comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in sequanos hũs p̃sicit labiemum
cũ marcũ semproniã rutilliũ dat
rollagã rondei legiõnes in Remos
ni abelbonatꝭ mollestent᷑ hũs
Reganos p̃fict Gnã legionẽ in
ambibanetos sus gaio antistio.
onã in bitiuiges sub tito sex tio
Guã in rucheos sus gaiõ canⁿ ͦ
rubo Rliquas cabilloire ac ma¬
tistone sus qͥnto tullio cicbire
magni cic̾ors fre̾ pullis ꝙ sil¬
picio pecus araꝵ annem ad rei

Expanded text:
in Sequanos; his prefecit Labienum, cui Marcum Sempronium et Rutilium dat collegam; totidem legiones in Remos, ne a Bellonatis molestentur; his legatos preficit; unam legionem in Ambibarcos sub Gaio Antistio; unam in Bituriges sub Tito Sextio, unam in Ruthenos sub Gaio Caninio Rebilo; reliquas Cabillone ac Matistone sub Quinto Tullio Cicerone, magni Ciceronis fratre, Publioque Sulpicio secus Ararim amnem ad rei
Abbreviated transcription (Latin):
nõ censut cesaꝵ expedienoneq
honestũ socios dñ mitos in tanta
nec sibi ꝑcens / nec militibus
edifficus Inueni demati asse
os bellonatos annus ẜdoneos

Expanded text:
Non censuit Cesar expediens, neque honestum, socios bene meritus in tanta nec sibi parcens nec militibus, edificiis inveniri, demigrasse omnes Bellonatos armis idoneos,
Abbreviated transcription (Latin):
cingetorix qui in illa mibe pedicũ
sroisũ stabat ꝯ eist pugne exitꝭ
p̃uidens/ abstessis duccis pecũ
quos dicẽ litunt cetis sequi iussis
alexiã ꝙ oppid ꝙᵈ nõ lone
aberat. gͣdu Restinante Ie qcłit
Castͣ p̃poitis oppidi metatus
cesar impedim̃tis tuto loco ẜpito
abenntẽ Reliquos ꝯsecutꝰ excitu
ultrmã ꝑ acĩẽm carpẽdo sit mp̃¬

Expanded text:
be peditum seorsum stabat, cum eisdem pugne exitum previdens abscessit, ductis secum, quos ducere licuit, ceteris sequi iussis, Alexiamque oppidum, quod non longe aberat, gradu festinante se contulit, castra pre portis oppidi metatus. Cesar, impedimentis tuto loco positis, abeuntem reliquo consecutus exercitu ultimam semper aciem carpendo, si
Abbreviated transcription (Latin):
licenciam dedit abeundi/ dig̃di¬
entes uo̾ sic alloisuit. Et ite
ait amici qñ sic libet mem̃tote
aut̃ ⁊ br̃is ciubus memorate N
foifitam obliti ẽent/ me illos
et ppło Romaĩ bñficia / ego eñ nõ
anciqua res est aute pancos
sos in oppidis agrs fortu̾s qr
omibus auucis ꝓuĩni obsides
alus ac stipendia pendentes bñs
siniti̾s ludibrũ accepissem / nõ
nõ stipendio acq obsidib lilrõ¬
ui sed supͣ om̃is cui memoriam
gloses feci ita ut ex miẜr miẜa¬
bli fortima nundioses ton gallie
Reddideriii. Ita imꝙͣ mei et hoꝵ
que bobis dico memores hũanis
etꝭ in Rebus n . est penitꝰ fide

Expanded text:
licentiam dedit abeundi. Digredientes vero sic alloquitur: Et ite, ait, amici, quando sic libet. Mementote autem et vestris civibus memorate, si forsitan obliti essent, mea in illos et populi romani beneficia. Ego enim, non antiqua res est, ante paucos sos in oppidis, agris fortunisque omnibus amissis, per vim obsides aliis ac stipendia pendentes, vestris finitimis ludibrium, accepissem, non modo stipendio atque obsidibus liberavi, sed supra omnis evi memoriam gloriosos feci ita; ut ex misera et miserabili fortuna invidiosos toti Gallie reddiderim. Ite, inquam, mei et horum, que vobis dixi, memores. Humanis etiam in rebus nichil est penitus fide
Abbreviated transcription (Latin):
neq arnus uincẽ semꝑ płio asti¬
nontẽ neq cursu asse qui sepo su¬
ga p̃cipiti sibi clapsũ ꝑꝑans
.extimabat uastitate simũ ac
sapus sit Inuisũ prie sue face̾
Iut consensu cimũ belli actor
ꝑꝑpeno pleccer exilio. et ipe
pestẽ aliquã importaret / copũs
⁊rã et sines ambrongis / mlto
captꝭ̃ cesis ꝙ mortalib fr̾o acq

Expanded text:
neque armis vincere semper prelio abstinentem, neque cursu assequi sepe fuga precipiti sibi elapsum sperans estimabat vastitate finium ac damnis sic invisum patrie sue facere, ut consensu civium belli auctor perpetuo plecteretur exilio, et ipse pestem aliquam importaret. Copiis nam et fines Ambiorigis, multis captis cesisque mortali
Abbreviated transcription (Latin):
Reformatꝰ nuꝑator bercingetonx
obtemꝑatũ ꝙ ilico est quĩdec̃
mullia eqͥtũ fiuisse fatiẽ quẽĩt
peditatu sane nõ alio ꝙ quẽ
octuaginta niliaõ erat nõ se tñ
plii fortinã tons hĩa coꝑts¬

Expanded text:
rcingetorixobtemperatumque illico est. Quindecim millia equitum fuisse satis convenit: peditatu sane non alio, quam quem octoginta millium erat; non se tamen prelii fortunam to
Abbreviated transcription (Latin):
pia occuagintamilia electoꝵ
Hõmi suore ꝑdica atq hostibus
ꝓdita ꝑati possũt / Sit admõit̃¬
⁊ emissis equitibus ip̃e cũ reli¬
quis int᷑ ibem se Recipiens
ac pecus funm̃tũq om̃e ad se
relatũ ꝑte ninũdat maligne
obpessi / nõ emuptõne nd̃ anis
sed expectõne ac nĩcus bellũ
gens/ auxilia undiq postlaus
expͥtans. Cesai. ex ꝓfugis
et captius de statu c̾tior. os¬
sessoꝵ muniñta et iuires et
buli ubi nons abundanciam
et quidquid in tłib hũano Inge¬
no cogita̾i põt quo nõ appẽtibꝰ
ꝑicłis obuiaret tanto studio ma¬
cuabat ut lege̾ ea uł audire
difficile sit q̃ libi factuqͦq
cũcta facilia uictoͬ appeticꝰ et
gnr faciebat ad gallox ppli
suoꝵ reditu adnoniti ꝙͣ mnarcto
gallie ꝑicłm sensuerũt neꝙ
iñ quod obsessus pecierat imꝑa¬
tor cogẽ in bellũ oñis qͥpossẽt
arma portare ne in infitunce¬
est singla ꝑcequi et ꝙꝙ noti¬

Expanded text:
pia octoginta millia electorum hominum suorum perdita atque hostibus prodita pati possint. Sic admonitis et emissis equitibus, ipse cum reliquis intra urbem se recipiens, ac pecus frumentumque omne ad se relatum parce nimium ac maligne obsessi, non eruptione, non armis, sed expectatione ac nuntiis bellum gerens, auxilia undique postulans et expectans. Cesar, ex perfugis et captivis de statu certior obsessorum, munimenta et turres et buli uberioris abtalibus humano ingenio cogitari potest, quo non apparentibus periculis obviaret, tanto studio maturabat, ut legere ea vel audire difficile sit; que sibi factu quoque cuncta facilia victorie appetitus et glorie faciebat. At Gallorum populi suorum reditu admoniti, quam in arcto Gallie periculum censuerunt, neque tamen, quod obsessus petierat imperator, cogere in bellum omnes, qui possent arma portare; ne in infinitum ceest singula prosequi, et,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ faner in quod in uobia est
meũ imꝑiũ abrogatis qui sigͫ
receptui amo dacũ qui logatoꝵ
r ͤ meos ex illoꝵ ore utiles moitꝰ
ꝯcẽpsistꝭ atq uigentem nestio qs.¬
nã aĩoꝵ imꝑe̾tu/ in istꝭ uude iͭ.
Redient ouĩs neq qui Redirẽt
ci integᵃͥ reporarẽt an ignoralutꝭ
sola locoro miquitate suꝑari st
an si alias nestretis histonas
añ ocłos heremꝰ̃ quia tñ illis
loci fanebaba inquitas / ma no¬

Expanded text:
s michi, quod in vobis est, meum imperium abrogastis, qui signum receptui a me datum, qui legatorum, immo meos ex illorum ore utiles monitus contempsistis, atque, urgente nescio quonam animorum impetu, ivistis unde nec redirent omnes, neque quicus integrum reportarent. An ignorabatis, sola locorum iniquitate superati sunt? an, si alias nesciretis historiasante oculos haberemus, quia tamen illis loci favebat iniquitas, vestram no
Abbreviated transcription (Latin):
cq ambitꝰ .xi. miliã passuũ tene¬
bat .iii. ac .xxiii. castellis in
c̾cuitu erectis p̃siduaq ad unũ¬
quodq adhibitis maxnne q uot¬
obsessis adh . nõ n ͤ audentib
equestie p̃liũ añ bibem plara
pͥusꝙͣ fugta oñi nudarent᷑ clande
poiras uercingetorix Iubet
.aute qđꝵ ꝙ nallũ et municoẽs
clud̾ent᷑ ad eg̾ssũ uie ꝙ ini
casts atq in uibe Repom pe¬
nuria ingens erat a se eqͥtatũ
om̃e absidionẽ gem ⁊ mbtilẽ
ab ditare desposunt qͥd tand
sileurrõ noctis abeũtib auxia
neos in bellũ mittant neu se de
blĩtate et głia gallicana deq
omib sit mitum int̾ manꝯhosti¬
ũ ludibtio deẜendũ putent sed

Expanded text:
 ambitus undecim millia passuum tenebat, tribus ac viginti castellis in circuitu erectis, presidiisque ad unumquodque adhibitis maximeque nocobsessis adhuc nonnichil audentibus, equestre prelium ante urbem plana priusquam fuga omnium nudarentur, claudi portas Vercingetorix iubet et munitiones ecluderentur ad egressum vie, quod in castris atque in urbe rerum omnium penuria ingens erat, a se equitatum omnem obsidioni gravem et inutilem abdicare disposuit. Quibus tandem silentio noctis abeuntibus, anxineos in bellum mittant, neu se de libertate et gloria gallicana deque omnibus sic meritum inter manus hostium ludibrio deserendum putent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Religiosissimũ ius Iuãd moir
genteᵒ int̾ponit᷑ ne cũi eqꝰtum
ad filios ad ꝑentꝭ ad ꝯm̃gei sit
redica. qui nõ nõ ronã aciem põ¬
tasset Ties acies gallicoꝵeq̃¬
cũ fue̾ totid̃ hũs Romanas asar
opposuit t̾busꝙ sim ẽ c̾tatum
locie. s. Iami̾e in sb̃mictẽdig
auxilus ubicũq suos ing̾i sẽẜat

Expanded text:
 religiosissimum iusiurandum more gentis interponitur, ne cui equitum ad filios, ad parentes, ad coniuges sit reditus, qui non romanam aciem penetrasset. Tres acies gallorum equitum fuere: totidem his romanas Cesar opposuit, tribusque simil est certatum locis. Quo certamine in submittendis auxiliis, ubicumque suos urgeri senserat,
Abbreviated transcription (Latin):
copiãs tnffert atq illis c̾sterep
it agentib ip̃e secũdo fliu̾salue
luceciã repetit quo ꝙp̃deginto hostes
oppidũ incenderũt pontes ꝙ oppi¬
ei quoꝵ alt̾ dextra rippa c̾cũ¬
flui ãis lenũ alt̾ actingebat
restidenũt ib. uõ nõ ꝑisiõꝵ sole
sed finiciãꝵ om̃s genciũ copiẽ qsti¬
tant ipoito om̃ib camuloges qd
cognoiẽ aurelis alibi aurrleum

Expanded text:
opias transfert atque, illis terrestre iter agentibus, ipse secundo fluminis alveo Lucetiam repetit. Quo precognito, hostes oppidum incenderunt pontesque oppidi, quorum alter dexteram ripam circumfluit amnis, levam alter attingebat, resciderunt. Ibi vero non Parisiorum sole, sed finitimarum omnes gentium copie constiterant, preposito omnibus Camulogeno quodam, cognomine Aurelio, alibi Aulercum
Abbreviated transcription (Latin):
cit̾ noĩa ui biũ sũt / bellatoꝵ iꝙ
ex hũs eqtũ octo peditũ uero
Ducẽta qͣdia ͣ nlia Redacta
comꝑio cũ hac tanta młto ͬ ͤ
recenti atq integt decem Romaĩs̃
iã uncendo fefsis legiombus
/ip̃is hostiũ in simbus dec̾tãd
erat et hͨ canta annatoꝵ mo
como accrebatense qui om̃s
cesaris familianssiu fuerant
explicita memorat᷑ sed excusãt
factũ quia uidel tantũ studiũ
recuꝑande bellitẽ głie ⁊ auite
libtarꝭ inoesẜat / at neq fami

Expanded text:
citer nomina urbium sunt, bellatorumque ex his equitum octo, peditum vero ducenta quadraginta millia redacta comperio. Cum hac tanta multitudine recenti atque integra decem romanis iam vincendo fessis legionibus ipsis hostium in finibus decertandum erat. Et hecComio Atrebatensi, qui omnes Cesaris familiarissimi fuerant explicita memoratur. Sed excusant factum, quia videlicet tantum studium recuperande bellice glorie et avite libertatis inces
Abbreviated transcription (Latin):
młtis suoꝵ obciuntatis / auuci¬
ciãm Romanã utilẽ fluisse cẽpũt
Sub qua dudũ honorati qͥeti q
uixant Eesar int̾ea in seqͣnos
ꝓficistit᷑ cuiꝰ it̾ uorcingetorix
fugã Raca ad ꝯsiliũ suos uocat
.fi̾uge̾ quid hostes ait ac gallicis
galli sua anciqua in libeitate
Remaneant infuturum mũe nã
quis dubitẽt maioĩe illos nisi

Expanded text:
tis suorum obtruncatis, amicitiam romanam utilem fuisse senserunt, sub qua dudum honorati quietique vixerant. Cesar interea in Sequanos proficiscitur; cuius iter Vercingetorix fugam ratus ad consilium suos evocat: Et fugere quidem hostes ait ac gallicis Galli sua antiqua in libertate remaneant: in futurum minime. Nam quis dubitet maiore illos nisu
Abbreviated transcription (Latin):
studia resugebant ac belude
cipiencud tẽ pestatũ ñmura lõgĩ¬
quis eslitorib resonabant/ hoꝵ
tausa motuud erat qudi galli
potentiã solã que ur̃iq magna
erat nõ untutẽ aut fortimã suã
mecientes dicebant ꝓq coꝑto
Hebant cil si copras suas effuais¬
sent / nõ posse Romanos tot locis
tata siml coctam saicinã tolate
quod ulrinũ p̃cipue ꝙ pͣdentꝭ
oppinarent᷑ p̃liã ista nouissima
Socuisse de bro̾ant sed sũt młti
qui n ͨ. euenturũ cegitare dede¬
terũt nisi quod cupiũt euẽno
sic indomitũ foctue caput
suo substi̾unt desiderio epissie¬
q fallunt᷑. exodẽ foute sut̃ qui
sua int̾ mltoe agitata ꝯsilia
nũꝙ in nociciã hostũ uentura
quid posse confidunt. hoc ĩpñs

Expanded text:
studia resurgebant, ac velut incipientium tempestatum murmura longinquis e litoribus resonabant. Horum causa motuum erat, quod Galli potentiam solam, que utique magna erat, non virtutem aut fortunam suam metientes dicebant proque comperto habebant, vel, si copias suas effudissent, non posse Romanos tot locis tantam simul coactam sarcinam tolerare. Quod ultimum precipue quam prudenter opinarentur, prelia ista novissima docuisse debuerant. Sed sunt multi, qui nil eventurum cogitare didicerunt, nisi quod cupiunt evenire: sic indomitum fortune caput suo substernunt desiderio, sepissimeque falluntur. Ex eodem fonte sunt, qui sua inter multos agitata consilia numquam in notitiam hostium ventura, quidem pos
Abbreviated transcription (Latin):
auctores ute̾ ogitans celandum
statiuit᷑ fot se fiei̾ posset cũ hpstib
ꝓuẽisset meliũs sibi ꝙt puta¬
Bat accidit expedicissiꝰ quidam
equitũ suoꝵo nadum in fluẽ re

Expanded text:
auctores vertere cogitans, celerandum statuit, ut, si fieri posset, cum hostibus pervenisset, melius sibi, quam putabat, accidit. Expeditissimi quidam equitum suorum vadum in flumine
Abbreviated transcription (Latin):
missi ꝙ de amacia puᵗ ͤ ad uerciñ¬
gerongẽ legari et sibi ipũs audẽdi
aliquid aduenisse Riti n ͨ ꝯtenti
eet oppidi custodib et Romaĩs
negociatoribus ad unũ ceẜ q̃cũ¬

Expanded text:
ia publice ad Vercingetorigem legeti, et sibi tempus audendi aliquid advenisse rati, nec contenti esset, oppidi custodibus et romanis negotiatoribus ad unum cesis, quecum
Abbreviated transcription (Latin):
illiuã Reliqͥe sancus cuir̃dõ ant
huandis moitius et seris q̃miõus
sunt absũpte obi dies ꝓxiiq
Illuxit conuocato ad concionez ex¬
frctũ quimo mestũ meo ma trmm
audacia / atq insolenciã nõ indigᵐ
qui nobis ip̃is quid agendu lm̃¬

Expanded text:
illius reliquie sauciis curandis aut illius reliquie sauciis curandis aut humandis mortuis et seris querimoniis sunt absumpte. Ubi dies proximus illuxit, convocato ad concionem exfructum, animo mestum meo, vestra tamen audacia atque insolentia non indignum, qui vobis ipsis, quid agendum l
Abbreviated transcription (Latin):
Ite incolames dũ pũꝑ hos barbaros
derineo hᵗ dñs q̃i adh ͭ integ̾ iñ
adu̾sos ibehit᷑ ⁊ duosꝰ un̾o cesit
Impetr Reliquos a porte custodia
nnt̾ii au̾tit dũq sui coĩtes / qui
quiniti et mesti cũ desrirbãt op̃e
loqui potãt srustra aet̃. Ia me
eñ sangius ac uĩta destitint̃
Quim me linquite ig ⁊nos
moni dũ licet eripitẽ sic uoci¬
ferans insultãs q hostib riit
et moriens suis ꝓfuit. hus ac
ralib suoꝵ casib Romã tãd̾ pgͣ¬
uati / cesis qudrrl. ex centiõis
ac milicib septingenet̾ nĩquo
colle Reiciũt᷑. fuuisset et fuga
longiõr ⁊ laigior cedes in p¬
dentissim ducis ex sm̃a Romlis
se cohortes gallis insequẽtib obecis¬
sent cũꝙ adplana fugre̾da insequẽ¬
do acq obstando ꝑuentũ tẽt lega¬
ones ip̃e instincta acie stabant
se equis locis c̾det suos in casti
Reuocauit / hec ẽ legio ad ghoĩa
mnt̾ tres belli gallici adu̾sitares
cesaeas mĩata. Et diei quid

Expanded text:
per hos barbaros detineo. Hec dicens, quasi adhuc integer in adversos invehitur, et duobus uno cesis impetu, reliquos a porte custodia interim avertit; dumque sui comites, qui inviti et mesti eum deserebant, opemloqui poterat: Frustra, ait; iam me enim sanguis ac vita destituunt. Quin me linquite igitur et vos morti, dum licet, eripite. Sic vociferans insultansque hostibus ruit, et moriens suis profuit. His ac talibus suorum casibus Romani tandem pregravati, cesis quadraginta sex centurionibus ac militibus septingentis, iniquo colle reiciuntur. Fuisset et fuga longior et largior cedes, ni providentissimi ducis ex sententia romane se cohortes Gallis insequentibus obiecissent: quumque ad plana fugiendo, insequendo atque obstando perventum esset, legiones ipse instructa acie stabant, se locis equis crederet, suos in castra revocavit. Hec est legio ad Gergoniam inter tres belli gallici adversitates cesareas numerata. Et diei quidem
Abbreviated transcription (Latin):
xitabtib ml̃tis erat ꝓftũs nẽpe
cũ eoͫ legiomibus / luteciapꝯꝑisioro
que insula secane sita erat bbi
nũt est rotiuo t salpine gallie
famosior ciuitas fũdata ꝑisiũs
magna ib̾. mlti ͤ hostiũ exceptꝰ
et ne quitꝙͣ temptato t̃ nsitũ Re¬
pulsꝰ erat sed noct᷑no inde silc̃tio
digssi ncelodinũ ueuit oppidum

Expanded text:
xitatibus multis erat. Profectus nempe cum quatuor legionibus Lucetiam Parisiorum, que in insula Sequane sita erat, ubi nunc est totius transalpine Gallie famosior civitas fundata Parisius, magna ibi multitudine hostium exceptus, et, nequicquam tentato transitu, repulsus erat. Sed nocturno inde silentio digressus Melodunum venit, oppidum
Abbreviated transcription (Latin):
ua nõ eqnis aĩs pugnaturrs
qui si neq ip̃i ad die uenirẽ
idq si aliũde nõ possit intelli¬
astᵒ Dosse ꝑpendi qui tum auxie
diẽ noctu q oꝑib incũbe̾nt et¬
insi unii hostiũ adeẽ sentirent
ẽent. uni fortes uetam sustẽta¬
Idq et sc̃m docuit bello alto
longe imꝑi quo timbii . s galli¬
cognosti qui uicti abeis amissis
legionib pat̾ia ⁊ pdicã lib̾tate
g̃ni ingo p̃ssi sus ĩmortali ẜur¬
ciõ uitam agũt ⁊ si faccũ non.

Expanded text:
vera non equis animis pugnaturos; qui si neque ipsi ad diem venire, idque si aliunde non possit intelli posse perpendi, qui non tam anxie die noctuque operibus incumberent, nisi vim hostium adesse sentirent.essent, viri fortes vitam sustentaidque et factum docuit bello altero longe impari, quo Cimbri scilicet Gallicognosci, qui victi ab eis, amissis legibus patriis et perdita libertate gravi iugo pressi suo immortali servitio vitam agunt; et si fac
Abbreviated transcription (Latin):
bbi cesar eduoꝵ fidei c̾dens obse¬
des ex om̃ gallia et fimũtũ et
magna ex ꝑte npedi ͣ de posue¬
rat. equoro numer aiugentẽ ini
usus belli ex italia atꝙ hspana

Expanded text:
dens obsides ex omni Gallia et frumentum et magna ex parte impedimenta deposuerat equorumque numerum ingentem in usus belli ex Italia atque Hispania
Abbreviated transcription (Latin):
cingetoris cui młtũ antini⁊
plux euit uirũ contẽplatꝰ abeã¬
re ꝓpo ecꝭ in plana destendit
qͦ suꝑior cesar in cast᷑ Ie Reclit
parsequenti die p̃lur̃ par ꝙ
euẽtꝰ quibus et gallicã Iactãtiã
sat q̃pstã risuoꝵ ppes erectas
Latus me ul hostrs frge argulo
digisos uł sui nõ tam duci᷑ cast

Expanded text:
cingetorix, cui multum animi et plus erat virium, contemplatus abeuntem ipse etiam in plana descendit, quo superior Cesar in castra se retulit. Par sequenti die prelium parque eventus. Quibus et gallicam iactantiam sat compressam et suorum spes erectas ratus, ne vel hostes fuge arguerent digressos, vel sui
Abbreviated transcription (Latin):
ut mrone que mõ Ronaos sicut
degoiꝰ arabant/ Iam psis moie
pat̾e capillis ⁊ p̃tentis pignonb
orare suos inciꝑent Instaurat᷑
pugna locis om̃ibus sed inquo
ꝑciũ ꝯc̾su nã ex altodimicant
alu̾ni ex inferioie loco aut̾ Romaĩ
et pugnasp̃cedenti ⁊ ascensufes
cicũ sexcium cũ expeditꝭ coħonib
ad radice collis iisit /ut si suos
cũ auxius exp̾tabat galli quide
loco ⁊ mĩo / Romãi sola uitute p̃cta¬
bant. quo ctũ adulti  mole
lpstiũ bicta succubuĩt Ita luciꝰ
sabinꝰ enuro in quẽ ẜͥmꝰasten¬

Expanded text:
ut matrone, que modo Romanos, sicut diximus, orabant, iam sparsis more patrio capillis et pretentis pignoribus orare suos inciperent. Instauratur pugna locis omnibus, sed iniquo partium concursu. Nam ex alto dimicant Alverni, ex inferiore autem loco Romani, et pugna precedenti ed ascensu fesTitum Sextium cum expeditis cohortibus ad radicem collis misit, ut, si suostum anxius expectabat. Galli quidem loco et numero, Romani sola virtute prestabant, que tamen ad ultimum mole hostium victa succubuit. Itaque Lucius Sabinus e muro, in quem primus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
uibe unn̾s prudentissis frum
ꝯsilis Rege̾t᷑. hus ille ꝯsiłus
cie ingentis alexiam petit
et ln quidi festinabant obssi
aũt ꝯsultabant neq uoꝰ facile
magne Res ꝓuo in pre expe¬
diri possũt hᵗ. ig tanta de
cã distantib locs lp̃m erac¬
cõ in t̃a panos diebus sie᷑i
nequuisset / isi me̾diblis¬

Expanded text:
urbe viris prudentissimis, quorum consilio regeretur. His ille consiliis cie ingentis Alexiam petit. Et hi quidem festinabant, obsessi autem consultabant; neque vero facile magne res parvo in tempore expediri possunt. Hec igitur tanta de tam distantibus locis hominum coactio in tam paucis diebus fieri nequivisset,
Abbreviated transcription (Latin):
nigia cesur inseqͣuit᷑ qͥnto ꝙ die
sed ml in eo memoralle gtstũ est¬
.Cesar uitem altisin monte
sitã et accessu ab om̃s ꝑte diffi¬
cile specl̃atꝰ ⁊ agnostens nõ exi¬
gui tp̃is opus dẽ oppugnatoem
diffe̾ndã statuit donᶜ cuiãiri fr

Expanded text:
insequitur, quintoque die sed nil in eo memorabile gestum est. Cesar urbem altissimo in monte sitam et accessu ab omni parte difficilem speculatus, et agnoscens non exigui temporis opus esse oppugnationem differendam statuit
Abbreviated transcription (Latin):
cãz/ et pene Iam ꝯflige̾ fama ẽt¬
.neq inhoẽstũ modo sed ꝑccłosũ
ꝓuidelat / eã rẽ neglge̾ neꝙ aux ͫ
fortassis ab hostibus/ pars inferiõr
postlaret. neꝙ uẽ legi amicoꝵ
ellain ꝑtedenggaie fas ducebat
magr̃atu sines pat̾os ulla roe
rnscender̾ quẽ sibi gdũ ꝑs ut ᵃ
biudicarat rebꝰ om̃ib Regimo pa¬
rem nisi etate erat eni aiis ma¬
gistcus / quã ob rem neq adsꝑtꝭ
euocaix sustinuit. neꝙ indigͫ
oñis sua auccori ᷝ ͤ compestuit totũ¬

Expanded text:
ene iam confligere fama erat. Neque inhonestum modo, sed periculosum providebat eam rem negligere, ne auxilium fortassis ab hostibus pars inferior postularet. Neque vero legi amicorum ulla in parte derogare fas ducebat, magistratui, fines patrios ulla ratione transcenderet, quem sibi gradum pars utraque vindicaret, rebus omnibus regno parem, nisi etate; erat enim annuus magistratus. Quamobrem neque ad se partes evocare sustinuit, neque indignum omnes sua auctoritate compescuit
Abbreviated transcription (Latin):
rib põpeii mag̾ u̾tute ꝓpõitis
nõ se tũc ãplius itale necesẜiũ
icꝯ in gacłiũ idit. Iugẽs illũ
ex̾cebat cura qualicer̃ suis
sere Iungeret. nã siue ip̃e adillas
ꝓficisti uellet nõ sat tuto fieapae
eggitabat ut in tanta Rebellione
Regionũ uĩm int̾ eos etꝭ qui aĩci
credebant᷑ cũ paucis securꝰ iñce¬
mallet hesitabat. ue itine̾ in
ip̃o suꝑ metu hostiũ se absente ꝙᵈ
nolebat pugnare eogent᷑ ^ has iñt
curas lucherius caduicus auerciñ¬
getonge missꝰ. nichenos alia̾us
acraxat n ͨ mãdatũ implesse cõtẽtꝰ
alias quos uibes acceptis obsedib¬

Expanded text:
peii Magni virtute compositis, non se tunc amplius Italie necessarium ratus in Galliam redit. Ingens illum exercebat cura, qualiter suis sese iungeret. Nam, sive ipse ad illos proficisci vellet, non sat tuto fieri posse cogitabat, ut, in tanta rebellione regionum omnium, inter eos etiam, qui amici credebantur, cum paucis securus incemallet; et sic hesitabat, ne itinere in ipso superventu hostium, se absente, quod nolebat, pugnare cogerentur. Has inter curas Lutherius Cadurcus a Vercingetorige missus Ruthenos Alvernis attraxerat, nec mandatum implesse contentus alias quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
hũs ad cesarẽ legatos nutut
qui factũ pingent / uemiã pe¬
tant. ⁊. h . sĩa nõ fude ped metu
agentes solitã inc̾m in sec̾to
belli ꝯsiliã agitabant Sibes¬
q funtimas᷑ ad arma ꝑ nũtios
hortabant᷑ nlle bñsicoatq¬

Expanded text:
his ad Cesarem legatos mittunt, qui factum purgent, veniam petant. Et hec omnia non fide, sed metu agentes solita interim in secreto belli consilia agitabant, urbesque finitimas ad arma per nuntios hortabantur. Mille benefic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuore maitio impellente año
ꝙͣmis retmentibus legatis quibus
hot as imĩꝑatore mandacũ erat
⁊ ũtuti ran prope ⁊ fuge hostiũ
suublatꝰ est clamor et clamoni
mistꝮ rumor Romanos oppido po¬
trr̃a ut qͥ altã in ꝑte erant ex
ip̃o sese oppoido p̃cipitãt᷑ erũꝑent
matͦne aut̃ flentes ueĩa orarẽt
ne sicũt auaritigestũ feĩẽ ecꝭ¬

Expanded text:
pellente animos, quamvis retinentibus legatis, quibus hoc ab imperatore mandatum erat, et virtuti tamen proprie et fuge hostium sublatus est clamor et clamori etiam mixtus rumor Romanos oppido potiri, ut, qui altera in parte erant, ex ipso sese oppido precipitanter eriperent, matrone autem flentes veniam orarent, ne, sicut Avarici gestum
Abbreviated transcription (Latin):
atq imꝑat ne uł pugtne uł p̃de
dulcedis rapiat᷑ quo nõ expe ͭ set
suos affatꝰ heduos accensi. aliõ
ad poitas oppodi ꝓficisti iubet
inde sus gmilitib signũ qͦ. accepto
ꝓuenit quibus dicto cituas tͣnsiuisẜ
Pua hostiuã cast᷑ compiũ tr̃tã
cellture ut bociaris unꝰ eregłis

Expanded text:
prede dulcedine rapiantur, quo non expedit. Sic suos affatus, Eduos ascensu alio ad portas oppidi proficisci iubet; inde suis militibus signum dat. Quo accepto perveniut; quibus dicto citius transmissis, trina hostium castra corripiunt tanta celeritate, ut Votimarus, unus e regulis
Abbreviated transcription (Latin):
aggestis ꝑꝑlexis uͦ saxis / et suꝑ
Sũpplite difficĩtate. tua ibilesti¬
equtibus ⁊ muixtis tbe mulĩoib
guleatis qͦ. maiõr ac strepenciõr
yauore uario atq nic̾ta expectaroã
Nippende̾t ip̃e hostibus in suspr :
tpida adductis legaris legioiri
quid ꝑer aꝑit̃. dicit Reni eẽ deffi¬
ciłe docet quid iniquitas locoꝵ¬

Expanded text:
iter saxis, et super duplicem difficultatem tria ibi hostiequitibus, et immixtis turbe mulionibus galeatis, quo maior ac strepentior pavore vario atque incerta expectatione suspenderet, ipse, hostibus in suspicionem trepidam adductis, legatis legionum, quid paret, aperit, dicit rem esse difficilem, docet, quid iniquitas loco
Abbreviated transcription (Latin):
adid se pp̃are / cesuu fabut
ieianit / is qui legiꝰ ad capr
Remanẜat /2. s illi nũtiũs / noco
et uĩe medio occũ prtꝰ qut
g̾rsio addito accelems adist
noudũ oiosole ꝑueĩt/ Et he¬
dui lictauiti de suoꝵ crdt
nu̾tus auditꝭ in furie ilsi om̃s¬
nichil ampliue experctes mł
ꝙ aliuid requurentes et anfril¬
ciem nõ hẽrent iẜ moie genes
solite/ Romaos Caiẽs qui apud
eos cen fidissimos amicos su¬
curi a gebant. aut morte aut
ẜuitute dapnau̾ant . bona di¬
agitabant mõs latenti odio aue¬
sos auanciãira tenudtas fami¬
liares. pestes genc udillagor
addebat stamłos furori quicto¬
litauis/ cesans mune̾sumꝰse
pponte concitatũ ppłm abis
uigebat ut eo illos adduar̃t
ra ꝯsilia. ita et R̾bimũ mili¬
cũ marcũ austuũ ⁊ negociã¬
coire Romanos fide daca
cabillone oppido eductos in
itiuẽ ꝯtͣ fidẽ ag̾ssi spoliant
se q in locũ ennmuentez deffensic̃ĩs

Expanded text:
ad id se preparare Cesari Fabius nuntiavit, is, qui legatus ad castra remanserat; et hic illi nuntius noctis et vie medio occurrit, per quem gressu addito, accelerans ad castra nondum orto sole pervenit: et Edui, Litaviti de suorum cede nuntiis auditis, in furorem versi omn aliud requirentes, an falciem non haberent; sed more gentis solite, romanos cives, qui apud eos ceu fidissimos amicos securi agebant, aut morte aut servitute damnaverant, bona diAgitabant animos latenti odio accensos avaritia, ira, temeritas, familiares pestes gentium illarum, et addebat stimulos furori Convictolitanis, Cesaris munere summus sponte concitatum populum verbis urgebat, ut eo illos adduceret, ra concilia. Itaque et tribunum militum Marcum Aristium et negotiatores Romanos, fide data Cabillone oppido eductos in itinere contra fidem aggressi spoliant, seque in locum eminentem defensionis
Abbreviated transcription (Latin):
cende̾ sed uno aliũ accollõte mag̾at
mag̃ memia cõple metuẽtes uadiq
ctũcludi fugã ꝙ enpi t̾pide an¬
ns obiectis exͤma oppidi cursu
rapido peciere ibi pars ponarũ
in exitu se crartans pars lũĩ tͣnsuet¬
ta abequitibus adhͨ missis cesi
om̃s nlłm p̃de studiũ suduiudce
fuit omib añ occulos mois erat
m̾catoro Romanoꝵo qui ad genabũ
Roma ͥ morẽ ac̾babat ãos ut nͨ
etati nec sexu ꝑcẽt᷑ exomib ita
qui in appido sũs Inuẽti quoꝵ
nus ad q̃draͭᵃͥ milia capitũ astẽ¬
dit̃ mox occingenti qui ad pͥmi
capti oppidi clamouẽ sise portis
nuris ꝓripuerant euaẜe et auanci
qued longa ac difficilis obsedio
auangenses Re. liq̃as noitna figa
nuuũltarandi occasio p̃te : segetũ

Expanded text:
ollente, magis ac magis menia complere, metuentes undique circumcludi fugamque eripi, trepide armis abiectis, extrema oppidi cursu rapido petiere. Ibi pars portarum in exitu se coartans, pars limen transvecta ab equitibus ad hoc missis cesi omnes. Nullum prede studium, sed vindicte fuit; omnibus ante oculos mors erat mercatorum romanorum, qui ad Genabum, romanum morem, acerbabat animos, ut nec etati nec sexui parceretur. Ex omnibus itaque, qui in oppido sunt inventi, quorum numerus ad quadraginta millia capitum ascendit, vix octingenti, qui ad primum capti oppidi clamorem sese portis murisque proripuerant, evasere. Et Avarici quidem longa ac difficilis obsidio avaricenses reliquias nocturna fuga tumultuandi
Abbreviated transcription (Latin):
he duors sines hũc Rumoiez
gᵈ ip̃e fecit᷑ ut scelẽ implicitos
uł errore impiõ a iomana dis¬
iugat amicicia/ Erai tũ cesare
guo hedui adolestentꝭ eggii
prapia orcꝰ illust̾ magne q
ne suos potentie ⁊ bindomarq
par gra acq etate sed gne̾lo¬
he impar hñc cesar sibi a diui¬
craco cõmedatũ ex imo in altũ
ualde ꝓuex̾ãt ita ut cũ opoie¬
de quoꝵ cede lictanictꝰ apdexti¬

Expanded text:
omnes Eduorum fines hunc rumorem quod ipse fecerit, ut scelere implicitos vel errore impio a romana disiungat amicitia. Erant cum Cesare duo Edui adolescentes egregii, prosapia ortus illustri magneque inter suos potentie, et Viridomarus par gratia atque etate, sed genere longe impar. Hunc Cesar sibi a Divitiaco commendatum ex imo in altum valde provexerat ita, ut cum Eporede quorum cede Litavitus apud exer
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ sp̃is mendacio alienã si p̃
cidẽ enĩ se aĩo fuc᷑umn si tot mi¬
lia heduoꝵ ciuĩ se ad hpostes
Ducis licet frande ꝯtuleriñt
ut uix cinitas rem qtẽpnat.
abscessit ħ mĩcio sõmis cesaris
cura aut̃ gͣuis accessit ꝙ hedu
ti cũ toto equitati ⁊ quatuor
ex peditissimis legionibus casts¬

Expanded text:
is, mendacio alienam fieri; providere enim se animo futurum, si tot millia Eduorum civium se ad hostes, ducis licet fraude, contulerint, ut vix civitas rem contemnat. Abscessit hoc nuntio somnus Cesari, cura autem gravis accessit, qutim cum toto equitatu et quatuor expeditissimis legionibus cast
Abbreviated transcription (Latin):
tu Romai Ciues magnã uni
fimũti et cõmertuũ Reliqsrad
castͣ cesaris defferent. quiut
ceca et futuri iustia sese illiz
adiuxant eos licauici oñdẽs
digito / occidamꝰ in quit hos lat ͤ¬
nes/ pare᷑ statĩ impus ẜceptos
nlitũ cͣdelit̾ int̾fep̃ sut̃ et

Expanded text:
tu romani cives magnam vim frumenti et commeatuum reliquorum ad castra Cesaris deferentes, qui, ut ceca et futuri inscia! sese illis adiunxerant: eos Litavitus ostendens digito: Occidamus, inquit, hos latrones. Paretur statim impiis preceptis. militum crudeliter interfecti sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ h ͨ indigiutas imꝑator g ͦ
hpostes ꝯppectũ nr̃m etã ꝓxim̃o
paci poslũ qn tu nos pugnare
Iube et signũ ꝙlii ꝓponie nt
iam exhus quib sidũt locis
hos barbaios de rhainꝰ/ fide
militũ lecꝰ fuit cerar Ego
nuquit sie affc̃os cã dos
głia Recusetis / impeus sum

Expanded text:
 hec indignitas, imperator? Ergo hostes conspectum nostrum e tam proximo pati possunt ? Quin nos tu pugnare iube, et signum prelii propone, ut iamiam ex his, quibus fidunt, locis hos barbaros detrahamus. Fide militum letus Cesar: Ego, inquit, sic affectos quum vos gloria recusetis, impius sim
Abbreviated transcription (Latin):
ad pplandos ebuionũ siẽs et ãbio¬
ugem ꝑsequerd / uen̾ant ad oppu¬
gnãda Romana castͫ. cõuer si ãliõ¬
rigi acq eburonib gͣtissia ara
fecissent desreqe Reliq ꝙ qͣslĩã p̃
ceptũe / coloites in p̃dam emisse
cast᷑ deẜuissent / legati in obedi¬
enciã leuit arguit ut qui et
nuitissimꝰ natiua ⁊ legati huiq

Expanded text:
ad populandos Eburonum fines et Ambioad populandos Eburonum fines et Ambiorigem persequendum venerant, ad oppugnanda romana castra conversi Ambiorigi atque Eburonibus gratissimam rem fecissent. De reliquo, qceptum cohortes in predam emisse castra deseruissent, legati inobedientiam leniter arguit, ut qui et mitissimus natura, et legati huius
Abbreviated transcription (Latin):
a ceste gaũs uolusenns cũ equi¬
tatu aducĩes ⁊. imꝑatorẽ cũ exa¬
cu adurentare nũtians fidem norp
iuuenerit sic om̃tib ꝑsuasimet
de leto ex̾citu fugise equites neq
dm̃io alitꝭ barbaros cast᷑ ag di au¬
peitq̃ cogitare audebant indet̾is
Inclinate amini uir ualde. unꝰ
a ꝯff̾natiõ in tam fontes uiros
nisi oppinari libeat cũ hũana oĩa
instalłia sũt ẽẽ aquas lpras que
tonstantes qq aĩoẽ sui obłicos emo¬
llant ac ꝑtͣbent neq uoꝰ hic batꝰ
alussime Redicatꝰ ulla Re aliã ex¬
excitu rẽdeuntis appecta in quo bno¬
oni secaritas ħĩctabat Cesai gͦ
rediens ⁊ fortuẽ uñmi casĩ ꝙͣ ua¬
netatem ab ex ꝑto sibi uocissimaꝵ
R̾coguouit / in eo maxime/ et ꝙeo
pter om̃i ospiõnem barbaros addu¬
xisset. et inde eos pene Iam uoci
ꝓpotes abstraxisset l ͨ ut cõmiã
nd aamirãs unũ nõ pot̾at᷑ non
murlłi. Unde h . baibans ꝯsilii tãta
inta ͦ ut qui in gr̃am Romantes

Expanded text:
a Cesare Gaius Volusenus cum equitatu adveniens, et imperatorem cum exercitu adventare nuntians, fidem non invenerit: sic omnibus persuasum erat, deleto exercitu, fugisse equites, neque omnino aliter barbaros castra aggredi aupenitus cogitare audebant in deterius inclinati animi. Mirum valde, unde ea consternatio in tam fortes viros, nisi opinari libeat, quum omnia humana instabilia sint, esse aliquas horas, que constantes quoque animos sui oblitos emolliant ac perturbent. Neque vero hic metus altissime radicatus ulla re alia exexercitu redeuntis aspectu, in quo uno securitas habitabat. Cesar ergo rediens et fortune vim casuumque varietatem, ab experto sibi notissimam, recognovit, in eo maxime, et quod eo preter omnium opinionem barbaros adduxisset, et inde eos pene iam voti compotes abstraxisset. Hec, ut communia, non admirans, unum non poterat non mirari, unde hec barbaris consilii tanta mutatio, ut, qui in gratiam Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ Enicis ad alia inpost̾um
cantõĩes neꝙ eni ꝙ inquitas
loci et ur̃a focit audacia / ituti
lpstiũ imputãdi est. hest̾ñdiẽ
fortuã suo egfit᷑ arbit̾o in Relqͥs¬

Expanded text:
discitur. Eritis ad alia in posterum cautiores. Neque enim, quod iniquitas loci et vestra fecit audacia, virtuti hostium imputandam est. Hesternum diem fortuna suo egerit arbitrio; in rel
Abbreviated transcription (Latin):
IIs ꝯpͥmꝰ ad muruenisset / t̾isuoꝵ
ape manipulariũ in illũ sullenat
acq ip̃e eos sublenãs / capti oppi¬
di ppẽm p̃buat S tem̃tas ut
sepe leca pͥncipiã sic mestol ħ
erant / audito Rapti oppidi Ruo¬
re glouati aduolant. oligente do
in deffensione pat̾e moi pociũs¬
lps houeste qs curpit̾ in exiliõ

Expanded text:
s ad murum venisset, trium suorum ope manipularium in altum sublevatus, atque ipse sublevans eos, capti oppidi speciem prebuerat. Sed temeritas, ut sepe leta principia, sic mestos haberant, audito capti oppidi rumore, glomerati advolant, eligentes, credo, in defensione patrie mori potius honeste, quam turpiter in exil
Abbreviated transcription (Latin):
impettũ est us gͦ p̃missis ad
cesarem fribus quid de reliquo
et Repente quasi e̾sti nuitio ac¬
cepto/ ilsa ad suos ⁊. illac̾rans
quo ꝑgunꝰ inquit et quid agina
amicci om̃iis nr̃a nõbłitas / ois¬

Expanded text:
impetratum est. Is ergo, premissis ad Cesarem fratribus, quid de reliquo et repente, quasi tristi nuntio accepto, versus ad suos et lacrimans: Quo pergimus, inquit, et quid agimus, amici? Omnis nostra nobilitas, o
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m nocco intempesta ꝓfcũs ex
casts astensum luce media ux
accessillez suꝑauit / ⁊ repentiña
adueniens de pulso inde p̃sidio
hostili accupauit collẽ et cast
ibi m̾io ꝯstituit quib duas legi¬
ones assignauit ꝯdupplice fossã
duodenas pedes ser altr ͥ ᷤ seu
ad maiora ꝑpetuã duxͭ. qͦ mlła

Expanded text:
ipsum nocte intempesta profectus e castris ascensum luce media vix accessibilem superavit; et repentinus adveniens, depulso inde presidio hostili, occupavit collem, et castra ibi minora constituit, quibus duas legiones assignavit. Tum duplicem fossam duodenos pedes seu altitudinis seu ad
Abbreviated transcription (Latin):
pomĩb gallicis uibib sũmo ꝑꝑ
in honore hĩta de Rebellione quis
ꝙ rebellionis a quictolitane illo
quẽ cesar añ pancoe dies in
ciuiliũ sedicõnũ dueptõe p̃tlat
o ꝙͣ faᷝ ͤ mgtis aĩs magnoꝵ licet
acq recenciũ bñficioꝵ subrepit
obliuio, Ille sequed bñficio cesaris
mẽ fauisset incausa omissa mẽ¬
tiõẽ pecine quã ut Romãis fidẽ
srang̾e̾t ab alu̾nis acceꝑat / Cum

Expanded text:
omnibus gallicis urbibus, summo semper in honore habita, de rebellione quis m rebellionis a Convictolitane illo, quem Cesar ante paucos dies in civilium seditionum diremptione pret ingratis animis magnorum licet atque recentium beneficiorum subrepit oblivio! Ille siquidem beneficio Cesaris men favisset in causa, omissa mentione pecunie, quam, ut Romanis fidem frangeret, ab Alvernis acceperat, quum
Abbreviated transcription (Latin):
si bi muct̾̃out᷑ obtinut̾ /ñc ex̃citũ
duas dist̾buit᷑ in ꝑtes qͣmor legio¬
labieno in seuones atq ꝑisios
direxit ipe cũ sex legionibus et
Reliquo equitatu in aliitios re dut
ꝑrexit qr gorgoniã bercingeto¬
ax aduentu cesans p̃cognito. qua
transeĩdũ illi nou̾ãt om̃is flumi
ponces fregit cui lator. ã cubi claut
p̃clusos adicꝰ ⁊ adec̾ra in nipa os¬
ambulantẽ hoste reperit h. in sta

Expanded text:
ur, obtinuit. Tunc exercitum duas distribuit in partes: quatuor legioLabieno in Senones atque Parisios direxit, ipse cum sex legionibus et reliquo equitatu in Alvernos rediit perrexitque Gergoniam. Vercingetorix, adventu Cesaris precognito, qua transeundum illi noverat, omnes fluvii pontes fregit, cui Laber, alicubi Claver, preclusos aditus et adversa in ripa obambulantem hos
Abbreviated transcription (Latin):
atq annis inst̾ruxit̃ inꝙ gͣdũ
p̃stinũ milicie Restituit adh.
diu̾sis exbrbib sagitanos et
unũs gni̾s ꝯtraxit auxiliã q̃bus
acceptũ auanti de tiim̃tũ supplẽtur
accessit oloruconis filiũs chenthonio¬
cq nchobargũ Rex / Cuiꝰ pr̃em Nomaꝰ
euatii mucũ appellauãt. sed ut sepe
filii de relatis parentũ seuitieno¬
uas q̃rũt iste q̃ romanos ad uerange¬
tonigem cũ młto se ꝯtulit equita

Expanded text:
is instruxit, inque gradum pristinum militie restituit. Ad hec diversis ex urbibus sagittarios et omnis generis contraxit auxilia, quibus acceptum Avarici detrimentum suppleret. Accessit Oloviconis filius Teutomotus, Nichioborgum rex, cuius patrem romanus senatus amicum appellaverat; sed, ut sepe filii, derelictis parentum semitis, novas querunt, iste contra Romanos ad Vercingetorigem cum multo se contulit equita
Abbreviated transcription (Latin):
añ autũpnũ nõ solebat ociosã
age̾ cogẽt᷑ estatẽ om̃e tñ incomo¬
duicit ducis ingẽĩi siquidi
p̃isẜ e iegioẽ omidus impedi ͭ ͥs
et iiiiᵘ legionibus additis q cohor
cũ duabus ñ que suꝑerant legiõih
congissime ꝓcedent atq ita adse
dig̾sso et Romani extitqit̾ obẜuã¬
te ut ubicũ ꝙ cͣnsne ublent̾ib
obuiaret locũ uacuũ Relictũ cesar
ꝙ egens oꝑe ꝯfestin refficit et
naductis logionibus cast ꝯĩuut
p̃missas ꝙ legiões ad se euestigiõ

Expanded text:
ante autumnum non soleat, otiosam agere cogeretur estatem. Omne tamen incommodum vicit ducis ingenium. Siquidem, premissis e regione omnibus impedimentis et quatuor legionibus additisque cohortcum duabus tantum, que supererant, legionibus longissime procederent atque ita a sdigresso et romani exercitus iter observante, ut ubicumque transire volentibus obviaret, locum vacuum relictum Cesar sque egens opere, confestim reficit; et traductis legionibus, castra communit, premissasque legiones ad s
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea ꝑte eoq ip̃rs plane tuci
sicũ alio res fiusset / ac cesar¬
ut quẽ ulla res moral posset
młto labore pedicũ expedito
Iuuat ałr hanc Rem ip̃a flon
ubis exponẽ ꝑ annos inquit
ad id ipus mõtũ tuultos ꝑ
intactas uĩas ⁊ mes gopedĩta
mauu eñisus occupat galliã mox

Expanded text:
ab ea parte eo tempore plane tuti, si cum alio res fuisset. At Cesar, quem nulla res morari posset sum iugum multo labore pedum expedito, Iuvat aliter hanc rem ipsam Flori verbis exponere: Per invios, inquit, ad id tempus montium tumulos, per intactas vias et nives expedita manu emersus occupat Galliam. Mox
Abbreviated transcription (Latin):
ent  nõm̃ falutis itꝰ oabent
eoq plux fidei illi erat qͦauancum
Ducis huiꝰ auctoritas neq aut
ini cafto ꝯmumiendis que pma rbã¬
no more in gallia ꝯmunnita sũt q̃tgͣ
a militib est omissim ꝙͣius impati¬
entisma grens laboro sit. aut a duce
inꝯfiliandis reliquis ut ꝓmiẜat ur¬
bibus ulla in ꝑte cessand oxgitabat
hostuabat ꝙ aĩo diebꝰ ac noctib
laborabat solicitabat uniu̾ius ad
res Ganas om̃e galliã excitabat
elegtãt. qui ut noti in pp̃łis accepti

Expanded text:
et novum salutis iter ostenderit; eoque plus fidei illi erat, quo Avariducis huius auctoritas. Neque aut in castris communiendis, que prima romano more in Gallia communita sunt, quicquam a militibus est omissum, quamvis impatientissima gens laborum sit, aut a duce in conciliandis reliquis, ut promiserat, urbibus ulla in parte cessatum. Cigitabat estuabatque animo, diebus ac noctibus laborabat, sollicitabat universos, ad res novas omnem Galliam excitabat; elegerat, qui vel noti in populis accepti
Abbreviated transcription (Latin):
tũ forra q maioribus casto adiũt¬
ti collis alt ab hostibus possessꝯ
appuit uacuns custo dibus quib ꝙ¬
¶dũ fixit admutĩs Rei q causũ q̃¬
denebant audit ex hus ꝓaib ex ploͬ¬
coribus suus Iim pͥus aid erant õs̃
ude enocatos ad mumẽdos aditus
Roci alrus cui maxiẽ gnetuelant
o md psanã it eũt ad oppidm. quẽ
aditu si romaĩ capent qui collem¬

Expanded text:
tum fossaque maioribus castris adiuncti collis alter ab hostibus possessus apparuit vacuus custodibus, quibgradum fixit admirans, reique causam quveniebant. Audit ex iis, quod ab exploratoribus suis iam prius audierat, omnes inde evocatos ad muniendos aditus loci alterius, cui maxime metuebant, quod inde planum iter esset ad oppidum; quem aditum si Roma
Abbreviated transcription (Latin):
tas spem dabat ⁊ insiqui uolente¬
bus obietta ꝑ alus ad d noct᷑ñ
casus mirabłis impediut uox
aderat et taciti ꝑ tenebras icmc̾i
se ꝑabant tum mactre alie puulos
suos flugẽtes ad bbera / alie humi
strate fleblitꝰ obsec̃bant ne se
ne ne quumes filios hostib adlu¬
dibiũ et ad penã daũt̃ e q̃d ad
ꝓsequẽ dam suoꝵ sugã sexu etate
illos mualidos u suos nec pietate
n ͨ. p̃cibus flecti ⁊ in ꝓpoĩto sixos uddet
et pudorẽ et amorẽ suꝑante metu
emuris ex clamore et rõmaĩs ut
pot̾ant diue iustantis suge sẽsum
inceꝑũt Quometu oppidani ne
re ab hostib intellecta p̃clusis
Iteni̾b caꝑent᷑ abeundi ꝯsilium

Expanded text:
volentibus obiecta palus. Ad id nocturnum casus mirabilis impedivit. Nox aderat, et taciti per tenebras itineri se parabant. Tum matrone, alie parvulos suos stringentes ad ubera, alie humi strate flebiliter obsecrabant, ne se neve communes filios hostibus ad ludibrium et ad penam darent: se quidem ad prosequendam suorum fugam sexu, etate illos invalidos. Ubi suos nec pietate nec precibus flecti et in proposito fixos vident, et pudorem et amorem superante metu, e muris exclamare et Romanis, ut poterant, dare instantis fuge signum ceperunt. Quo metu oppidani, ne, re ab hostibus intellecta, preclusis itineribus caperentur, abeundi consilium
Abbreviated transcription (Latin):
cestne manib / cẽꝑũt alta
Eoce eironis ueĩa implorare
liccanigꝰ nũ intelligẽs mesfi¬
cax suũ ẽẽ eomõtũ dinsso
exctu amplius nõ suo cum
tlientib sus qui eũ more
gasrico in nłta deserene port̾io
fo ndd eq stmilis adacto clam
Sila bit᷑ ꝑuẽit ꝙ gergonia
q̃ sãi sucus eduũ missis
qui ꝑdicoem liccauicti suãq cle¬
ciuiũ quos occidẽ belli Iuie
licu̾t / nõ ampliuis łp tres hõł
noctis ad requiem suis dedit
ueritꝰ credo ne nimio sopo¬
re m̾cest̾ent. inde ggoma

Expanded text:
Cesarem manibus, ceperunt alta voce erroris veniam implorare. Litavitus vero intelligens inefficax suum esse commentum, dimisso exercitu amplius non suo, cum clientibus suis, qui eum more gallico in nulla deserere poterant fortuna, equo stimulis adacto, clam dilabitur pervenitque Gergoniam. Cesar, nuntiis Eduum missis, qui proditionem Litaviti suamque clecivium, quos occidere belli iure licuerit, non amplius, quam tres horas noctis, ad requiem suis dedit, veritus, credo, ne nimio sopore marcescerent; inde Gergoniam
Abbreviated transcription (Latin):
et simit factis ecuptõid Romana
cast in magno distͥmiẽ posuissũt
nͥ sũma ducis ꝓuidencia eẽt occͣsi
qui duas assidue legiones excu¬
bene ꝓ crstris faciebat . hazonit̾¬
uentu et coro qui eiꝰd̃ iussu totꝭ
noctib mope uigilabant et
plame extincte᷑ ⁊ insultꝰ hostiũ
sicũt re̾pulsi et exctati dñis
totis ex castiis̃ ad uillũ quenũt
n ͨ romanauiitute gallica ideo
prnaciã lentescelat ostinati
In moire nõtantũ resistelunt
ced em̃pẽ audebant n ͨ. ał hostes
Iunade̾ Iactare Iucendia desmelãt

Expanded text:
et simul factis eruptionibus, romana castra in magno discrimine posuissent, nisi summa ducis providentia esset occursum, qui duas assidue legiones excubare pro castris faciebat. Harum interventu et eorum, qui eiusdem iussu totis noctibus in opere vigilabant, et flamme extincte et insultus hostium sunt repulsi, et excitati omnes totis ex castris ad auxilium convenerunt. Nec romana virtute gallica ideo pertinacia lentescebat. Obstinati in mortem non tantum resistebant, sed erumpere audebant nec vel hostes invadere vel iactare incendia desinebant,
Abbreviated transcription (Latin):
Gerad cͭ ead ⁊ r̾bimr militũ
et centionib Repetebãt ut ꝑ
cos imꝑatoir familianus di¬
d̾ent Cesan dũ hac nobli
ꝑseu̾ancia in oppugnatõe ꝓcedĩ
Iã tuiub nu̾o admotis distit̃
ex captuus uercingetorigem
cast᷑ ꝓpt̾ deffectũ pabuli ꝓm¬
uisse et cũ equitatu expedicis¬
q peditib insidiatũ seir ad
ea ꝓfecrũ loca quo romanos
ꝓplatores luce ꝓxĩa uent̾os
appinaretut / quotouito nocte
hostiũ aengit duce caientia
illi aueñtu p̃dognito impedt
solius anf intruseranit / auciẽ
alcuistło in colle quẽ diffilis
palus sed angusta cuigelut
ergxu̾nt. pars p̃cisis pomibus
qusi clipes qued se palude ꝓ¬

Expanded text:
militum et centurionibus repetebant, ut per eos imperatori familiarius dicerentur. Cesar, dum hac nobili perseverantia in oppugnatione proceditur, iam turribus muro admotis, discit ex captivis Vercingetorigem castra propter defectum pabuli promovisse, et cum equitatu expeditisque peditibus insidiatum sero ad ea profectum loca, quo romanos populatores luce proxima venturos opinaretur. Quo cognito, nocte hostium attigit duce carentia. Illi, adventu precognito, impedimenta silvis intruserant, aciem altiusculo in colle, quem difficilis palus, sed angusta, cingebat, erexerant, et, precisis pontibus, quasi clipeo quodam se palude p
Abbreviated transcription (Latin):
alunis clandestina colloquia
huissent p̃cepta facłtate deffẽ¬
sions occisi sũt de frab meis
ac ꝓpinqͥs loqui lac̾ͥmis im̃pedior
hos au dite quos ex ea cede
.de ꝯficta histo uł nuitãte his
audit̃ tuti om̃s exclanant
.licauictũ orant / ut saluti
oñ ꝯsulat quasi nõ facti inq̃t
ad q̃silii tpus sit̃ nõ est de

Expanded text:
na colloquia habuissent, prerepta facultate defensionis, occisi sunt. De fratribus meis ac propinquis loqui lacrimis impedior. hos audite, quos ex ea cede de conficta historia nil mutantes. His auditis, territi omnes exclamant, Litavitum orant, ut saluti omnium consulat. Quasi non facti, inquit, sed consilii tempus sit, non est de