comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsarĩ rex agnouisset. missa legatione peciũ
pacẽ. deancde cibaria militib destinarutt.
ce forũ uenaliũ eis ꝑpari indeserto p̾ceptt
celebratisq fedib exercitũ redurit in colu
congruehiant. Amissa ñaꝙ hỹria. &e tradita
ꝑsis nisibi mesopotamiȩ ciutate lisceslit
Hes naiꝙ iuinciata xͥ anos confortauerunt
paganus luctũ ilitilert. Porro milites in¬
cautũ uiliani feruorẽ ualde culpabant cau¬
samq dãpni fipiũ romanoꝵ ei potuis infe¬
rebant: qui a ꝑsarũ quasi ꝓditore seductus.
naues quȩ ꝑ fluuiũ frum̃ta deueherent in¬
cendit: & fam̃ militib irrogauit. Capt .ii.
S librũ in iuliano conscͥpsit. quẽ ulia¬
nũ denominauit. fascinatũ quippe laudi¬
aͥanos ediderat ulianꝰ. Et siquidẽ laudes
imꝑatoris sophista dixisset: ego quiesce̾m
uestigia hystoriȩ sequens. S qm̃ tanquã
eũ positis pͥmũ u̾bis ipsiuis pauca dicenda

Expanded text:
rsarum rex agnovisset, missa legatione petivit rsarum rex agnovisset, missa legatione petivit pacem, deinde cibaria militibus destinavit, et forum venalium eis praeparari in deserto praecepit. Celebratisque foederibus, exercitum reduxicongruebant. Amissa namque Syria et tradita Persis Nisibi, Mesopotamiae civitate, discessit. Haec itaque nuntiata Christianos confortaverunt, paganis intulerunt luctum. Porro milites incautum Juliani fervorem valde culpabant, causamque damni finium Romanorum ei potius inferebant: quoniam a Persarum quasi proditore seductus, naves quae per fluvium frumenta deveherent incendit, et famem militibus irrogavit. SOCRATES, lib.  librum in Julianum conscripsit, quem Julianum denominavit, fascinatum quippe lauditra Christianos ediderat Julianus. Et siquidem laudes imperatoris sophista dixisset, ego quiescerem, vestigia historiae sequens. Sed quoniam tanquam eum, positis primum verbis ipsius, pauca dicenda
Abbreviated transcription (Latin):
LINDES: TOITUR
in maxinã estuatio¬
nẽ uenientes: omni
omissa dilatione alt̃a
die iouiano infulas
inꝑatoris imponunt.
Erat enĩ uir fortis ce
nobilis. & illo tempẽ millenarius qͦ uilianꝰ
electionẽ militib lege ꝓposuit ut aut sacsi
carent. aut milicia ceclẽ it. Qͥ cingłm ma¬
gis elegit amittere: quã imnꝑatoris p̃ceꝑti¬
onib impus obedire. Hc̃ gͦ tẽ ulianus ꝓpt
belli necessicatẽ int̾ uiros militares habebat.¬
Qͥ cũ uiolent᷑ a militib ad imꝑiũ trahere¬
tur: clamabat dicens ñ se uelle paganis ho¬
minib imꝑare. cũ ipse xͥanis existeret. Cũꝙ
uox omium cõmunit᷑ ꝓclamasset dicentiũ
ogitabat itaq iouianꝰ de cõmuni salute.
& qͥm posset cde medio hostiũ illesũ liba
s seminib pietatis utilłimũ uindemiasiet
fructũ. Repente nãq suã ꝓuidentiã osten¬
dit ds: &e fluctuationẽ eius ad portũ. tran¬
quillitatis adduxit. Dũ enĩ angustiã uiiꝰ¬

Expanded text:
lites igitur in maxima aestuatione venientes, omissa omni dilatione, altera die Joviano infulas imperatoris imponunt. Erat enim vir fortis, et nobilis, et illo tempore millenarius quo Julianus electionem militibus lege pcarent, aut militia cederent. Qui cingulum magis elegit amittere quam imperatoris praeceptionibus impiis obedire. Hunc ergo tunc Julianus propter belli necessitatem intQui cum violenter a militibus ad imperium traheretur, clamabat dicens non se velle paganis hominibus imperare, cum ipse Christianus existeret. Cumque vox omnium communiter proclamasset dicentium Cogitabat itaque Jovianus de communi salute, et quomodo posset de medio hostium illaesum exersed seminibus pietatis utilissimum vindemiavit fructum. Repente namque suam providentiam Deus ostendit, et fluctuationem ejus ad portum tranquillitatis adduxit. Dum enim hujus angustiam Pe
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eulpando. nẽ aminonendo hec
scpsisse dinoscit᷑. Grauit̾ autẽ ferebat. au¬
diens aliqͦs contͣ omĩum statũ age̾ pascheᷤ
festiuitatẽ. Tc̃ ce enĩ in urbib orientis
discordantes qͥdã obhoc. alt̾utrũ qͥdẽ:
societate diuisi ñ erant: iudaice tñfey
stiuitatẽ dnĩcã celebrabant. & ut assoloe

Expanded text:
nc culpando, nunc admonendo, haec scripsisse dignoscitur. Graviter autem ferebat, audiens aliquos contra omnium statutum agere Paschae festivitatem. Tunc etenim in urbibus Orientis discordantes quidam ob hoc, alterutra quidem societate divisi non erant, Judaico tamen more festivitatem dominicam c
Abbreviated transcription (Latin):
giptios ꝓpt̾ pascha discordes: fuit aut̃ osi
ta ualuisset: nichil impetrans remȩauit.
qͥ fuerat ꝓ pace directus eccliarũ. Tunc
illud famosissimũ in nicea conciliũ fer¬
uor pͥncipis excitauit: publicis asinis atq

Expanded text:
propter Pascha discordes. Fuit autem Osita valuisset, nihil impetrans remeavit qui fuerat pro pace directus Ecclesiarum. Tunc illud famosissimum in Nicaea concilium fervor principis excitavit: publicis asinis, atque
Abbreviated transcription (Latin):
opinio complacebat. qͥtinꝰ solue̾t᷑ qͥ dem
p̃missa dãpnatõ. & in eccłiam dãpnati re¬
ducẽnt᷑. qͣsi nichil male ꝓfite̾nt᷑. Sic itaq
diu̾sis epłis ad alexandrinũ epm̃ destinati.
fecert̃ harũ epłarũ collec tõnes: arriꝰ qͥdẽ¬
quȩ ꝓse erant. alexander aut̃ contͣ arriũ.
Et hinc occasio contentõnis oborta ẽ ħesib
nom̃ habent. Singłi nãq epłis ipsis testi

Expanded text:
opinio complacebat, quatenus solveretur quidem praemissa damnatio, et in Ecclesiam damnati reducerentur, quasi nihil mali profiterentur. Sic itaque diversis epistolis ad Alexandrinum episcopum destinatis, fecerpro se erant, Alexander autem contra Arium. Et hinc occasio contentionis oborta est haeresibus nomen habe
Abbreviated transcription (Latin):
iscebant᷑ gͥ arrianis melitiaͫ qͥ du¬
dũ fuerant ab eccłia segregati. Qͥ
uͦ sint isti: dicendũ ẽ. Sub pet᷑ alexandri¬
nȩ ciuitatis epõ qͥ suscepit diocletiano
imꝑante martyriũ: melitius qͥdã ep̃e u
niꝰ ciuitatis egyptõrũ depositus ẽ. & ꝓpt̾¬
alias causas ce maxune qr in ꝑsecutõne
fide negata sacͥficauerat. Ergo cdãpnat᷑
habuit multos seqͣces. ce heresiarches fa¬
ctus ẽ eoꝵ qͥ hac tenꝰ abeo inegipto meli¬
onẽ habens. cur remanserit ab eccłia se¬
ꝑatus. Dicebat qͥdẽ iniusticiã se passũ: &e
obloquebat᷑ sepiꝰ derogabatq pet᷑. S petrꝰ
inꝑsecutõne ꝑcepta martyrii palma de¬
functꝰ ẽ. Iste uero retulit detractõnes in
achilłã. qͥ pꝰ petrũ accepit ep̃atũ. & rur¬
sus in alexandrũ. qͥ pꝰ achillam noscit᷑ or¬

