comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq soluendi potestate se prnat qui hane
ꝓsius uoluntatib et non subditorum mo¬
ditis neq̃unt qui in subditorum causis sra
uel odia uel granam sequinitur. Idem in
cituto utilis. illa est᷑ cautela iandabilit
in qͣ totum ratio agit et fuor sii nil
uendicat. Restringenda sub ratione potes¬
tas est nec quid agendum prus quam ꝯci¬
tata ad tranquasuitatem mens redeat. Nam
cõmotionis temꝑe iustum putat omne qd̾
ĩusto amplius trascimur. et uolumus alie¬
S date locum ire. hoc est declinemus eam
nenos illa corripiat. Uñ dominus ch̾c mit¬
tens ad euangelizandum discipłos misit
eos sine auro. sine argento. sine pecunsa
sine uirga: ut ⁊ ĩ centiua litis. et instru¬
menta eriꝑet ultionis. Ex lidto ecͣcstice
hystorie. Cum apud thessalonicam sedi¬
tione exorta quidam uir exmilitaribus
ĩ petu fuiss popidi furentis extinctus cheo¬
dosuis repentini nsĩcii atrocitate succensus
ad ludos cipcenses inuitari populum eiq

Expanded text:
atque solvendi potestate privat se, qui hanc pro suis voluntatibus et non subditorum moditis nequeunt qui in subjectorum causis sua vel odia vel gratiam sequuntur. De qua citudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum priusquam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore justum putat ira quod iusto amplius irascimur et uolumus aliesed date locum irae, hoc est declinemus eam, ne nos illa corripiat. unde et dominus Iesus dimittens ad euangelizandum discipulos misit eos sine auro, sine argento, sine pecunia, sine uirga, id est ut et incentiua litis et instrumenta eriperet ultionis. Et asceum apud Thessalonicam, seditione exorta, quidam vir ex militaribus impetu fuisset populi furentis exstinctus, Theodosius, repentini nuntii atrocitate succensus, ad ludos Circenses invitari populum, eique
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃a ibant et sua reliq̃rant. Renocentur
itaq intus ad ꝯscientiam ut pͥus ꝓpria
corrigant. et tunc aliena rep̃hendant.
alterus errore qui non habet quod in
se ipso ꝯdempnet. Iudicet ille qui non a¬
git eadem q̃ in alio putauerit punienda.
nulla offensioẽ nulla leuitate ducitus¬
tercedendum mittitur. irati animus¬
Postulatus dñs iudicare de pecratrice
non statim dat iudicium. s prius se in¬
clinans deorsum digito scribebat in t̾ra¬
⁊. infͣ. cum q̃lib primorum eprata
ꝯspicimus ñ ħ antea rep̾hendendo uidi¬
ormus. quam ad ꝯscĩam nr̃am hũlit᷑
reuersi digito eam discretionis sollert᷑
exculpamus. et quid in ea ꝯditori pla¬
ceat quid ue displiorat examinatione

Expanded text:
peccata ibant, et sua reliquerant. Revocantur itaque intus ad conscientiam, ut prius propria corrigant, et tunc aliena reprehendant.alterius errore, qui non habet quod in se ipso condemnet. Judicet ille, qui non agit eadem, nulla offensione, nulla leuitate ducatutercedendum mittitur, irati animusPostulatus ergo Dominus judicare de peccatrice, non statim dat judicium, sed prius se inclinans deorsum, digito scribit in terlibet proximorum errata conspicimus, non haec ante reprehendendo judicemus, quam ad conscientiam nostram humiliter reversi digito eam discretionis solerter exculpamus, et quid in ea conditori placeat, quidve displiceat, sedula e
Abbreviated transcription (Latin):
Ge. Graue satis ÷ et in decens ut in redi¬
genf aistum de alio profert. s etiam is qu a¬
uem cito cruinib prebet. Augꝰ. Ad easu
lanum. S usquis metu alienius potestiris
ueritatem occultat iram dei suꝑte
ꝓuocat quia magis timet hominẽ quã
dis et post pauca. Ut̾q rens est. et qui
ueritatem oceusitat et qui mendacium dr̃
putet quod minus sit ꝑiculum inuerbis
lingua mentiendo qua manib sanguinẽ
fundendo. Melus est enim ꝓueritate

Expanded text:
 Grave satis est et indecens, ut in re dus est, qui falsum de alio profert, sed is qui aurem cito criminibus prebet. Cum itaqutinus: Quisquis metu alicuius potestatis veritatem occultat, iram Dei supeocat, quia magis timet hominem quam Deum. Et post pauca: § 1. Uterque reus est, et qui veritatem occultat, et qui mendacium dicit, putet quod minus sit periculum in verbis lingua mentiendo, quam manibus sanguinem fundendo. Melius est autem pro veritate
Abbreviated transcription (Latin):
de pnĩa. Muiti corr iguntur ut petrus.
multi tolerantur ut uidas multi nesciun¬
tur doneo ueniat dñs qui illuminabit ab¬
scondita tenebrarum ⁊ .ͣ. Nos u̾o qm̃quã
a ꝯmunione ꝓhib̾e non possumus ꝙͣuis
hec ꝓhibitio nõdum sit mortalis s medi¬
cinalis. nisi aut sponte ꝯfessum aut in a¬
liquo siue seculari siue ecͣcstico iudicio
nominatur ⁊ c. Quib uerbis satis ostend̾¬
apłs. non tem̾e̾ aut quomodo lib s per
iudicium eẽ auferentos maios ab eccłie
ꝯmunione ut si ꝑuidicium auferri non
fug̾e uidetur uĩcat ad gehennaꝰ. ⁊ .i. No¬
luit aple̾ hominem ab homine iudicari
ex arbitrio suspitionis. uel etiam exͣ or¬
dinario usurpato iudicio s potus ex lege
atq ꝯuictum. Alioquin. illud cͦ dixit. Si
tate ꝓfertuo: Nã si nominatio sufficit
multi dampnandi sunt innocentes qͥa
sepe falso in quo quam orlmina nomi¬
nantur. Non ergo illi quos monemus¬
plicia. nec gaudeant quia plures inueni¬
ardebunt quia cum multis audebunt:¬

