comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iac de re mͥ idonee uideo satissfactũ. Sed queso te qͥd esse dicunꝰ.
quod quoru̾̃dam habitacula fetoris nebula tangebant᷑. quorũdam
causarũ. ꝑꝰ pontẽ quippe ad amena loca transire iustos aspexit:
quia angusta ualde est semita quȩ ducit ad uitã. Ꝙ. fecentẽ fiu¬
uium decurrentẽ uidit: qr ad ima cotidie defluit carnaliũ hic
putredo uiciorũ. Et quorũdam habitacula fetoris nebula targe¬
bat: quorũdam uͦ tangi ab ea non poterant: qr sunt pleriq qͥ multa
ĩã bona oꝑa faciunt: sed tam̃ adhiic carnalib uiciis in cogitatiõis
delectatione tangunt᷑: & iustũ ualde est. ut illic nebula fetoris ob¬
sideat: qͦs hic adhiic carnis fetor delectat. Unde & eandẽ delec¬
tationẽ carnis eẽ beatus iob in fetore conspiciens: de luxurioso ac
lubrico sententiam protulit dicens. Dulcedo illius uermis. Quti aut̃

Expanded text:
Hac de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid esse dicimus, Hac de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid esse dicimus, quod quorumdam habitacula foetoris nebula tangebantur, quorumdam causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrentem vidit, quia ad ima defluit quotidie carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
edificat mansionẽ suam. Quod enĩ suꝑius memoriã fugit ut
dicetẽ. isdem miles qui hȩc uiderat narrabat. quod eosdẽ la¬
terculos aureos ad edificationẽ domus senes. ac iuuenes puel¬
lȩ & ꝓueri ferebant. Qua ex re colligitur ⁊ qr hi quib hic pie¬
tas facta est: ipsi illic oꝑatores eẽ uidebantur.
ic etiã iurta nos deusdedit nomine uir religiosus habi¬
tãbat. qui calei amenta solebat operari. De quo alter ꝑ reuela¬
tionem uidit. quod eius domus edificabatur: s in ea constructores sui.
solo die sabbati uidebant᷑ oꝑari. Qui eiusdẽ uiri pꝰmodũ subtiliter
uitã requirens: inuenit quia ex his quȩ dieb singłis laborabat. qͥdqͥd
ex uictu ac uestitu suꝑesse potuisset. die sabbato ad beati petri eccle¬
siam deferre consueuerat: atq indigentib erogare. Qua ex rẽ ꝑpende:
qr non immerito domꝰ ipsius fabrica sabbato crescebat. Petrus.

Expanded text:
aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esse videbantur. Hic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabbato crescebat. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
narraui. & inferi loca uidit. et ad corpꝰ rediit: ꝑfecte uitam
minime correxit: qui post multos annos de corpore adhuic ad
certamen uitȩ et mortis exiit. Qua de re colligitur: quia ip¬
sa quoq inferni supplicia cũ demonstrantur: aliis hoc ad ad¬
iutoriũ aliis uͦ ad cestimoniũ fiat: ut isti uicleant mala quȩ
caueant: illi uero es amplius puniantur: quõ inferni suppli¬
cia nec uisa et cognita uitare uoluerunt. Petrus.
ꝑu id est hoc quesote quod in amenis locis cuiusdã domus.
laterculis aureis edificari uidebatur: Ridiculum est ualde:
S credumis quod in illa uita adhiic metallis talib egeamꝰ Gregoriꝰ.
is hoc si sanuĩ sapit intelligat: S ex eo quod illic ostensũ
est. quisqͥs ille est cui mansio ista construttur: aꝑte datur intel¬
ligi. quid est quod hic oꝑatur. Nam qm̃ premiũ lucis eternȩ
elemosinat ũ largitate ꝓmerebitur: nimirũ constat. qr auro

Expanded text:
narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quod inferni supplicia nec visa, et cognita vitare noluerunt. 436 PETR. Quid est hoc, quaeso te, quod in amoenis locis cujusdam domus laterculis aureis aedificari videbatur? Ridiculum est valde, si credimus quod in illa vita adhuc metallis talibus egeamus. Quis hoc, si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur intelligi quid est quod hic operatur. Nam qui praemium aeternae lucis eleemosynarum largitate promerebitur, nimirum constat, quia auro
Abbreviated transcription (Latin):
num se recognouisse testatus est. Qui dũ transire uoluisse:
eiꝰ pes lapsus est: & ex medio corꝑe iam extra pontẽ deiectꝰ:
a quibdã teterrimis uiris ex flumine surgentib ꝑ coxas de¬
orsum: atq a quibidã albatis & speciosissimis uiris cepit ꝑ
brachia sursũ trahi. Cunq hoc luctamen eẽt: ut hunc boni
sp̃s sursũ. mali deorsũ traherent: ipse qui hȩc uidebat ad
corpꝰ rediit: & quid de eo pleniꝰ gestũ sit. minime cognouit.
Qua de re. de ensdem stephani uita datur intelligi: qr in eo¬
mala carnis cum elemosinarũ oꝑatione certabant. Qui eñi per
coras deorsũ. ꝑ brachia trahebatur sursũ: patet nimirũ quia
et elemosinas amauerat: & carnis uiciis ꝑfecte non restiterat:
quȩ eũ deorsũ trahebant. Sed in illo occulti arbitris exami¬
ne. qͥd in eo uicerit: et nos & eũ qui uidit. et reuocatus est la¬
tet. Eonstat tam̃. quia isclem stephanꝰ postqͣm sicut suꝑius

