorum locis dñm iã multa i tertisse quȩ a libi dixerat
hinc put& eẽ. conrariũ. cu intellegere debeat. Iteruma libi dici qđiã
alibi dictũ erat. NectaNTum dedictis: uerũ &iã defuctis obseruare deber
Nibilenĩ ꝓb& hocidẽ iterũ factũ credere: Calum niariaũ euuangelio
dũ non credit iterũ factum qđ iterum fieri non potuisse ne mocon¬
uincit. sacrilege uani tatis esł.

Expanded text:
figurate accipiendum putare. Sane rursus admoneo, quod oportet mefigurate accipiendum putare. Sane rursus admoneo, quod oportet meminisse lectorem, ne tali admonitione saepissime indigeat, aliis atque aliis sermonum suorum locis dominum iam multa iterasse, quae alibi dixerat,hinc putet esse contrarium, cum intellegere debeat iterum alibi dici quod iam alibi dictum erat, nec tantum de dictis uerum etiam de factis obseruari debere. nihil enim prohibet hoc idem iterum factum credere. calumniari autem euangelio, dum non credit iterum factum quod iterum fieri non potuisse nemo conuincit, sacrilegae uanitatis est.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodis innitatur: & qđ nonportari uel haberi dua stonicas sed ex¬
pressius indui prohib& dicens. Etne induere Nur ducb: tonicis. quideos
mon& nisindupliciter sed simpliciter ambulare. Ita dnm̃ om̃a di¬
xisse nullo modo dubitandum ẽ. partim propriae partimfigurate:
ed euuangelistas. Aliaillum aliaistum inseruis se scriptis suis. quaedamuero
ecidẽ uel ducs uel tres eorum quos lib& uel omnes quat tuor posuisse.¬
nec sic tam̃ non om̃a eẽ. conseripta. quae ab illo seudicta seuftictas: Quis¬
quiscũ putat. non potuis sedñm in unosermone qua edã figurate qua e¬
dã ꝓpriae ponere : eloquia cetera eiꝰ. inspitiat. uidebit quã hoc temere
at que inerudite arbitr&ur. Potestenĩ iste . ut unũ a liquid dicam
quod animo inter im occurrit qm̃ mon& ut non suat sinistr a
quod facit dextra. & ipscis elemosinas & quic quid illic aliud precipit

Expanded text:
commodis innitatur. et quod non portari uel haberi duas tunicas, sed excommodis innitatur. et quod non portari uel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet dicens: et ne induerentur duabus tunicis, quid eos monet nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Ita dominum omnia dixisse nullo modo dubitandum est, partim proprie, partim figurate, sed euangelistas alia illum, alia istum inseruisse scriptis suis, quaedam uero eadem uel duos uel tres eorum quoslibnec sic tamen omnia esse conscripta, quae ab illo seu dicta seu facta sunt. quisquis autem putat non potuisse dominum in uno sermone quaedam figurate, quaedam proprie ponere eloquia, cetera eius inspiciat: uidebit quam hoc temere atque inerudite arbitretur. potest enim iste, ut unum aliquid dicam, quod animo interim occurrit, quoniam monet, ut non sciat sinistra quid faciat dextra, et ipsas elemosynas et quidquid illic aliud praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑpotesta tẽ a dño acceptã quae uirgenominesignificata ẽ. &iã quae¬
nomporitusur ñ deer̃ : Vtrũq: ergo dñs dix̃ sed quia non utrũq unus euuas¬
gelista cõmemorabit: putatur ille quiuirgã subalia significatione posi¬
tum tollendam dix̃ ũ ei quirur sus uirgtm aliud significaTem nontol¬
lendam dixit esse conrarius sediamratione reddita non put&ur : Sic &cal¬
tiamensa cum dicit mattheus. inuia non eẽ . por tanda curam pro hib& qua
ideo portanda cogitantur. nedesint: Hoc & deduabus tunicis intellegen¬
dum est. nequis qua meorum p̃teretm qua me& indutus aliamportt ndã
puttir& sollicitus neopus e& cum ex illa potesta te possitacupere: Pro¬
indemarcus dicendo Caluarieos sandaliis uel soleis. aliquid hoccalci¬
am̃ tum mrsticae significationis mhabere ad mon&. utpes neq: tec tussit
neq: nudus adterrã. Idẽ nec occult&ur euuangelium nec terrenis

Expanded text:
quia per potestatem a Domino acceptam, quae quia per potestatem a Domino acceptam, quae non portantur non deerunt. utrumque ergo dominus dixit. sed quia non utrumque unus euangelista commemorauit, putatur ille qui uirgam sub alia significatione positam tollendam dixit ei qui rursus uirgam aliud significantem non tollendam dixit esse contrarius; sed iam ratione reddita non putetur. Sic et calciamenta cum dicit Mattheus in uia non esse portanda, curam prohibet, qua ideo portanda cogitantur, ne desint. hoc et de duabus tunicis intellegendum est, ne quisquam eorum praeter eam quam esset indutus aliam portandam putaret sollicitus, ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. proinde Marcus dicendo calciari eos sandaliis uel soleis aliquid hoc calciamentum mysticae significationis habere admonet, ut pes neque tectus sit neque nudus ad terram, id est nec occultetur euangelium nec terrenis