comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secat. ad hoc enim pͥmum ẽ factus. nam cetera
membra: magis securib cedunt᷑. colũ gladiotantũ.
Acies aut̃ gladii. abacumine dicta. ⁊apulus uocatꝰ.
ł qr capt᷑ : gladii. qr ibi capitiu: ut teneat᷑. Nã
ali aᷤ. acies ferri. ñ sumitur. Muero ñtintũ gła¬
dii ẽ: s et cuiꝰ libet teli acumen. dictus dencitu¬
dine. nam macrongreti longũ uocant. hũ ⁊mna¬
cera. macera aut̃ : gladiꝰ longꝰ ex una pante acitꝰ
Framea: gladiꝰ exut᷑q parte acutꝰ. quẽ uoͣlgo spartã
uocant. ip̃a ẽ rumphea. framea aut̾ dicta: qi fer¬
rea ẽ. nam sic̃ ferramentũ: sic framea dñ ac ꝓmnꝰ.¬
Alii spatam latine aucumant dictam: eo qd spati¬
osa sit .i. lata ⁊ ampła. uñ ⁊ spatulam inpecoribꝰ.¬
Semispaciũ gladiũ ẽ: ⁊ mectia parte longitudĩe ap¬
pellatum ut immprudens uulgus dicit: si ne se¬
inispacio. dũ sagita uelocior sit. Pugio: apun¬
gendo ⁊ transfigendo uocatus. ẽ enĩ gladiꝰ pariuᷤᷤ

Expanded text:
id est cervicem secat. Ad hoc enim primum est factus; nam cetera membra securibus magis caeduntur, collum gladio tantum. Acies autem gladii ab acumine dicta. Capulus vocatus vel quia caput est gladii, vel quia ibi capitur ut teneatur: nam alias acies ferri non sinit. Mucro non tantum gladii est, sed et cuiuslibet teli acumen, dictus a longitudine. Nam μακρὸν Graeci longum vocant; hinc et machaera. Machaera autem est gladius longus ex una parte acutus. Framea vero gladius ex utraque parte acutus, quam vulgo spatam vocant. Ipsa est et romphea. Framea autem dicta quia ferrea est: nam sicut ferramentum, sic framea dicAlii spatam Latine autumant dictam, eo quod spatiosa sit, id est lata et ampla. Unde et spatula in pecoribSemispatium gladium est a media spatae longitudine appellatum, non, ut inprudens vulgus dicit, sine spatio, dum sagitta velocior sit. Pugio a pungendo et transfigendo vocatus. Est enim gladius parvus
Abbreviated transcription (Latin):
ferratasq trudes. Uenabula dicta qĩ uenatui
habilia. ł qr uenientem excipiunt. qĩ excipiabilia.
excipiunt enĩ apros. expectantq leones fͣnsũsos.
sit tam̃ firma manꝰ. Lancea ẽ hasta: amentum
hñs inmeclio. Dicta aut̃ lancea: qd̃ equa lance
ẽ iacłoꝵ hastilium. qd mediis hastis aptatur.
Et iñ am̃tum: qd̾ media hasta religat᷑. ⁊ iaculatur.
Claua ẽ quał fuit ħcuł dicta: qd̾ si clauis ferreiᷤ
inuicem religata. ⁊ ẽ cubito semis facta in longi¬
tudine. hec et carteiꝰ. quam horatiꝰ caiam dicit.
ẽ enĩ gallici teli: ex mat̾ia quã max lenta qͦ iac¬
tu quid ñ longe ꝓpt̾ gͣuitatẽ euolat. s qͦ ꝑuenit:
ui numia ꝑfringit. qd si ab artifice mutat᷑. rur
⁊ eos hupani ⁊ galli: tautanos uocant. falarica:
ẽ celum ingens tormo factum. hñs ferrum cu¬
bitale. ⁊ rotundicatem de plumbo: in mod̾ spere.
columpnas. Afalis gͥ dicta est falat̾ica:
sicut a muro muralis. sane phalaficam
lucanus dicit. neruis mitti tortilib.

Expanded text:
Ferratasque trudes. 4. Venabula dicta, quasi venatui habilia; vel quia venientem excipiunt, quasi excipiabilia. Excipiunt enim apros, exspectantque leones, intrant ursos, sit tantum firma manus. 5. Lancea est hasta amentum habens in medio; dicta autem 382 lancea, qest iaculorum hastilium, qEt inde amentum, quo media hasta religatur et jacitur. 7. Clava est, qualis fuit Herculis dicta, quod sit clavis ferreis invicem religata, et est cubito semis facta in longitudine. Haec et cateja, quam Lucilius calam dicit. Est enim genus Gallici teli ex materia quam maxime lenta, quae jacta quidem non longe propter gravitatem evolat; sed quo pervenit, vi nimia perfringiet eos Hispani et Galli tautanos vocant. Falarica est telum ingens torno factum, habens ferrum cubitale et rotunditatem de plumbo in modum sphaeracolumnas. A falis igitur dicta est falarica, sicut a muro muralis. Sane falaricam Lucanus dicit nervis mitti tortilibus
Abbreviated transcription (Latin):
diximus iõ ad glutinant᷑: ut leues sint. ⁊ p̃uolent¬
ĩ capͥtos. Spicula. ̃ sagite. ł lancee breues a spicanũ
similitudine ñcupata. Scorpio:: sagita ueneni¬
uitꝰ quos fig̃ infundit. uñ ⁊ scorpio nom̃ accepit.
tecta afferendo iacula dicta. sicut ⁊ feretrum:
Corit. ꝓpͥe s̃ arcuum tece: sicut sagutaꝵ faretre. Uai¬
na appellata: eo qd inea mucro ł gladiꝰ baiuletur.
ẽ eca: abeo qd̾ aliqͥd receptũ regat.c. lutã ꝓ .g. pofira
alii g̾co noĩe tecam uocari asserunt: qd̾ ibi repenat᷑

Expanded text:
diximus, ideo adglutinantur ut leves sint et pervolent. Scaptos. Spicula sunt sagittae vel lanceae breves, ab spicarum specie nuncupatae. Scorpio est sagitta venena scorpio nomen accepit. heca, a ferendo iacula dicta; sicut et feretrum,Coriti proprie sunt arcuum thecae, sicut sagittarum faretrae. Vagina appellata eo quod in ea mucro vel gladius baiuletur. Teca ab eo quod aliquid receptum tegat, C littera pro G posita. Alii Graeco nomine
Abbreviated transcription (Latin):
uagine lignee: intͣ quas latet pugio sub baculi
spetie. dolones aut̃ adolo dicti s̃: qd̾ fallant ⁊ decipiat¬
ferro. cum spetiẽ p̃ferant ligni. hosuulgꝰ g̾conomit¬
ne oxõs uocant .i. acutos. Uñ apud medicos acutus
morb exͥa uocatur. arciis uocat᷑. eo qd̃ arteat ad n̾si¬
rium. iñ ⁊ arces dñr. a qͥb arcent᷑ hostes. Item arcus¬
tant᷑. Balista genꝰ tormenti. abemictendaͦ u

Expanded text:
agine lignee, inter quas latet pugio sub baculi specie: dolones autferro, cum speciem praeferant ligni. Hos vulgus Graeco nomine oxos vocat, id est, acutos. Unde et apud medicos acutus morbus ὀξεῖα vocatur. 5. Arcus vocatur, eo quod arceat adversarium. Inde et arces dicuntur, a quibus arcenttantur. Balista genus tormenti, ab emittendo
Abbreviated transcription (Latin):
qd pͥmꝰ ponit᷑ in cõꝑatione gͣtdus ut doctus
p̃fertur illi ut doctior. ptus enim nouit
ꝑferatur. ut doctissimꝰ plus enĩ scit qua do¬
qd uec hoc ẽ. nec illd. ide nec mascłinũ. nect
mininũ. Cõmune dictum qd̃ duob gen̾ilb
nom̃ unũ ꝯmunicat. ut hic ⁊ hec canis.
sexum sub eotlem uino gen̾e enuntiat u
hic piscis. Est enĩ incͥtisexiis qd nec nã ne
dictum. qr cunctis geñib seruit maseun¬
xa nomina uanant᷑ ⁊ cadunt. Noĩatutus
caiꝰ dictiis. qi ꝑeum aliquem nominamꝰ uit
hic magist᷑. G̾enit̾s qd̾ ꝑeum cuĩa genꝰ que

Expanded text:
quia primus ponitur in comparationis gradu, ut doctus.aefertur illi, ut doctior: plus enim novit ivo superferatur, ut doctissimus: plus enim scit quam doquia nec hoc est, nec illud, id est, nec masculinum, nec femininum. Commune dictum, quod duobus generibus nomen unum communicat, ut hic et haec canis. sexum sub uno genere enuntiat, ut hic dictum, quia cunctis generibus servit: mascuxa nomina variantur, et cadunt. Nominativus casus dictus, quia per eum aliquid nominamus, ut hic
Abbreviated transcription (Latin):
enti sig̾eo est. Nam scͥbo ꝑsone factum÷. Item
Uerborum gen̾a duo c̃. gͣmaticoꝵ atq rethoꝵ.
Gramaticoꝵ in.iii.cadunt tp̃ra. p̃t̾itum in¬
stans futurum. ut fecit. facit. faciet. Rethoꝵ
aut̃ uniu̾sa or̃o uerba dñs. uenuti uerb̾ boniꝰ
nos cepit. uerba bona hũit. uͥ non t̾m sunt¬

Expanded text:
catio est. Nam 'scribo' personae factum est. Item Verborum genera duo sunt: grammaticorum atque rhetorum. Grammaticorum in tria cadunt tempora: praeteritum, instans, futurum, ut 'fecit', 'facit', 'faciet'. Rhetorum autem universa oratio verba dicuntur veluti, 'verbis bonis nos cepit', 'verba bona habuit', ubi non t
Abbreviated transcription (Latin):
Uñi non opeitet in carmine hasfiueas qd libet
excedere nom̃. ut carthaginensium. iherosoli¬
mitanorum.⁊ ꝯstantinopolitanoꝵ. Accidunt
unic̾q pediarsis ⁊ thesis.i. eleuatio ⁊ positio
uocis. Neq enĩ uoce pedes it̃ dirigere pot̾unt.
nͥ alt̾na uoce leuent᷑. ⁊ ponant᷑ ut arma. ar. ele¬
uatio ÷. ma. positio. in his duob ꝑdiuisionem
pede legitum colligunt᷑. Equa diuisio: qͥtieis
arsis ⁊ thesis equali tp̃rm diuisione cedunt᷑
dupla. qͦtiens exhis unũ alt̾m duplo uincit.
Sexcupla u̾o ⁊ quotiens unũ alterũ sexcuplo
suꝑat. In simpla enĩ eiꝰ parte unũ plus inue¬
nitur. Indupla unũ minꝰ habet᷑. sexcuplu

Expanded text:
unde non oportet in carmine has syllabas quodlibet excedere nomen, ut Carthaginensium, Hierosolymitanorum, et Constantinopolitanorum. Accidunt unicuique pedi arsis et thesis, id est, elevatio et positio vocis; neque enim inter vocis pedes dirigere poterunt, nisi alterna vice leventur, ut arma, ar elevatio est, ma positio. In his duobus per divisionem pedes legitimi colliguntur. Aequa divisio est quoties arsis et thesis aequali temporum divisione ceduntur; dupla, quoties ex his unum alterum duplo vincit. Sexcupla vero est, quoties unum alterum sexcuplo sunitur, in dupla unum minus habetur. Sescum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ u̾bo nascitur ut lego legens. Coniunctio
u̾o ⁊ p̃positio. utł int̾rectio. in ꝯplexũ istaꝵ
Nisi em̃ nom̃ scieris. ꝯgnitio eaꝵ rerum ꝑit. Epͥa
noĩa dicta qd̾ spetialia sunt umꝰ enĩ t̾m sigc̾ant¬
est qd̾ notat genus ut corneliꝰ. Cornelii enum
metellus ereticꝰ qͥ eretam subegit. Ex tͥnsecꝰ
enum uenit agnom̃. ab aliqua rone. Cognom̃
aut uiulgo dictum t. eo qd̾ nõi ꝯgnationis cã

Expanded text:
 et verbo, ut 'lego, legens'. Coniunctio  et verbo, ut 'lego, legens'. Coniunctio vero et praepositio vel interiectio in conplexu istarum Nisi enim nomen scieris, cognitio rerum perit. Propria nomina dicta quia spem, quia notat genus, ut Cornelius; Cornelii enim Metellus Creticus, quia Cretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratione. Cognomentum autem vulgo dictum, eo quod nomini cognitionis causa
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ .y. ꝙ luteram pict̾agoras samiꝰ adexem¬
płum uite humane pͥmꝰ formauuit. Cuiꝰ nis¬
gula subt̾ior pͥmam etatem significat. Incer¬
tam qͥppe ut q̃ adhuc se nec uitiis nec uir¬
beatã uitam tendens. Si. nstra facilior. had
labem int̾itumq deducens : dequa sic ꝑsiꝰ
ait. Et łͥ qua samios deduxit litera rarass.
surgentem dextro monstrauit limite cal¬

Expanded text:
ψ. Υ literam Pythagoras samius ad exemplum vite humane primus formavit, cuius virgula subterior primam, etatem significat, incertam quippe, et que adhuc se, nec vitiis, nec virbeatam vitam tendens, sinistra facilior, sed ad labem interitumque deducens. De qua sic Persius ait: Et tibi cui Samios deduxit littera ramos, Surgentem dextro monstravit limite cal
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Sp̃alia ꝗ partem demonstrant. ut ho.
fors. Diriuatã eo qd̾ exalio noĩe deducant᷑ ut
amonte montanꝰ. Diminutiua eo ꝗ miniuit
sensum ut getulꝰ. scolasticꝰ. Sono diminutã.
grecus ⁊ latinꝰ dr̃. Tota latina. qr ex toto in
latinum u̾tuntur. g̾cus enĩ dr̃ odisseus. la¬
tiniis ulixes. Meclia dicta qi ex parte gͥea sunt
exparte latina. ead ⁊ notha. qi corrumpunt iel¬
timas sillas manentib priorib. uit apd̾ gcos.
alexandros. meuandits. apd̾ nos asexander me¬
eo qd̾ sit iuno noĩe sig̾catio płima ut tumi
nẽ mons breuis. nẽ tumens tellus. nẽ seri
sunt ut dextra. dici enim dextra ñ p̃ nisi
sinistra fuerit. Porro qualitatis nõie ex eo
dict᷑a. qd ꝑ ea quat qͥsq sit ostendit᷑. ut sa¬
piens. formosus. diues. Quantitatis qd̃ men¬
sura trahuntur. ut longe breuis. Pat̾non

Expanded text:
, quia partem demonstrant, ut homofons. 8. Derivativa, eo quod ex alio nomine deducuntur, ut a MONTE montanus. 9. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut Graeculus, scholasticulus. 10. Sono diminutiva, Graecus et Latinus dicit. 12. Tota Latina, quia ex toto in Latinum vertuntur; Graecus dicit Odysseus, Latinus Ulysses. 13. Media dicta, quia ex parte Graeca sunt, et ex parte Latina. Eadem, et notha, quia corrumpunt ultimas syllabas manentibus prioribus, ut apud Graecos, Alexandros, Menandros; apud nos vero Alexander, Meeo quod sit in uno nomine, significatio plurima, ut tumulus, nunc mons brevis, nunc tumens tellus, nunc sepusunt, ut dexter. Dici enim dexter non potest, nisi sinister fuerit. 18. Porro qualitatis nomina ex eo dicta, quia per ea qualis quisque sit ostenditur, ut sapiens, formosus, dives. 19. Quantitatis, quia mensura trahuntur, ut longus, brevis. 20. Patron
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ genꝰa. forme u̾boꝵ mñ deducte es qd nos adu¬
nam quãq rem informent. ꝑ has enĩ ostendimꝰ¬
nos qͥd agamus. Meditatiua dicta ẽ ameditan¬
tis sensu. Ut lecturio.i. legere uolo. Inchoa¬
tiua pꝰ meditationẽ. ab inchoantis inditio. ut
calesco. freq̃ntatiua a sepiꝰ agendo. Ut lectito
clamito. forme enĩ sensum tenent modi decli¬
nationem. Nam nescis qͥo sit declinatio ñ prĩ
didiceris quid sit senfiis. Modi dicti abeo quẽ ad¬
modum sint insins sigconib. Indicatiuis enim¬

Expanded text:
 3. Formae verborum inde dictae, eo quod nos ad unamquamque rem informent; per has enim ostendimus quid agamus. Nam Meditativa dicta a meditantis sensu, ut lecturio, id est, legere volo. Inchoativa post meditationem ab inchoantis indicio, ut calesco. Frequentativa a saepius agendo, ut lectito, clamito. Formae enim sensum tenent, modi declinationem. Nam nescis quid sit declinatio, nisi prius didiceris quid sit sensus. 4. Modi dicti ab eo, quemadmodum sint in suis significationi
Abbreviated transcription (Latin):
uł suꝑposita appellant᷑ eo qd adimpłendan
sui significationẽ nõib aditiant̾. ut magi
sic̃ participia ut legens. Uerbalia aut uabi
similitudine dicta. ut ꝯtemplator. d ami
uerbum ⁊ imꝑatiui mͦi. futi tp̃ris. ⁊ nom a¬

Expanded text:
ita appellantur, eo quod ad inplendam sui significationem nominibus adiciantur, ut 'magnus', sicut participia, ut 'legens'. Verbis similia, a verbi similitudine dicta, ut 'contemplator'. Nam et verbum est imperativi modi, futuri temporis, et nom
Abbreviated transcription (Latin):
ñ scribebant᷑. s. ꝓpt̾. ⁊. duas. ss. ponebant ut la¬
rissat .ꝓx. uero .i. sc̃bebant. Unic̾q aut̃ lit̾e
ta accidunt. Nom̃ quomͦ uocet᷑ sigura qͦ car̾ẽ
signet᷑. Potestas que uocał. que ꝯsonans hẽat̃.
ut a pͥor sit seg̃ns .B.a. aut̃ in omĩb gentib iõ
pͥorem lit̾arum ꝓ eo qd̾ ip̃a pͥo: nascentib uocẽ
apiat. Noĩa auẽ litt̾arum gentes ex sono ꝓpͥe lun¬
gue dederunt. ⁊ lotatis oris sonisq dec̃tis. Nam
post quã eas aĩadu̾terunt. ⁊ noĩa ilł ⁊ figuras
imposuerunt. figuras aut̃ partĩ explacito.
partim ex sono lit̾arum formauerunt. ut
puta .i. ⁊ o. quaꝵ uniꝰ sicut exilis sonꝰ ita te¬
gura. Potestatem aut̃ natura dedit. uolun¬
dib. s incacum ine lutere apponit᷑. Est enĩ
linea iacens. siꝑlicta̾m equalit̃ dic̃ta

Expanded text:
non scribebantur, sed pro Z duas S ponebant, ut 'hilarissat'; pro Y vero I scribebant. Unicuique autem litterae tria accidunt: nomen, quomodo vocetur; figura, quo caractere signetur; potestas, quae vocalis, quae consonans habeatur. in omnibus gentibus ideo prior est litterarum, pro eo quod ipsa prior nascentibus vocem aperiat. Nomina autem litterarum gentes ex sono propriae linguae dederunt notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras inposuerunt: figuras autem partim ex placito, partim ex sono litterarum formaverunt: ut puta I et O, quarum uni sicut exilis sonus, ita tegura. Potestatem autem natura dedit, volundibus, et in cacumine litterae adponatur. Est enim linea iacens super litteram aequaliter ducta
Abbreviated transcription (Latin):
quotꝰ. totus. Mincis quam finita ui. Ipse. istȩ.
hie.is. id̾. sui. Possessiuia . ui meꝰ. tuus. suus. nr.
ur᷑. Relique aut̃ deductiua dñt. qi ex istis de¬
Sunt aut̃ uerba m̃tis signa qͥb homines cogi¬

Expanded text:
quotus, totus. Minus quam finita sex: iste, ipse, quotus, totus. Minus quam finita sex: iste, ipse, hic, is, idem, sui. Possessiva quinque: meus, tuus, r'. Reliqua autem deductiva dicuntur, quia ex istis deSunt autem verba mentis signa, q
Abbreviated transcription (Latin):
bus. ut templum. Dtptota qd̾ t̾m induob
ut iupit. Monoptota. qd tm̃ uno casu utunt
ninis ponit᷑. ne fastidium faciat nom̃
ipsum dũ it᷑atur. Nam cũ dicimꝰ uirgilius
scꝑsit bucolica: addimꝰ ꝓ nom̃ ipẽ scͥpsit geor¬
gita. Sicq uariettas sigc̾onis ⁊ fastidium tollit.¬
⁊ ornatum induc̃. ꝓ nomina aut̃ aut finita s
certam ꝑͥm. Ut ego. me enĩ statim intelligiᷤᷤ.
infinita appellant̃. qd̾ ꝯmemorationẽ facuint
eẽ. uł tuum. Relatiua dicunt᷑ qr ad int̾roga¬
tionem referuntur. ut qͥs est: respondetur
is est. Demonstratiua eo qd̾ hñt demonstra¬
tionis significationem. aliqua enimỹsentẽ
his demonstramꝰ. Ut hic. ⁊ ħ.. h. que ba iarti
articulum aut ⁊ ꝓnom̃ hoc int̾ ẽ qd artiels
tẽ ẽ qd nomini iungit᷑. Ut hic sapiens. Cum
uͭ ñ ꝯningitur demonstratiuũ ꝓ nom̃ : h⁊ ħrh¬
o mĩa aruit᷑ ꝓnoĩa aur pͥmogenita aut decluctiua
sunt. Pmogenita dicta s̃. q aliunde originem

Expanded text:
bus, ut templum. Diptota, quod tantum in duobus, ut Jupiter. Monoptota, quod uno tantum casu utuntuminis ponitur, ne fastidium faciat nomen ipsum, dum iteratur. Nam cum dicimus: Virgilius scripsit Bucolica, addimus pronomen, ipse scripsit et Georgica; sic varietas significationis, et fastidium tollit, et ornatum inducit. 2. Pronomina autem aut finita sunt, certam personam, ut ego. ME enim statim intelligis. Ifinita appellantur, quia commemorationem faciunt esse, vel tuum. Relativa dicuntur, quia ad interrogationem referuntur, ut quis est? respondetur, is est. Demonstrativa, eo quod habent demonstrantis significationem. Aliquem enim praesentem his demonstramus, ut articulum autem, et pronomen hoc interest, quod articulus tunc est, cum nomini jungitur, ut hic sapiens. Cum vero non conjungitur, demonstrativum pronomen Omnia autem pronomina, aut primigenia, aut deductiva sunt. Primigenia dicta sunt, quia aliunde originem
Abbreviated transcription (Latin):
onge que semꝑ ꝓducunt᷑. C ommunesaut ⁊ pro
serbentis arbito cum necitas cogit. ⁊ ꝓducuntur
⁊ ceemipiẽntur. L ege donatum. io aut̃ file longe
brtuesq dicuntur qd̵ ꝑuarias uocũ moras. auit
dupla aut simpla spatia tpr̾is hr̃e uidentur dip¬
rangant᷑. exhis apd̃ nos u̾as eẽ.iii. ae .oe. au. eu.¬
ei. uo: apd maior es celebrata fuit. Silła aut̃ apd
meteos. iõ semipes noĩatur. qd̾ sit dimidiꝰ p̃es.
nam spes duab ostat siłłis. cumgͦ silła una÷ qi¬
formas altissimas fecit. ⁊ ob id sta ua honoratꝰ ẽ.
timo fpatio nunꝗͣ irecedunt. Pedes dicti eo qd ꝑ
rpses met᷑ ambulant. ⁊ Iam sic̃ nos pedib incedi¬
mu̾s. itamet᷑ qi pedib gͦdiuntur. fedes aut̃ õs¬

Expanded text:
Longae, quia semper producuntur. Communes autem, quia pro scribentis arbitrio cum necessitas cogit et producuntur et corripiuntur. Lege Donatum. Ideo autem syllabae longae brevesque dicuntur, quia per varias vocum moras aut dupla aut simpla spatia temporis habere videntur. Dipiunguntur. Ex his apEi vero apud majores tantum celebrata fuit. Syllaba autem apud metricos ideo semipes nominatur, quod sit dimidius pes. Nam pes 24 duabus constat syllabis. Cum ergo syllaba una formas aptissimas fecit, et ob id statua honoratus esttimo spatio umquam recedunt. Pedes dicti eo, quod per ipsos metra ambulent. Nam sicut nos pedibus incedimus, ita metra quasi pedibus gradiuntur. Pedes autem o
Abbreviated transcription (Latin):
repaenande ⁊ oc. G̃recarum litterarũ usum
pͥmi phenices inuenerunt. Uñ ⁊ lucanꝰ
phenices pͥmi magni si credit̾ ausi mani.¬
sanni rudib uocẽ signare figuris. hiẽ.
qd ⁊ pheniceo colore libroꝵ capitaa
descbuntur. q abipsis littere mieiz. um

Expanded text:
elvacensis Grecarum literarum usum primum Phenices invenerunt. Unde et Lucanus: Phenices primis famasi creditur ausi. Mansuram rudibus vocem signare figuris. Hinc est, quod et pheniceo colore librorum capita scribuntur, quia ab ipsis litere initium
Abbreviated transcription (Latin):
mon a grecis appellatur. qñ sibimet alis
plex: ꝯsonans. instar. f. lite q̃duplicem
ht̃ gãmam. Ad cuiꝰ similitudinẽ ꝯiuntis
uocales digamon appellarigͣmatici uoli¬
erunt. ut uotũ uirgo. Int̾ sennuocale sau
laba post posite. aliis ꝯsonantib defittunt.
et a meno exductunt᷑. Exqͥd due aps latinos
liqscunt .b. ⁊ .s. ut fragor flatus. reliquo
.in.⁊ .u. apd̾ grecos liq̃scunt.U.m.nesttu

Expanded text:
ma a Grecis vocatur, quando sibimet aliisque plex est instar f litere, que duplex gamma habet, ad cuius similitudinem coniunctas vocales, digammo appellari grammatici voluerunt ut votum, virgo. Inter semivocales autem laba, postposite aliis consonantibus, deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus due, apud Latinos liquescunt l et r ut flatus, fragor. Relique m et n apud Grecos liquescunt, ut Mnesteu
Abbreviated transcription (Latin):
lumine. hoc ⁊ mare salinarum dr̾. siue lacus
asfalti .i. bituminis ⁊ ẽ in iudea int̾ ierico
⁊ toaram: longitudo et: isq tid roaro saradie
dirigitur: stadiis septingentis octoe inta. la
titudo. stadiis centiun quinqͣginta usii ad
uiciniã sodomoꝵ. Lacui tybiadis: ab oppido ty¬
beriade uocatus. quod qͦndam herodes iuho¬
nore tyberii cesaris ꝯdiclit: ẽ aut̃ iniidea oĩb
in rudea. longitudine centum quadraginta
extenditur stadiis. Latitudine quadraginta
distenditur. crispantib aquis. auram ñuen¬
tis. s dese ip̃o s̾ creans. Uñ ⁊ genesar dr̃ g̾couo
cabulo: qĩ generans sͥ auram. Deniꝙ ꝑ diffi¬
siora spatia: laciis t̃requentib auris spiran¬
tib agitatur. Uñ ⁊ purior eiꝰ ÷ haustus. ⁊ ad
potandum dulcis ⁊ habilis. Benacus lacus
italie inuenecia dequo: fluuiꝰ nascit᷑ minei¬
us. qui lacus magnitudine sui: tempestate
imitatur marinas. Lucretiꝰ ⁊ auer nꝰ lacus

Expanded text:
lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est bituminis, et est in Judaea, inter Jericho et Zoaram. Longitudo ejus usque ad Zoaros Arabiae dirigitur stadiis septingentis octoginta; ltitudo stadiis centum quinquaginta usque ad viciniam Sodomorum. Lacus Tiberiadis ab oppido Tiberiade vocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Iudaea omnibus in Iudaea longitudine centum quadraginta extenditur stadiis, latitudine quadraginta diffunditur, crispantibus aquis, auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spirantibus agitatur; unde et purior haustus eius, et ad potandum dulcis et habilis. Benacus lacus Italiae in Venetia, de quo fluvius nascitur Mincius; qui lacus magnitudine sui tempestates imitatur marinas. Lucrinus et Avernus lacus
Abbreviated transcription (Latin):
unt aut̃ ⁊ quedam maria:
que ñ miscentur occeani fluctib. aut
mari magno ⁊ dicuntur lacus ⁊ stagna. Lacꝰ
ẽ receptaculum: in quo aqua retinet᷑. nec mis¬
cetur fluctib. ut lacus afalti. ut lacus benacꝰ.
Nͥam fontes. labuntur influuiis. flumina: in
treta discurunt. Lacus stat in loco. nec ꝓfluit.
et dictiis lacus. qi aque lociis: lacus asfalti:
idem et mare mortuum uocatum. ꝓpt̃ qd nicħ
gignit uiuum. nichil recipit. ex genere uiuẽ¬
tium: nam neq pisces habet: neqͣ ad suetas aqͥs.
et letas mergendi usi paritur dues s ⁊ quet̾q
uitientia mergenda temptau̾s: quacumq
arte demersa. statim resiliunt: ⁊ quãuis uehe¬
ment̃ illisa: statim excununt᷑: neq uentis
mouetur: resistenti turbinib bitumine.
quo aqua omĩs stagnaturꝯeq nauugatio¬
nis pacrens ÷. q omia uita carentia. in ꝑfun¬
dum nrergunt᷑. nec mat̾iam ullam sũstinet:
nisi que bitumine illustratur. Lucernam
accensamꝰ ferunt suꝑ natare. extincto dim̾si

Expanded text:
unt autem et quaedam maria quae non miscuntur Oceani fluctibus aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. Lacus est receptaculum in quo aqua retinetur nec miscetur fluctibus, ut lacus Asphalti, ut lacus Benacus Nam fontes labuntur in fluviis; flumina in freta discurrunt; lacus stat in loco nec profluit. Et dictus lacus quasi aquae locus. Lacus Asphalti idem et mare Mortuum vocatum propter quod nihil gignit vivum, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet neque adsuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves, sed et quaecumque viventia mergenda temtaveris, quacumque arte demersa statim resiliunt, et quamvis vehementer illisa, confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur; neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia, in profundum merguntur; nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine illustratur. Lucernam accensam ferunt supernatare, exstincto demergi
Abbreviated transcription (Latin):
recessus maris. ut in mari magna ieti
in occeano. caspiꝰ. indicus. ꝑsicus. arabicus. qui
⁊ mare rubrum. qui occeano absebitur. Ri¬
brum atit̃ mare uocatum: eo qd sit roseis in¬
dis infectum: ñ tam̃ talem naͣm ht̃. qualemui¬
detur ostendre: sed uicinis littorib uiciatur
gurges: atq inficitur: qr omĩs t̾ra q̃ ccumsta
pelago. rubra:. ⁊ sangͥneo colorigtima. Iomi
iñ minium acutissimũ extrahitur. ⁊ aliiu
lores: quib pictura uariatur. Ergo cumm̃a
hanc hãt naturam: fluctib sub iñ diluitur.
⁊ qͥc qͥd adhesum: in colorem cadit obhec ssa
inhis litorib gemme rub̃e in ueniantur.
Lapilliis enĩ eiꝰmͦi humo inuolutus:. cum
int̾ harenas attritꝰ:. ⁊ t̾re colorem habst.
maris: hoc mare induos sinus scinditur. &
his̃ qͥ aboriente:: ꝑsicus appellatur. q heai¬
lius ꝑse in habitant. it̃ uero arabitus dt ꝙͥ¬

Expanded text:
recessus maris, ut in mari Magno Ionius, in Oceano Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano adscribitur. Rubrum autem mare vocatum eo quod sit roseis undis infectum; non tamen talem naturam habet qualem videtur ostendere, sed vicinis litoribus vitiatur gurges atque inficitur; quia omnis terra, quae circumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde minium acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter vero Arabicus d
Abbreviated transcription (Latin):
balnea calefaciant: quedam enim t̃resunt:
que multum sulphuris ⁊ aluminis hñt. Ita¬
q cum ꝑuenas calentes aqua frigida uenit:
uicino sulphuris calore ꝯtacta excalescit.
nec talis ab ceigine fluit. s ꝑmutatur. dũ
uenit: scilphur enim. alumenq secum ferũt
aque. utramq mat̾iam. ige plenam minimisq
enim ꝯg̾gatio aquaꝵ. siue salse sint. siue
dulces: abusiue maria nuncupant᷑. Iuxta illd̾.¬

Expanded text:
balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit, nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim alumenque secum ferunt aquae; utramque materiam igne plenam minimisqueenim congregatio aquarum, sive salsae sint sive dulces, abusive maria nuncupantur, iuxta ill
Abbreviated transcription (Latin):
Snii appellata: quodilico pota int̾ficit. Celo¬
mum stagnum sicilie: tetro odore abigit ꝓxi¬
mantes. Fons: inaffrica cͥca templum amonis:
q̃ͥ humoris nexib humum stͥngit. fauillase¬
tiam incespite solidat. fons iob in idumea. qͣt̾
sanguineum. uiridem.⁊ limpidũ: t̾nis m̃¬
sib in anno: tenens exhis unum colorem.
Introgotlitis lacust t̃ in die fit amarus.⁊ dem̃.
tociens dulcis fons filoe ad radicem montis
sion: ñ uigib aquis. s certis horis dieb q
ebullit. In iud ea qͦndam riuus sabbatis omi¬
b siccabitur. In sarclinia fontes calidi. oculis
medentur. fures arguunt. nam cecitate dete¬
gitur eorum facinus. In epiro ẽẽ fontem. in
quo faces ex tinguntur accense.⁊ accendunt᷑:
ex tincte. Apud garamantas. fontẽ ẽẽ. ita al¬
gentem die: ut ñ bibatur: ita arcdentem noc¬
te: ut ñtangatur. Iam uͦ inmultis locis aq̃
manant: ꝑpetim feruentes. tanta ui: ut

Expanded text:
Styx appellata, quae ilico potata interficit. GeloStyx appellata, quae ilico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut
Abbreviated transcription (Latin):
cu italie. qͥbib̃int: iuni cecliunt habent. In
chio insula fontem eẽ: quo hebetes fiant inbe
etia duo fontes: alter memor iam alt̾ obliuioni
afferat. Citici fons: amorem uen̾is collit. Boe¬
tie lacus. furiał ÷. dequo qui bibint: ardoee
libidinis exardescunt. In campania s̃aque.
que st̾ilitatem feminarũ. ⁊ iurorum insanõ
ab olere dicuntur. Inethiopia tonte rubro
qͥ bib̾it: lẏmphaticus fit. Lechi nis fons ar¬
chadie: ab ortus fieri ñ patitur. In sicilia fon¬
tes c̃ duo. quoꝵ unus. st̾ilem fecundat. alide
fecundam sterilem facit: In chessalia: duo suns
flumina. ex uno. bibentes oues nigras fienal
altero albas. Ex utroq uarias. Clitunnus be
inunbͥa: maximos boues gignit. Reatinl
paludis aquis. ⁊ um̃torum iingulas indura
qͥcqͥd animam habet. In indis. sydem uocan fas¬
num. inquo nicħ natat. s omĩa mergunt. Ae
tant. nicħ mergitur. Marside fons in frigia.
saxa gerit. In achaia a qua ꝓfluit e sqel.

Expanded text:
cu Italiae, qui biberint, vini taedium habent. In cu Italiae, qui biberint, vini taedium habent. In Chio insula fontem eotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae quae sterilitatem feminarum et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte Rubro qui biberit lymphaticus fit. Leinus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves nigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurarest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At tant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ⁊ equor appellatum: qd equalit̃ sursũ ẽ.
Quo aut̃ ualidissima humane uite elem̃ta: ig¬
nis ⁊ aqua. Uñ grauit᷑ dampnant᷑. qͥb ignis et
aqua int̾dicitur: Aquarum elem̃tum: cet̾is¬
ceteris omĩb imꝑat: aque eni celum tem¬
ꝑant. t̾ram fecundant. aerem: exalationib sus
incorporant. scaudt̃ in sublime. ⁊ celũ sͥ uendi¬
cant. qͥd enim mirabiliꝰ aquis incelo stantib
parum sit: intantam ꝑuenisse altitudinẽ. ra¬
piunt ⁊ secum. piscium ex amina: effuse: omiu
int̾ra nascentium cã fiunt. fruges gignunt
arbores. fru ͤtices. herbasq ꝓducunt. sordes di¬
t̃gunt. peccata abluunt. cunct̾is animantis¬
potum tͣbuunt
quarum diu̾sitas nature multaẽ. Alie
enim. salis. alie. nitrialie aluminiꝰ a liesu¬
uuln̾ib medent᷑. In italia. fons ciceronis dcu¬
lorum uuln̾a curat. In etiopia lacus ÷ quoꝵst¬
sa corpoea. uelut oleo ni tescunt. Teme fors
in affrica: canoras facit uoces. Exclitoriola¬

Expanded text:
 sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunturae diversitas multa est. Aliae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae suvulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia locus est, quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio, la
Abbreviated transcription (Latin):
sua fugiens insidias nou̾cales: ꝯcendit nauem
soror eius ꝑpessa naufragium decidit inmir
⁊ mortua. ellesponti mari nom̃ dedit: Ab ced¬
ne fluench. ꝓporitis. nam dictum ꝓpontum
qr pontum p̃uenit. id̾e a transitu. uł angus
meatib boum boforus. Egiptiũ aut̃ pelagus

Expanded text:
sua fugiens insidias novercales conscendit navem sua fugiens insidias novercales conscendit navem soror eius perpessa naufragium decidit in mare, et mortua Hellesponti mari nomen dedit. Ab ordine fluenti Propontis. Nam dictum Propontum quia Pontum praevenit. Item et a transitu vel angustis meatibus boum Bosphorus. Aegyptius autem pelagus
Abbreviated transcription (Latin):
mari ꝓxima fuit. que adriatico mari nom̃
dedit: apositione celi: ut suꝑum ⁊ inferum
qd̾ sit oriens: suꝑior occidens: inferiorẽ aut̃
tuscum ⁊ adriaticum: a memoria regis.ioniũ.
Ioꝰ qͥppe. rex g̾cie fuit. uñ ⁊ iones athenienses.
hoc mare.⁊ tyrrenum dictum. siue qd̾ tus¬
ciam abluit.i. tyrreniam: siue a tyrrenis
nautis. qͥ se in hoc mare p̃cipitauert᷑: ⁊ sci¬
endum: ionium sinum eẽ imm̃sum: abio¬
nia qͥppe.usq ad siciliam: ⁊ huiꝰ partes ẽẽ:
adriaticum. Ac haicum ⁊ epiroticum. a mo¬
rib acolarum: eusinuascenũ antea ap¬
pellatũ ÷ acasib hominum. qͥcetid̾unt in
mari: ut elles pontum ꝓ carium. mirteũ.
nam myrteum mare dictum. amyrtili le¬
su. qd̾ illic abenomao p̃cipitatꝰ sit. hicarus
uͦ cretensis ut fabule ferunt: alatio se refe¬
rens. pennis soł calore solutis: mari in qͦcet idis
nomen imposuit. Frixus quoq cum elle soeei

Expanded text:
mari proxima fuit, quae Adriatico mari nomen mari proxima fuit, quae Adriatico mari nomen dedit. 7. A positione coeli, ut Superum, et Inferum, quod sit Oriens superior, Occidens inferior, est autem Thuscum, et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium. Ion quippe rex fuit Graeciae, unde iones Athenienses. Hoc mare, et Tyrrhenum dictum; sive quod Thusciam alluit, id est Tyrrheniam, sive a Tyrrhenis nautis, qui se in hoc mare praecipitaverunt. Et sciendum Ionium sinum esse immensum, ab Ionia usque ad Siciliam, et hujus partes esse Adriaticum, Achaicum et Epiroticum. A moribus accolarum Euxinus, AXENOS antea appellatus. 8. A casibus hominum qui ceciderunt in mare, ut Hellesponticum, Icarium, Myrtoum: Nam Myrteum mare dictum a Myrtili lapsu, quod illic ab Oenomao praecipitatus sit. Icarus vero Cretensis, ut fabulae ferunt, altiora petens, pinnis solis calore solutis mari, in quo cecidit, nomen inposuit. Phrixus quoque cum Helle sorore
Abbreviated transcription (Latin):
tos passus corartatur. fit q boforus tracius.
qͦ darius copias transportauit. Iñ ponticus
sinus. amplissimꝰ. at̾go meotidis paludis. qd̃
mare ex multitudine flum inũ dulciꝰ: quã
cetera. nebulosumq ⁊ breuiꝰ: uñ ⁊ ponticũ
nnos. atq delphinos: alias beluas maiores ñ
patitur sicut aut̃ terra dum una sit. ꝓdiu̾¬
sis locis uariis appellatur uocabuł: ita ⁊ ꝓ
regionib hoc mare magnũ diu̾si nominibꝰ
nuncupatur nam hibicum ⁊ asiaticum.
siculũ. creticũ. cypium. egeum. carpatiũ.
Nam in t̃tenedum ⁊ chium. saxim ẽ in ma-¬
ri. potius quam insula. qd̃ uisentib ꝓcul.
capre simile uidetur. quamgͤci ega nuncu¬
pant. uñ ⁊ egeum mare ÷ dictum: sicut car¬
patium mare. int̾ egiptum ⁊ rodũ: ab infu¬
la caparo illuc posita. Agentib. gallicũ.
ausomum. dalmaticum ligusticũ: ab opi¬
dis. argolicum. corinthum. tẏricium adry¬
aticum.: Nam adria q̃dam ciuitas illirico

Expanded text:
tos passus coarctatur, fitque Bosphorus Thracius, tos passus coarctatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. 4. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludis, quod mare ex multicetera, nebulosumque et brevius. Unde et Pontum nnos atque delphinos, alias beluas maiores non patitur. Sicut autem terra dum una sit, pro diversis locis variis appellatur vocabulis, ita et pro regionibus hoc mare magnum diversis nominibus nuncupatur: nam Ibericum et AsiaticuSiculum, Creticum, Cyprium, Aegeum, Carpathium: 126 nam inter Tenedum, et Chium, saxum est in mari potius quam insula, quod visentibus procul caprae simile creditur, quam αἷγα nuncupant, unde, et Aegeum mare est dictum, sic et Carpathium mare inter Aegyptum, et Rhodum ab insula Carpatho illic posita. 6. A gentibus, Gallicum, Ausonium, Dalmaticum, Ligusticum. Ab oppidis, Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. Nam Adria quaedam civitas Illyrico
Abbreviated transcription (Latin):
ris magni limen aꝑitur. Uñ ⁊ hercules cũ
adgades ꝑuenisset: columpnas i posuit. spe¬
rans illic ẽẽ orbis t̃rarum finem.
meridiem uergit. de iñ ad septemtͥonem tend̾.
qd̃ iñ magnũ appellatur: ꝙ cetera maria in
pͥme partis sinus: qͥ in hispaniis ꝑfunditur.:
hibencus ⁊ balicus appellat᷑. De inde gallicꝰ.
qͥ narbonensẽ ꝓuinciam abluit. mox ligꝰ strcꝰ:
qui iuxta lenam urbem ẽ ꝑximus. Post
hec tirrenus: qͥ in italiam attingit. quẽ g̾ti.
ionium. itali. inferũ uocant. Inde siculus qͥ
asicilia usq adcretam und̃: deinde creticus:
qͥ in pamphiliam ⁊ egiptum ꝑtendit᷑. In de
elles pontꝰ. qͥ inseptemtͥonem recreq̃ns. anfrac¬
tib magnis iuxta g̾cias ⁊ liricum anangusti¬
as septem stadiorum stͥngitur. quoxerses ponte
nauib facto. ingreciam comeauit. Ibiẽ abi¬
cdos. iñe defusus equore patente: rursus stͥn¬
gitur. ⁊ facit propontidem. quimor inqͥngẽ¬

Expanded text:
ris Magni limen aperitur; unde et Hercules cum ris Magni limen aperitur; unde et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem. Meridiem vergit, deinde ad Septentrionem tendit. Quod inde Magnum appellatur, quia caetera maria in 5 2. Cujus primae partis sinus, qui in Hispaniis perfunditur, Ibericus, et Balearicus appellatur. Deinde Gallicus, qui Narbonensem provinciam alluit. Mox Ligusticus, qui juxta Genuam urbem est proximus. Post haec Tyrrhenus, qui Italiam attingit, quem Graeci Ionium, Itali Inferum vocant. Inde Siculus, qui a Sicilia usque ad Cretam vadit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. 3. Inde Hellespontus, qui in Septentrionem retorquens, anfractibus magnis juxta Graecias, et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur, quo Xerxes, ponte navibus facto, in Graeciam commeavit, ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patente, rursus stringitur, et facit Propontidem, qui mox in quingen
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ mare appellatum: eo qd̃ aque amare siit.
equor aut̃ uocatum: qr equalit sursum ÷.
Et quamuis aque fluctuantes. urelut monteᷤᷤ
erigantur. sedatis rursum tempestatib ade¬
quantur. Altitudo enĩ maris: diu̾sa ÷. indisc̾ta
tam̃ dorsi: equalitas. Ideo aut̃ mare increm̃¬
tum ñ capere cũ omĩa flumina. om̃s fontes re¬
cipiat. hec causa: partim qd̾ influentes undaᷤ
ra aquadulce fluentum ꝯfumat. uł qd ipse
nubes. multum aquarũ ad se attrahant. siue
quod illd. partim auferant uenti.partim. solex¬
et latini iõ nominant: eo qd̃ incͥculi
colore nitet: occeanus qĩ cianeus. Iste ÷ q̃ hoeaᷤ
t̃rarum ꝯplectitur. alt̾miq estib acced̾. atq re¬
ceclit. respirantib enim in ꝓfundum uentis:
aut remouit maria. aut resorbet: qͥq aꝓximis
regionib diu̾sa uoc̃abula sumpsit: ut gal¬
licus germanicꝰ. sciticus. caspiꝰ. hircanius. ach¬
lanticus. gaditanus: namgaditanũ fretum
agadib dictum: uͥ pͥmum abocceano ma¬

Expanded text:
amarae sint. Aequor autem vocatum quia aequaliter sursum est; et quamvis aquae fluctuantes velut montes erigantur, sedatis rursus tempestatibus adaequantur. Altitudo enim maris diversa est, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. Ideo autem mare incrementum non capere, cum omnia flumina, omnes fontes recipiat, haec causa est: partim quod influentes undas ra aqua dulce fluentum consumat; vel quod ipsae nubes multum aquarum ad se attrahant; sive quod illum partim auferant venti, partim sol exet Latini ideo nominant eo quod in circuli colore nitet: oceanus quasi κυάνεος. Iste est qui oras terrarum amplectitur, alternisque aestibus accedit atque recedit; respirantibus enim in profundum ventis aut revomit maria, aut resorbet. Quique a proximis regionibus diversa vocabula sumpsit: ut Gallicus, Germanicus, Scythicus, Caspius, Hyrcanus, Athlanticus, Gaditanus. Nam Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primum ab Oceano ma
Abbreviated transcription (Latin):
que solem occiduum sequit᷑. ⁊ tenebras seq̃n
sere enĩt siłe. Intempestũ ÷ medium. ⁊ inac¬
tuosum noctis tempꝰ qñ agi nich potest et
om̃ia sopore quieta s̃. Aam tp̃s ꝑseñ intelligitur.
nͥ ꝑactus humanos. Medium aut̃ noctis actu:
caret. gͦ intempesta in actuosa ⁊ qĩ sñ tp̃r. hoc:
aurore aduentum.⁊ dic tum matutinũ qd h
cipiens parua diei lux.⁊ ħ ⁊ aurora que solem
p̃cedit. Est aut̃ aurora diei clarescentis exordiũ.

Expanded text:
e solem occiduum sequitur et tenebras sequencere enim silere est. Intempestum est medium et inactuosum noctis tempus, quando agi nihil potest et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intellegitur, nisi per actus humanos. Medium autem noctis actum caret. Ergo intempesta inactuosa, quasi sine tempore, hoc aurorae adventum, et dictum matutinum, quod hoc cipiens parva diei lux. Haec et aurora, quae solem praecedit. Est autem aurora diei clarescentis exordium,
Abbreviated transcription (Latin):
spatium ꝑuenit elanguescit. ac tabe factus
flat sios ignes. aut qi ead̃ ui subt̃ras cogitur.
qua suꝑ t̃ras ꝑtulit lumen.⁊ sic umbra t̾re:
inuoluens umbra magna t̃ramq polumq
Noctis partes septem s̃.i. uesꝑ. crepusculum con-¬
ticinium. intempestiũ. galliciniũ. matu¬

Expanded text:
spatium pervenit, elanguescit ac tabefactus spatium pervenit, elanguescit ac tabefactus efflat suos ignes; aut quia eadem vi sub terras cogitur qua super terras pertulit lumen, et sic umbra terrae involvens umbra magna terramque polumque. Noctis partes septem sunt, id est vesper, crepusculum, conticinium, intempestum, gallicinium, matu
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui bonum dicebant. Qͥd enĩ meliꝰ lucẽ:
dict̃a q̃i medidies.i. medius dies. uł qr tc̃ pu¬
rior dies÷. Merum enĩ purũ dr̃. In toto enum
die nicħ clariꝰ meridie. qndo sol amedio celoru¬
tilat. ⁊ omnẽ orbem pariclaritate illustrat.Su¬
nox uenit. ut unꝰqͥsq smo tucior sit. hodie
qĩ hocdre. ⁊ quotidie. ñ cotidie. ut sit qͦt diebꝰ.
Cras qd̾ ⁊ posita. hesternũ ÷ pͥdie. ⁊ dict̾um ester¬
num: ab eo qd̾ iamdies ip̃ẽ sit anobis extraneꝰ.
a nocendo dicta qd̵ eo oculis noceat. que idcͥco
lune ac sid̾um lucem ht̃: ne indecora eẽt: ⁊
ut ꝯsolaretur om̃s noc te oꝑantes. ⁊ ut qͥbdã
aĩantib que lucem soł ferre ñ poss ad suffici¬
entiam temꝑaretur. Noctis aut̃ ⁊ dieialt̾na¬
tio ꝓpt̾̃ uicissitudinẽ dormiendi uigilandiq
effecta ẽ ut oꝑis diurni laborem noctis tem¬
octem autem fieri. aut qr longo unci¬
nere lassatur sol.⁊ cum adultimũ celi

Expanded text:
antiqui bonum dicebant. Quid enim melius luce? antiqui bonum dicebant. Quid enim melius luce? dicta quasi medidies, hoc est medius dies; vel quia tunc purior dies est. Merum enim purum dicitur. In toto enim die nihil clarius meridie, quando sol de medio caelo rutilat et omnem orbem pari claritate inlustrat. Sunox venit, ut unusquisque somno tutior sit. Hodie quasi hoc die; et quotidie, non cotidie, ut sit quot diebus. Cras quod est postea. Hesternum est pridie; et dictum hesternum ab eo quod iam dies ipse sit a nobis extraneus a nocendo dicta, eo quod oculis noceat. Quae idcirco lunae ac siderum lucem habet, ne indecora esset, et ut consolaretur omnes nocte operantes, et ut quibusdam animantibus, quae lucem solis ferre non possunt, ad sufficientiam temperaretur. Noctis autem et diei alternatio propter vicissitudinem dormiendi vigilandique effecta est, et ut operis diurni laborem noctis reqNoctem autem fieri, aut quia longo itinere lassatur sol, et cum ad ultimum caeli
Abbreviated transcription (Latin):
nos uen̾is nuncupatur. Sabbatum aut̃ sep
aut̃ exebreo inlatinũ reqͥes int̃pretatur. eo qd
aut̃ inuocabuł dierũ deore xͥano ritus loq̃¬
di eccłiasticus ꝓceit. tam̃ siquẽ forte ꝯsuetu¬
do traxent. ut ilid̾ exeat ex ore qd̾ imꝑbat cor¬
de. intelligat illos om̃s deqͦꝵ nominib appel¬
lati s. hi dies hoĩes fuisse. ⁊ pp̃ quedam bñfi
cia mortalia qd̾ płimũ potuert̃. ⁊ eminerũt
in hoc scło delati sunt eis ab amatorib suis
diuim honores. ⁊ indieb ⁊ insyderib.s pͥmũ
anoĩb hoĩum: sidera nuncupata. ⁊ asid̾ib
dies s̃ appellati. A fando aut̃ ferie mincupa¬
te s̃. qd sit in eis tempꝰ dictionis .i. in diuino
ł humano officio fari. S ex his fertur dies
hoĩum cã institutos feriatos diuinoꝵ sacroꝵ.
Partes diei tres sunt. mane meridies ⁊ sup̃ma.
manelux matura ⁊ plena. nec iam crepuscu¬
lum. ⁊ dicunt mane a manu. Manum enĩ

Expanded text:
nos Veneris nuncupatur. Sabbatum autem sepnos Veneris nuncupatur. Sabbatum autem sepautem ex Hebreo in Latinum requies interpretatur, eo quoautem in vocabulis dierum de ore Christiano ritus loquendi ecclesiasticus procedit; tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore, quod improbat in corde, intelligat illos omnes, de quorum nominibus appellati sunt hi dies, homines fuisse; et pro benefi mortalia, quia plurimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, delati sunt eis ab amatoribus suis divini honores et in diebus et in sideribus; sed primum a nominibus hominum sidera nuncupata, et a sideribus dies sunt appellati. A fando autem feriae nuncupatae sunt, quod sit in eis nobis tempus dictionis, id est in divino vel humano officio fari. Sed ex his festos dies hominum causa institutos, feriatos divinorum sacrorum. Partes diei tres sunt: mane, meridies et suprema. Mane lux matura et plena, nec iam crepusculum. Et dictum mane a mano; manum enim
Abbreviated transcription (Latin):
cis ht̃. Septimum a stella saturni. que sexto
celo locata .xxx. annis fertur explere cursũ
suum. Proinde aut̃ ex his .uii. stellis nomina
dierum gentiles dederunt. eo qd̃ ꝑ eosdemaliqͥd
sibi effici existimarent. dicentes hr̾e asole sỹm
a luna corpus. a mercurio ingeniũ ⁊ linguam.
auen̾e uoluptatem. a marte sangͥnem. A ioue
temꝑam̃tum. a saturno humorẽ. Talis qͥppeyx¬
titit gentilium stulticia. qͥ s finxert tam ridi¬
culosa figm̃ta. apud hebreos aut̃ dies pͥma:
una sabbati dr̃. qͥ apud nos dies dñicꝰ÷. quẽ gẽ¬
tiles soli dedicauerunt. Scda sabbati: scda
feria. quẽ seculares diem lune uocant. Tercia
sabbati: ic̃ia feria. quẽ diem illi martis uocant
qͣrta sabbati. qͣrta feria. qͥ mercurii diesd̾r apa¬
ganis. qͥnta sabbati: qͥnta feriadr̾ .i. qͥntus a
die dñica. que apud gentiles iouis uocatur.
Sexta sabbati: sexta feria dr̃. qͥapud eosd̃ paga¬

Expanded text:
cis habet; septimum a stella Saturni, quae septimo cis habet; septimum a stella Saturni, quae septimo coelo locata XXX annis fertur explere cursum suum. 8. Proinde autem ex his septem stellis nomina diebus gentiles dederunt, eo quod per easdem aliquid sibi effici existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Jove temperantiam, 221 a Saturno humorem: talis quippetitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis. Quinta sabbati quinta feria est, id est quintus a die dominico, qui apud gentiles Iovis vocatur. Sexta sabbati sexta feria dicitur, qui apud eosdem paga