Expanded text:
num se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, num se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius
Abbreviated transcription (Latin):
tor a flumine. minime tangebat. Hȩc uͦ erat in p̃dicto ponte ꝓbatio:
gressu ac libero. ad loca amȩna ꝑuenirent. Ibi se etiã petrum
eccłasticȩ familiȩ maiorẽ. qui ante quadrienniũ est defunctus.
deorsũ positũ in locis ceterrimis magnoferri pondere religatũ
ac dep̃ssum uidisse confessus est: qui dũ requireret cur ita eẽt:
ea se dixit audisse. quȩ nos qui eũ in hac eccłastica clomo noui¬
mus scientes eius aucta recolimꝰ. Dictũ nanq est. Hȩc io circo
patitur: qr siqͥd ei pro facienda ultione iubebatur: ad inferen¬
das plagas plus ex crudelitatis desidio. quã obedientia seruie¬
bat. Quod sic fuisse: nullus qui illũ nouit ignorat. Ibi se etiã
quendã ꝑegrinũ presbiterũ uidisse fatebatur: qui ad p̃dictũ
pontẽ ueniens. tanta ꝑ eũ auctoritate transiit: quanta & hic
sinceritate uixit. In eodẽ quoq ponte: hc̃ quẽ predixi stepha¬

Expanded text:
tor a tor a gressu ac libero ad loca amoena pervenirent. Ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, quae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stepha
Abbreviated transcription (Latin):
mis iacuit: s citius redit: e quȩ cũ eo fuerant gesta narrauit
Aiebat eñ sicut tẽ res eadem etiã multis in notuit: quia pons
erat sub quo niger atq caligosus fetoris intolerabilis nebula
exalans fluuius decurrebat. T ransacto aut̃ ponte. amena p̃ta
erant atq uirentia: od oriferis herbarũ fiorib exornata: in qͥbus
albatorũ hominũ conuenticula ẽẽ uidebant᷑. Tantusq in loco eõ¬
dem odor suauitatis inerat: ut ipsa suauitatis fraglantia ulic
deanbilantes habitantes ꝙ satuaret Ibi mansiones diuersorum
singulȩ: magnitudine lucis plenȩ: ibi quȩdã mirȩ potentiȩ edifica¬
batur domꝰ: quȩ aureis uidebat᷑ laterculis construi: s cuiꝰ esset non po¬
tuit agnosci. Exrant uͦ suꝑ ripam p̃dicti fluminis nonn ulla habicacła n
s alia ex surgentis fetoris nebula cangebant᷑: alia aut̃ exsurgens fe¬

Expanded text:
mis jacuit, sed citius rediit, et quae cum eo fuerant gesta narravit. mis jacuit, sed citius rediit, et quae cum eo fuerant gesta narravit. Aiebat enim, sicut tunc res eadem etiam multis innotuit, quia pons erat, sub quo niger atque caliginosus foetoris intoleexhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte amoena erant prata atque virentia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque satiaret. Ibi mansiones diversorum erant, singulae magnitudine lucis plenae. Ibi quaedam mirae potentiae aedificabatur domus, quae aureis videbatur laterculis construi, sed cujus esset non potuit agnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis nonnulla habitacula. Sed alia exsurgentis fetoris nebula tangebantur, alia autem exsurgens fe
Abbreviated transcription (Latin):
eũ atq condiendũ eẽt quesitus.: & die eodem minime inuentꝰ
subsequenti nocte iacuit corpꝰ inhumatũ. Qui ductꝰ ad infec¬
ni loca: uidit multa quȩ prius audita non credidit. Sed cum
p̃sidennti illic iudici p̃sentatus esset: ab eo receptꝰ non est. ita ut
diceret.: Non eũ deduci: s stephanũ ferrarnũ iussi. Quistati re¬
ductus in corꝑe est: & stephanꝰ ferrarius qui uxta eũ habitabat.
eadem hora defunctus est. Sicq ꝓbatũ est uera fuisse uerba
quȩ audierat: dũ hec effectus mortis stephani demonstrauit.
Ante trienniũ quoq in hac pestilentia quȩ hanc urbẽ clade
uehemenassima depopulauit: in qua etiã corporali uisu sagntȩ
celitus uenire. & singłos quosq ferire uidebant᷑: sicut nosti ste¬
phanus iscdem defunctiis est: quidam uͦ miles in hac eadẽ nr̃a
urbe ꝑcussus ad extrema ꝑuenit. Qui eductus e corꝑe exani¬

