comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in suis oꝑib mortifera facta cognouit. Spi¬
na. ẽ. enim: que totum corpꝰ erigit atq
recontin&. Hec pro suꝑbia merito posita
ẽ: que confracta non deicit ad interitum.
sed erigit potius ad salutẽ. Hoc argum̃tũ
dicitur a necessitate: quando causȩ grauis¬
sime p̃mittuntur. ut ad confessionem pro¬
ficuam correctus animus adducatur.
elictum meum cognitũ tibi feci: &
iniusticͥam meã ñ oꝑui. icut suꝑsꝰ
dixit unde fuerat uulneratus. ita nũc
ueniens ad secundã partem: refert unde
curam dño largiente ꝑceperit. Dingen¬
osa simplicitas: & mille mira tergi uersato¬
rib cautior puritas. Illi dicitur delictum
suisse manifestatum cui nichil occultum. ẽ.
ad quẽ plus clamat causa quã lingua. Q
& si ab homine ñ audiat: cercius om̃ia no.¬
uit quã ille qui facit. S hoc ẽ. cognitum fa¬
cere: in confessionem delicta ꝑducere. Oꝑire
ẽ autem: ualde aliquid silentio tegere. aut

Expanded text:
in suis operibus mortifera facta cognovit. Spiin suis operibus mortifera facta cognovit. Spina est enim quae totum corpus erigit atque recontinet. Haec pro superbia merito posita est, quae confracta non dejicit ad interitum, sed erigit potius ad salutem. 104 Hoc argumentum dicitur a necessitate, quando causae gravissimae praemittuntur, ut ad confessionem proficuam correctus animus adducatur.elictum meum cognitum tibi feci, et injustitiam meam non operui. Sicut superius dixerat, unde fuerat vulneratus, ita nunc veniens ad secundam partem, refert unde curam, Domino largiente, perceperit. O ingenosa simplicitas, et mille tergiversatoribus cautior puritas! Illi dicitur delictum fuisse manifestatum, cui nihil occultum est, ad quem plus clamat causa quam lingua; qui etsi ab homine non audiat, certius omnia novit quam ille qui facit. Sed hoc est cognitum facere, in confessionem delicta perducere. Operire est autem valde aliquid silentio tegere, aut
Abbreviated transcription (Latin):
put& absconditum: quod in conscientie suae
penetralib recondit occultũ. ¶Im̃ die
ac nocte grauata. ẽ. suꝑ me manus tua.
ecc̃ori grauis manus. est. quȩ flagellat:
& ponderosa que uindicat. Die ac
nocte continuum tempꝰ significat. ut m̾i¬
to fensa fuerit grauis: quȩ castigationis
pondere ñ recessit. Aliter enim felicit᷑ hu
nitatis impͥmer&. Mlanus enim ꝑ tropo¬
logiã oꝑationem significat: quia hominũ
nisus. est. manib oꝑari. Diuinitas enim
ñ manib aliquid agit. s uoluntatiꝰ sue
uirtute omĩa disponit ac perficit. mum
onuersus sum in erumna mea dum
configitur mͥ spina. Hoc ẽ. quod
suꝑius dixit: grauata ẽ. suꝑ me manus
tua. Erumnosus enim dicitur: ualde ruino¬
sus. Ruina quippe appellata ẽ: quasi repe¬
tens una. Conũsus gͦ fuerat in erumna
qͥ ceciderat de suꝑbia: ut qui ante damaũ
ꝑ elationẽ. nunc confiteretur dñõ ꝑ huini¬
litatem. Qui idõ salutis spes rediit: qm̃

Expanded text:
putet absconditum, quod in conscientiae suae putet absconditum, quod in conscientiae suae penetralibus recondit occultum. Veac nocte gravata est super me manus tua. Peccatori gravis manus est quae flagellat, et ponderosa quae vindicat. Die ac nocte continuum tempus significat; ut merito sensa fuerit gravis, quae a castigationis pondere non recessit. Aliter enim feliciter nonitatis imprimeret. Manus enim per tropologiam, operationem significat: quia hominum usus est manibus operari. Divinitas enim non manibus aliquid agit, sed voluntatis suae virtute omnia disponit et perficit. Vers. 5. Conversus sum in aerumna, dum confringitur mihi spina. Hoc est quod superius dixit: Gravata est super me manus tua. Aerumnosus enim dicitur valde ruinosus. Ruina quippe appellata est, quasi repetens ima. Conversus ergo fuerat in aerumna, qui ceciderat de superbia; ut qui ante clamavit per elationem, nunc confiteretur Domino per humilitatem; cui ideo salutis spes rediit, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
eracto gͥ breuit̃ ut cõpetebat S die.¬
exordio. nunc penitens iste ad nar-¬
rationem compendiosissimã uenit. Quã
bene quidam cor. quidam animam cau¬
sais ẽẽ dixerunt. quoniã ꝑ ipsas agnosci¬
tur quicquid in negotioꝵ uirib medullit᷑
continetur. Dicit enim. Qm̃ non sum tͥ
infirmitate consenuit more uuln̾is corpo¬
ralis. Qd si non aꝑitur ad curam. in putre¬
dinem seruatur occultam. Ossa enim sicut
sepe diximꝰ significant animi firmitatẽ:
que merito inueterasse dicuntur. qm̃ ulcꝰ
ñ fuerat salutari medico publicatum. Se
profitetur. S tacuit diuinitati: cui uigit̃
supplicare debusset. Clamauit. qui ꝑspa¬
tia longi temporis de sua iustificatione
locutꝰ. est. Tacuit ꝗͦ quod loqui fas fuit:
locutꝰ ẽ. quod tacere debuisset. Sic factũ
est. utrumq culpabile. quamuis uideatur
ẽẽ diuersum. Nemento autẽ quod tota uirtꝰ
huiꝰ psalim contra hoc execrabile humam
gn̾is uicium probatur opposita. ne qͥs dño

Expanded text:
eracto igitur breviter, ut competebat, exordio, nunc poenitens iste ad narrationem compendiosissimam venit, quam bene quidam cor, quidam animam causarum esse dixerunt, quoniam per ipsas agnoscitur quidquid in negotiorum viribus medullitus continetur. Dicit enim: Quoniam non suminfirmitate consenuit, more vulneris corporalis, quod si non aperitur ad curam, in putredinem servatur occultum. Ossa enim, sicut saepe diximus, significant animi firmitatem, quae merito inveterasse dicuntur, quoniam ulcus non fuerat salutari medico publicatum. Seqprofitetur. Sed tacuit Divinitati, cui jugiter supplicare debuisset. Clamavit qui per spatia longi temporis de sua justificatione locutus est. Tacuit ergo quod loqui fas fuit; locutus est quod tacere debuisset. Sic factum est utrumque culpabile, quamvis videatur esse diversum. Memento autem quod tota virtus hujus psalmi contra hoc exsecrabile humani generis vitium probatur opposita: ne quis Domino
Abbreviated transcription (Latin):
puitauit pecc̃um. Scilicae in cuius ore dolꝰ
non ẽ. Idẽ qui nulla sͥ remissione placuerit.
Et cum sit peccator. ipse se predicet esse
scĩssimum. Q morbo maxime laborat hu¬
manitas. S sua potius delicta cognoscers.
in humilitate satisfactionis iugiter
ꝑseuerat. Ipse enĩ dño placae. qui sͥ displi¬
c&r. Quia dum nos culpamꝰ ueri loquium¬
ẽ: cum nos uolumꝰ laudare. mendacium ẽ.
Hactenus fuere pͥncipia. in quib miscdiã
boni uidicis ꝑ humilitatẽ nimiam desi¬
derauit adquirere.S nos in parte ista
diuisionẽ non ponimus. qm̃ diapsalmata
sequimur. Quȩ silentio sp̃s scĩ noscunt᷑
ẽẽ diuisa: dum & illa seruare possumus.
& ista minime preterimꝰ. Qm̃ tacui in

Expanded text:
inus peccatum; scilicet in cujus ore dolus non est; id est qui nulla sibi remissione placuerit; et cum sit peccator, ipse se praedicet esse sanctissimum quo morbo maxime laborat humanitas, sed sua potius delicta cognoscens, in humilitate satisfactionis jugiter perseverat. Ipse enim Domino placet qui sibi displicet; quia dum nos culpamus, veriloquium; cum nos volumus laudare, mendacium est. Hactenus fuere principia, in quibus misericordiam boni Judicis per humilitatem nimiam desideravit acquirere. Sed nos in parte ista divisionem non ponimus, quia diapsalmata sequimur, quae silentio Spiritus sancti noscuntur esse divisa; dum et illa servare possumus, et ista minime praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
ad illos scilicet peccatores. qͦs supius
uẽtat dni narrare preconia. dicit eni.
Intelligite. idest fidelit̾ obedite. Et neb
om̃ib peccatorib crederes dictum. addi¬
dit. qui obliuiscimin dñm. Peccator
enim qui supplicat et se humili satisfac¬
tione castigat: ñ obliuiscitur dnm̃.St
idõ dde quib hoc dictum sit: breui com¬
plexione monstrauit. Inmensũ crimen.
negligentia ñ ferenda obliuisci dm̃. qui
animã dedit: carnẽ pascit. & fideles ab
om̃i aduersitate defendit. Amentia est
certe illum memoria carere. quẽ presen¬
tem semꝑ constat existere. S qui obliuis¬
cuntur dnm. nisi qui p̃cepta ipsius im¬
qua p̃sumptione contempnunt. Seqͥt᷑.
Nequando rapiat &e non sit qͥ eripiat.
Quando diabolus rapit: est qui eripiat
ad salutem. Quando dñs ad undictam
crabit. ñ. est qui liberare possit. Ndaicũ¬

Expanded text:
ad illos scilicet peccatores quos superius ad illos scilicet peccatores quos superius vetat Domini narrare praeconia. Dicit enim: Intelligite, id est fideliter obedite. Et ne hoc omnibus peccatoribus crederes dictum, addidit, qui obliviscimini Dominum. Peccator enim qui supplicat, et se humili satisfactione castigat, non obliviscitur Dominum. Et ideo de quibus hoc dictum sit, brevi complexione monstravit. Immensum crimen, negligentia non ferenda oblivisci Dominum, qui animam dedit, carnem pascit, et fideles ab omni adversitate defendit. Amentia est certe illum memoria carere, quem praesentem semper constat existere. Sed qui obliviscuntur Dominum, nisi qui praecepta ipsius iniqua praesumptione contemnunt? Sequitur: Nequando rapiat, et non sit qui eripiat. Quando diabolus rapit, est qui eripiat ad salutem: quando Dominus ad vindictam trahit, non est qui liberare possit addic
Abbreviated transcription (Latin):
eñ. Existimasti iniquitate quod ero tib
similis. Usus iste mortalium. ẽ. ut qͦtieis
mala cõmtiti patimur nec eis aꝑte sesistre¬
mus. si militudinẽ morum ilis consentire
uideamur. Hoc nunc iniquã mentem de
a nõ sentire confirmat. ut quia differt
iuindicare & ipsi credantur scelera humana
placuisse. S huic prauo intellectu datur
iusta sententia. Suꝑus enim dixit uerba
sua post pecc̃oris tergum fuisse pidiecta.
nunc sorte contraria peccata dic̃ uicuiq
ante faciem suã collocanda. ꝑ hanc autẽ
sententiam futuri uidiciĩ cognoscimus qua¬
litatẽ. quia om̃is peccator ante se uidebit
stare. quod se putabat obliuionis benefi¬
cio preterisse. Horror inmensus. formido
inestimabilis. illa homines uidere. ꝑ que
se norunt ad et̾na supplicia ꝑuenire.
ntelligite hec om̃s qui obliuiscimimꝰ dm.
nequando rapiat: & non sit qui eripiat
ic facta .ẽ. aposto ophe idẽ conũsio

Expanded text:
enim: Existimasti iniquitatem, quod ero tibi enim: Existimasti iniquitatem, quod ero tibi similis. Usus iste mortalium est, ut quoties mala committi patimur, nec eis aperte resistimus, similitudine morum illis consentire videamur. Hoc nunc iniquam mentem de Domino sentire confirmat; ut quia differt vindicare, et ipsi credantur scelera humana placuisse. Sed huic pravo intellectui datur justa sententia. Superius enim dixit verba sua post peccatoris tergum fuisse projecta: nunc sorte contraria, peccata dicit unicuique ante faciem suam collocanda. Per hanc autem sententiam futuri judicii cognoscimus qualitatem; quia omnis peccator ante se videbit stare quod se putabat oblivionis beneficio praeteriisse. Horror immensus, formido inaestimabilis illa homines videre, per quae se norunt ad aeterna supplicia pervenire. qui obliviscimini Dominum, nequando rapiat, et non sit qui eripiat. Hic facta est apostrophe, id est conversio
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ se intali prauitate miscuerit. sicut et
apłs ait. Qui detrahit frĩ detrahit legi
& iuidicat legem. Sequitur. E adũsus filiũ
matris tuȩ ponebas scandalũ. filium ma¬
tris sobolem dicit ȩccłie. cui ꝑ generatioĩs
partum fraterna caritate coniungimur.
Ponit gͦ scandalum frĩ suo. qͥ hereticas
prauitates uel alias interceptiones quib
innocens capiat᷑ excogitat. De talib enĩ
idem apłs dicit. Qui sosplristice loquitur.
odibilis. est. huiusmodi. Et propͥe dixit
ponit propt̾ laqueos insidiosos. qu abs¬
conduntur arte u̾borum. ut incauta
simplicitas occultis nexib obligetur. un
que latius fuerant narrata recolligit.
Dicit enĩ eum multa facerent peccatores.
dnm̃ ustum non iniuste distulisse uidici¬
um ut conuersionis tempus inueniret᷑.
dum dampnatioĩs pena suspenditur.S
de ista beniuolentia ereatoris. que opino
prauis mentib nascatur exponit. Bicit

Expanded text:
qui se in tali pravitate miscuerit; sicut et qui se in tali pravitate miscuerit; sicut et apostolus Jacobus ait: Qui detrahit fratri, detrahit legi, et judicat legem . Sequitur, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Filium matris, sobolem dicit Ecclesiae, cui per regenerationis partum fraterna charitate conjungimur. Ponit ergo scandalum fratri suo, qui haereticas pravitates, vel alias interceptiones, quibus innocens capiatur, excogitat. De talibus enim ipse Vir sapiens dicit: Qui sophistice loquitur, odibilis est hujusmodi . Et proprie dixit, ponebas, propter laqueos insidiosos, qui absconduntur arte verborum, ut incauta simplicitas occultis nexibus obligetur. Vequae latius fuerant enarrata, recolligit. Dicit enim, cum multa facerent peccatores, Dominum justum non injuste distulisse judicium; ut conversionis tempus inveniretur, dum damnationis poena suspenditur. Sed de ista benevolentia Creatoris, quae opinio pravis mentibus nascatur, exponit. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
grassatur. Seqͥtur: Ꝙ lingua tua cõcin¬
nauit dolum. Hoc multis modis debet
intelligi. Nam & qui falso laudat: dolum
facit. Et qui consilia maligna prestiterit:
in eadem iuiquitate u̾satur. Et qui male
agendo bene loquitur. in hac prauitate
declucitur. & quicqͥd postremo uerũ ac
simplex non fuerte: dolosis morib appli¬
catur. Aptissime autẽ positum. ẽ. concus¬
nauit: quia decipientium mos est sic falsa
componere. ut aliquo lepore u̾borum au¬
dientiũ aurib blandiantur. sicut in qͥn¬
quagesimo quarto dicendum .ẽ. Mollie¬
runt sermones suos suꝑ oleũ. & ipsi sunt
iacula. Sedens aduers frẽm tuum de¬
trahebas:. & aduersus filium matris tuae
ponebas scandalum Sedere morantis est
s duitiniis fr̃ĩs sui detractor insedit. frẽm
hic onĩem carnis proximũ debemus acciꝑe.
quia de sꝑitali dicturus. ẽ. S inspice hoc
uitium quia execratione dampnet᷑. ut
inter peccatores maximos haberi possit.

Expanded text:
grassatur. Sequitur, et lingua tua concingrassatur. Sequitur, et lingua tua concinnavit dolum. Hoc multis modis debet intelligi; nam et qui falso laudat, dolum facit; et qui maligna consilia praestiterit, in eadem iniquitate versatur; et qui male agendo bene loquitur, in hac pravitate foedatur; et quidquid postremo verum ac simplex non fuerit, dolosis moribus applicatur. Aptissime 168 autem positum est, concinnavit; quia decipientium mos est sic falsa componere, ut aliquo lepore verborum audientium auribus blandiantur; sicut in quinquagesimo quarto psalmo dicendum est: Mollierunt sermones suos super oleum, et ipsi sunt jaculatrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Sedere morantis est; sed diutinus fratris sui detractor insedit. Fratrem hic, omnem carne proximum debemus accipere, quia et de spirituali dicturus est. Sed inspice hoc vitium qua exsecratione damnetur; ut inter peccatores maximos haberi possit,
Abbreviated transcription (Latin):
id est. cur aͥ fatiendum scelus sociata uoluntate
iungatur. ut quod forsitan ille solus implere
ñ poterat. ad effectum sceleris isto auxiliante
ꝑueniat. Qd autem dixit & cum adutteris
portionem tuam ponebas. subtiliter ꝑserutan¬
dum. ẽ: quia si quis dando pecunas autt
consulendo. aut laudando ad minicula p̃b&
adultero quo sua uota ꝑficiat. habere ibi sñ
dubio dinoscitur portionem. Nam si cui fa¬
cultas suppetit & a malo non reuocat. exce¬
dentẽ. & ipse quoq particeps probatur er¬
roris. quia debemus hanc conscientiam ca¬
ritat. ut neq nos neq alios ꝑire patiamur.
atq ad ulterio arguit peccatores. nũc etiam
de conscientie prauitate & lingue subdolo¬
sitatib accusantur. Os hic cogitationẽ cordis
de lingua. Tunc enim nequitia cogitati¬
onis abundat. quando in istius scłi delec¬
tationib mens humana progreditur. et
ꝑ diu̾sa genera pecc̃oꝵ iniqua uoluntate

Expanded text:
id est cur ad faciendum scelus sociata voluntate id est cur ad faciendum scelus sociata voluntate jungatur; ut quod forsitan ille solus implere non poterat, ad effectum sceleris, isto auxiliante, perveniat? Quod autem dixit: Et cum adulteris portionem tuam ponebas, subtiliter perscrutandum est; quia si quis dando pecunias, aut consiliando, aut laudando adminicula praebet adultero, quibus sua vota perficiat, habere ibi sine dubio dignoscitur portionem. Nam si cui facultas suppetit, et a malo non revocat excedentem, et ipse quoque particeps probatur erroris, quia debemus hanc conscientiam charitati, ut neque nos, neque alios perire patiamur. atque de adulterio arguit peccatores; nunc etiam de conscientiae pravitate, et linguae subdolositatibus accusantur. Os hic cogitationem cordis est. Tunc enim nequitia cogitationis abundat, quando in istius saeculi delectationibus mens humana progreditur, et per diversa genera peccatorum iniqua voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
significat indeuot. Nam & lectionẽ creden¬
tib ñ uidetur int̾dicere. in qua pexẽores
maxime dignatus. ẽ. commonere. Ca unie
odisti discipłinã: & prorecisti sermones meos
post te. Incipit enumeratio eorĩ. quib
dĩ uerbum interdictũ ese cognoscitur. Sdit
disciplinam. qͥ ad correctiones iustas unqͣ
presumptione remurmurat. & non urat
in se anm̃ uindicare qͦd peccat. Sic enxmi
quo corrigim̃ utiq plus amemꝰ. Aleliusiẽa
enian hic parumꝑ affigi quã inila mdica¬
tione camprari. Proicit enim sermones di
post se. qui diuina uissa contempnet. eui
potiora condempnat. Nam furcum
ad homicidiũ quid est ͤ si austerium ad¬
sacrilegium quantum. estͦ S ita debet ac.¬
cipi. utt in his duob prohibitis omia crimi¬
na uecuisse uideatur. Hec sigura dicitur a
parte totum que in presenti ꝑsalmo &e suꝑsꝰ
probatur ẽe iam posita. Arguit enim pecca¬
torem. quare simul eum fure concurrat.:

Expanded text:
significat indevoti. Nam lectionem credensignificat indevoti. Nam lectionem credentibus non videtur interdicere, in qua peccatores maxime dignatus est commonere. Veodisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te. Incipit enumeratio eorum quibus Dei verbum interdictum esse cognoscitur. Odit disciplinam qui ad correctiones justas iniqua praesumptione remurmurat, et non vult Dominum in se vindicare quod peccat. Sic enim nquo corrigimur utique plus amemus. Melius est enim hic parumper affligi, quam in illa judicatione damnari. Projicit etiam sermones Dei post se, qui divina jussa contemnit, cui potiora condemnat. Nam furtum ad homicidium quid est? Adulterium adsacrilegium quantum est? Sed ita debet accipi, ut in his duobus prohibitis, omnia crimina vetuisse videatur. Haec figura dicitur A parte totum, quae in praesenti psalmo et superius probatur esse jam posita. Arguit enim peccatorem, quare simul cum fure concurrat,
Abbreviated transcription (Latin):
S altius intende. quia de illis peccatorib
hoc dicitur. qui inferius describuntur. de
quib ait. Intelligite hec om̃s qui obliuisci¬
mini dm̃. Cecerum conuersis penitentib
laudes non iuterdicit diuina clementia. hi
enĩ qui corde durati sunt: & abscelerum
suorum prauitate ñ desinunt. probibentur
dñi narrare iusticias. idẽ uel cõmuni ser¬
mone aliqͥd de illa maiestate ꝓferre. quia
os debet esse iustum quod iusticias dñi enar¬
rare presumat. Sequitur.t nec testam̃¬
tum ipsius indigna presumptione contͣe¬
tet. ne ꝑ os sceleratum atq blasphemum.
sc̃a & ueneranda uerba progredi posse uide¬
antur. sicut alibi scriptum. ẽ. Non est. speci.¬
osa laus in ore pecc̃oris. Testamentum uero
uetus ⁊ nouum significat. qͥa dum unũ sus¬
pense dicitur: utraq memorant᷑. Potest hoc
&e herecicis doctorib dici. qui legem di dee¬
re p̃sumunt. Assumere enĩ presumptionem

Expanded text:
. Sed altius intende, quia de illis peccatoribus . Sed altius intende, quia de illis peccatoribus hoc dicitur qui inferius describuntur, de quibus ait: Intelligite haec, omnes qui obliviscimini Dominum. Caeterum conversis ac poenitentibus laudes non interdicit divina clementia. Hi enim qui corde durati sunt, et ab scelerum suorum pravitate non desinunt, prohibentur Domini narrare justitias, id est vel communi sermone aliquid de illa Majestate proferre; quia os debet esse justum quod justitias Domini enarrare praesumit. Sequitur, ut nec Testamentum ipsius indigna praesumptio contrectet, ne per os sceleratum atque blasphemum sancta et veneranda verba progredi posse videantur; sicut alibi scriptum est : Non est speciosa laus in ore peccatoris. Testamentum vero vetus et novum significat; quia dum unum suspense dicitur, utraque memorantur. Potest hoc et de haereticis doctoribus dici, qui legem Dei docere praesumunt. Assumere enim praesumptionem
Abbreviated transcription (Latin):
me. Magnum me in et̾num esse promin.¬
ties. quẽ & a pena libero: & in beata reqͥe
collocabo. hunc autem uersum ingenti
promissione ditissimũ quidam uolunt
ad ultimum uite nr̃e tempus aptari:
cum anima de hac luce transiens sꝑuũ
immundorũ contentione turbatur. sic̃
animȩ moysi legitur obuiatũ. Ecce quã
parua petit a nobis dñs: tam ingentia
entym. ẽ. ad certiam sectionẽ. ubi mm¬
iterum a saphadẽ. deuota sẏnagoga
reloquitur. Et quia suꝑiꝰ dixerat añs.
laudes hominũ inuicem sacrificiorum
se posse susciꝑe. ne forte pecc̃ores hac .¬
missione confisi dicerent sola laus notꝰ
exprobrabilis nobis actio cognoseccur
imꝑata. hoc necessaria ratione declarat
probibendo. ne lingua eoꝵ presumert dõ
laudes canere. quib turpis conscientia
potat obuiare. Quȩ sigura ar̃ ꝑeunelatio
idẽ. que alterꝰ ꝑsonȩ non patitur expes¬
tare responsum. Interdicttur en sceleratis.

Expanded text:
me; magnum me in aeternum esse pronunme; magnum me in aeternum esse pronunties, quem et a poena libero, et in beata requie collocabo. Hunc autem versum ingenti promissione ditissimum, quidam volunt ad ultimae vitae nostrae tempus aptare, cum anima de hac luce transiens spirituum immundorum contentione turbatur; sicut animae parva petit a nobis Dominus, tam ingentia entum est ad tertiam sectionem, ubi iterum Asaph, id est devota Synagoga reloquitur. Et quia superius dixerat Dominus laudes hominum in vicem sacrificiorum se posse suscipere, ne forte peccatores hac promissione confisi dicerent: Sola laus et non probabilis nobis actio cognoscitur imperata; hoc necessaria ratione declarat, prohibendo ne lingua eorum praesumeret Deo laudes canere, quibus turpis conscientia poterat obviare. Quae figura dicitur percunctatio, id est quae alterius personae non patitur exspectare responsum. Interdicitur enim sceleratis n
Abbreviated transcription (Latin):
ordo poscebat ut diceret. si esuriero ñ dicã
t.  cetã. Et immola dõ sacrificiũ laudis.
Et peceator dixit. Quarre tu enarras
uisticias meas: Unde sit: ut unus atq idẽ
de se loquens. uelut atterius ꝑsonam ui¬
deat᷑ innectere: qͦd int̾ propͥa scͥpturae
diuine recte numeratur. E inuoca
quali sacrificio placcaretur: nunc oblatiois
ipsius premiũ pollicetur. Precipit enim in¬
uoca me: ne quis spem haberet in terreuo
solatio. ubi caduca sunt uniuersa: & plus
infirma solatia. Indie tribulationis tuȩ. idẽ
quando alter te afflgit. ñ cum inunicum
euasisse morderis. Nrã enim tͥbulatio ista ẽ.
que propriȩ salutis formdine generatur.
ñ que carnalium terum timore concutit᷑.
sicut dicit apłs. Tristicia eñ quȩ sccłm dõ
.ẽ: patientiam in salutem stabilem oꝑatuꝵ.
Scłi autẽ tristicia: mortem oꝑatur. Eripiã
te quasi circumdatũ a satellitib diaboli.
summa celeritate liberabo. & magnificabis

Expanded text:
 poscebat ut diceret: Si esuriero non dicam  poscebat ut diceret: Si esuriero non dicam tibi, etc., et, immola mihi sacrificium laudis; et, peccatori dixit: Quare tu enarras justitias meas? Unde fit ut unus atque idem de se loquens, velut alterius personam videatur innectere; quod inter propria Scripturae divinae recte numeratur. Vers. 15.quali sacrificio placaretur, nunc oblationis ipsius praemium pollicetur. Praecipit enim, Invoca me, ne quis spem haberet in terreno solatio, ubi caduca sunt universa, et plus infirma solatia. In die tribulationis tuae, id est quando te alter affligit, non cum inimicum evasisse morderis. Nostra enim tribulatio illa est quae propriae salutis formidine generatur, non quae carnalium rerum timore concutitur; sicut dicit Apostolus: Tristitia enim quae secundum Deum est, poenitentiam in salutem stabilem operatur; saeculi autem tristitia mortem operatur . Eripiam te, quasi circumdatum a satellitibus diaboli summa celeritate liberabo. Et magnificabis
Abbreviated transcription (Latin):
eiuim sacrificiũ dicendum est. qͦd pecudes
mactat. s omẽ sacrum factum. quod nos
pia oblatio cõmendat. Uota quoq reddit
altissimo. qui & talia immolanda p̾ꝑara¬
uerit. qualia propitius ipse p̃cepit. Addidit
tua. ut non quereres forsitan extranea. aut
hẏrcum pinguem. aut uitulũ saginem.
&x cȩtera que extra nos esse intellectualis
ratio comprehendit. Tua uͦ reculit ad cor¬
dis archanũ. qͦd in animȩ penetralib iacce.
qd extra ñ queritur. quod pauꝑ & diues
equaliter habent. Ubi magis ditior egenꝰ
est. ubi ille multo celsior ẽ. qui corde nos¬
citur inclinat᷑. S consideremꝰ subtiliter.
& inueniemus hc quoq propriȩ locuti¬
onis ẽe̾ genus. quod eloquentia ñ potest
habere communis. Dicit eñz: ds. Si esurie¬
ro si dicam t. Ee paulo post non mutata
ꝑsona idem ipse dic̃. Immola dõ sacficiũ
saudis. In subsequenti uero subiungit. Pec¬
catori autẽ dixit dẽ. Nrẽ autem locutiois¬

Expanded text:
enim solum sacrificium dicendum est, quod pecudes enim solum sacrificium dicendum est, quod pecudes mactat; sed omne sacrum factum quod nos pia oblatio commendat. Vota quoque reddit Altissimo, qui ei talia immolando praeparat qualia propitius ipse praecipit. Addidit tua, ut non quaereres fortassis extranea, aut hircum pinguem, aut vitulorum sanguinem, et caetera quae extra nos 167 esse intellectualis ratio comprehendit. Tua vero retulit ad cordis arcanum, quod in animae penetralibus jacet, quod extra non quaeritur, quod pauper et dives aequaliter habent: ubi magis ditior egenus est; ubi ille multo celsior est, qui corde noscitur inclinatus. Sed consideremus subtiliter, et invenimus hic quoque propriae locutionis esse genus, quod eloquentia non potest habere communis. Dicit enim Deus: Si esuriero, non dicam tibi; et paulo post non mutata persona idem ipse dicit: Immola Deo sarificium laudis; in subsequenti vero subjunxit, Peccatori autem dixit Deus. Nostrae autem ordo locutionis
Abbreviated transcription (Latin):
manducabo carnes taurorũ: aut sangnẽ
hyrcoꝵ potabouã multis modis
uoluntatis suȩ dignat᷑ reddere rationem.
Quom̾ grata erunt. que non sunt necessa¬
rias Numquid ds̃ taurorum carnib ꝑas¬
possunt nobis hec repudiata proficere. cũ
hec acceperint indigentes. cum esuriens pas¬
catur. sitiens potatur. & in pauꝑib ds̃ acci¬
pit quȩ sͥ in sacͥficiis ñ ꝑmittit offerri.
tissimo uota tua. Hactenus dix̃ quae
pespuit. nunc dicit illa quȩ poscit. Angͥta
quidem in uerbis sententia. s sensu multũ
probatur ẽe latissima. Nam qͥs immolat
sacͥficium laudis. nisi qu atrenis uitiis fue¬
rit segregatus. qui moritur mundo ut hostia
fiat xp̃o Non enim plac& dño si laudes
euis turpis ꝑsona decantet. Actum scilicet
querit laudabilem: non dulcisonã uocem.
Sacficemus gͦ dño laudando. qua sapientia
cuncta disponat: qua pietate pecẽorib par¬
cat. qua fortitudine diabolũ uincat. Non

Expanded text:
taurorum, aut sanguinem taurorum, aut sanguinem hircorum potabo. Quam multis modis voluntatis suae dignatur reddere rationem. Quomodo grata erunt quae non sunt necessaria? Nunquid Deus taurorum carnibus pas possunt nobis haec repudiata proficere, cum haec acceperint indigentes, cum esuriens pascatur, sitiens potetur; et in pauperibus Deus accipit, quae sibi in sacrificiis non permittit offerri. t redde Altissimo vota tua. Hactenus dixit quae respuit, nunc dicit illa quae poscit. Angusta quidem in verbis sententia, sed sensu multum probatur esse latissima. Nam quis immolat sacrificium laudis, nisi qui a terrenis vitiis fuerit segregatus; qui moritur mundo, ut hostia fiat Christo? Non enim placet Domino, si laudes ejus turpis persona decantet; actum videlicet quaerit probabilem, non dulcisonam vocem. Sacrificemus ergo Domino, laudando qua sapientia cuncta disponat, qua pietate peccatoribus parcat, qua fortitudine diabolum vincat. Non
Abbreviated transcription (Latin):
cerre & plenitudo eius Qeus ille deoru
sicut frequenter diximus. propter utelligen¬
tiam nram uelle suum ꝑ humanas consue¬
tudines dignatur exprimere. ut se dicat esu¬
rite. qui carnem pascit uniuersam. cuius cõ¬
templatio sꝑitalium substantiarũ suauissimꝰ
cib ẽ. & contemplatiua refectio. Sequit᷑. Me¬
us. est. enim orbis t̾re & plenitudo eius. hic
curiositatẽ suꝑfluam reddita ratione conun¬
cit dicendo. Cur ate petã sacrificia pecudum.
eum totꝰ orbis meus esse noscatur. ͦ plenitudo
euis. diuersitatem significat creaturarũ. Cess&
gͣ hominũ sollicitudo suꝑflua. de pecudum
inmolatione cogitare. Cor enim rectum nos
sibi diuinitã mauult offerre. Unde & cog¬
noscimur deliquisse. quatinus quod ante fu¬
it pecc̃is fatientib horridum. salutari fiat e¬
mundatione purissimũ. Et memento qͦd ꝑ
has allusiones predestinatoꝵ numerum sig-¬
inficat. ñ de sola synagoga uideoꝵ. s de cũc¬
tis gentib esse complendumi Uumquid¬

Expanded text:
eus ille deorum, sicut frequenter diximus, propter intelligentiam nostram velle suum per humanas consuetudines dignatur exprimere; ut se dicat esurire, qui carnem pascit universam, cujus contemplatio spiritalium substantiarum suavissimus cibus est, et contemplativa refectio. Sequitur, meus est enim orbis terrae, et plenitudo ejus. Hic curiositatem superfluam reddita ratione convincit, dicendo; Cur a te petam sacrificia pecudum, cum totus orbis meus esse noscatur? Plenitudo ejus, diversitatem significat creaturarum. Cesset ergo hominum sollicitudo superflua de pecudum immolatione cogitare; cor enim rectum nos sibi Divinitas mavult offerre, unde et cognoscitur deliquisse; quatenus quod ante fuit peccatis delinquentibus horridum, salutari fiat emundatione purissimum. Et memento quod per has allusiones praedestinatorum numerum significat, non de sola Synagoga Judaeorum, sed de cunctis gentibus esse complendum.
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas pecudum deserentes. cordis sacri¬
sicia popłs deuotus exsoluat. Peccatore li
qui xp̃o non credidit. a predicatione di¬
uinitatis exclusit. Deinde quale sacsiciũ
laudis immoletur ostendit. Postremo qũe¬
admaclum peccator uidicetur aꝑugt. Tdi
adhuic uidei desipitis. cur urm̃ interitum
ñ timetis: Audite synagogam de incare¬
natione dñi ⁊ de futuro uiticio ꝑsonantẽ.
uisum iam credite qui predietus .ẽ. ao ue¬
nine. Non sunt longe remedia que petai¬
tis. sequens uos psalmus absoluit. si ad ex¬
nitentiȩ benesicia festinetis. Qͥd uol agene.¬
serere mei ds scd̾m magnã misccłiam tuã
Baptismum querte carnem quam eruci¬
fixistis assumite. sangͥnem quã fudistis ebibs¬

Expanded text:
victimas pecudum deserentes, cordis sacrivictimas pecudum deserentes, cordis sacrificia populus devotus exsolvat. Peccatorem vero, qui Christo non credidit, a praedicatione Divinitatis exclusit. Deinde quale sacrificium laudis immoletur ostendit. Postremum quemadmodum peccator judicetur aperuit. Quid adhuc, Judaei, desipitis? Cur vestrum interitum non timetis? Audite Synagogam de incarnatione Domini et de futuro judicio personantem. Visum jam credite, qui praedictus est advenire. Non sunt longe remedia quae petatis, sequens vos psalmus absolvit, si ad poenitentiae beneficia festinetis. Quid vos a geneserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Baptismum quaerite, carnem quam crucifixistis assumite, sanguinem quem fudistis ebib
Abbreviated transcription (Latin):
acrificiũ laudis honorificabit me: et
illic iter. est. in quo ostendã illi salu¬
tare dei. Noc contra illos ponitur. qui in¬
digni laudes dñi canere presumebant. Sacͥ¬
ficium laudis honorificauit me: non quale
scelerati camint. s quale pura mens consue¬
uit offerre. Ipsum enim sacͥficium laudis
honorat dnm̃. qͦd puritate fide & actionũ
probitate fuerit immolatũ. Sequitur qͦq
Et illic iter. ẽ. Iter appellat beatissimã psal¬
modiam. S hec uia ubi ducat exponit. quo
ostendã illi salutare dĩ. Qłosa semita que
ducit ad celi terreq creatorem. Uerum istud
iter qͦd dictum ẽ. non pedib s scĩs mentaꝰ
ambulatur. Quod si puro corde gracdiamur.
nos ducit ad xp̃m. fitq nobis ula seala ia¬
cob que ascendentes ꝑtucebat ad celos. Con
Roficuus om̃ino psalmus. si eum uelit
improbitas agnoscere iudeorũ. dusio.¬
In principiis enim de dĩ incarnatione lo¬
eutus. ẽ. Ipse quoq saluator amonet ut

Expanded text:
acrificium laudis honorificabit me, et illic iter quo ostendam illi salutare Dei. Hoc contra illos ponitur, qui indigni laudes Domini canere praesumebant. Sacrificium laudis honorificabit me; non quale scelerati canunt, sed quale pura mens consuevit offerre. Ipsum enim sacrificium laudis honorat Dominum, quod puritate fidei et actionis probitate fuerit immolatum. Sequitur quoque: Et illic iter est; iter appellat beatissimam psalmodiam. Sed haec via ubi ducat exponit, quo ostendam illi salutare Dei. Gloriosa semita, quae ducit ad coeli terraeque Creatorem. Verum istud iter, quod dictum est, non pedibus, sed sanctis mentibus ambulatur. Quod si puro corde gradiamur, nos ducit ad Christum, fitque nobis illa scala Jacob quae ascendentes perducebat ad coelos . Conroficuus omnino psalmus, si eum vellet improbitas cognoscere Judaeorum. In principiis enim de Domini incarnatione locutus est. Ipse quoque Salvator admonet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lida Non in competenter aduercitur. quͣ
cum ipso usti sedentes sicut promittitus
in euangłio uidicabunt. Aduocauit ce¬
lum desursum: & t̾ram ut discerneret pe¬
Sin illo uidicio. S terra rationabilit er
fortasse dicitur sursum uocata. que nune i¬
inimo loco noscitus constituta. Selum auõ
cum sre desuꝑ ubi eum sursum uocaute.S
celum hic: omñe iustum debemus accipere.
Terrã peccatorẽ. Quia ille se conuersatione
indiserete uocauerat. ut admoniti inhos ll¬

Expanded text:
lida non incompetenter advertitur, quoniam lida non incompetenter advertitur, quoniam cum ipso justi sedentes, sicut promittitur in Evangelio, judicabunt. Vers. 4. Advocabit coelum sursum, et terram ut discerneret pn illo judicio. Sed terra rationabiliter fortasse dicitur sursum vocata, quae nunc in imo loco noscitur constituta. Coelum autem cum sit desuper, ubi illud sursum vocavit? Sed coelum hic, omnem justum debemus accipere, terram peccatorem; quia ille spirituali se conindiscrete vocaverat; ut admoniti, in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
numquid semꝑ tacebo: Nam quod sequit᷑
ignis in conspectu eius ardebit. magni uid¬
cis sicut dictum ẽ predarꝰ aduentus mystica
uirtute describitur. Ignis enm pre ire dicit᷑.
ut qui est palea se formidet arsurum. Addi¬
dit. & incircuitu eius tempestas ualida Fec
tenipestas non uentis agitur. nec procellis se¬
uientib excitatur. s chiuina potentia uehe¬
mens consurg& sp̃s. ut area dñ equitatis
sententia uentiletur. Tunc frumenta seqͦs¬
trata apaleis. hoc. ẽ bonos discerui abimpiis
Que uidicatio merito tempestas dicitur.
quoniã & inprouisa ueniet. & in discepta¬
tionem suã nimia celeritate raptabit. Ua¬
lida quoq decent̾ adiunctum .ẽ. Nam
quam sit potens hinc datur intelugi it
om̃e genus hominũ pro suis meritis in¬
momentanea celeritate discernat. sicit
apłs dicit. In momento. in ictu occłi. uno.¬
uissima tuba. Canet enim tuba: & mor¬
tui resurgent. In circuitu eiꝰ tempestas ua¬

Expanded text:
nunquid semper tacebo ? Nam quod sequitur, nunquid semper tacebo ? Nam quod sequitur, ignis in conspectu ejus ardebit: magni Judicis, sicut dictum est, praeclarus adventus mystica virtute describitur. Ignis enim praeire dicitur; ut qui est palea, se formidet arsurum. Addidit, et in circuitu ejus tempestas valida. Haec tempestas non ventis agitur, nec procellis saevientibus excitatur; sed divina potentia vehemens consurget spiritus, ut area Domini aequitatis ejus sententia ventiletur; tunc frumenta sequestrabit a paleis, hoc est bonos discernet ab impiis. Quae judicatio merito tempestas dicitur, quoniam et improvisa veniet, et in disceptationem suam nimia celeritate raptabit. Valida quoque decenter adjunctum est; nam quam sit potens hinc datur intelligi, ut omne genus hominum pro suis meritis momentanea celeritate discernat; sicut Apostolus dicit: In momento, in ictu oculi, in novissima tuba; canet enim tuba, et mortui resurgent . In circuitu ejus tempestas va
Abbreviated transcription (Latin):
li imaginatione describit. ut non tantũ
futurus quã presens esse uideatur. dicẽ¬
do enĩ manifeste ueniet. significat illũ
in pͥmo aduentu cunctis non fusse ma¬
nifestum. quia maiestas eius carnis nu¬
be celata ẽ: sicut & apłs de infidelibus
dixit. Si cognouissent. numquã dnĩn
głe crucifixissent. Manifeste uero tunc
ueniet. quando iam non cruci affigeudus.
s uidicaturus ẽ mundum. Tractus ser¬
mo a sacrificiis quod toto die festiuitati
uacaret᷑. Manifeste enim dr̃ quasi ama¬
ne dies festus. Repecit ds noster. ne sibi
infideles putarent esse communem. ds̃
enim xp̃ianorum ipse est ds̃ d̃orum. qͥ
& manifeste ueni& & non silebit. Silec
enam modo. cum mundus iste ꝑ agitur.
cũ blasphemas &e sadegas uoces sententiȩ
suȩ uetitate non dampnat. s ad conuersiois
medicinã sustinet peccatores. Tunc autem
non silebit. quando sceleratis dicturus ẽ.
Ite in ignem ȩt̾ĩium. qui paratus. ẽ. diabolo
& angłis eius. Inde & alibi dicit. Tacui:

Expanded text:
imaginatione describit; ut non tam futurus quam praesens esse videatur. Dicendo enim, manifeste veniet, significat illum in primo adventu cunctis non fuisse manifestum; quia majestas ejus carnea nube celata est; sicut et Apostolus de infidelibus dicit: Si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Manifeste vero tunc veniet, quando jam non cruci affigendus, sed judicaturus est mundum. Tractus sermo a sacrificiis, quod toto die festivitati vacaretur. Manifeste enim dicitur, quasi a mane dies festus. Repetit Deus noster, ne sibi infideles putarent esse communem. Deus enim Christianorum ipse est Deus deorum, qui et manifeste veniet, et non silebit. Silet enim modo cum mundus iste peragitur, cum blasphemas et sacrilegas voces sententiae severitate non damnat, sed ad conversionis medicinam sustinet peccatores. Tunc autem non silebit, quando sceleratis dicturus est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Inde et alibi dicit: Tacui, tacui,
Abbreviated transcription (Latin):
adinfirmitatemꝰ nrãm trabas. quȩ ex tem¬
pore aliqͥd data oportunitate cognosero
ħ dominus cognouit ante quã faceite un¬
uersa in cuius p̾sentia erat om̃ẽ qͥd potuis¬
set existere. eͥs enim omĩa cel uolatilia p¬
cest nisi sola maiestas agnoscere: Quo u̾sicło
euncta complexis. ẽ. quoniã & omĩa uo¬
iatilia celi dinumeratiua quantitate eog¬
noscis dpeciem agͥ secum habere professus
e Reuera secum. quia ubiq totus .ẽ. lic̃
de ulo proph̾a dicit. Celum & tram ego
unpleo.  deberius spitaliter ista tractaie.
ooletibia celi ꝑtinent ad suꝑnas mirableh¬

Expanded text:
empore aliquid data opportunitate cognoscit; sed Dominus cognovit antequam faceret universa, in cujus praesentia erat omne quod potuisset existere. Quis enim omnia coeli volatilia potest, nisi sola Majestas, cognoscere? Quo versiculo cuncta complexus est, quoniam et omnia volatilia coeli dinumerativa quantitate cognoscit. Speciem agri secum se habere professus est: revera secum, quia ubique totus est; sicut de illo propheta dicit: Coelum et terram ego impleo . Sed debemus spiritualiter ista tractare; volatilia coeli pertinent ad supernas mirabile
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ mons iste puris mentib ue¬
lut aurea massa resplendet. De hac enĩ
urbe exeuntes apłi speciem decoris xp̃i
annuntiauerunt in toto orbe terrarũ.
Sic ysaias dixit. Ex syon exibit.lex.
& uerbum dñi de hierłm. Ueneranda urbs.
scm̃ culmen. ut illud regis nr̃i insigne do¬
micilium arcem merito dicamus esse t̾rarũ.
Et respice quam competent̃ edocemur. In
gentes euocare. nunc etiam designat un¬
de doctrina eius tanquam de purissimo
atq affiuentissimo fonte ꝑ spatia totius
orbis effiuxerit. his enim dictis euangłica
uerba concordant. ꝑ om̃s gentes incipienti¬
b ab hierłm. Inde enim predicare cepit xͦ
cuius species decora cognoscitur. testante
alio psalmo. Speciosus forma pre filiis ho¬
minum. Ubi sufficient̃ expositum. est. cur
speciosus singłariter dicatur. Os mam

Expanded text:
mons iste puris mentibus velut aurea massa resplendet. De hac enim urbe exeuntes apostoli, speciem decoris ejus annuntiaverunt in toto orbe terrarum, sicut Isaias dicit: Ex Sion exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem . Veneranda urbs, sanctum culmen; ut illud Regis nostri insigne domicilium, arcem merito dicamus esse terrarum. Et respice quam competenter edocemur. In gentes evocare, nunc etiam designat unde doctrina ejus tanquam de purissimo atque affluentissimo fonte per spatia totius orbis effluxerit. His enim dictis evangelica verba concordant , per omnes gentes incipientibus ab Jerusalem. Inde enim praedicari coepit Christus, cujus species decora cognoscitur, testante alio psalmo: Speciosus forma prae filiis hominum ; ubi sufficienter expositum est cur speciosus specialiter dicatur. 165
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes. ut sunt angłicȩ potestates. que mo¬
tu celeri scã uoluntate sꝑitaliter transferunt᷑.
Speties autẽ agri respicit ad gentes. que erant
xp̃o domino crediture. Reuera species. quͣi
ꝑ hominẽ bene accipitur decus omne t̾rarũ.

Expanded text:
virtutes, ut sunt angelicae potestates, quae motu celeri sancta voluntate spiritualiter transferuntur. Species autem agri respicit ad gentes quae erant Christo Domino crediturae; revera species, quoniam per hominem bene accipitur decus omne terrarum.
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis. est. proprium. s humana lingua
sicut iam diximꝰ summitatẽ eiꝰ ultra hoc
ñ potest iudicare. Ds̃ enim greca lingua
dicitur timor. E qm̃ ipse solus timendꝰ ẽ.
inuicẽ nominis uerbum tale transiuit.
Legit᷑ enĩ in exodo. Nomen meum adonay
non indicaui eis. ut sciamus nomen ẽẽ se¬
cretum. qͦd nec electis famulis cognoscit᷑
& uocauit tram. Terram. hic. genus debe¬
mus hominum aduertere. quod ꝑ totum
orbem trarum uidetur ẽẽ diffusum. S

Expanded text:
vinitatis est proprium, sed humana lingua, vinitatis est proprium, sed humana lingua, sicut jam diximus, summitatem ejus ultra hoc non potest indicare. Deus enim Graeca lingua dicitur timor; et quoniam solus ipse timendus est, in vicem nominis verbum tale transivit. Legitur enim in Exodo: Nomen meum Adonai non indicavi eis ; ut sciamus nomen esse secretum, quod nec electis famulis cognoscitur et vocavit terram. Terram hic genus hominum debemus advertere, quod per totum orbem terrarum vide
Abbreviated transcription (Latin):
nagoga testatur. Quid rogo colunt. si etiam
ipsam audire contempnunt: quam se uene¬
rari dicunt:¬
N prima sectione sidelis synagoga loquit᷑.
que nunc. ẽ. in popłis xpĩanis. in primo et
secundo aduentu dñi xp̃i. Sequenti uero
parte. ipse rex loquitur xp̃c̃. commonens
popłos ut uictimis pecudum derelictis.
sacrificium laudis debeant immolari. Cer¬
cia sectione iterum deuota quamuis syna¬
goga reloquatur: imputans pecc̃orib neqͥ¬
Ie qyis incarnationem dñi medioeri cre¬
deret estimatione pensandam. potentia
Sipsius ante predicitur: ut totius increduli¬
tatis prauitas auferatur. dii dicunt᷑ hoĩẽs
qui bonis conuersationib grãm suꝑne maues¬
tatis accipiunt. Sicut in alio psalmo ait. Ego
dixi dũ estis et flii excelsi om̃s. Ita gͦ filii dicũt᷑
sicut & dii. quia utrumq grã prestat. utiq
Ipse enim cum patre & spũ scõ uere dicitur ds̃
deorum. Qd tamen nomen non omnino di¬

Expanded text:
nagoga testatur. Quid, rogo, colunt, si etiam nagoga testatur. Quid, rogo, colunt, si etiam ipsam audire contemnunt, quam se venerari dicuntynagoga loquitur, quae nunc est in populis Christianis, de primo et secundo adventu Domini Christi. Sequenti vero parte ipse Rex loquitur Christus, commonens populos ut, victimis pecudum derelictis, sacrificium laudis debeant immolare. Tertia sectione iterum devota quam diximus Synagoga reloquitur, imputans peccatoribus nequNe quis incarnationem Domini mediocri crederet aestimatione pensandam, potentia ipsius ante praedicitur, ut totius in redulitatis pravitas auferatur. Dii dicuntur homines, qui bonis conversationibus gratiam supernae Majestatis accipiunt; sicut in alio psalmo ait: Ego dixi, dii estis, et filii Excelsi omnes . Ita ergo filii dicuntur, sicut et dii, quia utrumque gratia praestat utique, stus; ipse enim cum Patre et Spiritu sancto vere dicitur Deus deorum; quod tamen nomen non omnino Di
Abbreviated transcription (Latin):
paraly pomenon legit᷑ electus uites qua¬
tuor cantorum magistros ut instrum̃¬
tis musicis psalmos dño ꝑsonaret.
Hic p̾ro siui nominis significatione in hoc titu¬
lo meruit adhiberi non auctor psalmi sicut
& de aliis dictum. ẽ. s musicus egregius qui
nobis ꝑ uocabulũ suum aliqͥd indicare. huiꝰ
enim nominis significatio que apud hebreos
semꝑ ẽ. plena iysteriis. indicat sẏnagogã
que in hoc psalmo loquitur. S hic ila fidelis
dñi synagoga intelligenda ẽ: que &e uentu¬
rum xp̃m credidit. & aduentum eius glosa
expectatione suscepit. In qua fuerunt patriar¬
che. prophe. nathanael. ipsi quoq apli. & re¬
liqui sincera caritate & deuotione credentes.
Sciendum plane quod hic psalmꝰ primũ ad¬
uentum dñ. secundumq propħet. quãuis
& nonagesimus quintꝰ. & nonagesimꝰ septimꝰ
eadẽ predicare noscantur. quatinus excusa¬
tio uideis non credentib funditꝰ colleretur.
quando illa ñ suscipiunt que ipsa quoq sy¬

Expanded text:
Paralipomenon legitur electus inter quatuor cantorum magistros, ut instrumentis musicis psalmos Domino personaret . Hic pro sui nominis significatione in hoc titulo meruit adhiberi, non auctor psalmi, sicut et de aliis scriptum est; sed musicus egregius, qui nobis per vocabulum suum aliquid indicaret. Hujus enim nominis significatio, quae apud Hebraeos semper est plena mysteriis, indicat Synagogam, quae in hoc psalmo loquitur. Sed hic illa fidelis Domini Synagoga intelligenda est quae et venturum Christum credidit, et adventum ejus gloriosa exspectatione suscepit: in qua fuerunt patriarchae, prophetae, Nathanael, ipsi quoque apostoli, et reliqui sincera devotione credentes. Sciendum plane quod hic psalmus primum adventum Domini, secundumque prophetet; quamvis et nonagesimus quintus, et nonagesimus septimus eadem praedicare noscantur; quatenus excusatio Judaeis non credentibus funditus tolleretur, quando illa non suscipiunt quae ipsa quoque Sy
Abbreviated transcription (Latin):
quando ꝑ ia quod continet hoc qͦd contine¬
cur edicitur addidit. a solis ortu usq ad
occasum. ꝑ solis cursum. uniu̾sum signifi¬
cat mundum. quia om̃i terre oritur.
q occidit claritas eius. Hoc enim fecit sc̃ȩ
incarnationis aduentu. ut uniũsas gen¬
tes prauis errorib sautiatas. ad credulita¬
tis suȩ remedia pius medicus inuitaret.
Sicut ipse dixit. Uenite ad me oñis qui
laboratis & onerati estis: & ego uos reficiã

Expanded text:
oc quod continetur edicitur. Addidit, a solis ortu usque ad occasum. Per solis cursum, universum significat mundum; quia omni terrae oritur et occidit claritas ejus. Hoc enim fecit sanctae incarnationis adventus, ut universas gentes pravis erroribus sauciatas ad credulitatis suae remedia pius Medicus invitaret; sicut ipse dixit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos ref
Abbreviated transcription (Latin):
excludenda. Significatur enim aparte totũ.
pedum immolationes. dicens quia ate pet̾e
nolo. quod meum ẽe cognosco. Quod forte
pauꝑ non habet. dum aut non ualuit caꝑe:
aut minus potuit enutrire. S petit fidem
rectam. confessionemq deuotam. quam om̃s
dare ipso miserante preualent: etiam qͥ nulla
terrena possessione gratulantur. Sub hoc gͥ
sensu ꝑ enumerationes reliquas currit. Addid̾.
Iumenta in montib & boues. ne quis de facul¬
tate confisus. minis conscientie oꝑam dar&
dum se crederet pecudum immolationib ex¬
piare. qͥd iniqua mente deliquisset. Potest
& alio modo intelligi. feras siluarũ gentes sig̃¬
nisicant. qui in seli istius nemorib suꝑstitio¬
ne ferocissima uersabantur. Iumenta in mo-¬
tib sunt simplices in eccłia catholica consitut
qui in eacumine fide habitare noscuntur.
Boues indiçant apłos ce prophas: Qui agio
añi assiduo labore uersati sunt. Qͦs propt

Expanded text:
excludenda. Significatur enim a parte totum.excludenda. Significatur enim a parte totum.pedum immolationes, dicens: Quia a te petere nolo quod meum esse cognosco; quod forte pauper non habet, dum aut non valuit capere, aut minus potuit enutrire; sed petit fidem rectam, confessionemque devotam, quam omnes dare, ipso miserante, praevalent, etiam qui nulla terrena possessione gratulantur. Sub hoc igitur sensu per enumerationes reliquas currit. Addidit, jumenta in montibus et boves; ne quis de facultate confisus, minus conscientiae operam daret, dum se crederet pecudum immolationibus expiare, quod iniqua mente deliquisset. Potest et alio modo intelligi: ferae silvarum gentes significant, quae in saeculi istius nemoribus sune ferocissima versabantur. Jumenta in montibus sunt simplices in Ecclesia catholica constituti, qui in cacumine fidei habitare noscuntur. Boves indicans apostolos et prophetas, qui in agro Domini assiduo laborare versati sunt. Quapropter