comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ox angelidecelo ad abrahã ne in¬
i cias manus inpuerum ne facias ei
quicquã modo eñĩ cognoui quõtimes dm̃ ta:
lum &iam ista questio simililocutione
soluitur: hoc ẽ enim nunc cognoui quõ
time sdm̃ tu quod significat nunc te
citur Etuocauit abrahã nom̃ locul¬
lius: dñsuidit: utdicant hodie in mon¬
tedñs apparuit: uidit: proeo quod ẽ apparuit. Hoc
cientem : id quodefficitur sicut frigus
pigrum: quod prt facit:

Expanded text:
ox angeli de caelo ad Abraham: ne inicias manum in puerum neque facias ei quidquam; modo enim cognoui quoniam times deum tu. etiam ista quaestio simili locutione soluitur; hoc est enim: nunc cognoui, quoniam times deum tu, quod significat: "nunc te bi dicitur: et uocauitAbraham nomen loci illius "dominus uidit", ut dicant hodie: in monte dominus adparuit. "uidit" pro eo quod est fadparuit", hoccientem id quod efficitur, sicut frigus pigrum quod pigros facit
Abbreviated transcription (Latin):
Aciant aut̃ litteratimodis omnibur
Plocutiones quos grammaticigreco
nomine troposuocant: Auctorer
nrõs usos fuis semultiplicsatq: co¬
piosiur. quã possunt existimare uel
credere: quinesciunt eos: & in alus is¬
ta didicerunt: quos tamen tropos
quinouerunt: agnoscunt in lit te¬
ris scũ eorum que scientia ad eas in¬
tellegendas. aliquantũ ad iuuant᷑:
sed hic eosignoras tradere ñ dec&.

Expanded text:
ciant autem litterati, modis omnibus locutionis, quos grammatici graeco nomine tropos vocant, auctores nostros usos fuisse, et multiplicius atque copiosius, quam possunt existimare vel credere qui nesciunt eos, et in aliis ista didicerunt. Quos tamen tropos qui noverunt, agnoscunt in Litteris sanctis, eorumque scientia ad eas intelligendas aliquantum adjuvantur. Sed hic eos ignaris tradere non dec
Abbreviated transcription (Latin):
monia quib idostenditur Sed hoc
nunc ñ agimus. alibi aut̃ atq alibi:
uocat uolens intellegi speciem par¬
tem: genus aut̃ totũ cuiusea parrest.
quã nuncupat speciem Sicut ua que¬
quȩ ciuitarẽ pars. utiq uniuersita¬
tisgentium Hancilleuocat speci¬
em: genꝰ aut̃ om̃sgentes: Neq: hicea
discernendi subtilitas adhibenda
est: quȩ adia lecticir traditur:
Qui inter partẽ & speciem quid int̃sit:
acutissime disputant: eadem ratio
est: Si non deuna queq ciuitate: Sed
deunaqueq prouincia uelgente: uł
regione. tale aliquid indiuinir repe

Expanded text:
monia, quibus id ostenditur, sed hoc nunc non agimus, alibi autem atque alibi uocat, uolens intellegi speciem partem, genus autem totum, cuius ea pars est, quam nuncupat speciem, sicut unaquaeque ciuitas pars est utique uniuersitatis gentium. hanc ille uocat speciem, genus autem omnes gentes. neque hic es discernendi subtilitas adhibenda est, quae a dialecticis traditur, qui inter partem et speciem quid intersit acutissime disputant eadem ratio est, si non de unaquaque ciuitate, sed de unaquaque prouincia uel gente uel regione tale aliquid in diuinis repe
Abbreviated transcription (Latin):
nes caro fier& & habitar& in nobis. qđ
est filius hominis. idemipsexp̃s : Si non
dixerit uerbum illud cordis inpeni
qui non renatus fuerit ex aqua & spũ &
dequo idem dictumẽ: Accipite spm̃scm:
Sicui dimiseritis peccata. dimit tunt̾illis.
idest sipenitueriteũ accipi& perdonũ.
remissionem omniũ peccatorũ: simul.¬
peccato ignorantiȩ siue contumaciȩ:
uel cuiusq blasphemiȩ. non addit pec¬
catum. inpenitentiae contradonum dĩ.¬
& gratiã regenerationis. uel reconcilia¬

Expanded text:
nes caro fieret et habitaret in nobis, quod est filius hominis ipse idem Christus, si non dixerit uerbum illud cordis impaeniictum est: qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu, et de quo item dictum est: accipite spiritum sanctum; si cui dimiseritis peccata, dimittentur illi — id est si paenituerit eum, accipiet per donum remis- 1 sionem omnium peccatorum, simulpeccato ignorantiae siue contumaciae uel cuiusque blasphemiae non addidit peccatum impaenitentiae contra donum dei et gratiam regenerationis uel reconcilia
Abbreviated transcription (Latin):
liare: Hocẽ enim indigne accipere:Si
eotempore accipiat. quo deb& agere
penitentiã nonut arbitriosuo cõlib&:¬
uel auferat se: communione ułreddat:
E&erum sitanta non sunt : ut ex cõmu

Expanded text:
liari. Hoc est enim indigne accipere, si eo tempore accipiat quo debet agere poenitentiam, non ut arbitrio suo, cum libet, auferat se communioni, vel reddat. Caeterum si tanta non sunt ut excommu
Abbreviated transcription (Latin):
sens corpore uidit accipientẽ mu¬
nera quȩ dedit ei nee man syrus: quẽ
ꝓpheta memoratus aleprae de formi¬
tate mundauerat : qđ seruus nequã
domino suo ñ uidente latent̃ sefecisse
putauerat: quanto magis in illo cor¬
pore sp̃itali uidebunt sc̃ĩ om̃a ñ solũ
sꝗ oculos claudunt : uerũ &iã undẽs
corpore absentes: Tunc enĩ erit illud
ꝑfectũ dequo loquens a postolus. Ex
parte in quid scimus. et exparte ꝓphe¬
tamus: Cũ aũ uenerit qđ ꝑfectũ ẽ qđ
exparte ẽ euacuabit᷑ Deinde ut quo¬

Expanded text:
sens corpore vidit accipientem musens corpore vidit accipientem munera, quae dedit ei Naaman Syrus, quem propheta memoratus a leprae deformitate mundauerat, quod seruus nequam domino suo non uidente latenter se fecisse putauerat, quanto magis in illo corpore spiritali uidebunt sancti omnia, non solum si oculos claudant, uerum etiam unde sunt corpore absentes. tunc enim erit perfectum illud de quo loquens apostolus : ex parte, inquit, scimus et ex parte prophetamus; cum autem uenerit quod perfectum est, quod ex parte est euacuabit
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ patris mei. qui incȩlis ẽ: Sicut
ergo illq uident : ita & nos uisuri su¬
mus sed ñdũ ita uidemus: ꝓpt᷑ ait
apostolus qđ paulo ante dixi.
uidemus nc̃ ꝑspeculũ in enigmate
tc̃ aũ facie ad faciẽ: Premiũ itaq
fidei nob uisio ista seruat᷑: Dequa &
io hannes apostolus loquens : Cum
apparuerit inquit similes ei erimus.
qũo uidebimus eũ sicuti ẽ: facies aũ
dĩ manifestatio ei intellegenda est:
ñ aliquod tale membrũ. quale nos
habemus incorpore atq in isto no¬
mine nuncupamus: qua propt̃ cum
ex me querit᷑ ꝗd acturi sint sc̃i in illo
corpore sp̃itali ñ dico qđiã uideo
s dico qđ credo secundũ illud qđ
inpsalmo lego: credidi ꝓpt̃ qđ locu¬
nc̃ uidemus. solem lunã stellas mare
ac t̃ram & ques̃ in ea . Ñparua ques.¬
oculos daudere. atq aperire cũ uo¬
lent : durius aũ qđ ibi dm̃ quisquis
oculos clauserit. ñ uidebit: Si enim
ꝓphȩta helyseus puerũ suũ giezi ab¬

