comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ns ꝑtineas. de dispensatione.¬
uod sine culpa fieri non pocest.
faciendũ ñẽ. & si aliqñ concedi¬
cur.q ipsum malũ non ẽ. indulgentia
eget. qr ñ sine malo ẽ. Propt̃ hoc cla¬
mat apłs. pꝰ peccatũ bonũ ẽ homim
mulierẽ non tangere. qͦd qͥdem pecca¬
tum ñ eẽt. si sine peccato fieri posset.
Hunc gͦ qͥa sine culpa fieri ñ pocest. siñ
fit. micum. sifit indulgentia eget. Ita
ũ correcto corrigendi pocestas negat᷑.
Arguere uis peccantẽ frẽmtiũ. uide
si potes sine culpa. Quid ẽ sine culpa:
Pure. pacifice. Sine malicia. sine ira.
Alioqͥn si rrasceris cũ irascentẽ rep̃hen¬
dis. cadis in uitrum qͦd damnas. & ce¬
stis efficeris contra te. Sitalis esdiit¬
te. noli tangere. ne tibi dicat᷑ medice
cura teipsũ. & siquis sine peccato est.
mittat in eam lapidẽ. Ille quidẽ in¬
crepandus ẽ. s ate nonẽ. Si adulterã
lapidare uis. audi qͦd dictũ ẽ. Siquis
sine peccato est. mitat in eam lapidẽ.

Expanded text:
 CLIII. De dispensatione.uod sine culpa fieri non potest, faciendum non est; et si aliquando conceditur, ipsum malum non est. Indulgentia eget, quia non sine malo est. Propter hoc clamat Apostolus, post peccatum: Bonum est homini mulierem non tangere , quod quidem peccatum non esset, si sine peccato fieri posset. Nunc ergo, quia sine culpa fieri non potest, si non fit, meritum est; si fit, indulgentia eget. Ita non correcto corrigendi potestas negatur. Arguere vis peccantem fratrem tuum, vide si potes sine culpa. Quid est sine culpa? pure, pacifice, sine malitia, sine ira. Alioquin, si irasceris, cum irascentem reprehendis, cadis in vitium quod damnas, et testis efficeris contra te. Si talis es, dimitte, noli tangere, ne tibi dicatur: Medice, cura teipsum . Et, Qui sine peccato est, mittat in eam lapidem . Ille quidem increpandus est, si a te non est. Si adulteram lapidare vis, audi quod dictum est: Si quis sine peccato est, mittat in eam lapidem.
Abbreviated transcription (Latin):
& manifesta homim. Quȩ¬
dam funt occulta hominis & ma-¬
infesta homini. Quedam sunt oc-¬
culta hominis & occulta homini. De¬
bet gͥ homo pͥmũ erudiri mn his quȩ
manifesta sunt & exerceri. ut ad cog¬
incionẽ occultoꝵ. ꝑueniat. Uere enu
mala cognoscere. hoc est inpꝓbare &
scire qͥa mala sunt. nec dicere malũ
bonũ. aut bonũ malũ estimare. &
discernere int̃ tenebras & lucẽ & noc¬
tem & diem. & noct̃e & nocc̃e. & int̾¬

Expanded text:
esta homini. Quaedam sunt occulta hominis et manifesta homini. Quaedam sunt occulta hominis et occulta homini. Debet igitur homo primum erudiri in iis quae manifesta sunt, et exerceri ut ad cognitionem occultorum perveniat. Vere enim mala cognoscere, hoc est improbare et scire quod mala sunt, nec dicere malum bonum aut bonum malum existimare, et discernere inter tenebras et lucem, et noctem et diem, et nocte
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc diabolusqui÷ om̃e subli-¬
me confid̾at. & humilia ñ ualet
intueri leuans oculos aspexit mon¬
tes altos & saxa ꝓminentia in rupi¬
b ac deserca patentia. & quasi totũ
sibi cessisse glorians despexit quod
ds̃ elegerat. Cui ds̃ increpitans ac ce¬
citatem elatideridens ait. funes
ceciderunt mͥ in p̃claris. Tu lau¬
das qͦd uides. & ego laudo qđ iudeo.
in uno es. & ꝓpterea oculis tuis nisi
alta & extensa ñ patent. Ego desu-¬
ꝑ contemplor qũa habeant amem¬
tatẽ humilia. & eñi hereditas mea
s homo factus ẽ. ut idem eẽt
redemptor qui creator. & ut
de suo lib̃aretur homo. & ut fami¬
liarius ab homine diligeret᷑ ds̃ in
similicudine homiis apparens.¬
& ut ut̃q sensus in ipso beatifica¬
retur & reficeretur oculus cordis in
eiꝰ diuuinitate & oculus corꝑisineiꝰ
humaniͣte. ut siue ingrederet᷑. siue
egrederet᷑. in ipso pascua inueniret
natura condita ab ipso. Qr̃ iħs¬

Expanded text:
Tunc diabolus, qui omne subliTunc diabolus, qui omne sublime considerat, et humilia non valet intueri, levans oculos aspexit montes altos, et saxa prominentia in rupibus ac deserta patentia, et quasi totum sibi cessisse glorians, despexit quod Deus elegerat. Tum Deus increpitans ac caecitatem elati deridens ait: Funes ceciderunt mihi in praeclaris . Tu laudas quod vides, et ego te laudo quod video. Tu in imo es, et propterea oculis tuis nisi in alta, et exstantia non patent. Ego desuper contemplor, quam habeant amoenitatem humilia. Etenim haereditas mea Deus homo factus est, ut idem esset Redemptor qui Creator, et ut de suo liberaretur homo, et ut familiarius ab homine diligeretur, Deus in similitudine hominis apparens, et uterque sensus in ipso beatificaretur, et reficeretur oculus cordis in ejus divinitate, et oculus corporis in ejus humanitate ut sive ingrederetur, sive egrederetur in ipso pascua inveniret natura condita ab ipso. TIT
Abbreviated transcription (Latin):
onis aliqua in parte requiẽ sibi ñ
negaret. as dixit se cũ prtus pol¬
ora elegisset. post illi abiectiora con¬
cessurum. diabolus dix̃ iure
se sielectionẽ hab̾e ñ posset.
saltẽ particionẽ fac  turum.
ds̃ dixit se pͥuile gio dñatio¬
nis utriꝰq pote statẽ uendi¬
care. diabolus dixit se qͥa iam
amplius non posset nicħ ex
iure s ex ꝑmissione postularẽ. Ds̃
auari famem saciare possit. dia¬
bolus dixit se ñ tantũ accepturũ
qͥn ampliꝰ cupiat si fieri possit.
his dictis iussit ds̃ tendi fimicłos
in particionẽ. & inuenit iurentia
& irrigua in uallib imis. minora
spacio. maiora p̾tio. & hȩc p̃cepit
sepomi ad partẽ alterã. deserta au-¬
tẽ & arida in rupib & montib al¬
tis. lata & aspectui patentia. mag¬
na spacio. uilia p̃cio. & hȩc ius¬
sit ad alterã partem discerm.
Tunc mandaint dia bolũ adẽẽ.
tiam dantis causariI ualeas. qͥc¬
qͥd oculus tuus uidet:. tibi dabo.

Expanded text:
onis aliqua in parte requiem sibi non onis aliqua in parte requiem sibi non negaret. Deus dixit se, cum prius potiora elegisset post illi abjectiora concessurum; diabolus dixit jure se si electionem habere non posset, saltem partitionem facturum. Deus dixit se privilegio dominationis utriusque potestatem vindicare; diabolus dixit se quia jam amplius non posset, nihil ex jure, sed ex permissione postulare. Deus tum etiam avari famem satiare possit; diabolus dixit se non tantum accepturum, quin amplius cupiat, si fieri possit. His dictis, jussit Deus tendi funiculos in partitionem, et invenit virentia, et irrigua in vallibus imis, minora spatio, majora pretio; et haec praecepit seponi ad partem alteram; deserta autem, et arida in ruribus, et montibus altis, lata, et aspectu patentia, magna spatio, vilia pretio, et haec jussit ad alteram partem discerni. Tunc mandavit diabolum adesse; tiam dantis causari valeas, quidquid oculus tuus videt, tibi dabo.
Abbreviated transcription (Latin):
auerat ꝑire ꝑmitteret. diabolus dix̃
intustũ non eẽ. si qͦd sponce ꝑierat
non restauraret. Ds̃ dixit se uelle mi¬
sereri ꝑbenignitatẽ ꝓpͥam. diabo¬
lus dixit se nolle damnum pati ꝑ
potestatẽ alienã. Ds̃ dixit iustũ eẽ
ut de peccato penitentes ad salutẽ
reciꝑentur. diabolus dixit iustum
non eẽ. ut in pecc̃õ ꝑsistentes ad salu¬
tẽ cogerent᷑. Ds̃ dixit se uenisse ut
nolentes non cogeret. s uolentes
adiuuaret. diabolus dixit int̾im
ꝓtemꝑe equammit̃ se passurũ uo-¬
lentes ꝑdẽ. si nolentes retineret. Dẽ¬
tere si sua reddentur. diabolusdix̃
se aliena paratũ reddere. sista non
auferrent᷑. Ds̃ dixit nullũ sea mi¬
sericordia posse repellere. diaboł
dixit si om̃s ꝑdẽt non se posse equa¬
miniter colerare. Ds̃ dixit se sua¬
dere. ut in todo ab alieno uire secc¬
deret. diabolus dixit se postulare
ut saltẽ ꝓ reuerentia pͥstinȩ dñati¬

Expanded text:
averaverinjustum non esse, si quod sponte perierat non restauraret. Deus dixit se velle misereri per benignitatem propriam; diabolus dixit se nosse damnum pati per potestatem alienam. Deus dixit justum esse ut de peccato poenitentes ad salutem reciperentur; diabolus dixit justum non esse ut in peccato persistentes ad salutem cogerentur. Deus dixit se venisse ut volentes non cogeret, sed ut volentes adjuvaret; diabolus dixit interim pro tempore aequanimiter se passurum volentes tere, si sua redderentur; diabolus dixit se aliena paratum reddere, si sua non auferrentur. Deus dixit nullum se a misericordia posse repellere; diabolus dixit, si omnes perderet, non se posse aequanimiter tolerare. Deus dixit se suadere ut in toto ab alieno jure secederet; diabolus dixit se postulare ut saltem pro reverentia pristinae dominati
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc mundo elem̃tis imꝑauit. &
homo ds̃ dehoc mundo regnunise
ñ hab̾e dixit. Ergo ad aliquid totũ
dĩ erat. & ad aliquid cotũ diaboli.
Totum dĩ erat quod ipse fecerat. &
diaboli totũ qͦd ipse possidebat.
Ds̃ in pͥncipio mundũ creauerat.
& diabolus a pͥncipio mundũ pos¬
sidebat. Ergo certamen factũ ẽ dõ.
se qͦd suum erat debere reciꝑe. dia¬
bolus dixit se in suo ñ debere calum¬
niam sustinere. Ds̃ dyxit se post tã
longam pacientiã digne satisfacti-¬
one honorandũ. diabolus dixit se
post cam longam negligentiã sua
possessione non pͥuandum. Ds̃ dix̃
aliena eũ fraudulent̃ abstulisse io¬
lenter tenuisse. diabolus dixit eum
nec cũ abstulit contra dixisse. nec
cũ cenuit aliq̃n repetisse. Ds̃ dixit
potentẽ se ad sua recipienda si uel¬
let uirib uti. diabolus dixit eum
contra iusticiã non deb̾e uirib abu¬
ti. Ds̃ dixit iustũ non ẽẽ si qd̃ piecre¬

Expanded text:
in hoc mundo elementis imperavit, et in hoc mundo elementis imperavit, et homo Deus de hoc mundo regnum se non habere dixit. Ergo ad aliquid totum Dei erat, et ad aliquid totum diaboli. Totum Dei quod ipse fecerat; totum diaboli quod ipse possidebat. Deus in principio mundum creaverat, et diabolus a principio mundum possidebat. Ergo certamen factum est Deo, ese quod suum erat debere recipere; diabolus dixit se in suo non debere calumniam sustinere. Deus dixit se post tam longam patientiam digne satisfactione honorandum; diabolus dixit se post tam longam negligentiam sua possessione non privandum. Deus dixit aliena eum fraudulenter abstulisse, violenter tenuisse; diabolus dixit eum nec cum abstulit contradixisse, nec cum tenuit aliquando repetisse. Deus dixit potenter se ad sua recipienda, si vellet, viribus uti; diabolus dixit eum contra justitiam non debere viribus abuti. Deus dixit justum non esse si quod pie cre
Abbreviated transcription (Latin):
& mors. & post hȩc sequuntur
duo. gaudium & dolor. De uita gau¬
dium. de morce dolor. & est bonaui¬
ta. & mala uita. & gaudiũ bonum.
& gaudiũ malũ. & est bona mors
& mala mors. & bonus dolor. & ma¬
lus dolor. Corpus ex anima uiuit.
anima ex dõ. Primũ utr̃uq bene¬
uixit. postea anua mortua ẽ iniqͥ¬
rate. deĩn corpꝰ ꝑcussum mortalitate.
dissolucũ in morte. Postea anima
uiuificata iustificatione. dem̃ corpꝰ
resur rectione. Nunc gͦ uetus bomo.
id ẽ caro incruce ẽ. nouus autẽ id est
anima in resurrectione. In resurrec¬
tione gͦ nr̃a gaudiũ nr̃m. in cruce
nr̃a obedientia nr̃a.Hic patientia.
ibi lȩcicia. Qui carne crucifixus ñ
ẽ. anuna ñ resurrexit. & ibi sentit
ubi uiuit. & ubi sentit. ibi sapit.
s̃ ꝑ hominẽ mundum redemp¬
turus in mundum uenit. & to¬
timundo diabolum dñandera in¬
uenit. Ds̃ ꝑ hominẽ mundũ uisi¬
tans in ꝓpͥa uenit. & homo ꝑ dm̃
mundum non amans ubi caput¬
reclinaret non habuit. Ds̃ homo

Expanded text:
 mors; et post haec sequuntur duo, gaudium et dolor. De vita, gaudium; de morte, dolor. Et est bona vita et mala vita, et gaudium bonum et gaudium malum; et est bona mors et mala mors et bonus dolor et malus dolor. Corpus ex anima vivit, anima ex Deo. Primum utrumque benedixit; postea anima mortua est iniquitate, deinde corpus percussum mortalitate, dissolutum in morte. Postea anima vivificata justificatione, deinde corpus resurrectione. Nunc ergo vetus homo, id est caro in cruce est; novus autem, id est anima in resurrectione. In resurrectione ergo nostra gaudium nostrum, in cruce nostra obedientia nostra; hic patientia, ibi laetitia. Qui carne crucifixus non est, anima non resurrexit; et ibi sentit ubi vivit, et ubi sentit ibi sapit.us, per hominem mundum redempturus, in mundum venit, et toti mundo diabolum dominantem invenit. Deus per hominem mundum visitans in propria venit, et homo per Deum mundum non amans, ubi reclinaret caput non habuit. Deus homo
Abbreviated transcription (Latin):
ue sunt ciuitates. hierłm
& babilon. & duo popłiama¬
tores dĩ ciues hierłm. & amatores
babylonis. Int̾ has duas ciuicates
&e duos popłos & duos reges bellũ
est rugiter. & discordia & pugna. &
signat ut̃q milites suos. xp̃c suos.
&diabo. lus suos. ut agnoscant
quiq re  gem suum. & agnos¬
canturab  eo & sequantur eũ.
hierłm eñi I ciuitas fursum ẽ
incȩlo. babilon deorsum int̾ra.
diabolus deorsum. Milices. xp̃i seqũ¬
tur regẽ suũ. & milites diaboliseqtiũ¬
tur regem suũ. Xp̃c trib exemplis
uiam nob ostendit qua eũ sequi de¬
beamꝰ. similit̃ & diabolus tria ꝓpesu¬
it quib pꝰ eum p̃cipitent᷑ qui eum
sequuntur. Iter eñi ad xp̃m qr sur
sum ẽ. latum ẽ. & breue in ꝓfundũ.
& ad p̃cipiciũ facile. Idõ xp̃c exem

Expanded text:
e sunt civitates, Hierusalem et Babylon, et duo populi; amatores Dei, cives Hierusalem, et amatores Babylonis. Inter has duas civitates et duos populos, et duos reges, bellum est jugiter, et discordia, et pugna, et signat uterque milites suos: Christus suos, et diabolus suos, ut agnoscant quique regem suum, et agnoscantur ab eo et sequantur eum. Hierusalem enim civitas est in coelo, Babylon deorsum in terra; diabolus deorsum. Milites Christi sequuntur regem suum, et milites diaboli sequuntur regem suum. Christus tribus exemplis viam nobis ostendit, quam cum sequi debeamus, similiter diabolus tria proposuit, quibus post eum praecipitentur qui eum sequuntur. Iter enim ad Christum, qusum est, latum est, breveque in profundum et ad praecipitium facile. Ideo C
Abbreviated transcription (Latin):
ambulantib faciẽ suã abscondit.
ostensurus eam in patria. Propte¬
rea in fine uiȩ cũ discumbe cȩpis¬
sent. fregit iħc panẽ. ut int̾iora eiꝰ
patescerent. & ibi eum agnouerins.
qͥa post untȩ huiꝰ cursũ inregno
cȩloꝵ cum abraham. & ysaac. & ia¬
cob discumbentes & suꝑ mensam eiꝰ
edentes & bibentes inec̃no comuino
iħu claritatẽ uidebunt. Nunc autẽ
int̾minina ꝑ egͥnus apparet. ut exili¬
um nr̃m agnoscam. & qͥa alia ẽ patͥa
nr̃a. & colloquendo corda ad amorẽ
inflãmat. s oculos ad contemplatio¬
nẽ adhuc ñ reuelat. Qui gͦ inuia ex
sermonib iħu ignẽ amoris corde con¬
cipiunt. in fine uȩ elaritatẽ eiꝰ uide¬
bunt. Sint itaq linguȩ igneȩ quȩue¬
niunt ad nos & uerba flãmantia qͥb

Expanded text:
ambulantibus faciem suam abscondit , ostensurus eam in patria. Propterea in fine viae cum discumbere coepissent, fregit Jesus panem, ut interiora ejus patescerent, et ibi eum agnoverunt, quia post vitae hujus cursum in regno coelorum cum Abraham et Isaac et Jacob discumbentes, et super mensam ejus edentes et bibentes in aeterno convivio Jesu claritatem videbunt. Nunc autem interim in via peregrinus apparet, ut exsilium nostrum agnoscamus, et quod alia est patria nostra. Et colloquendo corda ad amorem inflammat, sed oculos ad contemplationem adhuc non revelat. Qui ergo in via ex sermonibus Jesu ignem amoris corde concipiunt, in fine viae claritatem ejus videbunt. Sunt itaque linguae igneae quae veniunt ad nos, et verba flammantia
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis lapides p̃ciosos. Sunt aliiqͥ
amant aliud pret̃ dm̃. tam̃ nichũ
contra dm̃. neq aliqͥd plusquam
dm̃. In his fundamentũ quidẽ ma¬
net. quia amor dĩ non destruitur.
s tamen ex affectu eoꝵ quȩ pariter
amant᷑. quia quedã corruptio con¬
trabitur. ligna & fenũ & stipula suꝑ¬
edificantur. In ligno peccatum illici¬
tioꝑis. infeno sine oꝑe peccatũ prauȩ
delectationis. instipła illicitȩ culpa
cogitationis. Sunt alii qͥ amant quȩ¬
dam contradm̃. & in his fundam̃¬
tum om̃ino destruitur. qͥa amor

Expanded text:
operis, lapides pretiosos. Sunt alii qui operis, lapides pretiosos. Sunt alii qui amant aliud praeter Deum, tamen nihil contra Deum, neque aliquid plusquam Deum. In his fundamentum quidem manet, quia amor Dei non destruitur; sed tamen ex affectu eorum quae pariter amantur, quia quaedam corruptio contrahitur, ligna et fenum et stipula superaedificantur. In ligno peccatum illiciti operis; in feno, sine opere peccatum pravae delectationis; in stipula, illicitae culpa cogitationis. Sunt alii qui amant quaedam contra Deum, et in his fundamentum omnino destruitur, quia amor
Abbreviated transcription (Latin):
rohibet ioseph fr̃ib suis one¬
ratis asinis ne contendant i
si qͣndo nobis abundantiã tribinit.
epacẽ tam̃ & concordiam ad iniuicẽ
ꝓeadem frangere & uiolare non
non se impediunt. Unde cum
dictum eẽt de sp̃u sapientiȩ q̃m acu¬
tus ẽ. subiunctum est statim qͣm̃
nil uetat benefacere. In philosophᷤ
gentilium acum̃ sp̃c erat. s id ipsũ
bene facere uetabat. qͥa illoꝵ. inten¬
tio quo magis ꝑ acumen mouebat᷑
extranea cognoscere. eo magisꝑ oc¬
cupationẽ impediebatur ꝓpria
confiderare. Uera autẽ sapientia
semꝑ uirtutẽ habet comitẽ. quia
hoc magis appetit scire. qđ mag̃
expedit ẽẽ. Unde adhuc de ipsodr̃
Certus. suauis. amans bonũ. Certus
scilicet exꝑientia. suauis gustu. a¬
mans bonũ. qr ñ pot̾ odire moꝑe
qđ uere diligit in cognitione.
solum dm̃. hi ȩdificant suꝑ fun¬
damentũ. aurũ. argentum. & la¬
pides p̃ciosos. In amore uirtutis
aurum. in cogindione ueritatis
argentũ. inincorruptione boni

Expanded text:
rohibet Joseph fratribus suis oneratis asinis ne contendant in si quando nobis abundantiam tribuit, pacem tamen et concordiam ad invicem pro eadem frangere et violare non non se impediunt. Unde cum dictum esset de spiritu sapientiae quoniam acutus est , subjunctum est statim quoniam nihil vetat benefacere . In philosophis gentilium acumen spiritus erat, sed idipsum benefacere vetabat quia illorum intentio quo magis per acumen movebatur extranea cognoscere, eo magis per occupationem impediebatur propria considerare. Vera autem sapientia semper virtutem habet comitem, quia hoc magis appetit scire quod magis expedit esse. Unde adhuc de ipso dicitur: Certus, suavis amans bonum . Certus scilicet experientia; suavis, gustu; amans bonum quia non potest odire in opere quod vere diligit in cognitione. solum Deum, hi aedificant super fundamentum aurum, argentum et lapides pretiosos. In amore virtutis aurum; in cognitione veritatis, argentum; in consummatione boni
Abbreviated transcription (Latin):
suetũ ostendebat. Talis gͦagnus. qua¬
lis mat̾ agni. ex munda mundus. ex
uirgine incorruptꝰ. ꝑuirginẽ ueni¬
ens ad nos. ꝑuirginitatẽ precedens
nos. Per incorruptionẽ gͦ uenit ut
peccatũ colleret. ꝑ incorruptionẽ p̃-¬
cessit ut uirtutẽ demonstraret: Ue¬
nit incorruptꝰ ut conferret remedi¬
um. p̃cessit incorruptꝰ ut daret exem¬
plum.Sigͦ uenire non possum qua
uenit. sequamur qua p̃cessit. ut ad¬
ipisci meream᷑ qđ ꝓmisit. ut cibũ
lactis inhumanitace. xp̃i sumamus
mundi corpore. cibum uͦ panis in
diuinitate xp̃i sumamꝰ mundicor¬
de. mundi corpe ꝑ uirginitatem.
mundi corde ꝑhumilitatẽ. ut qui
in utroq incorruptam habinit ori¬
ginẽ. in utroq inueniat mundam
habicationẽ.

Expanded text:
suetum ostendebat. Talis ergo Agnus, quasuetum ostendebat. Talis ergo Agnus, qualis mater Agni; ex munda mundus, ex Virgine incorruptus, per Virginem veniens ad nos, per virginitatem praecedens nos. Per incorruptionem ergo venit, ut peccatum tolleret; per incorruptionem praecessit, ut virtutem demonstraret. Venit incorruptus, ut conferret remedium; praecessit incorruptus, ut daret exemplum. Si ergo venire non possumus qua venit, sequamur qua praecessit, ut adipisci mereamur quod promisit, ut cibum lactis in humanitate Christi sumamus mundi corpore; cibum vero panis in divinitate Christi sumamus mundi corde: mundi corpore per virginitatem, mundi corde per humilitatem, ut qui in utroque incorruptam habuit originem, in utroque inveniat mundam habitationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ei sapientia ꝑquam homo fac¬
tus fuerat ut in illa beatus eẽt
lapsum hominẽ ꝑdere noluit. &cũ
illa sursum eẽt maiestate ille deorsũ
iaceret infirmitate descendit ad eum
ubi ceciderat. ut leuaret eum ad id
unde ceciderat. Sapientia gͥsursum
panis erat. & uersa ẽ deorsum mlac.
In diuinitate panis. in humanita¬
te lac. & nutricus est paruulus sen¬
sus lacte humanitatis. ut crescens
& conualescens. caꝑe posset cibum
diuinitatis. Xp̃c gͦ in cȩlo panis &
tre homo. Incȩlo qualis pat̾ calis filiꝰ.
in t̾ra quał mat̾ tał filius. In cȩlocũ
patre ȩt̃nus & imm̃sus. in t̾ra cũ ma¬
tre incorruptꝰ & mansuetus. In cȩlo
cum patre incorruptus & sublimis.
int̾ra cũ matre uirgo & humilis. In
cȩlo imago patͥs. in terra imitatorma-¬
tris. Mater uirgo erat & inhumilita¬
te exultabat. & filius uirginis uirgo
humilicatẽ commñdabat. Illa uirgo
humilitat̃e suam a dõ respectã asse¬
rebat. ille uirgo se humilem & man¬

Expanded text:
ei sapientia, per quam homo factus fuerat, ut in illa beatus esset, lapsum hominem perdere noluit, et cum illa sursum esset majestate, ille deorsum jaceret infirmitate, descendit ad eum quo ceciderat, ut levaret eum ad id unde ceciderat. Sapientia igitur sursum panis erat, et versa est deorsum in lac. In divinitate panis, in humanitate lac; et nutritus est parvulus sensus lacte humanitatis, ut crescens et convalescens capere posset cibum divinitatis. Christus ergo in coelo panis, tre homo. In coelo qualis Pater, talis Filius, in terra qualis mater, talis filius. In coelo cum Patre aeternus et immensus; in terra cum matre incorruptus et mansuetus. In coelo cum Patre incorruptus et sublimis; in terra cum matre virgo et humilis. In coelo imago Patris; in terra imitator matris. Mater virgo erat, et humilitate exsultabat, et filius Virginis virgo humilitatem commendabat. Illa virgo humilitatem suam a Deo respectam asserebat; ille virgo se humilem et man
Abbreviated transcription (Latin):
mundo quȩdã bona sunt. s iocun¬
s bona non sc̃. Bonũ & iocundum
est habitare fr̃s munũ. hoc ẽ caritas.
inuno animo. ñ inuno loco. Nam
loco unũ eẽ & ammo ñ eẽ pena est.
animo ñ loco bonicas. loco & anmo
felicitas. Prima unitas ẽ. ut m̃bra
capiti cohereant. scda ut a se inui-¬
cẽ non recedant. Ex pͥma uruunt.
caria adhibet. qͣndo pigr̃a ex-¬
citat. frenũ qñ impetuosam mo¬
auus distillans labia cua. fa¬
uus uerbum caro factũ iur¬
gine. distillans redundantiã sig¬
nat. De hoc solo qͥa plenus gr̃a fuit
dicinon potiit plui suꝑ ciuitatem
una & suꝑ alterã non plui. parsui¬
na cõpluta ẽ. & parsquȩ cõpluca ñ
estaruit. Ipse enĩ totus redundans
&gr̃am fundens. qͥa qd fecit & dp̃ẽ
doctrina fuit qđ fuit medicina. al¬
ttrum exemplum. alt̾m remediũ.
& deplenitudine eiꝰ om̃s accepimus.
idõ distillans. qͥa unicuiq scđm m̃¬

Expanded text:
mundo quaedam bona sunt, sed jucunsed bona non sunt. Bonum, et jucundum est habitare fratres in unum, hoc est charitas. In uno animo, non in uno loco. Nam loco unum esse, et animo non esse, poena est. Animo non loco bonitas; loco, et animo felicitas. Prima unitas est, ut membra capiti cohaereant; secunda, ut ab se invicem non recedant. Ex prima vivunt; caria adhibet, quando pigram excitat frenum quando impetuosam moavus distillans labia mea . Favus Verbum caro factum est in Virgine, distillans redundantiam signat. De hoc solo quia plenus gratia fuit, dici non potuit: Plui super civitatem unam, et super alteram non plui. Pars una compluta est, et pars quae compluta non est, aruit . Ipse enim totus redundans, et gratiam fundens, quia quod fecit et dixit doctrina fuit; quod fuit medicina. Alterum exemplum, alterum remedium, et de plenitudine ejus omnes accepimus . Ideo distillans, quia unicuique secun
Abbreviated transcription (Latin):
lii sunt stantes. alii nutantes.¬
alii uagantes. Stantes funt con
nutantes qͥ pugnant. uagandes qͥ
uicti sunt. Stantes st̃ inpace de qͥb
diccum ẽ. posuit fines tuos pacẽ. &
adipe frum̃ti saciat te. Nutantes
in luctamine. uagantes in abalie¬
natione. Standes possident & frium¬
tur. nutantes appetunt & sequun¬
tur. uagantes fugiunt & abstrahun¬
nus homo dixit. pat̾ pat m̃s.
m̃s. qui hoc ñdoxisset. si plus¬
qͣm homo non fuisset. In eo em̃qdđ
homo fuit fr̃s habuit. & dicere ha¬
buit pat̃ nr̃. in eo autẽ qđ supͣ homi¬
nẽ fuit. uincꝰ fuit. & dic̾e potuit pa

Expanded text:
lii sunt stantes, alii nutantes,alii vagantes. Stantes sunt confnutantes qui pugnant, vagantes qui victi sunt. Stantes sunt in pace, de quibus dictum est: Qui posuit fines tuos pacem, et adipe frumenti satiat te ; nutantes, in luctamine; vagantes, in abalienatione. Stantes possident, nutantes appetunt et sequuntur, vagantes fugiunt et abstrahunnus homo dixit: Pater meus . Qui hoc non dixisset, si plusquam homo non fuisset. In eo enim quod homo, fratres habuit, et dicere habuit, Pater noster; in eo autem quod supra hominem unicus fuit, et dicere potuit: Pa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt timores. mundanus. ser¬
uilis. mitialis. filialis. Mundanus
ꝓeuitanda imminenti pena bo¬
num dissimulat retenta uoluntate
tura etiam malam uoluntatẽ mu¬
tac. Filialis ꝓreuerentia creatoris
sponte bona uoluntatẽ confirmat.
inidialis necessitatem boni habet
filialis uoluntatẽ. Tres pͥmi respec¬
tu pene sunt. & penam habent.
quartꝰ nec respectu pene ẽ. nec pe-¬

Expanded text:
sunt timores, mundanus, servilis, initialis, filialis. Mundanus pro evitanda imminenti poena bonum dissimulat, retenta voluntate tura etiam malam voluntatem mutat; filialis pro reverentia Creatoris sponte bonam voluntatem confirmat. Initialis necessitatem boni habet, filialis voluntatem. Tres primi respectu poenae sunt, et poenam habent; quartus nec respectu poenae est, nec poe
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ si possibile ẽ tranffer a me calicẽ
istum. ꝓfessus est qͦd sensit incarne.
cũ uͦ dixit non mea uoluntass cua
fiat. ꝓfessus est qđ deliberauit in
sp̃u. Erat uoluntas patris ut. xp̃c
morerecur. erat uoluntas carnisut
amorte liberaret᷑. erat sp̃c medius
dñans carni obediens patri. Uolun¬
tas patris dispensacio erat. uolun¬
tas carins natura erat. uoluntas
sp̃e uirtus erat. Idõ uoluntas patris
honorabatur. uoluntas carnis diri¬
gebatur. uoluntas sp̃e coronabatur.

Expanded text:
Pater, si possibile est, transfer a me calicem istum , professus est quod sensit in carne. Cum vero dixit: Non mea voluntas, sed tua fiat , professus est quod deliberavit in spiritu. Erat voluntas Patris, ut Christus moreretur; erat voluntas carnis, ut a morte liberaretur; erat spiritus medius dominans carni, obediens Patri. Voluntas Patris dispensatio erat, voluntas carnis natura erat, voluntas spiritus virtus erat. Ideo voluntas Patris honorabatur, voluntas carnis dirigebatur, voluntas spiritus coronabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ichi autẽ adherere dõbonum
est. ponere in dño dõ spem me¬
am. Habent homines bona sua. Ali
spem meam. Si inundant flumi¬
na temptationũ. bonũ est mͥ illi ad¬
herere ne dissoluar.si flauerint uen¬
tiaduersitatis bonũ mͥ est in illo an¬
choram spei figere. ne conquasser uł
dissiper. Illis autẽ nec in aduersita¬
te bonũ est consilium suũ qr non li¬
berat. nec in ꝓsꝑitate gaudiũ. quia
non conseruat. Idõ unus consiliũ
imꝓbauit. alter gaudiũ. Usq quo
ponam consilia inanima mea. et
gaudio dixi. qͥd frustra deciperis:¬

Expanded text:
ihi autem adhaerere Deo bonum est; ponere in Domino Deo spem meam . Habent homines bona sua; aliispem meam. Si inundant flumina tentationum, bonum est mihi adhaerere ne dissolvar. Si flaverint venti adversitatis, bonum mihi est in illo anchoram spei figere, ne conquasser vel dissiper. Illis autem nec in adversitate bonum est consilium suum, quia non liberat, nec in prosperitate gaudium, quia non conservat. Ideo unus consilium improbavit, alter gaudium. Usquequo ponam consilia in anima mea? Et gaudio dixi: Quid frustra deciperis
Abbreviated transcription (Latin):
audiendo ñ ardet. Sp̃c eñi sc̃s super
discipłos xp̃i in linguis ignis appa¬
ruit. & ipse. xp̃c ambulantiũ inuia
loquendo corda inflãmauit. quib
non quasi a capite uiȩ s quasi alade-¬
re se sociauit. qr eũ nob̾ non natura
s gr̃a in huiꝰ uitȩ uia comitẽ dedit.

Expanded text:
audiendo non ardet. Spiritus enim sanctus super discipulos Christi in linguis igneis apparuit, et ipse Christus ambulantium in via loquendo corda inflammavit, quibus non quasi a capite, sed quasi a latere se sociavit, quia eum nobis non natura, sed gra
Abbreviated transcription (Latin):
excrescat. & cõpungat᷑ ut desinat.
& fiat qd dr. turbatꝰ sum & ñ sum
locutꝰ. Non ẽ mirũ sicurbat᷑ homo
qr homo ẽ.s si turbationẽ suã ñ mo¬
datur. hoc ẽ mirũ qi rõnał est. Prop.¬
tẽa si turbat᷑ non loquat᷑. Frenet lin¬
gũa. claudat conscientiã. ut qd in¬
tus ortũ ẽ ꝑ infirmitatẽ. foris ꝑ dis¬
cretionẽ cohibeat᷑ donec intꝰ extin¬

Expanded text:
 ut desinat, et fiat quod dicitur: Turbatus sum et non sum locutus . Non est mirum si turbatur homo, quia homo est; sed si turbationem suam non moderatur, hoc est mirum, quia rationalis est. Propterea si turbatur, non loquatur, frenet linguam, claudat conscientiam, ut quod intus ortum est per infirmitatem, foris per discretionem cohibeatur, donec intus exstin
Abbreviated transcription (Latin):
indue. hanc assume. Conformait.
cõmetire. Sursũ & deorsũ ꝑgit sapi¬
entia. a fine usq ad finẽ. Sursum
maiestate. deorsũ humilitate. Sial¬
titudiñe respicis. nemo xp̃o subli¬
imior. Si deiectionẽ intendis. nems
xp̃o humilior. Uide qͣntũ descen¬
dit humilitate. filius erat. & fõs
seruus. & accepit ñ solũ conditionẽ
pularet. & ampliꝰ ut solu̾et ꝑ penã
qđ ñ rapuerat ꝑ culpã. Sic itaq hu¬
miliatꝰ est. Quomͦ: Equalis ad sub¬
iectionẽ. iustꝰ ad passonẽ. nec ad qͣm¬
libet. s mortis. nec cuiꝰ libet. s c̃fusi¬
onis. Qs fic głari pot̃. qͥs sic humili¬
ari: Usq ad imũ humiliatꝰ. usq
ad sũmũ exaltatꝰ. Descendens ñ reli¬
qͥt ult᷑ quo humliaret᷑. ascendens ñ
reliqͥt ultra qͦ exaltaret᷑. Descende pꝰ
xp̃m humilicate infima patiendo.
ascende pꝰ xp̃m caritate sũma appe¬
tendo. ꝑge cũ ipso. ut crescas imp¬
so. Inntari potes ñ equari.

Expanded text:
indue, hanc assume. Conformare, commetire. Sursum et deorsum pergit sapientia, a fine usque ad finem. Sursum majestate, deorsum humilitate. Si altitudinem respicis, nemo Christo sublimior. Si dejectionem intendis, nemo Christo humilior. Vide quantum descendit humilitate. Filius erat, et factus servus, et accepit non solpularet, et amplius ut solveret per poenam quod non rapuerat per culpam. Sic itaque humiliatus est. Quomodo? Aequalis ad subjectionem, justus ad passionem; nec ad quamlibet, sed mortis; nec cujuslibet, sed confusionis. Quis sic gloriari potest? quis sic humiliari? Usque ad infimum humiliatus, usque ad summum exaltatus. Descendens non reliquit ultra quo humiliaretur; ascendens non reliquit ultra quo exaltaretur. Descende post Christum humilitate infima patiendo; ascende post Christum charitate summa appetendo. Perge cum ipso, ut crescas in ipso. Imitari potes, non aequari.
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalit amare discerent. Erat
quippe &e ipse pͥus scđ̃m eandem
corꝑalẽ p̃sentiã paraclitꝰ id ẽ consola¬
tor. s hec consolatio quasi lac erat de
carne manans paruulis. Propt̾ea
subtractũ ẽ lac. ut ad ꝑfectionẽ sp̃ał
amoris conualescerent. Ascendit
in cęlũ. ut corda pꝰ setraheret. & dilec¬
amicos suos inscͥptura sacra & sacra¬
m̃tis ȩccłȩ atq aliis uisibilib uirtu¬
tum exercitiis quasi quadã corꝑali
p̃sentia consolat᷑. quoꝵ. usũ. dũ ali¬
qñ dispensatorie subtrahit qͣsi qͣn¬
dam humanitatẽ suã abocłis intu

Expanded text:
t. Erat quippe et ipse prius secundum eamdem corporalem praesentiam paracletus, id est consolator, et haec consolatio quasi lac erat de carne manans parvulis. Propterea subtractum est lac, ut ad perfectionem spiritalis amoris convalescerent. Ascendit in coelum ut corda post se traheret, et dilecamicos suos in Scriptura sacra et sacramentis Ecclesiae atque aliis visibilibus virtutum exercitiis quasi quadam corporali praesentia consolatur: quorum usum dum aliquando dispensatione subtrahit, quasi quamdam hum
Abbreviated transcription (Latin):
lio regit᷑. Quarta idẽ uiuentꝰ seruire
iam cogit᷑. & subicit᷑ regimmi. ut ꝑt
morẽ hoĩs diuinũ discat. Quinta id ẽ
uirił etas pꝰtimorẽ hoĩs ad diuinũ ue¬
nit. Sexta idẽ senectꝰ quasi itura. con¬
cupiscentia fucturoꝵ trahit᷑. Sic hu¬
manũ genus pͥmũ diluuio obrucũ
ẽ. scdo in ȩdificatione turris elatũ. in
diuisione linguarũ disꝑsũ. tcio in
abrahã circũcisũ. in moyse p̃ceptis
informatũ. sub iudicib consilio gu¬
b̾natũ. Qrͣto sub regib dñacioni sub¬
iectũ. Qͥnto sub pontificib religioni
parens. Sexto sub gr̃a uera bonitate
illustratũ. Iste sex ydriȩ. siue indecur¬
su scłi p̃sentis siue in uita hominis
om̃s aqͥs implent᷑. qr iudicio plenꝰ ẽ

Expanded text:
o regitur. Quarta, id est juventus servire jam cogitur et subjicitur regnum, ut per timorem hominis divinum distat. Quinta, id est virilis aetas post timorem hominis ad divinum venit. Sexta, id est senectus, quasi itura concupiscentia futurorum trahitur. Sic humanum genus, primum diluvio obrutum est, secundo in aedificatione turris elatum, in divisione linguarum dispersum, tertio in Abraham circumcisum, in Moyse praeceptis informatum, sub judicibus consilio gubernatum, et quarto sub regibus dominatori subjectum, quinto sub pontificibus religioni parens, sexto sub gratia vera bonitate illustratum. Istae sex hydriae sive in decursu saeculi praesentis, sive in vita hominis, omnes aquis implentur, quia judicio plenus est
Abbreviated transcription (Latin):
& habentes confundentur. Tanta &¬
eñi mala quȩ in corde hominis uer¬
santur. si paterent & uidentib mu¬
tuo eẽnt incitam̃tũ ad culpã. & ha¬
bentib testimoniũ ad ignominiã.
Propt̃ hoc uelata funt occulta cordi¬
um. ut futuro iudicio locus eẽt. Est
autẽ uelam̃ cordis habitꝰ corporis. si¬
ue manifestus siue dubius & bonice

Expanded text:
et habentes confunderentur. Tanta etenim mala, quae in corde hominis versantur, si paterent, et videntibus mutuo essent incitamentum ad culpam, et habentibus testimonium ad ignominiam. Propter hoc velata sunt occulta cordium, ut in futuro judicio locus esset. Est autem velamen cordis habitus corporis sive manifestus, sive dubius et boni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in qua iugit̃ popło p̃sidere
debet. & ꝑ auctoritatẽ p̃ceptionis.
& ꝑ exemplũ conu̾sationis. Postĩor
pars cathediȩ contemplatio c̃. quȩ
latet in abscondito. ant̾ior pars p̃di¬
catio quȩ ꝓponit᷑ in manifesto.
Ouo pistilia quȩ in posf̾iori parte
qͥa dũ ꝑ contẽplationẽ : itis ad inef¬
fabilẽ dĩ maiestatẽ respicum timor
nascit᷑. dũ uͦ menarrabilẽ bonita¬
tẽ eiꝰ considam amor gen̾atur. & sub¬
sistit contẽplatio in his quȩ qͣsi recͦ
sc̃ & uidi ñ possunt. timori in nixa
& amori. Postea ex his duob quȩ
in occulto contẽplationis st̃. duo
t̾ror scilicet & blandim̃tũ qͣsi duopi¬
stilia ant̾iorẽ partẽ cathedrȩ tipice
portantia. ut scilicet ex timore t̾ror
ꝓdeat & examore blandimentũ
ꝓcedat. Et in sinistra qͥdẽ parte ci¬
mor postĩus. &e t̾ror ance constitul̃.
ut indextra amor retio & blandim̃tũ
ance ꝓponatur. Unde & eaquȩ retror¬
sũ con¬
sistunt pistilia mai¬

Expanded text:
 in qua jugiter populo praesidere debet, et per auctoritatem praeceptionis, et per exemplum conversationis. Posterior pars cathedrae contemplatio est, quae latet in abscondito; anterior pars praedicatio, quae proponitur in manifesto. Duo pistillia quae in posteriori parte quia, dum per contemplationem mentis ad ineffabilem Dei majestatem respicimus, timor nascitur; dum vero inenarrabilem bonitatem ejus consideramus, amor generatur: et subsistit contemplatio in iis quae quasi retro sunt et videri non possunt, timori innixa et amori. Postea ex his duobus quae in occulto contemplationis sunt, duo ocedunt, terror scilicet et blandimentum, quasi duo pistillia anteriorem partem cathedrae typicae portantia, ut scilicet ex timore terror prodeat, et ex amore blandimentum procedat. Et in sinistra quidem parte timor posterius, et terror ante constituitur, ut in dextra amor retro, et blandimentum anteproponatur. Unde et ea quae retrorsum consistunt, pistillia in al
Abbreviated transcription (Latin):
uiexpedit ꝓferendo paruuił & qui
lhuc q̃sigenib ȩccłȩ matͥs portant᷑
ndescendunt. Quod sedenti deor fũ
ara ꝓspitas. insinistra adũsitas.
uonẽ pnit᷑. Tereiũ mstat &e suꝑacur.

Expanded text:
expedit proferendo parvulis; et qui adhuc quasi genibus Ecclesiae matris portantur, condescendunt. Quod sedenti deorsum edextra prosperitas, in sinistra adversitas. contemnitur. Tertium instat et superatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cognosc̾e neglexi. Propt̾ea ad illũ
intendo miscłiam implorans. ut
manu pietatis suȩ t̃gat maculas
ignorantiȩ meȩ. qͥ & siignoro qͥdfe¬
ci. ñ tam̃ ignoro qr male feci. Quod
pꝰea dixisti sepe te cogitationib
quibdã pret̾icoꝵ. maloꝵ ꝑ illicitã
qͣndã delectationẽ in aĩo renascen¬
tib ꝑturbari. atq ex hoc admodũ
intempe orationis his pulsari soleas et
uexari. breuit respondeo qr sipugna
ñeẽt. uictoria nulla eẽt. Quod autem
subuunxisti malle te alio gñe fatiga
hoc similit respondeo. qr sinulla de-¬
lectatio eẽt incogitatione. nullus oĩ¬
no labor eẽt in contradictione. quia
animꝰ om̃e qd̃ ñ delectaret facile refu¬
taret. Hic uͦ labor ẽ cũ eo pugnare qđ
placet. lioc ẽ amare parit̃ & imꝓbare.
addidisti de motib ꝑturbationis qͥ
ñnũqͣm occasionib incurrentibus
qͥctem m̃tis concutiunt. uerb̃ psal¬
miste respondeo. Irascunim & noli¬

Expanded text:
cognoscere neglexi. Propterea ad illum cognoscere neglexi. Propterea ad illum intendo misericordiam implorans, ut manu pietatis suae tergat maculas ignorantiae meae; qui, et si ignoro quid feci, non tamen ignoro quod male feci. Quod postea dixisti, saepe te cogitationibus quibusdam praeteritorum malorum per illicitam quamdam delectationem in animo renascentibus perturbari, atque ex hoc admodum in tempore orationis his pulsari soleas et vexari. Breviter respondeo quod, si pugna non esset, victoria nulla esset. Quod autem subjunxisti malle te alio genere fatigarhoc similiter respondeo quod, si nulla delectatio esset in cogitatione, nullus omnino labor esset in contradictione, quia animus omne quod non delectaret, facile refutaret. Hic vero labor est cum eo pugnare quod placet, hoc est amare pariter et improbare. addidisti de motibus perturbationis, qui nonnunquam, occasionibus incurrentibus, quietem mentis concutiunt, verbis Psalmistae respondeo: Irascimini, et noli
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ respiremꝰ uł sꝑemꝰ inbonitate
sua.Dem̃ etiã hoc anunã tuã moue¬
re dicisti qd pret̾icoꝵ. cõmissorum
tuoꝵ memoriã succedens obliuio
in muldis confudit. ut ñ possis sic̃
dignũ fuerat eoꝵ in qͥb offendisse
dm̃ te doles reminisci. Et hȩc qͥdem
cantomag̃ tͥfiũt supectai qͣntomag̃
occulta existunt. Uera st̃hȩc. nec ẽ
qđ contradici possit. In om̃ib his
ꝑiłm patit᷑ hõ. & subiacet iudicio.
milem mĩqũa derelinqͥt. Magna
quidẽ eulpa erat peccatũ ñ cauere.
& successit alia culpa ꝑpetrata ma¬
licia ꝑicłm ñ timere. & au̾tere ocłos
ne malũ fuũ uideat hõ. & ut ñ in¬
telligat qͥd patiat᷑. Et tam̃ pꝰ hȩc oĩa
mauit. ab occultis meis munda
me. & ab alienis parce seruo tuo. &
ego uidẽ ñ possũ. ut mundet me õ
ab his sordib uͥ sũ maculatꝰ ꝑ culp̃a.
nec illuminatꝰ ꝑscientiã. I si enim
confiteor culpã meã ñ solũ qr malũ
feci. s qr etiã malũ meũ cogitare &

Expanded text:
minus respiremus, vel speremus in bonitate divina. Deinde etiam hoc animam tuam movere dixisti, quod praeteritorum commissorum tuorum memoriam succedens oblivio in multis confudit, ut non possis sicut dignum fuerat, eorum, in quibus offendisse Deum te doles, reminisci. Et haec quidem tanto magis tibi fiunt suspecta, quanto magis occulta existunt. Vera sunt haec; nec est quod contradici possit. In omnibus his periculum patitur homo, et subjacet judicio, milem nunquam derelinquit. Magna quidem culpa erat peccatum non cavere et successit alia culpa, perpetrata malitia, periculum non timere, et avertere oculos ne malum suum videat homo et ut non intelligat quid patiatur. Etmavit: Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo . Et ego videre non possum, ut mundet me etiam ab his sordibus, ubi sum maculatus per culpam, nec illuminatus per scientiam. Ipsi enim confiteor culpam meam, non solum quia malum feci, sed quia etiam malum meum cogitare et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃n uͦ timesne forte tͥ ñ ignoscat ds̃.
tollis illi bonitatẽ suã. Hȩc ẽ maior
inqͥtas. Plus impiꝰ efficeris. si ꝓtua
unqͥtate aliqͥd minꝰ senseris de ipsiuᷤᷤ
bonitate. Demꝰ gͦ confusionẽ nobis.
peccata nr̃a confitendo. demꝰ głam
illi. de ipsius mĩa nullatenꝰ diffiden¬
do. Si oꝑa nr̃a nob̃ suffic̾ent. gr̃a qͥdfa¬
cẽt: Propt̾ea eñĩ gr̃a nec̾a ẽ. qri ex oꝑe

Expanded text:
quando vero times, ne forte tibi non ignoscat Deus, quando vero times, ne forte tibi non ignoscat Deus, tollis illi bonitatem suam. Haec est major iniquitas. Plus impius efficeris, si pro tua iniquitate aliquid minus senseris de ipsius bonitate. Demus ergo confusionem nobis peccata nostra confitendo, demus gloriam illi de ipsius misericordia nullatenus diffidendo. Si opera nostra nobis sufficerent, gratia quid faceret? Propterea enim gratia necessaria e
Abbreviated transcription (Latin):
ilius patrem crem rogat.
scipulis. Qui rogat. ds̃. que rogat ds̃
rares.Unumbonũ ẽ. & insinuat se
nob̾. ut quer̃e discamꝰ illud. Uult
enĩ desiłari. & aptat semetipsũ ad
nos. ut ꝓuocet ad amore querendi
Rogat docens. rogat᷑ app̃tians. ꝓ¬
iictit consolans. Hisi rogaret ñ
ostenderet᷑ indigentis necessitas.
nͥ rogaret᷑. ñ intelligeret᷑ muneris
dignitas. nͥ ꝓmitteret. ñ confir¬
maret᷑ expectantis tarditas. Dõ ꝓ
homine se inclinat ad p̃cem. Mag¬
nacaritate. magna necessitate. mas¬
na utilitate. Magna caritate qua
tantũ ddiligit᷑ impiꝰ. magna neceli¬
tate. qua alit̃ ñ saluat᷑ ꝑditꝰ. mas¬
na utilitate. qua sic reuotat᷑ auer¬
sus. Ego rogabo patr̃e. Quare rogi
qͥ dare habet: Ostendit qͥd de ips
sentias. hoc ẽ ut intelligas borur
tuũ. & ibisentias unde quęras.
qͥd tͥ faciendũ sit ꝓ eo qđ in habitu
religionis positꝰ oꝑa digna ꝓfessio¬
n tuȩ ñ habes. Recte equidem

Expanded text:
ilius Patrem rogat ilius Patrem rogat scipulis. Qui rogat est Deus, quem rogat Deus, ra res! Unum bonum est, et insinuat se nobis, ut quaerere discamus illud. Vult enim desiderari, et aptat semetipsum ad nos, ut provocet ad amorem quaerendi. Rogat docens, rogatur appretians, promittit consolans. Nisi rogaret, non ostenderetur indigentis necessitas; nisi rogaretur, non intelligeretur muneris dignitas; nisi promitteret, non confirmaretur exspectantis tarditas. Deus pro homine se inclinat ad precem. Magna charitate, magna necessitate, magna utilitate. Magna charitate, qua tantum diligitur impius. Magnan ecessitate, qua alitur, non salvatur perditus. Magna utilitate, qua sic revocatur aversus. Ego rogabo Patrem. Quare rogat qui dare habet? ostendit quid de ipso sentias, hoc est, ut intelligas bonum tuum, et ibi sentias unde quaeras. quid tibi faciendum sit pro eo quod in habitu religionis positus, opera digna professione tua non habes. Recte equidem,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃mo ꝙ sic fieri pot̃. & sicagi. s ue¬
rũ hoc bom̃ s̾ iunctũ ñ habet. Ue¬
rũ quidẽ bonũ ẽ. s cũ uerobonũ
ñ ẽ. qr cupiditas bonitas ñẽ. Altum
curiositas trabit ad quȩrerdũ uerũ.
Insectat᷑ rumores. noua captat. secre¬
tascrutat᷑. ut uitio suo pabulũ mim¬
stret. Et est hic similit̃ uerũ sine socio
bono. ut in oĩb his uerũbonũ non
inueniat᷑. Alii uerũ quȩrt̃ &aman
illud hab̾e q uerũ ẽ. & hii recte qͥdẽ
bom̃i. Tales st̃ qͥ scrutant᷑ secreta na¬
turȩ & defidio magno ferunt᷑. ut sci-¬
ant solũ qdđ uerũ est in reb conditis.
& est qͥdẽ etiã illic qđ iure delectare
debeat. ita tam̃ si corhõis ꝑ id quod
infra diligit᷑. ad amorẽ illiꝰ qͥ fũme
bonꝰ est accendat᷑. Proptẽa melius
est illud qͦ docet᷑ hõ pͥmũ semet ipsũ
cognoscere. & qđ est. ut corrigat. &
qd̃ ẽẽ debet. ut ẽẽ studeat. pꝰea crea.¬
torẽ suũ ut agnitũ quȩrat. & inue¬

Expanded text:
sic agi; sed verum hoc, bonum sibi junctum non habet. Verum quidem bonum est, sed cum vero bonum non est, quia cupiditas bonitas non est. Alium curiositas trahit ad quaerendum verum. Insectatur rumores, nova captat, secreta scrutatur, ut vitio suo pabulum ministret, et est hic similiter verum sine socio bono, ut in omnibus his verum bonum non inveniatur. Alii verum quaerunt, et amant illud habere, quia verum est. Et hi rectebonum. Tales sunt qui, scrutantur secreta naturae, et desiderio magno feruntur, ut sciant solum quod verum est in rebus conditis. Et est quidem etiam illic quod jure delectare debeat; ita tamen si cor hominis per id quod infra diligitur, ad amorem illius, qui summe bonus est, accendatur. Propterea melius est illud quo docetur homo primum semetipsum cognoscere, et quod est ut corrigat, et quod esse debet, ut esse studeat; postea Creatorem suum ut agnitum quaerat, et inve
Abbreviated transcription (Latin):
carere ñ possit. Cotidianȩ q̃stiones
indicant. qr scire uerũ om̃scupimꝰ.
Tota uita hominis in q̃stione est.
Quãdui uiuit᷑ quȩrit᷑. Nemo falli
uult. etiãsi qͥs qũa falłe uelit. In hoc
uͦ ꝓbat cor humanũ nicħ magis

Expanded text:
carere non possit. Quotidianae quaestiones indicant quod scire verum omnes cupimus. Tota vita hominis in quaestione est. Quandiu vivitur, quaeritur. Nemo falli vult, etiam si quisque fallere velit: in hoc vero probat cor humanum nihil magis
Abbreviated transcription (Latin):
& fructũ facit. & fit ortꝰ uoluptatis
ꝓferens om̃e lignũ pulchrũ uisu
& ad uescenddũ suaue & spirans aro¬
mata redolentia. Ad hunc uemcis
diabolus rex aqͥlonis plenũ ameni¬
tate inuenit. ingrediens autẽ & ex¬
t̃minans & uastans & deĩn discedeis
horrendũ solitudine relinqͥt. e consa¬

Expanded text:
et fructum facit, et fit hortus voluptatis et fructum facit, et fit hortus voluptatis proferens omne lignum pulchrum visu, et ad vescendum suave, et spirans aromata redolentia. Ad hunc veniens diabolus rex aquilonis plenum amoenitate invenit, ingrediens autem et exterminans, et vastans, et deinde discedens horrendum solitudine relinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonis diabolus. ortꝰ uoluptatis
rõnał & bonꝰ anim. Huiꝰ orti cultor
& cꝰtos ẽ ds̃. uastator & desertor diabo¬
lus. Suꝑ hanc qͥppe rõnalem t̾ram
cadens sem̃ u̾bi dĩ ꝑ inceługentiã ac¬
cipitur. dehinc tegit᷑. Ad fom̃tum.
ad consiliũ. contra ꝑiculũ. Ad fom̃¬
tũ. ut pͥus radicet qͣm germinet pri
deorsũ ꝑgat ad confirmationẽ. qͣm
fursũ ad ostentationẽ. pͥus radicet
ꝑoccultũ ꝓpositũ. pꝰ germinet ꝑ
manifestũ exemplum. Germinet sur¬
sũ ꝑgens adfructũ. radicet deorsum
ꝑgens ad stabilim̃tum. Sursũ carita¬
te. deorsũ humilitate. Ad confilium
tegit᷑. ut ñ pͥus ꝓferat᷑ ad actionem.
qͣm dirigat᷑ ꝑ cͥcũspectionẽ. Prius
concipis qđ faciendũ ẽ. pꝰea soues
meditans qualit̃ faciendũ ẽ. Contͤ
ꝑiculũ tegit᷑. ut tunc ẽ non pateat
adostentationẽ. cũ exierit ad oꝑa¬
tionẽ. Sic itaq u̾bũ dĩ suꝑbonam
t̃ram cadens radicat & germinat.

Expanded text:
aquilonis diabolus, hortus voluptatis, rationalis et bonus animus. Hujus horti cultor et custos est Deus, vastator et desertor diabolus. Super hanc quippe rationalem terram cadens semen verbi Dei, per intelligentiam accipitur; dehinc tegitur ad fomentum, et ad consilium contra periculum. Ad fomentum, ut prius radicet quam germinet, prius deorsum pergat ad confirmationem quam sursum ad ostentationem, prius radicet per occultum propositum, post germinet per manifestum exemplum. Germinet sursum, pergens ad fructum; radicet deorsum, pergens ad stabilimentum. Sursum charitate, deorsum humilitate. Ad consilium tegitur, ut non prius proferatur ad actionem quam dirigatur per circumspectionem. Prius concipis quod faciendum est, postea foves meditans qualiter faciendum est. Contra periculum tegitur, ut tunc etiam non pateat ad ostentationem, cum exierit ad operationem. Sic itaque verbum Dei, super bonam terram cadens, radicat, et germinat,