Expanded text:
entia: Multi corriguntur, ut Petrus; multi tolerantur, ut Iudas; multi nesciuntur donec veniat dominus, qui illuminabit abscondita tenebrarum. Nos vero quenquam a communione prohibere non possumus, quamvis hec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis. Nisi aut sponte confessum aut in aliquo sive seculari sive ecclesiastico iudicio obis ipsis. Quibus verbis satis ostendit, non temere, aut quomodolibet, sed per judicium auferendos esse malos ab ecclesiae communione, ut, si per judicium auferri non fugere videtur, vinciat ad gehennam. Quia us , hominem ab homine judicari ex arbitrio suspicionis, vel etiam extraordinario usurpato judicio, sed potius ex lege atque convictum. Alioquin illud cur dixit: Si tate profertur. Nam si nominatio sola sufficit, multi damnandi sunt innocentes: quia saepe falso in quemquam crimina nominantur. plicium, nec gaudeant, quia plures inveardebunt, quia cum multis ardebunt
Abbreviated transcription (Latin):
linꝙtes sic ꝑ sequutus est quos amauit. ut
eos doraino parcente ꝓ st̾neret. Utrobiq
legatus fortis. utrobiq mediator ammi¬
rabilis. cam̃ populi apud dĩ p̃cib cam̃
dei ap̃ populum gladiis allegauit. Augꝰ.¬
in enchiridion. Et qui emendat uerbere
in quẽ potestas datur uel cohercet aliqua
disciplina et tñ pccm̃ eius quo ab illo lesus
aut offensus est dimittit excorde uel orat
ut ei dimittatur. non solum in eo quod di
uipit et aliqua emendatoria pena plectit
elemosinam dat. quia misericordiam p̾stat
Multa enim bona p̾stantur ĩuitis qñ eoꝵ
ꝯsulitar utilitati non uoluntati qua ipse
sunt gn̾a elemosinar̾. Uria corporalis. egenti
dare quicquid poteris. altera spsĩalis. dimit¬
t̾e aquo lesus fueris. Tercia corrig̾e delin

Expanded text:
linquentes sic persecutus est, quos amavit, ut linquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit.  dixit: Et qui emendat verbere in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur: non solum in eo quod dimripit et aliqua emendatoria poena plectit, eleemosynam dat, quia misericordiam praestat. Multa enim bona praestantur injustis, quando eorum consulitur utilitati, non voluntati, qua ipsi sunt genera eleemosynarum: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus fueris; tertia delin
Abbreviated transcription (Latin):
.c. Urbanus pͣpͣ. Si qui a symoniacis nõ
symoniace ordinati sunt. si quidem ꝓbete
poterunt se cum ordinarentur nescisse
eos sẏmoniacos ẽẽ et tunc ꝓ catholicis
habebantur in eccłia talium in eccłia¬
ordinationes miscd̾iter sustinemus si m̃
eos laudabilis uita cõmendat. Qui uͥ̾o
scieut̾ se a symoniacis ꝯsecrari. ĩ mo epe¬
crari ꝑmiserint eorum ꝯsecrationem
omuno irritam ẽẽ deõnimus. ixritã¬

Expanded text:
antur. Si qui a simoniacis non simoniace ordinati sunt, siquidem probare potuerint se, quum ordinarentur, nescisse eos simoniacos esse, et si tunc pro catholicis habebantur in ecclesia, talium ordinationes misericorditer sustinemus, si tamen eos laudabilis vita commendat. Qui vero scienter se a simoniacis consecrari imo exsecrari permiserint, eorum consecrationem omnino irritam esse decernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quis quis sacerdotium nõ ad elationis
pompã s adutilitatem ad ipisci desiderat
prius iures suas cum eo quod est subiturus
onere metiatur. Ut si est impar: absti¬
neat et ad id cum metu etiam cui se suffi¬
tholicam eccłiam in ministerio corporis
et sanguinis diũ nichil abono maius
nichil amalo minus ꝯficitur sacerdote.
quia nori in merito ꝯsecrantis s in uerbo
ꝑficitur creatoris et uirtute spc̃ sancti.

Expanded text:
 sacerdotium non ad elationis pompam, sed ad utilitatem adipisci desiderat, prius vires suas cum hoc, quod est subiturus, onere metiatur, ut si impar est, abstineat, et ad id cum metu etiam, cui se suffitholicam Ecclesiam in ministerio corporis et sanguinis Domini nihil a bono majus, nihil a malo minus perficitur sacerdote, quia non in merito consecrantis est, sed in verbo efficitur Creatoris et in virtute Spiritus sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
bit̾ si eccͣm per pecuniam obtinuerit non
solum ecͣc. priuetur. s etiam sacerdotii ho¬
nore spolietur. quia altare et decimas et spm¬
.s. emere uel uendere symoniacam heresim
eẽ nulluis fidelium ignorat. altare .i. obla¬

Expanded text:
byter si ecclesiam per pecuniam obtinuerit, non solum ecclesia privetur, sed sacerdotii honore spolietur; quia et altare et decimas et Spiritum sanctum vendere Simoniacam haeresim esse nullus fidelium ignorat. » Item Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
anura fuit. Cum alium ordinaret. quod ac¬
no ꝑagantur ex itu q̃malo ut choata sunt
si pauperib erogatur ł dispensetur quod
ex illicitis reb acquiritur. quia qui hac
intentione male accipit ut bene dispenset
grauatur potuis quam uiuetur. Hoc ues̾

Expanded text:
anima fuit; quum alium ordinaret, quod acno peragantur exitu, quae malo inchoata sunt si pauperibus dispensetur quod ex illicitis rebus accipitur, quia, qui hac intentione male accipit ut bene dispenset, gravatur potius quam juvatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tempore ꝑiculi quo rapitur ad mortem
plus apudte pecunia tua ualeat quam
uita morituri ñ est leue pccm̃. Idem Domuꝰ¬
non uult su nul est̾undi opes s dispensari nͥ
forte ut heliseus qui boues suos occidit et
panit pauperes ex eo quod habuit ut nulla
cura teneretur domestica s relictis omnib
iu disciplinam se pmpheticam daret. Ĩdem
seminis tui ne despicias. si egere cognoscas.
Melius enun est ut ipse subuemas tuis
quib pudor est ab aliis sũptum deposcere.
aut alicui postulare subsidium neccĩtatid.
non tñ ut illi ditiores fieri ueliit. ex eo qͦd
dicasti. ut tuos diuites facias s ut tibi uitã
ꝑpetuam frnctu boni operis acquiras. et p̾¬
cio miserationis pecrata tua redimas. Pu¬
tant se parum poscere. premium q̃runt
dunt et accusant quod eos diuites non
feceris cũ te uelint illi eterne uite fran¬
in largiendo etas atq debilitas. nõ num¬
quam etiam uereciendia q̃ in genuos pro¬