Expanded text:
faciem patris mei, qui in caelis est. sicut ergo illi uident, ita et nos uisuri sumus; sed nondum ita uidemus. propter quod ait apostolus quod paulo ante dixi: uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. praemium itaque fidei nobis uisio ista seruatur, de qua et Iohannes apostolus loquens: cum apparuerit, inquit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. Facies autem Dei manifestatio eius intellegenda est, non aliquod tale membrum, quale nos habemus in corpore adque isto nomine nuncupamus. Quapropter cum ex me quaeritur, quid acturi sint sancti in illo corpore spiritali, non dico quod iam uideo, sed dico quod credo, secundum illud quod in psalmo lego: Credidi, propter quod locununc uidemus solem, lunam, stellas, mare ac terram et quae sunt in ea, non parua quaesoculos claudere atque aperire cum volunt: durius autem, quod ibi Deum quisquis oculos clauserit non videbit. Si enim propheta Elisaeus puerum suum Giezi ab
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciem : suam uident scĩ angeli :
quȩ &iam nr̃i angeli dictis quia
eruti de potestate tenebrarũ. Et
accepto spĩspignore trans lati ad
regnũ xp̃i ad eos angelas iam coepi¬
mus ꝑtinere. cũ quib: nob̵ erit sc̃a
atq dulcissima dequa iã tot libns
scripsimus dĩ ciuitas. ipsa cõmunis.
Sic s̃ ergo angeli nr̃i. que s̃ angelidĩ

Expanded text:
ad faciem. sic iam uident sancti angeli, qui etiam nostri angeli dicti sunt, quia eruti de potestate tenebrarum et accepto spiritus pignore translati ad regnum Christi ad eos angelos iam coepimus pertinere, cum quibus nobis erit sancta atque dulcissima, de qua iam tot libros scripsimus, dei ciuitas ipsa communis. sic sunt ergo angeli nostri, qui sunt angeli dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ne creatisunt angeli. Sed pr&er¬
missi non sunt: uel cęli nomine.
ubi dictum est. In principio f&it
ds̃ cȩlum & terram: uel potiur

Expanded text:
ne creati sint angeli; sed si praetermissi non sunt, uel caeli nomine ubi dictum est: in principio fecit deus caelum et terram, uel potiu
Abbreviated transcription (Latin):
sed &iam uiã sep̃bere uoluit ue¬
nientib ad principium uiarum:
uoluit carnẽ assumere: Vnde ẽ
&iam illud: Dñs creauitme in prin
cipio uiarum suarũ: ut inde incipe¬
rent quiuellent uenire: Aposto¬
lus igitur quã uis adhuc ambular&
inuia ut ad palmã suꝑnę̧ uocatio¬
nis sequer&ur uocantem dm̃: Ta¬
meneaquȩ r&rosunt obliuiscens.
Et in eaquȩ ante sunt extenturiam
principium uiarum transierat:
hoc est eo non indigebat aquo ta¬
men aggrediendum & exordi en¬
me ꝑman&ur : Cum enĩ ad ipsum ꝑuenit̃ etiã ad patrẽ
ꝑuenitur. Quiaꝑ aequalem: ille
auẽ aequalisagnoscitur iuncien¬
te: & tãquã agglutinante norspũ
scõ : quod in sũmoatq in cõmutabi¬
libono ꝑmanere possuͥmus ex quo
intellegitur : quia nullares inuia
tenerenos debeat: quando necip¬
se dñs. inquantũ uianrã erse dig¬
naturest tenere nos uoluerit sed
transire: nerebus temporalibus.
quã uis ab illo prosalutenrã suscep¬

Expanded text:
sed etiam uiam se praebere uoluit uesed etiam uiam se praebere uoluit uenientibus, ad principium uiarum noluit carnem assumere. unde est etiam illud: dominus creaucipio viarum suarum ; ut inde inciperent, qui vellent venire. Apostolus igitur quamvis adhuc ambularet in via, et ad palmam supernae vocationis sequeretur vocantem Deum, tamen ea quae retro sunt obliviscens, et in ea quae ante sunt extentus , jam principium viarum transierat; hoc est, eo non indigebat, a quo tamen aggrediendum et exordienme permanetur. Cum enim ad ipsum pervenitur, etiam ad Patrem pervenitur; quia per aequalem ille cui est aequalis agnoscitur; vinciente et tanquam agglutinante nos Spiritu sancto, quo in summo atque incommutabili bono permanere possimus. Ex quo intelligitur quam nulla res in via tenere nos debeat, quando nec ipse Dominus, in quantum via nostra esse dignatus est, tenere nos voluerit, sed transire; ne rebus temporalibus, quamvis ab illo pro salute nostra suscep
Abbreviated transcription (Latin):
um homine in dõ frueris dõ potius
quam homine frueris: illo enĩ fru¬
eris quo efficeris. Beatus & ad eũ
te ꝑuenisse l&aberis inquospẽ po¬
nis ut ueniasinde ad phile monẽ
paulus ita frater inquit eotefruar e¬
in dño: quod siñ ad disiss& in dñõ:¬
stituis s& spembeatitudinis suȩ
quã quã &iam uicinis simedicitur
fruicum dilectione uticume sitationõ
ad est quod diligitur &iam dilecti¬
onem secũ necesse est gerat ꝑ quam
sitransieris eam que ad illud ubiꝑ
manendum ẽ r&uleriss uterisea :
&abusiue. non proprie dicerir fru¬
i: si uero inheserir atq ꝑmanseris:
finem in ea ponens l&iti&uȩ: Tc̃
ñ faciendum ẽ nisunillatrinita¬
te: idẽ sũmo & in cõmutabi libono:
Videquẽ ad modũ cũ ipsa ueritas &
uerbum ꝑ qđ facta suntomnia caro
factũ est ut habitar& in nobis. Ta¬
m̃ ait apostolus. Et sino ueram us
xpm̃ secundum carnẽ: sed nunc iã
non nouimus: illequippe qui non
solum ꝑuenientib: possessionem