Expanded text:
iscebantur igitur Arianis Meletiani , qui dudum fuerant ab Ecclesia segregati. Qui vero sint isti dicendum est. Sub Petro Alexandrinae civitatis episcopo, qui suscepit Diocletiano imperante martyrium, Meletius quidam episcopus unius civitatis Aegyptiorum depositus est, etltas causas, et maxime quia in persecutione fide negata sacrificaverat. Ergo damnatus habuit multos sequaces, et haeresiarches factus est eorum qui hactenus ab eo in Aegypto Meleonem habens cur remanserit ab Ecclesia separatus. Dicebat quidem injustitiam se passum, et obloquebatur sibi derogabatque Petro. Sed Petrus in persecutione percepta martyrii palma defunctus est; iste vero retulit detractiones in Achillam, qui post Petrum suscepit episcopatum, et rursus in Alexandrum, qui post Achillam noscitur or
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas ingemendi. & semꝑ lacͥmis ingra¬
uari. &e neq scłm libent̾ ferre uiuendi.
Dei nãq ppłos idest confamulos meos in
iuste. & noxia ur̃i contentõne: diuisos
con̾gari iã tempꝰ ẽ. Ut aut̃ huiꝰmodi
tͥsticiẽ meȩ magnitudinẽ sentiatis. au¬
dite. Dudũ ueniens ad nichomediensi¬
um cuuitatẽ: repente adorientẽ ꝑgere.
festinabã. Cumq ad uos tendẽm. & plu¬
rima iã parte uobiscũ eẽm huiꝰ rei nũ¬
cio sũ retentus: ne oculis uidẽ compel

Expanded text:
cessitas ingemendi, et semper lacrymis ingracessitas ingemendi, et semper lacrymis ingravari, et nequam saeculum libenter ferre vivendi. Dei namque populos, id est confamulos meos, sic injuste et noxia vestri contentione divisos, congregari jam tempus est. Ut autem hujusmodi tristitiae meae magnitudinem sentiatis, audite. Dudum veniens ad Nicomediensium civitatem, repente ad Orientem pergere festinabam. Cumque ad vos tenderem, et plurima jam parte vobiscum essem, hujus rei nuntio
Abbreviated transcription (Latin):
particłarit̾ ad inuicẽ ꝓparuo qͦda con¬
tentio gene̾t᷑: quĩ ñ om̃s iomĩb idem
uolumꝰ. neq una in nobis nat᷑a u̾sat᷑. aut
uoluntas una cognoscit᷑. De diuina siqͥ¬
dẽ ꝓuidentia una quedã in uob̃ ẽ fides.
una prudentia. unꝰ indõ consensus. Quȩ
uͦ ꝓhis friuolis q̃stionib int̾ alt̾utros dis¬
putata st̃. licet ñ inunã sententiã colli¬
ineffabilitate reseruata. Cõmunis aut̃ ca
ritatis p̃cipuũ sacram̃tũ. & u̾itatis fideᷤ
& honor cͥca dñi atq religionis legis a¬
pud uos in concusse ꝑmaneant. Reu̾¬
timini gͦ ad alt̾utras amucicias. atq ꝑ
gram̃ reddite uniu̾so ppło urõs am¬
crebro st̃ amicitiȩ: pꝰ inimicitiarũ cau¬
sas ad concordiã restitutȩ. Reddite gͦ mͥ
tͣnqͥllos dies. noc tesq securas: ut quecła io¬
cunditas puri luminis & uitȩ iã qͥete a¬
pud me leticia conseruet᷑. si ñ fuerit ne¬

Expanded text:
particulariter ad invicem pro parvo quodam conparticulariter ad invicem pro parvo quodam contentio generetur: quoniam non omnes in omnibus idem volumus, neque una in nobis natura versatur, aut voluntas una cognoscitur. De divina siquidem providentia una quaedam in vobis sit fides, una prudentia, unus in Deo consensus. Quae vero pro his frivolis quaestionibus inter alterutros disputata sunt, licet non in unam sententiam colliineffabilitaritatis praecipuum sacramentum, et veritatis fides, et honor circa Deum atque religionem legis apud vos inconcusse permaneat. Revertimini ergo ad alterutras amicitias atque gratiam; reddite universo populo vestros amcrebro sunt amicitiae post inimicitiarum causas ad concordiam restitutae. Reddite ergo mihi tranquillos dies noctesque securas, ut quaedam jucunditas puri luminis et vitae jam quietae apud me laetitia conservetur; alioquin fuerit ne
Abbreviated transcription (Latin):
tũ magis fatuitatib cõmodanda: quã sa¬
eroꝵ uiroꝵ &e prudentiũ intelligentiȩ
consona. Receclamꝰ gͦ uolentes: a tempta¬
tionib diabolicis. Magnꝰ ds nr̃ saluator
uniu̾sorũ cõmune omĩb lum̃ effulsit. eu¬
ius ꝓuidentia hoc meũ ministri dĩ studi¬
ũ ad ꝑfectõnẽ uenire ꝑmittite. ut uos il¬
lius ppłm mea allocutõne &e ministĩo ce̾
monitõnis instantia ad synodalẽ possi
reuocare cõmunionẽ: qr sicuti dixi una
quedã in uobis ẽ fides. cr unꝰ scdm uos
h̾eseos intellectus legisq p̃ceptũ suis par
tutẽ. seꝑatõnẽ quandã &e seditõnẽ inter
uos ñ debet efficẽ. Dico autẽ hȩc ñ tanqͣ.
cogens uos omĩb modis huic satis opti¬
me ce qualiscũq sit consentire q̃stioni.
Potest enĩ ce honor concilii a uobis inte¬
ger custodiri: & una atq eadẽ omĩb
cõmunio conseruari. licet aliqͦ in uob̾

Expanded text:
tum fatuitatibus magis accommodanda, quam satum fatuitatibus magis accommodanda, quam sacrorum virorum et prudentium intelligentiae consona. Recedamus ergo volentes a tentationibus diabolicis. Magnus Deus noster Salvator universorum commune omnibus lumen effulsit, cujus providentia hoc meum, ministri Dei, studium ad perfectionem venire permittite; ut vos illius populum mea allocutione, et ministerio, et monitionis instantia, ad synodalem possim revocare communionem: quia, sicut dixi, una quaedam in vobis est fides, et unus secundum vos haereseos tutem, separationem quamdam et seditionem inter vos non debet efficere. Dico autem haec non tanquam cogens vos omnibus modis huic satis optimae et qualiscunque sit, consentire quaestioni; potest enim et honor concilii a vobis integer custodiri, et una atque eadem omnibus communio conservari, licet aliqua in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
andeq ratõnẽ habetis. sic̃ cẽ unũ cõmu¬
nionis signũ. Uobis enĩ int̾alt̃utros ꝓ par¬
uulis ce ualde modicis contendentibus
re. nec decet nec omĩno fas eẽ credibile ẽ.
Ut aut̃ paruo qͦcła exemplo sapĩam urãm
cõmoneã: nostis cẽ ipsos philosophos. qr in
uno qͥdẽ doginate cuncti consentiunt.
cũ uͦ in qͣdã sententiȩ parte discordant.
licet disciplinȩ uirtute separent᷑. tñ ad
inuicẽ corꝑis unitate conspirant. Cũ hec
ita surt. qͣnto potiꝰ iustũ ẽ. uos magni dĩ
ministros in uoluntate religionis alt̾utͥs
eẽ concordes: Considẽmꝰ itaq ratione ma¬
iori. & ampliori intelligentia cogitemꝰ. si
recte se habeat ꝓpt̾ parua ce uana sermo¬
nũ certamina: fr̃s fr̃ib resultare. & hono¬
rẽ concilii ꝑ uos impia contentõne discer¬
ꝑe. dũ ad inuicẽ ꝓsic parius ce neqͣquã ne¬
cessariis litigatis. Uulgaria st̃ hȩc &e infan¬

Expanded text:
amdemque rationem habetis, sicut etiam unum commuamdemque rationem habetis, sicut etiam unum communionis signum. Vobis enim inter alterutros pro parvulis et valde modicis contendentibus re nec decet, nec omnino fas esse credibile est. Ut autem parvo quodam exemplo sapientiam vestram commoneam, nostis etiam ipsos philosophos quia in uno quidem dogmate cuncti consentiunt; cum vero in quadam sententiae parte discordant, licet disciplinae virtute separentur, tamen ad invicem corporis unitate conspirant. Cum haec ita sint, quanto potius justum est vos, magni Dei ministros, in voluntate religionis alterutris esse concordes? Consideremus itaque ratione majori, et ampliori intelligentia cogitemus, si recte se habeat propter parva et vana sermonum certamina fratres fratribus resultare, et honorem concilii per vos impia contentione discerpere, dum ad invicem pro sic parvis et nequaquam necessariis litigatis. Vulgaria sunt haec et infan
Abbreviated transcription (Latin):
lus ur iuste monet obediat. Hoc itaq
sa ciuꝰpiã nat᷑alis exercitii fiant: tñ debemꝰ
eas intra sensũ claudẽ. & ñ ꝓmpte in pub¬
lica conciliabula deportare. nec omĩum
ualde difficiliũ uirtutẽ atq ꝑfectũ inspicẽ:
aut int̾pretari digne: Aut si hoc qͥs facere
qͥs tantarũ q̃stionũ subtilitates extra lapsus
sui ꝑicłm sustinebit᷑. Ergo fugienda st̃ in
talib multiloqͥa. ne forte dũ infirmitate
nr̃e nat᷑ȩ minune qͦd ꝓponit᷑ explicat᷑: m̃te
discentiũ auditoꝵ. ꝓ tardiore intellec tu ad
ꝑfectã q̃stionis ꝑceptionẽ ꝑuenire ñ ualen¬
te ad necessitatẽ blasphemiȩ. aut scu̾natiᷤ
ppłs addicat᷑. Qua ꝓpt̾ &e int̾rogatõnes in¬
caute uł responsiones in ꝑuide equã alt̃¬
utris ueniã tͥbuant ex utͦq. Non enĩ ꝓ
sũmo legis mandato apud uos occasio cer¬
taminis infłamata ẽ. neq noua quedã ꝓ
religione di heresis introducta: s unã e¬

Expanded text:
lus vester juste monet obediat. Hoc itaquelus vester juste monet obediat. Hoc itaquesa cujuspiam naturalis exercitii fiant, tamen debemus eas intra sensum claudere, et non prompte in publica conciliabula deportare, nec omnium valde difficilium virtutem aut ad perfectum inspicere, aut interpretari digne? Aut si quis hoc facerequis tantarum quaestionum subtilitates extra lapsus sui periculum sustinebit? Ergo fugienda sunt in talibus multiloquia, ne forte dum infirmitate nostrae naturae minime quod proponitur explicatur, mente discentium auditorum pro tardiori intellectu ad perfectam quaestionis perceptionem pervenire non valente, ad necessitatem blasphemiae, aut schismatis populus abducatur. Quapropter et interrogationes incautae, et responsiones improvidae aequam alterutris veniam tribuant ex utroque. Non enim pro summo legis mandato apud vos occasio certaminis inflammata est, neque nova quaedam pro Dei religione haeresis introducta; sed unam e
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad regalia ꝑueniret: ñ mediocrit con¬
stantinꝰ imꝑator affligebat᷑. eo qͦd religi¬
one nuꝑ inchoante crescẽ multos a xa
scͥbens aiebat: qr qͦd latere potuisset hȩc
q̃stio. eã deduxisset ad mediũ. & uehem̃¬
ti studio contentõnes mouissent quȩ nec
q̃renda erant nec abinicio cogitanda:
aut cogitata potiꝰ tacit᷑ntati iure traden¬
da. cũ utiq ab alt̾utris ñ se iungi potu¬
issent. licet ex aliqͣ parte dogmatis disso¬
narent. Alexandro siqͥdẽ ce arrio: aliqñ
culpans aliqñ suadens talia scͥpsit. Qua¬
rũ litt̾arũ partẽ hic poni ñ ẽ in congru¬
ũ. Tota enĩ epła in libris eusebii: posita ẽ
in uita constantini. Socrates. capt̃ xx.
nis parte sentirce: tuq o arrii qͦd neq pͥn¬
cipio cogitari debuerat. aut cogitatũ
tacit᷑nitati tradi potiꝰ competebat: illud
imꝑuide ꝓtinꝰ obiecisti. uñ discordia int̾
eqͦ uoluntatẽ p̃bens: in quo uos confamu¬

Expanded text:
usque ad regalia perveniret, non mediocriter Conusque ad regalia perveniret, non mediocriter Constantinus imperator affligebatur, eo quod religione nuper inchoante crescere, multos a Christianscribens arguebat, quia cum latere potuisset haec quaestio, eam deduxissent ad medium, et vehementi studio contentionis movissent quae nec quaerenda erant, nec ab initio cogitanda, aut cogitata potius taciturnitati jure tradenda, cum utique ab alterutris non sejungi potuissent, licet ex aliqua parte dogmatis dissonarent. Alexandro siquidem et Ario, aliquando culpans, aliquando suadens, talia scripsit, quarum litterarum partem hic poni non est incongruum. Tota enim epistola in libris Eusebii posita est in Vita Constantini. SOZOMEN., lib. nis parte sentiret. Tuque, o Ari, quod neque principio cogitari debuerat, cogitatum taciturnitati tradi potius competebat, illud improvide protinus objecisti, unde, discordia inter aequo voluntatem praebens, in quo vos confamu
Abbreviated transcription (Latin):
supplicantes alexandro qͥ cͥca euse
biũ ñ inclinassent eũ. tanquã iniuriã
passi malignabant᷑: & acriores ad robo¬
randũ arrii dogina st̃ facti: conciliũq
in bythinia colligentes. scͥpsert̃ epłis uni¬
u̾sis. ut tanquã recte credentib cõmu¬
nicarent arrianis: & age̾nt ut alexan¬
der qͦ cõmunicarent eis. Dumq eorũ
studiũ defecisset alexandro nequiaquã
consentiente. legatõne fungit᷑ arrius
phili pontificẽ cesareȩ palestinȩ & pa¬
trophilũ scytopoleos. petens una cũ suis
ut iub̾et᷑ cũ ppło qͥ cũ eo erat sollẽpnia
etudinẽ in alexandria sicut nc̃ cẽ ut
nit̾ celebraret. Tunc illi una cũ aliis
epĩs in palestina congregati. tale de¬
cretũ suꝑ peticione arrũ ꝓtulert̃: iu¬
bentes collas eos exercẽ sicuti pͥus: esse
tñ subditos alexandro pontifici. & de¬
p̃cari semꝑ ut eiꝰ pace &e cõmunione fru¬
erent᷑. Cumq &ẽ inegipto multis conci¬
lus celebratis heresis pullularet. ita ut

