comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentia. seruitia eoꝵ inaꝑta redigi¬
uira ꝓuideant: quantomagis hie
de xp̃ianis parentib natus & factꝰ
a paruulo xp̃ianus. hanc non de¬
bet questionẽ aliquomͦ sustinere.
Maxime quia nec patͥs esse seruus
ex praua potiꝰ p̾sumptione ueni¬
ircũcidi saltem paganoꝵ
neminẽ gregoriꝰ ꝑmittebat
mimica ꝑuenit: que si uera est
fr̃nitatẽ tuã uehement̃ accusat.
qr ea te minori sollicitudine ꝓbat
esse culpabilem. Comꝑimus autẽ
qđ iudei uł samarei degentes cate
ne mancipia emerint: atq ea cir¬
cumcidere ausu temerario p̾sũp¬
serint Idcireo necesse est ut omĩ
modo zelum inhac causa sacerdo¬
talem ȩxerceas: ut cum om̃i hoc
uiuacitate. ac sollicitudine stu¬
deas perscrutari. & sita reꝑeris:
mancipia ipsa absq mora in liberta¬
tatem modis modis om̃ib uendica.
& ecołiasticam eis tuitionẽ impen¬
de. Nec quicquã dños eoꝵ de p̃¬
cio quolibet mͦ recipere
patiaris Qui non solum

Expanded text:
dentia servitio eodentia servitio eojura prohibeant, quanto magis hic de Christianis parentibus natus, et factus a parvulo Christianus, hanc non debet quaestionem aliquo modo sustinere, maxime quia nec patris ejus esse servus ex prava potius praesumptione Circumcidi saltem paganorum neminem Gregorius permittebat. imica pervenit, quae, si vera est, fraternitatem tuam vehementer accusat, quia eam de minori sollicitudine probat esse culpabilem. Comperimus autem quod Samaraei degentes Catanae, pagana mancipia emerint, atque ea circumcidere ausu temerario praesumpserint. Atque idcirco necesse est ut omni modo zelum in hac causa sacerdotalem exerceas, et cum omni hoc vivacitate ac sollicitudine studeas perscrutari; et si ita repereris, mancipia ipsa sine mora in libertatem modis omnibus vindica, et ecclesiasticam eis tuitionem impende, nec quidquam dominos eorum de pretio quolibet modo recipere patiaris, qui non solum
Abbreviated transcription (Latin):
precedentia uł eorũ seruitia etiã si
ipsi eos ad xp̃ianitatẽ subsequantur:
nullomodo reuocabat. Unde ioħi sy¬
racusano ep̃o. felix inquit p̾sentiũ por¬
titor. questus nobis est. cum sit de xp̃i
samareo quod dici scelus est se esse do¬
natũ. Et dum huiusmodi suꝑsticio¬
nis homines. xp̃iana quelibet
mancipia possidere nec ratio legis
nec reuerentia religionis admit¬
tat. se tamen ꝑ decẽ & octo annos
in eius asserit seruitio ꝑmansisse
S cognoscente hoc decessore ur̃o
lo sicut decuit sacerdotali cõmo¬
to de samarci nefario seruitio libe¬
rauit.S quia eiusdem samarei fi¬
lius. post quinq annos factus
xp̃ianus. & si supra scriptũ felic̃e
in eius seruitium quantũ ipse di¬
cit. quodã modo nititur redige̾:
scĩtas ur̃a hec que edocti sumus.
di li sent̃ inquirat: & si ita ei
esse constiterit. eũ tueri
studeat. & a nullo sub qua¬
libet occasione grauar i per¬
mittat: qr dum suꝑsticiose sec̾te
mancipia dños suos ad fidẽ p̃ce¬

Expanded text:
ervitium, etiamsi ipsi eos ad Christianitatem subsequebantur, nullo modo revocabat. Unde Joanni, Syracusano episcopo: « Felix, inquit, praesentium portitor questus nobis est, cum sit de Christiano Samaraeo, quod dici scelus est, se esse donatum; et dum hujuscemodi superstitionis homines Christiana quolibet modo mancipia possidere, nec ratio legis, nec reverentia religionis admittat, se tamen per decem et octo annos in ejus asserit servitio permansisse. Sed cognoscente hoc decessore vestro lo, sicut decuit, sacerdotali commoto, de Samaraei nefario servitio liberavit. Sed quia ejusdem Samaraei filius post quinque annos factustum Felicem in ejus servitium, quantum ipse dicit, quidam nituntur redigere, sanctitas vestra haec quae edocti sumus diligenter inquirat; et si ita ei esse constiterit, eum tueri studeat, et a nullo sub qualibet occasione gravari permittat, quia dum superstitiosae sectae mancipia dominos suos ad fidem praece
Abbreviated transcription (Latin):
postquã uoluntas eius fuerit patefacta
ne hunc sub quolibet ingenio uł argu¬
mento cuiuspiã iudeorũ uenundandi
facultas sit: sedis q ad xp̃ianã conuerti
fidem uoluerit. defentione ur̃a in lib̾¬
tatẽ modis om̃ib uendicetur. Hi uͦ quos
huiuscemodi oportet seruos amittere.
ne forsitan utilitates suaᷤ in rationabili¬
ter estiment impediri: sollicita uos hoc
conuenit consideratione seruare. ut si
paganos quos mereimonii causa de exter¬
nis finib emerint. intra tref menses
dum emptor. cui uendi debeant inue¬
natur fugere ad eccłiã forte contige¬
rint: & uelle se dixerint fieri xp̃ianos
uł etiã extra ȩccłiã hanc tale uolunta¬
tem ꝓdiderint: p̃cium eorũ a xp̃iano
scilicet emptore ꝑcipiant. Si autẽ post
p̃sinitos tres menses quisquã huiꝰmddi
seruorũ iudaicoꝵ uelle suũ edixerit.
&. fieri uoluerit xp̃ianus: nec aliquis
eum postmodũ emere. nec dominus

Expanded text:
postquam voluntas ejus fuerit patefacta, postquam voluntas ejus fuerit patefacta, nec hunc sub quolibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundandi facultas sit, sed is qui ad Christianam converti fidem desiderat, defensione vestra in libertatem modis omnibus vindicetur. Hi vero quos hujuscemodi oportet servos amittere, ne forsitan utilitates suas irrationabiliter existiment impediri sollicita vos hoc convenit consideratione servare, ut si paganos, quos mercimonii causa de externis finibus emerint, infra tres menses dum emptor cui venditi fuerant non invenitur, fugere ad Ecclesiam forte contigerit, et velle se dixerint fieri Christianos, vel etiam extra Ecclesiam hanc talem voluntatem prodiderint, pretium eorum a Christiano scilicet emptore percipiant. Si autem post praefinitos tres menses quisquam hujusmodi servorum Judaïcorum velle suum edixerit, et fieri voluerit Christianus, nec aliquis eum postmodum emere, nec dominus
Abbreviated transcription (Latin):
de consticerit. quia neq ipsi unde se
redimant. neq sumptus portitor ha¬
bet. eos studii tui sit redimere : sci¬
ens quia qͥeqͥd incis dederis. tuis sine du¬
bio rationib imputat᷑ rluiii
udeorũ mancipia semel confugien¬
tia ad eccłiam. numquã quib libet
suasionib reddere sinebat. Unde iamua¬
rio caralitano ep̃o int̃ cet̾a scribensast.
Peruenit ad nos. seruos antillasq uuideos.
fidei causa ad eccłiã refugientes: aut in
nullatenus tam prauã consuetudiñe
cliasticȩ pietatis patrocinio libertatem
modis om̃ib defendatur. Aio
on solũ xp̃iana mancipia gregoriꝰ
in libertatẽ pͥstinam legalit reuo¬
cabat. uerũ etiã pagana ad fidem ue¬
nire uolentia uendi nullomodo ꝑmi¬
ttebat. Unde fortunato neapolitano
ep̃o inter cetera scribens ait. fr̃nitatẽ
urãm oportet esse sollicitam: &. si de
iudeoꝵ seruitio non solũ iudeus. s etiã
quisq paganoꝵ fieri uoluerit xp̃ianꝰ.¬

Expanded text:
bi constiterit quia neque ipsi unde se bi constiterit quia neque ipsi unde se redimant, neque suprascriptus portitor habet, eos studii tui sit redimere, sciens quia quidquid in eis dederis, tuis sine dubio rationibus imputabitur. » 45. Judaeorum mancipia semel confugientia ad Ecclesiam, nunquam quibuslibet suasionibus reddi jubebat. Unde januario, Caralitano episcopo, inter caetera scribens, ait: « Pervenit ad nos, servos ancillasque Judaeorum, fidei causa ad Ecclesiam confugientes, aut infnullatenus tam pravam consuetudinem clesiasticae pietatis patrocinio in libertatem modis omnibus defendatur. » 46. Non solum Christiana mancipia Gregorius in libertatem pristinam legaliter revocabat, verum etiam pagana ad fidem venire volentia, vendi nullo modo permittebat. Unde Fortunato, Neapolitano episcopo, inter caetera scribens, ait: « Fraternitatem vestram oportet esse sollicitam ut si de Judaeorum servitio non solum Judaeus, sed etiam quisquam paganorum fieri voluerit Chri
Abbreviated transcription (Latin):
plices non tam suasionib quã po¬
testatis iure quodãmodo deser ui¬
rent. Quã obrẽ hortamur fr̃nita¬
tẽ urãm: ut scdm̃ piissimarũ legũ
tramitẽ. nulli iudeo liceat xp̃ianũ
mancipium suo retinere dñio. S.
si qua penes eos inueniunt᷑: libertas
eis tutionis auxilio ex legũ sanc¬
rp̃ianoꝵ ꝓ longitudine itineris
ꝑ ꝓuintias ab hebreoꝵ ser uitio ꝑ
legalem uolentiam gregorius li¬
berare non poterat: suis p̃cus re¬
dim̃dos esse censebat. Unde candido
prb̃o ꝑ gallias seribens ait. Dñicus
inquit p̃sentiũ portitor. lac̾ mabilit̃
nobis innotuit: quatuor frẽs suos
de captiuitate a iudeis redemptos
esse: atq eos nunc narbone i eordẽ
iudeoꝵ seruitio degineri Et qͥa
omĩno graue ȩxecrandũq est xp̃i¬
tionẽ tuã seriptis p̃sentib adhor¬
tamur. ut cum omĩ subtilitate
&. sollicitudine studea ꝑserutari. &. si
reuera est atq manifesta tibi uerita¬

Expanded text:
plices animae non tam suasionibus quam poplices animae non tam suasionibus quam potestatis jure quodam modo deservirent. Quamobrem hortamur fraternitatem tuam, ut secundum piissimarum legum tramitem nulli Judaeo liceat Christianum mancipium in suo retinere dominio; sed si qui penes eos inveniuntur, libertas eis, tuitionis auxilio, ex legum sancpro longitudine itineris per provincias ab Hebraeorum servitio per legalem violentiam Gregorius liberare non poterat, suis pretiis redimendos esse censebat. Unde Candido presbytero per Gallias scribens: « Dominicus, inquit, praesentium portitor lacrymabiliter nobis innotuit, quatuor fratres suos de captivitate a Judaeis redemptos esse, atque eos tunc Narbonae in eorumdem Judaeorum servitio detineri. Et quia omnino grave execrandumque est Chritionem tuam scriptis praesentibus adhortamur, ut cum omni subtilitate et sollicitudine studeat perscrutari; et si revera ita est, atque manifesta veritate ti
Abbreviated transcription (Latin):
&. suis ea obsequiis ac utilitatib de¬
putauit. Dum gͥ seuerissime in eũ
ꝓtantis facinorib debuisset teme¬
medicamento auaricie ut nob scͥp¬
tum est delinitus dĩ distulit inui¬
riã uindicare. Gła aut̃ ur̃a hec oĩa
districta examinatione ꝑquirat.
& si huiusmodi manifestũ esse rep¬
ꝑerit ita districtissime ac corpora¬
lit̃ in eundem iceleratũ festinet
uindicare iudeũ: quatinus hac
ex causa & grãm sibi di nr̃i conci¬
liet: & his se posteris ꝓ sua m̃cede
imitandũ monstret eremplis. an
se patuerit. ad libertatẽ iuxta le¬
gũ p̃cepta. sine ambiguitate ꝑdu¬
cite : ne qđ absit xp̃iana religio
iudeis quo qͦmodo subdita polluat᷑.
ad nos relatione ꝑuenit: a iudeis
in seruitium xp̃iana detiueri man¬
cipia. Que res tanto uisa est aspi¬
or: quanto a fr̾nitatis tuȩ patien¬
tia opiosior. Oportebat quippe te
nis intuitu. nulli relinquere occa¬
sionem suꝑstitioni iudaicȩ ut sim¬

Expanded text:
et suis ea obsequiis ac utilitatibus deet suis ea obsequiis ac utilitatibus deputavit. Dum igitur severissime in eum pro tantis facinoribus debuisset ulmedicamento avaritiae, ut nobis scriptum est, delinitus, Dei distulit injuriam vindicare. Gloria autem vestra haec omnia districta examinatione perquirat; et si hujusmodi manifestum esse repererit, ita districtissime ac corporaliter in eumdem sceleratum festinet vindicare Judaeum, quatenus hac ex causa et gratiam sibi Dei nostri conciliet, et his se posteris pro sua mercede imitandum monstret exemplis. Mancse patuerit, ad libertatem, juxta legum praecepta, sine ambiguitate perducite; ne, quod absit, Christiana religio Judaeis subdita polluatur. ad nos relatione pervenit, a Judaeis in servitium Christiana detineri mancipia. Quae res nobis tanto visa est asperior quanto a fraternitate tua patientia operosior. Oportebat quippe te, religionis intuitu, nullam relinquere occasionem superstitioni Judaïcae, ne sim
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi homines frequenti p̃dicatio¬
ne ꝓuocet: quatinꝰ mutare ueteyem ma¬
gis uitã de doctoris suauitate desiderent.
Sic & enĩ & intentio ur̃a recte ꝑficit᷑: & con¬
uersi animus ad pͥorẽ denuo uomitũ
non mutat᷑. Adhibendus gͦ illis est ser¬
mo qui & erroris in ipsis spinas urere
debeat. & p̃dicando qđ inhis tenebrescit
illuminet: ut ꝓ his admonitione freq̃nti
mercedẽ fr̃ntas ur̃a capiat: & eoꝵ qͣntos
ds donauerit ad regnerationẽ noue uite
ꝑducat. Itẽ uictori ep̃o panormitano Sic̃
idtis ñ debet esse licentia qͥequa insynago¬
gis suis ultraquã ꝑmissũ est lege p̃¬
sumere: ita in his que eis concessa
denegabat: ita xpĩanos eis aliquomͦ
subici nullatenus ꝑmittebat. Unde
quod uasas quidã sceleratissimꝰ iu¬
deoꝵ sub noĩe beati elye sibi punien¬
da temeritate fanũ constͣuxerit:¬
multosq illic xp̃ianoꝵ ad adoran¬
dũ sacͥlega seductione deceꝑit. S

Expanded text:
hujusmodi homines frequenti praedicatiohujusmodi homines frequenti praedicatione provocet, quatenus mutare veterem magis vitam de doctoris suavitate desiderent. Sic enim et intentio vestra recte perficitur, et conversi animus ad priorem denuo vomitum non mutatur. Adhibendus ergo illis est sermo, qui et errorum in ipsis spinas urere debeat, et praedicando quod in his tenebrescit illuminet, ut pro his admonitione frequenti mercedem fraternitas vestra capiat, et eorum quantos Deus donaverit, ad regenerationem novae vitae perducat. » Item Victori, episcopo Panormitano: « Sicut Judaeis non debet esse licentia quidquam in synagogis suis ultra quam permissum est lege praesumere, ita in his quae eis concessa denegabat, ita Christianos eis quoquo modo subjici nullatenus permittebat. Unde quod Nasas, quidam sceleratissimus Judaeorum, sub nomine beati Eliae altare punienda temeritate constmultosque illic Christianorum ad adorandum sacrilega seductione deceperit; s
Abbreviated transcription (Latin):
efficitur: non potest ex parte conuerti.
lentiis excutere decertabat. Qua ꝓpter
uirgilio & theodoro ep̃is galliarũ. pꝰ aliqͥ
scribens ait. Plurimi uidaice religio¬
nis uiri in hac ꝓuintia cõmanentes.
ac subinde in massilie partib ꝓ diuer¬
sis negotiis ambulantes. ad nr̃am ꝑdu¬
xere noticiã: multos consistentiũ in
te ad fontẽ baptismatis quã p̃dicatione
ꝑducti sunt. Nam intentũ quidẽ hurus¬
cemodi.&. laude dignũ censeo. & de dñi
nr̃i descendere dilectione ꝓfiteor: s
hanc eandẽ intentionẽ nͥ cõpetens scri¬
pture sacre comittetur effectus. timeo
ne aut mercedis opus ęxinde ñ ꝓueniat:
aut iuxta aliquid animarũ quas eripi
uolumus. qđ absit dispendia subsequen¬
tur. Dum enĩ quispiam ad baptismatis
fontem. ñ p̃dicationis suauitate sed neces¬
sitate ꝑuenerit. ad pͥstinã suꝑsticionem
remeans. inde deterius moritur: unde
renatus esse uidebatur. fr̃nitas gͦ ur̃a

Expanded text:
efficitur, non potest ex parte converti, efficitur, non potest ex parte converti, lentiis excutere Gregorius decertabat. Quapropter Virgilio et Theodoro, episcopis Galliarum, post aliqua scribens, ait: « Plurimi Judaïcae religionis viri in hac provincia commanentes, ac subinde in Massiliae partibus pro diversis negotiis ambulantes, ad nostram perduxere notitiam, multos consistentium in ad fontem baptismatis quam praedicatione perductos. Nam intentum quidem hujuscemodi, et laude dignum censeo, et de Domini nostri descendere dilectione profiteor; sed hanc eamdem intentionem, nisi competens Scripturae sacrae comitetur effectus, timeo ne aut mercedis opus exinde non proveniat, aut juxta aliquid animarum quas eripi volumus, quod absit, dispendia subsequantur. Dum enim quispiam ad baptismatis fontem non praedicationis suavitate, sed necessitate pervenerit, ad pristinam superstitionem remeans, inde deterius moritur, unde renatus esse videbatur. Fraternitas ergo vestra
Abbreviated transcription (Latin):
abbatis esse conuer sũ. Qđ quia ad eiꝰ¬
dem abbatis culpã & inuidiã non est
dubiũ ꝑtinere: exꝑientie tue p̃cipimꝰ.
ut diligenti inquisitione discutiat. ne
forte cũ ciꝰ uoluntate conuersus siti¬
uł si ipsa se mutare ꝓmiserit. & si hoo
reꝑerit.: & illũ in monasterio ꝑmanere
ꝓuideat. &. hanc sicut ꝓmisit mutare
compellat. Si uͦ nichil hoꝵ est: nec qͣdã
fornicationis cͥmen ꝓpt̾ qd̾ licet uiro
urorẽ dimit̾e p̃dictã mulierẽ cõmisis¬
se cognoueris: ne illius conuersio urori
relicte in scło fieri possit ꝑditionis occa¬
sio: uolumus ut maritũ suũ illi etiã
sitonsoratꝰ est reddere omi debeas
ercusatione cessante: qr & si mundana
lex p̃cipit conuersionis gr̃a utrolibet
inuito solui posse coniugiũ: diuina lex
non ꝑmittit. Nam excepta fornicationis
causa uirũ uxorẽ relinquere nulla ra¬
tione concedit: qr pꝰquã copulatione
comugii uri atq mulieris unũ corpꝰ

Expanded text:
abbatis esse conversum. Quod quia ad ejuabbatis esse conversum. Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiat, nforte cum ejus voluntate conversus, vel si ipsa se mutare promiserat, et si hoc repererit, ut illum in monasterio permanere provideat, et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est nec quoddam fornicationis crimen propter quod licet virouere, praedictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, vel si jam tonsuratus est, reddere omnino debeas excusatione cessante. Quia etsi mundana lex praecipit conversationis gratia utrolibet invito solvi posse conjugium, divina lex fieri non permittit. Nam excepta fornicationis causa virum uxorem relinquere nulla ratione concedit, quia postquam copulatione conjugii viri atque mulieris unum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
iubet ꝑciꝑe: aut stupratorem
eus castigatum uerb̃ib in mona¬
sterio deputare. Unde felici se pon¬
tino ep̃o scribit dicens. Expectaba¬
mus fr̃nitatẽ tuã sua aliquos ad
dm p̃dicatione conuertẽ: & male
agentes ad rectitudinẽ reuocare.
Qua de re nimis contͥstamur: qr e
diuerso in nepotis tui felicis pͥui¬
tate. tua euident̃ qͥ talem nuitͥsti
culpa monstrata est. Peruenit itaq
de lege plena plectendus. nos tam̃
aliquatenus legis duritiã mollien
certe si renuendũ putauerit. distͥ¬
ctius  corporalit᷑ castigatꝰ. ex cõmu¬
nicatꝰq in monasterio in quo pens¬
tentiã ꝑagat retrudatur. de quo
ei nulla sit egrediendi sine p̃ceptione.¬
irũ sine uxoris ¶liee¬
propͥe uoluntate conuersũ. etiã si
fuisset iã tonsoratus. gregorius urori
reddi iubebat. Qua ꝑpt᷑ adriano panorms¬
tano notario seribeͣns. Agathosalatͥr p̃¬
sentiũ questa est maritũ suũ contra
uoluntatem suã im monasterio urbici

Expanded text:
ipere, aut stupratorem ejus castigatum verberibus in monasterio deputare. Unde Felici, Sipontino episcopo, scribit, dicens: « Exspectabamus fraternitatem tuam sua aliquos ad Deum praedicatione convertere, et male agentes ad rectitudinem revocare. Qua de re nimis contristamur, quia e diverso in nepotis tui Felicis pravitate tua evidenter, qui talem nutristi, culpa monsde lege poena plectendus, nos tamen aliquatenus legis duritiam mollientcerte si renuendum putaverit, districtius ac corporaliter castigatus excommunicatusque, in monasterium, ubi poenitentiaei nulla sit egrediendi sine nosirum sine uxoris e voluntate conversum, etiamsi fuisset jam tonsuratus, Gregorius uxori reddi jubebat. Quapropter Hadriano, Panormitano notario, scribens, ait: « Agathosa, latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio Urbici
Abbreviated transcription (Latin):
c̾tionis unionẽ actenus reformari.
icut nulli clericoꝵ ꝓnfir¬
mitate corporis quartarũ sub¬
sidia gregorius minuebat: ita nulli
pontificũ ꝓ egritudine qualibet succe¬
dendũ fore docebat. Ilnde anatholio

Expanded text:
ctionis unionem usque hactenus reformari. 39. Sicut nulli clericorum pro infirmitate corporis quartarum subsidia Gregorius minuebat, ita nulli pontificum pro aegritudine qualibet succedendum fore docebat. Unde Anatolio,
Abbreviated transcription (Latin):
uł eccłiȩ ipsius utilitatis deꝑͤant.
cauta nos necesse est ꝓuisione tra¬
ab officio suo necessitas infrrmita¬
tis non cͥmen abdurit: aliũ loco eiꝰ
nͥ recusante eo nulla sinit ratio
ordinari. Sin int̃ ualla egͥtudinis
habere est solitꝰ ĩpse cdata petitiõe

Expanded text:
vel Ecclesiae ipsius utilitates depereant, vel Ecclesiae ipsius utilitates depereant, cauta nos necesse est provisione traab officio suo necessitas infirmitatis, non crimen, abducit, alium loco ejus, nisi recusante eo, nulla sinit ratio ordinari. Sed si intervalla aegritudinis habere est solitus, ipse data petitione
Abbreviated transcription (Latin):
instantiꝰ hortaremur. ut si ualer et cũ eis
auxiliante dño remeret. data scriptis
suplicatione nos petiit. ut qr ad eiꝰdẽ ec¬
cłic regim̃ uel susceptũ officiũ ꝓ eadẽ
qua detinetur molestia. assurgere nul¬
latenus posset. ȩccłiȩ ipsi ordinare ep̃m
debemꝰ. Unde qr cunctarũ ȩccłiarũ in¬
iuncta nos sollicitudinis cura constͥngit.
ne diutiꝰ gregi fideliũ desit custodia pa¬
re. & dans ex more p̃ceptũ. clerũ plebẽq¬
enisdẽ eccłiȩ non destiti nus admo
nere. qͥtinus ad eligendũ sibi an¬
tistitẽ concordi ꝓuisione concur.¬
rant. Item ethrrio ep̃o. Quãiris tͥste
nob̾ sit ualde qđ loqͥm᷑: atq fr̃na
de auditis diffinire ꝑmittat: sus¬
cepti tam̃ sollicitudo regiminis
cor nr̃m instanti pulsat aculeo.
quid fieri debeat dõ auctore dispo
que mente alienata agere soleat
geniitꝰ & fletus audire sit. Ne gͦ
toris laniandus dentib exponat᷑.

Expanded text:
instantius hortaremur ut si valeret cum eis instantius hortaremur ut si valeret cum eis auxiliante Domino remearet, data scriptis supplicatione, nos petiit ut, quia ad ejusdem Ecclesiae regimen vel susceptum officium pro eadem qua detinetur molestia assurgere nullatenus posset, Ecclesiae ipsi ordinare episcopum deberemus. Unde quia cunctarum Ecclesiarum injuncta nos sollicitudinis cura constringit, ne diutius gregi fidelium desit custodia pari; et datis ex more praeceptis, clerum plebemqejusdem Ecclesiae non desnere, quatenus ad eligendum sibi Antistitem concordi provisione concurrant. » Item Etherio episcopo: « Quamvis triste nobis sit valde quod loquimur, atque frade auditis definire permittat, suscepti tamen sollicitudo regiminis cor nostrum iquid fieri debeat Deo auctore disponquod mente alienata agere soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergtoris laniandus dentibus exponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuideat: nos tantũmͦ in depositionẽ
insontis non faciat ꝑmisceri. Qd uͦ pp¬
sa fecerit. si canonicũ est sequitur: si uͦ
canonicum non est in quantũ sine pec¬
cato nr̃o est portamus.:
ontifioib uoluntarie suis renun¬
tiantib sedib successores gregoriꝰ
nullomͦ denegabat: eosq post modũ
dos esse censebat. Ilnde mariniano ra¬
uennati ep̃õ significans ait. Qualit̃ or¬
dinati a nob̾ sacerdotis cobporis qr no¬
tum est impediente molescia arimi¬
uensis ecclia pastorali actenus sit re¬
gimine destituta: dudũ fr̃nitas ur̃a
cognouit. Quẽ dũ habitatoꝵ loci illiꝰ
pcib ꝑmoti sepiꝰ hortaremur. ut si de
eadẽ capitis qua detinebat᷑ molestia.
melioratũ se esse sentiret. ad suã auxi¬
liante dño reuerteret᷑ eccłam: qͥdatis
indutiis in hoc quadr iennio expec¬
tatur. Quẽ dum nos clericoꝵ uł cuuũ
illinc uenientiũ. nosq p̃cit arguentiũ

Expanded text:
provideat; nos tantummodo in depositionem provideat; nos tantummodo in depositionem insontis non faciat permisceri. Quod vero ipse fecerit, si canonicum est, sequimur; si vero canonicum non est, in quantum sine peccato nostro valemus, portamus. » Pontificibus voluntarie suis renuntiantibus sedibus successores Gregorius nullo modo denegabat, eosque postmodum dos esse censebat. Unde Mariniano, Ravennati episcopo, significans, ait: « Qualiter ordinati a nobis sacerdotis, corporis qua notum est impediente molestia, Ariminensis ecclesia pastorali hactenus sit regimine destituta, dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dum habitatorum loci illius precibus permoti saepius hortaremur ut, si de eadem capitis qua detinebatur molestia melioratum se esse sentiret, ad suam, auxiliante Domino, reverteretur Ecclesiam, datis induciis, in hoc quadriennio exspectatus est. Quem dum nos clericorum, vel civium illinc venientium nosque precibus urgentium,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o ꝓ egͥtudine capitis quã patitur p̃¬
ciꝑe succedi: ne forte dum iura eadem
& om nino iniustũ ẽ. ut si molestia cor¬
poris irruit honore suo pͥuetur egro¬
tus. atq ideo hoc ꝑ nos frerinullatenꝰ
potest. ne peccatũ in mea anima ex eiꝰ
depositione ueniat. S suggerendũ est.
lit si is qui est in regimine egrotat:
dispensator illi talis requiratur. qui
possit omnẽ eius curã agere. &. locũ
illius in regimine ȩccłiȩ ipso ñ deposi¬
to ac in custodia ciuitatis implere: ut
neq ds̃ omp̃s offendat᷑. neq ciuitas in¬
ueniatur esse neglecta. Si uͦ isdem reue¬
rentissimus ioħs fortasse ꝓ molestia sua
petierit. ut ab ep̃atꝰ honore debeat
uacare. eo petitionẽ scripto dante
concedendum est. Alit aut̃ id facere
ꝓ om̃ipotentis d̃i timore omĩmodo
non ualemus. Qđ si hoc petere ille no¬
luerit: s ꝓ hoc qd piissimo imꝑato¬
reͥ complacet. quicqͥd iubet facere
in eiꝰ est potestate. sicut nouit ipse

Expanded text:
 aegritudine capitis quam patitur praecipere succedi, ne forte dum episcopi jura eadem et omnino injustum est ut si molestia corporis irruit, honore suo privetur aegrotus. Atque ideo hoc per nos fieri nullatenus potest, ne peccatum in mea anima ex ejus depositione veniat. Sed suggerendum est ut, si is qui est in regimine aegrotat, dispensator illi talis requiratur, qui possit ejus curam omnem agere, et locum illius in regimine ecclesiae, ipso non deposito, ac in custodia civitatis implere, ut neque Deus omnipotens offendatur, neque civitas inveniatur esse neglecta. Si vero idem reverendissimus Joannes fortasse pro molestia sua petierit ut ab episcopatus honore debeat vacare, eo petitionem dante scripto, concedendum est. Aliter autem nos id facere pro omnipotentis Dei timore omni modo non valemus. Quod si hoc petere ille noluerit quod piissimo imperatori complacet, quidquid jubet facere in ejus est potestate: sicut novit, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ epm̃ in hoc scło uita tenu¬
erit i sũptꝰ ei debiti de eadẽ eccłia
ministrentur. Enĩuͦ si nullo tp̃r ad
sane mentis redit officiũ: ꝑsona fideł
ac uitȩ ẽ ꝓbabilis eligenda. que ad re¬
gimen eccłiȩ idonea possit existe̾: atq
de ammarũ utilitate cogitare: inqͥe¬
tos sub discipline undicta restringẽ:
ȩccłiasticarũ rerũ curã gerere. &
maturũ atefficacẽ se in om̃ib exhibe̾:

Expanded text:
eumdem episcopum in hoc saeculo vita tenuerit, sumptus ei debiti de eadem Ecclesia ministrentur. Enimvero si nullo tempore ad sanae mentis redit officium, persona fidelis ac vitae est probabilis eligenda, quae ad regimen Ecclesiae idonea possit existere atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vincula restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque efficacem se in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
in luce fidei natisunt. inin nocentia
ꝑstiterunt. Per aquilone uero recte pec¬
catores accipimus: qui mentis frigore
dilapsi sub peccati sui umbra torpue¬
runt. Sed quia omipotentis dĩ mise¬
ricordia etiam tales adpenitentiam
reuocat. compunc tione et lacrimis
lauat. uirtutib ditat. et usq ad ꝑfectio¬
nis głam subleuat. non solum ad orien¬
tem centum cubiti. sed etiam adaquilo¬
nem ducuntur: dum cum iustis etĩa
peccatores ꝑ dona et penitentiam ad ꝑ¬
fectionem ueniunt. prestante dño nr̃o¬

Expanded text:
in luce fidei nati sunt, in innocentia in luce fidei nati sunt, in innocentia perstiterunt. Per Aquilonem vero recte peccatores accipimus, qui mentis frigore dilapsi sub peccati sui umbra torpuerunt. Sed quia omnipotentis Dei misericordia etiam tales ad poenitentiam revocat, compunctione et lacrymis lavat, virtutibus ditat, et usque ad perfectionis gloriam sublevat, non solum ad Orientem centum cubiti, sed etiam ad Aquilonem ducuntur, dum cum justis etiam peccatores per dona et poenitentiam ad perfectionem veniunt, largiente Do
Abbreviated transcription (Latin):
capite fieri solet. caliutium uero aqͥle
in toto fit corpore. quia cum ualde se¬
nuerit pluue eus ac penne exomnib
suum sicut aquila dilatat. quia plu¬
mas ꝑdidit que populum amisit. Ala
omnes eiꝰ potentes extincti sunt. per
quos aliena rapiebat. Hec autẽ que
de romane urbis contricione dicimus.
incunctis facta mundi ciuitatib scimꝰ.
Alia et enim loca clade de solata sunt. alia
gladio consũpta. alia fame cruciata. ali¬
a terre hiatibus absorta. Despiciamus
ergo ex toto animo hoc presens scłm uel
extinctum. finiamus mnundi desideria
saltem cum mundifine. Imitemur bono¬
rum facta que possumus. Apud orien¬
tem enim ⁊aquilonem multisunt. qͥ
ꝓꝑfectione uite centum cubitis men¬
surantur. Ex iudea et enim et gentili¬
tate sicut dictum est ad scĩtatis culmen
excreuerunt. Quamius intelligi ꝑ
orientem et aquilonen: etiam iusti et
peccatores possint. Driens quippe non in¬
merito iusti nominantur. quia sient

Expanded text:
capite fieri solet, calvitium vero Aquilae capite fieri solet, calvitium vero Aquilae in toto fit corpore, quia cum valde senuerit, plumae ejus ac pennae ex omnibus suum sicut Aquila dilatat, quia plumas perdidit, quae populum amisit. Alaromnes potentes ejus exstincti sunt, per quos aliena rapiebat . 24. Haec autem quae de Romanae urbis contritione dicimus, in cunctis facta mundi civitatibus scimus. Alia etenim loca clade desolata sunt, alia gladio consumpta, alia fame cruciata, alia terrae hiatibus absorpta. Despiciamus ergo ex toto animo hoc praesens saeculum vel exstinctum; finiamus mundi desideria saltem cum mundi fine: imitemur bonorum facta quae possumus. Apud Orientem enim et Aquilonem multi sunt qui pro perfectione vitae centum cubitis mensurantur. Ex Judaea etenim et gentilitate, sicut dictum est, ad sanctitatis culmen excreverunt. Quamvis intelligi per Orientem et Aquilonem etiam justi et peccatores possint. Oriens quippe non immerito justi nominantur, qui, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi autẽ sunt qui ineius quandoq gła le¬
tabantur: Ubi eoꝵ pompa. ubi suꝑbia.
ubi frequens et immoderatum gaudiũ.
mpletum ẽ inea quod contra destructa
niniuen ꝑpropħam dicitur. ubi ẽ habi¬
taculum leonum. et pascua catuloꝵ
leonums An eius duces ac pͥncipes leo¬
nes nonerant. qui ꝑdiu̾sas mundi ꝓ¬
uincias discurrentes. p̃dam seuiendo
et interficiendo rapiebant : Hic leonũ
catuli inueniebant pascua. quia pueri.
adolescentes. uiuenes. seculares. et scl̃a¬
rium filii. huc undiq concurrebant.
cum proficere in hoc mundo uoluissent.
Sed ecce ian esolata. ecce contrita. ecce
gemitib oppressa est. Iam ad eam nemo
currit. ut in hoc mundo proficiat. Iã
nullus potens ⁊ iuolentus remansit.
quprimendo predam diripiat. Dica¬
mui ergo. Ubi est habitaculũ leonum
⁊ pascua catuloꝵ leonum: Contigit ei
tum. Dilata caluitium tuũ sicut aqͥ¬
la. Calitium quippe hominis in solo

Expanded text:
Ubi autem sunt qui in ejus aliquando gloria laeUbi autem sunt qui in ejus aliquando gloria laetabantur? Ubi eorum pompa? Ubi superbia? Ubi frequens et immoderatum gaudium? 23. Impletum est in ea quod contra destructam Niniven per prophetam dicitur: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum ? An ejus duces ac principes leones non erant, qui, per diversas mundi provincias discurrentes, praedam saeviendo et interficiendo rapiebant? Hic leonum catuli inveniebant pascua, quia pueri, adolescentes, juvenes saeculares, et saecularium filii huc undique concurrebant, cum proficere in hoc mundo voluissent. Sed jam ecce desolata, ecce contrita, ecce gemitibus oppressa est. Jam nemo ad eam currit, ut in hoc mundo proficiat; jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo praedam diripiat. Dicamus ergo: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum? Contigit ei tum: Dilata calvitium tuum sicut Aquila . Calvitium quippe hominis in solo
Abbreviated transcription (Latin):
itaq cõgere ossa: que igne succendam.
Consument᷑ carnes: et coque uniuiersa
composicio euis. et ossa tabescent. Ubi
enim senatus. ubi iam populus: Con¬
tabuerunt ossa. consũpte sunt carnes.
omnis inea scłarium dignitatum fas¬
tus extinctus ẽ. excocta est uniu̾sa com¬
posicio eius: et tamen ipsos nos paucos
qui remansimus. adhuc cotidie gladii.
ad huc cotidie innumere tribulationes
premunt. Dicatur gͦ. Pone quoq eam
suꝑ prunas uacuam. Quia enim senatꝰ
de est. populus interiit. et tamen in
paucis qui sunt.dolores et gemitus co¬
tidie multiplicantur. iam uacua ar.¬
det roma. Quid enum ista de hominib
dicimus. cum riunis crebrescentib
ipsa quoq destrui edificia uidemus:
Unde apte deciuitate iam uacua subdit᷑.
I ncalescat et lique fiat es eius. Iam enim
et ipsa olla consitmitur. inqua priꝰ carnes
iossa consumebatur. quia post quam¬
homines defecerunt. etiam parietes cadt̃.

Expanded text:
itaque: Congere ossa, quae igne succendam; itaque: Congere ossa, quae igne succendam; consumentur carnes, et coquetur universa compositio ejus, et ossa tabescent. Ubi enim senatus? Ubi jam populus? Contabuerunt ossa, consumptae sunt carnes, omnis in ea saecularium dignitatum fastus exstinctus est. Excocta est universa compositio ejus. Et tamen ipsos nos paucos qui remansimus adhuc quotidie gladii, adhuc quotidie innumerae tribulationes premunt. Dicatur ergo: Pone quoque eam super prunas vacuam. Quia enim senatus deest, populus interiit, et tamen in paucis qui sunt dolores et gemitus quotidie multiplicantur, jam vacua ardet Roma. Quid autem ista de hominibus dicimus, cum, ruinis crebrescentibus, ipsa quoque destrui aedificia videmus? Unde apte de civitate jam vacua subditur: Incalescat, et liquefiat aes ejus. Jam enim et ipsa olla consumitur, in qua prius et carnes et ossa consumebantur, quia postquam defecerunt homines, etiam parietes cadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
carnes: et quoquet᷑ un̾usa eius composi¬
cio. et ossa tabescent. Pone quoq eam
suꝑ prunas nacuam: ut incalescat. et
liquefiat es euus. Tunc enim nob̾ olla
posita ẽ: cum hec ẽ ciuitas constructa.
Tunc uneam aqua missa ẽ et frusta eius
congesta sunt: quando ad eam undiq po¬
puli confluebant. qui uelut aqua calen¬
tes ac tionib mundi feruescerent. et qͣsi
frusta carnium in pso suo feruore li¬
quarentur. Dequa bene dicitur. Efferbu¬
it coctio eus: et discoctasunt ossa enis
in medio eius: Quia prius quidem inea
uehement incaluit actio głe scłaris:
sed postmodum ipsa gła eum suis sequa¬
cibus defecit. Per ossa et enim potentes
scłi. ꝑ carnes uero populi designantur.
Quia sicut carnes portantur ossibus. ita
ꝑpotentes scłi infirmitas regitur popu¬
loꝵ. Sed ecce iamde illa omnes huius
scłi potentes ablatisunt. Ossa ergo
ex cocta sunt. Ecce populi defecerunt.
carnes eius lique facte sunt. Dicatur

Expanded text:
carnes, et coquetur universa composicarnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Pone quoque eam super prunas vacuam, ut incalescat, et liquefiat aes ejus . Tunc enim nobis olla posita est, cum haec est civitas constituta. Tunc in eam aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, quando ad eam undique populi confluebant, qui velut aqua calens actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium in ipso suo fervore liquarentur. De qua bene dicitur: Efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa ejus in medio illius, quia prius quidem in ea vehementer incaluit actio gloriae saecularis, sed postmodum ipsa gloria cum suis sequacibus defecit. Per ossa etenim potentes saeculi, per carnes vero populi designantur, quia sicut carnes portantur ossibus, ita per potentes saeculi infirmitas regitur populorum. Sed ecce jam de illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt; ossa ergo 1375 excocta sunt. Ecce populi defecerunt, carnes ejus liquefactae sunt. Dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
in urbibus habitator remansit. Et tam̃
ipse parue generis humani reliquie ad¬
huc cotidie isine cessatione feriuntur:
et finem non habent flagella celestis
iusticie: quĩa nec inter flagella correcte
sunt ac tionis culpe. Alios incaptiuita¬
tem duci. alios detruncari. alios interfi¬
ci uidemus. Quid est gͦ quod inhac uita
libeat fr̃s mei: Si ⁊ talem mundũ ad¬
huc diligimus. ñ iam gaudia sed uulnera
amannus. Ipsa aictẽ que aliquando mun¬
di dña eẽ uidebatur: qualis remanserit
roma conspicitis. In mensis dolorib mul¬
tpliciter attrita. de solatione ciuium.
inp̃ssione hostium. frequentia ruinaꝵ.
ita ut uiea completum ẽẽ uideanniis. qd̾
contra urbem samariam ꝑeundem ꝓpłam
inquam et mitte ineam aquam. et con¬
gere frusta euis inea. Et paulopost.
fferbuit coctio eius: et discocta sunt ossa
eius in medio illuis. Atq iterũ. Conge¬
re ossa: que igni succendam. Consum̃tur

Expanded text:
in urbibus habitator remansit; et tamen in urbibus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur. Et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres mei? Si et talem adhuc mundum diligimus, non jam gaudia, sed vulnera amamus. Ipsa autem quae aliquando mundi domina esse videbatur qualis remanserit Roma conspicimus. Immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum; ita ut in ea completum esse videamus quod contra urbem Samariam per hunc eumdeinquam, et mitte in ea aquam, et congere frusta ejus in ea . Et paulo post: Efferbuit coctio ejus, et discocta suntAtque iterum: Congere ossa, quae igne succendam: consumentur
Abbreviated transcription (Latin):
mnes du gentium demonia: dominus
antẽ celos fecit. Et rursum. Si mula¬
era gentium argentum et aurũ oꝑa
manuum hominum: os habent et ñ
loquentur. oculos habent et ñ iudebt̃.¬
Aures habent et non audient. nares habens
et nonodorabunt. Manus habent et
non palpabunt. pedes habent ⁊ñ am¬
bulabunt. Q ui itaq ommpotenti deo
psallendo dicimius. ipsum erroris nr̃i
frenum. quad alaude dĩ ora nr̃a ligaue¬
rat. uero dũo canticum fecimus. Bͥ ene
autem dicitur. sicut uox scĩficate sollẽp¬
nitatis: quia dum confessionis laudem
deo reddimus. in scificata sollẽpnitate
gaudemus. Respondeamus ergo morib
tante miscłie redẽptoris nr̃i. et qui luce
cognouimitis prauorum oꝑerum tene¬
bras declinemus. Quid ẽ iam rogo qd̾
in hoc mundo libeat : Ubiq luctus as¬
picimus. undiq gemitus audimus.
destructe urbes. euersa sunt castra. de¬
populati agri insolitudinem tra redacta
est. Nulliis in agris incola. pene nullus

Expanded text:
Omnes dii gentium daemonia, Dominus Omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Et rursum: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, oculos habent et net non audient; nares habent, et non odorabunt; manus habent, et non palpabunt; pedes habent, et non ambulabunt . Qui itaque haec omnipotenti Domino psallendo dicimus, ipsum erroris nostri frenum, quod a laude Dei ora nostra ligaverat, vero Domino canticum fecimus. Bene autem dicitur: Sicut nox sanctificatae solemnitatis , quia dum confessionis laudem Deo reddimus, in sanctificata solemnitate gaudemus. Respondeamus ergo moribus tantae misericordiae Redemptoris nostri, et qui lucem cognovimus, pravorum operum tenebras declinemus. 22. Quid est jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubique luctus aspicimus, undique gemitus audimus. Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati agri, in solitudinem terra redacta est. Nullus in agris incola, pene nullus
Abbreviated transcription (Latin):
nebris deductisumus. Recolams ergo de
quib tenebris uenimus: ut de luce quam
accepimus grãs agamus. Neq enim diui¬
nam miscd̃iam intelligit: qui sue miseri¬
e. memor ñ ẽ. Unde ⁊ ꝑpsalmistam deo
dicitur. Mirifica miscias tuas domine:
qui saluos facis sꝑantes inte. Tunc enĩ
nobis dĩ miscłie mire fiunt: cum nob̃
ad menioriam miserie nr̃e reuocantur:
Quia recolentes quid fuimus. intelligimꝰ
cuI debenis quod sumus. Cantemus
itaq cum gaudio creatori nr̃o: quia de
seruitio creature colla mentis excussimꝰ
Gaudeamus in nobis impletum ẽẽ quod
ris quod erat inmnaxillis po¬
puloꝵ. canticum erit uobis
sicut uox scĩficate sollempni¬
tatis. Frenum quippe erroris
maxillas populoꝵ constrinxerat.
quando ydolorum errore obligata gen¬
tilitas. deo uero confessionis laudem da¬
re nesciebat. Sed iͣpsum erroris frenum
iam nobis incantirum uersum ẽ: cum
gaudendo. psallimus atq cantamus.

Expanded text:
nebris educti sumus. Recolamus ergo de nebris educti sumus. Recolamus ergo de quibus tenebis venimus, ut de luce quam accepimus gratias agamus. Neque enim divinam misericordiam intelligit qui suae miseriae memor non est. Unde et per Psalmistam Deo dicitur: Mirifica misericordias tuas, Domine, qui salvos facis sperantes in te . Tunc enim nobis Dei misericordiae mirae fiunt, cum nobis ad memoriam miseriae nostrae revocantur, quia, recolentes quid fuimus, intelligimus cui debemus quod sumus. Cantemus itaque cum gaudio Creatori nostro, quia de servitio creaturae colla mentis excussimus. Gaudeamus in nobis impletum esse quod ris quod erat in maxillis populorum, canticum erit vobis, sicut vox sanctificatae solemnitatis . Frenum quippe erroris maxillas populorum consquando idolorum errore obligata gentilitas Deo vero confessionis laudem dare nesciebat. Sed hoc ipsum erroris frenum jam nobis in canticum versum est, cum gaudendo psallimus atque cantamus:
Abbreviated transcription (Latin):
tilitate positi ad hanc ꝑfectionis sũmã
ꝑuenerunt. recte subungit᷑. Ad orien¬
tem et aquilonem. Iudaieus et enm
popislus oriens uire dictus ẽ: de cuiis
carne ille natus ẽ. qui sol iusticie uocat᷑
Dequo ꝑpropħam dr̃. obis autẽ qui ti¬
metis dm̃: orietur sol iusticie. Per aqui¬
lonem uero gentilitas designatur. que
diu inꝑfidie sue frigore torpuit. et incu¬
uis corde ille regnauit. qi attestante
ꝓpħa apud semet ipsum dixit. Ponam
sedem meam adaquilonem. Quia itaq
solum adorientem mensus ẽ sed etiã ad
aquilonem. Sed quia sub aquilonis noĩe
degentilitate sermo se intulit. conside¬
rare libet quantum nunc suꝑ nos effusa
sunt uiscera creatoris nr̃i. Omnes enim
nos exgentilitate uenimus. Antiqui paren¬
tes nr̃i lignis et lapidib seruiebant et de¬
relinquentes din a quo factisunt deos ue¬
neratisunt quos fecerunt. Nos autem
per omnipotentis dĩ grãm adlucem de te¬