Expanded text:
um homine in Deo frueris, Deo potius quam homine frueris; illo enim frueris quo efficeris beatus, et ad eum te pervenisse laetaberis, in quo spem ponis ut venias. Inde ad Philemonem Paulus: Ita, frater, inquit, ego te fruar in Domino; quod si non addidisset, in Dominostituisset spem beatitudinis suae. Quanquam etiam vicinissime dicitur frui cum dilectione uti. cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat, per quam si transieris eamque ad illud ubi permanendum est rettuleris, uteris ea et abusiue, non proprie diceris frui. si uero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae,non faciendum est nisi in illa trinitate, id est summo et incommutabili bono. Vide quemadmodum, cum ipsa ueritas et uerbum, per quod facta sunt omnia, caro factum esset, ut habitaret in nobis, tamen ait apostolus: etsi noueramus Christum secundum carnem, sed nunc iam non nouimus. ille quippe qui non solum peruenientibus possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
damcorp accepit . ñ deadam peccatũ
traxit: Templũ corpore um inde
sũpsit ñ iniquitatẽ. quȩ d& ẽplo pel¬
lendaẽ: ipsã aut̃ carnẽ quã traxit
deadam: maria enim deadam: & dnĩ
caro demaria: iudei cruçifixer & ille
resuscitaturus eratꝰ. ipsã triduo: quã

Expanded text:
dam corpus accepit, non de Adam peccatum traxit, templum corporeum inde sumsit, non iniquitatem, quae de templo pellenda est. ipsam autem carnem, quam traxit de Adam — Maria enim de Adam et domini caro de Maria — Iudaei crucifixerunt; et ille resuscitaturus erat ipsam carnem triduo, qua
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat quȩ sunt dĩ quomodo placeatdõ:
quod super edificauit mercedem
accipiet. Idest unde cogitauit: hoc:
sunt: & sicuius autemopus arserit
damnum pacietur: Quõ quod dilex¬
erat non habebit: ipseccutem saluus
erit: quico nullaeum tribulatio
ab illius fundamenti staebilitate

Expanded text:
cogitat quae sunt Dei, quomodo placeat Deo, cogitat quae sunt Dei, quomodo placeat Deo, quod superaedificavit, mercedem accipiet, id est unde cogitavit hoc sumet. Si cujus autem opus arserit damnum patietur, quoniam quod dilexerat non habebit: ipse autem salvus erit, quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
ista dam nosa: quia non habebit quod
super edificauit: & eorum missione
cruciabitur: Quibus fruendo atiq
l&abatur: Sedꝑ hunc ignem saluus
erit. merito fundamenti : quia & si
utrum idhabere mall&. anxp̃m aꝑ
secutore proponeretur. Illud xp̃o
non proponeretur : Vide in apostoli
uerbis. hominemȩdificantem super
fundamentum. aurum. & argentum.
lapides preciosos: Quisine uxoreẽ
inquiđ cogitat quȩ sunt dĩ. quomodo
placeatdõ: Vide alium ȩdificantem.
ligna. foenum stipulam: Qui autem
matrimonio iunctus est in quiđ: cogi¬
tat ei quȩ sunt mundi: quomodo pla¬
ceat uxori: unius cuiusque opus ma¬
nifes tabitur. diesenim declarabit:
Dies utique tribulationis: quõ in igne
inquid reuelabitur: Eandem tribu¬
lationem. ignem uocat Sicut alibi
legitur: Uasa figuli probat fornax
& homines iustos temptatio tribula¬
tionis: &unius cuiusq opus quale¬
sit ignis probabit : Sicuius opus men¬
serit: permanet enim quod quisque

Expanded text:
ista damnosa, quia non habebit, quod ista damnosa, quia non habebit, quod superaedificauit, et eorum amissione cruciabitur, quibus fruendo utique laetabatur; sed per hunc ignem saluus erit merito fundamenti, quia, etsi utrum id habere mallet an Christum a persecutore proponeretur, illud Christo non praeponeretur. Vide in apostoli uerbis hominem aedificantem super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos: Qui sine uxore est, inquit, cogitat quae sunt Dei, quo modo placeat Deo. Vide alium aedificantem ligna, fanum, stipulam: Qui autem matrimonio iunctus est, inquit, cogitat quae sunt mundi, quo modo placeat uxori. Uniuscuiusque opus manifestabitur; dies enim declarabit dies utique tribulationis, quoniam in igne, inquit, reuelabitur. Eandem tribulationem ignem uocat. sicut alibi legitur: Vasa figuli probat fornax et homines iustos tentatio tribulationis. Et uniuscuiusqsit ignis probabit, si cujus opus permanserit. Permanet enim quod quisque
Abbreviated transcription (Latin):
tra eius imperata. siue concessa suã
perflagitia diligit explere libidi¬
nem: Siquis itteque xp̃ianus diligit
mere tricem: eique adherens unum
corpus efficitur: iam in fundamento
uxorem suam si secundum xp̃m : quis
ei dubit& infundamento esse xpm̃:
Siuero secundum hoc seculum: si car¬
naliter si in morbo concupiscentiarũ
sicut & gentes quȩ ignorant dm̃
Etiam hoc secundum ueniam conced&
a poscolus : immo perapostolum xp̃s
potest ergo & iste infundamento
haberexpm: Sienim nihilei talis
affectionis uoluptatis quae preponat:
quamuis superȩdific& ligna foenum
stipulam : xp̃sest fundamentum: Prop¬
ter hoc saluus erit perignem: Dlicias
quippe huius modi: amoresque terre¬
nos. propter coniugadem quidem
copulam nondamnabiles: tribulac¬
tionds ignis exur&: adquem perti¬
nent ignem: & orbitates. Et quȩcũq
calamitates. quȩ ccuferunt hȩc: ac
perhoc eiq ÷ edificauit: Erit ȩdificatio

Expanded text:
tra eius imperata siue concessa suam tra eius imperata siue concessa suam per flagitia delegit explere libidinem! Si quis itaque Christianus diligit meretricem eique adhaerens unum corpus efficitur. iam in fundamento ligit uxorem suam, si secundum Christum, quis ei dubitet in fundamento esse Chri stum? si uero secundum hoc saeculum, si carnaliter, si in morbo concupiscentiarum, sicut et gentes quae ignorant Deum, etiam hoc secundum ueniam concedit apostolus, immo per apostolum Christus. Potest ergo et iste in fundamento habere Christum. Si enim nihil ei talis adfectionis uoluptatisque praeponat, quamuis superaedificet ligna. fenum, stipulam, Christus est fundamentum, propter hoc saluus erit per ignem. Delicias quippe huius modi amoresque terrenos, propter coniugalem quidem copulam non damnabiles, tribulationis ignis exuret; ad quem pertinent ignem et orbitates et quaecumque calamitates quae auferunt haec. Ac per hoc ei, qui aedificauit, erit aedificatio
Abbreviated transcription (Latin):
inquiunt de quodicit paulus apłs¬
Ipseautem saluuserit. sic tamen quasi
perignem: Simul: quis istesit inqui¬
ramus: hunc tamen non esse : certissi¬
mumest: ne duorum a postolorum
sententiam mittamus inrixam: Sic
unus dicit. &iam simala opera quis
habuerit. saluabiteum perignem fi¬
des: Alius autem: sio pera non habeat:
num quid poterit fides saluare eum:
inueniemus ergo quis possit saluare
perignem . Siprius in uenerimus.
quidsit habere infundamento xpm̃:
quod ut deipsa similitudine quanto¬
eius aduertamur : nihil ȩdificio pre¬
ponitur fundamento: Quis quis itaq
sichabent in corde xpm: utei terre¬
na st temporalia necea quȩ licita sunt
atque concessa prepon&. Fundam̃¬
ponet: & siuideatur habere fidem
xp̃i. non est tamen ineo fundamen¬
tum xp̃s : cui talia prȩponuntur : Quan¬
to magis sisalutaria pręceptee con¬
tempnens. committat in licita non
pro posuisse xpm. sed post posuis se
conuincitur : quem posthabuit impe¬
rantem siue occidentem dum con¬

Expanded text:
inquiunt, de quo dicit apostolus PauIpse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem? Simul quis iste sit, inquiramus; hunc tamen non esse certissimum est, ne duorum apostolorum sententias mittamus in rixam, si unus dicit: \'Etiamsi mala opera quis habuerit, saluabit eum per ignem fides\'; alius autem: Si opera non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Inueniemus ergo quis possit saluari per ignem, si prius inuenerimus quid sit habere in fundamento Christum. Quod ut de ipsa similitudine quantocius aduertamus: nihil in aedificio praeponitur fundamento; quisquis itaque sic habet in corde Christum, ut ei terrena et temporalia nec ea quae licita sunt adque concessa praeponat, fundameponit, etsi uideatur habere fidem Christi, non est tamen in eo fundamentum Christus, cui talia praeponuntur: quanto magis, si salutaria praecepta contemnens committat inlicita, non praeposuisse Christum, sed postposuisse conuincitur, quem posthabuit imperantem siue concedentem, dum con
Abbreviated transcription (Latin):
aitrelihidini. nullalege. appetitum
carnis. ad continentiam refrenandũ: Ađ¬
tende plagam: sipecuses hontimes : sal¬
tim moritimes: uI¬
extum precepitm: Non occides: Sex¬
ta plaga : pustulȩ in corpore: &uessicȩ
bullientes. & scatentes . & incendia uul¬
nerum : & fauille fornacis: Tales sanimȩ
homicidiales: ardentira: quia ꝑ irã ho¬
micidii fraternitas deperut: Ardent¬
homines ira : ardent & gratia: Sed alius
ẽferuor sanitatis. alius feruorulceris:
Ardentes pabulȩ ꝑtotũ. concepta homici

Expanded text:
i libidine, nulla lege appetitum carnis ad continentiam refrenandum. Attende plagam: Si pecus es, non times, sed saltem mori times. Sextum praeceptum, Non occides. Sexta plaga, pustulae in corpore, et vesicae bullientes et scatentes, et incendia vulnerum, et favillae fornacis. Tales sunt animae homicidales. Ardent ira, quia per iram homicidii fraternitas deperhomines ira, ardent et gratia; sed alius est feruor sanitatis, alius feruor ulceris. ardentes papulae per totum concepta homicid
Abbreviated transcription (Latin):
nimis curiosi quidergo est ineis.
qđ eruditionem offendattuam
quȩ so ut rescribendo ammoneas.
& me corngere non graueris: Infe¬
litẽ enim. qui nontantos & tam scõs
tuor& studior labores & digne ho¬
norat. & dehis dnõ dõ nr̃o cuius mu¬
nere tilises gratias agit Undecũ
libentius debeam aquo lib& disce¬
re. quod inutiliter ignord: quam
prðmptius qđ lib& docere qđ scio
quanto iustius hoc abste caritatis de¬
bitum flagito: Cuius doctrina in
nomine & in adiutorio dñĩtantum
in latina lingua ecdesi asticęliterȩ
adiutȩ sunt: quantum num quã
antea potuerunt Man me ergo
istam sententiam: qui cum que aũ¬
totã legem seruauerit. offendat
aũ inuno factus est omnium reus
Si quo alio modo melius exponipos¬
se nouit elil&tio tua per dnm̃ ob¬
secr&. uti nobis cũ cõmunicare digneris

Expanded text:
nimis curo —, si quid ergo est in eis, quod eruditionem offendat tuam, quaeso, ut rescribendo admoneas et me corrigere non graueris. infelix est enim, qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat et de his domino deo nostro, cuius munere talis es, gratias agit. unde cum libentius debeam a quolibet discere, quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere, quod scio, quanto iustius hoc abs te caritatis debitum flagito, cuius doctrina in nomine et adiutorio domini tantum in Latina lingua ecclesiasticae litterae adiutae sunt, quantum numquam antea potuerunt! maxime tamen, istam sententiam: quicumque totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus, si quo alio modo melius exponi posse nouit dilectio tua, per dominum obsecro, uti nobiscum communicare digneris.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ necessitate paciatur c& eris eiꝰ oꝑenlu¬
rib: potesttonici: utrum hoc contẽp¬
tu suꝑ flui cultus. anambitione
aliqua faciat: quia subo uina pelleca¬
uendos luposdñr precepit sed exfruc¬
tib inquit eorum cognosc&is eor:
Cum enim coeperint aliquib: temptatio¬
nib ea ipsa illis subtrahi uelnegarique
isto uelamine uel consecuti sunt uel
consequicupiunt. Tunc necesse est¬
ut appareat utrũ lupus in ouina pel¬
lesit a nouis in sua: Nonenim ꝓpt̃ ea
ornatu superfluo debeat aspectus
hominũ mulcerexp̃ianos q̃uia illũ
parcũ habitum acnecessarium &iam
simulatores sepeusur pant. ut in cau¬
tos decipiant quia & illȩ ouesñ de¬
bent deponere pelles suar sialiquan¬
do eis lupise contegant: Quȩri ergo
sol& quid sit qđ ait. Vosaũt ieiun an¬
tes unguitẽ s unguite capita ur̃a &
faciesurãs lauate neuideamini ho¬
minib: ieiunantes : Non enĩquis ꝑi

Expanded text:
n necessitate patiatur, ceteris eius operibus potest conici, utrum hoc contemtu superflui cultus an ambitione aliqua faciat, quia et sub ouina pelle cauendos lupos dominus praecipit; sed ex fructibus, inquit, eorum cognoscetis eos. cum enim coeperint aliquibus temtationibus ea ipsa illis subtrahi uel negari quae isto uelamine uel consecuti sunt uel consequi cupiunt, tunc necesse est appareat, utrum lupus in ouina pelle sit an ouis in sua. non enim propterea ornatu superfluo debet aspectus hominum mulcere christianus, quia illum parcum habitum ac necessarium etiam simulatores saepe usurpant, ut incautos decipiant, quia et illae oues non habent deponere pelles suas, si aliquando eis lupi se contegunt. Quaeri ergo solet, quid sit quod ait: uos autem ieiunantes unguite capita uestra et facies uestras lauate, ne uideamini hominibus ieiunantes. non enim quispi
Abbreviated transcription (Latin):
formido losas miraculorum: Illa
ergo auctoritas diuina dicendaẽ:
quȩ non solum in sensibilibus sig¬
nis. transcendit omnem huma¬
nam facultatem. Sed & ipsum
hominẽ agens ostendit ei: quousq
seipsum propter de presserit : & non

Expanded text:
formidolosas miraculorum. Illa ergo auctoritas divina dicenda est, quae non solum in sensibilibus signis transcendit omnem humanam facultatem, sed et ipsum hominem agens, ostendit ei quousque se propter ipsum depresserit: et non
Abbreviated transcription (Latin):
poris. iub& purificari postremo: Num¬
quid & moripeccatum est: aut mor tu¬
um sepelire : Non ne &iam bonu opus
humanitasẽ: &tamen purificatio
&inde mandataest : quia & mortuũ
corpus uita deserente : non peccatum
est: sed peccatum significat animȩ.
desertȩ aiustitia.
MAIFESTA EX EODE LIB DEBOUO CONIVORT

Expanded text:
poris jubet purificari. Postremo nunporis jubet purificari. Postremo nunquid et mori peccatum est, aut mortuum sepelire non etiam bonum opus humanitatis est? et tamen purificatio et inde mandata est, quia et mortuum corpus vita deserente non peccatum est, sed peccatum significat animae desertae a justitia. manifesta; ex eodem libro. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
ultalex ponit insacram̃tis stum¬
bris futurorum quȩd a mergo in
semine materiali ÷ informitas. quȩ for¬
mata corpus hominis redditura est:
insignificatione posita est uite informis
&ineruditȩ: a quã informitate qm̃ o
port& hominem doctrinȩ forma &eru¬
dicione mundari in huiur rei signum.
illa purificatio precepta est post semi¬
nis emissionem: Neq enim & in somnis
peccato fit & tamen &iam ibi prȩcepta
est purificatio Aut si hoc peccatum
quisquam putat. non arbitrans accide¬
renisi ex aliquo huius modidesi derio.
quod procul dubio falsum est. Num¬
feminarum: aquib tamen eas eadem
legis u&ustas prȩcepit expiari. ñ nisi
propt ipsam materialem informita¬
tem q facto conceptũ tam quã in ae¬
dificationem corporis additur: Ac
ꝑhoccum in formiter fluit : signifi¬
cariꝑ illam lex uoluit animũ sinedis¬
ciplinȩ forma indecenter fluuidũ.
acdis solutum: quem formari oporte¬
re significat: cum talem fluxum cor¬

Expanded text:
ulta lex ponit in sacramentis et umbris futurorum. Quaedam ergo in semine materialis quasi informitas, quae formata corpus hominis redditura est, in significatione posita est vitae informis et ineruditae; a qua informitate, quoniam oportet hominem doctrinae forma et eruditione mundari, in hujus rei signum illa purificatio praecepta est post seminis emissionem. Neque enim in somnis peccato fit, et tamen etiam ibi praecepta est purificatio. Aut si hoc peccatum quisquam putat, non arbitrans accidere nisi ex aliquo hujusmodi desiderio, quod procul dubio falsum est, numfeminarum? a quibus tamen eadem legis vetustas praecepit expiari, non nisi propter ipsam materialem informitatem, quae facto conceptu, tanquam aedificationem corporis additur; ac per hoc cum informiter fluit, significari per illam lex voluit, animum sine disciplinae forma indecenter fluvidum fluidum ac dissolutum, quem formari oportere significat, cum talem fluxum cor
Abbreviated transcription (Latin):
umiam monuiss& ut meminissent leges
moysi. quõ preuidebateos multo ad huc
tempore non eamspiritaliter sicutopor¬
tuerat dccepturas continuo subiecit
Etecce ego mittam uobis heliam thespi¬
ten antequam ueniat dies dnĩ magnus
& in lustris: qui conuertat corpatris ad
filium : & corhominis ad proximum suũ
ne forte ueniens percutiam terrã peni¬
tus: per hunc heliam magnũ mirabilẽq
prophetam expositam sibi legẽultimo
tempore ante iudicium iudeos inxp̃m
celeberrimumẽ insermonibus cordibq
fidelium: Ipsequi ante aduentum iudicis

Expanded text:
m admonuisset, ut meminissent legis Moysi quoniam praeuidebat eos multo adhuc tempore non eam spiritaliter, sicut oportuerat, accepturos, continuo subiecit? Et ecce ego mittam uobis Heliam Thesbiten, antequam ueniat dies Domini magnus et inlustris, qui conuertet cor patris ad filium et cor hominis ad proximum suum, ne forte ueniens percutiam terram penitus. Per hunc Heliam magnum mirabilemque prophetam exposita sibi lege ultimo tempore ante iudicium Iudaeos in Christum celeberrimum est in sermonibus cordibusque fidelium. Ipse quippe ante aduentum iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat᷑: quia inpericulo uiscera: amaraẽ.
bibat̃ Melius ẽ modica amaritudo in fau¬
cib quã &̃nũ torm̃tũ inuiscerib Mutate
ergo uor. quicũq: non faciebatis hocbonũ
castitatis : iam facite : nolite dicere. non
potẽ fieri Fedũ ẽm̃ fr̃smei turpeẽ : ut
uirdicat non posse fieri: quod facit femi¬
na : Sceluse ut uirdicat. non possũ : quod

Expanded text:
accipiatur. quia in periculo sunt uiscera, amara est; bibatur. melius est modica amaritudo in faucibus quam aeternum tormentum in uisceribus. mutate ergo uos; quicumque non faciebatis hoc bonum castitatis, iam facite. nolite dicere: ,,non potest fieri". foedum est, fratres mei, turpe est, ut uir dicat non posse fieri quod facit femina. scelus est, ut uir dicat: "non possum". quod
Abbreviated transcription (Latin):
loqui uideamus. si non tibi facio: autuide¬
amus. sinon illi facio: &sinon potuero
tibi facere: uel sciam : hdest hocipsum
experibor : utrum non possim: quod cum
minando non ignorando dicitur: irati
appar& affectur: sed perturbatio non
cad& indm̃: Mosaũ humanȩlocutionis
&usitatusẽ & humanȩ infirmitati con¬
gruit: cuids̃ coaptat locutionem suam:¬

Expanded text:
loqui: "uideamus, si non tibi facio" aut: "uideamus, si non illi fecero", et: "si non potuero tibi facere, uel sciam", id est: hoc ipsum experibor, utrum non possim . quod cum minando, non ignorando dicitur, irati adparet adfectus; sed perturbatio non cadit in deum. mos autem humanae locutionis et usitatus est et humanae infirmitati congruit, cui deus coaptat locutionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
nibus: ad sermonem quidã multipliciter
Ad celebrationem uero sacram̃torum
iamxp̃iana libertate parcissime: Sicut
deaqua. defrumento. Deuino. deoleo:
inseruitutẽaũ ueteris populi multa
&iam cȩlebrari imperatas: Quȩ nobis
tantũ modo intellegenda traduntur :
Sicut agricalȩ uel naute obseruantaut ad
notandas partes mundi. cursumq
aliquo & aliunde dirigendũ quod gu¬
bernatores nauium faciunt: & hiqui ꝑ
solitudines harenosas interiora austri
nulla certa semita gradiun:. Autaliqđ
rũ siderum aliqua commemoratio.
Qquantũ ergo interst in terhas utilitates
& uanitates hominũ: adhoc obsertiantiũ
sidera: ut negaeris qualitatir: necregio¬
num uias: nec solis temporũ numers. nec
spiritaliũ similitudines sed quasi fatalia
rerum euenta ꝑquirunt : Quis non in tel¬
legat: Sediam deinceps uideamꝰ quur
&iã id obseruat̾. cumpaschacelebramꝰ

Expanded text:
nibus, ad sermonem quidem multipliciter, ad celebrationem uero sacramentorum iam christiana libertate parcissime, sicut de aqua, de frumento, de uino, de oleo. in seruitute autem ueteris populi multa etiam celebrari imperata sunt, quae nobis tantummodo intellegenda traduntur. Isicut agricolae uel nautae obseruant, ast ad natandas partes mundi cursumque aliquo et alicunde dirigendum, quod gubernatores nauium faciunt et hi qui per solitudines harenosas in interiora austri nulla certa semita gradiuntur; aut ad nonnullorum siderum aliqua commemoratio: quantum ergo intersit inter has utilitates et uanitates hominum ad hoc obseruantium sidera, ut nec aeris qualitates nec regionum uias nec solos temporum numeros nec spiritalium similitudines, sed quasi fatalia rerum euenta perquirant, quis non intellegat P , Sed iam deinceps uideamus cur etiam id obseruatur, cum pascha celebram
Abbreviated transcription (Latin):
preterita Ducitur populus ꝑdesertũ :
baptigatiom̃s: nondum ꝑfruentes pro¬
missa patrie: sed quod non uident spe¬
rando. & ꝑpacientiam &pectando tã¬
quã indeserto sunt : & illic laboriosȩ
& periculosȩ temptationes. nereuer¬
tant᷑ corde inegyptum: Nec ibitamen
xp̃s deserit: Nam & illa columna nom
recedit: & amarȩ aq: lignos dulces

Expanded text:
praeterita. ducitur populus per desertum: baptizati omnes nondum perfruentes promissa patria, sed quod non uident sperando et per patientiam exspectando tamquam in deserto sunt; et illic laboriosae et periculosae temtationes, ne reuertantur corde in Aegyptum. nec ibi tamen Christus deserit; nam et illa columna non recedit. et amarae aquae ligno dulces
Abbreviated transcription (Latin):
quas creauit neces sitate pendentes¬
nontamen possunt esse contrariae.
Quas in sua uoluntate seruauit. illis
qua sua uoluntate instituit. Quia
dĩ uoluntas non potest sibi esse con¬
traria: ista sergo sic condidit utex
illis esse illud cuius causȩsunt. possit:
sed non necesse sit illasaũt sic abscon¬
dit : ut ex eis esse necerse sit. hoc quod

Expanded text:
quas creauit necesquas creauit necesnon tamen possunt esse contrariae quas in sua voluntate servavit illis quas sua voluntate constituit, quia Dei voluntas non potest sibi esse contraria. Istas ergo sic condidit, ut ex illis esse illud cujus causae sunt, possit, sed non necesse sit. Illas autem sic abscondit, ut ex eis esse necesse sit hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
rat. quidillotempore factus erat.
et hoc uere futurum erat: Tunc
erat finiturus uitam quan do fi¬
niuit uitam: quia &si oranti con¬
fessum est. &iam siceũ oraturũ.
uitali orationi concede oporter&:
llle utiq p̾sciebat: cuius p̾scientia
falli non poterat: etideo qud d̃ scie¬
bat. necessarium futurum erat:
Qua ꝓpter siomnium futurorum
causae. mundo sunt insitae. cum
ille factus est dies. quando dr̃ creau̾
omnia simul: non aliter adam fac¬
tus est. sicut est credibilius. iamper¬
fectȩ uirilitatis : quam erat in illis
causis ubi dr̃ homi¬
nẽ insexdie
operibus fecit Dibienim¬
erat. nonsolum utita fiere poss&
uerum &iã utitaeũ fieri necesse
ess& : Tam enim non fecit dr̃ contra
causam quam sine dubi o uolens prȩs¬
tituit : quam contra uoluntatem su¬
am non facit: si autem non om̃ s cau¬
sas increatura primitur condita prȩ¬
fixit sed aliqua in sua uoluntate ser¬
uauit: Non sunt quidẽ illȩ quas in
sua uoluntate seruauit. ex istarum

Expanded text:
rat, quid illo tempore facturus erat — et hoc uere futurum erat — tunc erat finiturus uitam, quando finiuit uitam, quia, etsi oranti concessum est, etiam sic eum oraturum ut tali orationi concedi oporteret ille utique praesciebat, cuius praescientia falli non poterat. et ideo quod praesciebat necessario futurum erat. Quapropter. si omnium futurorum causae mundo sunt insitae, cum ille factus eomnia simul, non aliter Adam factus est, sicut est credibilius iam perfectae uirilitatis, quam erat in illis causis, ubi deus hominem in sex operibus fecit. ibierat non solum ut ita fieri posset uerum etiam ut ita eum fieri necesse esset. tam enim non facit deus contra. causam, quam sine dubio uolens praestituit, quam contra uoluntatem suam non facit. si autem non omnes causas in creatura primitus condita praefixit, sed aliquas in sua uoluntate seruauit, non sunt; quidem illae, quas in sua uoluntate seruauit, ex istarum
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitate dimitti: Sed eos propter¬
ea baptizati utregeneratione ad¬
optatiammit tunt᷑ adregͫ dĩ de
bono in melius trans formatiñ ir¬
ta regeneratione ab aliquo malo
obligationis ueeris absoluti: Nam
&iam siñ baptizantꝰ promit tunt
eis extraregnũ quidem dĩ: Sedta
m̃ &nã & beatã quandã uitã suã
Ipsum quoq adam dicunt: &iã siñ
peccass& fuisse corpore moriturũ:
Neq ita mortuũ merito culpȩ : sed
conditione naturȩ : obiciuntureis
&alia nulla: sedistas maxime &
ex quib intelleguntꝰ &iã illa ut
HERESI EXSERMOUE APOPULUM

Expanded text:
tivitate dimitti; sed eos proptertivitate dimitti; sed eos propterea baptizari ut, regeneratione adoptati, admittantur ad regnum Dei, de bono in melius translati, non ista regeneratione ab aliquo malo obligationis veteris absoluti: nam etiamsi non baptizentur, promittunt eis extra regnum quidem Dei, sed tamen aeternam et beatam quamdam vitam suam. Ipsum quoque Adam dicunt, etiamsi non peccasset, fuisse corpore moriturum; neque ita mortuum merito culpae, sed conditione naturae. Objiciuntur eis et alia nonnulla, sed ista sunt maxime, ex quibus intelliguntur etiam illa, vel haeresi, ex sermone Ad populum
Abbreviated transcription (Latin):
facit ecclesia siue ꝓinfidelib Et
doctrinȩ dĩresistentib & conuer¬
tunt᷑ adeũ : siue ꝓfidelib ut augeatꝰ
in eis fider & ꝑseuerent in eoͣ hȩc qͥppe
non ab ipso accipere : seda se ipsis ho¬
mines habere contendunt: gratiã
dĩ qualiberamur ab impi&ate di¬
centes sccundum merita nr̃a dare:
qđ quidem pelagius in episco pali
iudicio palestino dam nare metu¬
ens: damnare conpulsusẽ: Sed
in posteriorib: suis scriptis. hoc in¬
uenitur docere: In id &iam pro¬
grediuntur ut dicant uitã iusto¬
nino habere peccatum: & ex his
ecdesiamxpĩ ꝑfici in hac mortali¬
tate . ut sitomnino sinemacula &
ruga quasiñ sit xpĩȩclesia quȩ to¬
to terrarũ orbeclamat addm̃:
Dimit tenobis debita nr̃a: paruulos
&iam negant. sę̧cundũ adam car¬
naliternatos contagium montis.:
primanatiuitate contrahere :
Sic enĩ eos. sineullo peccati origina
lisiũ uinculaꝰ assernasci : Vtpror¬
sus ñ sit qđ eis oporteat secunda na¬

Expanded text:
ibus et doctrinae dei resistentibus, ut conuertantur ad eum, sine pro fidelibus, ut augeatur in eis fides et perseuerent in eo. haec quippe non ab ipso accipere, sed a se ipsis homines habere contendunt, gratiam dei, qua libera- I mur ab impietate, dicentes secundum merita nostra dari. quod quidem Pelagius, in episcopali iudicio Palaestino damnari metuens, damnare conpulsus est, sed in posterioribus suis scriptis hoc inuenitur docere. in id etiam progrediuntur, ut dicant uitam iustonino habere peccatum et ex his ecclesiam Christi in hac mortalitate perfici, ut sit omnino sine macula et ruga, quasi non sit Christi ecclesia, quae toto terrarum orbe clamat ad deum: dimitte nobis debita nostra. paruulos etiam negant secundum Adam carnaliter natos contagium mortis prima natiuitate contrahere. sic enim eos sine ullis vinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oporteat secunda na
Abbreviated transcription (Latin):
tondendas. hocest &x honerandas sarcinis
laboriosis ex quibus ecdesiȩ laudant tȩ
in canticis canticorum: dentes esse uelut
grex detonsarum: lamthamarhabitum

Expanded text:
tondendas — hoc est exonerandas sarcinis laboriosis — ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes esse uelut grex detonsarum. Iam Thamar habitum
Abbreviated transcription (Latin):
uõ dereb: cũ scriberem prȩmist cõ¬
monens nequis in eis adten deret
nisi qđ sunt : ñ &iã siquid aliud prȩ¬
terse significant : Vicissim desig¬
nis disserens: hocdico nequis in eis
attendat qđ sunt. sed potius qđ sig¬
nasunt: idẽ qđ signi ficat : signũ est
enim res pr&erspeciem quã inger&
sensib aliud aliquid ex se faciens in
cogitationem uenire sicut uestigio
uiso transisse animal cuius uestigi¬
um est. cogitamus : & fumo uiso ignẽ
subeẽ cognoscimus &uoce animan¬
tes audita: affectionem animieiꝰ
aduertimus: & tuba ronantem iliter
uł progredise: uł regredi: & si quid a¬
liquid pugna postulat . oportereno

Expanded text:
 de rebus cum scriberem, praemisi commonens ne quis in eis attenderet nisi quod sunt, non etiam si quid aliud praeter se significant; vicissim de signis disserens hoc dico, ne quis in eis attendat quod sunt, sed potius quod signa sunt, id est, quod significant. Signum est enim res, praeter speciem quam ingerit sensibus, aliud aliquid ex se faciens in cogitationem venire: sicut vestigio viso, transisse animal cujus vestigium est, cogitamus; et fumo viso, ignem subesse cognoscimus; et voce animantis audita, affectionem animi ejus advertimus; et tuba sonante, milites vel progredi se, vel regredi, et si quid aliud pugna postulat, oportere no
Abbreviated transcription (Latin):
& consensiones eius uident Sicut
enim uerbi gratia: una figuraliter¬
aequȩ decausatim notatur. aliud

Expanded text:
 consensiones eius uident. sicut enim uerbi gratia una figura litterae, quae deousatim notatur, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
uaecũq enim deambiguis distinc¬
tionib: diximus eadem obseruanda
sunt &inambiguis ꝓnuntiationi¬
b: : Nam & ipsȩ nisi lectorisnimia uiti¬
entur incuria: autregulis fidei corri¬
guntur autp̃cedentes uel consequen¬
tes conexione sermonis: Aut sineu¬
trũ horũ adhib&ur ad correctionem :
nihilominus dubiȩ remanebunt.
ut quod lib& modo lector ꝓnuntias¬
uerit ñ sit inculpa: nisi enim fider
recioc& quacredimusdm̃ ñ accusaturũ
aduersus electos suos. & ꝓ pm̃ ñ condẽp¬
naturũ electos suos Postillud sic pro

Expanded text:
uaecunque autem de ambiguis distinctionibus diximus, eadem observanda sunt et in ambiguis pronuntiationibus: nam et ipsae, nisi lectoris nimia vitientur incuria, aut regulis fidei corriguntur, aut praecedentis vel consequennexione sermonis, aut si neutrum horum adhibetur ad correctionem, nihilominus dubiae remanebunt, ut quolibet modo lector pronuntiaverit, non sit in culpa: nisi enim fides revocet qua credimus Dominum non accusaturum adversus electos suos, et Christum non condemnaturum electos
Abbreviated transcription (Latin):
aũ altera signa docere. dari & discere.
agroscoli. soci&ates administrare
Ates exercere. & quȩ que alia siue in
superna soci& ate aguntur: Siuein hac
terrena atque mortali: It autbonis
consolatur et pernescientes malos.
inque ipso homine: eandem geminã
prouidentiae uigere potentiã:
primo erga corpur. naturalẽ
scilic& eomutu quofit. quo crescit.
quo renascit : uoluntariã uero quo illi

Expanded text:
 altera signa dari, doceri et disci, agros coli, societates administrari, artes exerceri, et quaeque alia sive in superna societate aguntur, sive in hac terrena atque mortali, ita ut bonis consulatur et per nescientes malos. Inque ipso homine eamdem geminam providentiae vigere potentiam: primo erga corpus naturalem, scilicet eo motu quo fit, quo crescit, quo senescit; voluntariam vero, quo illi
Abbreviated transcription (Latin):
quu sta conscripsit: non uult longe aberrare
qui exponit: exempli gratia uelut si quispia
quod huc scriptũ est. inferiora bicamerata fa

Expanded text:
qui ista conscripsit, non uult longe aberrare, qui exponit. Exempli gratia, uelut si quispiam, quod hic scriptum est: Inferiora bicamerata et tricamerata fa
Abbreviated transcription (Latin):
expatre sed exmundo: &mundus transi¬
& & concupiscentia eius: quiaũt fecerit
uoluntatem dĩ man& in a&ernũ : sicut
ille man& inxernum: Istaergo dilecti¬
omundiquȩ uniuersalem inse concupis¬
centiam optin& mundi: generalis est
fornicatio qua peccatur in corpus pro¬
prium & quod omnib: corporalib & ui¬
sibilibur & tempora libur denderiir.: &
uoluptatib humanis in desinenter ser
uit animus . ab ipso creatore uniuerso¬
rum desolatus atq: derelictus.:
cCCXLUII. DE SPETENTIA TI

Expanded text:
ex mundo. Et mundus transit, et concupiscentia ejus. Qui autem fecerit voluntatem Dei, manet in aeternum, sicut ille manet in aeternum . Ista ergo dilectio mundi, quae universalem in se concupiscentiam continet mundi, generalis est fornicatio, qua peccatur in corpus proprium; eo quod omnibus corporalibus et visibilibus et temporalibus desideriis et voluptavit animus ab ipso Creatore universorum desolatus atque derelictus. CAPUT CCCXXXII. De scientia
Abbreviated transcription (Latin):
desideriis & delectationib: in ligata
& deuicta. in corpus proprium peccat: cuius
uniuersaliter concupiscentiae seruiens
incuruaturmundo & alienatur adõ: qđ
est ut dictum est: initium suꝑbiae homi¬
nis apostatare adõ: propt̃ quod genera¬
lis fornicationis cauendum malũbe a¬
tur iohannes ammon& dic̃s: Nolite di

Expanded text:
desideriis et delectationibus illigata et devincta, in corpus proprium peccat, cujus universaliter concupiscentiae serviens, incurvatur mundo, et alienatur a Deo: quod est, ut dictum est, Initium superbiae hominis, apostatare a Deo. Propter quod generalis fornicationis cavendum malum, beatus Joannes admonet, dic
Abbreviated transcription (Latin):
in hominib: quib: omnib consule¬
re neque as prosorte habendum est.
Prout quisq: tibi temporaliter conli¬
gatius adherere potuerit: omnium
autem qui nobiscũ frui possunt dõ
partim eos diligimus quosipsi adiu¬
uamus partim eos aquib: ad iuua¬
mur: partim quorum & indigimus
adiutorio &indigentiae subueni¬
mus partim quib: nec ipsi conferi¬
mus aliquid commodinecab eis ut
nobis conferatur attendimus: uel¬
letamen debemus. ut om̃s nobiscũ
diligant dm̃ &totũ quodeos uł ad¬
uiuamus uł ad iuuamur ab eis: ad
unum illum finem referendũ est
CCLXLI. DEPRIUCIDIOUIANŨ SECUUDŨ
SALOMOUE EXEODELIB .I.

Expanded text:
in hominibus, quibus omnibus consulere nequeas, pro sorte habendum est, prout quisque tibi temporaliter colligatius adhaerere potuerit. Omnium autem, qui nobiscum frui possunt deo, partim eos diligimus quos ipsi adiuuamus, partim a quibus adiuuamur, partim quorum et indigemus adiutorio et indigentiae subuenimus, partim quibus nec ipsi conferimus aliquid commodi nec ab eis ut nobis conferatur attendimus. uelle tamen debemus, ut omnes nobiscum diligant deum, et totum, quod eos uel adiuuamus uel adiuuamur ab eis, ad unum illum finem referendum est. CCL. DE PRINCIPIO VIARVM SECVNDVM SALOMONEM. EX EODEM LI
Abbreviated transcription (Latin):
dicaturum ihm̃ : Vnde & alibi iudȩ is dix̃
Siego inbeelsebup eiciodemonia. filuum̃
in quo eiciunt᷑ : ld eo ipsi iudicesurierunt:
debemus: Duo denario quippenumero.
uniuersa quȩdam significataẽ iudicantiũ
multitudo propt̃ duas partes numeri sep¬
tinarii quo significant᷑ Plerũq uniuer¬
sitas: quȩduȩ partes. idẽ tria & quattuor.
altera peralterã multiplicate xii faciunt:
Nam & quat tuor ter & triaquater .xiis:

Expanded text:
 alibi Judaeis dixit: Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? ideo ipsi judices vestri erunt. debemus, duodenario quippe numero universa quaedam significata est judicantium multitudo, propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque universitas, quae duae partes, id est, tria et quatuor, altera per alteram multiplicatae, duodecim faciunt. Nam et quater ter et tria quater
Abbreviated transcription (Latin):
surg& iniudicio cum generatione ista.
& condemnabiteã. quiauenit afinib
terre. audiresapientiam salomonis.
& ecceplus quam salomonhic Duas
res hoc loco discimꝰ : &uenturũ eẽ iudicrũ.
& cũ mortuorũ resurrectione uenturũ:
Denineuitis enĩ & regina austri quando
istadicebat: demortuis sine dubio lo¬
quebatꝰ. Quos tam̃ indieiudicii resur¬
recturos eẽ predixit Necideo dixit
condemnabunt quia ipsi iudicabunt :
sed quia exipsorum conparatione. isti me¬
rito damnabuntur: Rursus alio loco
cum de hominum bonorũ & malorum
Nunc permixtione. postea separatione.
queutiq: die iudicu futuraẽ loquer&ur
adhibuit similitudinem detritico semi¬
nato & suꝑ seminatis giganus. eamque
suis exponens discipulis: Qui seminat in
quoait. Qui hab& aures audiendi audiat:
Hic iudicium quidem uł diẽ iudicii non no¬
minatam sed eũ multo clarius ipsis reb
&x pressit. & in fine seculi futurum esse
predixit. Item discipulis suis: Amenin¬

Expanded text:
tione ista et condemnabit eam, quia uenit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic. duas res hoc loco discimus, et uenturum esse iudicium et cum mor- , tuorum resurrectione uenturum. de Nineuitis enim et regina austri quando ista dicebat, de mortuis sine dubio loquebatur, quos tamen in die iudicii resurrecturos esse praedixit. nec ideo dixit: "condemnabunt", quia ipsi iudicabunt, sed quia ex ipsorum comparatione isti merito damnabuntur. rursus alio loco, cum de hominum bonorum et malorum nunc permixtione, postea separatione- quae utique dies iudicii futura est - loqueretur, adhibuit similitudinem de tritico seminato et superseminatis zizaniis eamque suis exponens disciquo ait: Qui habet aures audiendi, audiat. Hic judicium quidem vel diem judicii non nominavit, sed eum multo clarius ipsis rebus expressit, et in fine saeculi futurum esse praedixit. Item discipulis suis: Amen, in
Abbreviated transcription (Latin):
aluator cũ urgar& ciuitates in quib:
uirtutes magnas fecerat neq: credide¬
rant. & eis aliengenas ante poner& :
Uerum tam̃ inquid dico uobis tyro & sido¬
ne remissius erit indieiudicii quã uobis
dicouõbis. quia terrȩ sodomorũ remis¬
siuserit indiȩiudicii quamtibi Hic
euidentissime predicat. diem iudicu
ẽẽuenturum: &alio loco. uiri ninȩuite
inquid surgent iniudicio cum genera¬
tioneista & condem nab̾teã. quia peni¬
tentiã aegerunt in predicationeionȩ.

Expanded text:
aluator cum obiurgaret ciuitates, in quibus uirtutes magnas fecerat neque crediderant, et eis alienigenas anteponeret: Verum tamen, inquit, dico uobis, Tyro et Sidoni remissius erit in die iudicii quam uobis; dico uobis, quia terrae Sodomorum remissius erit in die iudicii quam tibi, hic euidentissime praedicat diem iudicii esse uenturum. et alio loco: uiri Nineuitae, inquit, surgent in iudicio cum generatione ista et condemnabunt eam, quia paenitentiam egerunt in p