comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in conuenient queritur. Cum enĩ
dicitur quia filius carnem assũp¬
sit. opus utiq significat᷑ qd̾ filius fe¬
cit. a quo oꝑe si pat̾ excluditur: ñ
om̃ia quȩ fac̃ filius pater oꝑatur.
Anforte quia dictum ñ est. om̃ia
quȩ facit filius pater facit. ẜ quecũq
facit pater hȩc & filius facit. existi¬
mandum est omia quidem filiũ
facere quȩ pater facit.quȩdam aũ
filium facere quȩ pat̾ non facit:
Absit. Sed om̃ia quȩ pat̾ facit. filius
facit. & omĩa quȩ filius facit. pater
facit. quia ineo qđ đitate unum
sunt. inoꝑatione separari non pos¬
sunt. Om̃e gͦ qd filius facit pat̾ fa¬
cit. quia indiuinitate qua filius ẽ
patris. quia cum patre unum est.
nichil facit sine oꝑatione patris.
Fecit quȩdam in humanitate. scđm
quã filius patris ñ erat. quia illam¬
nascendo apatre non acceꝑat. quȩ
ꝓpterea ad solam ꝑsonã filii referun¬
tur. qr ea in illa. & scđ̃m illam na¬

Expanded text:
inconvenienter quaeritur. Cum enim inconvenienter quaeritur. Cum enim dicitur quia Filius carnem assumpsit, opus utique significatur quod Filius facit, a quo opere si Pater excluditur, non omnia quae facit Filius, Pater operatur. An forte quia dictum non est, omnia quae fecit Filius, Pater fecit, sed quaecunque Pater facit, haec et Filius facit, existimandum est omnia quidem Filium facere quae Pater facit, quaedam autem Filium facere quae Pater non facit. Absit, sed omnia quae Pater facit Filius facit, et omnia quae Filius facit, Pater facit, quia in eo quod in Deitate unum sunt, in operatione separari non possunt. Omne ergo quod Filius facit, Pater facit, quia in divinitate qua Filius est Patris, quia cum Patre unum est, nihil facit sine operatione Patris. Fecit quaedam in humanitate secundum quam Filius Patris non erat, quia nascendo a Patre non acceperat. Quae propterea ad solam personam Filii referuntur, quia ea in illa et secundum illam na
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Si enim filius sicut pat̾ gigne¬
ret: pat̾ ẽẽt. Et si pater sicut filiꝰ
gigneretur. filius eẽt. Itaq nequis
ꝓpterea quia filius ñ gignit. qd̃
pater facit. existimaret filium ñ
facere quȩcumq pat facit. dicimus
qd hoc de illa oꝑatione intelligen¬
dum ẽ. qua uł creaturam oꝑatur.
ut qđ non erat ẽẽ incipiat. uł in
creatura oꝑatur. ut qd factum ẽ
ineo qd factum ẽ subsistat. Ibi enĩ
tota trinitas in separabilit̾ oꝑatur.
uͥ nec pat̾ afilio. nec filius apatre.
nec sp̃c sc̃s abutroq inoꝑatione
separatur. Inoꝑe quippe oꝑatio ꝓ¬
pͥe designatur. Nam in eo qd̾ fac¬
tum non ẽ. qđ ẽ ds. non facit ip¬
se. s tantum ẽ. In eo autem qd fac¬
tum ẽ. ab illo utiq factum ẽ. aquo
factum ẽ om̃e qd̾ factum ẽ. Hic gͦ
om̃ia quȩ facit pater. & filius facit
similiter. In hac itaq oꝑatione qr
carnis assumptio inuenitur. quomͦ
soli filio conueniat & non patri. ñ

Expanded text:
facit. Si enim Filius sicut Pater gignefacit. Si enim Filius sicut Pater gigneret, Pater esset; et si Pater sicut Filius gigneretur, Filius esset. Itaque ne quis propterea quia Filius non gignit: quod Pater facit, existimaret Filium non facere quaecunque Pater facit; dicimus quod hoc de illa operatione intelligendum est, qua vel creaturam operatur, ut quod non erat, esse incipiat, vel in creatura operatur, ut quod factum est in eo quod factum est subsistat. Ibi enim tota Trinitas inseparabiliter operatur, ubi nec Pater a Filio, nec Filius a Patre, nec Spiritus sanctus ab utroque in operatione separatur. In opere quippe operatio proprie designatur. Nam in eo quod factum non est quod est Deus; non facit ipse, sed tantum est. In eo autem quod factum est, ab illo utique factum est, a quo factum est omne quod factum est. Hic ergo omnia quae facit Pater, et Filius facit similiter . In hac itaque operatione, quia carnis assumptio invenitur, quomodo soli Filio conveniat et non Patri non
Abbreviated transcription (Latin):
diuideretur: solus filius carnẽ sus¬
cepit. ut unus & idem eẽt & filius
di & filius hominis. Filius dĩ scđm
diumnitatẽ genitus apatre. filius ho¬
minis scđm humanitatẽ natus ex
ed forte erunt aliquiꝑe potuit.¬
qui dicant. Si inseparalia sunt
oꝑa trinitatis. gͦ quicquid facit fi¬
lius. facit pat̾. Si autẽ om̃e qd̾ filiꝰ¬
fac̃. fac̃ et pat̾. gͦ si filiꝰ carnẽ assumpsit:
& pat̾ carnẽ assumpsit. quia filiꝰ sine
patre carnem assumere ñ potuit:
si nichil sine patre facere potuit.
de illa nimirum oꝑatione intelli¬
gendũ ẽ. qua creaturã suam condit.
& regit. & disponit conditor & opi
sunt. quia inditate una in qua &
ꝑ quã oꝑantur. unum sunt. Hoc
autẽ idcirco de diuina oꝑatione
distĩguimus. nequis contra id qd̃
dictum ẽ. om̃ia quȩ facit pater
hȩc & filius facit. opponendum
putet. quia pat̾ gignit qd̾ filius ñ
facit. & filius gignitur. qd pat̾ non

Expanded text:
divideretur, solus Filius carnem susdivideretur, solus Filius carnem suscepit, ut unus et idem esset et Filius Dei et Filius hominis. Filius Dei secundum divinitatem genitus a Patre; filius hominis secundum humanitatem natus ex  suscepit. Sed forte erunt aliqui qui dicant: Si inseparabilia sunt opera Trinitatis, ergo quidquid facit Filius, facit Pater. Si autem omne quod Filifacit, facit et Pater , ergo, si Filius carnem assumpsit, et Pater carnem assumpsit, quia Filius sine Patre carnem assumere non potuit, si nihil sine Patre facere potuit. de illa nimirum operatione intelligendum est qua creaturam suam condit, et regit, et disponit conditor et opisunt, quia in deitate una in qua et per quam operantur unum sunt. Haec autem idcirco de divina operatione distinguimus, ne quis contra id quod dictum est: « Omnia quae facit Pater, haec et Filius facit, » opponendum putet quia Pater gignit, quod Filius non facit, et F
Abbreviated transcription (Latin):
in patre & filio pat̾nitatis & filiatio¬
nis nom̃ constat. ut filii nom̃e
ad optandi ꝑciperent. & ꝑ illũ cuiꝰ
erat. & ab illo aquo erat. Uenit sa¬
pientia ut hostis ratione uinceret᷑.¬
& ut habitaculum suum ipsa uen¬
dicaret. qd̃ malicia possidebat. Qui
enim astucia uicerat. iustum fuit. ut
non fortitlidine. s prundentia uin¬
cerctur. ut eodem in quo se uictor e¬
rexerat. uictus st̾neretur. factus est
filius dĩ filius hominis. ut filios ho¬
minũ filios di faceret. & ne filii nom̃
ad alt̾am transiret ꝑsonã. & ẽẽnt in
trinitate duo filii. & confunderetur
trinitatis discretio. Si enim pater
carnem assumpsisset. idem ipse. &
pater & filius eẽt. Pater filii quem
genuit exet̾nitate. & filius matris a
qua genitus eẽt extempore. Si autẽ
sp̃c sc̃s carnem assumpssisset. duo
filii intrinitate ẽẽnt. alt̾ filius patͥs
sine matre. alt̾ filius matris sine
patre. Ne gͦ incõmunicabile nom̃

Expanded text:
in Patre et Filio paternitatis et filiatioin Patre et Filio paternitatis et filiationis nomen constat, ut filii nomen adoptandi perciperent, et per illum cujus erat, et ab illo a quo erat. Venit sapientia ut hostis ratione vinceretur; et ut habitaculum suum ipsa vindicaret; quod malitia possidebat. Qui enim astutia vicerat, justum fuit ut non fortitudine, sed prudentia vinceretur, ut in eodem in quo se victor erexerat, victus sterneretur. Factus est Filius Dei, Filius hominis, ut filios hominum, filios Dei faceret; et ne filii nomen ad alteram transiret personam, et essent in Trinitate duo filii, et confunderetur Trinitatis discretio. Si enim Pater carnem assumpsisset, idem ipse et Pater et Filius esset. Pater Filii quem genuit ex aeternitate; et Filius matris a qua genitus esset ex tempore. Si autem Spiritus sanctus carnem assumpsisset; duo filii in Trinitate essent. Alter Filius Patris sine matre; alter filius matris sine patre. Ne ergo incommunicabile nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Deo autem filius missus est. non
pater. aut sp̃c sc̃s. quia conueni¬
ens non erat. ut pater abalio
mitteretur: qui non erat ab alio.
Sͦ i enim ab alio miteretur. ab illo
uenire haberet a quo muteret᷑
& ẽẽt illi quasi qđ̾dam pͥncipium.
abillo aquo mitteretur. Propt̾ea
gͦ pater ab alio mitti non habet.
qͥa ab alio ẽẽ non habet. Missus ẽ
autẽ pͥmum filius. qui asolo patre
ẽ. deinde etiam sp̃c sc̃s qui ẽ apa¬
tre & filio. Primũ filius uenit ut
homines liberarentur. postea sp̃c
sc̃s uenit ut homines beatificaren¬
tur. Primum ille amalo lib̾auit. pꝰ¬
ea iste ad bona reuocauit. Ille abstu¬
lit qd̃ sustinebamus. iste reddidit.
qd̃ ꝑdideramus. Uenit filius natu¬
ralis missus apatre. ut adoptandoᷤ
mhereditatẽ uocaret. & consensum
suum in gr̃a ad optionis comꝓbaret.
N eq enim sine consensu filii apatre a¬
lieni inhereditatẽ ducendi erant. dhi¬
sit cͦ pr ꝓfiliis. uenit filius ꝓ fr̃ib quia

Expanded text:
deo autem Filius missus est, non Pater aut Spiritus sanctus, quia conveniens non erat ut Pater ab alio mitteretur, qui non erat ab alio. Si enim ab alio mitteretur, ab alio venire haberet a quo mitteretur, et esset illi quasi quoddam principium ab illo a quo mitteretur. Propterea ergo Pater ab alio mittin habet, quia ab alio esse non habet. Missus est autem primum Filius qui a solo Patre est; deinde etiam Spiritus sanctus qui est a Patre et Filio. Primum Filius venit ut homines liberarentur; postea Spiritus sanctus venit, ut homines beatificarentur. Primum ille a malo liberavit, postea hic ad bona revocavit. Ille abstulit quod sustinebamus, hic reddidit quod perdideramus. Venit Filius naturalis missus a Patre, ut adoptandos in haereditatem vocaret, et consensum suum in gratia adoptionis comprobaret. Neque enim sine consensu Filii, a Patre alieni in haereditatem ducendi erant. Misit ergo Pater pro filiis, venit Filius pro fratribus; quia
Abbreviated transcription (Latin):
una. si uoluntas una. quomͦ ñ ẽ
oꝑatio una Dicis quia hoc facit
pater. & ego dico quia filiꝰ hoc ipsũ
facit. Hoc ipsum pat̾. hoc ipsum
filius. totum pat̾. & totum filius.
Ipsum facere patris. filii ẽ. Noli pen
sare quasi duas actiones. unã ma¬
iorem. & unã minorẽ. aut. for¬
te similis pondis equales duras. Uni¬
tas ibi ẽ. nichil multiplices. Unaẽ
actio duoꝵ immo tͥum actio una.
sicut ditas una. & inuna actione
tres. ñ tres agentes sunt. s unꝰ agenᷤ.
sicut inditate una tres. ñ tresdii
nec tres creatores. nec tres factores. qr
ineo qđ unum sunt. diuidi ñ pos¬
filius facit similit̾. Quid magis
simile ẽẽ potest quã unitas: Quo¬
ri ñ potest:Aut quomͦ a se recede¬
re potest: qd̃ unũ ẽ. Ne gͦ mireri
si assumptionẽ carnis quȩ ad solũ
filium refert᷑. ñ solus filiꝰ oꝑatꝰ est:
ic circo tres incarnatos dixeris. qr
incarnationemuniꝰ tres oꝑati st̃.

Expanded text:
una, si voluntas una, quomodo non est una, si voluntas una, quomodo non est operatio una? Dicis quod hoc facit Pater, et ego dico quod hoc ipsum facit Filius. Hoc ipsum Pater, hoc ipsum Filius. Totum Pater, et totum Filius. Ipsum facsare quasi duas actiones, unam majorem, unam minorem; aut forte similis ponderis aequales duas; unitas sibi est, nihil multiplices: una est actio duarum in uno, trium, actio una, sicut deitas una; et in una actione tres, non tres agentes sunt, sed unus agens, sicut in deitate una tres, non tres diinec tres creatores, nec tres factores, quia in eo quod unum sunt, dividi non posFilius facit . Similiter, quid magis simile esse potest quam unitas? Quori non potest, aut quomodo a se recedere potest quod unum est? Ne ergo mireris, si assumptionem carnis quae ad solum Filium refertur, non solus Filius operatus est, us. Neque idcirco tres incarnatos dixeris, quia incarnationem unius tres operati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cit qđ pat̾ facit. Si autẽ domũ edifi¬
carem ego. & tu eandẽ mecũ edifica
res domũ. dico quia idem faceres qd̾
ego. Et iam uerius unum. qr idip¬
sum & non aliud: nec tam̃ uere ad¬
huc unum. quia tu partem unã.
& ego alteram. tu instrum̃tis tuis.
ego instrum̃tis meis. Tu manibus¬
& lacertis tuis. ego meis. Deniq tu
iuribus tuis. ego meis. Et iam ñ
uere unum. s in alio & ꝑ alia. Num¬
quid sic dico cum dico quia filius b
ipsum facit qd̃ pater facit: Ergo
chium patͥs. Alia uirtꝰ filii. alia
uirtus patris. cum ipse filiꝰ et ma¬
nus & brachium & uirtus sit paiͥs.
Sicut idem ẽ qd̾ homo manu facit.
& qd̾ manus hominis facit. & quod
homo brachio facit. & qd brachiũ
hominis facit. & qd̃ homo forti¬
tudine facit. & qd fortitudo ho¬
minis facit: sic idem ẽ qd̾ pat̾ fac̃
& qd filius facit. quia om̃e qd pa¬
ter facit. ꝑfilium facit. Si eẽntia
una ẽ. si natura una. si fortitudo

Expanded text:
cit quod Pater facit. Si autem ego domum aedificit quod Pater facit. Si autem ego domum aedificarem, et tu eamdem mecum aedificres domum, dico quod idem faceres quod ego; etiam verius unum, quia idipsum et non aliud: nec tamen vere adhuc unum, quia tu partem unam et ego alteram; tu instrumentis tuis, ego instrumentis meis; tu manibuset lacertis tuis, et ego meis. Denique tu viribus tuis, ego meis: et jam non vere unum, sed in alio et per alia. Nunquid sic dico cum dico; quia Filius hoc ipsum facit quod Pater facit? Ergo chium Patris, alia virtus Filii, et alia virtus Patris, cum ipse Filius et manus, et brachium, et virtus sit Patris. Sicut idem est quod homo manu facit, et quod manus hominis facit, et quod homo brachio facit, et quod brachium hominis facit, et quod homo fortitudine facit, et quod fortitudo hominis facit, sic idem est quod Pater facit, et quod Filius facit; quia omne quod Pater facit, per Filium facit. Si essentia una est, si natura una, si fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Quid ẽ hec: Non alia. Quid
ẽ similit:Non alit̾. Non pot̾at
unitas oꝑationis ꝑfecciꝰ de monstrari.
Non alia. ñ aliter. Eadem. & eodem
mͦ. Si eadẽ oꝑaretur. & ñ eodem mͦ
oꝑaretur: oꝑatio una ñ eẽt. quia ali¬
ter eẽt. Si eodẽ mͦ oꝑaret᷑ & nonea¬
ẽẽt. Nunc autẽ & eadem & eodẽ mͦ
oꝑatur. ut nichil sit aut aliud aut
aliter inoꝑatione ⁊ illiꝰ. Ostende
mͥ aliquid qd̾ sacit pater. si tamen
querendum ẽ quid facit qui totũ
facit. Pone tam̃ exempli causa unũ
aliquid exom̃ib quȩ facit pat̾: di¬
co quia filius hoc ipsum facit. Neq
ita hoc ipsum dico quasi simile illi.
sed idem ipsum. Cum enĩ dico idem
facio qd tu facis. quia forte domum
edifico sicut tu edificas domum. et
cũ alia sit domus tua quã tu edificaᷤ.
alia domus mea quam ego edifico.
tam̃ idem me facere dico qd tu facis:
qm̃ id qđ facio ego. scđ̃m aliquid si¬
mile ẽ illi quod tu facis. ñ sic intelli¬
go cum dico qr filius hoc ipsum fa¬

Expanded text:
facit. Quid est « haec? » Non alia. Quid est « similiter? » Non aliter. Non poterat unitas operationis perfectius demonstrari. Non alia. modo. Si eadem operaretur, et non eodem modo operaretur: operatio una non esset, quia aliter esset. Si eodem modo operaretur, et non eaesset. Nunc autem et eadem, et eodem modo operatur, ut nihil sit aut aliud, aut aliter in operatione illius. Ostende mihi aliquid quod facit Pater, si tamen quaerendum est quid facit qui totum facit. Pone tamen exempli causa unum aliquid ex omnibus quae facit Pater. Dico quia Filius hoc ipsum facit. Neque utique hoc ipsum dico quasi simile ille, sed idem ipsum. Cum enim dico: Idem facio quod tu facis, quia forte domum aedifico, sicut tu aedificas domum, et cum alia sit domus tua quam tu aedificas, quam illa domus mea quam ego aedifico, tamen idem me facere dico quod tu facis, quoniam id quod facio ego, secundum aliquid simile est illi quod tu facis, non sic intelligo cum dico quia Filius hoc ipsum fa
Abbreviated transcription (Latin):
cri eloqui actoritate int̾im fouẽ¬
da ẽ: non ratione humana discu¬
cienda. Qua ꝓpt̾ eaquȩ a scĩs pa¬
tribus de discretione tͥum ꝑsonaꝵ
inditate una. scđm catholicȩ ue-¬
ritatis firmam̃tum iam dicta
sunt. inmedium ꝓferre libet. Ni¬
chil de nr̃o oditientes ut pote qͥ
nec sufficientes in uenimͣ. ad ea q̃
dicta sunt ab illis. Augustinꝰ ad

Expanded text:
cri eloquii auctoritate interim fovenda est, non ratione humana discutienda. Quapropter ea quae a sanctis Patribus de discretione trium personarum, in deitate una, secundum catholicae veritatis firmitatem jam dicta sunt, in medium proferre libet, nihil de nostra adjicientes, utpote, qui nec sufficientes invenimur ad ea, quae dicta sunt ab illis. Augustinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
N suꝑiori parte oꝑis huiꝰ
conditionem rexum omni¬
um apͥncipio pͥmo cum lap¬
su hominis. & his quȩ postea
ad restaurationem usq ad ad¬
uentum u̾bi p̃parata sunt.
summatim deduxi: nunc ea
quȩ secuntur usq ad finem &
consummationem omnium or¬
dine contingere libet. Tempus
gr̃ȩ ab aduentu filii di incarnem
exordium sumpsit: sicut scrip¬

Expanded text:
n superiori parte operis hujus conditionem omnium rerum a principio primo cum lapsu hominis et his quae postea ad restaurationem ejus usque ad adventum Verbi praeparata sunt, summatim deduxi, nunc ea quae sequuntur usque ad finem et consummationem omnium, ordine contingere libet. Tempus gratiae ab adventu Filii Dei in carnem exordium sumpsit, sicut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
de nichilo potuit qđ uoluit oꝑari.
Si autẽ incorporib resurgentiũ rati¬
onaibilis in equalitas erit. sic̃ ẽ uo¬
cuiq de mat̾ia corporis sui. qđ &
hominẽ reddat angłicis cetib.:⁊ ni
chil inconueniens cors ingerat
erit. s quicquid futurũ ẽ hoc de¬
cebit. quia nec futurũ ẽ si ñ dece¬
bit. Exemplum supradictors.¬

Expanded text:
de nihilo potuit quod voluit operari. de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sic est vocuique de materia corporis sui, quod hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit, quia nec futurum est, si non decebit. Exemplum supradictor
Abbreviated transcription (Latin):
constituta fuerat restituta resume¬
ret. ita d̾s̃ mirabilit̾ atq ineffabi¬
lit̾ artifex. de toto qđ caro nĩa con¬
stit̾at. eam mirabili ⁊ ineffabili
celeritate restituet. nec aliquid at¬
tineb it ad eius integritatẽ. utrũ
capilli ad capillos redeant. an un¬
gues ad ungues. an quicquid eoꝵ
ꝑierat mutet̾ in carnẽ. ⁊ in partes
alias corporis reuocẽt᷑ curante ar¬
tificis ꝓuidentia. nequid indecenᷤ
fiat. Nec illud ẽ consequens ut
ido diu̾sa statura sit reuiiũ scen¬
tium sĩguloꝵ quia fuerat diu̾sa
uiuentiũ ut macri cũ eadẽ
macie. aut pingues cum eadẽ pin¬
guidine reuiu iscant. S si hoc ẽ incon¬
silio creatoris. ut meffigie sua cuiꝰ¬
cumq ꝓpͥetas ⁊ discernibilis simili¬
tudo seructur. Incet̾is autẽ corporib
bonis equalia cuncta teddant᷑: ita
modificabit᷑ illa inuno quoq ma¬
t̾ies. ut nec aliquid ex ea ꝑeat. & qđ
alicui defu̾it ille suppleat. qui &¬

Expanded text:
constituta fuerat restituta resumeconstituta fuerat restituta resumeret; ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo caro nostra constiterat eam mirabili et ineffabili celeritate restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus rei integritatem, utrum capili ad capillos redeant, an ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in alias partes corporis revocetur curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Nec illud est consequens ut ideo diversa statura sit reviviscentium singulorum, quia fuerat diversa viventium, aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consil o Creatoris, ut in effigie sua cujuscunque proprietas et discernibilis similitudo servetur; in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat; et quod alicui defuerit ille suppleat qui
Abbreviated transcription (Latin):
in librode ciitate di¬
ñ solum ext̾ra. uerũ etiam
ex alioꝵs ẽ lem̃toꝵ secretissimo sinu.
quo dilapsa cadau̾a recesserunt.
intemporis puncto reddenda
anima fit cadauer. ñ ita resur¬
rectione reparabit᷑. ut ea quȩ di¬
labunt᷑ ⁊ in alias atq alias alia¬
rũ rerum species formasq uer¬
tuntur. quãuis ad corpꝰ redeant. ũn
dilapse sunt. ad easdẽ quoq corpo¬
ris partes uͥ fuerunt redire neces¬
se sit. Alionquin si capillus redit
qđd tam crebra tonsura detraxit
si unguibus qđ tociens dẽpssit ex¬
sectio.iminodata ⁊ indecens cogi¬
tantib ⁊ ido resurrectionẽ carnis
ñ credentib occurrit informitas.
S quẽ admodũ si statua cuiuslbet
solubilis metalli aut inigne li¬
inpuluerẽ. uł confundet᷑ in mas¬
sam. ⁊ eam uelit artifex rursus
exillius mat̾ię quantitate repara¬
re. nichil int̾ẽ ad eius integritatẽ
quȩ particula mat̾iei cuicũq m̃¬
bro statuȩ reddet᷑. dũ tñ totũ exqͦ¬

Expanded text:
it De civitate Dn solum ex terra, verum etiam ex aliorum elementorum secretissimo sinu, quo dilapsa cadavera recesserunt, in ipsis puncto reddenda anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsae sunt, ad easdem quoque corporis partes, ubi fuerunt, necesse sit redire. Alioquin si capillis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus, quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet volubilis metalli aut in igne liin pulverem, aut confunderetur in massam, et eam velit artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cuicunque membro statuae redde
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris paschȩ panemae uinum in
corpus & sanguinem suum diuina
potentia transmutans apłis sumen-¬
dum distribuit. & ut idem post hoc
inmemoriam sui agerent precepit.¬

Expanded text:
eteris Paschae panem et vinum in corpus et sanguinem suum divina potentia transmutans, apostolis sumendum distribuit, et ut idem post hoc in memoriam sui agerent praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
de sanguinis xp̃i unum ẽ ex his¬
in quib pͥncipaliter salus constat.
semel ꝓ mundi salute oblata. om̃ib
p̃cedentib & subsequentib sacram̃tis
uirtutem dedit. ut exilla scĩficarẽt
ꝑ illam liberandos om̃s. Qñ insticu
AeraMentum corporis xp̃i .ii.¬

Expanded text:
 sanguinis Christi: unum, ex hisrincipaliter salus constat, semel pro mupraecedentibus et subsequentibus sacramentis virtutem dedit, ut ex illa sanctificarent per illam liberandos omnes. CAP. II. cramentum corporis et
Abbreviated transcription (Latin):
rium dõ castitatis sacrificiũ offer¬
re debemus. sicut scriptum ẽ. Ne
uirginib p̃ceptũ dñi non habeo.
Et ipse dñs deuoluntariis eunuchis
loquens adiecit. qui potest caꝑe ca¬
piat. Ac si diceret. fẽminalib ego
uo ñ uestio necciuꝗͣ. necessitatẽ impono.
Qui uult c̃ẽ sacerdos ipse se uestiat.
& ingressusus ad scã aduerenda
tegenda uoluntariȩ munim̃tum
castitatis assumat. Notandum uͦ
qd̃ sacerdotib inferioris ordinis
neq tunica datur iacintina. neq
suꝑhumerale. neq rationale. neq
lammina aurea . quib soli utun¬
tur pontifices. id ẽ sumini sacer¬
dotes. s tantũ pođdis. & mitra. &
rona. qua stringitur ipsa poderiᷤᷤ.
idẽ tunica bissina. quia fungun¬
tur quidem sacerdocio. s non inil¬
la dignitate qua funguntur sacer¬
docio. qui octo indum̃tis decorã

Expanded text:
rium Deo castitatis sacrificium offerrium Deo castitatis sacrificium offerre debemus, sicut scriptum est: De virginibus praeceptum Domini non habeo . Et ipse Deus de voluntariis eunuchis loquens adjecit: Qui potest capere capiat . Ac si diceret: feminalibus ego non vestio, nec cuiquam necessitatem impono. Qui vult esse sacerdos ipse se vestiat, et ingressuris ad sancta, ad verenda tegenda voluntarie munimentum castitatis assumat. Notandum vero quod sacerdotibus inferioris ordinis, neque tunica datur hyacinthina, neque superhumerale, neque rationale, neque lamina aurea; quibus soli utuntur pontifices, id est summi sacerdotes; sed tantum poderis et mitra et zona qua stringitur poderis ipsa, id est tunica byssina; quia funguntur quidem sacerdotio, sed non in illa dignitate qua funguntur sacerdotio qui octo indumentis decora
Abbreviated transcription (Latin):
erant.xii. patriarcharum nomi¬
na insculpta inse continentes. qr
pontifex scõꝵ patrum exempla
imp̃ssa memoriȩ habere debet.
& scđm ipsa. fact̾a sua moderari.¬
suꝑ imponitur capiti pontisi¬
cis mitra. quȩ alio nomine cidaris
uł thiara uocatur. qua quinq
sensuum qui incapite sedem ha-¬
bent regimen significatur. Minis¬
ter gͦ bene uitam suam regens.
caput suum xp̃m ornat. Quia
uissime lammina aurea suꝑ impo¬
nitur. cui insculptum ẽ nom̃di. qđ
inebraico ineffabile uocant. ut ꝑ
hoc significetur dm̃ sicut conditorẽ
omnium. ita etiam tectorem ẽẽ uniu̾¬
sorum. & ad honorem & głam eius
referendum. quicquid asacerdotib¬
& ministris sacris iuste fu̾it dis¬
pensatum. Hȩc gͥ indum̃ta. octo
ẽẽ debere moyses inexodo consti¬
tuit. s in leuitico de eisdem uesti¬
mentis tractans. de octauo id est
feminalib tacuit. Fortassis quia
ad genitalia nr̃a & uerecuda lex
manum non mittit. qui uolunta¬

Expanded text:
erant duodecim patriarcharum nomierant duodecim patriarcharum nomina inscripta in se continentes, quia pontifex sanctorum Patrum exempla impressa memoriae habere debet, et secundum ipsa facta sua moderari.superimponitur capiti pontificis mitra, quae alio nomine cydaris vel tiara vocatur; qua quinque sensuum qui in capite sedem habent regimen significatur. Minister ergo bene vitam suam regens caput suum Christum ornat. Quia vissime lamina aurea superimponitur, cui inscriptum est nomen Dei, quod Hebraice ineffabile vocatur. Ut per hoc significetur Deum sicut conditorem omnium ita etiam rectorem esse universorum; et ad honorem et gloriam ejus referendum quidquid a sacerdotibut ministris sacris bene fuerit dispensatum. Haec igitur indumenta octo esse debere Moyses in Exodo constituit. Sed in Levitico de eisdem indumentis tractans de octavo, id est de feminalibus, tacuit; fortassis quia ad genitalia nostra et verecunda lex manum non mittit, qui volunta
Abbreviated transcription (Latin):
Couituir deinde rationale si¬
ue longion. quod pectori pon¬
tificis suꝑ imponitur. ut in
eius corde sapientiam & discretio¬
nem in ẽẽ debere ostendatur. In ip¬
so autem rationali posita sunt ma¬
nifestatio & ueritas. ut indoctema
sua pontifex nec aliud quam ue¬
ritas suggerit e fferre p̃sumat. ne¬
q id qđ a ueritate intus hauserit
ratione & oꝑe approbare & mani¬
festare desistat. Notandum uͦ qd̃
ad inuicem concathenantur ratio¬
nale & suꝑbumerale. quia cohere¬
re &e concordate debent ratio ce¬
oꝑa. ut quod mentis intellectu ꝑci¬
pimus oꝑe impleamꝰ Beinde etiã
quia non pͥus ratiͦnale quã suꝑhu¬
merale nominatur. qm̃ inscola uir¬
tutum oꝑa p̃cedunt ut sapientiã
app̃hendas sicut scriptum ẽ. Aman¬
datis tuis intellexi. & it̾m quȩ cepit
iħc facere & ddocere. Postea manifes¬
tatio sequitur post rationale ne
docere p̃sumas. qđ pͥus non didice¬
ris. Huic enim concordat. qđ in ip¬
so rationali xii. lapides inserti

Expanded text:
Sequitur deinde rationale sive logion, quod pectori pontificis superimponitur, ut in ejus corde sapientiam et discretionem inesse debere ostendatur. In ipso autem rationali posita sunt manifestatio et veritas, ut in doctrina sua pontifex nec aliud quam veritas suggerit, efficere praesumat, neque id quod a veritate intus hauserit ratione et opere approbare et manifestare desistat. Notandum vero quod adinvicem concatenantur rationale et superhumerale, quia cohaerere et concordare debent, ratio era, ut quod mentis intellectu percipimus opere impleamus. Deinde etiam quia non prius rationale quam superhumerale nominatur, quoniam in schola virtutum opera praecedunt, ut sapientiam apprehendas, sicut scriptum est: A mandatis tuis intellexi . Et iterum: Quae coepit Jesus facere et docere . Postea manifestatio sequitur post rationale, ne docere praesumas quod prius non didiceris. Huic etiam concordat quod in ipso rationali duodecim lapides inserti
Abbreviated transcription (Latin):
tam sera uenit: Quando cruciatus
menbra ligat. et dolor sensum oppͥ¬
mit. uix homo aliud cogitare po¬
test Ergo siuis securus ẽẽ peniten¬
tiam age dum sanus es Dum mens
sibi uacare potest. exerce illã inoꝑe
suo Ualde suspecta debet ẽẽ peni¬
tentia que coacta eẽ uidetur. facile
est ut homo se nolle putet qͦd posse
non datur. Possibilitas optime uo¬
luntatem ꝓbat Si non facis dum
potes manifeste ostendis quia non
uis Quamus autem intempore sa¬
nitatis securior sit penitentia. tam̃
melior est sera quam nulla: Ante
finem time. ne penitere differas. infi¬
ne confide. ut ueltẽ resipiscas: Qđ si
forte tͥ suppetere non uides tempꝰ bo¬
ni operis. egredere tamen inspe fir¬
ma cum arra bone deuotionis. Mul¬
tum fuit sera latronis penitentia. s
indulgentia sera non fuit. Qđ tam¬
diu petere distulit. uide quam cito
accepit. Cor contritum ⁊ humilia¬
tum ds̃ nr nunquam despiciet.

Expanded text:
tam sera venit, quando cruciatus tam sera venit, quando cruciatus membra ligat, et dolor sensum opprimit, vix homo aliud cogitare potest. Ergo si vis securus esse, poenitentiam age dum sanus es. Dum mens sibi vacare potest, exerce illam in opere suo. Valde suspecta debet esse poenitentia, quae coacta videtur esse. Facile est ut homo se nolle putet, quod posse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes manifeste, ostendis quod non vis. Quamvis autem in tempore sanitatis securior sit poenitentia, tamen melior est sera quam nulla. Ante finem time, ne poenitere differas; in fine conside, ut vel tunc resipiscas. Quod si tunc forte tibi suppetere non vides tempus boni operis, egredere tamen in spe firma, cum arrha bonae devotionis. Multum sera fuit latronis poenitentia, sed indulgentia sera non fuit. Quod tandiu petere distulit, vide quam cito accepit? Cor contritum et humiliatum Deus noster nunquam despiciet ;
Abbreviated transcription (Latin):
to hominẽ qu̾ã diu in hac uita ui¬
uit sicut malum facere pot̾ ita et e¬
m̃clare posse si fecerit. Et nt̃iqũã quo¬
cũq tempore etiam mnertremis. etiã
inarticulo necessitatis. penitentiã ho¬
minis infructuosam ẽẽ si uera fuerit.
Ego scripturã aucdio dicentẽ quia in
quacũq hora in gemuerit peccator
saluuis erit. Non dixit biduo aut bien¬
nio.ante mortẽ si ingemuerit. sed qͣ¬
cunq hora ingemuerit saluus ent
Ergo tu noli ponere tp̃s miscđiȩ dei.
ne forte iudicium tuũ tͥ ipsi adu̾set᷑.
Noli ponere legem quȩ tͥ ñ expedit.
Peccator es. ama miscđiam. quia siñ
amas non mereris: Nec tam̃ subhac
spe secure tͥ peccandũ ẽ. ꝓpterea qdđ
infine si conuersus fueris salus tibi
ꝓmittitur: Nam quamuis etiã tc̃
uenia tͥ si uere penitueris ꝓmittat᷑
non tam̃ tͥ qđ tunc uere penitere
debeas ꝓmittitur: Ualde difficile
ẽ. ut tunc uera sit penitentia qͣndo

Expanded text:
to hominem quandiu in hac vita vito hominem quandiu in hac vita vivit sicut malum facere potest, ita et emendare posse si fecerit, et nunquam quocunque tempore etiam in extremis et in articulo necessitatis poenitentiam hominis infructuosam esse, si vera fuerit. Ego Scripturam audio dicentem: Quia in quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . Non dicit biduo aut biennio ante mortem si ingemuerit, sed quacunque hora ingemuerit, salvus erit. Ergo tu noli ponere tempus misericordiae Dei, ne forte judicium tuum tibi ipsi adversetur. Noli ponere legem quae tibi non expedit. Peccator, ama misericordiam, quia si non amas, non mereris. Nec tamen sub hac spe secure tibi peccandum est. Propterea quod in fine si conversus fueris salus, tibi promittitur. Nam, quamvis etiam tunc venia tibi si vere poenitueris promittatur, non tamen tibi ut tunc vere poenitere debeas promittitur. Valde difficile est ut tunc vera sit poenitentia, quando
Abbreviated transcription (Latin):
locum ñ ẽẽ scdm penitentie. quia una
debet ẽe penitentia homini quam¬
diu uiuit. ut semꝑ de p̾teritis doleat
et seafuturis custodiat. et nũquam
ad peccata regleat q̃ semel dimisit.
et qui hoc facit. quod debet facere fa¬
cit. et qui alit̾ facit. idẽ qui apeccata
p̃terita reuertitur: ut cum peccau̾it
qu̾ã diu uult. iterum ad penitentiã
redeat. et quasi post prim̾ã scdam
faciat penitentiam. facit quod facere
ñ debet. nec tñ in eo quod penitet
male facit: s in eo quod non ꝑseue¬
rat. inpenitentia male facit qui sic
direrit locum ñ ẽẽ sedẽ penitentie.
ego illum faciliorẽ inuenisse ex itũ
puto. et sine scrupulo questionis
molestiam declinasse. De his qui in
nente territi cõpunguntur. et pe¬
nitent. et ex toto corde misccłiam et
indulgentiam querunt. etiam si
satisfatione articulo temporis pre¬
uenti ꝑ soluere ñ possunt. Breuit̾
quod mͥ uidetur absoluo. Ego pu¬

Expanded text:
locum non esse secundae poenitentiae; quia una locum non esse secundae poenitentiae; quia una debet esse poenitentia homini, quandiu vivit, ut semper de praeteritis doleat, et se a futuris custodiat, et nunquam ad peccata redeat quae semel dimisit, et qui hoc facit quod debet facere, facit. Et qui aliter facit, id est qui ad peccata praeterita revertitur, ut cum peccaverit quandiu vult iterum ad poenitentiam redeat, et quasi post primam secundam faciat poenitentiam, facit quod facere non debet, nec tamen in eo quod poenitet, male facit, sed in eo quod non perseverat in poenitentia male facit. Qui sic dixerit locum non esse secundae poenitentiae, ego illum faciliorem invenisse exitum puto, et sine scrupulo quaestionis molestiam declinasse. CAP. V. De iisnente territi compunguntur et poenitent, et ex toto corde misericordiam et indulgentiam quaerunt etiam si satisfactionem articulo temporis praeventi persolvere non possunt. Breviter, quod mihi videtur, absolvo. Ego pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsit qui de peccatis penitent. ñ qui ꝑ¬
manent in peccatis. Sic una ueritate
manifestata. alia quoq inlucem ue¬
nit. Quod aut̾e dictum ẽ quia ñ ẽ.
locus scde penitentie. ita qui de̾m
intelligere uolunt. quia tota hec ui¬
ta locus penitentie ẽ homini peccatori.
Qaũ hic penitentiam facere uolunt.
locum habent. quia hic locus clatus
ẽ penitendi hominibꝰ. Qui au̾t hic
penitentiam facere nolunt in alia
uita etiam si uoluerint facere peni¬
tentiam ñ poterunt. ita ut fructũ
habeat penitentia illoꝵ quia locum
ñ h̃t. Prima ergo penitentia in hac
uita locum habet. scła penitentia
pꝰ hanc uit̾a locũ ñ ht. nec fructũ
ħt. etiam si dolor̾e ht. Alii hoc
dictum intelligrnt de publica pe¬
nitentia ꝗͣ dicunt iterari ñ posse.
propt᷑ rigor̃e et castigitionẽ ne hões
sacramenta dei contempnant. S unꝰ¬
quisq pro ut potuerit scdm ueritate
sentiat. ego illum qui dixerit ideo

Expanded text:
prosit qui de peccatis poenitent, non qui pprosit qui de peccatis poenitent, non qui permanent in peccatis. Sic una veritate manifesta, alia quoque in lucem venit. Quod autem dictum est quod non est locus secundae poenitentiae, ita quidam intelligere volunt, quia tota haec vita locus est poenitentiae homini peccatori. Qui hic poenitentiam facere volunt locum habent, quia hic locus datus est poenitendi hominibus. Qui autem hic poenitentiam facere nolunt, in alia vita etiam si voluerint facere poenitentiam non poterunt, ita ut fructum habeat poenitentia illorum, quia locum non habet. Prima ergo poenitentia in hac vita locum habet. Secunda poenitentia post hanc vitam locum non habet; nec fructum habent, etiam si dolorem habent. Alii hoc dictum intelligunt de publica poenitentia, quam dicunt iterari non posse propter rigorem et castigationem, ne homines sacramenta Dei contemnant. Sed unusquisque prout potuerit secundum veritatem sentiat. Ego illum qui dixerit ideo
Abbreviated transcription (Latin):
iterum mori non possum. cam̃
eadem morte. amissam r̾eddere pos¬
sumĩterum. S nolo mͥ iniuriam
facias quia si salutem tuã morte
mea ad quisitam uoluntarie pec¬
cando iterum amiseris. quantum
inte ẽ iterum crucifigi. iterum
me mori compellis. Ego canem me¬
am hostiam obtuli ut de peccato
penitentes ueniam consequerent᷑.
non ut uoluntarie peccãtes. & in
peccato ꝑsistentes iustificarentur.
Qui gͦ de peccato penitent habent
inea hostiam expiationis. qui aũ
impeccatis suis uoluntarie ꝑmanent ñ
habent exea. causam saluationis.
hostia quidem ista data fuit illis ut
ꝑ eam expiarentur de peccato peniten¬
tes. s iam nune ñ relinquitur eis ip¬
sa hostia ut ꝑ eam inpeccato uolun¬
tarie ꝑsistentes iustificentur. Non
ergo putent uoluntarie peccantes
istam hostiam ad se ꝑtinere. quia
uoluntarie peccantibꝰ iam ñ relinqͥt᷑
hostia pro peccato. quia ñ possunt ͥ
eam usurpare q̃ ita oblata ẽ. ut his

Expanded text:
iterum mori non possum, tamen iterum mori non possum, tamen eadem morte, amissam iterum reddere possum. Sed nolo mihi injuriam facias; quia si salutem tuam morte mea acquisitam voluntarie peccando iterum amiseris, quantum in te est, iterum crucifigi, iterum me mori compellis. Ego carnem meam hostiam obtuli, ut de peccato poenitentes veniam consequerentur, non ut voluntarie peccantes et in peccato persistentes justificarentur. Qui ergo de peccato poenitent, habent in ea hostiam expiationis. Qui autem in peccatis suis voluntarie permanent, non habent ex ea causam salvationis. Hostia quidem ista data fuit illis ut per eam expiarentur de peccato poenitentes; sed jam nunc non relinquitur eis ipsa hostia ut per eam in peccato voluntarie persistentes justificentur. Non ergo putent voluntarie peccantes istam hostiam ad se pertinere, quia voluntarie peccantibus jam non relinquitur hostia pro peccato, quia non possunt sibi eam usurpare quae ita oblata est, ut iis
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. nicħ fortassis inconuenien
tis dicimus. neq penitentibus uiam
indulgentiȩ claudimus. s caden¬
di periculum demonstramus. Si
enim magnum ẽ aliquando surgere:
magis utiq ẽ num quam cecidisse.
Sibonum ẽ sanatum cẽ: melius nũ
quam corruptum fuisse. Est adhuc
aliussensus. quem insupra dicta
sententia eadem ueritate intellige¬
re possumus. utrum equali conue¬
nientia nescio. Impossibile ẽ inquit
eos qui semel illuminati sunt &
que adiecit. plapsos rursus reno¬
uari adpenitentiam. Et quasi
causam subiunx̃ quare eiusmodi
ad penitentiam renouari non pos¬
sunt. Rursus inquit crucifigentes
& ostentatui habentes filium di.
In hoc gͦ denuo renouari non pos¬
sunt. quia aliam crucem. & aliam
mortem filiidi habere non posst̃.
non quod penitentib uenia dene
gͦ salutem tuam. semel xp̃c pro
tem aliam. Hicit tͥ xp̃c. Serua salu¬
tem tuam. ego semel pro illa mor¬
tuus sum. Si illam amiseris ego

Expanded text:
dicimus, nihil inconveniens dicimus, nihil inconveniens fortassis dicimus, neque poenitentibus viam indulgentiae claudimus, sed periculum cadendi demonstramus. Si enim magnum est aliquando surgere, majus utique est, nunquam cecidisse. Si bonum est sanatum esse, melius est nunquam corruptum fuisse. Est adhuc alius sensus quem in supradicta sententia eadem veritate intelligere possumus, utrum aequali convenientia, nescio. Impossibile est, inquit, eos qui semel illuminati sunt, quae adjecit, prolapsos rursus renovari ad poenitentiam; et quasi causam subjunxit quare ejusmodi ad poenitentiam renovari non possint; rursus, inquit, crucifigentes et ostentui habentes Filium Dei. In hoc ergo denuo renovari non possunt, quia aliam crucem et aliam mortem Filii Dei habere non possunt; non quia poenitentibus venia denegergo salutem tuam, semel pro illa tem aliam. Dicit tibi Christus: Serva salutem tuam, ego semel pro illa mortuus sum. Si illam amiseris, ego
Abbreviated transcription (Latin):
postea ad correctionem uel recupe¬
rationem adiecerit. facere omni¬
no non potest. quin melior fuis¬
sec si hec omnia haberet & tamen
non cecidisset. Propt̾ea nemo in
spe correctionis peccare debet. qͥa
quod semel amittitur amplius ip¬
sum non recuperatur. quia quic¬
quid ad iectum postea fuit pro
reparatione ꝑditi. non ẽ ipsum
s aliud pro ipso. ⁊plus utiq eẽt si
utrumq simul ẽẽt. Quod idcuro
fieri non potest.quia sicut tempo¬
ra transacta amplius non redeunt
ita quȩ simul ꝑ petrata fuerint. am
noli inspe peccare. noli cacłe quasi
melior surrectura sis. Quie quid pꝰea
feceris. fac̾e tamen ñ potes quin me¬
lior esses si hoc fac̃es et uirgo esses.
Sic itaq fortasse scdm hunc modũ
conuenient̾ intelligitur. quia uugo
isrł cecidit ⁊ non adiciet ut resurgat
uirgo isrł. Et quia uͥ mille erant cen¬
tum erunt. & uͥ centum. decem in
domo isrł. Si inhc̃ modum lapsos
ad penitentiam renouari non posse

Expanded text:
post ea ad correctionem vel ad recupepost ea ad correctionem vel ad recuperationem adjecerit, facere omnino non potest, quin melior fuisset, si haec omnia haberet, et tamen non cecidisset. Propterea nemo in spe correctionis peccare debet, quia quod semel amittitur, amplius ipsum non recuperatur, quia quidquid adjectum postea fuerit pro reparatione perditi non est ipsum; sed aliud pro ipso, et plus utique esset si utrumque simul esset. Quod idcirco fieri non potest, quia sicut tempora transacta amplius non redeunt, ita quae semel perpetrata fuerint amplhabes. Noli in spe peccare, noli cadere, quasi melior surrectura sis. Quidquid postea feceris, facere tamen non potes, quin melior esses si hoc faceres et virgo esses. Sic itaque fortasse secundum hunc modum convenienter intelligitur, quod virgo Israel cecidit et non adjiciet, ut resurgat virgo Israel. Et quod ubi mille erant, centum erunt, et ubi centum, decem in domo Israel. Si in hunc modum lapsos ad poenitentiam renovari non posse,
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ẽ. falsum ẽẽ non potest.
& idcuro non potest quia contra
ueritatem non potest.quia si con¬
tra ueritatem posset: contra se ip¬
sum posset qui ueritas ẽ: quod
pondus habet hoc dictum magis
quam si diceretur de alio quolibet
quod factum ẽ. & iam non eẽ fa¬
ctum non potest. etiam si quod fa¬
ctum ẽ emendari potest. ut factũ
ẽẽ non noceat quod factum ẽt Cer¬
tum ẽ quia qui cadit resurgere po¬
test. & non solum resurgere. s etiam
melior resurgere. quam fuit cum
quam futuri fuissent si non cecidis¬
sent. quia adhoc ipsum cadere ꝑ¬
missi sunt ut ex ipso casu suo &
ruina erudirentur & meliores effi¬
cerentur. Nemo tamen melior post
casum surrex̃ uel surgere pocuit.
quam fuisset. si ⁊ non cecidisset. &
hec quȩ modo resurgendo bona
opetatus ẽ. omnia stando oꝑatꝰ
fuisset. In hoc scd̾m aliquid dici
potest. quia omnis qui cadit id qđ
cadendo ꝑdit amplius totum re¬
cuperare non potest. quia quicqͥd

Expanded text:
verum est, falsum esse non potest, verum est, falsum esse non potest, et idcirco non potest, quia contra veritatem non potest, quia si contra veritatem posset, contra seipsum posset, qui veritas est. Quod pondus habet hoc dictum magis quam si diceretur de alio quolibet, quod factum est, jam non esse factum non potest, etiam si quod factum est, emendari potest, ut factum esse non noceat quod factum est? Certum est quia qui cadit resurgere potest, et non solum resurgere sed etiam melior resurgere quam fuit, cum quam futuri fuissent si non cecidissent, quia ad hoc ipsum cadere permissi sunt, ut ex ipso casu suo et ruina erudirentur, et meliores efficerentur. Nemo tamen melior post casum surrexit, vel surgere potuit, quam fuisset etsi non cecidisset, et haec quae modo resurgendo bona operatus est, omnia stando operatus fuisset. In hoc secundum aliquid dici potest, quod omnis qui cadit id quod cadendo perdit amplius totum recuperare non potest, quia quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
nia possit. de corrupta uirginẽ
facere non possit. Ipse uiderit qͥd
dicere uolu̾it. ego apuritate xp̃ia¬
nȩ fidi non discedo. Ueritas una
ẽ. Apłm dicentem audio. Si alind
angłs euangłiraũit anathema sit.
Ego tamen sic sentio. quia aliqͥd di¬
ocie uoluit. etiam si ego nesciam
quiddicere uoluit. Sic tamen mͥ¬
pium ẽ sentire quia uerum dix̃.
etiam si forte competentiꝰ uel eui¬
dentiꝰ dixisse potuisset quod dix̃.
Ego dictum catholici uiri ao catho¬
licam ueritatẽ int̾pretari conabor.
Tamen si de corruptione carnis intel¬
ligitur hoc: stultum ẽ sic sentire.
quia homo carnem. suam uiciare
possit. ds̃ sanare non possit. Si de
corruptione cordis intelligitur. &
hoc similiter stultum ẽ dicere. quia
homo peccare possit. d̾s iustificare
non possit. & tantum iustificare
quantũ ille peccare. Si autem idcir¬
co illud non posse diciturd̾s quia
factum ẽ. & quod factum ẽ. non
factum ẽe non potest. quia quod

Expanded text:
nia possit, de corrupta virginem nia possit, de corrupta virginem facere non potest. Ipse viderit quid dicere voluerit; ego a puritate christianae fidei non discedo. Veritas una est. Apostolum dicentem audio: Si aliud angelus evangelizaverit anathema sit . Ego tamen sic sentio quia aliquid dicere voluit, etiam si ego nesciam quid dicere voluit. Sic tamen pium est mihi sentire quod verum dixit, etiam si forte competentius vel evidentius dixisse potuisset quod dixit. Ego dictum catholici viri ad catholicam veritatem interpretari conabor. Tamen si de corruptione carnis intelligitur hoc, stultum est sic sentire, quod homo carnem suam vitiare possit, Deus sanare non possit. Si de corruptione cordis hoc intelligitur, et hoc similiter stultum est dicere; quia homo peccare possit, Deus justificare non possit, et tantum justificare; quantum ille peccare. Si autem idcirco illud non posse dicitur Deus; quia factum est, et quod factum est, non factum esse non potest; quia quod
Abbreviated transcription (Latin):
ni celestis. & participationem sp̃c
ꝑ se surgere non possunt. Atq ideo
ilis impossibile eẽ. deo non ẽẽ. Sic̃
scriptum ẽ. sp̃c uadens & non redi
ens. Et deuia perditionis dictum
c̃ quia omnes qui ingrediuntur ꝑ
eam amplius non reuertentur. quia
homo ꝑ se quidem ad malum ire po¬
cest. per se redur non potest. nͥ per
gr̃am ad iuuetur ⁊ adiutus sic ad
penitentiam renouetur. Uel sic gͦ
intelligendum ẽ quod scriptum ẽ.
impossibile ẽẽ ꝓlapsos ad peniten
tiam renouari. uel ꝓpħicum illud
quod dictum ẽ. uirgo isrł cecidit.
non adiciet ut resurgat uurgo isrł.
in quo similit̾ quidam arecta in¬
telligentia errauerunt his u̾bis
ex pressum conuenienter quis di¬
cat. Nam quia sc̃s ieronimus suꝑ
hunc locum quȩdamu̾ba ambigua
exposuit quidam qui ex scͥpturis
libentius materiam errorisquam
edificationis assumunt. lapsos re¬
parari non posse conantur astru¬
eie. Ait enim quia cum ds om¬

Expanded text:
ni coelestis et participationem Spirini coelestis et participationem Spiriper se surgere non possunt, atque ideo illis impossibile esse Deo non esse. Sicut scriptum est: Spiritus vadens et non rediia perditionis dictum est, quod omnes qui ingrediuntur per eam amplius non revertentur, quia homo per se quidem ad malum ire potest, per se redire non potest, nisi per gratiam adjuvetur; et adjutus sic ad poenitentiam renovetur. Vel sic ergo intelligendum est quod scriptum est. Impossibile esse prolapsos ad picum illud quod dictum est: Virgo Israel cecidit, non adjiciet ut resurgat virgo Israel in quo similiter quidam a recta intelligentia erraverunt his verbis expressum convenienter quis dicat. Nam quia sanctus Hieronymus super hunc locum quaedam verba ambigua exposuit, quidam qui ex Scripturis libentius materiam erroris quam aedificationis assumunt; lapsos reparari non posse conantur astruere. Ait enim: Quod cum Deus om
Abbreviated transcription (Latin):
ri. & prolapsi sunt renouari rurs
ad penitentiã. rursum crucisigen¬
tes sibi met ipsis filiũdi. & ostenta¬
tui habentes. Et rursum. Uolun¬
tariȩ enim peccantibus post accep¬
tam notieiam ueritatis. iam non
relinquitur ꝓpeccatis hostia. Et
iterum alibi scriptum inuenitur.
quia locus nonẽ scdę penitentię.
Sed siue hec siue alia talia scripta.
uel dicta catholicoꝵ uiroꝵ suꝑ
hoc inueniantur. nulla ratione
estimandum ẽ eos qui iec̾te sapu¬
erunt. hoc astruere uoluisse. quod
inqualiacumq peccata ꝓlapsi uł
penitere non possent.si per diui¬
nam miscłiam respicerentur. aut
ueniam consequi non ualerent.
si ꝑueram penitentiam compun¬
gerentur. Hoc enĩ fides catholica
omnino non recipit. Quia qui di¬
xit. non dico septies. s usq sep¬
tuagies septies. se nec scdam¬
nec tͥciam. nec quotamlibet pecca¬
toris penitentiam ueram dum taxat
refutare significauit. Qđ̃ ergo dic¬
tum ẽ impossibile ẽe eos qui post
illuminationem gr̃e & gustum do¬

Expanded text:
sunt, renovari rursus ad poenitentiam, rursum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei et ostentui habentes . Et rursum: Voluntarie enim peccantibus, post acceptam notitiam veritatis, jam non relinquitur pro peccatis hostia . Et iterum scriptum alibi invenitur. Quia locus non est secundae poenitentiae. Sed, sive haec sive alia, talia scripta vel dicta catholicorum virorum super hoc inveniantur, nulla ratione existimandum est eos qui recte sapuerunt hoc astruere voluisse quod in qualiacunque peccata prolapsi, vel poenitere non possent, si per divinam misericordiam respicerentur, aut veniam consequi non valerent, si per veram poenitentiam compungerentur. Hoc enim fides catholica omnino non recipit, quia qui dixit: Non dico tibi septies, sed usque septuagies septies ; se nec secundamnec tertiam, nec quotamlibet peccatoris poenitentiam veram duntaxat refutare significavit. Quod ergo dictum est impossibile esse eos qui post illuminationem gratiae et gustum do