Expanded text:
tempore periculi, quo rapitur ad mortem, tempore periculi, quo rapitur ad mortem, plus apud te pecunia tua valeat quam vita morituri, non est leve peccatum non vult simul effundi opes, sed dispensari, nisi forte, ut Helisaeus, qui boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo, quod habuit, ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus in disciplinam se propheticam daret. C. XVIseminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim, ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati; non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod ea te Domino dicasti, ut tuos divites facias, sed ut vitam tibi perpetuam fructu boni operis acquiras, et pretio miserationis peccata redimas tua. Putant se parum poscere? pretium tuum qutendunt, et accusant, quod eos divites non feceris, quum te illi velint aeternae vitae frauin largiendo aetas atque debilitas, nonnunquam etiam verecundia, quae ingenuos pro
Abbreviated transcription (Latin):
Augꝰ. Non uos uidicetis maliuolos eẽ
quippe innocentes non estis si frẽs urõs quos
indicando corrig̾e potestis. taoendo ꝑire ꝑmit¬
titis. Si enim frat̾ tuus ułnus ht in. port¬
re quod uelit occultari. cum timet  sẽe¬
non ne crudelit̾ ate siletur. et
bes manifestare  ne de teruis¬
nis qui uerbe rat ĩmueus
Meliora enim sunt ułnera amici¬
ꝙͣ fraudulent a oscula inimici. Meluis:
dum seueritate dilig̾e. quam cum lenitace
deciꝑe. Utilius esurienti panis tollius
si decibo securus uistĩam negligebat quam
esurienti panis frangitur ut in iusticie se¬
ductus ac quiescat. Et qui frenetẽ ligat
et qui letargicsi excitat ambob molestus
ãbos amat. Amb̾. Non osculatur semper
pat̾ filium s a liqñ castigat gͦ qñ castigi¬
tur qui diligitur tunc cirea eum pietas
exercetur. ht̃ enim et amor plagas suas
q̃ dulciores sunt cum amarius inferuntur
Dulcior est enim religiosa castigatio. quã
blanda remissio. Causa .un. Q¬

Expanded text:
. Nec vos judicetis esse malevolos, quippe innocentes non estis, si fratres vestros, quos indicando corrigere potestis, deperire permittitis. Si enim frater tuus vulnus haberet in corpore, quod vellet occultare, cum timerenonne crudeliter abs te sileretur, et debes manifestare, ne pernis, qui uerberat, inimicus. meliora sunt uulnera amiciam uoluntaria oscula inimici. melius est cum seueritate diligere quam cum lenitate decipere. utilius esurienti panis tollitur, si de cibo securus iustitiam neglegebat, quam esurienti panis frangitur, ut iniustitiae seductus adquiescat. et qui phreneticum ligat et qui lethargicum excitat, ambobus molestus ambos amat. quis pater filium, sed et aliquando castigat. Ergo quando castigatur qui diligitur, tunc circa eum pietas exercetur. Habet enim et amor plagas suas, quae dulciores sunt, quum amarissime inferuntur. Dulcior enim est religiosa castigatio quam blanda remissio. Unde ait
Abbreviated transcription (Latin):
suimus ꝯuenire ut cum a sacerdotib
missarum tempore sacra misteria ꝯsecrã¬
tur si egritudinis accidat cuiuslib euẽtꝰ
quo oeptum nequeat consecrationis
explere misterium sit liberũ epõ uel
presbrõ alteri ꝯsecrationem exequi cep¬

Expanded text:
suimus ergo convenire, ut cum a sacerdotibus missarum tempore sancta mysteria consecrantur, si gratitudinis accidit cujuslibet eventus, quo coeptum nequeat consecrationis expleri mysterium, sit liberum episcopo, vel presbytero alteri, consecrationem exsequ
Abbreviated transcription (Latin):
cat quod est cõmune. plusquam suffice̾t
sumptum uolenter obtentum est. Et infͣ¬
multorum alimenta suum non usum
s habundantiam et delicias facit : neq
enim minus est cruninis habenti colle¬
re quam cum possis et habundes indi¬
gentib denegare. esurientium panis est
quẽ tu detines. nudorum uestunent᷑ est.
quod tu recludis. Miserorum redemptõ
est et absolutio pecunia quam tu in t̾ra
de fodis. tantorum gͦ te scias inuade̾ bo¬
nia ꝙͣtis possis p̾stare quoduelis. Augꝰ.

Expanded text:
cat, quod est commune, quod plus quam sufficeret sumptum etiam violenter obtentum est. Et infmultorum alimenta suum non usum, sed abundantiam et delicias facit? Neque enim minus est criminis habenti tollere, quam, quum possis et abundes, indigentibus denegare. Esurientium panis est, quem tu detines; nudorum indumentum est, quod tu recludis; et miserorum redemtio est et absolutio pecunia, quam tu in terram defodis. Tot te ergo scias invadere bona, quod possis praestare quod velis. III.
Abbreviated transcription (Latin):
Fidelior factus est petrus post quam fidẽ
se ꝑdidisse defleuit atq sdeo maiorem gnãm
reperit quam amisit. tamquam enim
bontis pastor tuendum gregem accepit
ut qui sibi asĩ infirmus fuerat fieret om¬

Expanded text:
Fidelior factus est Petrus, postquam fidem se perdidisse deflevit; atque ideo majorem gratiam reperit quam amisit. Tanquam enim bonus pastor tuendum gregem accepit, ut qui sibi antea infirmus fuerat, fieret om
Abbreviated transcription (Latin):
iunior. De cetero statuius ut si quis
⁊ posterũ ab eo quem symoniacum ẽẽ n
dubitat se ꝯsecram ꝑmiserit et ꝯsecrator
et ꝯsecratus non disparẽ dampnationis
agat et puuatus propria dignitate per¬

Expanded text:
. De caetero statuimus si quis in posterum ab eo quem Simoniacum esse non dubitat, se consecrari permiserit, et consecrator et consecratus non disparem damnationis agat, et privatus a propria dignitate per
Abbreviated transcription (Latin):
Ita castus et humilis ns̃is temporibus
eligatur apc̃. ut locorum quocumq per¬
uenerit : omnia uite ꝓpria integritate
punificet. et non p̃cio s p̾cidus ordinetur
antistes. Et tantum ab ambitu se poĩtus
d eẽ ut q̃ratur cogendus. rogatus recedat
ĩuitatꝰ effugiat. sola. lli suffraget᷑ neccĩtas excu¬
sandi pro festo enim
in dignus est sacerdocio nisi fuerit ordinatꝰ

Expanded text:
ita castus et humilis nostris temporibus ita castus et humilis nostris temporibus eligatur episcopus, ut, locorum quocumque pervenerit, omnia vitae propriae integritate purificet. Non pretio, sed precibus ordinetur antistes. tantum ab ambitu debet esse sepositus, ut quaeratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. Sola illi suffragetur necessitas excusandi. profecto enim indignus est sacerdotio, nisi fuerit ordinatus
Abbreviated transcription (Latin):
siagrio epõ augustensi. Sicut is qui ĩuitatꝰ
renuit. q̃situs refugit sacris altarib est
admouendus sic qui ultro ambit uł in por
tunum se ingerit est ꝓculdubio repellendꝰ.
Nam qui sic nititur ad altiora ꝯscendere qͥd¬
aliud agit nisi ut crescendo de crescat. et
ascendendo exteruis. in tebuis in ꝓfundum
quẽ quam uel ui hac uube regia uel ceteris
ꝓuinciis que toto orbe diffuse sunt ad epãtus
gradus ꝓuehi deo austore ꝯtigerit. puris
hominum mentib nuda electionis ꝯscs̃a
docii uenalitate p̾mii mercetur quãtum
quisq mereatur nõ quantum dare susfi¬
cat estimetur. ꝓfecto. at. quis locꝰ tutus
du templa pecuniis expugnentur: Quẽ
murũ integritati. aut uallum fidei pro¬
usdebimus. si auri sacra fames penetralia
ueneranda proserpit: Quid deniq tutũ
&ẽ poterit et securum si sanctitas in cor
bupta corrumpitar: Cesset altaribus
ĩminere ꝓphanus ardor auaricie. et a
sacris aditis repellatur piaculare flagicisi.

Expanded text:
Siagrio episcopo Augustensi: Sicut is qui invitatus renuit, quesitus refugit, sacris altaribus est admovendus, sic qui ultro ambit vel itunum se ingerit procul dubio est repellendus. Nam qui sic nititur ad alciora conscendere quid agit nisi ut crescendo decrescat et ascendendo exterius interius ad profunda hac urbe regia vel in ceteris provinciis, quae toto orbe diffusae sunt, ad episcopatus gradum provehi deo auctore contigerit, puris hominum mentibus nuda electionis consciepretii venalitate mercetur: qualiter quisque mereatur, non quantum dare sufficiat aestimetur. Profecto enim quis locus tutus Dei templa pecuniis expugnentur? Quem murum integritati, aut vallum fidei providebimus, si auri sacra fames veneranda penetralia proserpit? Quid denique cautum esse poterit, aut securum, si sanctitas incorrupta corrumpitur? Cesset altaribus imminere profanus ardor avaritiae et a sacris adytis repellatur piaculare flagitium.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie moliuntur int̾itum. Que est ista
bonitas: Que est ista mĩa. Uni parce̾
et omnes in discrimen ad duce: polluitar
exuno pocõre populus sic̃ ex una oue mor¬
bida uniuersus grex inficitur. Bi .xluii.¬
res int̾renis reb fottes sunt incelestibus
nec parũ quidem in labore subsistunt. ꝓ t̾re¬
nis lucris quas libet iniurias tolerant: et
ꝓ celesti mercede uel tenuissimi uerbi ferre
contumelias recusant terreno iudici toto
etiam die assistere fortes sunt: in orõne
u̾o coram domino uel unius hore momen¬
to lassantur. Sepe nuditatem. de iestionẽ.
famẽ. ꝓ acquirendis diuitiis atq hono¬
rib tolerant et earum rerum seper ab.¬
stinentiam cruciant. ad qͣs ad ipiscendas
festinant. suꝑna asi laboriose q̃rere tanto
magis dissimulant ꝙͣtomagis tribui
tardius putãt. Et infra. ex qualitate pal-¬
fortes et incelestibz debiles. s longus
atq distantius studiosos sedeo exhibent

Expanded text:
ecclesiae moliuntur interitum. Quae ista ecclesiae moliuntur interitum. Quae ista bonitas, quae ista misericordia, uni parcere, et omnes in discrimen adducere? Polluitur enim ex uno peccatore populus. Sicut ex una morbida universus grex inficitur, sic etires in terrenis rebus fortes sunt, in coelestibus ne parum quidem in labore subsistunt; pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre contumelias recusant; terreno judici toto etiam die assistere fortes sunt, in oratione vero coram Domino vel unius horae momento lassantur; saepe nuditatem, dejectionem, famem pro acquirendis divitiis atque honoribus tolerant, et earum rerum se abstinentia cruciant, ad quas adipiscendas festinant; superna autem laboriose quaerere tanto magis dissimulant, quanto ea retribui tardius putant. § fortes, et in coelestibus debiles; sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent
Abbreviated transcription (Latin):
etiam mansuetudinẽ brũgnitatis amittãt.
Et sunt non nulli eta mansueti ut ꝑdant
distristi iura regiminis. Uñ cunctis rectorib
utraq sũmoꝑe sunt tenenda. ut nec ĩ dis¬
cipline uigore benignitatem mansuetudi¬
nis. nec uursum ĩ mansuetudine districtio¬
nem deserant discipline. quatinus nec a
cõpassione pietatis obdurescant c̃ ꝯtuma¬
ces corrigunt. nec discipline uigorẽ mol¬
liant. cum in firmoꝵ animos ꝯsolantur.
Regat gͦ discipline uigor mansuetudinẽ
et mansuetudo ornet iugorẽ. et sic alt̃m
cõmendetur exaltero ut nec uigor sit ri¬
gidus nec mansuetudo dissoluta. Origenes.
Sed illud non ociose transcurrendum.
est quod uno peccante ira suꝑ oẽm po¬
pulum uenit hoc quomodo accid̾ ⁊̃ qñ sa¬
cerdotes qui populo p̾sunt erga delinꝙ̃tes
cantis̃ linguas ne forte de eis male loquã¬
tur sacerdotalis seu̾itatis ĩmemores no¬
lunt cõplere quod scriptum est peccantẽ
coram omnib argue ut cet̾i metũ h̾ant¬

Expanded text:
inem benignitatis amittant; et sunt nonnulli ita mansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde cunctis rectoribus utraque summopere sunt tenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansuetudinis, nec rursum mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, quum contumaces corrigunt, nec disciplinae vigorem molliant, quum infirmorum animos consolantur. Regal ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissoluta. C.et illud non otiose transcurrendum est; quod uno peccante ira super omnem populum venit. Hoc quomodo accidit? quando sacerdotes qui populo praesunt, erga delinquentes cantium linguas ne forte male de his loquantur, sacerdotalis severitatis immemores, nolunt implere quod scriptum est: Peccantes coram omnibus argue, ut caeteri metum hab
Abbreviated transcription (Latin):
titur: irati amiius ad det̾ior a ꝓuocatur.
Qui gͦ de sideriis t̾renis astringnur caueat
ne districti iram iudicis gramus accendens
dum loco delectatur glorie fiat subditis auc
ne locum regiminis assumere audeat. si
ad huo in se uicium dampnabilit̾ regnat.
neis quẽ crimen de prauat ꝓ prium inter¬
cessor fieri appetat ꝓculpis aliorum. Iescꝰ¬

Expanded text:
titur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorum. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Augꝰ. Que sunt elemosine. Una cordis. et¬
alia pecunie. elemosina cordis est dimitt̾e
a quo lesus es. Nã dare a liquid indigenti ali¬
qñ q̃ris ⁊ non habes. In dulgere peccanti:
quãtum uolueris redundat tibi. GG. moꝵ¬

Expanded text:
. Duae sunt eleemosynae, una cordis, altera pecuniae. Eleemosyna cordis est dimittere ei, aquo laesus es. Nam dare aliquid indigenti aliquando quaeris, et non habes; indulgere peccanti quantum volueris redundat tibi. Et
Abbreviated transcription (Latin):
gendos agat bnĩuolentia quam seueritas
sius cohortatio quam cõminatio. plus caritas
ꝙͣ ptestas s ab hiis qui. q̃sua sunt q̃runt
non que ih̾u xop̃i facile ab hac lege discedit᷑
⁊ dũ dominari mag̾ quam ꝯstilere sub di¬
tis placet honor inflat in suꝑbiam et quod
puisum est ad ꝯcordiam tendit ad uoxam

Expanded text:
gendos agat benevolentia quam severitas, plus cohortatio quam commotio, plus charitas quam potestas. Sed ab his qui quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi , facile ab hac lege disceditur, et dum dominari magis quam consulere subditis placet, honor inflat superbiam, et quod provisum est ad concordiam, tendit ad noxam
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis p̾sumat eccłiam sibi cõmissam ꝓ
alienis grauare debitis. aut litteras a licui
sen sigilia ꝯcedere quib possent eccͤ. obli¬
gari decernentes si secus fuerit attemp¬
tatum ad solutionem taliu debitorum

Expanded text:
ne quis presumat ecclesiam sibi commissam pro alienis gravare debitis, aut literas alicui seu sigilla concedere, quibus possent ecclesie obligari decernentes, si secus fuerit attentatum, ad solutionem talium debitorum
Abbreviated transcription (Latin):
lemens .iii. Certificari uoluisti anobis
beat et expoĩ. Cum aũt suꝑ hoc articulo di¬
uersa ast cessorum nostrorum manauerint
instituta leone iustitiam illam qñ terciam
partem qn mediam. et urbano quartam
foie censentid. Nos tale p̃bemus in hac uarie¬
tate responsum. Ut sic̾ beatiis Ieroꝰ inquit u¬
circa medietatem ł terciam aut quartam
plocorum diuersitatib attendatur. In noc̃¬

Expanded text:
lemens III: 'Certificari voluisti a nobis beat et exponi. Cum autem super hoc articulo diversa antecessorum nostrorum manaverint instituta, Leone papa iustitiam illam quandoque tertiam partem, quandoque mediam, et Urbano quartam fore censentibus, nos tale prebemus in hac varietate responsum, ut, sicut beatus Ieronimus inquit: "ucirca medietatem vel tertiam aut quartam pro locorum diversitatibus attendatur'. De co
Abbreviated transcription (Latin):
et ut careant eccłiastica sepultura. qui pri
mortis eccli̾e reꝯciliati fuerunt. Uñ si ꝯtin¬
gat interdum quod uel ex ꝯͥcatorum cor¬
pora ꝑiuolentiam aliquorum uel alio ca¬
su in cunit̾io ecͣcͣstico tumulentur si ab
aliouim corpoubus discerni poter̃t exhu¬
mari debent et pro cul ab eccͣstica sepul¬
tura iactari quod si discerni ñ poterunt
expedire non credimus ut cum exꝯmuni¬
catoꝵ ossib corpora extunuilentur fide¬
lum. cum licet non obsit uistis sepultu¬
ra nulla uł uilis. ĩ piis tñ celebris uel spe¬

Expanded text:
et ut careant ecclesiastica sepultura qui priusmortis ecclesiæ reconciliati fuerint. Unde si contingat interdum, quod vel excommunicatorum corpora per violentiam aliquorum vel alio casu in coemeterio ecclesiastica tumulentur, si ab aliorum corporibus discerni poterunt, exhumari debent et procul ab ecclesiastica sepultura iactari. Quodsi discerni non poterunt, expedire non credimus, ut cum excommunicatorum ossibus corpora extumulentur fidelium, quum licet non obsit iustis sepultura nulla vel vilis, impiis tamen celebris vel spe
Abbreviated transcription (Latin):
Acleria de mobaib q̃ per eceͣm sunt ad¬
epti de iire testari non possunt. Uuentes
tñ et sui cõpotes moderate ualent aliqͣ de bo¬
nis ip̃is non tͦne testamenti s elemosine in¬
tuitu e rogare inegritudine ꝯstituti. GG .ix.¬

Expanded text:
I: De mobilibus que per ecclesiam sunt adepti, de iure testari non possunt; viventes tamen et sui compotes, moderare valent aliqua de bonis, non ratione testamenti, sed divino intuitu erogare et in egritudine
Abbreviated transcription (Latin):
Bona fides ab eẽ p̾sumitur si reb tuis sal¬
uis existentib. de poĩtas amisisti. De culpa
quoq teneris site ipsum depoĩto obtulisti
uł si aliquid ꝓcustodia recepisses. pacto
uero culpa. uł mora p̃cedentib. casus ÷ for¬
tuitus ĩputatur. De feudis. xx.
non cõpitatis in sortem. ita uidelicet ut ꝙͣ¬
du fruans illos receperis. ĩ sortẽ minime
cõputandos. Idem .m. a seruicio in quo tibi
et eccͤ .t. ꝑ feudo ip̃o tenetur interim sit in¬

Expanded text:
Bona fides abesse presumitur, si, rebus tuis salvis existentibus, depositas amisisti. De culpa quoque teneris, si te ipsum deposito obtulisti, vel si aliquid de custodia recepisses. Pacto vero, culpa vel mora precedentibus, casus etiam fortuitus imputatur. Sane depositori non computatis in sortem; ita videlicet, ut, quandiu fructus illos perceperis in sortem minime computandos, idem Nantelmus a servitio, in quo tibi et ecclesiae pro feudo ipso tenetur, interim sit im
Abbreviated transcription (Latin):
t. Rꝰ quod hon estus et tutius est sb̾iectis
debitã p̃positis obediãm ĩpendendo in ĩ feriori
ministerio de seruire ꝙͣ cum p̾poĩtoꝵ scanda¬
lo graduum appet̾e dignitatẽ. Nec est in hac
ꝑte sbiectorum desiderium ꝯfouendũ. qm̃ eẽ¬

Expanded text:
 « Honestius et tutius est subjectis, debitam praepositis obedientiam impendendo, in inferiori ministerio deservire, quam cum praepositorum scandalo graduum appetere dignitatem; nec est in hac parte subjectorum desiderium confovendum. » Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem. si hꝰ manuũ in iestores illuc ꝯtin¬
p̾cexi legationis sibi uendicant dignita¬
tem ⁊̃ subditis ꝙͣuis ĩ ptuncia sua existen¬
res bñficium absolõis ĩpertiri nõ possunt
nisi despetiali gͣ. illis et istis amplius a se

Expanded text:
manuum iniectores illuc continpretextu legationis sibi vendicant dignitatem, etiam subditis quamvis in provincia sua existentes beneficium absolutionis impartiri non possunt, nisi de speciali mandato, illis et istis amplius a se
Abbreviated transcription (Latin):
dio seu alio erimine fuerit de prehensus legi¬
time acqr ꝯiutus ab eccͣstico uidice de ponen¬
matis mucͦne feriri postmodum uͦ sim pro¬
fundum malorum ueniens ꝯtempserit cum
eccͣ non hãt ultra quid faciat ne possit eẽ
potestatem. Ita quod ei deputetur exiliũ
uł alia legituna pena inferatur. De cõfessis¬

Expanded text:
io mortali crimine fuerit deprehensus legitime atque convictus, ab ecclesiastico iudice deponenmatis mucrone feriri. Postmodum vero, si in profundum malorum veniens contempserit, quum ecclesia non habet ultra quid faciat, ne possit esspotestatem ita, quod ei deputetur exilium, vel alia legitima poena inferatur. A nobis i
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum ĩ cõmissionib nr̃is minores et uilio¬
res ꝑsone solum mͦ designantur ⁊ maiores ⁊
digniores sub gn̾ali clausula ñ intelliga̾tur
in cludi. S nec liceat ocrasione gñalitatis
hiꝰ. multitudinẽ effrenatã uuidiciũ euocare.
Nec suꝑ maiorib et grauiorib negociis
audiantur. qui deminorib et leuioribus
tantũ faciunt mentionẽ. Si quis uõ
aliquas ꝑsonas exp̾ssenit non ut uelit cuni
eis iniudicio exꝑiri s ut ad pares tͣnsire
ualeat uł minores quia fraus et dolus ei pa¬
trocinari non d taiquam mendax ꝑ recator

Expanded text:
ut, cum in commissionibus nostris minores et viliores personae solummodo designantur, majores et digniores sub generali clausura non intelligantur includi, sed nec liceat occasione generalitatis hujusmodi multitudinem effrenatam in judicium evocare, nec super majoribus et gravioribus negotiis audiantur, qui de levioribus et minoribus tantum faciunt mentionem. Si quis vero majores personas expresserit, non ut velit cum eis in judicio experiri, sed ut descendere valeat ad minores, quia fraus et dolus ei patrocinari non debet, tanquam mendax peccator,
Abbreviated transcription (Latin):
litem habentes puuilegium nr̃m aduerse
parti cogimini plenius ex hib̾e uñ accidit
quod occasione unuis capituli suꝑ quo ꝯuetu¬
mini. plurima ligitia suscitantur ⁊ .iͣ. Con.¬
uł in dulgentia. seu instrumẽto fueritis re¬
quisiti p̾sente uidice aut aliquib prudentib
uiris deputatis ab ipo audiente parte ꝯtraria
tĩ modo recitetur. Ita quod si suꝑ uno tm̃
scribatur et aduesse parti copia eius fiat.
ĩ notuit. quod cum .P. ab .a. muliere ꝙͣ
uxorem acceperat petet separari accusatores
mrĩmonii ꝓduxerunt testes firmit᷑ asseren¬
tes. quod postquam mulier cum p̃dicto uiro
sola. nudum c̾nuda. ii eodem lecto iacentem
ea ut credebant iutentione ut eani cognosce¬
ret carnalit̾ uiderunt multis secretis locis
et lacebris ad hoc cõmodis et horis elestis ⁊ iͣ.
suspicione foruicationis pot̾ snĩa diuorcii ꝑ¬
mulgari. Ita quidem ut uir li centiam hãt¬
mortua illa ducendi aliam muliere sñ spe

Expanded text:
litem habentes privilegium nostrum adverse parti cognimine plenius exhibere unde accidet quod occasione unius capituli super quo conventi plurima litigia suscitantur  uvel indulgentia seu instrumento fueritis requisiti presente judice aut aliquibus prudentibus viris deputatis ab ipso audiente parte contraria tantumodo recitetur Ita quod si super nostro ulum rescribatur et aduerse parti eius copia fiat. innotuit, quod cum P. ab A. muliere, quam uxorem accepit, petierat separari, accusatores matrimonii produxerunt testes firmiter asserentes quod, postquam mulier cum predicto viro viri, solum cum sola, nudum cum nuda, in eodem lecto iacentem, ea, ut credebant, intentione, ut eam cognosceret carnaliter, viderunt multis secretis locis et latebris ad hoc commodis et horis electis et infsuspicione fornicationis, potest sententia divortii promulgari, ita quidem ut vir licentiam mortua illa ducendi aliam habeat mulierem,
Abbreviated transcription (Latin):
guitas nosse sinit et scit et testificatur illum
ad hiꝰ oniis officii eẽ dignum. uñ intali  sio¬
ne aliquẽ peccare non credimus dũ modo ꝯͣ
asserit esse dignum s inꝙͣtum humana fra¬
gilitas nosse sunt cum illum quẽ indignum
ẽẽ nõ nouit dignum de beat estimare. Dignũ¬

Expanded text:
gilitas nosse sinit, et scit et testificatur, illum ad hujusmodi onus officii esse dignum. Unde, in tali responsione aliquem peccare non credimus, dummodo conasserit esse dignum, sed in quantum humana fragilitas nosse sinit, cum illum, quem indignum esse non novit, dignum debeat existimare. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ultimus ꝯmunio de negetur. et si non
resipuerint. cum dathan et abyron. qͦs
t̾ra uiuos ab sorbuit accipiant portionem
nisi maior ꝯcordia intercesserit nullatenus
assumatur et p̾dce̾ pene subiaceat. si hũiłr

Expanded text:
in ultimis communio denegetur, et nisi resipuerint, cum Dathan et Abiron quos terra uiuos / absorbuit accipiant porcionem nisi maior concordia intercesserit nullatenus assumatur, et predicte pe/ne subiaceat, si humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
eiciat aut sub pondere confringatuf
Sic et homini cui graue pondus penitente
ponis: necesse est ut aut penitentiam
reiciat. aut suscipiens dũ sufferre non pocist
erramus modicam penitentiam imponenteis
nonne meliꝰ est propter mi sericordiam dare
racionem. quam propter crudelitatem: ubi
pater familias largus est dispensacor non

Expanded text:
rejiciat, aut sub pondere confringatur: rejiciat, aut sub pondere confringatur: sic et homini cui grave pondus poenitentiae ponis, necesreiciat aut suscipiens dum ferre non potest erramus, modicam penitennonne melius est propter misericordiam dare rationem, quam propter crudelitatem? Ubi paterfamilias largus est, dispensator non
Abbreviated transcription (Latin):
Multi sacerdotes et pauci sacerdotes. Miili¬
in nomine et pauti in oꝑe. uidete gͦ quomodi
sedeatis suꝑ cathedram. quia non cathedia
facit sacerdotem s sacerdos cathedram. on
locus sanctificat hominem: s homo lociuta.¬
Qui bñ sederit suꝑ cathedramt honorem
accipit ab illa. Qui male sederit: initriar
facit cathedre. Ideoq malus sacerdos de si¬
cerdotio suo cͥmẽ acquirit: non dignitaten
In uidicio enim sedis. Si quidem bene uixeas
et bs̃ docueris: omnium uidex es. Si auten
bene docueris et male uixeris: tui solms. slã
quomodo debeat bñ uiuere. Bñ autem docĩ¬
do et male uiuendo instruis dm̃ quomodo te
de beat condempnare. ¶Alligant autem
onera grauia et cͥ. Tales sunt qui grane pon¬
dus uenientibus ad penitentiam ponunt
quia dicunt et non facunt. et sic dũ pena
penitentie. p̃sentis fugitur⁊ ꝯtempnitus
pena peccati futura. Si enim face supes
humeros a dolescentis quam non potest ba¬
iulare posueris ne cesse h̾t ut aut fascẽ

Expanded text:
Multi sacerdotes, et pauci sacerdotes; multi nomine, pauci opere. Videte ergo quomodo sedetis super cathedram, quia non cathedra facit sacerdotem, sed sacerdos cathedram; non locus sanctificat hominem, sed homo lrdotes, et pauci sacerdotes; multQui bene sederit super cathedram, honorem accipit ab illa; qni male sederit, injuriam facit cathedrae; ideoque malus sacerdos de sacerdotio suo crimen acquirit, non dignitatem. In judicio enim sedens, si quidem bene vixeris et bene docueris, omnium judex es; si autem bene docueris et male vixeris, tui solius condequomodo debeat vivere: bene autem docendo et male vivendo Deum instruis, quomodo te debeat cnt justi. Tales sunt et qui grave pondus venientibus ad poenitentiam ponunt: Quia dicunt, et non faciunt. Et sic dum poena poenitentiae praesentis fugitur, contemnitur poena peccati futuri. Si enim fascem super humeros adolescentis, quem non potest bajulare posueris necesse habet, ut aut fascem
Abbreviated transcription (Latin):
alterius culpam cito intelligit: suam auti¬
diffiole. Quia homo in cansa alter ius
tnͣquillum cor h̾t : in sua autem turbatum. ꝑ¬
turbatõ autem cordis non ꝑmittit hominem
considerare quod bonuim est. ¶Iusticia sine

Expanded text:
alterius culpam cito intelligit, suam difficile, quia homo in causa alterius tranquillum cor habet, in sua autem turbatum. Perturbatio autem cordis non permittit hominem considerare quod bonum est. Naturale
Abbreviated transcription (Latin):
Ieuera magnum et mirabile et stupore
Iplenum est carnem nrãm suosum
sedere. et ad orari ab angłis et archangłis
et cherubin et seraphin. hoc sepius ego
ĩmentem ueusans excessum patior et
maiora de genere humano imagior. Ma¬
deo festinante pro natuta uostra.

Expanded text:
evera magnum et mirabile et stupore plenum est, carnem nostram sursum sedere et adorari ab angelis et archangelis, et cherubim et seraphim. Hoc saepius in mente versans excessum patior, et majora de genere humano imaginor: maDeo festinante pro natura nostra.
Abbreviated transcription (Latin):
edicamentum fortius quod maxue
et siait in preceptis medicine accomodis
medicamentum multas quidem harbas
accipit unam autem dnantissimã: sic et
potentior est et uniuiersum ipsa effiit.¶¬

Expanded text:
edicamentum fortius, quod maxime a. Sicut in praeceptis medicinae, medicamentum quidem herbas multas recipit, unam autem dominantissimam: sic et a herba et potentior est, et universum ipsa efficit.
Abbreviated transcription (Latin):
de et in digniorem se aliis arbitratur: num¬
quam desiderat suꝑior apparere. primatus
nore ille est iustior : s qui iustior fuerit ille¬
est maior. Conuersatio ergo melior est desi¬
deranda: non digniosior gradus. ¶Uere nõ¬

Expanded text:
magis indigniorem se aliis arbitratur, nunquam desiderat superior apparere, primatus nore, ille est justior, sed qui fuerit justior, ille major. Conversatio ergo melior est desideranda, non dignior gradus.
Abbreviated transcription (Latin):
securus est. ¶Agens penitentiam ad ul¬
timum. Si reconciliatus exierit. si securns
dico attendite. ego illud planuis expono
ne aliquis me male intelligat. Nunquid¬
dico dampnabitur e Non dico. Set nec libe¬
rabitur dico. ¶ uis frat̾ adubio liberari
uis quod incertum est euadere ⁊ age peni¬
tentiam dũ sanus es. Si enum agis ueram
penitentiam dũ sanus es et inuenerit
te nouissimus dies: currito ut reconcilie
ris. Si sic agis : securus es. Quare securus:
uis dicam tibi : Quia egisti penitentiam
eo tempore : quo peccare potiusti. Eoce dixi
quare securus es. Si autem tunc agere
uis ipsam penitentiam quando peccare
non potes ⁊ peccata te dimiserunt nõ tu
illa. Set unde scis inquit. si forte deus
michi misereatur et dimiteat michi
peccata mea. Uerũ dicis fr̃. uerum dicis
unde scio. et id̾o tͥ do penitentiam quia
nescio. ¶Si scirem nichil tibi prodesse¬
non te ammonerẽ: non te terrerẽ. Due

Expanded text:
securus est. Sed disecurus est. Sed ditimum, et reconciliatus exierit, si securus dico, attendite, ego illud planius expono, ne aliquis me male intelligat dico damnabitur? Sed nec dico quia liberabitur. Vis te a dubio liberari? Vis quod incertum est evadere? Age poenitentiam dum sanus es. Si enim agis veram poenitentiam dum sanus es, et invenerit te novisris. Si sic agis, securus es. Quare securus? Vis dicam tibi? Quia egisti poenitentiam eo tempore quo peccare potuisti. Ecce dixi, quare securus es. Si autem tunc agere vis ipsam poenitentiam quando peccare jam non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Sed unde scis, inquis, si forte Deus mihi misereatur, et dimittat mihi peccata mea. Verum dicis, frater, verum dicis. Unde scio, et ideo tibi do poenitentiam, quia nescio. non te admonerem, non te terrerem. Duae
Abbreviated transcription (Latin):
nisi deum. ¶Per amiciciam te cogis
ut etiam illa que offendunt in homine
toleres propter amiciciam. Si ergo nõ
de bes propter quedam coleranda dis¬
soluere hominis amiciciam dei amia¬
aam dei amicicia quib reb debet co¬
gi ut dissoluatur ate. Nichil inuenis
de lectabiluis deo. Seus non est qui te
offendat : si tu eum non offendas. Nich̾
eo pulcruis: nichil illo dulcuis. De penitẽtia.¬
Qui egerit ueraciter penitentiam
et solutus fui̾t aligamento quo erat con¬
strictus et axpĩ corpore separatus et bñ
nem: cum defunctus fuerit ad dominum
uadit. ad requiem uadit regno dei non
priuabitur et appło diaboli separabitur:
Qui autem positus in ultimna necessitate
egritudinis sue acceꝑit penitentiam et
mox reconciliatus fuit et uadit id est exit
de corpore: fateor nobis non illi negamus
non dico non uos tallo. non uos decipio: ñ
uobis ꝓmitto. fidelis bñ uiuens securus
huic exit. agens penitentiam dũ sanus
est et reconciliatus. si postea bñ uixerit