Expanded text:
eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacuit inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est. Quidam vero miles in hac eadem urbe nostra percussus, ad extrema pervenit. Qui eductus in corpore exani
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ mergi prohiberet. Cui etiã dixit. Egredere: et qualit̃ tͥ
post hȩc uiuendũ sit cautissime attende. Post quã uocẽ paula¬
tim recalescentib menbris: ab et̾nȩ mortis sõno euigilans: cun¬
cta quȩ circa illũ fuerant gesta uarrauit. Tantisq se p̾modum
ugiliis ieiuniisq construxit: ut inferni eũ uidisse & ꝑtimuis¬
se torm̃ta: etiã si taceret lingua. conu̾satio loqueret᷑. quippe cus
om̃ipotentis di mira largitate. in morte actũ est ne mori debuissa.
S qr humanũ cor grauis ualde duriciȩ est: ipsa quoq penarum.
ostensio. ȩque om̃ib utilis non est. Nã illustris steꝑhanꝰ quẽ bene
nosti. de semet ipso mͥ narrare consueuerat: qr in constantinopo¬
litana urbe ꝓ quadã causa demoratꝰ: molestia corꝑis suꝑuenien¬
te defunctus est. Cunq medicus atq pigmentarius ad aꝑiendã

Expanded text:
ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est. Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ largitate disponit: ut nonnulli etiã pꝰ exitũ repente ad corp
tedeant: & corm̃ta inferi quȩ audita non crediderant. saltẽ ussa
ꝑtimescant. Nam qͥdam liricianꝰ monachus qui in hac urbe me¬
cũ in monastĩo uiuebat. michi narrare consueuerat: qr qͦdam
tempore cũ acdhuc m heremo moraret᷑ agnouerit quod petrꝰ
quidã monachus ex regione ortus hyberiȩ. qui ei in loco ua¬
stȩ solitudinis cui euasa nom̃ est inherebat: sic̃ ipso narrante
didicerat. priusquã heremũ pȩteret molestia corꝑis int̾uenien¬
te defunctus est. Si ꝓtinꝰ corpori restititꝰ. inferni se supplicia
atq in muimera loca flãmarum uidisse testabatur. Qui etiam
qͦsclã huiꝰ scłi potentes: in eisdem flãmis suspensos se uidisse
narrauit. Qui cũ iam deductus eẽt ut illuc ꝙ ipse mergeret᷑:
subito angłm chorusci habitus apparuisse fatebat᷑: qui eũ in

Expanded text:
suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam quidam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus, inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in
Abbreviated transcription (Latin):
diem iudicĩ sui denuntians: ait. Tc̃ dicã messoribꝰ. Colligi¬
te tirania: & ligate ea in fasciculos ad cõburendũ. Alessores
qͥppe angłi. tizania ad cõburendũ in fasciculos ligant: cũ
pares parib in corm̃tis similib sociant: ut suꝑbi cũ suꝑbis:
lururiosi cũ luxuriosis: auari cũ auaris: fallaces cũ fallaci¬
bus inuidi cũ imudis: infideles cũ infidelib ardeant: Cũ
gͦ similes in culpa ad torm̃ta similia ducuntur: quia eos in loc̃is pena¬
libus angłi deputant: qͣsĩ ⁊ ianiorũ fasciculos ad cõburendũ ligant.
d inquisitionẽ meã: responsionis satisfactione. Petruis¬
patuit causa rationis. S quronã est queso te. quod non milli quasi
ꝑ errorẽ extrahunt᷑ e corꝑe ita ut facti exanimes redeant: & eoꝗ
quisq audisse se dicat. quia ipse ñ fuerit qͥ erat uissus deduci:¬
oc cũ sit petre. si bene ꝑpenditur. Gregorius.¬
non error s admonitio est. Suꝑna enĩ pietas ex magna misccdiȩ

Expanded text:
am messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum go similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant. PETR. Ad inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deducioc cum fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
Ced mirũ non.ẽ. si adhuc homini in corꝑe posito illud
apparuit. quod ꝑ cotpꝰ assueuerat uidere: ut ꝑ hoc datet᷑¬
siciliam duci testatꝰ est: quid sentiri alud potest: insi qͦd pre
cet̾is locis in eiꝰ terrȩ insulis. eructuanti igni torm̃torũ ollȩ
patuert̃ : Quȩ ut solent narrare qͥ nouerunt: laxatis coti¬
die sinb excrescunt: ut miundi t̾mino ꝓpinqͣnte. qͣnto
certũ est illic ampliꝰ exurendos colligi: tanto eadem torm̃¬
torũ loca ampliꝰ uideant᷑ aꝑiri. Quod omps ds ad correc¬
tionẽ uiuentiũ in hoc mundo uoluit ostendiꝰ ut mentes
infideliũ quȩ infermi corm̃ta ẽẽ non credunt: torm̃torũ
loca uicdeant. quȩ audita credere recusant. Qd uͦ siue elec¬
ti seu reꝓbi quorũ cõmunis causa in oꝑe fuerit. al loca
etiã cõmunia deducant᷑: ueritatis nob̾ uerba satisfaceren.
etiã si exempla deessent. Ipsa qͥppe ꝓpt̃ electos in eugłio dic̃.

Expanded text:
mirum non est, si adhuc homini in corpore posito illud mirum non est, si adhuc homini in corpore posito illud apparuit, quod per corpus assueverat videre, ut per hoc intellSiciliam duci testatus est, quid sentiri aliud potest, nisi quod prae ceteris locis in ejus terrae 429 insulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa quippe propter electos in Evangelio dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
suũ: eiq p̃cepit dicens. Uade citius: & dic ste phano opti¬
oni ut concitus ueniat: qr ecce nauis parata. ẽ. ut ad sici¬
liam ducidebeamꝰ. Cunq hc̃ puer insanire credet: et
obedire recusaret: cepit ille uehement̾̃ imminere di¬
cens. Uade: & nuncia illi qͦd dico: qr non insanio t gres¬
sus est puer: ut ad stephanũ ꝑgeret. Cunq in mediũ it̃
uenisset: ei alius qͥcdã obuiã factus est: qui hẽ reqͥsiuit
dicens. quo uadis: Cui respondit:. a dstẽphanũ optionẽ. a
dño meo missus sũ. Atq ille ꝓtinꝰ dixit. Ab eo uenio sed
ante me hora defunctꝰ est. Reuersus uͦ est puer ad eumor¬
phium dñm suũ: s eũ iam mortuũ iuuenit. Sicq fac¬
tũ est: ut dũ alter obuiã uenit: & ex medio itinere puer
reu̾sus est: ex mensura spacii potuisset colligi. qͦd uno
mom̃to utriq fuerant uocati. Petrus
exribile. ẽ. ualde qͦd dicit᷑. S queso te cur egredienti

Expanded text:
suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optisuum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. Egressus est itaque puer ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam venit, et ex medio itinere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi, quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. Terribile est valde, quod dicitur: sed quaeso te, cur egredienti
Abbreviated transcription (Latin):
quartꝰ est dies. qͦd ex hac luce subtractꝰ est Cunq fr̃s qui
uenerant studiose requirerent qualit̃ dictus fuisset: res¬
pondert̃. Ursus. Qui uocationis eius horã subtilit̃ inqͥren¬
tes: ipso eũ mom̃to cognouert̃ exisse de corꝑe: quo ꝑ ioħm
qui apud eos defunctꝰ est. fuerat uocatꝰ. qua ex re colligit᷑:
q uttrotũq par fuit meritũ: eisq datũ est ut in una man¬
sione socialiter uiuerent: quib e corꝑe contigit socialit̾ exire:
Sed neq hoc sileã: quod dũ adhic laicus uuerẽ. atq in
domo mea quȩ mͥ in hac urbe ex iure patris obuenerat. ma¬
nerem: de quibꝰcdã uicinis meis me contigit agnouisse.
Quȩdã nanq iuxta me uidua. galla dicebat᷑. Hȩc euimor¬
phiũ noĩe iuuenẽ filiũ h abebat: a quo non longe qͥdã
stephanꝰ qui in numo optionũ fuit. habitabat. S isdem
cumorphius ad extrema uitȩ ueniens: uocauit puerũ

Expanded text:
quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e corpore contigit socialiter exire. Sed neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ueniens. mysteriũ dm̃ci corꝑis & sanguinis accepit:
uocatosq fr̃s corã se psallere p̾cepit: quib tam̃ antiphonã
ipse ꝑ semet ipsũ de semet ipso imposuit dicens. Aꝑite mͥ
portas iusticie: & ingressus in eas confitebor dño: hec porta
dñi. iusti intrabt̃ ꝑ eã. Cunq corã eo assistentes fr̃s psalleress:
emissa subito et ꝓclucta uoce clamauit dicens. Urse ueni.
Qͦa mox ut dixit: eductus e corꝑe. mortalẽ uitã finiuit. Mi¬
rati ft̃ fr̃s: qr hoc quod moriens frat̾ clamauerat. ignorabans.
Quo defuncto: in monast̾io facta est magna tristicia. Quarto
aut̃ die: quibꝰdã de fr̃ib necessariũ fuit. ut ad monasteriũ
Quib cũ dicerent. qͥd habetis: qͦd uos in tanto merore depͥ¬
mitis. respondert̃ dicentes. Loci huiꝰ desolationẽ gemimꝰ:
qr unꝰ frat̾ cuiꝰ nos in hoc monastĩo uita continebat: hodie

Expanded text:
mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antiphonam ipse per semetipsum imposuit, dicens: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino: haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit, ut ad monasterium Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujus desolationem gemimus, quia unus Frater, cujus nos vita in hoc monasterio continebat, hodie
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ante quad rienniũ moreret᷑: sic̃ religiosi alii qui pre¬
sentes fuere cestatist᷑: in hora sui exitus. ionã propħam.
hierechielẽ qͦ &. danihelẽ cepit aspicere: eosq dños suos
ex noĩe clamare. Quos dũ ad se uenisse diceret: & dep̃ssis
luminib eis reuerentiȩ obseqͥum p̃beret: ex carne eductꝰ ẽ.
Qua in re aꝑte dat᷑ intelligi: quȩ erit in illa incorruptibili
uita noticia: si uir iste adhiic in carne corruptibili positus:
plerũq contingere: ut egressura anima eos etiã recognoscat:
cũ qͥb ꝓ ȩqualitate culparũ uł etiã premiorũ. in una est
mansione deputancda. IIam uir uitȩ uenerabilis eleu¬
therius nomine senex. de quo p̃cedenti libro multa narra¬
II. in monastĩo suogermanũ frẽm iohẽm nomine se habu¬
isse ꝑhibuit: qui ante dies quatuordec̃i. suũ fr̃ib exitũ pre¬
dixit. Cunq decrescentes cotidie cõputaret dies: ante tri¬
duum qͣm uocaret᷑ ex corpore febre correptꝰ est: ad horã uͦ

Expanded text:
cum ante triennium moreretur, sicut religiosi alii, qui praesentes fuerunt, testati sunt, in hora sui exitus Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus pplerumque contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs in hoc mundo despecto dõ dilexerunt: eos non solũ sua. sed
etiã eorũpena consumat. Fit aut̃ in electis quiddã mirabiliꝰ.
qr nonsolũ eos agnoscunt qͦs in hoc mundo nouerant: s uelut
uisos ac cognitos. recognoscunt bonos qͦs nunqͣm uiderunt.
sã cũ antiqͦs patres in illa ȩt̾̃na hereditate uideruit: eis
incogniti ꝑ usionẽ non erunt: qͦs in oꝑe semꝑ nouerunt.
Quia enĩ illic om̃s cõmunt claritate dm̃ conspiciunt: qͥd

Expanded text:
quos in hoc mundo despecto Deo dilexerunt, eos non solum sua, sed quos in hoc mundo despecto Deo dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius: quia non solum eos cognoscunt quos in hoc mundo noverunt, sed velut visos ac cognitos recognoscunt bonos, quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum con
Abbreviated transcription (Latin):
los. Si gͥ abrabã lararũ minime recognouisset: neqͣꝙ
ad diuitẽ in torm̃tis positũ. de tͣnsacta eiꝰ contritione
loqueret᷑ dicens: qd mala recẽꝑit inuita sua. ꝙ si mali
malos non recognoscerent: nequaqͣm diues in torm̃tis
positꝰ. frm̃ suorũ etiã absentũ meminisset. Quomͦ enĩ
p̃sentes non posset agnoscere: qui etiã ꝓ absentũ memo¬
ria curauit exorare Qua inre illuo quoq ostendit᷑¬
quod nequaqͣm ipse requisisti: quia et boni malos. et mali cog¬
noscunt bonos. Nã & diues ab abrahã cognoscit᷑. cui dictũ. ẽ.
recepisti bona in uita tua: et electus lararus a reprobo diui¬
te est cognitꝰ. quẽ mitti p̾catur ex noĩe dicens: mitte lazarũ
ut intinguat extremũ digiti sui in aquã. & refrigeret lingͤm
meã. In qua uidelic& cognitione. utriusq partis cumulus
retributionis excrescit: ut & boni ampliꝰ gaucdeant qͥ secũ
eos letari conspiciunt qͦs amauerunt: et mali dũ cũ eis torq̃nt᷑

Expanded text:
im Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur, dicens quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditquod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Late est cognitus, quem mitti precatur ex nomine dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitioretributionis excrescit, et ut boni amplius gaudeant: quia secum eos laetari conspiciunt, quos amaverunt: et mali dum cum eis torquentur,
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse clamans dixit: pat̾ abrahã miserere mei. et micte
lazarũ ut intinguat extremũ digiti sui in aquã. et refri
recepisti bona in uita tua: & lararus similit̾ mala. Diues¬
aut̃ de se ipso iã spem salutis non habens: ad ꝓmerendã
suorũ salucẽ uertit᷑ dicens: rogo te pat̾ ut mittas eũ in
domũ patris mei: habeo enĩ quinq fr̃s: ut testet᷑ illis
ne & ipsi ueniant in locũ hunc torm̃torũ. Quib uerb̾

Expanded text:
moreretur. Ant. Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aqua, et refrigerecepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerandam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei: habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant
Abbreviated transcription (Latin):
te hoc opus oꝑatur:: Corpus uisibile quod illas moles ma¬
nib trahit: an inuisibilis anima quȩ uiuificat corpus : Tolle
enim quod non uidetur in corpore : et mox immobilia re¬
manent cuncta quȩ moueri uidebantur. uisibilia corꝑa
metallorũ. Qua ex re pensandũ est: quia in hunc qͦq mun-¬
dum uisibilem. nullus nichil nisi ꝑ creaturã inuisibilem
disponere potest. Nam sic̾ omp̃s ds aspirando
uł implendo ea quȩ ratione subsistunt. et uiuificat et
mouet ꝑ inuisibilia: ita quoq inuisibilia implendo mouess.
atq sensum uiuificant carnalia corꝑa quȩ uident᷑. Petrus.
stis fateor allegationib libent̾ uictus: ꝓpe nulla ĩa esse hec ui¬
sibilia existimare compellor: qui priꝰ in me infirmantiũ ꝑso¬
nam suscipiens. de inuisibilib dubitabam. Itaq placent cun¬
cta quȩ dicis: s tam̃ sic̃ uitã animȩ in corpore manentis. ex

Expanded text:
te, hoc opus operatur, corpus visibile quod illas moles mate, hoc opus operatur, corpus visibile quod illas moles manibus trahit, an invisibilis anima quae vivificat corpus? Tolle enim quod non videtur in corpore, et mox immobilia remanent cuncta quae moveri videbantur, visibilia corpora metallorum. Qua ex re pensandum est quia in hoc quoque mundo visibili nihil nisi per creaturam invisibilem disponi potest. Nam sicut omnipotens Deus aspirando vel implendo ea quae ratione subsistunt, et vivificat, et movet invisibilia; ita ipsa quoque invisibilia implendo movent atque vivificant carnalia corpora quae videntur. PETR. Istis, fateor, allegationibus libenter victus, prope nulla jam esse haec visibilia existimare compellor, qui prius in me infirmantium personam suscipiens, de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis; sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex
Abbreviated transcription (Latin):
corporeis oculis non ualet uidere. Gregorius.
Im paulus dicat. est enĩ fides sperandarũ substantia
rerũ. argumentũ non apparentiũ: hoc ueracit̾ dicit᷑¬
credi. quod non ualet uideri. Nam credi iam non potest: quod
uideri potest. Ut tamen breuit̃ reducam quod ante dixi: nul¬
la uisibilia. nisi ꝑ inuisibilia uidentur. Ecce enĩ cuncta cor¬
poren. oculus cui corporis aspicit: nec tam̃ ipse corporeus ocu¬
lus. aliquio corporeũ uideret: nisi hunc res incorporea ad
uidendũ a cueret. Nam tolle mentẽ quȩ non uidetur: et
in cassum patet oculus qui uidebat. Subtrahe animã cor-¬
pori: remanent proculdubio oculi in corpore aꝑti. Si gͥ ꝑ se
uidebant: cur discedente anima nil uident: Hinc gͦ collige:
quia ipsa quoq uisibilia. non nisi ꝑ inuisibilia uident᷑. Pona¬
mus gͦ ante oculos mentis edificari donrũ: inmensas moles
leuari: pendere magnas in machinas colũpnas. Quis queso

Expanded text:
corporeis oculis non valet videre. GREGOR. corporeis oculis non valet videre. GREGOR. m Paulus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , hoc veraciter dicitcredi, quod non valet videri. Nam credi jam non potest quod videri potest. Ut tamen te breviter reducam ad te, nulla visibilia nisi per invisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea oculus tui corporis aspicit, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid corporeum videret, nisi hunc res incorporea ad videndum acueret. Nam tolle mentem quae non videtur, et incassum patet oculus qui videbat. Subtrahe animam corpori, remanent procul dubio oculi in corpore aperti. Si igitur per se videbant, cur discedente anima nihil vident? Hinc ergo collige quia ipsa quoque visibilia non nisi per invisibilia videntur. Ponamus quoque ante oculos mentis aedificari domum, immensas moles levari, pendere magnas in machinis columnas; quis, quaeso
Abbreviated transcription (Latin):
on quidem similit̾ sed dissimilit̾ dico: quia sic̃ uis animȩ
uiuificat et mouet corpus: sic uis diuina implet quȩ crea¬
uit omia: et alia inspirando uiuificat: aliis tribuit ut ui¬
uant: aliis uͦ hoc solũm prestat ut sint. Quia uͦ ẽẽ non du¬
bitas creantẽ & regentem. implentẽ et circũplectentem.
transcendentẽ & sustinentẽ. in circũscriptũ atq inuisibilẽ
dm̃: ita dubitare non debes. hunc inuisibilia obsequia ha¬
bere. Debent quippe ea quȩ ministrant. ad eius similitudi¬
nem tendere cui ministrant: ut quȩ inuisibili seruiunt:
ẽẽ inuisibilia non dubitentur. Hec aut̃ quȩ ẽẽ credimus:
corporis uitã animȩ in corpore manentis ꝑpendis ab imo:
ita uitã aĩȩ exeuntis a corꝑe. ꝑpendere debes a sũmo: quia po¬
test inuisibilit̾ uiuere: quã oportet in obsequio inussibi¬
lis conditoris manere.
Petrus.
Decte cotum dicitur: sed mens refugit credere. quod

Expanded text:
on quidem similiter, sed dissimiliter dico, quia sicut vis animae on quidem similiter, sed dissimiliter dico, quia sicut vis animae vivificat et movet corpus, sic vis divina implet quae creavit omnia; et alia inspirando vivificat, aliis tribuit ut vivant, aliis vero hoc solummodo praestat ut sint. Quia vero esse non dubitas creantem et regentem, implentem et circumplectentem, transcendentem et sustinentem, incircumscriptum atque invisibilem Deum, ita dubitare non debes hunc invisibilia obsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitudinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec autem quae esse credimus, corporis, vitam animae in corpore manentis perpendis ab imo, ita vitam animae exeuntis a corpore perpendere debes a summo, quia potest invisibiliter vivere, quam oportet in obsequio invisibilis Conditoris manere. PETR. Recte totum dicitur, sed mens refugit credere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quodam frẽ moriente. p̃sentem me fuisse contigit: qui repen¬
te dum loqueret᷑. uitalem emisit flatũ. Et quẽ prius loquentẽ¬
mecũ uidebam: subito extinctũ uidi: s eius anima utrũ egres¬
sa sit an non. non uidi. M ualde durũ uidetur: ut credatur res
ẽẽ. quam nullus ualeat uidere.¬
uid mirũ petre si egredient̾ẽ animã non uidisti: qͣm & ma¬
uiertem in corpore non uides: Plumqͥonã mͦ cũ mecũ loq̃tis.¬
quia in me uidere non uales animam meam: tocirco me esse
exanimem credis: Natura quippe animȩ inuisibilis est: atq
ita ex corpore inuisibilit̾ egreditur: sic̃ in corpore inuisibilit̃¬
eduitam animȩ in corpore manentis. Petrus. Smanet.¬
pensare possũ ex ipsis motib corporis: qr nisi corpori anima
adesset: eiusdem menbra corporis moueri non possent. Uitam
uͦ animȩ post carnẽ. in quib motib quib ue oꝑib uideo: ut
ex reb uisis eẽ colligam qͣm uidere non possũ: Gregorius¬

Expanded text:
Quodam fratre moriente praesentem me fuisse contigit. Qui repente dum loqueretur, vitalem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vidi. Sed ejus anima utrum egressa sit, an non, non vidi; et valde durum videtur ut credatur res esse, quam nullus valeat viderQuid mirum, Petre, si egredientem animam non vidisti, quam et manentem in corpore non vides? Nunquidnam modo cum mecum loquerquia videre in me non vales animam meam, idcirco me esse exanimem credis? Natura quippe animae invisibilis est, atque ita ex corpore invisibiliter egreditur, sicut in corpore invisibilited vitam animae in corpore manentis pensare possum ex ipsis motibus corporis, quia nisi corpori anima adesset, ejusdem membra corporis moveri non possent; vitam vero animae post carnem in quibus motibus quibusve operibus video, ut ex rebus visis esse colligam quod videre non possum? GREGOR. N
Abbreviated transcription (Latin):
lut ante solem uidemus.
Pecru
lacet quod dicis. Sed de tanto uiro paschasio. hoc animũ
ad questionẽ mouet: quod post mortẽ ad penalem locũ duc¬
tus est: cuiꝰ feretri uestis tangi potuit. et malignꝰ sp̃s ab obsesso¬
sit multiplex agnosci: auꝰ udicio actũ est ut isdem uir pas¬
chasius. & ipse intus ad aliqͣntũ temporis reciꝑet qͦd peccas¬
set: & tam̃ ante humanos oculos mira ꝑ corpus suũ post mor¬
ten faceret. qui ante mortẽ eis quoq cognoscentib pia opera
fecisset: ut neq hi qui bona eius uiderant. de elemosinarũ
illius estimatione fallerentur: neq ipsi sine ultione laxaret᷑
culpa quã nec eẽ culpã credidit. & idcirco hanc fletib ñ extũ¬
erpendo quod dicis. Ueruntamen hac Petrus.
ratione constrictus: non solũ quȩ intelligo. sed ipsa etiã quȩ
non intelligo cogor iam peccata formidare. S queso. quig
paulo suꝑius sermo de locis penalib inferni uers abatur:

Expanded text:
lut ante solem videmus. lut ante solem videmus. PETR. Placet quod dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri sit multiplex, agnosci, cujus judicio actum est, ut idem vir Paschasius et ipse intus aliquanto tempore reciperet, quod peccasset, et tamen ante humanos oculos mira per corpus suum post mortem faceret, qui ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset: ut nec hi, qui ejus bona viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec ipse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exerpendo quae dicis, verumtamen 448 hac ratione constrictus, non solum quae intelligo sed etiam ipsa quae non intelligo in me cogor jam peccata formidare. Sed quaeso, quia paulo superius sermo de locis poenalibus inferni versabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tionib atq ostensionib. uenturũ scłm inferre se nob̾ atq aꝑire
propinquat ad finẽ: tanto futurũ scłm ipsa iam quasi pro¬
pinquitate tangitur: et signis manifestiorib aꝑitur. Quia
enĩ in hoc scło cogitationes nr̃as uicissim minime uidemus.
in illo aut̃ nr̃a in alterutrũ corda conspicimꝰ: qͥd hoc scłm.
nisi noctẽ. & quid uenturũ. nisi diẽ dixerim: S quẽ ad modũ
cũ nox finiri. et dies incipit oriri. ante solis ortũ simul aliqͦmͦ
tenebre cũ luce cõmixte sunt. quousq discedentis noctis reli¬
quiȩ. in luce diei subsequentis ꝑfecte uertant᷑: ita huiꝰ mundi
finis. iam cũ futuri scłi exordio ꝑmiscetur: atq ipsȩ reliquiaꝵt
eius tenebre. quadã iam rerũ sꝑitaliũ ꝑmixtione translucens:
et quȩ illius mundi st̃ multa iam cernimꝰ: sed necdũ ꝑfecte
cognoscimus: quia quasi in quodã mentis crepusculo. hȩc ue¬

Expanded text:
tionibus atque ostensionibus venturum saeculum inferre se nobis atque apetionibus atque ostensionibus venturum saeculum inferre se nobis atque apepropinquat ad finem, tantum futurum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo cogitationes nostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec ve
Abbreviated transcription (Latin):
nem. stantẽ et obsequentẽ in calorib inuenit. Quo uiso:
uehement̾̃ extimuit: et qͥd illic tantus uir faceret inqͥsiuit.
Cui ille respondit. Pro nulla alia causa in hoc penali loco
deputatus sũ: nisi quia in parte laurentii contͣ sẏinmachũ sensi.
S queso re ꝓ me dnĩ dep̾care: atq in hoc cognosces quod exau¬
ditus sis. si huic rediens me non inueneris. Quade re uix dñi
germanus se in precib struxit: et post paucos dies rediit: sed
iam predictũ paschasiũ in loco eodem miuime inuenit. Quia enĩ¬
non maliciȩ s ignorantie errore peccauerat: purgari post mortẽ
potuit a peccato. Quod tam̃ creclendũ est: quia ex illa elemosi¬
narũ suarũ largitate hoc obtimutꝰ. ut tunc potuisset ꝓmereri
ueniã. cũ iam nichil posset operari.
Suid hoc est quesote. quod in his extremis temporib tam multa
de animab clarescunt quȩ ante latuerunt: Ita ut aꝑtis reuela¬

Expanded text:
num stantem et obnum stantem et obvehementer extimuit, et quid illic tantus vir faceret inquisivit. Cui ille respondit: « Pro nulla alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum consensi. Sed, quaeso te, pro me Dominum deprecare, atque in hoc cognosces quod exauditus sis, si huc rediens me non inveneris. » Qua de re vir Domini Germanus episcopus se in precibus strinxit, et post paucos dies rediit, sed jam praedictum Paschasium in loco eodem minime innon malitia, sed ignorantiae errore peccaverat, purgari post mortem a peccato potuit. Quod tamen credendum est, quia ex illa eleemosynarum suarum largitate hoc obtinuit, ut tunc potuisset promereri veniam, cum jam nihil posset operari. PETR. Quid hoc est, quaeso, quod in his extremis temporibus tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt; ita ut apertis revela
Abbreviated transcription (Latin):
simi .& luculenti de spũ sc̃õ libri extant. mirȩ scitatis uir fuerit:
elemosinarũ marime oꝑib uacans: cultor pauꝑum. et contẽp¬
tor sui. S hic in ea contentione quȩ in ardescente relo fideliũ.
nit̾ syminachũ atq laurentiũ facta est: adpontificatus ordinẽ
laureutiũ elegit. E om̃iũ post unanimitate suꝑatus: in sua
tam̃ sententia usq iuxta diẽ sui exitus ꝑstitit: aiã amando
Atq p̃ferendo quẽ ep̃orũ iudicio preesse sibi ȩccła refucauit.
hio stas cũ temporib syminachi aptĩce sedis p̃sulis esset
defunctus: eius dalinaticã feretro suꝑpositã. demoniacus
tetigit: statĩq saluatus est. Post multũ uero temporis: germa¬
no capuano ep̃o curus suꝑius memoriã feci. medici ꝓ corꝑis
salute dictauerant. ut in angulanis termis lauari debuis¬
set. Qui ingressus easdem termas: paschasiũ predictũ diaco¬

Expanded text:
simi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, simi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime operibus vacans, cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est ad pontificatus ordinem Laurentium elegit; et omnium post unanimitate superatus, in sua tamen sententia usque ad diem sui exitus perstitit, illum amando atque praeferendo, quem episcoporum judicio praeesse sibi Ecclesia refutavit. Hic itaque cum temporibus Symmachi apostolicae sedis Praesulis esset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano Capuano episcopo, cujus superius memoriam feci , medici pro corporis salute dictaverant, ut in Angulanis thermis lavari debuisset. Qui ingressus easdem thermas, praedictum Paschasium diaco
Abbreviated transcription (Latin):
quod suꝑedificauit. mercelem accipiet. si cuiꝰ opus arserit. de¬
trimentũ patietur. ipse aut̃ saluus erit sic tamen quasi ꝑ ignẽ:
quanuis hoc de igne tribulationis in hac nob̾ uita ex hibtto pos¬
sit intelligi: tamen si quis hȩc de igne futurȩ purgationis ac¬
c⁊ piat: pensandũ sollicite est: quia illũ dixit ꝑ ignẽ posse sal¬
uari. non qui suꝑ hoc fundamentũ. ferrũ. es. uł plumbũ edifi¬
cat. id ẽ. peccata maiora. & id cirto duriora atq tuticiam insolu¬
bilia: s ligna. fenũ. stipulam. id. ẽ. peccata minima atq leualsi¬
ma. quȩ ignis facile consumat. Hoc tamen sciendũ est: qura
illic saltim de minimis nichil quisq purgationis obtinebit:
nisi bonis hoc auctibꝰ in hac adhuc uita positus. ut illic obtine¬
laieo habitu constitutus: narrari a maiorib atq scientib abidi¬
UI: quod paschasius huius apłicȩ sedis diaconꝰ cuiꝰ apud nos rectis¬

Expanded text:
t; si cujus opus arserit detrimentum patietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem; quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est: quia illum dixit posse per ignem salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, et idcirco duriora, atque tunc jam insolubilia; sed ligna, fenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quia illic saltem de minimis nihil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtinelaico habitu constitutus, narrari a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectis
Abbreviated transcription (Latin):
nimisq peccatis fieri posse crelendũ est: sic̃ est assiduus oci¬
osus sermo. immod̾atus risus. uł peccatũ curȩ rei familiaris.
quȩ uix sine culpa uł ab ipsis agitur. qui culpã qualit̾ decli-¬
nare debeant sciunt: aut in non grauib reb error ignoran¬
tiȩ: quȩ cuncta etiam post mortẽ grauant. si adhuc in hac uita po¬
sitis. minime fuerint relaxata. Nam et cũ paulus dicat. xp̃m eẽ
fundamentũ: atq subtungat. siquis suꝑedificauerit suꝑ hoc fun¬
damentũ. aurũ. argentũ. lapides p̾̃ciosos. ligna. fenũ. stipulam.

Expanded text:
nimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otinimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur, qui culpam qualiter declinare debeant sciunt; aut in non gravibus rebus error ignoranae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam cum Paulus dicat Christum esse fundamentum, atque subjungat: Si quis superaedificaverit super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam