comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuccis apibus lib̾tatẽ et sedicõe
militũ trbłi que ut quid uolũt
placẽtie certe mm̾e̾ meͦ exarẜat
mira et iux credibłi tũc merus
ducis u̾tute comp̃ssa dũ sic ce¬
sari obsequit᷑ for ͥ ͣ ⁊ ut sit dixe¬
mĩ adula᷑ qͣi eũ timeat et nẽie¬

Expanded text:
cunctis opibus, libertatem, et seditione cunctis opibus, libertatem, et seditione militum terribile, que, ut quidam volunt, Placentie, certe itinere medio, exarserat, mira et vix credibili tunc inermis ducis virtute compressa. Dum sic Cesari obsequitur fortuna, et, ut sic dixerim, adulatur, quasi eum timeat, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
gisse lemabant᷑/ Cũ igĩ de ipr̃e et
de loco missionis agi septũ eẽt
milites pomperã om̃s mãib acq
claorib obtestari Ceperũt ut ibdd
staũq duitte̾lit̃ nepe si dilata
res eẽt ꝓmissionib inee accum
in Iue ꝑrcłm et infaustũ bellũ
oderant᷑. om̃e in eo mali genꝰ ex¬
doici ͫ herent stañ reliqui os ad
uarũ aniuõ italie in ing̾ssi dũte̾nt᷑
Cerar ex liba . iusta ex illous ꝙ
ad põaũ frim̃tũ eis policẽt᷑ addit
in suꝑ ut iuifquis eo bello ad amis¬
dedicõe accept ꝭ sit cicenioe hsparã
in pt̃atẽ Redacta ult̾ior nlło negoͦ.
ꝯsecuta est que sub marco uarõne
tenebã ille conucũ secutꝰ exͫ
cesit ultro n ͤ. distulit ꝯmissa sibi
ꝑuĩtia gades usq et acceanũ
Roitua cesaro sequi et sebiniffa
ex hispanis discessum reditũ ꝙ
Romanaz est masilla mu̾mni a legato
cesariõ equoreo uicta c̾tanue̾ et
ut quidasserũt euersa siuent
relicta pt̾ mopem sed cariorem

Expanded text:
gisse letabantur. Quum igitur de tempore ac de loco missionis agi ceptum esset, milites pompeiani omnes manibus atque clamoribus obtestari ceperunt, ut ibidem statimque dimitterentur; nempe si dilata res esset promissionibus, nichil actum iri. Iure periculum et infaustum bellum oderant, omne in eo mali genus exdomicilium haberent, statim, reliqui omnes ad Varum amnem Italie in ingressu dimitterentur. Cesar ex liberalitate insita ex illo usque ad Varum frumentum eis pollicetur; addit insuper, ut, quisquis eo bello aliquideditionem acceptis, et sic citeriore Hispania in potestatem redacta, ulterior nullo negotio consecuta est, que sub Marco Varrone tenebatur. Ille comitum secutus exemplum cessit ultro, nec distulit commissa sibi provincia Gades usque et oceanum fortunam Cesaris sequi, et, submissa ex Hispania discessum reditumque Romam est. Massilia interim a legato Cesaris equoreo victa est certamine, et, ut quidam asserunt, eversa, sive, ut relicta, preter inopem, sed cariorem
Abbreviated transcription (Latin):
gssus cuũbus gr̃s agit atq
illoꝵ erga eñ cantatꝭ haud
miemorẽ se futurũ pondet
quib põne cognitis tãtꝰ pauior.
oni mentes Inuasĩt ut irbe
se̾ om̃s exced̾e̾nt ip̃i q ꝯsules
acq ip̃e pompeiũs accũ suis
de rebus oppĩantes et ex uinii
oppidi euẽtu om̃ia meciẽtes
cã magͣ. suꝑbiã ut eiꝰ uirĩ nui¬

Expanded text:
gressus civibus gratias agit, atque illorum erga eum caritatis haud immemorem se futurum spondet. Quibus Rome cognitis, tantus pavor omnium mentes invasit, ut urbe fere omnes excederent ipsique consules atque ipse Pompeius actum suis de rebus opinantes, et ex unius oppidi eventu omnia metientes. tam magna superbia, ut eius viri
Abbreviated transcription (Latin):
natori cursus scdus medicosalq
iꝑarori ittoria sic huic mo¬
dũtori Rei pu ͦͤ beata ci̾iuduuta
ꝓpoĩta est ut opib f̾ma copus
lucuples gła ampla utute hoesta
sic huiꝰ eñ oꝑis maxiii intꝰ
loĩes acq opnim illũ eẽ ꝑscoie¬

Expanded text:
it, gubernatori cursus secundus, medico salus, imperatori victoria, sic huic moderatori reipublice beata civium vita proposita est, ut opibus firma, copiis locuples, gloria ampla, virtute honesta sit. Huius enim operis maximi inter homines atque optimi il
Abbreviated transcription (Latin):
meoratu dignũ nͨ exignũ cesaier
lenitatꝭ miciũ dum enĩ inter
ꝓtes dedicõ traccaret᷑ atq hac
seducia milites huic illuit et
collastet᷑ et paulatĩ e cesaris
in castra distruerent poĩtoq ad
ipus Cuuli odiõ sine suppitõne
acq ullo metu simł in pace agent¬
i afframꝰ et petreuis Repentina
ros ut ducũ ꝑfidiẽ nstios et exꝑtos
dimisit incolumes. Tandi uoͭ duces
impn reꝵs in opes om̃i et in pͥmis
affc̃is colloquiũ peciere h ͦ additont
s cesuri placẽt secum subẽnis militib
loq̃rent᷑ Ne gauit hoc cesarnet

Expanded text:
moratu dignum, nec exiguum cesaree lenitatis indicium. Dum enim inter partes deditio tractaretur, atque hac fiducia milites hinc illinc et colloquerentur, et paullatim e castris in castra discurrerent, positoque ad tempus civili odio, sine suspicione atque ullo metu simul ut in pace agerent, Afranius ac Petreius repentina tos, ut ducum perfidie inscios et expertes, dimisit incolumes. Tandem vero duces impii rerum inafflictis, colloquium petiere, hoc addito, ut, si Cesari placeret, secum, submotis militibus, loquerentur. Negavit hoc Cesar, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad eius auxi ͫ aliquot naues
misse ab asilo alt̾o legato cesiro
uenissent et aue celitũ qui põ¬
perana in classe naigabant
simibus illaq̃ate eẽnt reliqͥs ad¬
niuate estu maris euadtꝰ pna
soͣ: apitgnus nautis aucta exitu
nõ Inueit sed c̾cũsuse totius hosti¬
ũ ex̾citꝰ usq ad uopꝑã ip̃etũ atq

Expanded text:
ad eius auxilium aliquot naves misse a Basilo, altero legato Cesaris, venissent, et arte Cilicum, qui pompeiana in classe navigabant, funibus illaqueate essent, reliquis adiuvante estu maris evadentibus, una sola Opiterginis nautis acta exitum non invenit, sed circumfusi totius hostium exercitus usque a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatore mm pompeiũ quo adlicuit ob¬
e quio si fiumꝰ et ꝯstantes nees ii. cui
odio sed ẜuande fidei sudio id egnmꝰ
.S iã fidei satpat supplicii est et
fides et pacientia estucta ilra est
młta gͣma et aĩs et corꝑibus passi
sumi ⁊ pati amplius nõ uali̾tes uti¬
x om̃ib quos cuule bellũ ar̃auit

Expanded text:
trum Pompeium, quoad licuit, obsequiosi fuimus et constantes. Neque enim tui odio, sed servande fidei studio id egimus. Sed iam fidei ac supplicii satis est. Et fides et patientia victa est. Multa gravia et animis et corporibus passi sumus, et, pati amplius non valentes, viex omnibus, quos civile bellum armavit
Abbreviated transcription (Latin):
exma qidut atq in pmir siliciã
at sardimiã duoĩ honea ppłito¬
mani ꝑ lixtatos admi̾strare dispo¬
suit de gallia nł solliciꝰ quani
in sima pace Relinq̃tat solã regte¬
xit hispaniã cogitas ꝙ cũ spmud
clasẜ opportũtas asfluxiset uosti¬
gis pompend assequi ne quid
occidentẽ ꝓficisti ubi pompen co¬
pie ingentes erant quaꝵo p̃fidio

Expanded text:
ertit, atque in primis Siciliam ac Sardiniam, duo illa horrea populi romani, per legatos administrare disposuit. De Gallia nichil sollicitus, quam in summa pace reliquerat, solam respexit Hispaniam, cogitansque, quum primum classis opportunitas affulsisset, vestigiis Pompeium assequi, ne quid occidentem proficisci, ubi Pompeii copie ingentes erant, quarum presidio
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ cd mom fi  possit nouulla m̾
sũt de hũs Rebus Rogo uos ut
instituto usus sĩ i eũ statĩ missũ
feci iãduo p̃sti ꝑciũ pompen iñ
meã p̃tãtem uenerũ et a me
missi sũt. Si uolent gͣto eẽ debe¬
bũs pomporũ hoccari ut malit
eũtni fluctuacõe et młta ꝯsiłioꝵ¬

Expanded text:
quemadmodum fieri possit, nonnulla michi sunt. De his rebus rogo vos ut instituto usus sum, et eum statim missum feci. Iam duo prefecti partium Pompeii in meam potestatem venerunt, et a me missi sunt. Si volent grati esse, debebunt Pompeium hortari, ut malit animi fluctuatione et multa consilior
Abbreviated transcription (Latin):
suũ distans a suloẽ quod idc̾to
dixenin ꝙ uulgares quid oppta
putant eẽ custoꝵ ibi cõtẽtois
plustulũ fuit pedene tñ obsi¬
diõne lentulus spint nuꝑe
g̾ssꝰ et fuũ metuẽs ad cestuẽ
uenit sibi acq inuriupecis ueĩam
potens ad quẽ cesems Roppõro
suit nõ se ut auꝙẜ male fecit᷑
actos in sua Rponet dignᵗᵃ
deniq̃ ut se ip̃m ac ppłm R faics¬

Expanded text:
suum distans a Sulmone, quod idcirco dixerim, quia vulgares quidam oppidum putant esse Tuscorum. Ibi contentionis plusculum fuit. Pendente tamen obsidione, Lentulus Spinter muris egressus et finem metuens ad Cesarem venit, sibi atque intrinsecis veniam petens, ad quem Cesaris responsio fuit, non se, ut cuiquam male faceret, actos in suam reponeret dignitatem, denique ut seipsum ac populum roma
Abbreviated transcription (Latin):
it flexit in uelgas ibiq̃ ꝓpia
yeniẽ egit. coipore forsam ociõ¬
pꝑ̃ stacũ bella solitꝰ fuisset
uũt una illi cura erat om̃e
belli sẽz extinguẽ̾/ ił anuis sed
omia mitib actꝭ ducib u̾ bis

Expanded text:
iter flexit in Belgas, ibique proximam hiemem egit corpore forsan otiosemper estatum bella sollicitus fuisset, tunc una illi cura erat omne belli semen extinguere, nichil armis, sed omnia mitibus actibus, dulcibus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
incinoraꝰ ⁊ ip̃e cesar et aliisẽ¬
cio aternõ hosti et qui tuuiltu
ini ͦ tei. p. successor sibi destinãtꝰ
duo q sibi familianssimi. Cceue¬
lius balbus atq oppius saccũ en¬

Expanded text:
ar et alii sentio acerrimo hosti, qui tumultu in illo reipublice successor sibi destinatus duoque sibi familiarissimi, Cornelius Balbus atque Oppius, factum e
Abbreviated transcription (Latin):
Reclissent cũdtos dimisit ingelio¬
dꝰ igens domneii depoĩtũ et ab
oppidamu sibi ollatũ ꝙuis et
nmãta dõicis resticuit. ne san¬
guis quẽ pc̃me asteruẽtor iud ͣ
nł postiro ex ea uictona uł pre¬
de capiã uł ultioĩs accedit 6bi
ꝙ domicii milites sacͣm̃to adegit
nõ nuatrant abitror. sed eo lilr̃̾¬
P sub fugati duce militare blexrꝭ
saiẽ q̃ad corsimũ acta erant mł
edicũ cognostentibus cesatẽ nchł

Expanded text:
retulissent, cunctos dimisit incoludus ingens, Domitii depositum et ab oppidanis sibi oblatum, quamvis et numerata, Domitio restituit, ne sangui postremo ex ea victoria vel prede cuiuspiam vel ultionis accepit, nisi quod Domitii milites sacramento adegit, non invitos, ut arbitror, sed eo libenquam sub fugaci duce militare. Vulgatis sane, que ad Corfinium acta erant, multum additum cognoscentibus Cesarem nichil
Abbreviated transcription (Latin):
apud Iudices cen exuinculis
cam dicat Et hanc uere simlaz
belli cãz uideri posse nuabox
eius facit de qua suo loco dicã
alus uisũ est cũ spa ͦ. płiniors
anuoro imꝑio assuefem didi¬
stisse puatũ mõm ⁊ sola cupi ᵉ.
Dm̃andi in bella cauilia ꝯsẽsissi.
ii. uidet᷑ fuisse ciconis oppiño
sibi int̾ dũ amicissim sed infie̾
hostis qui in libris officõꝵs
semꝑ cesait in ore huisse, ait
ueisus illos curiꝑidis quos
ip̃e sit in lacmũ u̾tit nam
se iuoland est Ius Rgñadi
grã muoland est alũs rebus
pietate colas. Posui ecce
oppioes hõim Garias una ead¬
uolenciũ/ Cesarẽ s. infamare
i aut fatue dicã ualde Reꝵ
tłiũ curioso uenẽ ad manꝰaͥ t
in quibus om̃ibus auidũ se pacꝭ
ondit quib fritasse nõ minq
legi et suoꝵ conuitũ epłãs
Idem pacis studium exp̃ssius
se̾bat/ Cicero quẽ cm̃ dilexit
in sinẽ ut uir sicut de eo strepo¬

Expanded text:
apud iudices, ceu ex vinculis, apud iudices, ceu ex vinculis, causam dicat. Et hanc verisimillimam belli causam videri posse una vox eius facit, de qua suo loco dicam. Aliis visum est eum spatio plurimorum annorum imperio assuefactum dedidicisse privatum modum, et sola cupidine dominandi in bella civilia consensisse. Hec videtur fuisse Ciceronis opinio sibi interdum amicissimi, sed in finem hostis, qui in Libris Officiorum semper Cesarem in ore habuisse ait versus illos Euripidis, quos ipse sic in Latinum vertit: Nam si violandum est ius, regnandi gratia violandum est: aliis rebus pietatem colas. Posui ecce opiniones hominum varias una eadvolentium, Cesarem scilicet infamarei autent sat, ne dicam valde, rerum talium curioso venere ad manus aliquot in quibus omnibus avidum se pacis ostendit, quibusque fortasse non minus Legi et suorum comitum epistolas idem pacis studium expressius scribat Cicero, quem tantum dilexit in finem, ut vir sicut de eo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ odio expoitꝰ nõ ampliũs
differendũ ratus ne aut sui
ꝑiclitarent᷑ aut ip̃e cuctatõe
uilestẽt dispoĩtis more soliro
Per hberra legrombur ulire
nansitu ex gallus in p̃taliã
redut quo cũ uenisset Inuẽit
duas illas legiones/ subobtẽtu
belli ꝑtici Sili ereplas neqz
ad bellũ ꝓfectas ⁊. in italia de¬
cẽtas qͥñ et pompeio assignatas
quod ad euidente cesaris ñurrã
ꝑtinẽ nõ solũ ip̃e un tłs sed
quicũq de ppł̃o ppendedbat ad¬
ꝙ ꝑactis ut solebat Rauenam
nenit uilem sue ꝓuicie abea
ic ꝑatꝰ ultisti / Si quid forte
iusta tã prĩa oppugnãdi ꝙ¬
uis ab alis mus iuste qued¬
cãe afferant᷑. sed odium tr̃at¬
festuri testimomi fidem leuat
latu/ Contra leges gesẜat tb̃nr̃
palam dr̃et ac iuiaret se cesar̃
int̾ Reos delaturũ seu pu ͨ ͤ ille
Iusticio fuidiosus seu ꝓp̾e mẽor
quurre nude iã in nulg ꝰ effri¬
sum erat Idem cesari euenturũ
ꝙ.ͦ miloni ut c̾cũceptꝰ arantis

Expanded text:
 odio expositos, non amplius differendum ratus, ne aut sui periclitarentur aut ipse cunctatione vilesceret, dispositis more solito per hiberna legionibus, ultimo transitu ex Galliis in Italiam rediit. Quo quum venisset, invenit illas duas legiones sub obtentu belli Parthici sibi ereptas, neque ad bellum profectas, et in Italia detentas, quin et Pompeio assignatas; quod ad evidentem Cesaris iniuriam pertinere non solum ipse, vir talis, sed quicumque de populo perpendebat. Adque peractis, ut solebat, Ravennam venit, urbem sue provincie ab ea ac paratus ulcisci, si quid forte iusta causa patriam oppugnandi; quamvis ab aliis minus iuste quedam afferantur. Sed odium manifestum testimonii fidem levat. latu contra leges gesserat, rationem palam diceret ac iuraret se Cesaris inter reos delaturum, seu publice ille iustitie studiosus, seu proprie memor iniurie. Unde iam in vulgus effusum erat idem Cesari eventurum, quod Miloni, ut circumseptus armatis
Abbreviated transcription (Latin):
inde p̃sidus ad cesarẽ crãsne
atꝙ itã reb suo more uelocit
gestis ac ꝓppe ꝯ Iam seciõ galłia
oĩs cisalpia sentirẽt magnas
io ac senatii aditꝰ nor qui
in donucis młm momiti repo¬

Expanded text:
 ad Cesarem transiere. Atque ita rebus suo more velociter gestis ac prospere, quum iam secum Gallia omnis cisalpina sentiret, magnas io ac senatui additus timor, qui in Domitio multum momenti repo
Abbreviated transcription (Latin):
exigne fortuẽ et bollo ꝓmptꝰ
rd infraustus hũe deffensiõem
parmus sed as oppidais od d¬
dicionẽ coactꝰ cũ mori mallet
uenenũ a suo medics popostit̃
quod ille n ͨ. dare nolẽs uec
negare ausus ut qui dnni mo¬
ies uosset . poculũ sõpuilꝵ
sopore Resolutꝰ ꝯquieuit.ex¬
ꝑrectꝰ post moꝵ et delusum

Expanded text:
tune et bello promptus, sed infaustus. Is defensionem parans, sed ab oppidanis ad deditionem coactus, quum mori mallet, venenum a servo medico poposcit, quod ille nec dare volens nec negare ausus, ut qui domini mores nosset, poculum somniferum sopore resolutus conquievit. Experrectus postmodum, et delu
Abbreviated transcription (Latin):
Rebus om̃ibus Canorem ⁊. eẽ
et semꝑ fuisse sumłũ et cesani
n̾ultr idq itã facẽ ad suũ decꝰ
exinuũ ꝑtine ad ea cesarioiñ
nũtis sibi illatas paratũ se

Expanded text:
rebus omnibus cariorem et esse et semper fuisse; similiter et Cesari immerite; idque ita facere, ad suum decus eximium pertinere. Ad ea Cesaris resmeritis sibi allatas; paratum se
Abbreviated transcription (Latin):
diũ Et pͥmocentatũ ab enulis
labituũ legimꝰ Cuiꝰciebra
iñtio in suꝑioribus est hica . Sũt
tũc Cesar cisalpine gallie p̃¬
fec̾at. quod eo spͨtaluat in eo
cusare licet ⁊ reprehendere
naz si cesar m̃uste qͣ priãz ar¬
ma u̾tebat iuste disseni potuit
añꝑoni Aelioqͥn mgͣti insitima
nõ carebit qui tam carr duci
4ͫ p̃tulerit ei ꝙ sine causa
si mgtiᵈ ͦ fuit fac digno sup¬
plicõ punitã fuit /ut qui sg̃
cesare uictonosissumꝰ uñ. fuisẜ
sus pompeio fugacissimꝰ fus
sit mutatacũ duce nõ forͥ ͣ
tñ hoĩs sed̾ u̾tute quod ineum
a̾sũ cesar ip̃e mordatit̾ exꝑ¬
ñdo dixisse tradit᷑ sime quałr.
aut qñ discesẜĩt seq notanciũ
Hortatib acquunt nõ inuẽo¬

Expanded text:
dem tentatum ab emulis Labienum legimus, cuius crebra mentio in superioribus est habita, quem tunc Cesar cisalpine Gallie prefecerat, quod eo spectabat, ut, eo cusare licet et reprehendere. Nam, si Cesar iniuste contra patriam arma vertebat, iuste deseri potuit, anteponi. Alioquin ingrati infamia non carebit, qui tam claro duci alium pretulerit, eique sine causa si ingratitudo fuit, sat digno supplicio fuit punita, ut, qui sub Cesare victoriosissimus vir fuisset, sub Pompeio fugacissimus factus sit, mutata cum duce non fortuna tantum hominis, sed virtute; quod in eum aliquando Cesar ipse mordaciter exprobrando dixisse traditur. Sane qualiter aut quando discesserit, seque vocantium hortatibus acquierit, non inve
Abbreviated transcription (Latin):
roau amicissima nõ suu odiosed
ingenti studio Rei p. poitas clan¬
sit quã alle cũ obsidione ciuxisset
decio brudo ꝗꝑte copiaꝵ oppugnd
linqd ip̃e ceptũ it pageno adhis¬
paiãs uenit ibi a petroiõ et
affrauis iui pͥmi occͣrerant bellũ
Incipiens ꝯ ulło temporo dist̾mẽ
eque diẽ ac noite hostes agde̾t᷑
aĩos ad ignamam impellatue
sic qui sb̾motis testib ꝯcitãtos
rẽocet atq ꝯuer̃t luce autem
pudorẽ obstare et ducũ imꝑio
frenan et ad ucutẽ et ad fidẽ Recħi
fatores bellicas noluẽtẽ ad hillidã
ꝯpulsi hostes cesar. bo maxĩs ĩb̃n¬
bus et dilumo aquaꝵo ingenti qͥd
res sola et solita u̾tute si siuꝑe.
ando in mõte dẽphensos obrelit
acq ita c̾tudedit et ulłq ad fugã

Expanded text:
Romanis amicissima, non sui odio, sed ingenti studio reipublice portas clausit. Quam ille quum obsidione cinxisset, Decimo Bruto cum parte copiarum oppugnandam linquit; ipse ceptum iter peragens ad Hispanias venit. Ibi a Petreio et Afranio, qui primi occurrerant, bellum incipiens, quum nullo temporum discrimine eque die ac nocte hostes aggrederanimos ad ignaviam impellat, nec sit qui, submotis testibus, concitatos revocet atque contineat; luce autem pudorem obstare, et ducum imperio frenari et ad virtutem et ad fidem retrahi, fato res bellicas volvente, ad Ilerdam compulsi hostes. Cesar vero, maximis imbribus et diluvio aquarum, ingenti quidem tes sola et solita virtute superavit, arido in monte deprehensos obsedit, atque ita circumded
Abbreviated transcription (Latin):
quie cesan cõcessisset illã belbo
eamq repecũt eã cesur Reĩsit
et suis misit unã ita pomperũ
ulła cesaiẽ uo̾ duab legionib
iiuitũ nẽo fuit qui nõ intłi¬
gẽt tulit tamẽ qͣn ecꝭ Cum ad¬
u̾sanũs pacistr noluit ut tn¬
sola sibi cisalpma gallia et
⁊ nomen uuꝑri Reanet donͭ.
ꝯsul fieret demqz eousꝙ ss¬
missit excel sũ ami ut qui
cesurẽ nõ nosset suppitan eũ
posset belli metu/ adista dos
cende ul simlande modestient
senatũ sibi adu̾sũ et esius
ñiuicis de sigtos Iai ꝯsules
audiret tͥbmios qui sili aderãt

Expanded text:
Cesari concessisset, illam bello eamque repetiit. Eam Cesar remisit et e suis misit unam. Ita Pompeium nulla, Cesarem vero duabus legionibus imminutum nemo fuit, qui non intelligeret. Tulit tamen, quin etiam cum adversariis pacisci voluit, ut, transola sibi cisalpina Gallia et et nomen imperii remaneret, donec consul fieret. Denique eousque submisit excelsum animum, ut, qui Cesarem non nosset, suspicari eum posset belli metu ad ista desccende vel simulande modestie, usenatumque sibi adversum et ex suis inimicis designatos iam consules audiret, tribunos, qui sibi ade
Abbreviated transcription (Latin):
epłis ab ixĩo nõ sori doctissimo
ced arcissimo an pompeiũ dc̃a
ut .s. undiq fides ꝯstet sed ega
h ͨͤ pauca et ad rem de qua agĩ
ppͨta ncia et locis secreciorib
uĩtie sue tłos tansgediendo

Expanded text:
ab homine non solum doctissimo, sed amicissimo in Pompeium dicta, ut scilicet undique fides constet. Sed ego hec pauca et ad rem, de qua agitur, spectantia, et e locis secretioribus rovincie sue terminos transgrediendo
Abbreviated transcription (Latin):
parato. Et senciẽs se posse re¬
phendi ꝙtlem sequi uellet ut
oũdẽt nõ se hxis uirtute sed
eoga si mut̾o ⁊ metu infamie
mͦ Cirde nõ Causãs alibi deeod
Si uicĩt inquit sillano more exͦ.¬

Expanded text:
sentiens se posse reprehendi, quod talem sequi vellet, ut ostenderet non se hominis virtute, sed erga se merito et metu infamie,michi crede, non causam. Et alibi de eodem: Si vincit, inquit, Syllano more exem
Abbreviated transcription (Latin):
uĩa su odiõ dmna atq huana
misteri ac ꝑu̾ti se quoq ꝑpaci¬
enciã cõtẽptũ in c̾ogitans neq
Iam amplius ferendũ dissimłandi¬
q aͥques existimãs euocatis
ne quã noui motꝰ oppiõne łbido
spͤtacłis ociosus int̾ fuit sero
aũt cladestino egssu secretũ it̾
panc̾is coitãtꝰ arrapuit in quo
cuo tota uocte deerrasset /ix ad
iuotam me ducem casus otulit
quo p̃io ãd rectũ it̾ ꝑꝑlexo at
diffil calle reu̾sus inuẽtisꝙ
colortibus quas p̃miẜat ad
inbitonẽ uenit anmẽ exignũ
sed magnaꝵ tut̃ luutẽ regio¬
nũ ibe ꝑũꝑ eggitabũdus susti
comites adͬ. inquit ceptũ ab¬
sifte̾ ac Reu̾ti licẽt ac si ruium
huc rusgdimiͣ ferro gerẽtu
uõb erũt oñnã Ibi ħeres dubia¬
st qriuidam sibi et statur et
pp̃e corꝑis sus hũanũ mõm
subito bisi est qui annus ad
Dedens pastorra modulabatur
harũdine ad quẽ ut alias nõ
uisum/ Cũ et pastores locor
ille subito nuus e manu cubi¬

Expanded text:
omnia sui odio divina atque humana misceri ac perverti, se quoque per patientiam contemptum iri cogitans, neque iam amplius ferendum dissimulandumque aliquid existimans, evocatis ne quam novi motus opinionem turbido spectaculis otiosus interfuit, sero autem clandestino egressu secretum iter paucis comitatus arripuit. In quo quum tota nocte deerrasset, vix ad auroram vie ducem casus obtulit, quo previo ad rectum iter perplexo ac difficili calle reversus, inventisque cohortibus, quas premiserat, ad Rubiconem venit, amnem exiguum, sed magnarum tunc limitem regionum. Ibi parumper cogitabundus substitcomites: Adbuc, inquit, ceptis absistere ac reverti licet; at si rivum hunc transgredimur, ferro gerenda nobis erunt omnia. Ibi herens dubiuest: quidam sibi et statura et specie corporis supra humanum modum subito visus est, qui amnis ad ripam sedens pastoria modulabatur arundine. Ad quem, ut animal non visum, quum et pastores locorum ille subito, unius e manu tubi
Abbreviated transcription (Latin):
be᷑ : Itaq pulsꝰ ex ecruriã
pplen foridaxet cesar cẽpla¬
ea ͦ aĩo dimusit/ Et uade inquit
ad pompeiũ aq meis u̾bis
uũtia qñ ad hpĩt diem ũo fuit̾
nos oportuitas colloquẽdiat
ego biudissimu quise illã audio
ꝓstũi ꝯ sm credo ut colloquai
expediens ꝓu saluri Ciuꝯcuiã

Expanded text:
batur. Ita pulsus ex Etruria plicium formidaret, Cesar eum placato animo dimisit: Et vade, inquit, ad Pompeium, eique meis verbis nuntia, quando ad hunc diem non fuerit nobis opportunitas colloquendi, atque ego Brundusium, quo ivisse illum audio, profecturus sim, credo, ut colloquamur expediens publice saluti, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
cesar n ͨ nuito eggitãs q quod
sepe dr̃e solitũ fama fuit oꝑosiq
sumo dignitatꝭ gdu ad media
deici ꝙ a medũs ad ex̾ma non
cendendũ ut afftanꝰ maioi. fe¬
uinci a tmbus et oñ exilio mo¬
ii uellet nondũnñ ad anna ꝓ¬
rupit Sn don ͨ. Iure pocius ꝙͣ
bello agendi ppes sꝑ suit q̾ested
statitens paciẽt̾ quid dicã meliꝰ
dissmilant Cũcta sustinut et

Expanded text:
cogitansque, quod sepe dicere solitum fama fuit, operosius summo dignitatis gradu ad media deici, quam a mediis ad extrema, non cedendum, ut Africanus maior fevinci a civibus et in exilio mori vellet. Nondum tamen ad arma prorupit, sed donec iure potius, quam bello, agendi spes superfuit, quiescendum statuens patienter quidem, dicam melius, dissimulanter cuncta sustinuit; et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ad unã ippũ sagitanis alt̾ia
aditũ p̃cluẜat ecut aũt fons
nunis oppidi. is auffr ullol
effecit ut ad fontẽ celis uẽiẽntib
ꝑrclõsa hostib et diffiliesset
aquatio unde nõ tñi pectori sed
lpĩes płimos sicis extiux̾at neq
seno et pice ardentibz et apte
instͣctis / ignẽ in aꝑa Romana
Iactabant. ac ita młtꝭ exustꝭ
sitin suã alieno incenidio uindita¬
bant ibi uoꝰ et q̃ flamas et q̃¬

Expanded text:
 ad unam ripam sagittariis, alterius aditum precluserat. Erat autem fons muris oppidi: is auferri nulleffecit, ut ad fontem telis venientibus periculosa hostibus et difficilis esset aquatio, unde non tantum pecora, sed homines plurimos sitis extinxerat. Neque sevo et pice ardentibus et apte instructis ignem in opera romana iactabant, atque ita multis exustis sitim suam alieno incendio vindicabant. Ibi vero et contra flammas et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrat g. ait quo deoro ꝑdigia
acq hostiũ notat inquitas cep
tares est et l dicẽs
tranquilla attigit et patẽtib
portis merogssus tubinus
plebis qui ꝓp̃ eiuꝰ odium ple
Nb̃i obuiã uẽĩebant astãtibꝰ
cõtione hũit ad ex̾citũ llapis
ube Cesar cociõnatꝰ ferebatur

Expanded text:
rgo, ait, quo deorum prodigia atque hostium vocat iniquitas. Cepta res est. Hec dicens tranquillam attigit, et, patentibus portis, introgressus, tribunis plebis, qui propter eius odium pulsi sibi obviam veniebant, astantibus, concionem habuit ad exercitum. Lapis, ubi Cesar concionatus ferebatur
Abbreviated transcription (Latin):
deiq mõĩs omib cuiare ut
discedens pacatam Relinq̃ret
Ngionez. et cessante bello ad
tushũ rediens / uictore ex̾titũ
reduce̾t quod sili ꝯtinge̾ bello
et fessa bellis gallia appetẽtissid
pacis erat / ex ꝙ magꝰ iͦ ⁊ dux¬

Expanded text:
denique modis omnibus curare, ut discedens pacatam relinqueret regionem, et, cessante bello, ad triumphum rediens victorem exercitum reduceret, quod sibi contingere, bello et fessa bellis Gallia appetentissima pacis erat, eoque magis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uo̾ reges gentesꝙ p̃tlicẽ¬
e̾cuit lib̾tates nõ ut dux.
ppłi a. sed ut dñs aut .Rex.
neq soͫ in italia gallusꝙ
⁊hispais sed inaslã ecꝭ et
grecia r. dona ingentiã et au¬
piͣ eis̃ misit et eoꝵ uiles p̃¬
claris oꝑibus adonauit. q̃
omĩa et si cõtra ꝯsuetudinẽ
romanoꝵo dutũ ałrq ac mos
pacruis̃ exigebat scã no ne¬
gaueñ posset iñ excusator
Inuẽtri. solent .ni. qui aͬ.a is
aguit et maiora presimut̾
⁊ is meluis sibi suut cõstii
Plux audere. erit fortasse
qui dicãt tollalle in cesaregᵈ
enni cuus et uiri bom non
libentiã D auge̾ srd modesti¬

Expanded text:
reges gentesque preter licenexercuit liberalitates, non ut dux populi romani, sed ut dominus aut rex, neque solum in Italia Galliisque et Hispaniis, sed in Asia etiam et Grecia, et dona ingentia et auxilia eis misit, et eorum urbes preclaris operibus adornavit. Que omnia, etsi contra consuetudinem romanorum ducum aliterque ac mos patrius exigebat facta non negaverim, posset tamen excusator inveniri. Solent enim, qui maiora aliis agunt, et maiora presumere, et quo melius sibi sunt conscii, plus audere. Erit fortasse, qui dicat tolerabile in Cesare, qenim civis et viri boni non licentiam debet augere, sed modesti
Abbreviated transcription (Latin):
alios magnꝰ noie. re aut̾ma¬
xiinꝰ uir pompeius. Cui ce¬
sar ut amicũ illũ sibi fac̾ẽt
filiã iuliã optĩam et uina¬
mã ͥ÷ matmoĩs collotarat id
ad odiũ ꝓnas mentes ada¬
man de torq̃re difficile. ualeᷤᷤ
iñ porat ad puᵗᵃ pacem / Si
aut ip̃auixisset aut cõceptũ
filiũ subita ꝯst̾nacõne nõ effue¬
disset a bortinũ iuxit ra ᵒ
netu sibi põpeiũ cesar pͥusq̃s
net in gallias ⁊ ut glu sta¬
lliore ꝯͣsist̾ent. Marcũ crassto

Expanded text:
alios magnus nomine, re autem maximus vir Pompeius, cui Cesar, ut amicum illum sibi faceret, filiam Iuliam optimam et vimam matrimonio collocarat. Sed ad odium pronas mentes ad amandum detorquere difficile. Valere tamen poterat ad publicam pacem, si aut ipsa vixisset aut conceptum filium subita consternatione non effudisset abortivum. Iunxit et alio nexu sibi Pompeium Cesar, priusquam iret in Gallias; et, ut glutino stabiliore consisterent, Mar
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃returlhaud sane cõmẽtũ
rude uł insulsũ Se fotͣmote
suo rotans res huanas omia
ad unũ deuoluebat et põpei
quid̃ auxi ͦ pͥmũ galliã atq
illiricũ ꝓm̃tiã adeptꝰ mox
cũ l. domicius consulaor cãdi¬
datus minaret᷑:. Nad cõsula¬
eũ n sibi exc̃itꝰ adepturꝯipis
quoq pompen sil et marcicias¬
si aꝑã et adu̾sanũ a consula¬
tu repulit et obtinuit sibe
Imꝑrio in qͦnquẽniũ ꝑcogari
Quibus obtentis eosiducie

Expanded text:
sequeretur. Haud sane commentum rude vel insulsum; sed fortuna more suo rotans res humanas omnia ad unum devolvebat. Et Pompeii quidem auxilio primum Galliam atque Illyricum provinciam adeptus, mox quum L. Domitius, consularis candidatus, minaretur, si ad consulaeum et sibi exercitus adempturum, ipsius quoque Pompeii simul et Marci Crassi opera et adversarium a consulatu repulit, et obtinuit sibi imperium in quinquennium prorogari. Quibus obtentis, eo fiducie
Abbreviated transcription (Latin):
eis aduẽtu In obsides ad eum
nucterent ⁊. legatos elcẽtes
beniuolenciã tãti uiri potius
ꝓͣ potenciã oxꝑir̃i iñ narboniã
adut diui̾sis ꝙ legionib ꝑ hib̃

Expanded text:
eius adventu et obsides ad eum mitterent et legatos, eligentes benivolentiam tanti viri potius, quam potentiam experiri. Inde Narbonam adiit, divisisque legi
Abbreviated transcription (Latin):
uut optalłas/ ac lib̾tate auxia
melior Cideba ip̃e qͥdi hib̃iis
exactis apud uoletas iã p̃tagiẽti
Tiuile bellũ in italiã ueuit/
ut oñis uibes et famosa opida
cisalpiẽ gallie c̾tũeundo ppłoro¬
om̃̃ib pluxiẜ huano cultu ac
uenatõe susceptꝰ. ruisistusal¬
pud in galliã remeauit a
ex̾citũ suppense aĩo / atq expt̃asi¬

Expanded text:
unc optabilis ac, libertate anxia, melior videbatur. Ipse quidem, hibernis exactis apud Belgas, iam presagiens civile bellum in Italiam venit, ut omnes urbes et famosa oppida cisalpine Gallie circumeundo popuomnibus plus quam humano cultu ac veneratione susceptus rursus transalpinam in Galliam remeavit ad exercitum, suspensus animo atque exp
Abbreviated transcription (Latin):
Gla simne magna fuit ĩuidia ut
ac sop̃no incubuisset / M aud da¬
biẽ hostil ⁊ nudia caruisset S
ꝯ gailliã donuisset uoiaunq
ulã ingrim fere coegisset uet
ti galia ppłe in m̃nenstũ auxisset
uastando ita sibi Atutꝭ adinatũt
deuixerit/ ut usque in pñtẽ gu
io nereon desendit ut rueret
nõ alioꝙͣ cesaris nõie uocitẽt
uulgari ecꝭ in ẜmoe Cũ et
britannos smmuilit̾ subiugasset

Expanded text:
gloria sine magna fuit invidia; ute ac somno incubuisset, haud dubie hostibus et invidia caruisset. Sed quum Galliam domuisset, romanumque illam iugum ferre coegisset, et vectigalia populi in immensum auxisset,vastando ita sibi virtutis admiratione devinxit, ut usque in presentem ideo, vereor, descendit ut rueret, non alio quam Cesaris nomine vocitent, vulgari etiam in sermone quum et Britannos similiter subiugasset
Abbreviated transcription (Latin):
nestiut uñ fit ut sepe se Inueiauit¬
ppe mio̾res ⁊. relicta suppnẽt et
inuẽta fastidiant hec tam mlta
de labieno quia apud histoncos
uidet᷑ ogultor et curiositaslegẽ
tiõs illa palam ini senatu dea q̃s
cesinẽ ac decreta nõne ecꝭme
aut c̾te numerẽ᷑ siq̃d cuctꝭ Iam
magnificẽtia et libaᷝͤ cesarea
stũpefactꝭ et quid hus Rebus
to odio digintas cesans at ptas
m̃isa erat freꝙ̃ti senatu cestatꝰ
de salute Rei ꝙ se acturũ difi¬
naret ip̃e uo̾ sũ imꝑio rediẽt
adidit ne absentꝭ iocõ comicis¬

Expanded text:
nesciunt. Unde fit, ut sepe se inveniant minores, et relicta suspirent, et inventa fastidiant. Hec tam multa de Labieno, quia res apud historicos videtur occultior, et curiositas legentios: illa palam in senatu dicta contra Cesarem ac decreta. Nove etiam vie aut certe minueretur. Siquidem cunctis magnificentia et liberalitate cesarea stupefactis, et, quid his rebus to odio dignitas Cesaris ac potestas invisa erat, frequenti senatu testatus de salute reipublice se acturum definaret, ipse vero sine imperio rediret. Addidit, ne absentis ratio comiti
Abbreviated transcription (Latin):
fica et si em̃ in nõulłĩs a cribus
modus foitrss excede̾t᷑ quem
in młti ͤ accuũ p̃cipue bellicoꝵ
ad nc̃tue ẜuare difficile est / et¬
si suetoniii quẽ ꝓxio noĩam
de ip̃o loꝙ̃tis plaus sentencia¬
ista sit / Siquidinͤ. dcm ait ulla
belli occasione ĩusti quid ac
ꝑiculosi abstiut tam fedãtis
A infestis ac fens gẽtib ultro
ad explorand statp̃ galliaꝵ

Expanded text:
fica. Etsi enim in nonnullis actibus modus fortassis excederetur, quem in multitudine actuum, precipue bellicorum, ad unguem servare difficile est, etsi Svetonii, quem proxime nominavi, de ipso loquentis ista sententia sit, siquidem: Nec deinde, ait, ulla belli occasione iniusti quidem ac periculosi abstinuit, tam federatis quam infestis ac feris gentibus ultro ad explorandum statum Galliarum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fecit młtoe ex honaᵇ uiuos
cepit ⁊ luctenus cadurtus quẽ
ui cũ c̾berme mutarer hoppi¬
cia ut qui sibi male ꝯstius misꝙ̃
tutũ se putaret / ⁊ sic uagꝰ foite
in manꝰ uenisset ei pasnacti
alilui qui int̾ tot pñe sue motꝰ
sꝑ muciciã ppłi Romã uno fidei

Expanded text:
vivos cepit; et Lucterius Cadurcus, quem vi, quum creberrime mutaret hospitia, ut qui sibi male conscius nusquam tutum se putaret, et sic vagus forte in manus venisset Erpasnacti Alverni, qui inter tot patrie sue motus semper amicitiam populi romani uno fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfrgendã cẽsuit. itaq cũ sit oppid̃
ab om̃i ꝑte c̾tũdatũ eẽt ut il
oꝑib addi posset ⁊ obsessis Rer
copra bñi eẽ sentiret aquã eis
aufferre ceptauit ⁊ fluẽ in¬
pͥmis ꝙᵈͦ pt̾ fuit adradicẽ mõ¬

Expanded text:
confringendam censuit. Itaque, quum sic oppidum ab omni parte circumdatum esset, ut nil operibus addi posset, et obsessis rerum copiam omnium esse sentiret, aquam eis auferre tentavit, et flumen inprimis, quod preterfluit ad radicem mo
Abbreviated transcription (Latin):
hic̃ in manꝰ hostiũ uuiꝰ beĩt
paucis ꝙ post diẽb seu dolore
captiuitatꝭ ⁊. forͣᵉ sue odio
sei metu suppliciĩ guioris
ꝓpontanea Ribi mediã pitã fun¬
uit / hũs felicit̾ fortit᷑ ꝙ ꝑ lega

Expanded text:
hic in manus hostium vivus venit, paucisque post diebus, seu dolore captivitatis et fortune sue odio seu metu supplicii gravioris, spontanea cibi inedia vitam finivit. His fel
Abbreviated transcription (Latin):
magr̃atꝰ ab illis libtati reddẽ¬
dos dedux̾iunt / oppid̃ uõ ip̃m
nõ rat ualidũ extimãtes/ ne qñ
Romais utile eẽ posset, flanus
nambus quantũ pancis horis
ltuit erat in nppa ii geris oppid̃
auxcta parte aquis at flãnus in¬
iecta ne quid penitꝰ Romãĩs cãto
ex oppido suꝑẽet neq hus ꝯteti
quo illieg̾hii cesans amici colligi
onñ ipõe exꝑte p̃sidia quil cẽsa̾i
obsistent ripas fluit̃ custodire q.
eũ transitũ ꝓhiberent fimũtaie
cormꝑe aut aspoitare /ut eñ si nõ
alitꝰ faltem fame Repellent qͣ

Expanded text:
is libertati reddendos deduxerunt. Oppidum vero ipsum non sat validum estimantes, ne quando Romanis utile esse posset, flammis navibus, quantum paucis horis licuit erat enim in ripa Ligeris oppidum, avecta, parte aquis aut flammis iniecta, ne quid penitus Romanis tanto ex oppido superesset. Neque his contenti duo illi egregii Cesaris amici, colligere omni ex parte presidia, quibus Cesari absisterent, ripas fluminis custodire, quo eum transitu prohiberent, frumenta corrumpere aut asportare, ut eum, si non aliter, salte
Abbreviated transcription (Latin):
ab imꝑatore totoq couspice̾t᷑ ex̾citu
quia iñ disficilima res eras et
młti ex Romaĩs assidue uululitad̃
ex cogitauit aliã miaz. cesar et
omisso c̾tauue̾ inpari ac dãpnose
cumłis sus t̾rã actis adiꝰ Iã fõtis
uenas penetrãdo ꝑuendĩt qͥbus
p̃cisis atꝙ aliorsum deruuatis
subito fous sicatꝰ est q̃ res mea¬
secis tm̃ doloris actulit ac stuꝑons
ad om̃e uictoris arbit̾ũ / seuẜat
p̾dem cesar ad res gẽndas suã
sibi obstare clemenciã ꝓuidãt
rius cogitalat ex diu̾so añs
suã mãsuetudinẽ sic̃ notã oĩb
ꝯfidebat ut mi̾me Gererẽ si qͥd
ogisset appĩs. ne qd seuentate
accui ⁊. nõ pocius necessitate iudi¬
caret .hͦ fiducia et exempli cã
inductꝰ ĩ om̃s qui illo in oppido
ꝯ̃ eũ anna gestauerant insuetꝭ
sibi supplicũ genꝰ ex̾ant / qbus

Expanded text:
ab imperatore totoque conspiceretur exercitu. Quia tamen difficillima res erat, et multi ex Romanis assidue vulnerabantur, excogitavit aliam viam Cesar, et, omisso certamine impari ac damnoso, cuniculis sub terram actis, ad ipsius iam fontis venas penetrando pervenerat, quibus precisis atque aliorsum derivatis, subito fons siccatus est. Que res intrinsecis tantum doloris attulit ac stuporisad omne victoris arbitrium. Senserat pridem Cesar ad res gerendas suam sibi obstare clementiam, providerius cogitabat. Ex diverso autem suam mansuetudinem sic notam omnibus confidebat, ut minime vereretur, si quid egisset asperius, ne quis severitate actum et non potius necessitate iudicaret. Hac fiducia et exempli causa inductus in omnes, qui illo in oppido contra eum arma gestaverant, insuetum sibi supplicii genus exercuit, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
strage hom̃i stã ⁊ ducib młtis ce¬
ses nͥ cassinelanum alũtiũ auxl¬
int̾ fc̃i. pauti fuga elapsi et
insi molites Romãi tamo et tam
Gario labore haud am̾to fatiga
nocte media ad insequẽd̃ ꝓfugos
in prĩam quisq suã abeunt. nũ¬
spe ꝯsũpta et quid agant quid
ꝯsilui capiant ignariscłitãs
inquit deos om̃s testor bellũ hoc
sustepti eoti q fidcir dũ potui
saris adiosantib rem ag̃ssus
exꝑtꝰ ꝙ om̃ĩa ad ulrimũ uictus
est udunũ cogitãdi restat Romaĩs
uictorib qłi ratifiat idꝙ egonõ
alr̃ ꝙͣ mei ip̃ius seu captiuitate
seu moite firi̾ possi senciõ adstͣꝙ
uꝰ sou occisꝰ in manꝰ hostiũbenẽ¬

Expanded text:
ducibus multis cesis, Vercasivelanum Alvernum, auxilinterfecti, pauci fuga elapsi; et nisi milites romani tanto et tam vario labore haud immerito fatigatnocte media ad insequendum profugin patriam quisque suam abeunt, nunspe consumpta, et quid agant, quid consilii capiant, ignari, tali tandem inquit, deos testor, bellum hoc suscepi egique fideliter, dum potui. Fatis adversantibus rem aggressus expertusque omnia ad ultimum victus est. Id unum cogitandum restat, Romanis victoribus qualiter satisfiat; idque ego non aliter, quam mei ipsius seu captivitate seu morte, fieri posse sentio. Ad utrumque vus seu occisus in manus hostium ve
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ/ Quib rbus ego culꝑa
cesurẽ nõ abfoluo feait qͥd
ꝑ maple ip̃e ceppit extruers
emanubus que nõ sue erãt
S ppłi rãi descipliuã mili¬
tarẽ puse politã docori adse
Ueduxit nt p̾uañ suo doceñ¬

Expanded text:
r. Quibus rebus ego culpa Cesarem non absolvo. Fecit quedam, permaxime impense cepit extruere e manubiis, que non sui erant, sed populi romani. Disciplinam militarem, publice solitam doceri, ad se reduxit
Abbreviated transcription (Latin):
hxstib pptacłin in romar
essent obsessis uoͥ leticiaũ
it aq ꝯpectu ip̃s gandiũ
assupta fiduciã portibagise
copias ꝑtitꝰ hos iuiis hos
aliis obicit duob mag̾s
plus ea iñ ualle c̾tatidest

Expanded text:
 Romani essent, obsessis vero letissimum. Itaque conspectu ipso gaudium assumpta fiducia, portis egrescopias partitus hos unis hosque aliis obicit. Duobus magnis preliis ea in valle certatum est
Abbreviated transcription (Latin):
diuisit in p̃dy ꝓpt̃ heduos arq
aliõnos los sibi Retinuut. si forusẜ
eoꝵ pcio Recuꝑare pplõs illos porpet
.successit ꝙ quod intendat̾ nam ꝓ¬
sc̃us in eduos urbem sine p̃liore¬

Expanded text:
divisit in predam, preter Eduos atque Alvernos; hos sibi retinuit, si fortassis eorum pretio recuperare populos illos posset; successitque, quod intenderat. Nam profectus in Eduos urbem sine prelio re
Abbreviated transcription (Latin):
suos pulsi pat̾a dũ adio¬
mauas custodias uemi et̃
gẽĩtu atꝙ abecͣtoib instãt
in ẜeututẽ Recipẽ aibo Reficiu̾e¬
gat cesar / ers P Gude Bene¬
iant mox renti Iudet duota¬
liã obsessi agũt expcata ad¬
oiat auxi᷑ q cast̾s iux Romõa
cast᷑ deippõisꝭ die ꝓxxio

Expanded text:
dum ad romanas custodias venissent, gemitu atque obsecrationibus instant in servitutem recipi, cibo refici. Negat Cesar, eosque, unde venerant, mox reverti iubet. Dum talia obsessi agunt, expectata aderant auxilia, que, castris iuxta romana castra dispositis, die pro
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ea aitis subuẽit egentibus
nõĩati picconũ in finibus audiõ
duratõ ppł. Ro. amico stabłi sẽꝑ
ac fido qui tut̃ cp̃is ad luionẽ
obsidebã ab admiaco qui ad fa¬
mã ad bentatis auxilis Romãi in
euasit / diuaciũs obsidione libal¬
tii est / młte ꝑ id ipus ui bes in
ptãtem ppłi .Ro. Redacte et in fide
lentes que diceban᷑ a̾montẽ ppõte
Romano ingo colla subiciũt iue
eã ꝑ gaiũ fabinũ gesta sũt.xc.
gauis cãmꝰ diapentẽ seuonem
⁊ lucterũ cadureũ audacissimos
notentissimos q hoĩes qui adiata
⁊ Romanos cõmeatꝰ t̾bare. et late
lac̾cinari solite erant sit in sinib
cadincoꝵ obsedit pͥmũ. dehuit
ã sruĩtis uerselle dinũ id oppi¬
do u obsidebant᷑ erat ndm̃. cõ

Expanded text:
ea amicis subvenit egentibus, nominatim Pictonum in finibus Andio Duratio, populi romani amico stabili semper ac fido, qui tunc temporis ad Limonem obsidebatur ab Adunaco, qui ad famam adventantis auxilii romani in evasit: Duratius obsidione liberatus est. Multe per id tempus urbes in potestatem populi romani redacte et in fidem lentes, que dicebantur Armorice, sponte romano iugo colla subiiciunt, que omnia per Gaium Fabium gesta sunt. At Gaius Caninius Drappetem Senonem et Lucterium Cadurcum, audacissimos nocentissimosque homines, qui, adunata u, romanos commeatus turbare et late latrocinari soliti erant in finibus Cadurcorum obsedit primum; dehinc autem frumentis Versellodunum id oppido, ubi obside
Abbreviated transcription (Latin):
bonoso delectꝰ officio. uentiquide
iux etatis excusacõe cõsenẜat
du̾ant hostib aĩ hoc euentu sed
q̃ facile c̃stut cito occidũt paulo
post g manoꝵo qui sub cesie erãt
Auot equitũ inc̾ su pͥmũqͥde
loco moti / mox in fugã u̾si resistẽ¬
do ꝯstanciã aimẜe nl deinceps
ausi insi ꝑ insidiãs / hus q ip̃is
infelicis usi et eoꝵ frande Roma¬
na untute suꝑata equitũ peditũ¬
q iultis milib amusẜ p̃s cũdu¬
ce implacałłi illo Romanoꝵahoste
corbeo qui mlło pitło indua quit
ut fuget nlłis uictoꝵ horatibus¬
ulła spe uenie oblata flecti. huit
ut se dedõt. pugnõs mori maliuit
fractiãt deiectis aĩs cũ ad eõ
cesarẽ audiret clangoe tubaꝵ
clanior̃ diffimut̃ mitendos ad eum
dissensit p̃t unũ conũ quĩ metu
digni supplicii fuga dedicõe de¬
uti equitatũ iuꝑ adduxat̾ lega¬

Expanded text:
ficio, ne uti quidem iusta etatis excusatione, consenserat. Creverant hostibus animi hoc eventu. Sed, que facile crescunt, cito occidunt. Paulo post Germanorum, qui sub Cesare erant, aliquot equitum incursu primum quidem loco moti, mox in fugam versi, resistendi constantiam amisere, nil deinceps ausi, nisi per insidias; hisque ipsis infeliciter usi, et eorum fraude romana virtute superata, equitum peditumque multis millibus amissis ipso cum duce implacabili illo Romanorum hoste Corbeo; qui nullo periculo induci quivit, ut fugeret, nullis victorum hortantibulla spe venie oblata, flecti quivit, ut se dederet; pugnans mori maluit. Fracti ac deiecti animis, quum adesse Cesarem audirent, clangore tubarum clamore diffiniunt mittendos ad eum dissensit, preter unum Comium, qui metu digni supplicii fuga deditionem deunde equitatum nuper adduxerat. Lega
Abbreviated transcription (Latin):
bat / neq ulli pplo uaciudsmbat
de aliena pͥus ꝙ de sua salute cu¬
iã ge̾re/ Exclusi undiq bitun
cis ꝙ obsidib sunt Recepti ns̃
ad impunitatẽ moda sed ad tr̃am
ita ut cũ iã dig̃ssus legarot
eoꝵ recepisset opem postentes
adũsꝰ cartes qui eos p̃łus
lacessebant / nõtm̃ misent auxi¬
liũ sed tulent᷑ eoq cũ copiaꝵ
ꝑte ꝑrexit. qua dicata dis moe

Expanded text:
bat, neque ulli populo vacuum sinebat de aliena prius, quam de sua salute curam gerere. Exclusi undique Biturtisque obsidibus, sunt recepti non ad impunitatem modo, sed ad gratiam, ita ut, quum iam digressus legatos eorum recepisset opem poscentes adversus Carnutes, qui eos preliis lacessebant, non tantum miserit auxilium, sed tulerit, eoque cum copiarum parte perrexerit. Qua ditata pre
Abbreviated transcription (Latin):
Cesar actulit᷑ ut q miis suppłics̃
metu om̃s absolue̾t / illa aquo
dapna et mala omiã excitiu
illata uñn una uoce ꝯstabat mi¬
litũ odio ꝑmisit et securi ꝑcuti
passꝰ est/ Cesari caput carmites
agenti lre reddũt᷑ acãmõ legato
de strage hostiũ / lucteñ q fuga et
capnũtate drapetis insuꝑ et
de oppid anoꝵ ñuutabłi ꝓpoĩto qui

Expanded text:
Cesar attulit, utque unius supplicio metu omnes absolveret, illum, a quo damna et mala omnia exercitui illata omnium una voce constabat, militum odio permisit, et securi percuti passus est. Cesari apud Carnutes agenti littere redduntur a Caninio legato de strage hostium Lucteriique fuga et captivitate Drappetis, insuper et de oppidanorum immutabili proposito, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uibes alias muisit/ euocatis¬
ẜ ad concione ppłis dr̃one miti
ac magnificã. qua in re pͥncipes
oratores equauit mlta undiq
ꝑt̾bata composuit nã ⁊ amicos
illarauit ⁊ hostes placauit et
dubiõs fimauit / ⁊ deiecto enpit/¬
⁊ mestos ac pauidos ꝯsolat qõ
iisset / uude ut dixĩmꝰ młta Re¬
bellio orta erat. cogitans eos
plux cen̾s ommib / ꝓpt̾ offeuse
ꝯstiam forundare moxut uibẽ
accigit cõiuracõnis auttorez//
Buctuariũm de popostit/ is uulga¬
to iuore hpm qui libent̾ ꝯuiure

Expanded text:
urbes alias invisit, evocatisque ad concionem populis, oratione miti ac magnifica, qua in re principes oratores equavit, multa undique perturbata composuit. Nam et amicos hilaravit et hostes placavit et dubios firmavit et deiectos erexit et mestos ac pavidos consolatus iisset, unde, ut diximus, multa rebellio orta erat, cogitans eos plus ceteris omnibus propter offense conscientiam formidare, mox, ut urbem attigit, coniurationis auctorem Gutuarium depoposcit. Is, vulgato more hominum, qui libenter commune
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ pancꝭ / hoc cũ t̾bus ut fimia
si cio ml̃tꝭ loci se disficltare dep¬
fenderent ⁊ mopia pabuli ãt
rent. que ille audiens ssat ma¬
tiua et mĩe barbanca cõsilia
Indicauit in id maxie intentꝰ
ut manũ hpstes ppiesi suoꝵo
pancitate conseretent fidens
uis fiangẽt Itaq cõuocius militi¬
bus et patefacto lpstũ ꝯsiłlo hor¬
tã suos ut et more solito foius
se hẽut 2. globatm ꝓdeant / q.
pancitato oppimio hõstib augeat᷑
ip̃e 3 ͤ ᷤᷤ in fronte legiones quãto
quint antius impedim̃ta in me ͦ
legionez unam in fine ꝯstituit neq
nñ hoc cõmento hostes elieuit et si
eñĩ Illos ad p̃lũ pancitas lpmarẽ
ut erat ingentis plemus fiducie
uidelã locr sese altiore ꝯtinen̾ sce¬
sar cast᷑ hostib quantũ połiut᷑
mod̾ ac t̾rib t̾bris et ualadis ad
dupplici fiebat ex causaut et
lpostib fiduciã/ oppio q Romanoꝵ
mecꝰ ac̾ stet̾i et cũ legiones pa¬
bula cum longuis ꝓficist̾ent᷑ pau¬

Expanded text:
bus, ut fama si cum multis, loci se difficultate defenderent et inopia pabuli ac rent. Que ille audiens sat matura et minime barbarica consilia iudicavit, in id maxime intentus, ut manum hostes, spreta suorum paucitate, consererent, fidens vis frangeret. Itaque convocatis militibus et patefacto hostium concilio, hortatur suos, ut et more solito fortiter se habeant et globatim prodeant, quo paucitatis opinio hostibus augeatur. Ipse tres in fronte legiones, quanto quivit arctius, impedimenta in medio, legionem unam in fine constituit; neque tamen hoc commento hostes elusit. Etsi enim illos ad prelium paucitas hortaretur, ut erat, ingentis plenus fiducie videbatur: loco sese altiore continuerunt. Cesar castra hostibus, quantum potuit modum ac turribus crebris et validis. Id duplici fiebat ex causa, ut et hostibus fiducia opinioque Romanorum metus accresceret, et, quum legiones pabulatum longius proficiscerentur, pau
Abbreviated transcription (Latin):
sed pcõi nost̾ gͣuissimas pcãs
ꝓsiil et corbens om̃is mali
auctor accubuit quo soppite cũẜ
nõb̃ mĩs Reppistẽ licuisset. illũ
concitabat plus ille unꝰ ꝙ se

Expanded text:
sed peccati nostri gravissimas penas quod simul et Corbeus, omnis mali auctor, occubuit, quo sospite numquam nobis resipiscere licuisset. Ille concitabat; plus ille unus,
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑata factiurs / es labienũcũ
duabus legionibus dingõd̃ statiut
suꝑerant tñ ut ex magnis eg̾tu¬
dimbus solent dolores dqui m̃bho
singlares mocq. ex hac aut
sedes ꝙ mutãtiũ nlła aliã obtã¬

Expanded text:
ata facturos. Eo Labienum cum duabus legionibus dirigendum statuit. Supererant tamen, ut ex magnis egritudinibus solent dolores aliqui membrorum, singulares motus ex hac aut sedemque mutantium nullam aliam ob