Expanded text:
tilittilitvenerunt, recte subjungitur: Ad orientem et ad aquilonem. Judaicus etenim populus oriens jure dictus est, de cujus carne ille natus est, qui sol justitiae vocatur; er prophetam dicitur: Vobis autem qui timetis Dominum, orietur Sol justitiae . Per Aquilonem vero gentilitas figuratur, quae diu in perfidiae suae frigore torpuit, et in cujus corde ille regnavit, qui, attestante propheta, apud semetipsum dixit: Ponam sedem meam ad Aquilonem . Quia itaque solum ad Orientem mensus est, sed etiam ad Aquilonem. 21. Sed quia sub Aquilonis nomine de gentilitate sermo se intulit, considerare libet quantum super nos effusa sunt viscera Creatoris nostri. Omnes enim nos ex gentilitate venimus. Antiqui parentes nostri lignis et lapidibus servierunt, et, derelinquentes Deum a quo facti sunt, deos venerati sunt quos fecerunt. Nos autem per omnipotentis Dei gratiam ad lucem de te
Abbreviated transcription (Latin):
non dr̃. quod intrinsecus sed extrinsecus
ista mensurant᷑. quia uidelicet redẽptor
nr̃ cum ꝑ nos facta hominum uel ap¬
probat uel uidicat. non intrinsecus sed ex¬
trinsecus metitur. Unde ⁊ ꝑ euuangłm
dicitur. Ex t̾ructib eoꝵ cognoscetis eos.
Quia enim ꝑhoc quodiudemus agnoscimꝰ
oꝑantis animum quẽ non uidemus: si¬
ue latitudinẽ que ẽ infacie porte inferi¬
oris. siue frontẽ atrii interioris extrinse¬
cus metimur. Cum enim alios conspi¬
ci.mus largiri elemosinam. afflictis
concurrere. obp̃ssis subuenire. nil eos
in hoc mundo głe querere. nullis huius
mundi compendiis in hiare. atq alios
uidemus carnem domare. lacrimis in¬
sistere. uerbis celestibus occupari. nil tͣn¬
sitori honoris appetere. quid aliud debe¬
mus nisi eos ꝑfectos credere. scõs esti¬
mare: Quia ergo ꝑhoc quod aspicimus
centum cubitos extrinsectis metimur.
Et quia multi in uidea. pleriq uero ingen¬

Expanded text:
non dicitur quod intrinsecus, sed extrinsecus non dicitur quod intrinsecus, sed extrinsecus ista mensurantur, quia videlicet Redemptor noster cum per nos facta hominum vel approbat, vel judicat, non intrinsecus, sed extrinsecus metitur. Unde et per Evangelium dicit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Qui enim per hoc quod videmus cognoscimus operantis animum quem non videmus, sive latitudinem quae in facie portae est inferioris, sive frontem atrii interioris extrinsecus metimur. Cum enim alios conspicimus largiri eleemosynam, afflictis concurrere, oppressis subvenire, nihil eos in hoc mundo gloriae quaerere, nullis hujus mundi compendiis inhiare, atque alios videmus carnem domare, lacrymis insistere, verbis coelestibus occupari, nihil transitorii honoris appetere, quid aliud debemus nisi eos perfectos esse credere, sanctos aestimare? Quia ergo per hoc quod aspicimus centum cubitos extrinsecus metimur. 20. Et quia multi in Judaea, plerique vero in gen
Abbreviated transcription (Latin):
oris est. Sed si tua dans aliena non appe¬
tas. si terrenam głam de ipso bono oꝑe
non reqͥras: recte incentenarium nume¬
rum. idẽ inꝑfectionem mensuraris. Nam
qui uidetur dare miscđit propria. et ra¬
pit forsitan aliena: iste ad huc que sit uia
ꝑfectionis ignorat. Nec cognouit unde
ad ꝑfectionem tenditur. quia nec ipsum
euis initium inuenit. Prius enim ap¬
petitum euellere amente debuit. et post¬
ea que iure possedit largiri. Unde scͥp¬
tumẽ. Declina amalo ⁊ fac bonum. Ed
enim potest ẽẽ boni quod facit. qui nec¬
dum amalo decliauit : Et sunt qui¬
dam qui sicut dictum ẽ ab alimentis
abstinent carnem cruciant: sed tamen
si pulsati fuerint cognoscuntur. quia
admundi głam anhelant. Isti frontẽ
atrii interioris ostendunt. sed ꝑcentũ
cubitos non mensurant᷑. Hu ergo in nu¬
mero ꝑfectionis sunt. de quibus ꝑpaulum
dr̃. quia carnem suam crucifixerunt cũ
uitiis et concupiscentus. Et notandũ qͥ a

Expanded text:
oris est. Sed si tua dans aliena non appeoris est. Sed si tua dans aliena non appetas, si terrenam gloriam de ipso bono opere non requiras, recte in centenario numero, id est in perfectione mqui videtur dare misericorditer propria, et rapit forsitan violenter aliena, iste adhuc quae sit via perfectionis ignorat nec cognovit unde an perfectionem tenditur, quia nec ipsum ejus initium invenit. Prius enim appetitum evellere a mente debuit, et postea quae in re possidet, largiri. Unde scriptum est: « Declina a malo, et fac bonum. » Quid enim potest esse Loni quod facit, qui necdum a malo declinavit? Et sunt quidam, qui, sicut dictum est, ab alimentis abstinent, carnem cruciant: sed tamen si pulsati fuerint, cognoscuntur quia ad mundi gloriam anhelant. Isti frontem atrii interioris ostendunt, sed per centum cubitos non mensurantur. Hi ergo in numero perfectionis sunt de quibus per Paulumdicitur: Qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Et notandum quia
Abbreviated transcription (Latin):
inferioris usq ad frontem atru interioris
extrinsecus centum cubitos: quia redẽp¬
tor nr cotidie ꝑmagistros atq doctores
inmensura ꝑfectionis metitur uitã fide¬
lium. uel inspecie bom oꝑis ꝑfidem: uel
insc̃is desideriis ꝑcontemplationem. Mul¬
ti et enm uidentur in fide positi mag¬
na oꝑari. sed incentum cubitis non men¬
surantur: quia ꝑipsa que faciunt. t̃rena
glam querunt. Et quidam uidentur
ꝑ abstinentiam cruciari. gemitib in¬
sistere. sedeoꝵ mensura ad centum cubi.¬
tos minime ducitur: quia dehis que
agunt. abhumano iudicio fauores re¬
quirunt. Quis ergo ẽ qui ꝑcentũ cubi¬
tos mensuratur. nisi is cuius bona oꝑa¬
tio recta intentione utitur. ut ineo qͦd
agit non ad terrena lucra apperenda.
aut ad laudes transitorias reflectatur:
Ecce enim miscđiam proximis exhibere.
possessa largiri. eum celeritate indigen¬
ti tribuere. latitudo infacie porte inferi¬

Expanded text:
inferioris, usque ad frontem atrii interioris inferioris, usque ad frontem atrii interioris extrinsecus, centum cubitos, quia Redemptor noster quotidie per magistros atque doctores in mensura perfectionis metitur vitam fidelium, vel in specie boni operis per fidem, vel in sanctis desideriis per contemplationem. 17. Multi etenim videntur in fide positi magna operari, sed in centum cubitis non mensurantur, quia per ipsa quae faciunt terrenam gloriam quaerunt. Et quidam videntur per abstinentiam cruciari, gemitibus insistere; sed eorum mensura ad centum cubitos minime ducitur, quia in his quae agunt ab humano judicio favores requirunt. Quis ergo est qui per centum cubitos mensuratur, nisi is cujus bona operatio recta intentione utitur, ut in eo quod agit non ad terrena lucra appetenda aut ad laudes transitorias reflectatur? 18. Ecce enim misericordiam proximis exhibere, possessa largiri, cum celeritate indigenti tribuere, latitudo in facie portae inferi