comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nora uota impedire debere maio¬
sum bonũ. si ꝓ eo melius aliquid
fuerit ꝑsolutũ. Enĩ uero alicui
forte debenti uob̾ duodecĩ nũmoͬ.
nunqͥd si ꝓ eis die cõsiituto mar¬
cã soluẽt argenti. iuste rrascẽmi¬
ni. Iam si ⁊ ab huiꝰ ep̃o aliqͥd time-¬
tiẜ securũ uos reddo quia ñ solũ
ei siqͦd huie auxiliũ impenderitis
ñ displicebio s etiam ualde gra¬

Expanded text:
nora vota impedire debere majosum bonum, si pro eo melius aliquid fuerit persolutum. Enimvero alicui forte 61 debenti vobis duodecim nummos, nunquid si pro eis die constituto marcam solveret argenti, juste irasceremini? Jam si et ab hujus episcopo aliquid timetis, securum vos reddo, quia non solum ei, si quod huic auxilium impenderitis, non displicebit, sed etiam valde gra
Abbreviated transcription (Latin):
saluabit aiãm eius a morte:
⁊ oꝑit multitudinẽ poc̃oꝵ. Er¬
rat ancellus nr errant: cu
dibiũs Si dimitimꝰ eũ sicͥ ñ
solus errabit. Qntos tͣhet pꝰt
se suo exemplo illustrissimꝰ iu¬
uenis: Nec mͦ seqͣces. s ⁊ om̃s
qui poterũt eum reuocare. nͨ
reuocabunt: eodem ercore iu¬
dicamꝰ in uolui. Mundꝰ gͦ sum
a sangͥne eius. Ee ei p̾dixi ꝑ e
płam: ⁊ uob̾ nẽ dico: qr rẽ illi¬
citam p̾sumit. Nec clerici ẽ pug¬
nare armis militarib : ñ sub¬
diaconi uxorẽ ducẽ. Anñciate
pccori opꝰ eius: ne ille ĩ pec̃o suo
moriat᷑. sangͥnẽ uͦ eius de ma¬
nu ur̃a requirat. qui suo eĩt
redemit sangͥne p̾cioso. En de ce¬
lo clamat. U̾go isrł corruit. qe
ñ est qͥ subleuet eam. Quo

Expanded text:
us a morte, et operit multitudinem peccatorum . Errat Ansellus noster, errat: cui dubium? Si dimittimus eum sic, non solus errabit. Quantos trahet post se suo exemplo illustrissimus juvenis? Nec modo sequaces, sed et omnes qui poterunt eum revocare, nec revocabunt, eodem errore judicamus involvi. Mundus ego sum a sanguine ejus. Et ei praedixi peam, et vobis nunc dico, quia rem illicitam praesumit. Nec clerici est pugnare armis militaribus, nec subdiaconi uxorem ducere. Annuntiate peccatori opus ejus, ne ille in peccato suo moriatur, sanguinem vero ejus de manu vestra requirat qui suo eum redemit sanguine pretioso. En de coelo clamat: Virgo Israel corruit, et non est qui sublevet eam . Q
Abbreviated transcription (Latin):
parebitis cũ ip̃o in gła. Libent̃ gͥ
carebo ad tẽpus: nt ĩeternũ possĩ¬
deam. Q ista sufficiant. ꝓ eo qd̃
scriptũ est caritas de corde puro.
¶Sane intanta obliuione sui.
necesse ẽ cor bñ ẽẽ cõsciũ sͥ: quo
se inluera securius foris exten¬
dat. cũ securã intra se reliq̃rit
cõscientiã. Quid enĩ ꝑ dest hol.
si uniu̾sum mũdũ lucret᷑ aĩe
aũt sue decm̃tũ paciat᷑: S ⁊ or¬
dinis exigit ratio. ut qui ad su
m̃surã ꝓximũ uibet᷑ diligere:
p̾us se ip̃m dilige̾ norit.¶ Ita¬
q duo sũt p̃cipue q̃ bonã red¬
dũt cõscientiã: penite̾ de mał.
⁊ abstine̾ a malis: hoc ẽ ut u̾b̾
loqͣr b̾i gg̾. ⁊ cõmissa flere.⁊
flenda ñ cõmittẽ. Hoꝵ neutr̃¬
solũ sufficit. Nam si p̾nũ abs¬
q scdo sufficẽt: fiustra ⁊ dd̾ hor¬
taret᷑ dicens. declina a malo.
ip̃e ad cain. peccasti. quiesce.
Rursum si scdm ꝑ se post p̾ca¬
tũ bonã sufficit restaurare con¬