Expanded text:
supplicantes Alexandro qui circa Eusebium erant, non inclinassent eum, tanquam injuriam passi malignabantur, et acriores ad roborandum Arii dogma sunt facti; conciliumque in Bithynia colligentes, scripserunt episcopis universis, ut tanquam recte credentibus communicarent Arianis, et agerent ut Alexander quoque communicaret eis. Dumque eorum studium defecisset, Alexandro non consentiente, legatione fungitur Arius Pamphili pontificem Caesareae Palaestinae, et Patrophilum Scythopoleos: petens una cum suis ut juberetur cum populo qui cum eo erat solemnia etudinem in Alexandria, sicut etiam nunc, ut niter celebraret. Tunc illi una cum aliis episcopis in Palaestina congregati, tale decretum super petitione Arii protulerunt, jubentes eos collectas exercere sicuti prius; esse tamen subditos Alexandro pontifici, et deprecari semper ut ejus pace et communione fruerentur. Cumque etiam in Aegypto multis conciliis celebratis, haeresis pullularet, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ hactenus ignorabant. Certum nãq
ẽ. quia qͥ u̾itatem ignorat: neq scire dm̃¬
potest. Uerũtam̃ sicut p̾dictum ẽ etiã bar¬
bari ꝑ me fidelem ministrũ recognouert̃.
&e dm̃ inetuere didicerunt: quẽ utiq ꝓ¬
tec torem meum ubiq ac ꝓuisorẽ ipsis oꝑi¬
b ẽ ostensum. Unde p̃cipue etiã dm̃ sciunt.
tionẽ noscunt᷑ & odiũ ꝑtinere. & ut ab¬
solutȩ dicã. quȩ ad humani genis tendẽ
uident᷑ interitũ. S festinate sicut dixi ad
nos uenire continuo: scientes qm̃ omui
uirtute age̾ conabor. qͣtinus quȩ inlege
dĩ sunt ea p̾cipua sine aliqua titubatio
sis utiq ac palam contritis &e penis ext̃¬
minatis sacratissimȩ legis inimicis. qͥ sub
scemate scĩ noĩs blasphemias. uarias ac

Expanded text:
ritatem hactenus ignorabant. Certum namque ritatem hactenus ignorabant. Certum namque est quia qui veritatem ignorat, neque Deum scire potest. Verumtamen, sicut praedictum est, etiam barbari per me fidelem ministrum recognoverunt, et Dominum metuere didicerunt, quem utique protectorem meum ubique ac provisorem ipsis operibus est ostensum. Unde praecipue etiam Deum sciunt. tionem noscuntur et odia pertinere, et, ut absolute dicam, quae ad humani generis tendere videntur interitum. Sed festinate, sicuti dixi, ad nos venire continuo, scientes quoniam omni virtute agere conabor, quatenus quae in lege Dei sunt, ea praecipue sine aliqua titubationersis utique, ac palam contritis, et penitus exterminatis sacratissimae legis inimicis, qui sub schemate sancti nominis blasphemias varias et
Abbreviated transcription (Latin):
fronte p̃ualiu. nisi quidã nr̃orum & qͥs
eẽt & quã ꝑtulisset iniusticiã tunc nar-¬
rasset. Ego quidẽ neq confabulatus cũ
eo sum illo temp̃e: nec qualibet locuti¬
one participatus. Dumq ille se audiri
deposcẽt: ego uͦ refutarem & pene eum¬
repelli p̃ciperem. cum maiori fiducia
nichil aliud a nobis quã urũm postula¬
uit aduentũ. ut uobis p̃sentib quȩ pas¬
sus ẽ necessario posset suis gemitib expla¬
nare. Unde quia mͥ rationabile uidet᷑
& temꝑib oportunũ: scribi uobis li¬
bentius hȩc p̃cepi. ut om̃s quicũq apd̃.
tyrum concilium celebrastis: indesinen¬
ter ad expeditum nrẽ mansuetudinis
concurrere festinetis: ipsis oꝑib osten-¬
suri puritatem &e rectitudinẽ urĩ iudi¬
cii. corani me uidelicet quẽ dĩ ministrũ ꝓ¬
pͥum neq uos ab negabitis. Igitur uͥq paci
ficatur dĩ nom̃. & integre benedicit᷑ ꝑ meã
indo culturã cẽ apud ipsos barbaros qͥ ue¬

Expanded text:
i. nisi quidam nostrorum, et quis esset et quam pertulisset injustitiam tunc narrasset. Et ego quidem neque confabulatus cum eo sum illo tempore, nec qualibet locutione participatus. Dumque ille se audiri deposceret, ego vero refutarem et pene repelli eum praeciperem, cum majori fiducia nihil aliud a nobis quam vestrum postulavit adventum; ut vobis praesentibus quae passus est necessario posset suis gemitibus explanare. Unde quia mihi rationabile videtur, et temporibus opportunum, scribi vobis libentius haec praecepi, ut omnes quicunque apud Tyrum concilium celebrastis, indesinenter ad expeditum nostrae mansuetudinis concurrere festinetis: ipsis operibus ostensuri puritatem et rectitudinem vestri judicii coram me videlicet, quem Dei ministrum proprium nec vos abnegficatur Dei nomen, et integre benedicitur per meam in Deo culturam etiam apud ipsos barbaros qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
atq cum tempestate decreta sunt. Apparet
enĩ qm̃ quedam tumultuosa indisciplina¬
tione ueritas ẽ opp̾ssa. uobis quidẽ ñ con¬
sicd̾antib quȩ placent dõ ꝓpt̾ iurgia quȩ
contra ꝓximos urõs habetis: &e uota nr̃a
iniuincibilia eẽ contenditis. S erit opus
diuinȩ ꝓuidentiȩ. quatinꝰ & hȩc conten¬
tio aꝑte dep̾hensa possit euacuari atq
nob̾ palam fieri: siquid illic conuenien¬
tes sine qualibet grã. aut inimicitiarũ
causa gessistis. Qua ꝓpt̾ cum omĩ festina¬
tione uos om̃s ad meam reuerentiam
uolo concurrere: quatinus gestorũ apd̃
uos integritatem ꝑuos ipsos possitis o¬
stendere. Uerum qua grã hȩc scͥpserim
uobis uosq ad me littĩs euocauerim: ꝑ ea
quȩ secuntur agnoscetis. ꝑgente iam me
ad cognominis nr̃i felicissime patriȩ ci¬
uitatem. dũ eem̃ consensurus in equũ:
repente athanasius epẽ in ciuitate in
media platea cũ quib dam sacerdotib

Expanded text:
atque cum tempestate decreta sunt. Apparet atque cum tempestate decreta sunt. Apparet enim quoniam quadam tumultuosa indisciplinatione veritas est oppressa; vobis quippe non considerantibus quae Deo placent, propter jurgia quae contra proximos vestros habetis, et vota vestra inevincibilia esse contenditis. Sed erit opus divinae Providentiae, quatenus et haec contentio aperte deprehensa possit evacuari, atque nobis palam fieri, si quid illic convenientes sive qualibet gratia, aut inimicitiarum causa gessistis. Quapropter cum omni festinatione vos omnes ad meam reverentiam volo concurrere, quatenus gestorum apud vos integritatem per vosipsos possitis ostendere. Verum qua gratia haec scripserim vobis, vosque ad me litteris evocaverim, per ea quae sequuntur agnoscetis. Pergenti jam mihi ad cognominis nostri felicissimae patriae civitatem, dum essem conscensurus in equum, repente Athanasius episcopus in media platea cum quibusdam sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
examinarent. & clem̃tem suꝑ eos debent
ꝓferre sententiã: siue recte credentes in¬
uidiȩ grã eeñt iniusticiam passi: seu dũ
ñ hab̾ent iudices suos culpare. petent per
penitentiã reuocari. Porro sũpta occasione
fautores arrii ꝑscͥpta imꝑatoris. eos incom¬
munione susceꝑunt. Et cum hoc fecisser.
ipsi imꝑatori rescͥpserunt &e eccłiȩ alexandri¬
epĩs &e clericis unui̾sis: p̃cipientes ut eos
alacrit̾ susciꝑent. imꝑatore dictante re¬
ctam eoꝵ eẽ fidem. quã etiam eplẽ ꝓpriȩ¬
subiecerunt. Hȩc quidẽ iherosolimis ge
tyro. constantinopolim uenit: ce quȩ pas¬
sus ẽ adito imꝑatore narrauit: petens
ut quȩ tyro fuerant gesta examinarent᷑
sub eius qͦ p̃sentia. Porro constantinus
git᷑ directa sacra
conciliũ euocauit: ut sui p̾sentia athana¬
sii examinaret causam. Cuius u̾ba sunt
ictor constantinus  hȩc
puis. ep̃s in tyroꝵ urbe collectis.
Ego qͥdem ignor̾o quȩ ur̃o concilio tur¬
bulenter.

Expanded text:
ent, et clementem super eis deberent proferre sententiam; sive recte credentes invidiae gratia essent injustitiam passi, seu dum non haberent unde judices suos culpare peterent, per poenitentiam revocarentur. Porro sumpta occasione, fautores Arii per scripta imperatoris eos in communionem susceperunt. Et cum hoc fecissent, ipsi imperatori rescripserunt, et Ecclesiae Alexandriis et clericis praecipientes ut eos alacriter susciperent, imperatore testante rectam eorum esse fidem, quam etiam proprisubjecerunt. Haec quidem in Hierosolymis gesTyro, Constantinopolim venit, et quae passus est adito imperatore narravit: petens ut quae in Tyro fuerant gesta, examinarentur sub ejus quoque praesentia. Porro Constantinus r directa sacra concilium evocavit, ut in sui praesentia Athanasii examinaret causam, cujus verba sunt haec. Victor Constantinus pius episcopis in Tyriorum urbe collectis. Ego quidem ignoro quae vestro concilio turbulenter
Abbreviated transcription (Latin):
stici simus: ce fidem &e sensum ȩccłiȩ san¬
ctarũ scͥpt᷑arũ habeamͦꝰ: uniri nos ꝑ paci¬
ficã & dĩ cultͥcem pietatẽ tuam. matri
nos scã eccłia adinuicẽ pacificati. sollẽpnes
bant artificiose compositã. ut uidẽt᷑
omĩum ei fiducia p̾beretur. & utrũq ha¬
beret intellectum. Arbitratus autẽ imꝑa-¬
tor arriũ &e eirroiũ similia credẽ his qͥ ni
cea conuenerant: ualde gauisus ẽ. ñ tam̃

Expanded text:
mus, et fidem et sensum Ecclesiae sanctarumque Scripturarum habemus, uniri nos per pacificam et Dei cultricem pietatem tuam matri nnos, et sancta Ecclesia ad invicem pacificati, solemnes bant artificiose compositam; ut videretur onem ei fiducia praeberetur, et utrumque haberet intellectum. Arbitratus autem imperator Arium et Euzoium similia credere his qui in Nicaea convenerant, valde gavisus
Abbreviated transcription (Latin):
exilio reuocauit: iussitq ut quod de do cre¬
deret scͥptura currente ꝓferret. Tunc ille
nouitatẽ nominũ quã pͥus adinuenerat
declinans. aliã explanatõnem contexu¬
it. simplicib u̾bis eam & diuina lectio¬
ne confirmans: iusiurandũ qͦ p̃buit ita
se credẽ. & hȩc etiam m̃te saꝑe: nichilq a¬
lit̾ intelligere. Textus eius expositionis
huiꝰmodi ẽ. Piissimo &e dõ amantissimo
dño nr̃o imꝑatori constantino: arrius
&e euroiuis p̃lb̃ri. Siciit p̃cepit dõ amabi¬
lis pietas tua dñe imꝑator. exponimus
nram fidem. & scͥptis ꝓfitemur corã dõ
sic credere. & nos ce om̃s qͥ nobiscũ sunt. si
filiũ eius. qui ex eo ante omiã scła natus ẽ.¬

Expanded text:
exsilio revocavit, jussitque ut quod de Deo crederet, scriptura currente proferret. Tunc ille novitatem nominum quam prius adinvenerat declinans, aliam explanationem contexuit, simplicibus verbis eam et divina lectione confirmans, jusjurandum quoque praebuit ita se credere, et haec etiam mente sapere, nihilque aliter intelligere. Textus enim ejus expositionis hujusmodi est. 240 Piissimo et Deo amantissimo Domino nostro imperatori Constantino Arius et Euzoius presbyteri. Sicut praecepit Deo amabilis pietas tua, domme imperator, exponimus nostram fidem, et scriptis profitemur coram Deo sic credere et nos, et omnes qui nobiscum sunt, sicChristum Filium ejus, qui ex eo ante omnia saecula natus e
Abbreviated transcription (Latin):
bens itaq ulianꝰ płimũ uanȩ gle uitium:
cunctos ante se pͥrincipes lacerauit in ora¬
tione quã de cesarib scͥpsit. Hac gͦ arrogan¬
tia mot᷑: etiã contͣ xͥanos conscͥpsit libros.
Ut gͦ cocos atq tonsores expelleret: opus
philosophi ñ tam̃ imꝑatoris egit. Ot aũ
detraheret atq laceraret: neꝙ philosophi
neq p̾ͥncipis fuit. Soromenͦ. sapt̾

Expanded text:
bens itaque Julianus plurimum vanae gloriae vitium, bens itaque Julianus plurimum vanae gloriae vitium, cunctos ante se principes laceravit in oratione quam de Caesaribus scripsit. Hac ergo arrogantia motus, etiam contra Christianos conscripsit libros. Ut ergo cocos atque tonsores expelleret, opus philosophi, non tamen imperatoris egit; ut autem detraheret atque laceraret, neque philosophi neque principis fuit. SOCRATES, lib.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dux̃ aliã. cocos autẽ. eo qͦd cybis simplici¬
b uteret᷑. Tonsores uͦ: unꝰ inqͥt sufficit mul¬
tis. Scͥptoꝵ aũ plurimos fortunȩ antiq̃
restituens: reliqͥs eoꝵ mercedẽ scͥpture da-¬
ri p̃cepit. Abscidit qͦ eciã publicũ cursum
mularũ &e caballoꝵ: qͦs publicis ussit uti¬
litatib ministrari. Hȩc eiꝰ oꝑa laudant pau¬
ci płimiq uituꝑant: q remoto fastu pa¬
lacii contẽptibile uidebat᷑ imꝑiũ. Is enĩ eciã¬
noctib uigilans conscribebat libͦs: & descen¬
dens in senatu publice recitabat. Solus e
recitauit orationes. Honorabat qͦ discipli¬
narũ cultores: maxime philosophantes. Quã¬
obrẽ undiq fama cong̾gabat huiꝰmodi ui¬
ros emanantes cͥca palacia. qͥ cͥeumamicti
palliis magis habitu quã magistĩo pande¬
bant᷑: erantq gͣues uniu̾sis xͥanis seductores
uiri. & imꝑatoris semꝑ religioni fauentes. Ha¬

Expanded text:
non duxit aliam. Cocos autem, eo quod cibis simplicinon duxit aliam. Cocos autem, eo quod cibis simplicibus uteretur. Tonsores autem: unus, inquit, sufficit multis. Scriptorum autem plurimos fortunae antiquae restituens, reliquis eorum mercedem scripturae dari praecepit. Abscidit quoque etiam publicum cursum mularum et caballorum, quos publicis jussit utilitatibus ministrari. Haec ejus opera laudant pauci, plurimique vituperant: quia remoto fastu palatii, contemptibile videbatur imperium. Is enim noctibus vigilans conscribebat libros; et descendens in senatu publice recitabat. Solus enrecitavit orationes. Honorabat quoque disciplinarum cultores, maxime philosophantes. Quamobrem undique fama congregabat hujusmodi viros, emanantes circa palatia, qui circumamicti palliis, magis habitu quam magisterio pandebantur. Erantque graves universis Christianis, seductores viri et imperatoris semper religioni faventes. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑirent᷑ templa. & hab̾ent idolis ĩmolan¬
di licentiã. Sic gͥ utrũq popłm merorib
uulnatũ. a defuncto cognoscens. & cõmu¬
nit̾ om̃s eunuchoꝵ uolentia. & p̾cipue
semet ipsũ artificioso uelamine commñda¬
uit: & aliis quidẽ fingebat. aliis aũ ꝑuanã
lis eẽt religione monstrabat. Et pͥmũ qͥdẽ¬
ens iubet epos exilio deportatos euocari.
& confiscatas eoꝵ reddi substantias: tẽpla
qͦ paganoꝵ uelocit̾ suos necessarios p̾cep̃
aꝑire. Eos aũ qͥ fuerant ab eunuchis op¬
p̃ssi: reciꝑe quȩ male ab eis fuerant abrep¬
ta sanciuit. Eusebiũ uͦ p̃sidentẽ imꝑiali
cubicło morte dãpnauit: ñ solũ qͥa multoᷤᷤ
opp̾sserat. s qͥa gallũ qͦ frem̃ suũ eiꝰ accusa¬
tione audierat int̾emptũ. Et corpꝰ quidẽ
constantii regio honore sepeliuit: expu¬
litq palatio eunuchos. tonsores. & cocos.
Punuchos quidẽ. qr eiꝰ uxor obierat pꝰ quã

Expanded text:
aperirentur templa, et haberent idolis iaperirentur templa, et haberent idolis idi licentiam. Sic igitur utrumque populum moeroribus vulneratum a defuncto cognoscens, et communiter omnes eunuchorum violentia, et praecipue semetipsum artificioso velamine commendavit; et aliis quidem fingebat, aliis autem per valis esset religione, monstrabat. Et primum quideens, jubet episcopos exsilio deportatos revocari, et confiscatas eorum reddi substantias. Templa quoque paganorum velociter suis necessariis praecepit aperire. Eos autem qui fuerant ab eunuchis oppressi, recipere quae male ab eis fuerant abrepta sancivit. Eusebium vero praesidentem imperiali cubiculo morte damnavit, non solum quia multos oppresserat, sed quia Gallum quoque fratrem suum, ejus accusatione audierat interemptum. Et corpus quidem Constantii regio honore sepelivit. Expulitque palatio eunuchos, tonsores et cocos. Eunuchos quidem, quia ejus uxor obierat, post quam
Abbreviated transcription (Latin):
talia gerẽt. intestinũ bellũ contͣ constantiũ
quesita occasione p̃pabat: & quantũ ad eũ
ꝑfici potuit. Non enĩ sine sangͥne multo
studiũ eiꝰ philosophiȩ potuerat ad impleri:
nͥ d̾s consilioꝵ uidex alt̾m sine alt̾ius concer¬
tatione finisset. Nã cũ uenissec iulianus
ad trachias. nunciatũ ẽ mortuũ fuisse ꝯ¬
stantiũ. & hoc mͦ intestino bello romanũ
lib̾at᷑ imꝑiũ. ueniens autem iulianus
constantinopolĩ. cogitare cepit quẽ admo¬
dũ sͥ popłm complacaret: ce eoꝵ fauorẽ de¬
cent̾ adquirẽt. qͦd hac arte fecit. Bene nãq
sciebat constantiũ ab om̃ĩb popłis nom̃
consubstantialitatis ãplectentib odiri. ob
quã rem ab eccłiis uidebant᷑ exclusi: & ep̃i
confiscati ex ilioq directi. Simul etiã no¬
uat & paganos fuisse contͥstatos ꝓhibitõne
sacͥficioꝵ. & desicłare adipisci dempꝰ qͦ eoꝵ

Expanded text:
talia gereret, intestinum bellum contra Constantium talia gereret, intestinum bellum contra Constantium quaesita occasione praeparabat, et quantum ad eum perfici potuit. Non enim sine multo sanguine studium ejus philosophiae poterat adimpleri, nisi Deus consiliorum judex, alterum sine alterius concertatione finisset. Nam cum venisset Julianus ad Thracias, nuntiatum est ei mortuum fuisse Constantium. Et hoc modo intestino bello Romanum liberatur imperium. Veniens autem Julianus Constantinopolim, cogitare coepit quemadmodum sibi populum complacaret, et ejus favorem decenter acquireret. Quod hac arte fecit. Bene namque sciebat Constantium ab omnibus populis nomen consubstantialitatis amplectentibus odiri: ob quam rem ab ecclesiis videbantur exclusi, et episcopi confiscati exsilioque directi. Simul etiam noverat et paganos fuisse contristatos prohibitione sacrificiorum, et desiderare adipisci tempus quo eorum
Abbreviated transcription (Latin):
critati conueniens: cuiꝰ ministio cũ bar¬
baris fiducialit̾ ẽ cong̾ssus. Et dũ illi ꝑ le¬
gatos litteras imꝑatoris eos ad ꝓiuntias
inuitantis ostendent: dẽ ille legatos eoꝵ
misit in uincłis. factaq cong̾ssione uicit. i¬
ta ut etiã captũ rege̾ constantio dirigeroe.
Hac felicitate ꝓuertꝰ. a militib appellat᷑ au¬
gustꝰ. Cũq corona deeẽt imꝑialis. unꝰ sig¬
na portantiũ torquẽ quã habebat in col¬
lo sumens: iuliani capitis cͥcũposuit. Hoc
gesserit ille philosophus iudicent audien¬
tes. In ipso nãq pͥncipio ñ missa legatione
apud constantiũ. nec animũ bene factoriꝰ
placans. quecq ei uidebant᷑ agebat.: mͦ uidi¬
do abeis barbaris definitas epłãs. Quãob¬
rem plurimi eũ sequebant᷑ a constantio
habebat abiecit: &e dũ circiuret dusas ur¬
bes aꝑiens templa idolis offerebat. & semet¬
ipsũ paganoꝵ pontificẽ nominabat. Cũq

Expanded text:
critati conveniens, cujus ministerio cum barcritati conveniens, cujus ministerio cum barbaris est fiducialiter congressus; et dum illi per legatos litteras imperatoris eos ad provincias invitantis ostenderent, tunc ille legatos eorum misit in vincula; factaque congressione vicit, ita ut etiam captum regem Constantio dirigeret. Hac felicitate provectus, a militibus appellatur Augustus. Cumque corona deesset imperialis, unus signa portantium torquem quem habebat in collo, sumens, Juliani capiti circumposuit. Hoc gesserit ille philosophus judicent audientes. In ipso namque principio non missa legatione apud Constantium, nec animum benefactoris placans, quaecunque ei videbantur agebat: modo judido ab eis barbaris definitas epistolas. Quamobrem plurimi cum sequebantur, a Constantio habebat abjecit. Et dum circumiret diversas urbes, aperiens templa, idolis offerebat, et semetipsum paganorum pontificem nominabat. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ ducũ niehil moliri p̾sumeret.
Cumq illi accepta potestate negligent. &
ꝓpt̾ea barbari suꝑarent. tc̃ iulianꝰ duces
quidẽ deliciis uacare ꝑmisit. sumens aũ
milices eisq spolia ꝑemptoꝵ hostiũ com¬
ꝓmittens. initiũ iuncendi barbaros fecit.
& amorẽ suũ apud milites collocauit. Fert᷑
itaq dũ in aliquã ciuitatẽ fuisset ing̾ssus.
qͥa corona laurea quib solent ciuitates or¬
nari int̾ colũpnas pendens. rupto fune suꝑ
capud eiꝰ cecidit: eũq aptissime coronauit.
Quo facto. cuncti clamauert̃: qͥa ei signũ
foret imꝑii. Aiunt enĩ qͥdã constantiũ ꝓpte¬
rea eũ contͣ barbaros direxisse. ut ibi defi¬
cẽt. s nescio utrĩi uera sit suspicio. Nã qͥ
ei g̾manã dedit uxorẽ si hoc cogitasset:
contͣ se potius insidias excitaret. Cũ gͥ iu
lianꝰ apud imꝑatorẽ de ducũ negligentia
queret᷑ alt̾ mictit᷑ magist̾ armoꝵ eiꝰ ala¬

Expanded text:
consilium ducum nihil moliri praesumeret. consilium ducum nihil moliri praesumeret. Cumque illi accepta potestate negligerent, et propterea barbari superarent, tunc Julianus duces quidem deliciis vacare permisit. Sumens autem milites, eisque spolia peremptorum hostium compromittens, initium vincendi barbaros fecit, et amorem suum apud milites collocavit. Fertur itaque, dum in aliquam civitatem fuisset ingressus, quia corona laurea, quibus soleat civitates ornari, inter columnas pendens, rupto fune super ejus caput decidit, eumque aptissime coronavit. Quo facto, cuncti clamaverunt, quia ei signum foret imperii. Aiunt enim quidam Constantium propterea eum contra barbaros direxisse, ut ibi deficeret. Sed nescio utrum vera suspicio sit; nam qui ei germanam dedit uxorem, si hoc cogitasset, contra se potius insidias excitaret. Cum igitur Julianus apud imperatorem de ducum negligentia quereretur, alter mittitur magister armorum, ejus ala
Abbreviated transcription (Latin):
usam helladã. uates querebat responsa
reddentes. consulens si ad suũ imꝑiũ ꝑ¬
ueniret: inuenitq uirũ qͥ ei desicdata se
dicẽ fateret᷑. Is eũ ꝑducens ad quendãi¬
doloꝵs locũ. & intromittens in aditũ.
secluctores demones euocauit. Qͥb sol¬
te sua crucis formare signacłm. Tc̃ de
disparuert̃. Qͦd agnoscens magus: cep̃
culpare iulianũ. At ille &e t̾rorem signi¬
ficauit. & crucis se dix̃ obstupuisse uir¬
tutẽ. eo qͦd uidentes hoc signũ demoneᷤᷤ
euanuert᷑. Porro magꝰ non ob hoc suspice¬
ris inqͥt o bone uir. quia timuerint sic̃
ais: s abhominati hoc signũ potius abs¬
cessert̃. Et ita capiens miserũ: odio re¬
ost hȩc gͥ imꝑator euocauit iulianũ
& constituit ce sarẽ. dansq ei coniu
destinauit ad gallias. Hi nãq barbari
quors imꝑator constantius contͣ magnen¬
tiũ solatia petierat: cũ nichil ꝓfuissent ꝯ¬
tratyrannũ. romanors uastabant urbe.

Expanded text:
versam Helladam, vates quaerebat responsa versam Helladam, vates quaerebat responsa reddentes, consulens si ad suum imperium perveniret, invenitque virum, qui ei desiderata se dicere fateretur. Is eum perducens ad quemdam idolorum locum, et intromittens in adytum, seductores daemones evocavit, quibus sote sua crucis formare signaculum. Tunc disparuerunt. Quod agnoscens magus, coepit culpare Julianum. At ille et terrorem significavit, et crucis se dixit obstupuisse virtutem, eo quod videntes hoc signum daemones, evanuerunt. Porro magus: Non hoc suspiceris, inquit, o bone vir, quia timuerint, sicut ais, sed abominati hoc signum potius abscesserunt. Et ita capiens miserum, odio reost haec igitur imperator evocavit Julianum, et constidestinavit ad Gallias. Hi namque barbari, quorum idem Constantius contra Magnentium solatia petierat, cum nihil profuissent contra tyrannum, Romanorum vastabant urbes.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ uiliani fama ꝓtractus. Apud quẽ uli¬
etiã doctoris imitari religionẽ. Is enĩ etiã
imꝑii cupidinẽ animo eiꝰ immiserat. Cũq
tor ẽ effectꝰ. tonsus monachicã simulabat
uitã. & latent̃ quidẽ exercebat᷑ in philoso¬
phia: in manifesto autẽ sacͦs xͥanoꝵ legebat
libͦs. Deniq in eccłia nichomediȩ lector ẽ
constitutꝰ &e sub habitu furorẽ declina¬
uit imꝑatoris. Hec equidẽ ꝓ timore fa¬
ciebat: neqͣquã ab spe recedens quã men
nichomediã uisurus eũ: cũ ꝑget ad orien¬
fit suspectꝰ imꝑatori: qͥ etiã eũ custodiri pͥ¬
cepit. Et dũ fuga lapsus fuisset. diu̾sa loca
cͥcũeundo saluatꝰ ẽ: uixq sero uxor imꝑato¬
ris eusebia cęlatũ inueniens. supplicauit im¬
ꝑatori. qͣtinꝰ nichil mali pat̾et᷑. s ut potiꝰ ad
philosophandũ mitceret᷑ athenas. Ceodo
epit gͥ uilianꝰ imꝑialia sceptra sritus.¬
desidare. Quãobrem discurrens uni¬

Expanded text:
nisi Juliani fama pertractus. Apud quem Julinisi Juliani fama pertractus. Apud quem Julietiam doctoris imitari religionem. Is enim etiam imperii cupidinem animo ejus immiserat. Cumquetor est effectus, tonsus monachicam simulabat vitam; et latenter quidem exercebatur in philosophia; in manifesto autem sacros Christianorum legebat libros. Denique in ecclesia Nicomediae lector est constitutus; et sub hoc habitu furorem declinavit imperatoris. Haec equidem pro timore faciebat, nequaquam a spe recedens quam mentNicomediam visurus eum, dum pergeret ad Orienanus quoque fit suspectus imperatori, qui etiam eum custodiri praecepit; et dum fuga lapsus fuisset, diversa loca circumeundo salvatus est. Vixque sero uxor imperatoris Eusebia celatum inveniens, supplicavit imperatori quatenus nihil mali pateretur: sed ut potius ad philosophandum mitteretur Athenas. SOigitur Julianus imperialia sceptra desiderare. Quamobrem discurrens uni
Abbreviated transcription (Latin):
doniũ: gramaticũ niclocẽ laconensem.
gestũ ẽ. ne apud paganũ sophistã legenꝰ.
ad eiꝰ suꝑsticionis dognia declinaret. Frat
enĩ ulianꝰ ab inicio xͥanꝰ. Cumq lectione
ꝑficẽt. fama ꝑ popłm uolitabat. qͥa posset
etiã romanã gubernare rẽ publicã. Quod
dũ latiꝰ panderet᷑. estuatõnes induxit im¬
ꝑatori constantio. Quã obrem abstinuit
eũ aburbe regia. & misit in nichomediã.
p̃cipiens ne conueniret apud libanũ so-¬
phistã syrũ. Tc̃ enĩ libaniꝰ a pedagogis con¬
stantinopolitanis expulsus. nichomedia
morabat᷑. Proibebat᷑ gͦ ulianꝰ apud libani¬
um lege̾ eo qͦd paganꝰ eẽt: uerũtam̃ libroꝵ
eiꝰ lectionib utebat᷑. Cũq ꝓficẽt in rechori¬
losophus. ñ ille brrantius pat̾ euclidis. s
ephesiꝰ quẽ postea qͣsi artes magicas exer¬
centẽ ualentinianꝰ imꝑator p̾cẽpit occidi
Tc̃ gͥ ñ ob aliã causã nichomediã uenãt.

Expanded text:
donium, grammaticum Nicoclem Laconensem. donium, grammaticum Nicoclem Laconensem. gestum est: ne apud paganum sophistam legens, ad ejus superstitionis dogmata declinaret. Erat enim Julianus ab initio Christianus. Cumque lectione proficeret, fama per populum volitabat, quia posset etiam Romanam gubernare rempublicam. Quod dum latius panderetur, aestuationes induxit imperatori Constantio. Quamobrem abstulit eum ab urbe regia, et misit in Nicomediam: praecipiens ne conveniret apud Libanium sophistam Syrum. Tunc enim Libanius a paedagogis Constantinopolitanis expulsus, Nicomedia morabatur. Prohibebatur ergo Julianus apud Libanium legere, eo quod paganus esset, verumtamen librorum ejus lectionibus utebatur. Cumque proficeret in rhetorilosophus, non ille Byzantius pater Euclidis, sed Ephesius, quem postea quasi artes magicas exercentem Valentinianus imperator praecepit occidi. Tunc igitur non ob aliam causam Nicomediam venerat,
Abbreviated transcription (Latin):
tinꝰ qͥ brzantiũ suo no¬
mine constantinopolĩ
appellauit: duos habu¬
it ex eodẽ patre. N ex eadem matre ger¬
manos. quoꝵ unꝰ dalmatius. alt̃ constan¬
tiꝰ uocabat᷑. Et dalmatius quidẽ habuit
sui nõis filiũ. constantiꝰ autẽ duos ha-¬
buit natos: gallũ & iulianũ. Post mor¬
tẽ constantim conditoris constantinopo¬
litanȩ ciuitatis dũ milites iuniorẽ dal¬
matiũ ꝑemissent. tẽ & isti defuncto iam
patre p̾ene mortis ꝑicłm cũ dalmatio
sustinuerant. nͥ gallũ quidẽ egritudo
quȩ putabat᷑ mneuitabilis lib̾asset: ulia¬
nũ uero etas infantis. erat enĩ annorũ
octo. Cumq ab eis feruor imꝑatoris qͥeuis¬
set: gallus cͥca ephesũ apud doctores erat.
uͥ etiã aꝑgenitorib possessiones habebat. Por¬
ro iulianꝰ crescens in auditoriis constanti¬
nopolitane urbis. exercebat᷑ in basilica ubi
doctores erant habitu pͥuato ꝓcedens. ha¬
bebatq pedagogũ eunuchũ noĩe mar¬

Expanded text:
tinus, qui Byzantium suo nomine Constantinopolim appellavit, duos habuit ex eodem patre, non ex eadem matre, germanos; quorum unus Dalmatius, alter Constantius vocabatur. Et Dalmatius quidem habuit sui nominis filium; Constantius autem duos habuit natos, Gallum et Julianum. Post mortem Constantini conditoris Constantinopolitanae civitatis, dum milites juniorem Dalmatium peremissent, tunc et isti, defuncto jam patre, pene mortis periculum cum Dalmatio sustinuerant, nisi Gallum quidem aegritudo quae putabatur inevitabilis liberasset; Julianum vero aetas infantis; erat enim annorum octo. Cumque ab eis fervor imperatoris quievisset, Gallus circa Ephesum apud doctores erat, ubi etiam a progenitoribus nossessiones habebat. Porro Julianus crescens, in auditoriis Constantinopolitanae urbis exercebatur in basilica ubi doctores erant, habitu privato procedens; habebatque paedagogum eunuchum nomine Mar
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs expeditiones pagani uocant. &e sangͥne
smolationũ nr̃m baptisma studẽt ablui
& abrenunciare eccłiasticȩ confessioni.
Ex illo enĩ temꝑe cã secretĩ quã publice.
& intemplis licent̃ pagani sacͥficia celebra
sũ sit ei inuiscerib pecudis immolati sig¬
nacłm crucis corona cͥcumdatũ. Quo
uiso. alios quidẽ sacͥficii ministros fuisse
ꝑt̾ricos: estimantes qͥppe huiꝰmoĩ religio¬
nis uirtutẽ & xͥani dogmatis ȩt̃nitatẽ. eo
qͦd corona quȩ cͥcũdabat crucẽ iuictoriȩ
eẽt indiciũ: &e qr ambitꝰ circuli a suo pͥn-¬
cipio nusquã t̾minaret᷑. ẜ magis rursꝰ
reu̾teret᷑ in semet ipsũ. Cũq cęteri mira¬
rent᷑. pͥnceps huiꝰ sciencie confortauit eos
dicens ꝓsꝑa & utilia sibi indicia fuisse mon¬
strata: & qr magis signũ dognatis. xͥ ani
coercẽt᷑. nec ei quo uellet delectari liceret.
ylianus enĩ metuens constantiũ. qr gene̾
uinos codices ineccłia popło andiente le¬

Expanded text:
 expeditiones pagani vocant, et sanguinis immolatione, nostrum baptisma studeret ablui, et abrenuntiare ecclesiasticae confessioni. Ex illo enim tempore tam secrete quam publice, et in templis licenter pagani sacrificia celebrabsum sit ei in visceribus pecudis immolatae signaculum crucis corona circumdatum. Qua visione, alios quidem sacrificii ministros fuisse perterritos: aestimantes quippe hujusmodi religionis virtutem et Christiani dogmatis aeternitatem; eo quod corona quae circumdabat crucem victoriae esset indicium; et quia ambitus circuli a suo principio nusquam terminaretur, sed magis rursus reverteretur in semetipsum. Cumque caeteri mirarentur, princeps hujus scientiae confortavit eos: dicens prospera et utilia sibi indicia fuisse monstrata; et quia magis signum dogmatis Christiani coerceretur; nec ei quo vellet dilatari liceret, lianus enim metuens Constantium, quia genevinos codices in ecclesia, populo audiente, le
Abbreviated transcription (Latin):
as eis a quib uidebant᷑ eẽ coniicti. uolen¬
tesq ⁊ iranorũ germina radicare. Et
tunc timentes declinantesq tanti concilii¬
occulte cognitores: postea pietatis p̃dicatoreᷤ
debellare temptabant. S ñ credimꝰ ho¬
mines sine dõ posse p̾ualere: contra sacram
adorandãq legem eugłicamq doctrinã.
slam licet ad modicũ roborentur. rursus
fortit̾ & magnifice deuincunt᷑. scdm ꝓphe

Expanded text:
as eis a quibus videbantur esse convicti, volenas eis a quibus videbantur esse convicti, volentesque zizaniorum germina radicare. Et tunc timentes declinantesque tanti concilii cognitores, occulte postea pietatis praedicatores debellare tentabant. Sed non credimus homines sine Deo posse praevalere contra sacram adorandamque legem evangelicamque doctrinam. Nam licet admodum roborentur, rursus fortiter et magnifice devincuntur, se