comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filius imꝑatoris ottonis instinceu courar-¬
di ducis ꝯ eo contra patrem suũ rebella-¬
uit. Remesburch capit ⁊ multas alias
urbes ⁊ pͥncipes a pr̃e ad se au̾tit. Rex uo¬
illũ intra mogũciam ꝯclusum obsidet..¬
epatum suscepit bir głosus bruno. frat̃̾
octoruis imꝑatoris. qui quantus qualis¬
ne fuit̾ apud deũ ⁊ hor̃es lector ediscat in
uita ip̃ius ꝙͣ Rogerus luculenter scripsit
huiꝰ studio translata sunt a Roma colo¬
mam corpera store. elifii. patrochi. pͥmati
gregorii. ꝯ baculo sc̃ĩ petri. hoc anno¬

Expanded text:
filius Ottonis imperatoris, instinctu Conradi ducis cum eo contra patrem suum rebellavit; Reinesburch capit, et multas alias urbes et principes a patre ad se avertit. Rex illum intra Moguntiam conclusum obsidet.episcopatum suscepit vir gloriosus Bruno, frater Ottonis imperatoris; qui quantus qualisve fuerit apud Deum et homines, lector ediscat in vita ipsius, quam Rogerus luculenter descripsit. Hujus studio translata sunt a Roma Coloniam corpora sanctorum Elifii, Patrocli, Privati, Gregorii, cum baculo sancti Petri.
Abbreviated transcription (Latin):
sident  Heuricus frat̾ imꝑatore m
iurbe mereburch a fratre dhsessus pro¬
iectis armis ad pedes enis procidens
⁊ mificordiã implorans in custodiam
rebellare molientes capih arit ocusu¬
Anno sequti dux baicarie heuricul
aquileian in ytalia capit hungaros bissupat
ticiuũ transit. ⁊ ꝯ młtis manubiis rediit

Expanded text:
s. Henricus, frater imperatoris, in urbe Meresburch a fratre obsessus, projectis armis ad pedes ejus procidens et misericordiam implorans, in custodiam rebellare molientes capit aut ocannizat. Dux Bajoariae Henricus Aquileiam in Italia capit, Ungaros bis superat, Ticinum transit, et cum multis manubiis redit
Abbreviated transcription (Latin):
legionib fũciam ad liberandum ludonicũ
regẽ agg̃ditur ludonicꝰ eius metu a
custodia relaxatur. Rex octo lugdnnũ
capit. hugonẽ intra ꝑisiũs ꝯcludit
tuis usq Rothomagum potent̾ accedit
⁊ castellis ac brbib quas ceꝑat ludonico¬
redditis in saponiam rediit.
dñi decco . b. Rege Occone scdam̃ expedici¬
onem in franciã parãte hugo uirtutẽ
eius non ferens ei ixta fluuiũ carũ oc¬
currit. et pacto pacis ẜu nutũ regieftõ

Expanded text:
legionibus Franciam ad liberandum Ludovicum aggreditur. Ludovicus ejus metu a custodia relaxatur. Rex Otho Laudunum capit, Hugonem intra Parisius concludit, tuit. Usque Rothomagium potenter accedit: et castellis ac urbibus quas ceperat Ludovicredditis, in Saxoniam redit.i dedit. Rege Othone secundam expeditionem in Franciam parante, Hugo virtutem ejus non ferens ei juxta fluvium Carum occurrit; et, pacto pacis secundum nutum regis facto,
Abbreviated transcription (Latin):
cenobia ad laudẽ dei ⁊ honore sancto¬
rum ant restauranturaut ãplianturs
aus edificantur. Int̾ quos ⁊ eueiratlꝰ
post baldricũ ept leodicenciũ factus
ad titulũ sc̃i parili apłi ⁊ ad titulũ sc̃i
mar̃tuii epĩ chuconenẜ. Anno se

Expanded text:
coenobia ad laudem Dei et honorem sanctorum aut restaurantur, aut ampliantur, aut aedificantur. Inter quos et Euraclus, post Baldricum episcopus Leodicensium factus, ad titulum sancti Pauli apostoli, et ad titulum sancti Martini episc
Abbreviated transcription (Latin):
aggressi. Ita ab exc̾citu Imꝑators sunt
actriti. ut nisi ab imꝑacore ⁊ papa leone
lites imꝑatorꝭ a cede Reuocarentur
lsꝙ ad interuetõem Romiani delerentur¬
ndem Romains per leonem pa¬
panitmpatora recora tilia . pesti alscessũ
imꝑatore leo papa insidias sibi parari sentiẽs
ad imꝑatorẽ fugit Ioħes ex papase a¬
upore cuiꝰdam oblectans a diabolo in tp̃re
ꝑcutit᷑ ac sine uiatito dũico morit᷑. Ro¬
mani contra Iuramẽtũ quod imꝑatori fe¬
c̾ant se nĩꝙͣ electuros papã siune eiq ⁊ fidelii
eius occhons ꝯsensu. bñdictũ sibi papam
papã se recepturos ꝑuutt̾ent. bñdictus¬

Expanded text:
aggressi, ita ab exercitu imperatoris sunt aggressi, ita ab exercitu imperatoris sunt attriti, ut nisi ab imperatore et papa Leone milites imperatoris a caede revocarentur, usque ad internetionem Romani delerentur. Romanis per Leonem papam imperatori reconciliatis, post abscessum imperatoris Leo papa insidias sibi parari sentiens, ad imperatorem fugit. Johannes ex papa uxore cujusdam oblectans, a diabolo in tempore percutitur, ac sine viatico dominico moritur. Romani contra juramentum, quod imperatori fecerantsui Othonis consensu, Benedictum sibi papam papam se recepturos promitterent. Sic Be
Abbreviated transcription (Latin):
cuno quer̾ent Rome a Iohanne ppͣ. nũꝑato¬
a p̃manis abiurantur. Eo repatriante
ablbertus a ppͬ. Iohanne a fraxineto Ro¬
nã Reuocat᷑. S imꝑatore redeũte refu
tur. qui t̾tio euocatus dũi se excusatum
uenire cũctatur. post mlta taidem eo
acunctis p̾iudicacõ. leo adhuc laicus
consensu imꝑatorꝭ substituit᷑. Sic leo
p̾sideus apłice sedi fecit ordiuacões ⁊ alia
que erãt apłica/ nec longũ Roraui alt̾a¬
⁊ eius gesta cassauit. statutũ quoq est
pu ͦ. om̃i iudicio sinodũ aleone habitã.
n nõĩandã sinodũ ẜ ꝑstibulũ fauiens
Datermens nichil sibi habuit nichil
michi dedis. Et sic depositi remãserant¬
in illis gradib si quos huerant ⁊undum a
leone ordinatiu Si qui autẽ digni iudicã¬
tur ut nõ accepta prius ꝯsecracione
ordiuent᷑ indicto ill eodẽ decreto. ꝙ et
dampnatis a cõstantiuo neopolitano
Romani a papa iohanne pecuma illecti
imꝑatorẽ ꝯ panicis Rome moratẽ subito

Expanded text:
quaererent, Romae a Joanne papa in imperatoa Romanis abjurantur. Eo repatriante Adelbertus a papa Joanne a Fraxineto Romam revocatur, sed imperatore redeunte refugtur: qui tertio evocatus, dum se excusatum venire cunctatur, post multa tandem eo a cunctis praejudicato, Leo adhuc laicus consensu imperatoris papa substituitur. Sicque Leo praesidens apostolicae sedi fecit ordinationes, et ea quae erant apostolica. Nec longum Romani alteraet ejus gesta cassavit. Statutumque est publico omnium judicio synodum a Leone habitam nec nominandam synodum; sed prostibulum favens Pater meus nichil sibi habuit. nichil mihi dedit. Et sic depositi remain illis gradibus, si quos habuerant nondum a Leone ordinati. Si qui autem digni judicantur, ut non accepta prius consecratione ordinantur, indicto illis eodem decreto, quod et damnatis a Constantino neophito. Romani a papa Johanne pecunia illecti, imperatorem cum paucis Romae morantem subito
Abbreviated transcription (Latin):
culum conu̾santem. uir st̃s hortatur¬
ad purum relinquere seculi negocia.
ut liberis medicaretur celestia. Pa¬
tumq uidens ad omĩa abscidit eius
comam capitis a quo sepulerat ma¬
culas cordis. A deptum deiqz hanc
dignitatis graciã. dum aĩaduert̾ et
ini eo scicatis uig̾e uirtutẽ ꝑ sunglos gͣdus
ꝑmouit ad diaconatus officiũ ad quod
sit appuit abtus. ut liquido clarescẽt
omibus quia dei gracia ad hoc fuerat
electus. Paucis uõ int̾positis diebus.
dum magis ac magis semetipm̃ eri¬
geret in dei fanuilatũ. beatꝰ ponti¬
fex gracias agens deo. ad p̾sbiteratꝰ
culiuen qllum euexit

Expanded text:
ortatur relinquere saeculi negotia, ut liberius meditaretur coelestia. Paratumque videns ad omnia, abscidit ejus comam capitis, a quo depulerat maculas cordis. Adeptum denique hanc dignitatis gratiam, dum animadverteret in eo sanctitatis vigere virtutem, per singulos gradus promovit ad diaconatus officium! Ad quod sic apparuit aptus, ut liquido claresceret omnibus quod Dei gratia ad id electus esset. Paucis vero interpositis diebus cum magis ac magis semetipsum erigeret in Dei famulatum, beatus pontifex agens gratias Deo ad presbyteratus culmen eum evexit
Abbreviated transcription (Latin):
am uo landelinꝰ angelicis affatib¬
paulisꝑ recreatus. sed trinẽe sibi
ubuenri tardius relicto nefande societa¬
tis collegio. quantocius ciuitatẽ peciit
et si ibi uirsanctus eẽt a custodibus diłr
requisunt. Qui de pñcia bi biri c̾tior
factus nichilq dissimłandum arbitra¬
tus penitencia ductus. pedibus sancti
ꝓuolutus culpam fatetur. errori ueni¬
am poscit. Cum uo indes ex longinca
regione ꝓdigũ filiũ redemitem. ⁊ pa¬
trem in oscula ruentem. Itaꝙ uir sc̃s
pr̃na pietate prescͥctus iuuenẽ excepͭ.
ueniã ꝑmittens si mala pret̾ita melio¬
ris uite comĩsacõe purgaret. Nichil
igitur diffidendum putaret se pro illo
racoem̃ reddit᷑um quitquid fuerat offẽ¬
cionis innocentie uite compntandum.
ded tñ scelerata la tͦñ consorcia pe¬
nitus uitanda estimasset ꝑatũ se puer
ad ome satiffactoĩs genus fatetur. Ut¬
pote que recentis adhuc uisionis horror
ciuerat. at pius pat̾ uocis eius cõ¬
gandens suscepit eum penitentẽ. quẽ

Expanded text:
am vero Landelinus angelicis affatibupaulisper recreatus, sed timens sibi subvenire tardius, relicto nefandae societatis collegio, quantocius civitatem petiit, et si ibi sanctus vir esset, a custodibus diligenter requisivit. Qui de praesentia beati viri certior factus, nihilque dissimulandum arbitratus, poenitentia ductus, ad pedes sancti provolutus, culpam fatetur, errori veniam poscit. Tum vero videres ex longinqua regione prodigum filium redeuntem, et patrem in oscula ruentem. Itaque vir sanctus, paterna pietate praestrictus, juvenem excepit, veniam promittens si mala praeterita melioris vitae conversione purgaret, nihil igitur diffidendum putaret se pro illo rationem redditurum; quidquid fuerat offensionis innocentiae vice computandum, si tamen scelerata consortia penitus vitanda aestimasset. Paratum se juvenis ad omne satisfactionis genus fatetur, utpote quem recentis adhuc visionis horror terruerat. At pius pater, votis ejus congaudens, suscepit eum poenitentem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
repudiatus in galliis quoq in smnodo
burdegalense / a sc̃o marcino aliisq
hereticus iudicatus ubi se dampnãdũ
intellexit. Imꝑatorẽ maximũ petͭ¬
et appellat. a quo auditꝰ ⁊ epãtu
pulsus. Treuerꝭ ab enodio p̾fecto
ꝑuint᷑ cum ml̃tis suis sequacibus
edicente imꝑatore ut huiꝰ secte
complices in hispania ꝑinerent᷑¬
Paula Rome pͤponens beth leem
ibi ꝯ filia eustochio auchillat᷑ xp̃o
et sc̃e uiuendo. młtas ad emulacoem

Expanded text:
repudiatus, in Galliis quoque in synodo repudiatus, in Galliis quoque in synodo Burdegalense a sancto Martino aliisque hereticus judicatus, ubi se damnandum intellexit, imperatorem Maximum appellat. A quo auditus et episcopatu pulsus, Treveris ab Evodio prefecto perimitur cum multis suis sequacibus, edicente imperatore, ut hujus sectae complices in Hispania perimerentPaula Romae preponens Bethleem, ibi cum filia Eustochio ancillatur Christo, et sancte vivendo multas ad emulationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsubstãciale̾ prĩ ⁊ filio sp̃m scmn esse
docuit. dãs simboli formã. quã tota
latiuoꝵ ⁊ gͣcors ꝯfessio in ecciã ad
missas solempnib dieb decãtat
hic decretũ est. Et constãtinopolis
ponti᷑. ħ̃eat p̾uilegiũ. ¶ Priscillianꝰ
in hispania epũs q̃deus heresim sui
noĩs eccłiam ꝑcurbat i Hic pronas
sce cͥnitatis ꝯfundebat. Dicẽs eiddẽ
feminas a nolentib uiros separabat
Opificiũ oĩs carnis non deo bono ⁊
uero. s malis angelis assignabat
aĩas eiusde̾ nat᷑e ⁊ substancie cruiꝰ est
deus esse dicebat. et eas ad agonem
istũ fcm̃ ee dicebat. atq ab hoc pͥncipe
ꝑdiu̾ra carnis corꝑa seminari hoĩes
Gͦ. fatalib stellis colligatos corpꝰ q
taurũ in ceruice. gemini in humerꝭ:¬
et brachiis. Cancrũ in p̾tore . leonẽ
in mamibus. uugnẽ in bentre. librã
in umbilico. Gcorpiũ in coxis. sagittaͣ.
in birili. aquariũ in besita. Capri.
in tibiis. pisces in plantis. Guper

Expanded text:
consubstantialem Patri et Filio Spiritum sanctum esse docuit, dans symboli formam, quam tota Latinorum et Grecorum confessio in aecclesia ad missas sollemnibus diebus decantat. Hic decretum est, ut Constantinopolis pontificem habeat privilegium. Priscillianus in Hispania epnominis, aecclesiam perturbat. Hic personas sanctae Trinitatis confundebat, dicens eumdem feminas a nolentibus viris separabat; opificium omnis carnis non Deo bono et vero, sed malis angelis assignabat; animas ejusdem naturae et substantiae, cujus est Deus, esse dicebat, et eas ad agonem istum factum esse dicebat, atque ab hoc principe per diversa carnis corpora seminari; homines vero fatalibus stellis colligatos, corpusquTaurum in cervice, Geminos in humeris, Cancrum in pectore, Leonem in manibus, Virginem in ventre, Libram in umbilico, Scorpium in coxis, Sagittarium in virili, Aquarium in vesica, Capricornum in tibiis, Pisces in plantis. Super
Abbreviated transcription (Latin):
archadiũ filiũ suũ. augustũ facit.
Instina mat̾ balentimam arriana
oxde francis pꝰ pͥaniũ. pͥauu filius
pͥncipan. anis .xxxiiii. Quoꝵ ducatu
franci siccambriam eg̃ssi ꝯsedere secus

Expanded text:
Archadium filium suum augustum facit. Justina mater Valentiniani Arriana Francis post Priamum Priami filius principantur annis 36. Quorum ducatu Franci Sicambria egressi, consedere secus
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesie .xxxuiͦ p̾sidet hic maĩcheos
Rome inuentos epiliauit. ¶ Rode¬
ãno ambrosius episcopꝰ ritũ auths̃
in ecc̃ia cauendi pͥmꝰ ad latinos
transtulit a gͣcis apud quos hic
ritꝰ Iam dudũ molenerat ex
insticuto ꝓgnacii. anthioceni ep̃i

Expanded text:
icheos Romae inventos exsiliavit. Ambrosius episcopis ritum antiphonas in aecclesia canendi primus ad Latinos transtulit a Grecis, apud quos hic ritus jamdudum inoleverat, ex instituto Ignatii Antioceni epi
Abbreviated transcription (Latin):
in gallias trisit ⁊ gracianũ imꝑatorẽ
lugdimii periuit fratrẽ u. eiꝰ ualentĩa¬
nũ suulato pacis fede̾ ꝑ t̾ennum
italia expellit. ¶ A heodesins solus
ãnis .xi. nuperat. Balauber rex
seqͥdus apud oscͦgothos regnauit

Expanded text:
sit, et Gratianum imperatorem Lugduni perimit; fratrem vero ejus Valentinianum simulato pacis foedere per triennium Italia expellit, Theodosius solus annis 11 imperat. Balamber rex secundus apud Ostrogothas regnat
Abbreviated transcription (Latin):
set edificari Igitur ne ingratus tãtis
bnficiis uideretur esctriabat aĩo quomodo
uberius sancti biri gr̃am sibi concili¬
arct. Qui tandem a quodam famili¬
ari eius audunt. hoc nlło aͦ pacto fa
marie cri sp̃e pater uenerabilis deo
auctore de sermebat de suo iure angẽ¬
das escriasset. Rachil enim in Rebus
transitoriis ep̃õ placere posset. preter
Tunc Rex ut erat hilaris dator frĩb
qui in oratorio be marie dñe me faꝰ¬
nuilabantur. unũ regalis munifitẽ¬
cie fiscum donaiit ad subsidia corꝑalia
sui oueng antiquitas nomẽ ĩposuerat.

Expanded text:
set aedificari. Igitur ne ingratus tantis set aedificari. Igitur ne ingratus tantis benificiis videretur, aestuabat animo quonam modo uberius sancti viri gratiam sibi conciliaret. Tandem a quodam familiari ejus audivit hoc nullo alio pacto facMariae, cui ipse Pater venerabilis, Deo auctore, deserviebat, de suo jure augendas curaret: nihil enim in rebus transitoriis episcopo placere praeter quod Tunc rex, ut erat hilaris dator, fratribus qui in oratorio Beatae Mariae famulabantur unum regalis munificentiae fiscum donavit ad subsidia temporalia fratrum, cui Oveng antiquitas nomen imposuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
requentabatur igit appłis ex
uicus ⁊ ꝓcul remiotis nubibus catua¬
tim ad eum confluẽtibus qui exume
conu̾sacõis fama excitati. uidere eum
auxre scicrebant. Iam uõ inisi sepus alt̾¬
mis impediat. Cum ꝑrone diguitatis
faueat. uideas reginã austri requirẽtẽ
sapienciã calomonis. Regem uidel festi¬
nanten ad consulta pontificis. Nam
Ragobtus qui tuncepr̃is int̾ francigenas
Regni monarchiam regebat celeberrime
oppinionis nũciis seruel excitatus depo¬
sito fascu Regalis excellentie. crebro ad
em ueniebat. Ed lic t̾eui regni iꝑio
sublumatus. Cupiebat tñ de celesti ac¬
quisicoẽ a uiro dei edificari. Qui cũ eũ
de temꝑalis Regni sollicitudine de beati
mouet. ille enm libent̾ audiebat et
audito eo multa faciebat. Non ut nu¬
cestus herodes uidebatur. audisse Ioħer
yam conpolanten. uerũ escimari non
potest quanto Regis animus resulta¬
bat gaudio. quod tanti biri hospicio
recipi bñdiccõe foueri. collocucõe merus¬

Expanded text:
requentabatur igitur a populis, ex vicinis et procul remotis urbibus catervatim ad eum confluentibus. Qui, eximiae conversationis fama excitati, videre eum anxie sitiebant. Jam vero, nisi sexus alternus impediat, eum personae dignitati faveat, videas reginam Austri requirere sapientiam Salomonis, regem videlicet festinantem ad consulta pontificis. Nam Dagobertus, qui tunc temporis inter Francigenas regni monarchiam regebat, celeberrimae opinionis nuntiis semel excitatus, deposito fastu regalis excellentiae, crebro ad eum veniebat et, licet terreni regni imperio sublimatus, cupiebat tamen de coelesti acquisitione a viro Dei aedificari. Qui cum eo de temporalis regni sollicitudine, de futurmoneret, ille eum libenter audiebat et audito eo multa faciebat; non, ut incestus Herodes videbatur audiisse Joannem iam consolantem. Verum aestimari non potest quanto regis animus resultabat gaudio quod tanti viri hospitio recipi, benedictione foveri, collocutione meruis
Abbreviated transcription (Latin):
austrasior de postitate prolis desꝑãs
duodecim monast̾ia huicinde deo ꝯ¬
strupit in quib scabulãs ⁊ mali¬
nũdariũ eminebant cooꝑante sibi
in hiis maiore domꝰ grimoaldo. et
traiectẽsium epo remaclo. Qui rema¬
clus nõ młto post ꝑchesus sclariũ
tinułtuũ in ip̃o scabulãs monathice

Expanded text:
ertus de posteritate prolis desperans, duodecim monasteria hinc inde Deo construxit, in quibus Stabulaus et Malmundarium eminebant, cooperante sibi in his majore domus Grimoaldo et Trajectensium episcopo Remaclo. Qui Remaclus non multo post pertesus secularium tumultuum, in ipso Stabulaus monachicae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpacabile orit᷑. hac de cã. qr ꝯ quidã
spado ĩꝑatorꝭ eraclii discͥbueret rogas
militib ꝯ int̾ alios ⁊ sarraceni sub ini¬
ꝑatore militantes ueĩrent ad accipiẽs
rogam spadone i dignant̾ eis dicẽte
uix sufficit iꝑator dare militib sus
Rogas ꝙͣtomagis canib istis Illi dolore
⁊ pudore incit᷑ati cotã sarracenoꝵ gẽtẽ
ad rebellandũ incitãt amirei sarrace .
rei a Romanis peruiũturᵃᵃ fedẽ¬

Expanded text:
impacabile oritur hac de causa, quia cum quidam spado imperatoris Heraclii distribueret rogas militibus, cum inter alios etiam Saraceni sub imperatore militantes venissent ad accipiendam rogam, spadone indignanter eis dicente: Vix sufficit imperator dare militibus rogas: quanto magis canibus istis, illi dolore et pudore incitati, totam Saracenorum gentem ad rebellandum incitant. Amirei Saracenorum rei a Romanis perimuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
genitore ꝑiterq auberto acqͥctanioꝵ
⁊ nillo de tanta exc̃citus młtitudiẽ
amen respondence. apperins dñs
os pueri qui non plusꝙͣ .pl. a na¬
tiuitate explen̾at dies. ac audiẽtib
cũctis expedite respondit amen.

Expanded text:
terque Ariberto Aquitaniae et nullo e tanta exercitus multitudine Amen respondente, aperuit Dominus os pueri, qui non plusquam XXX a nativitate expleverat dies, ac audientibus cunctis, respondit: Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo ad p̾dicandũ ordinatꝰ fũdator
dux qui s⁊ uincencih altimontensi si
mulrodien trudo ecid hasbamenẜ
in trronem xpi a dolescebat pͣter hos ⁊¬
alii mlti de anglia uel scotia in galliis

Expanded text:
papa ad praedicandum ordinatus, fundator dux, qui et Vincentius Altimontensis, eMelbodiensis; Trudo etiam Hasbaniensis in tyronem Christi adolescebat. Praeter hos etiam multi de Anglia et Scotia in Galliis
Abbreviated transcription (Latin):
De quo ꝑ uisionẽ cuidã reuelatum est.
ꝓ aĩa eiꝰ ad Iudiciũ dei rapta est. et
angeli uellent ad penas inferu rap̾e
Interuẽtu scĩ martiris dionisii ꝑisieñ¬
ciu maxᵉ. deuocꝰ fu̾at a peruis libata
est. Cledoneus filiuo dagobtĩ. regnat
post eũ annis .xuii. Gigibto fratre eiꝰ
Iam regnãte in austria u Hinꝰ clodõ¬
nei maiõr domꝰ fuit erchanoaldus

Expanded text:
e quo per visionem cuidam revelatum est, quod anima ejus ad judicium Dei rapta sit, et angeli vellent ad poenas inferni rapere, interventu sancti martyris Dionisii Parisienis liberata est. Clodoveus filius Dagoberti regnavit post cum annis 17, Sigiberto fratre ejus jam regnante in Austria. Hujus Clodovei major domus fuit Erchanoaldus
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator morit᷑. constãtiuꝰ filius
siua nouerca sua marcina ⁊⁊ pirio
prĩarcha ueneno excinguit᷑. et mar¬
tina ꝯ filio suo heraclonas imꝑrum
so sibi naso ⁊ martiã mr̃eius abscisa
lingna exiliantur. Et constans qui
⁊ constantinꝰ dicit᷑ filius constãtiui

Expanded text:
imperator moritur. Constantinus filius sui a noverca sua Martina et Pyrro patriarcha veneno extinguitur, et Martina cum filio suo Heraclona imperium so sibi naso, et Martina mater ejus abscisa lingua exiliantur; et Constans, qui et Constantinus dicitur, filius Constantini,
Abbreviated transcription (Latin):
Rex occauo ano Regni sui ꝯ more rege¬
bus assueto suꝑiores francĩe ꝑtes ꝑ
ꝙ̃dam Ragnetrude noĩe. chalamo
sibi sociamis. Ex qua filiũ eo año
suscepit. alrue ꝯ postmodũ in aureli¬

Expanded text:
ro VIII anno regni sui, cum more regibus assueto superiores Franciae partes quamdam, Ragnetrudem nomine, thalamo sibi sociavit; ex qua filium eo anno suscepit. Que
Abbreviated transcription (Latin):
ebiomꝰ a luxonio egressus uires resirumt
insidiꝗtores suos pͥmit suꝑ theodericum
regẽ irruit. Thesauros eiꝰ ⁊ eccr̃e diripit
lendesiũ maiorꝭ domũ ꝑuint. Clodoneũ
quẽdam fingẽs eẽ filiũ locharii regis
regẽ sibi facit ad eiꝰ sacͣmentũ quos
põtest penis minis ⁊ blandiciis impellit
uinu̾salis constantinopoli congregatur
In qua georgius constatinopolitanus
ept̃ ab errore monothelitaꝵ renocaitur
duas uolũtates ⁊ oꝑatões in unam xpi¬

Expanded text:
Ebroinus a Luxovio egressus, vires resumit, insidiatores suos premit, super Theodericum regem irruit, thesauros ejus et aecclesiae diripit, Leudesium majorem domus perimit, Chlodoveum quendam fingens esse filium Lotharii regis regem sibi facit, ad ejus sacramentum quos potest poenis, minis et blanditiis impellituniversalis Constantinopoli congregatur, in qua Georgius Constantinopolitanus episcopus ab errore monothelitarum revocatur; duas voluntates et operationes in una
Abbreviated transcription (Latin):
rex g̾manie filius conradi uxore ducĩt
giam icursat Castella oppuguat. urbẽ
lencoꝵ que tullus dicitur obsidet. ⁊ in
ullo temꝑat furori suo. Anuo seqñti¬
barũ castrum obsidet ⁊ capit. Ghothelo
dux lo charingie egre ferens insolenciam
francoꝵ ꝯ suis locharigis occurrit Odo¬
iii. ⁊ conserto pͬlio apud barũ Odo ꝑuuit᷑
⁊ francoꝵ exc̾citus graui cede accritus
a lotharingia fugere compellitur

Expanded text:
rex filius Guonradi uxorem ducit otharingiam incursat, castella oppugnat, urbem Leucorum, quae Tullus dicitur, obsidet, et in nullo temperat furori suo. Barrum castrum obsidet et capit. Gothelo autem dux aegre ferens insolentiam Francorum, cum Lotharingis occurrit Odoni, et conserto praelio apud Barrum, Odo perimitur, et Francorum exercitus gravi caede attritus a Lotharingia fugere compellitur
Abbreviated transcription (Latin):
opuis frederico iqellanore duce mioitu
qr iuares filioo non habebat. quibus
impotrato ab iuꝑatore eciã mosellanõre
ducatu in locharingia potentiꝰ pͥncipatui¬
nõ desistentib a ꝯsueta ꝯtra Reg̾er sparꝙ
inrobentiã. Rex rodulphus Regnũ burgũ¬
Sie Courado imꝑatori tradidit. ꝙ a
tempore arnulphi imꝑatoris ꝑ aimos
ranit. Sicq burgundia ĩtero redacta est
Od campanens regnũ Rodulphi regis
auũtuli sui a courado imꝑatore nepote
suo repetens ut sub eo regãt binrgñdiam

Expanded text:
ore, Frederico Mosellanorum duce mortuo, quia mares filios non habebat, quibus impetrato ab imperatore etiam Mosellanorum ducatu, in Lotharingia nobilius principabnon desistentibus a consueta contra regem suum insolentia, rex Rodulphus regnum Burgundiae Conrado imperatori tradidit, quod a tempore Arnulfi imperatoris per annos runt, sicque Durgundia iterum redacta est em Campaniensis regnum Roavunculi sui a Conrado imperatore nepote suo repetens, ut sub eo regat Burgundiam
Abbreviated transcription (Latin):
obemẽte. ut sumachus ppͬ. esset qͥa pͥor
ordinatꝰ fuãt ei ꝙ ꝑs mapĩa faueret
pro cꝰ discencõis culpa/ aiam pascasii
diaconi qui ꝑtinaciꝰ laurentio fanat
piugatorio põĩtam.. Hic simachus
ꝯstituit oi diũto die uel natalicio
mrm ¶sBloria in excelsis deo. ad
ad missas a se in ip̃a nocte institutãs
cãtari instituit ⁊ nieo ad angeloꝵ u̾ba

Expanded text:
macus papa esset, quia prior ordinatus fuerat, eique pars maxima faveret. Pro cujus dissensionis culpa animam Paschasii diaconi, qui pertinatius Laurentio faverat,purgatorio positam. Hic Simmachus constituit omni dominico die vel natalitio martyrum Gloria in excelsis Deo ad is Domini ad missas a se in ipsa nocte institutas cantari instituit, et in eo ad angelorum verba
Abbreviated transcription (Latin):
pet᷑ ⁊ laurentio ip̃e qͥdem sedi sue res¬
tituit᷑. Contencio autẽ usq ad cedes
Rochildis regina ortodpia ⁊ pͥana¬
ludobicũ regẽ a gentilitatis errore
auocare cõnabat᷑. ẜ frustra conari

Expanded text:
Petro et Laurentio, ipse quidem sedi suae restituitur; contentio autem usque ad cedes Rothildis regina orthodoxa Ludowicum regem a gentilitatis errore avocare conabatur, sed frustra conari
Abbreviated transcription (Latin):
Hic mãnicheos Rome inuẽcos in ext¬
lium deportari Iussit. ⁊ codices eoꝵ
incendi fecit ushic tractatus et
hympnos compqius n ħic int̾ceta
sacramentoꝵ p̾facoes ⁊ orationes
cantꝰ ⁊ limato snone fecit zenon ĩꝑator
reanũ ytalie donat theoderico ostrogotore
Regi hic cheodericus trapsilam gepidaꝵ
regem et busam. burgaꝵ regem bello uictos
francoꝵ Guessionis. Giagro duci romanoꝵ
ꝯgreditur. siagriꝰ tholosã ad alaricum
galliore sub iure erat Romanoꝵ ad Ius
nuisset a mesia. eg̾ssus ytaliã petiit. Et
odoacrẽ ytalie regẽ. bis sibi ꝯgssũ. bis in
fuga uertit ⁊ papie inclusũ obsides tͥemmo¬

Expanded text:
Hic Manicheos Romae inventos in exilium deportari fecit, et codices eorum incendit. Hic tractatus et ymnos composuit; hic inter cetera sacramentorum prefationes et orationes cauto et limato sermone fecit. Zenon imperator regnum Italiae donat Theoderico Ostrogothorum regi. Hic Theodericus Trapsilam Gepidarum regem et Busan Bulgarum regem bello victos Francorum Suessionis Siagrio duci Romanorum congreditur. Siagrius Tolosam ad Alaricum Galliarum sub jure erat Romanorum, ad jus nuisset, a Mesia egressus Italiam petiit, et Odoacrem Italiae regem bis sibi congressum bis in fugam vertit, et Papiae inclusum obsidet t
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾ ea erait qͥdam sac dos gislenuis
noĩe hĩtans in locis deẜti Circa
flumũ cq uocabulũ est hana qui habitũ
monachi quẽ pͣcendebat inspecie morib
demonst̾bat. quiq ꝓstotatio sue m̾ito a cũccis
qui hũc nosse pot̾ant ualde colebatur. hic
itaq dĩa monitꝰ iussione ad p̾dc̃am xp̃i
famlam waldetrude exhortacõĩs grã crebro
benire qͥsuen̾at ⁊ ubi dei pabulo illius
mẽtẽ refice̾ curabat. Quã ꝯ uir dñi ad
huiꝰ mũdi ilecebris frigest̾e̾ ⁊ celesti desi¬

Expanded text:
nterea erat quidam sacerdos, Gislenus nomine, habitans in locis desertis circa fluvium, cujus vocabulum est Hayna, qui habitum monachi, quem praetendebat in specie, moribus demonstrabat, quique pro sanctitatis suae merito, a cunctis, qui hunc nosse poterant, valde colebatur. Hic itaque, divina monitus jussione, ad praedictam Christi famulam Waldetrudem, exhortationis gratia, crebro venire consueverat, et verbi Dei pabulo illius mentem reficere curabat. Quam cum vir Domini ab hujus mundi illecebris frigescere, et coelesti desi
Abbreviated transcription (Latin):
qui bidz mons a p̾dc̃i uiri dei ghis leui cellu¬
la .iiiiͦⁱ. fere milib distãs in suꝑiori ꝑte deẜti
situs erat. asclariũ quidẽ habitacłis ꝑcul
Remotꝰ. spinaꝵ ⁊ uepriũ densitate memoro¬
sus atꝙ incultꝰ sed stẽ ⁊ religiose ꝯu̾satõr ap¬
tissiꝰ uidebatur¬

Expanded text:
Qui videlicet mons a praedicti viri Dei Gisleni cellula quatuor fere millibus, in superiori parte deserti situs erat, a saecularium quidem habitaculis procul remotus, spinarum et veprium 792 densitate nemorosus atque incultus, sed sanctae et religiosae conversationi aptissimus videbatur
Abbreviated transcription (Latin):
tenta. Eciã ingale suũ nõbilẽ sc
uirũ madelgariũ ad amore dei ⁊ celestis
prĩe desideriũ ac castimoniã ꝯsiuãdam
blaudis cotidie ac salutiferie sanõib exci¬
tare cumbat. Et igne calitatis qͦ ip̃a
sicaiiter flagrabat illius mentes¬
accende satagebat. Deniq qr tarualis asfectꝰ
intencõem mẽtis mltum deu̾bare eiusꝙ aciẽ
obscurare sol. eepit/ apãm carius copulã
sobolem hoĩb ꝯcessũ sꝑue̾t. s qr sẽptũ no

Expanded text:
tenta, etiam jugalem suum, nobilem scilicet virum, Madelgarium, ad amorem Dei et coelestis patriae desiderium, ac castimoniam conservandam blandis quotidie ac salutiferis sermonibus excitare curabat: et igne charitatis quo ipsa suaviter flagrabat, illius menteaccendere satagebat. Denique gratia carnalis affectus intentionem mentis multum deverberare, ejusque aciem obscurare solet, coepit ipsam carnis copulam sobolem hominibus concess
Abbreviated transcription (Latin):
aliss postꝙͣ sunt adiuuitẽ alloquti st
ẜinone uicario qd sidebatur ꝯgrnũ ꝑ¬
sequti. fanita illiꝰ aĩa int̾ manꝰ astau¬
cũt a corporeis nexibus est dimuirsa. et
angelis deferentib in illus dñ sui gau¬
diu int̾mirra ubi ꝯ eisde̾ angelis Renes¬
eata faciẽ deo frnitun letabiuida. pͥmiã
ola accipiẽs nich dubitãs. de scda
⁊uꝰ corpus in cu̾e ⁊ cilicio dereliccũ
Siscipłi deuociꝰ amplertantes  orab
sequiũ more digno fideliũ exhibentes
n suo tenobio in quo ad extreniũ deo
studinit deẜune honorifice scuduerunt
ꝯ luctu ⁊ lacͥmis psalmis s⁊ p̃cib se¬
pelire. Ubi extunc ⁊ deinceps ab astã¬
tib sibi i famẽantib suũ ꝓresidiũ nõ
absentat ẜ eor notis ⁊ m̾itie laigo
b̃nficiõse pñtat ei in quẽ desid̾at ⁊spi

Expanded text:
uti, et sermone vicario quod videbatur congruum, prosecuti; sancti illius anima inter manus astantium a corporis nexibus est dimissa, et angelis deferentibus, in illud Domini sui gaudium intromissa, ubi cum eisdem angelis revelata facie Deo fruitur laetabunda, primam stolam accipiens nihil dubitans de secunda. Cujus corpus in cinere et cilicio derelictum discipuli devotius amplectentes, et ei obsequium more dignum fidelium exhibentes; in suo coenobio, in quo ad extremum Deo studuit deservire, honorifice studuerunt cum luctu et lacrymis, psalmis et precibus sepelire. Ubi extunc et deinceps ab astantibus sibi et famulantibus suum praesidium non absentat, sed eorum votis et meritis largo beneficio se pra
Abbreviated transcription (Latin):
mus tainde suꝑna gr̃a uoleus clau¬
dere senectute accritã durius in
ephibendo deuotã ⁊ dintinã ẜuitutẽ
fabricla se granari ⁊ de huiꝰ caruis
ergascło spans in ꝓpĩo liberari. sc̃s
suos fecit ante se piter cõnocari. suũ¬

Expanded text:
us tandem superna gratia volens claudere senectutem, attritam durius in exhibendo devotam et diutinam servitutem, fecula se gravari, et de hujus carnis ergastulo sperans in proximo liberari, fratres suos fecit ante se
Abbreviated transcription (Latin):
siscẽe. Quẽ dei asseclam opto ⁊⁊ michi
ꝑpiciũ subuenire mee petitoi aurẽ
beninolã imꝑtire. qui nꝯ ei placead
in scribendo presens opusculũ utͣ l
laboram/ et ei ꝑposse ẜuitutis mee
laborẽ ⁊ exequiũ pñcari. Nec dubito
ꝙͣuis iam id quod ampliꝰ expetiit
ap̃phendat. qui cñ phillippo suo assit
qui eiꝰ prõcimo se cõurendat. Cõmen¬
datũ ꝙ sibi ⁊ ipse cõmendet ei cui

Expanded text:
to et mihi propitium subvenire, meae petitioni aurem benevolam impertire, qui ut ei placeam, in scribendo praesens opusculum utcunque laboravi, et ei pro posse servitutis meae laborem et obsequium praesentavi. Nec dubito quamvis jam id quod amplius expetiit apprehendat, quin tamen Philippo suo adsit qui ejus patrocinio se commendat, commendatumque sibi, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat aggandebãt. Defũcto autẽ
ut aiunt suꝑuie̾ Iã nolebãt. Cur
optime nos relĩquis licz tͥ ꝯsulas¬
in nos miẜos Cur delinquis. nobis
remanẽtib. huic recedere cur p̾su¬
mis uel saltẽ recedens cur nos tecũ
ꝑiter nõ assumis. Nescis qͥa in desti.
a pascore Ouilia mois irrumpit
Collectã infirmoꝵ młtitudinem.
lupus irruens int̾rumpit. Infir¬
mata unitate ꝑit ordo religio dissi¬
patur uiitꝰ genit criũphans aduer¬
sarius gratulat᷑. Cur nos ex dĩsis
collig̾e̾ ꝑtib uoliusti. si nos relinquere
tam iimacuro epre decͤnisti. Si nos
adhuc de falute de pͥmio non securi
tendo mea si quã est deuocio nos cõmititiut
nos ẜuet. nos proueat aliquanto adlput
me p̾mittitis socuturos. Non ꝯt noe
mea turbet abscenͣ nel contristet. quib
ad erse ⁊ pͬerse suꝑna gr̃a nõ desister
Cui uolo s postulo bt me urĩs pcibi
cõmendetie ⁊ qd minꝰ ualeo notis sup¬

Expanded text:
aleat adgaudebant, defuncto autem, ut aiunt, supervivere jam nolebant. « Cur, optime nos relinquis? licet tibi consulas, nos miseros cur derelinquis, nobis remanentibus hinc recedere cur praesumis, vel saltem recedens cur nos tecum pariter non assumis? Nescis quia in destituta a pastore ovilia mors irrumpit, collectam infirmorum multitudinem lupus irruens interrumpit, infirmata unitate perit ordo, religio dissipatur, victus gemit, triumphans adversarius gratulatur? Cur nos ex diversis colligere partibus voluisti, sed nos relinquere tam immaturo tempore decrevisti, si nos adhuc de salute, de praemio non securi,tendo mea, si qua est devotio, vos committit, ut vos servet, vos provehat aliquanto adhuc me praemittitis, secuturos. Non ergo vos mea turbet absentia, nec contristet, quibus adesse et praeesse superna gratia non desistet, cui volo et postulo ut me vestris precibus commendetis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Poc prẽ gensericus Rex ean¬
daloꝵ successionẽ regnandi int̾
filios suos ordinata. ut fratri suo¬
morienti . fr̃ suꝑstes sine ꝯt᷑uersia
filioꝵ succederet morit᷑. Cni suc-¬
cedẽs honoricꝰ filius regnanit

Expanded text:
 16. Gensericus rex Wandalorum, successione regnandi inter filios suos ordinata, ut fratri morienti frater superstes sine controversia filiorum succederet, moritur. Cui succedens Honoricus filius ejus regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sumpsit ⁊ usurpauit. Quod ut
sibi ꝑhempuit̾ ꝯfiriuaret filias
suas uicinis regibus copłaniti. Ibĩs
ram regi burgundionũ sigismũdo.
lauit Regiternigor. hẽmenfrido.

Expanded text:
praesumpsit et usurpavit. Quod ut sibi perenniter confirmaret, filias suas vicinis regibus copulavit, dans ram regi Burgundorum Sigismundo, dit regi Thuringorum Hermenfrido,
Abbreviated transcription (Latin):
ringiedatur karolo fr̃i lochaiii
fciro heti⁊ ip̃s ab inpolenciis desistat.
fris sui lotharii motib obsistatea seqͣt¬
Rilii Ragneri ut ꝑ se uirilr agent
aniiuati francor auxiliõ ⁊ affiuitatee¬
ragimerus quippe hatguudẽ piliã lrugor̃o
postea francoꝵ regie. lauib̃tus uero ge¬
begam fidia Raroli ducis lothariugie duxe¬

Expanded text:
ringiae datur Karolo fratri Lotharii eficiis, ut et ipse ab insolentiis desistat, et fratris sui Lotharii motibus obsistat. Filii Ragineri ut pro se viriliter agerent, animati Francorum auxilio et affinitate--Raginerus quippe Hathuidem filiam Hugonis postea regis, Lantbertus vero Gerbergam filiam Karoli ducis du
Abbreviated transcription (Latin):
da dea. lxxuiiiͦ. pacato undiq regno
cum eto imꝑator aquis graui moraret᷑
Locharu Rex francoꝵ subito ad ĩuaden¬
dam locha ingiã ꝯtendit. Et cedente
nꝑatore qr ad pugnã imꝑatus erat. Rep
post młtam uastacõem reprĩauit. Coũ
cũ in extimabili exc̾citu imꝑator ꝓficutus

Expanded text:
. 978. Pacato undique regno, cum Otho imperator Aquisgrani moraretur, Lotharius rex Francorum subito ad invadendam Lotharingiam contendit, et cedente imperatore, quia ad pugnam imparatus erat, rex post multam vastationem repatriavit. Quem cum inaestimabili
Abbreviated transcription (Latin):
infidolitate grnuoaldi contra filiũ segibti
captũ eum p̾sentant ꝑisius iudicio
Clodonei / quem lodonens uinclatum
filũ ꝙ suũ Iumorẽ hildricumm regem
fetit austrasior Auno sequenti ebist¬
Ita mater fantte guertrudis  Tlreo¬
Sardo epõ mart̾izato. sanctus lambtius
pilus apri conutis episcopatum tini¬
tensem illustrat. głia nobilitate el
diumn corpus sc̃i uedasti transferetur ab
⁊ et audomaro ternanensi. aliis ꝙ¬
stĩs epĩs ⁊ abbatibus. audomarus qui
pre semo cetus erat. Dum pcibua p
minatus esset. egre ferens se liberatũ
esre a cecitate ꝙͣ pro salute sua ades
fessione fidei nassu constantini eiliuato
ecclesie presidet

Expanded text:
infidelitate Grimoaldi contra filium Sigiberti, captum eum presentant Parisius judicio Chlodovei; quem Chlodoveus vinculatum filiumque suum juniorem Hildricum regem fecit Austrasiorum. ta mater sanctae Gertrudis. Theodardo episcopo martyrizato, sanctus Lambertus filius Apri comitis episcopatum Trajectensem illustrat gloria nobilitatis, dum corpus sancti Vedasti transfertur ab Asi, et Audomaro Tarsanctis episcopis et abbatibus, Audomarus, qui pre senio cecus erat, dum precibus minatus esset, egre terens se liberatum esse a cecitate, quam pro salute sua sibi fessione fidei, jussu Constantini exiliato aecclesiae presi
Abbreviated transcription (Latin):
thosimbolus. Rodano dagobtris Rex sapo¬
nib bello ꝯcͣrit. Cui pr̃ lothariꝰ rex
accurrẽs auxilio int̾scõ. berthaldo duce
saxonũ uictoriã obtinnt. ⁊ ꝑuagans
oem saxoniã nulłm oĩno saponũ men¬
surã gladii sui excedentẽ duisit uiuentẽ.

Expanded text:
tosimbolus. Dagobertus rex Saxotosimbolus. Dagobertus rex Saxonibus bello concurrit; cui pater Lotharius rex accurrens auxilio, interfecto Bertaldo duce Saxonum, victoriam optinuit; et pervagans omnem Saxoniam, nullum omnino Saxonum, mensuram gladii sui excedentem, dimisit viventem.
Abbreviated transcription (Latin):
arabum sine sarraceniore pͥncẽps
erat aruhãmad. qui psendo ꝓpħa ex
oiphano ⁊ in ope ꝑ heresis sue pͥstigiã
ad regnũ ꝓuectꝰ est. Hic de ꝑgenie his¬
maelis ortus. Cum eẽr pauꝑ ⁊⁊ orpha¬
nus ad ꝙdã cognatã suã prediuitẽ noĩe
chadigam pͦ ut m̾cennarius deinde ut
sponsus se guĩgens ꝑ eã ditatus est. que
ꝯ egre ferret illũ expilentico morbo
bexari. Ille dicebat hoc nõ esse morbũ.
s uisione archangli gabrrelis se int̾un
uidere. ⁊ qr aspectũ eius ferre nõ poss
mẽte deffecta cadere. Hic ꝯĩcabat xpiͣ
hic dicebat ꝙ illi qui nuncũ occidũt
nel qui ab inimico occidunt᷑ ꝑadisũ
ingͣdiũtur. Paradisum uo carnalis
cibi ac potꝰ Ibi q ẽẽ fluiũ uiii lactis
s aliaꝵ mlto epre fut᷑am ⁊ affluentem
muhamad. cui adhuc gẽtiles cultum
deitatis exhibent. Hic in regnosarra¬
cenoꝵ qͣtuor pͤtores statuit qui anurei
uocabant᷑. Ip̃e uͦ. amiras dicebat᷑ uel pro-¬

Expanded text:
abum sive Saracenorum princeps erat Muhammad, qui pseudopropheta ex orphano et inope, per heresis suae prestigia ad regnum provectus est. Hic de progenie Ismahelis ortus, cum esset pauper et orphanus ad quandam cognatam suam predivitem nomine Chadigam, primo ut mercenarius, deinde ut sponsus se conjungens, per eam ditatus est. Quae cum aegre ferret, illum epileptico morbo vexari, ille dicebat hoc non esse morbum, sed visionem archangeli Gabrihelis se interim videre, et quia aspectum ejus ferre non posset, mente defecta cadere. Hic communicabat cHic docebat, quod hi qui inimicum occidunt vel qui ab inimico occiduntur, paradisum ingrediantur. Paradisum vero esse carnalis cibi ac potus; ibique esse fluvium vini, lactis sed aliarum multo tempore futuram, et affluentem Muhammad, cui gentiles adhuc cultum deitatis exhibent. Hic in regno Saracenorum quatuor pretores statuit, qui amirei vocabantur. Ipse vero amiras dicebatur vel pro
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ cũ uenustar generis claritudo
s insignes redderet scłaꝵ potenciẽ
celsitudo. uoluerũt ut infantem
auntbtus pusue de fonte sacro suscipiẽs
bndictoie ei pͥmicias larguetur ue sicut
nati sic renati excellenͣ ẜuaretur
ut etate ꝑuulũ sc̃e presul licterꝭ eru¬
diret. et cura diligenti bonis eũ mo¬
ribus insigniret. Quẽ antistes susci¬
pies affectu prno tãꝙͣ filiũ educauit.
erudunt lrĩs morib informabit
gandens sũmo pere ꝙ in illo ꝑbitatis
nõ modice speciunẽ eluc̾et edũ se ⁊
magr̃is docibilẽ. ⁊ cũctis amabilẽ
exhibe̾t  Puer em̃ aurẽ prõptulã
maioꝵ moiitꝭ iuclinauit grandesces.
et fc̃s adolescens m̃dum a pre ostenso
tramite declinauit. ẜ iuxͣ modũ
nnimno supͣ modũ etatꝭ hãbens agiłe
initelleccũ/ labore ⁊ scudio festiuaint

Expanded text:
cujus cum venustaret generis claritudo, cujus cum venustaret generis claritudo, et insignes redderet saecularis potentiae celsitudo, voluerunt ut infantem utbertus praesul de fonte sacro suscipiens benedictionis ei primitias largiretur, ut sicut nati, sic renati excellentia servaretur. ut aetate parvulum sanctus praesul litteris erudiret, et cura diligenti, bonis eum moribus insigniret. Quem antistes suscipiens affectu paterno, tanquam filium educavit, erudivit litteris, moribus informavit, gaudens summopere quod in illo probitatis non modicae specimen eluceret, dum se et magistris docibilem, et cunctis amabilem exhiberet. Puer enim aurem promptam majorum monitis inclinavit, grandescens, et factus adolescens nondum a praeostenso tramite declinavit, sed juxta modum imo supra modum aetatis, habens agilem intellectum, labore et studio festi
Abbreviated transcription (Latin):
um huiꝰ aeris amplitudo polesã
occiduo nõ clarescit. pnio ꝯ
nocte Iã pũte uiiu̾ra reꝵ facies tene¬
biascit habet non parũ gratie ortꝰ
hesperi uesꝑtimis nocte lucens me¬
dia satͥmis. lucifer matutinꝰ. Sic qͥppe
diuina prouiden uoluit ordinare, sic
diu̾sis noctis tp̃ib mlta ⁊ uaria scel¬
lar lumina mistrare. ut qr noctur¬
me cinib nulla datur coppia solem
conspicuũ intueri. scellis sublucentib
possit granis eoꝵ infirinitas refone¬
ui. foigitur tpr̃e quo plaga septẽ¬
trionalis dagob̃ti regis imꝑante po-¬
cencia Regebatur et antberto pͤsule
cauiaci florene eccĩa letabatur. In
eiusdem camaci ꝓuĩcia nouã quasi
scellam deus uoluit aꝑpere. que in
nocte uite luꝰ locũ non mediocrẽ
meruit obtinẽ. Uilla enĩ que ual¬
lis noĩe censebatur que nullius
noĩs nullius eciã esse menti bide¬
retur Drtu sacis ꝑspero sidus pro-¬
culis matutinũ. Dum suꝑne resp̃tu
gracie genuis landelinũ. Parẽtes

Expanded text:
um hujus aeris amplitudo sole jam occiduo non clarescit, imo cum nocte jam praesente, universa rerum facies tenebrescit, habet non parum gratiae ortus hesperi vespertinus, nocte latens media Saturnus, Lucifer matutinus. Sic quippe divina providentia voluit ordinare, sic diversis noctis temporibus multa et varia stellarum lumina ministrare, ut quia nocturnis avibus nulla datur copia solem conspicuum intueri, stellis sublucentibus, possit gravius eorum infirmitas refoveri. Eo igitur tempore quo plaga septentrionalis Dagoberti regis imperante potentia regebatur, et Autberto praesule, Cameraci florens Ecclesia laetabatur, in ejusuit apparere, quae in nocte hujus vitae, locum non mediocrem meruit obtinere. Villa enim quae Vallis nomine censebatur, quae nullius nominis, nullius etiam esse meriti videbatur, ortu satis prospero sidus protulit matutinum, dum supernae respectu gratiae, genuit Landelinum. Parentes
Abbreviated transcription (Latin):
cius ꝓpoĩtum ecati eius et ꝑfectin
cõnenire. Deciut eiũ illũ remotũ
a gradu ⁊ ordĩe cłicali illustrare. cõ¬
tura ⁊ hĩtu clicali/ ut ꝑfessus clm
in monast̾io uersaret᷑ ⁊ sclaribus
Renũtians negociis praliuis hymp¬
ius spnalib canticis deditus hẽretur.
uidebatur eiũ sc̃o p̾suli quia si landelmuꝰ
in eo ꝙ ceꝑat ꝑmanerz si manẽs in
monast̾io indeflexum scudiu excolendis
morib adhiben. fruccnosus sibi gratꝰ
deo eccie neccessarius heretur. et es
illo ⁊ ꝑ illum multa multis utili¬
cas conserretur

Expanded text:
ctius propositum aetati ejus et profectui convenire. Decrevit enim illum remotum a gradu et ordine laicali, illustrare tonsura et habitu clericali, ut professus clericum, in monasterio versaretur, et saecularibus renuntians negotiis; psalmis, hymnis, spiritualibus canticis deditus haberetur. Videbatur enim sancto praesuli, quia si Landelinus in eo quod coeperat permaneret, si manens in monasterio indeflexum studium, excolendis moribus adhiberet, fructuosus sibi, gratus Deo, Ecclesiae necessarius haberetur, et ex illo, et per illum multa multis utilitas conferretur
Abbreviated transcription (Latin):
ient bone conu̾sacoĩs uires qui pre¬
senciałr intuetur affectu com¬
plerumꝙ promonetur. sic eore trͣs¬
acca cõuersacio ꝯ uerbo ueridico Re¬
censetur. Deuotus auditor quadar
uelut suaui musica de mulcetu
non parum ucilis molem. quen
ad usꝙ nos ueniens nec dum postr¬
tas aboleuit. ut uidelicet scoꝵs mores
⁊ oꝑa septo meniorie cõmendenti
e in aurib deuotore exempli gi
Recitentur  unde nrĩs pulsatus
p̾tibus quibus nõ sacie audio conit᷑¬
ire  cũ dei s⁊ eoꝵ qui sunt dei det¬
uerim iustie uoluntatib de sarier
c̃ofessoris untures eius proiriere i
landem ⁊ gliam creatoris. Ut deuotus
lector uel auditor tm̃ uirũ diligat ue¬
uerari eũꝙ uen̾abile dignie oꝑibus
scudeat miitari. In quo ⁊ in fruccũ
aliquẽ estimo nõ deesse quẽ uidetis
et si negocio impare Tamen urĩs
audaciã sunicera caritas excusabit
et assumptũ laborem nr̃a ĩmio et
nr̃i confessoris deuota oracio nime¬

Expanded text:
icut bonae conversationis viros qui prasentialiter intuetur, affectu complerumque promovetur; sic eorum transacta conversatio cum verbo veridico recensetur, devotus auditor quadam velut suavi musica demulcetur. non parum utilis inolevit, quem ad usque nos veniens necdum posteritas abolevit, ut videlicet sanctorum mores et opera scripto memori commendentur, ut in auribus devotorum exempli gratia recitentur. Unde vestris pulsatus precibus quibus non satis audeo contraire, cum Dei, et eorum qui sunt Dei, decreverim justis voluntatibus deservire, confessoris; virtutes ejus promere in laudem et gloriam Creatoris, ut devotus lector vel auditor tantum virum diligat venerari, eumque venerabilem dignis operibus studeat imitari. In quo et mihi fructum aliquem aestimo non deesse, quem videtis, etsi negotio imparem, tamen vestris audaciam sincera charitas excusabit, et assumptum laborem vestra, imo et vestri confessoris devota oratio mune
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnanidi ꝙpͣ e dificandi t̾nũ laborẽ amplis
assiguare. Uerumpt̃ñ in ullo horo sat̾¬
dos xp̃i fu̾at qͥeturus nec huiꝯ bite
optatũ tͥminũ accepturꝰ cui dĩa dispo.
bocũ aliũ designauit. ad quem eũ exple¬
tis que predipinus desciuauit

Expanded text:
andi, quam aedificandi trinum laborem apostolis assignare. Verumtamen in nullo horum sacerdos Christi fuerat quieturus, nec hujus vitae optatum terminum accepturus, cui divina dispositio locum alium designavit, ad quem eum expletis, quae praediximus, destinavit
Abbreviated transcription (Latin):
ediu̾ris ꝑtib ad uiuendũ religiosius cõ¬
uenisse alios sͦ t̾ras, uillas familias
in eod̃ monast̾io ꝯg̃gatis cũ sunt sam¬
bram fliuũ amores desidio pauꝑta¬
tis. Et ueniens in locũ qui alua dẽs
est. Illic quoꝙ sibi ħĩtaculũ pͤpararͭ.
gandensq solitudĩe deo ꝯ pancis deuo¬
to sacis obequio militauit, licẽt fessꝰ
Iã corꝑe tñ tenore uiuedi rigidũ nõ
deponens. S dedie in die graniora
granib supporiẽs, Cui loco nõnulli
quoꝙ płiia ꝯtulerũt. ⁊ illo p̾sidente
pbidem monast̾ium cõstrupunt ne
labor uiri ꝙ uanuesr iutilis uideret᷑
Si t̾ñ sibi ipsi s⁊ nõ eciã cet̾is fruituo¬
sior haberetur ut autẽ alneũ monas¬
c̾ium labore s⁊ diligencia ꝯsumauit.
Illudq famłis ⁊ possessioĩblis ampliaũ.
Recedens inde aliud in templucensi

Expanded text:
e diversis partibus ad vivendum religiosius cone diversis partibus ad vivendum religiosius convenisse, alios vero terras, villas, familias in eodem monasterio congregatis, transivit Sambram fluvium, amore et desiderio paupertatis. Et veniens in locum, qui Alna dictus est, illic quoque sibi habitaculum praeparavit, gaudens quod solitudine Deo cum paucis devoto satis obsequio militavit: licet fessus jam corpore, tamen tenorem vivendi rigidum non deponens, sed de die graviora gravibus supponens. Cui loco nonnulli quoque plurima contulerunt, et illo praesidente, ibidem monasterium construxerunt, ne labor viri quasi vanus et inutilis videretur, si tamen sibi ipsi et non etiam caeteris fructuosior haberetur. Ut autem Alneum monasterium labore et diligentia consummavit, illudque familis a possessionibus ampliavit, r