Expanded text:
offendant; per amicitiam tamen cogis te, ut etiam illa quae offendunt in homine toleres propter amicitiam: si ergo non debes propter quaedam toleranda dissolvere hominis amicitiam; Dei amicitia quibus rebus debet cogi, ut dissolvatur a te? Nihil invenis delectabilius Deo. Deus non est unde te offendat, si tu eum non offendas: nihil illo pulchrius, nihil illo dulcius. Sed dictQui egerit veraciter poenitentiam, et solutus fuerit a ligamento, quo erat adstrictus, et a Christi corpore separatus, et bennem quandocunque defunctus fuerit, ad Deum vadit, ad requiem vadit, regno Dei non privabitur, a populo diaboli seQui autem positus in ultima necessitate aegritudinis suae acceperit poenitentiam, et mox reconciliatus fuerit, et vadit, id est, exit de corpore: fateor vobis, non illi negamus non dico, non vos fallo, non vos decipio, non vobis promitto. Fidelis bene vivens securus hinc exit. Agens poenitentiam dum sanus est et reconciliatus, et postea bene vixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ p̃sepio ponitur orbis dominus: fit cibaria
umentis pauperibus. dem̃ celi et terre do¬
minuis. creator angelorum uisibilium et in¬
iusibilium effector et conditor. Suggit. uagit.
nitritur. crescit. tolerat etatem. occultat
maiestatem: postea tenetur. cõtempnitus.
Elageliatur uluoitur. comꝰputur. coĩaphixa¬
tur. Spinis coronatur. ligno suspenditur.
lancea ꝑforatur. Opaupertas. Ecre caput
nͥ malus. ¶ Considera uir prudens. quia si
multi boni eent. et pauci mali ẽẽnt. parici
mali multis bonis nocere non auderent.
Si non auderent. non excercerent. Nunc u̾o
laboratur a paucis bonis inter multos ma¬
los et cum laboratur: Sudatur. Et cum
sudatur: aurum purgatur.x. Seus non¬

Expanded text:
in praesepio ponitur, fit cibaria in praesepio ponitur, fit cibaria jumentis pauperibus; deinde coeli et terrae Dominus creator Angelorum, omnium visibilium et invisibilium effector et conditor sugit, vagit, nutritur, crescit, tolerat aetatem, occultat majestatem: postea tenetur, contemnitur, flagellatur, illuditur, conspuitur, colaphizatur, spinis coronatur, ligno suspenditur, lancea perforatur. O paupertas! Ecce caput nt? Utique considera, vir prudens, quia si multi boni essent et pauci mali essent, pauci mali multis bonis nocere non auderent. Si non auderent, non exercerent. Nunc vero quia multi sunt mali, laboratur a paucis bonis inter multos malos: et cum laboratur, sudatur; et cum sudatur, aurum purgatur. Esto
Abbreviated transcription (Latin):
uiens quisq uitam. nisi quod meruit ĩ ip̃a
non poterit habere post ipsam. Item s̃̾mone.
uo nomina sunt homo et peccator. ho¬
minem deus fecit : peccatorem se ipsum
homo fecit. Pereat quod fecit homo ⁊ liberet᷑
quod fecit deus. Noli gͦ usq ad mortem. ne
cum ꝑ sequeris peccatum : ꝑdas hominem.
Noli usq ad mortem: ut sit queni peuiceat.¬
.ui pͥlus est aurum facere: quam habere.
Diues es auro. argento. pe core. Familia
fundis. fructib : tibi ista creare nõ potiusti.
uide dnĩ diuitem omnia ꝑ ipsum facta sunt.
uide dnĩ panperẽ. uerbum caro fcm̃ est
et habitauit in nobis. Quis digne cogitat
diuitias eiis. Quomodo faciat qui non
fit. quomodo creet non creatus. formet
non formatus. mutabilia manens tempo¬
ne forte panperes uel ipsam capiamus. Con
aptiur utero uirgiuali: in cluditur iusceribus
mrĩs. Opaupertas. in angusto diuersorio nas¬
ctur. Inuolatus infantilibus tegumentiD.

Expanded text:
niens quisque vitam, nisi quod meruit in ipsa, niens quisque vitam, nisi quod meruit in ipsa, non poterit habere post ipsam. 3.im nomini sunt, homo et peccator: hominem Deus fecit, peccatorem se ipse homo fecit: pereat quod fecit homo, liberetur quod fecit Deus. Noli ergo usque ad mortem, ne cum persequeris peccatum, perdas hominem. Noli usque ad mortem, ut sit quem poeniteat. Plus est aurum facere, quam habere. Dives es auro, argento, pecore, familia, fundis, fructibus; tibi ista creare non potuisti. Vide illum divitem: Omnia per ipsum facta sunt. Vide illum pauperem: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Quis digne cogitet divitias ejus? Quomodo faciat qui non fit, quomodo creet non creatus, formet non formatus, mutabilia manens, tempone forte pauperes vel ipsam capiamus. Concipitur utero feminae virginali, includitur visceribus matris. O paupertas! In angusto diversorio nascitur, involutus infantilibus tegumentis
Abbreviated transcription (Latin):
oc apatrib traditum uniuersa obser¬
uat eccłia ut pro eis qui in corꝑis et sã¬
guinis xpĩ cõmunione de funsti sunt cum
ad ipsum sacrificium loco suo cõmemorantur
oretur. ac pro illis id offerri cõmemoretar
Cum u̾o eorum cõuendandorum causa oꝑã
miscdie colebrantur. quis eis dubitet sussrn¬
gari pro quibus orationes deo nõ inart̃ al¬
legantur. Non omnino ambigendum est
ista prodesse defunctis: Set talibus qui ita
iuxerunt añ mortem ut possint eis hec
utilia ẽẽ post mortẽ. Nam qui sine fide que ꝑ
dilectionem oꝑatur eiusq sacramentis de
corporibus exierunt frustra illis a sus huius¬
modi pietatis impenduntur officia: cuins
dũ hic eeñt pignore carnerunt. nel non sus¬
cipientes. uel inuacuum suscipientes dei gra¬
tiam. et sibi non misericordiam chesanrizã¬
tes set iram. Non ergo mortuis noua meria
cõ parantur cum ꝓ eis sui. boni aliquid ope¬
rantur: Set eorum p̾cedentib consequẽtia
ista redduntur. Non enim actum est. nisi

Expanded text:
 Patribus traditum universa observat Ecclesia, ut pro eis qui in corporis et sanguinis Christi communione defuncti sunt, cum ad ipsum sacoretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum causa opera misericordiae celebrantur, quis eis dubitet suffragari, pro quibus orationes Deo non inaniter allegantur? Non omnino ambigendum est, ista prodesse defunctis; sed talibus qui ita vixerint ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide quae per dilectionem operatur , ejusque Sacramentis, de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis impenduntur officia, cujus, dum hic essent, pignore caruerunt, vel non suscipientes, vel in vacuum suscipientes Dei gratiam, et sibi non misericordiam thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis boni aliquid operantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Non enim actum est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis p̾cium de dit ipsum se. nichil ad
hoc p̃cium ad di potest. Sedit p̃cium
se ipsum : et factus est redemptor nr̃.
Non enim sic se dedit p̾cium ut nos
ret : dedit se morti occidens mortẽ xixui.

Expanded text:
ntum pretium dedit se ipsum: nihil ad hoc pretium addi potest. Dedit pretium se ipsum, et factus est Redemptor noster. Non enim sic se dedit pretium, ut nos ret. Dedit se morti, occidens mortem.