Expanded text:
parebitis cum ipso in gloria . Libenter igitur carebo ad tempus, ut in aeternum possideam. Et ista sufficiant pro eo quod scriptum est: Charitas de corde puro . Sane in tanta oblivione sui necesse est cor bene esse conscium sibi, quo se in lucra securius foris extendat, cum securam intra se reliquerit conscientiam. Quid enim prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatdinis exigit ratio, ut qui ad sui mensuram proximum jubetur diligere, prius se ipsum diligere norit. Itaque duo sunt praecipue quae bonam reddunt conscientiam, poenitere de malis, et abstinere a malis: hoc est, nis exigit ratio, ut qui ad sui mensuram proximum jubetur diligere, prius se ipsum diligere norit. Itaque duo sunt praecipue quae bonam redsufficeret, frustra et David hortaretur dicens, Declina a malo : ipse ad Cain: Peccasti, quiesce . Rursum si secundum per se post peccatum bonam sufficit restaurare con
Abbreviated transcription (Latin):
canto labore ⁊ ꝑiculo. qͣrũ libetaf¬
fectaret infulas dignitatũ. Nc̃
uͦ quia sola attendit᷑ głia ⁊ ñ
pena: purũ ẽẽ cleritũ crubescit᷑
in ecclia:seq uiles estimant ⁊
ingłos. qͥ qͦcumq eminentiori. ĩ gł̾ioe¬
in loco ñ fuerint sublimati. Sco¬
lores pueri. ⁊ impubes adoles¬
centuli. ob sanguinis dignita¬
tẽ. ꝓr mouent᷑ ad eccłiasti¬
cas dignitates. ⁊ de sub ferula
transferunt᷑ ad pͥncipandũ p̃s¬
biteris: letiores intim qd̾ uir¬
gas euaserint. qm qd̃ merue¬
rint p̾ncipatũ⁊ nee tam illis
blandit᷑ adeptũ. qm ademptũ
magistium. Q hoc qͥdem ĩ initõ.
ꝓcessu uero tẽꝑis paulatĩ inso¬
lescentes: docti sunt in breut uẽ¬
dicare altaria. subditoꝵ marsu-¬
pia uacuareᷤ magist̾s nimiñ
in hac disciplina utentes idone¬
is: ambitione ⁊ auaritã. Uerũ.
qnͣtauis industͥa. tua tͥ lucra
cõqͥrere cauculus uidearis. qͣn¬

Expanded text:
tanto labore et periculo quarumlibet aftanto labore et periculo quarumlibet affectarent infulas dignitatum. Nunc vero quia sola attenditur gloria, et non poena, purum esse clericum erubescitur in Ecclesia; seque viles aestimant, et inglorios, qui quocumque eminentiori in loco non fuerint 472 sublimati. Scholares pueri et impuberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiasticas dignitates, et de sub ferula transferuntur ad principandum presbyteris; laetiores interim quod virgas evaserint, quam quod meruerint principatum; nec tam illis blanditur adeptum, quam ademptum magisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicare altaria, subditorum marsupia vacuare, magistris nimirum in hac disciplina utentes idoneis, ambitione, et avaritia. Verum quantavis industria tua tibi lucra conquirere cautulus videaris, quan
Abbreviated transcription (Latin):
horreat. Non despicit illa maie¬
stas cor cont̾cũ ⁊ humiliatũ. ĩ
nr̃o genere: q̃ corpus ex eo hu¬
militans assume ñ dedignata
ẽ. Nescio qͦ pacto familiariꝰ. sẽ¬
ꝑ humilitati ꝓpinqͣre solet di¬
uinitas. Deniq illa se indinit:
ut appareret hominib. Substan¬
tiam. formã. habitũq gestauit
humilẽ. ip̃ius nob̾ cõmẽdans
uͥtutis excellentiã: qͣm specia¬
li siu uoluerit honorare p̃sentia.
uob̾ aũt dilectissime. uobis p̃¬
cipue tanto magis arbitror hãc
ẽẽ necęssariam: quanto maior
noscit᷑ materia suppetere suꝑbi¬
endi. Genꝰ. etas. scientia cathed.
cui ñ eeñt in solentie fomes.e¬
lationis occasio:. Qmꝙͣ ẽẽ possit̃
⁊ humilitatis. Meditantib qͥ¬
dem honores blandiũtur: s one¬
ta pensantib teclio sũt atq for¬
nidini. Non aũt̃ om̃s capiunt
hoc u̾bum. Multi enĩ ñ tanta
fiducia ⁊ alacͥtate currerẽt ad
honores: si eẽ sentirẽt ⁊ onera.
Grauari ꝓfecto metuerẽt ne cũ

Expanded text:
horreat. Non despicit illa majestas cor contritum et humiliatum in nostro genere, quae corpus ex eo humilitatis assumere non dedignata est. Nescio quo pacto familiarius semper humilitati propinquare solet divinitas. Denique illa se induit, ut appareret hominibus. Substantiam, formam, habitumque gestavit humilem, ipsius nobis commendans virtutis excellentiam, quam speciali sui voobis autem, dilectissime, vobis praecipue tanto magis arbitror hanc esse necessariam, quanto major noscitur materia suppetere superbiendi. Genus, aetas, scientia, cathedra, cui non essent insolentiae fomes, elationis occasio? Quanquam esse possint et humilitatis. Meditantibus quidem honores blandiuntur, sed onera pensantibus taedio sunt atque formidini. Non autem omnes capiunt hoc verbum. Multi enim non tanta fiducia et alacritate currerent ad honores, si esse sentirent et onera. Gravari profecto metuerent, nec cum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ qͥdem in me: s a me agunt᷑ si
ñ consentio. Sane si mei ñ fue¬
rĩt dñati᷑ tunc ĩmaculatus eroͤ
⁊ ĩmaculatꝰ corã eosi ñ solũ car¬
uero: s ⁊ si obseruau̾o me ab ĩi¬
quitate mea. Mea dixerĩ: ñ qͥa
facio. s qͥa fustineo. Corpꝰ gesto
mnortis. carnẽq peccati sufficit
intim mͥ. si ñ regnet pcẽm in
meo mortali corꝑe. Sic corpus
c̾mini ñ reputat᷑ nͨ esd̾ habitat
in eo pccm: si tñ ñ condelector
si tñ ñ exhibeo m̃bra mea ar
tuno: supꝑlex nimirũ qd̃ ma-¬
lũ sentiat. ⁊ nich̾ominꝰ sc̃s. dũ
ñ cõsentiat. Supplex ꝓ ꝑicło:¬

Expanded text:
tur quidem in me, sed a me non aguntur, si tur quidem in me, sed a me non aguntur, si non consentio. Sane si mei non fuerint dominata, tunc immaculatus ero, et immaculatus coram eo, non solum si caruero, sed et si observavero me ab iniquitate mea. Mea dixerim, non quia facio, sed quia sustineo. Corpus gesto mortis, carnemque peccati: sufficit interim mihi, si non regnet peccatum in meo mortali corpore. Sic corpus crimini non reputatur, nec quod habitat in eo peccatum: si tamen non delector, si tamen non exhibeo membra mea, artuno: supplex nimirum, quod malum sentiat; et nihilominus sanctus, dum non consentiat: supplex pro
Abbreviated transcription (Latin):
recordor in qͣntis ip̃ius aliqñ
cõtemptor extiterim. S ⁊ ne cũ
iam a facie maiestatis fugi ad
genua pietatis : qͥd amplius
facio:Uereor neqͥ aliqñ cõtrariꝰ
exstiti matestati: ⁊ nẽ ingͣtus
pietati inueniar. Quid enĩ
si cessant manꝰ. ⁊ ñ cess pectꝰ.
Quidsios iam silet. et necdũ
cor qͥescit.  Si singłi illietti mo¬
tus animi mei. singłã sũt
q̃dam in te ds̃ conuitia: ut¬
puta iracundie motꝰ in man¬
suetudinẽ. inuidie in caritatẽ.
in fiugalitatẽ liycurie. tͣpitudi¬
nis in castitatẽ: ⁊ innumera hi
similia. q̃ de cenoso lacu pruriẽ¬
tis pectoris mei.⁊̃ nc̃ incessant᷑
ebulliunt inundantes ⁊ ĩpin¬
gentes inserenitatẽ p̃fulgen¬
tis uultus tui ᷤ qͥd magnũ feci.
solos cohib̾e artus ac̃tus corri¬
gere:Si has atq huimͦ quas
toris licet uacans. intꝰ actitare
ñ cesso iiqͥtates obseruaueris:
o dñe quis sustinebit: An forte
iam ñ ago illa. s patior ͤ Agun¬

Expanded text:
recordor, in quantis ipsius aliquando recordor, in quantis ipsius aliquando contemptor exstiterim. Sed et nunc cum jam a facie majestatis fugi ad genua pietatis, quid amplius facio? Vereor ne qui aliquando contrarius exstiti majestati, et nunc ingratus pietati inveniar. Quid enim si cessant manus, et non cessat pectus? Quid si os jam silet, et necdum cor quiescit? Si singuli illiciti motus animi mei singula sunt quaedam in te, Deus, convicia, utputa iracundiae motus in mansuetudinem, invidiae in charitatem, in frugalitatem luxuriae, turpitudinis in castitatem, et innumera his similia, quae de coenoso lacu prurientis pectoris mei etiam nunc incessanter ebulliunt, inundantes et impingentes in serenitatem praefulgentis vultus tui: quid magnum feci solos cohibere artus, actus corrigere? Si has atque hujusmodi, quas, foris licet vacans, intus actitare non cesso, iniquitates observaveris, o Domine, quis sustinebit? An forte jam non ago illa, sed patior? Agun
Abbreviated transcription (Latin):
is. S qͥd ẽ qd̾ dicitab ocłis me¬
is: An ