comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lerat sentit. Unde ⁊ subdit᷑. Et e¬
rit egeno spes: ad cuius spei udeli¬
cet fructum. tum pauper uenerit
omnis elatus obmutescet. Ende
adhuc sb̃ditur. Iniquitas autem
Strahet os suum. Nunc enimma¬
lus bonis derogat: ⁊ recta que ag̾e
negligit. hec in aliis obtrestando
lacerate non cessat. S tunt iniqͥ¬
tas os suum contrahit: cum iustiꝰ
qͣnta suppetat gła retributõis ag¬
noscit. Tunc enim ei loqui contra
bonos non uacat: quia malor fy¬
orum digna retributione linguã
tormenta ligant. Onde bene ãna
ꝓphante dicitur. Pedes scõrum so¬
orum seruabit: et impii in teneb̾s
conticescent. S ut electus quisq
eterna supplicia euadat: ut ad per¬
hemiem głam panꝑ ascendat. De¬
bet hic assiduis flagellis atteri:
qͣtirus iniudicioualeat pͣgatꝰ in¬
ueniri. Ip̃o namq infirmitatis no¬
stre pondere deorsum cotidie duci¬
mur: nisi mira manu artificis ꝑ
ib̾uenientia flagella releuem᷑. Un¬
de ⁊ sb̾ditur.

Expanded text:
lerat sentit. Unde et subditur: Et elerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Sed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et ad perennem gloriam pauper ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
lum qd̾ non uident ad accusatio¬
gitur. Porro saluum faciet de gla¬
dio oris eorum: ⁊ de manu uiolẽ¬
ti pauꝑem. Pauper quippe ẽ: qͥs¬
qͥs apud semetipm elatus non ẽ.
Unde per euingłium ueritas di¬
cit. Beati pauꝑes sp̃u: qm̃ ip̃oꝵ¬
modis ad culpam quisq pertra¬
hitur: aut delectatione enim dy¬
ciuir. aut terrore superat᷑. Gladiꝰ
namq oris est iniquitas persua-¬
sionis: manus autem uolens Ẽ
aduersitas potestatis. S quia ue¬
raciter humilis qui hoc loco ꝑau¬
per uocatur. quo nuilla huius mũ¬
di prosꝑa appetit. eo audenter eci¬
am aduersa ꝯtempnit: recte dir.
Saluum faciet de gladio oris gorꝰ¬
⁊ de manu uiolenti pauꝑem. Ac
si aperte diceret᷑. Sic in se ds mẽ¬
teshumiliũ solidãt. ut eas ad per¬
petͣndam nequitiã nec blandim̃ta
suasionũ ꝑtrahant: nec dolores¬
suppliciorꝰ frangant. Spes quippe
in eterinitate animum erigit: et
idcirco nulla mala exterius quo to¬

Expanded text:
lum quod non vident ad accusatiolum quod non vident ad accusatiogitur: Porro salvum faciet de gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Pauper quippe est, quisquis apud semetipsum elatus non est. Unde et per Evangelium Veritas dicit: Beati pauperes spiritu, quomodis ad culpam unusquisque pertrahitur; aut delectatione enim ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet egenum de gladio eorum, et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae to
Abbreviated transcription (Latin):
Uim faciebant loch uehementis¬
sime: et iam ꝓximũ erat yt fnͣge¬
rẽt fores. Et miserunt manũ ui¬
ti ⁊ introduxerunt ad se loch: clay¬
seruntq oftium. ⁊ eos qui erant
foris percussert̃ cetitate a mini¬
mo usq ad maximũ: ita ut osti¬
uni inuenire non possu̾nt. Qͥd ẽ¬
qͦd malis aduersantib intra do¬
mum loch reducit᷑ ⁊ munit᷑. in¬
si qͦd iustus quisq dum prauor
insidias sustinet ad mentẽ reuer¬
titur et inꝑterritꝰ manet: Sodo¬
mite autem uiri in domo loch in¬
uenire ostium nequeunt:quia
corruptores mentiũ contra uitã
iusti nullum accusatoĩs adnũ
dep̃hendunt. Percussi enim ceci¬
tate quasi domũ circueunt: qui
inuidentes fcã dictaꝙ perscrutant᷑.
S quia his de uita iusti fortis in¬
diq ac laudabilis actio obuiat: er¬
rantes nil aliud qͣm parietem pal¬
pant. Benegͦ dicitur. quasi in no¬
cte sic palpabunt in meridie: qr
dum bonum qͦd uident accusa¬
re nequeunt: cecati malicia ma¬

Expanded text:
im faciebant Loth vehementissime, et jam proximum erat ut frangerent fores, et miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Loth, clauseruntque ostium, et eos qui erant foris percussere caecitate a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent . d malis adversantibus intra domum Loth reducitur et munitur, nisi quod justus quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Loth invenire ostium nequeunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate, quasi domum circumeunt, qui, invidentes facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nihil aliud quam parietem palpant. Bene ergo dicitur: Quasi in nocte, sic palpabunt in meridie, quia dum bonum quod vident accusare nequeunt, caecati malitia, ma
Abbreviated transcription (Latin):
tit. S sunt non nulli qui iam de¬
rogantium uerba despiciunt. iam
intisiones pro nichilo attendunt.
ad huc tamenpenas corpgris cruci¬
tiatusq pertimescunt. Antiquus
namq aduersarius ut a recta intẽ¬
tione nos retrahat. multi formit̾
impugnat. ⁊ temptatoem nram
modo uerbi fame. modo carnis ceg¬
tamine. modo flagello sermontꝰ.
modo calamitate ꝑsecutõis aggre¬
ditur. S quia ꝑfectus quisq cum
in serpo uitia iicerit: statim men
tem etam contra uulnera passio¬
nis accingit: apte so̾tungitꝰ. Etñ
timebis calamitatẽ tum uenerit.
Scĩ enim uiri quia conra muba¬

Expanded text:
tit. Sed sunt nonnulli, qui jam detit. Sed sunt nonnulli, qui jam derogantium verba despiciunt, jam irrisiones pro nihilo attendunt; adhuc tamen poenas corporis cruciatusque pertimescunt. Antiquus namque adversarius, ut a recta intentione nos retrahat, multiformiter impugnat; et tentationem nostram modo verbi fame, modo carnis certamine, modo flagello sermonis, modo calamitate persecutionis aggreditur. Sed quia perfectus quisque cum in seipso vitia vicerit, statim se etiam contra vitia passionis accingit; apte subjungitur: « Et non timebis calamitatem cum venerit. » Sancti enim viri, quia contra mu
Abbreviated transcription (Latin):
gulant. Unde apte subditur.
eagello lingue A
absconderis. Nagellum lingue
est. exprobatio inlate contumelie.
flagello lingue bonos feriunt: qͥ
corꝰ opera mridendo ꝑsetuntꝰ. Sepe
enim lingua a bono opere dum n¬
tuperat reuocat. ⁊ quasi flagellũ
Seexerit: quia dorsimi timide ñ¬
tis cedit. Hoc flagellum lingue
electe menti insidiari ꝓphetã con¬
spexerat: cum suꝑnũ aditoriũ pol¬
licens dicebat. Ip̃e liberabit te de
laqueo uenantium: ⁊ a uerbo asꝑo.
Uenantes enim: nilaliud qͣm cãr¬
nem querunt Sed a uenantiũ la¬
queo atq ab aspero uerbo eriꝑim᷑.
qͣnͣdo ⁊ insidras caralium ⁊ inrioi
onum probra despiciendo suꝑamitꝰ.
Aspera quippe eõꝵ uerba sunt: q̃
bonis nris itinerib aduirsant᷑.
S asperitatẽ uerbi euadere est ĩ¬
risiones detrahentiũ dissimulãdo
calcare. Scã g anima a flagello lĩ¬
gue abscondit᷑: quia dum in hoc
mundo honorem laudis ñ quetit.
nec contumelias detractionis sen¬

Expanded text:
gulant. Unde aperte subditur: « A flagello linguae absconderis. » Flagellum linguae est exprobratio illatae contumeliae. Flagello linguae bonos feriunt, qui eorum opera irridendo persequuntur. Saepe enim lingua a bono opere, dum vituperat, revocat; et quasi flagellum se exerit, quia dorsum timidae mentis caedit. Hoc flagellum linguae, electae menti insidiari Propheta conspexerat, cum supernum adjutorium pollicens dicebat: Ipse liberabit de laqueo venantium, et a verbo aspero . Venantes enim nihil aliud quam carnem quaerunt. Sed a venantium laqueo, atque ab aspero verbo eripimur, quando et insionum probra despiciendo superamus. Aspera quippe eorum verba sunt, quae bonis nostris itineribus adversantur. Sed asperitatem verbi evadere est irrisiones detrahentium dissimulando calcare. Sancta ergo anima a flagello linguae absconditur, quia dum in hoc mundo honorem laudis non quaerit, nec contumelias detractionis sen
Abbreviated transcription (Latin):
qͣbeati sunt iusticia iudicantis le¬
gunt: quia quod suspicari fas ñ
est qͣlitatem sibi percepte felicita¬
tis imminunt. si in regno posi¬
tuolunt qd implere nequaqͣm
possunt. S quisqͥs ad uite pre¬
cepta se dirigit. priusqͣm p̃mia et̾
naꝑcipiat. hic iã initia secuture in
ꝑpetiumi securitatis degustat:
ut antiquũ hostem ñ metuat:
ut interueniente mortis articulo
uiolentes eius impetꝰ. nullatenꝰ
ꝑhorrescat. Iustis namq initiũ

Expanded text:
qua beati sunt justitia judicantis lequa beati sunt justitia judicantis legunt, qui, quod suspicari fas non est, qualitatem sibi perceptae felicitatis imminuunt, si in regno positi volunt quod implere nequaquam possunt. Sed quisquis ad vitae praecepta se dirigit, priusquam praemia aeterna percipiat, hic jam initia secuturae in perpetuum securitatis degustat; ut antiquum hostem non metuat, ut interveniente mortis articulo violentos ejus impetus nullatenus perhorrescat.
Abbreviated transcription (Latin):
Uenite benedicti patrĩs mei: poᷤ¬
sidete paratum uobis regnum a
ꝯstitutione mundi. In uastitate gͦ
⁊ fame iustus ridebit: quia cum
nquos om̃s extrema ultio per¬
cutt: ip̃e de gła digne retributio¬
nis hylarescit. Nec dampnatis iã
tunc ex humanitate comꝑatit᷑: qr
diuine iusticie per speciem inhe¬
rens: in concusso districtõnis inti¬
me uigore solidatur. Frectas nã¬
q in claritate superne rettitudi¬
nis electorum mentes nulla mi¬
seria afficit: quia has a miseriis
altitudo bĩtudinis alienas reddit.
Unde bene etam per psalmistã
dicit᷑. Uidebunt iusti ⁊ timebũt.
et suꝑ eum ridebunt: ⁊ dicent.
Ecce homo qui non posuit dm̃
adiutorem suum. Iniqͦs enim
iusti nunc uident ⁊ metuunt:
tunt uisitti sunt ⁊ ridebunt. ¶a
enim mͦ ad eoꝵ labi imitatõem
possunt. hic hñt formidinẽ: qr
tiero damꝑnatis tuno ꝓdesse ne¬
queunt: illic non hñt compassi¬
onem. Eterno itaq supplicio de¬
ditis non esse miserendum. in tp̃a

Expanded text:
benedicti 203 Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . In vastitate ergo et fame justus ridebit; quia cum iniquos omnes extrema ultio percutit, ipse de gloria dignae retributionis hilarescit. Nec damnatis jam tunc ex humanitate compatitur; quia divinae justitiae per speciem inhaerens, inconcusso districtionis intimae vigore solidatur. Erectas namque in claritate supernae rectitudinis electorum mentes nulla misericordia afficit, quia has a miseriis altitudo beatitudinis alienas reddit. Unde bene etiam per Psalmistam dicitur: Videbunt justi et timebunt, et super eum ridebunt, et dicent: Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum . Iniquos enim justi nunc vident et metuunt, tunc visuri sunt et ridebunt. Quia enim modo ad eorum labi imitationem possunt, hic habent formidinem; quia vero damnatis tunc prodesse nequeunt, illic non habent compassionem. Aeterno itaque supplicio deditis non esse miserendum, in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
formidabis. Callidus quippe adu̾¬
sarius bestia terre dicitur: quia
ad rapiendas mortis temꝑe pect̃orꝰ
animas molentia crudelit̾atis ef¬
ferat᷑ Quos enim uiuentes blan¬
diens decipit: morientes seuiens
rapit. Co contra de elestor eccl̃ia
per ꝓpħam dominꝰ pollicet᷑ dicẽs.
Mala bestia non a scendet per
cam. Illi gͣ terre bestias morienteᷤ
timent: qui conditoris sui potẽ.¬
tiam uiuentes non timent. Scĩ
etenim uiri quia diuine sefor¬
midimi medullitꝰ sb̃dunt: om̃e
de aduentu aduersarii pondus pi¬
moris abiaiunt. Hinc est enim qͦd
psalmista dñm exorat dicens. Ne
quando rapiat ut leo animã me¬
am. Hinc rursus ait. Exandi ds̃
orationẽ meam cum tͥbuloꝵ: a
timore inimici eripe animã meã.
Uiuentes quippe perfecte timẽt
udicem: ne morientes metuant
accusatorem. Bene gͦ dicitur. ⁊ be¬
stiam terre non formidabis: ac er
aꝑte diceret᷑: quia si blandientẽ¬

Expanded text:
mentis. --Callidus quippe adversarius bestia terrae dicitur, quia ad rapiendas mortis tempore peccatorum animas violentia crudelitatis efferatur. Quos enim viventes blandiens decipit, morientes saeviens rapit. Quo contra de electorum Ecclesia per prophetam Dominus pollicetur, dicens: Mala bestia non transibit per eam . Illi igitur terrae bestiam morientes timent, qui conditoris sui potentiam viventes non timent. Sancti etenim viri quia divinae se formidini medullitus subdunt, omne de adventu adversarii pondus timoris abjiciunt. Hinc est enim quod Psalmista Dominum exorat, dicens: Ne quando rapiat ut leo animam meam . Hinc rursus ait: Exaudi, Deus, orationem meam cum tribulor, a timore inimici eripe animam meam . Viventes quippe perfecte timent judicem, ne morientes metuant accusatorem. Bene ergo dicitur: Et bestiam terrae non formidabis. Ac si aperte diceretur: Quia a blandiente
Abbreviated transcription (Latin):
ni gnis redemptorẽ lingua infide¬
lium contumȩliis lacessire ueqͣ¬
quam cessat. S tunc os conthit.
cum hoc quia non uult ꝑer ffu¬
dium: per supplitium claudit.
Qdꝰ tamen bene acciꝑi etiam de
conuersis ꝑsecutorib potest. Sal¬
uato enim panpere dum egenit

Expanded text:
ni generis Redemptorem lingua infideni generis Redemptorem lingua infidelium contumeliis lacessere nequaquam cessat. Sed tunc os contrahit, cum hoc, quod non vult per studium, per supplicium claudit. Quod tamen bene accipi etiam de conversis persecutoribus potest. Salvato enim paupere, dum egenus
Abbreviated transcription (Latin):
resurgente solidatur. Ip̃os nam¬
q primos huius ꝓopuli pauꝑes.
electos uidelicet p̾dicatores uła eiꝰ
mors pertulit: sed resurrectio os¬
tensa reparauit. Saluato gͥ pau¬
pere spem egenus retipit quia
re surgente care dño. fidelis qͥs ꝙ
ad eterne uite fiduciam conuales¬
cit. S ecce iãm manifesta ostensio¬
ne ueritas uenit: iam carnis mortẽ
ꝑtulit. eamq restrgendo destruẽ:
ĩam resurrectõẽm gła ascensionis
honoranit: ⁊ tamen hebreor lingͦ
adhuc ꝯtumeliis eum lacessire ñ
desinit. ¶xos nimirũ eqͣnimitꝰ to¬
lerat xt alios tolerando conu̾tat.
atq alios minime conuersos qͣn¬
doq distritius feriat. Tunt eni̾m
lingua infidelium ab effrenatõe
sue loquacitatis obmutescet. cũ
uenire enm iustũ iudice m uide¬
rit. quem nunc iniuste iudicauit.
Unde ⁊ bene subdit᷑. A¬
Niquitas autem contrahet os
suum. Osimes enim suum ñc ad¬
huc inquitas dilatat: qr huma¬

Expanded text:
resurgente solidatur. Ipsos namresurgente solidatur. Ipsos namque primos hujus populi pauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus mors perculit, sed resurrectio ostensa reparavit. Salvato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria ascensionis honoravit; et tamen Hebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire eum justum judicem viderit, quem nunc injuste judicavit. Unde et bene subditniquitas autem contrahit os suum. Os enim suum nunc adhuc iniquitas dilatat, quia huma
Abbreviated transcription (Latin):
pauper est: de quo ꝑer paulum
dierair. Propter uos egenus fc̃s ẽ:
cum diues eẽt. Et quia iudei dnm̃
accusando tradiderunt: queni tͦ¬
ditum gentiles occiderunt. Potest
per oris gladium accusantiũ he¬
breorꝰ lingua signari: de quib
per psalmistam dicit᷑ filii honui¬
mim dentes eoꝵ arma ⁊ sagnte:
et lingua eorum macera ãcuta.
Qui enungłio etiam teste clama¬
uerunt. Crutifige crucifige. Per
ip̃a crutifigens gentilitas expͥmi.
que in redemptoris morte hebre¬
orum uoces opere impleuit. Ds
itaq hunc pauꝑem ⁊ deuiolenti
manu ⁊ de oris gladio saluum fe¬
cio: quia uidelicet redemptor nr̃
⁊ uitrs gentilium ⁊ linguas he¬
breorum moriendo ex humanita¬
te ꝑtulit: s ex diuinitatis sue po¬
tentia resurgendo suꝑauit. Qua ui¬
delitet resurrestione quid aliud a¬
gitur: nisi ut ad spem uite subse¬
quentis infirmitas nr̃a roboret᷑
egenus ad sꝑem reducitur: quia
humilis fidelium ppłs redempto¬
re moriente ꝑauore concutitur:s

Expanded text:
pauper est, de quo per Paulum dicitur: Propter nos egenus factus est, cum dives esset. Et quia Judaei Dominum accusando tradiderunt, quem traditum gentiles occiderper oris gladium, accusantium Haebraeorum lingua signari, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum dentes eorum, arma, et sagitta: et lingua eorum, machaera acuta . Qui Evangelio etiam teste clamaverunt: Crucifige, crucifige . Per ipsa crucifigens Gentilitas exprimitur, quae in Redemptoris mortem Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit: quia videlicet Redemptor noster et vires Gentilium, et linguas Hebraeorum moriendo ex humanitaertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid aliud agitur, nisi ut ad spem vitae subsequentis infirmitas nostra roboretur? egenus ad spem reducitur, quia humilis fidelium populus, Redemptore moriente, pavore concutitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bene subditur. Et quasi innocte. sic
palpabunt in meridie. Dies bomi-
oꝑis in ꝑximo exterius lucet: sed
quasi in nocte palpant. quia lyuo¬
ris sui intus tenebras tolerant:ꝑ
uenire ad aliqua que rep̃hendant
satagunt: detractionis aditum q̃¬
runt: sed quia hunc inuenire ñ
ualent. ceti exterius circueunt. Qd̾
bene exprimit᷑: cum loch ꝓtegenti¬
b anglis in domo eius sodomite

Expanded text:
bene subditur: Et quasi in nocte, sic bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Dies boni operis in proximo exterius lucet; sed quasi in nocte palpant, quia livoris sui intus tenebras tolerant. Pervenire ad aliqua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc invenire non valent, caeci exterius circumeunt. Quod bene exprimitur, cum Lot, protegentibus angelis, in do
Abbreviated transcription (Latin):
nocte ⁊ enim custos uenit: quia
humani gñis ꝓtector ⁊ mauifestꝰ
in carne appatͣuit: ⁊ tamen hũc
p̃ssa perfidie sue tenebris iudea mi¬
niinẽ agnouit. Ubi bene ex uoce cy¬
stodis addit᷑. Uenit mane ⁊ nox:
quia per eius p̃sentiam ⁊ noua
lux mundo inclaruit: ⁊ tamenĩ
corde in fidelium uetusta cecitas
meridie. Hoc quippe palpando ex¬
quirimꝰ: quod oculis non udemꝰ.
Iudei autem aperta miracula ui
derant: et adhuc eum quasi ꝑal¬
pantes in quirebant cum dice̾nt.
Quonsq animan nr̃am tollis:
Sity es xp̃c: dic nobis palam. Et¬
ce miraculor lux ante oculos ade¬
rat. ⁊ tamen in cordis sui tenebs
offendentes adhuc requirendo pal¬
pabant: quoꝵ nimirũ cetitas
ad crudelitatem: crudelitas etiã
usq ad aꝑta opera persecutõnis
exarsit. S redemptor humani
reneri non ꝑotuit. Unde ⁊ ꝓtinii¬

Expanded text:
nocte etenim custos venit, quia nocte etenim custos venit, quia humani generis protector et manifestus in 197 carne apparuit, et tamen hunc pressa perfidiae suae tenebris Judaea minime agnovit. Ubi bene ex voce custodis additur, Venit mane et nox, quia per ejus praesentiam et nova lux mundo inclaruit, et tamen in corde infidelium vetusta caecitas  palpabunt in meridie. Hoc quippe palpando exquirimus, quod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc eum quasi palpantes inquirebant, cum dicerent: « Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . » Ecce miraculorrat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani teneri non potuit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
tat. S quia ꝑsetutor suꝑius me¬
moriam fecimus: qualiter etiam
ea que subiecta sunt eoꝵ cecitati
congruant ostendamꝰ. Sequitur.¬
Et diem incur¬
rent in tenebris: ⁊quasi in
nocte sic palpabunt in meridie.
Per diem tenebras incurrert̃:qͥ
in ip̃a u̾itatis presentia. ꝑsidie er¬
rore cetati sunt. Care quippe ꝑ
diem cernit᷑. per noctem uero no¬
stra acies obscurat᷑. Persecutores gͥ
redemptoris nr̃i dum diuine iuir¬
tuus miracula cernerent: ⁊ tam̃
de eius diuinitate dubitarent. in
die tenebras passi sunt: quia ui¬
sum in luce ꝑdiderunt. Hinc ẽ¬
qͦd eos ip̃a luc admonet dicens
Ambulate dum lucem habetis :
ne uos tenebre comphendant.
dit eum sol: cum adhuc dies eẽt.
Hinc est qͦd uocem penitentiũ in
se ꝓpħ̃a iterum sumpsit dicens:
Inpegimus meridie quasi intene¬
bris: in caligosis quasi mortui.
Hinc iterum dicit. Custos qͣd de
nocte custos quid de nocte: Orx̃
custos. Uenit mane ⁊ nox. Be

Expanded text:
tat. Sed quia persecutorum superius metat. Sed quia persecutorum superius memoriam fecimus, qualiter etiam ea quae subjuncta sunt, eorum caecitati congruant, ostendamus. Sequiturer diem incurrant tenebras, et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie . » Per diem tenebras incurrerunt: qui in ipsa veritatis praesentia, perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri, dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc eos ipsa Lux admonet dicens: « Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . » dit ei sol, cum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui . Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox . De
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati dei contͣrium non sit:
quia dum in bonum usum mala
fcã uertunt᷑. eius consilio militãt.
etiam qui euis consilio reꝑugnãt.
Hinc enim per ꝑsalmistam dicit᷑.
Magna oꝑa dñi: exquisita inom̃s
uoluntates eius. Sic quippe eius
oꝑa magna sunt. ut per omme qͦd
ab hominib agitur: eius uolun¬
tates exquirat᷑. Nlam seꝑe inde ꝑ¬
ficiur: unde repelli ꝑutabat᷑. Hñc
rursum dicit. Omnia q̃tumq uo¬
luit dominꝰ fecit in celo ⁊ in terra.
Hint Salomon ait. Non ẽ sapien¬
tia ñ eit prudentia ñ est ꝯsilium ꝯtͣ¬
inquiramꝰ: cui uidelicet cognite de¬
bet nr̃a aftio deuote famulari: ⁊
qͣsiͥlucem sui itineris ꝑsequi. ne
e etiam nolens seruiat. si hanc sy¬
ꝑbiens dedinat. Uitari enim uis
suꝑni consilii nequaqͣm potest: s
magna sͥ uirtute hanc temꝑat:
qui se sub eius nutib refrenat.
eiusq Sͥ pondera leuigat: qui hec
sb̃iecto cordis humero uolens por¬

Expanded text:
voluntati Dei contrarium non sit, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc per psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium cinquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens por
Abbreviated transcription (Latin):
infig̾am nr̃i saccisicĩ secari guit᷑
p̃cipit᷑. ⁊ non penitꝰ abscidi: ut ⁊ ptꝰ
mortem corpori caput inhereat: qr
uidelicet mediator dei ⁊ hominũ id:
caput omniũ nr̃m. ⁊ uere mundati¬
onis hostia. unde pronobis mortẽ ꝑ¬
tulit: inde nobis uerius inhesit.
Post sestionem gͦ caput turturis sui
corpori inheret: quia xp̃m ab eccl̃a
nec mors interueniens diuidit. Per¬
secutores gͥ ꝑegerunt hoc qͦd perm¬
tiose moliti sunt: intulerunt mor¬
tem. ut ab eõ absciderent fidelium
deuotoem :S inde fides creuit: un¬
de hanc se extinguere infidelium
crudelitas credidit. Cumq se esti-¬
mant eius miracula ꝑsequendo ab¬
scidere: hec nimirum compulsi st̃
nesciendo dilatare. Comp̃hendit gͦ
do ⁊ hoc ad pietatis sue obsequium
redigit: qͦd contra illum humana
crudelitas exarsit. Iustꝰ namq ⁊
nens. alia concedit ꝓpitius. alia ꝑ¬
mittit iratꝰ. atq ea que ꝑmittit
sic tolerat: ut hec in sui consilii u
uti qͦd sine uoluntate dei agitur.

Expanded text:
in figura nostri sacrificii secari guttur praecipitur , et non penitus abscidi, ut et post mortem corpori caput inhaereat; quia videlicet mediator Dei et hominum, id est caput omnium nostrum, et vere mundationis hostia, unde pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo corpori inhaeret, quia Christum ab Ecclesia nec mors interveniens dividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt, intulerunt mortem, ut ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. Comprehendit ergo ando et hoc ad pietatis suae obsequium redigit, quod contra illum humana crudelitas exarsit. 33. Deus alia nens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usut et quod sine voluntate Dei agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq eis suꝑna dispensatio ob¬
uiat: et qͣmuis prauitatẽ ꝯsilii nec
fracti aduersitatib corrigunt. ne
tamen contra bonos p̾̃ualeant. eorꝰ
uires refrenat. Quos contͣ miro w¬
dicio agitur: ut effectu quidem pra-¬
ui operis careant: et tamen iuste
sententie iudicis reos oscientia ad¬
dicat. Quodgͦ mala cogitant: qͥd ip̃i
faciant ostendunt. Quod uero im¬
plere mala nequeunt: hi contͣ qͦs
cogitau̾ant defendunt᷑. Unde ad

Expanded text:
plerumque eis superna dispensatio obplerumque eis superna dispensatio obviat; et quamvis pravitatem consilii nec fracti adversitatibus corrigant, ne tamen contra bonos praevaleant, eorum vires refrenat. Quos contra miro judicio agitur, ut effectu quidem pravi operis careant, et tamen justae sententiae judicis reos conscientiae addicat. Quod ergo mala cogitant, quid ipsi faciant ostendunt; quod vero mala implere nequeunt, hi contra quos cogitaverant, defenduntur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
tant in reb pessimis. Et̃ rursum.
Sunt impii qui se ita securi sunt:
ac si iustorꝰ fc̃a habeant. Hi nimi¬
rum non sospitate erigunt᷑ sed in¬
sania. qui suꝑbiunt cum affligi de¬
buerunt: et inde miseri in exultati¬
one defluunt unde a bonis flent᷑.
freneticoꝵ uidelicet sensib simileᷤ.
insaniam qua preualent uircutẽ
putant. qui ex morbo ẽẽ nesciunt
hoc qͦd amplus sanis possunt: ⁊ qͣ¬
sicreuisse Se uirib estimant. dum
ad uite terminũ per augmenta lã¬
guoris adppinqͣnt. Qui quia ratio¬
nis sensum non hñt. flent᷑ ⁊ rident :
et tanto in magna exultatione se di¬
latant: qnͣto ⁊ insensibiles malum
qͦd patiunt᷑ ignorant. Sospitate gͦ
dñs merentes erigit: quia electorꝰ
mens non de p̃sentis uite insania.
s de certitudine eterne saltitis hy¬
larescit. Unde apte mox de hac ip̃ã
prauorꝰ dẽstructione subiungitur.¬
ceꝑant. Reꝑborꝰ mentes peruersi
cogitatõib semꝑ inuigilant: sed

Expanded text:
tant in rebus pessimis . Et rursum: Sunt impii, qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Hi nimirum non sospitate eriguntur, sed insania, qui superbiunt cum affligi debuerant; et inde miseri in exsultatione defluunt, unde a bonis flentur. Phreneticorum videlicet sensibus similes, insaniam qua praevalent, virtutem putant; qui ex morbo esse nesciunt hoc, quod amplius sanis possunt; et quasi crevisse se viribus aestimant, dum ad vitae terminum per augmenta languoris appropinquant. Qui quia rationis sensum non habent, flentur, et rident; et tanto in magna exsultatione se dilatant, quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant. Sospitate ergo Dominus moerentes erigit, quia electorum mens non de praesentis vitae insania, sed de certitudine aeternae salutis hilarescit. Unde apte mox de hac ipsa pravorum destructione subjungitureproborum mentes perversis cogitationibus semper invigilant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ hoc inusum sue uoluntatis redi¬
git. per quod sͥ uoluntas humana
contradicit. Perscrutem᷑ adhuc ebre¬
orum sapientiam. ut uideamꝰ quid
do prouocauit. Certe cum ad redẽp¬
toris nr̃i miracula tredentiũ turba
ꝯflueret. tum sacerdotes ꝓpłi inuidie
fatcib accensi mundũ post eum ire
ꝑclamarent dicentes: uidetis quia
nichil ꝑficimꝰ. ecte mundꝰ totus pt
eum abiit. ut ab illo uim tante concͤ¬
sionis absciderent. finire eius ꝑotẽ¬
tiam morte conati sunt dicentes. Ex¬
pedit ut unus homo moriat᷑. ⁊ non
tota gens ꝑtat. S redemptoris mor
ad coniunitoẽm su corꝑis idest ec

Expanded text:
do et hoc in usum suae voluntatis redigit, per quod sibi voluntas humana contradicit. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, et videamus quid do provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi invidiae facibus accensi mundum post eum ire cernerent, et proclamarent, dicentes: Videtis quia nihil proficimus? ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis abscinderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat ; sed Redemptoris mors ad conju
Abbreviated transcription (Latin):
oi ponit humiles in sublimi.
et merentes erigit sospitate.
In sublimi homines ponunt᷑: ꝙ
hii qui nunc pro dei amore despe
ai sunt. tunc cum deo iudices ue¬
niunt: sicut hoc qͦd paulo ante
iam diximꝰ ensdem humilib ue¬
ritas pollicet᷑ dicens. Uos qui se¬
cuti estis me in regñatione tum
sederit filius hominis in sede ma
odetim. iudicantes duodecim tͥo
ifct. Tunc merentes dominꝰ sospi¬
tate erigit: quia hi qui eius de¬
sideriis actensi prospera fugiunt.
aduersa patiunt᷑: erutiatꝰ ꝑsequẽ¬
tium tolerant: seq ip̃i per lamen¬
ta castigant: tanto sublimiorẽ tt̃
sospitatem recipiunt: qͣnto ñẽ a¬
cunctis mundi gaudiis deuote mo¬
ruit᷑. Hinc est qͦd per Salomonẽ
dicitur. Cor qͦd nouit a maritudi¬
nem amme sue: ingandio eiꝰ ñ
enimmens anime sue amaritu¬
diẽ scit: cum et̾ne patrie defide¬
riis accensa. ꝑegͥnatoĩs sue penã
merore compunctõis alienus est.
tunt particeps adletitiam consola¬
tionis non est. Hinc est enim qͦd

Expanded text:
i ponit humiles in sublime, et merentes erigit sospitate. - In sublime humiles ponuntur, quia ii qui nunc pro Dei amore despei sunt, tunc cum Deo judices veniunt, sicut hoc quod paulo ante jam diximus, eisdem humilibus Veritas pollicetur, dicens: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis in judicantes duodecim tribus Israel . Tunc moerentes Dominus sospitate erigit, quia hi qui, ejus desideriis accensi, prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsi per lamenta castigant, tanto sublimiorem tunc sospitatem recipiunt, quanto nunc cunctis mundi gaudiis devote moriuntur. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudioenim mens animae suae amaritudinem scit, cum aeternae patriae desideriis accensa, peregrinationis suae poenam moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
tes erigere dicit᷑: quia prose afflictoᷤᷤ
temꝑaliter uera salute consolat᷑: qͦd
tamen de elestis dei etiam in hac ii¬
quippe humiles ponunt᷑: quia cũ
se ex humilitate substernunt. al¬
te mentis iudicio cuncta tempora¬
lia tͣnscendunt. Cumq se indignoᷤᷤ
in omnib estimant: recte cogitati¬
onis examine huius mundi głam

Expanded text:
tes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod tamen de electis Dei etiam in hac viquippe humiles ponuntur, quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temporalia transeunt; cumque se indignos in omnibus aestimant, rectae cogitationis examine hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
alius ira feruescit. S per doctri¬
nam sacri eloquii dum suꝑbo hy¬
militas tribuitur. timido confi¬
dentia p̃betur: luxurios per casti¬
taus studium ab inmunditia ter¬
gitur: auarꝰ per continentiã ab
ambitionis estr temꝑat᷑: remis¬
sus ⁊eli rectitudine erigit᷑: iracũ
q inueniat. per qͦd uirtutis ne¬
cessarie germen ferat. Unde per
quendam sapientẽ de manne dul¬
cdine dittur. Paratum panem
de celo p̃stitisti illis sine labore. oẽ
delectamentũ inse habentem : ⁊
omnis saporis suauitatẽ. Illan¬
na quippe delestamentũ om̃ne
atq omnis saporis in se suauita¬
tem habuit: quod indelicet in
ore sp̃ualium iuxta uoluntatẽ
edentiũ saporem dedit: qr diuiuꝰ
sermo ⁊ ommib congruens ⁊ a
semecip̃o non discrepans. qͣlitati
andientiũ condescendit. Qrem
dum eleclus quisq utiliter iuxta
modum intelligit: quasi acceptũ
manna in uoluntariũ saporem uer¬

Expanded text:
alius ira fervescit; sed per doctrialius ira fervescit; sed per doctrinam sacri eloquii dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur; luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, iracunque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatena quippe omne delectamentum atque omnis saporis in se suavitatem habuit, quod videlicet in ore spiritualium juxta voluntatem edentium saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audientium condescendit: quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi acceptum manna in voluntarium saporem ve
Abbreviated transcription (Latin):
sors mittitur: ut uidelicet cognos¬
inculpa dep̾hendit᷑: in ꝑfundũ mer¬
grtur: cetu sorbente deuorat᷑: atq il¬
lic gestante belua ꝑuenit. quo ire
cupit. belua includit: et quia auctori
uoci obedire renitit᷑. ad locum quo
missus fuerat suo reus cartere por¬
tat᷑. Iubente deo ministrare homo
ꝓphetiam noluit: asꝑirante deo he¬

Expanded text:
sors mittitur, ut videlicet cognossors mittitur, ut videlicet cognosin culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire scipit, bellua includit, et quia auctoris voci obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo be
Abbreviated transcription (Latin):
gladiis traditus uitam siniret: si¬
cut scriptum est. Non ht̃ necesse rex
sponsalia: nisi tantum centũ p̃eu
tia phylistinorꝰ. ut siat ultio dei¬
niicis. Porro saul cogitabat tra¬
dere dauid in manib ꝑhylistinoꝵ.
S. dauid dispositionis intime fano¬
re roboratꝰ. centum se dare ꝑhibuit:
et ducenta p̃prtia reportauit. Ciuꝰ
nimitũ oꝑis saul argumento su¬
perat᷑. superna ꝓuidentia insipi¬
entie sue est consilio comp̃hensus:
quia unde succrescentis militis ui¬
tam se extinguere credidit: uirtr¬
tis eius głam unde cumulauit.
Sed quia non numqͣm astute ali¬
quid sapere etiam elesti moliunt᷑.
libet ad mediũ alium sapientẽ de
aftutia mortalium comp̃hendit᷑ de¬
monstrare. Prudenter quippe ionas
sapere uoluit. tum ad predicandũ ni¬
lectis gentib indeam deseri timuit.
p̃dicationis officium implere retusa¬
uit. Nauem petiit fugere tharsis
elegit: sed ꝓtinus tempestas exorit᷑.

Expanded text:
gladiis traditus vitam finiret, sigladiis traditus vitam finiret, sicut scriptum est: Non habet necesse rex sponstia Philistinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat tradere David in manus Philistinorum; sed David dispositionis intimae favore roboratus, centum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus; quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. Sed quia nonnunquam astute aliqlibet ad medium alium sapientem dedastutia mortalium comprehendatur, demonstrare. Prudenter quippe Jonas se sapere putavit, cum ad praedicandum polectis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit, navem petiit, fugere Tharsis elegit. Sed protinus tempestas exoritur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad oraret᷑. Sed ideo est adoratꝰ: qͥa
uenditꝰ. Aftute namq aliquid agere
ausi sunt: ut dei ꝯsilium mutaret᷑.¬
sed diuino iudicio qͦd declinare cona¬
ti sunt. renitendo seruiert̃. Inde qͥp¬
pe coacti sunt dei uoluntatẽ ꝑage¬
te: unde hanc moliti sunt astute
commutare. Sic diuinũ ꝯsilium
dum deuitat᷑ implet᷑: sic humana
sapientia dum reluctat᷑ comp̃hen¬
ditur. Timuert̃ fr̃s ne ioseph suꝑ
eos extresceret: sed hoc qͦd diuinitꝰ
dispositum fuerat. cauendo actũ ẽ
ut ueniret. Humana gͦ sapientia
in se ip̃a comp̃hensa est: que uolũ¬
tati dei unde per intentoem restitit.
unde eius impleuioni militauit Sie
ꝯaul dum dauid subiestum cotidi¬
ano succrescere uirtitũ successu cõ¬
spiteret. suam ei in coningium fi¬
liam spondit. atq in eius dote cẽ¬
tum dari ab eo phylistinoꝵ pp̃utia
petit: ut cum protiotatꝰ miles ultͣ
Se extrescere quereret: inimicor

Expanded text:
adoraretur; sed ideo est adoratus, quia adoraretur; sed ideo est adoratus, quia venditus. Astute namque aliquid agere ausi sunt, ut Dei sed divino judicio quod declinare conati sunt, renitendo servierunt. Inde quippe coacti sunt Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute commutate. Sic divinum consilium dum devitatur completur, sic humana sapientia dum reluctatur, comprehenditur. Timuerunt fratres ne Joseph super eos excresceret: sed hoc quod divinitus dispositum fuerat, cavendo actum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in seipsa comprehensa est, quae voluntati Dei unde per intentionem restitit, inde ejus impletioni militavit. Sic Saul dum David subjectum quotidiano succrescere virtutum successu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philisthinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles, ultra se excrescere quaereret, inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
nire conspicerent: malitia seuien¬
te consi dixerunt. Ecce sompniator
illeuenit. Uenite octidamꝰ eum:
et uideamꝰ quid illi ꝓderunt sõp¬
metunt. sompniatorẽ in puteũ
deponunt: eumq hysmahelitis
transeuntib uendunt. Qui in egy¬
ptum ductꝰ seruituti subditꝰ. luxu¬
rie accusatione dampnatꝰ. castita¬
tis meritis adiutꝰ. ꝓphetie iudicio e¬
reptus: omni egypto platus est.
Per suꝑnam uͦ sapientiam ꝓuidꝰ
frumenta congessit: ⁊ futuro ꝑiclõ
necessitatis obuiauit. Cumq in or¬
bem fames inhorruit: de alim̃torꝰ
p̃paratione sollicitꝰ iacob filios ine
gyptum misit. Qyi frum̃toꝵ di ᷤ¬
pensatione p̃positum. ioseph nesci¬
entes inueniuunt: atq ut mererẽt᷑
alimenta ꝑcipere. ẽoꝵ dispensatorẽ
compulsi sunt pronis in terrã cer¬
nicib adorare.A
ensemꝰ gͥ geste rei ordinem: ꝑẽ¬
semus quom sapientes in ipã
sua astutia ius diuina comp̃hendat.
Ideo ab eis ioseph uenditꝰ fuerat ne

Expanded text:
nire conspicerent, malitia se vernire conspicerent, malitia se vertentes dixerunt: Ecce somniator venit: Venite, occidamus eum, et videamus quid illi proderunt sommetuunt, somniatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatione damnatus, charitatis merito adjutus, prophetiae judicio ereptus, omni Aegypto praelatus est. Per supernam vero sapientiam providus frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem famis inhorruit, de alimentorum praeparatione sollicitus, Jacob filios in gyptum misit: qui frumentorum dispensationi praepositum Joseph nescientes inveniunt, atque ut mererentur alimenta percipere, eorum dispensatorem compulsi sunt pronis in terram cervicibus adorare. Pensemus ergo gestae rei ordinem, pensemus quomodo sapientes in ipsa sua astutia vis divina comprehendat. Ideo ab eis venditus fuerat Joseph, ne
Abbreviated transcription (Latin):
mana sapientia inflati.dum desi¬
deriis suis diuina iudicia contͣire cõ¬
spitiunt. astutis eis reluctari ma¬
machinatoib conant᷑: ⁊ qͥ ad uotũ
suum uim suꝑne dispositionis ĩ¬
torq̃ant. callidis cogitationib in¬
sistunt. Sb̃tiliora consilia exquirt̃.
s inde uoluntatẽ dei ꝑagunt. un¬
de hanc innutare ꝯtendunt: at¬
q omnipotentis ꝯsilio dum resist̾e̾
nitunt᷑ obsecunt᷑: quia sepe ⁊ hoc
eius dispositioni aꝑte militat. qͦd ei
per humanũ studium friuole re¬
sultat. Sapientes gͦ dominꝰ in ip̃a
eorum astutia comp̃hendit: qͣndo
eius ꝯsiliis humana fcã enam tt̃
congrue seruiũt cum resistunt.
Qrod melius ostendimꝰ: si ꝑauca
qͦd suo manipłõ fratrum eiꝰ se ma¬
mpl̃i ꝓsternebant. Sompniũ ui¬
derat. qͦd Sol ac luna se cum reli¬
quis stellis adorabant:que quia
ꝑure fr̃ib retulit: eoꝵ corda ꝓtinꝰ
future dominatõis inuidia pauor.¬
q percussit. Cumq ad Se hunc ue-¬

Expanded text:
mana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur, et quo ad votum suum vim supernae dispositionis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt. Sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt, atque omnipotentis Dei consilio dum resistere nituntur, obsequuntur; quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frisultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Quod melius ostendimus, si pauca quod ad suum manipulum fratrum ejus se manipuli prosternebant. Somnium viderat, quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pie fratribus retulit, eorum corda protinus futurae dominationis invidia pavorque percussit. Cumque ad se hunc ve
Abbreviated transcription (Latin):
manebit decybo eius. Si enim ede
bonis suis aliquid ꝑmaneret: se¬
tum que habuerat tolleret. S qͥ¬
omnia ambiens timere iudicem
noluit: ex hac luce subtractꝰ ad ix¬
dicem nudꝰ uadit. Qui tamen inigs
ad retributoẽm minus est: qͦd in
subsequenti pena cruciat᷑. si mhas
saltem nita liber eẽ ꝑmittit᷑. S nul¬
la est libertas in cułpa: quia scrip¬
tum est ubi sp̃c dñi ibi libertas.
Et plerumq peruerse menti: ip̃a
tabitur. Prius quippe anhelat pel
auaritiam concupita congregare.
et cum quasi inquodam uentre a¬
uatine multa congesserit satiatꝰ
artabitur: quia dum anxiat᷑ qua¬
lrter acquista custodiat. pai ui

Expanded text:
emanebit de bonis ejus. - Si enim de emanebit de bonis ejus. - Si enim de bonis suis aliquid remaneret, secum quae habuerat tolleret; sed qomnia ambiens timere judicem noluit, ex hac vita subtractus, ad judicem nudus vadit. Cui tamen iniquo ad retributionem minus est quod in subsequenti poena cruciatur, si in hac saltem vita liber esse permittitur. Sed nulla est libertas in culpa, quia scriptum est: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Et plerumque perversae menti ipsa rtabitur. Prius quippe anhelat per avaritiam concupita congregare, et cum quasi in quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus artabitur; quia dum anxiatur, qualiter adquisita custodiat, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑ quia hoc quoq obtinuit.
qo deo uusente contuyiutr. Uide
et per psalmistani dicit᷑. cum escaᷤ
carnis male ppłs desiderasse phi
betur: adhuc esce eorum erant in
ore ip̃or et ira dei ascendit suꝑ eos:
et occidit plurimos eor. Solent
namq tardius apparere diuina
iudicia: cum p̃pediunt᷑ ne imple
ri debeant mala uota. Nam qnͣto
citius malum uotum impleri ꝑ¬
mittit᷑: pleruniq tanto celerius
punit᷑. Undegͦ hypoctita festine
multiplicat᷑ ut potens sit: inde
agitur cum celeritate ne sit. quia
et arbusta que tardius crescunt
annosa ꝑdurant: et que intẽꝑis
breuitate ꝑficiunt celexiꝰ arescũt
et qͣsi cum festinant eẽ tendunt
cybo eius. Cyb eius est: omne
qdꝰ hoc peruerso desiderio concupiut
S. ꝑcusso hẏpocrita de cybo suo mui
remanet: quia cum ip̃e ad et̾na suo¬
plicia ducitur: a cunctis bonis que
hic possederat alienat᷑. Unde et ad¬
huc subditur. Propterea nichil ꝑ

Expanded text:
sequitur, quia hoc quoque obtinuit sequitur, quia hoc quoque obtinuit quod Deo irascente concupivit. Unde et per Psalmistam dicitur, cum escam carnis male populus desiderasse pbetur: Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit plurimos eorum . Solent namque tardius apparere divina judicia, cum praepediuntur, ne impleri 479 debeant mala vota. Nam quanto citius malum votum impleri permittitur, plerumque tanto celerius punitur. Unde ergo hypocrita festine multiplicatur ut potens sit, inde agitur cum celeritate ne sit, quia et arbusta quae tardius crescunt annosa perdurant; et quae in temporis brevitate proficiunt celerius arescunt, et quasi cum festinant esse tenduntcibo ejus. 25. Cibus ejus est omne hoc quod perverso desiderio concupivit. Sed percusso hypocrita, de cibo suo nil remanet, quia cum ipse ad aeterna supplicia ducitur, a cunctis bonis quae hic possederat alienatur. Unde et adhuc su
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qua culpa subiungit᷑: discedite
dedisse conuintitur: qua pena feri¬
endus est qui redarguit᷑ abstulisse:
Rapuit gͦ ⁊ non edificauit eam:
quia non solum desuo nil tribuit:
sed etiam qͦd erat alienum tulit. Be¬
ne autem subdit᷑. Nec est satiatꝰ uẽ
ter eius. Uenter quippe iniqui ara¬
ritia est: quia in ip̃a colligitur. qͥc¬
qͥd peruerso desiderio glutut᷑. Li¬
quet uͭ quia auaritia desideratis re¬
b non extinguit᷑: sed auget᷑. Nam
minor est ignis cum ligna que cõ¬
summauerit excrescunt: ⁊ unde
uidetur admom̃tũ flamna cõpͥmi.
inde paulopꝰt ternitur dilatari. Et
sepe omp̃c deus cum auare menti ue¬
hement᷑ irascit᷑: prius ei ꝑmittit
ad uotum cuncta suppetere. et post
hanc ꝑultoẽm subtrahit: yt ꝓhis
debeat᷑ supplicia eterna tolerare.
¶nde et subditur. Et cum habue¬
uit que concupierat: possidere ñ
poterit. Maioris quippe iracundie
est: cum ⁊ hoc tribuit᷑ qͦd male de¬
siderat᷑. atq inde repentina ultio

Expanded text:
Discedite dedisse sua convincitur, qua poena feriendus est, qui redarguitur aliena abstulisse? Rapuit ergo, et non aedificavit eam, quia non solum de suo nil tribuit, sed etiam quod erat alienum tulit. Bene autem subditer eius. Venter quippe iniqui avaritia est, quia in ipsa colligitur, quicquid perverso desiderio/ glutitur. Liquet vero, quia avaritia desideratis rebus non extinguitur, sed augetur. Nam in ore ignis, cum ligna, quę consumat, acceperit, excrescit, et unde videtur ad momentum flamma comprimi, inde paulo post cernitur dilatari. Et sępe omnipotens deus, cum avarę menti vehementer irascitur, prius ei permittit ad votum cuncta suppetere et post haec per ultionem subtrahit, ut pro his debeat supplicia ęterna tolerare. Unde et subditur: Et cum habuerit, quae concupierat, possidere poterit. - Majoris autem iracundiae est, cum et hoc tribuitur quod mala desideratur, atque inde repentina ultio
Abbreviated transcription (Latin):
los susum: et terram ut discerne¬
ret popłm suum. Cẽlos quippe sur¬
sum aduocat: cum hi qui sua oĩa
relinqñtes ꝯu̾satoẽm celestis uite
tenuert̃. ad sedendum in iudicio uo¬
tant᷑ : atq cum ẽo iudices ueniunt.¬

Expanded text:
los sursum, et terram, ut discerneret populum suum . Coelos quippe sursum advocat, cum hi qui sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt, ad consedendum in judicio convocantur atque cum e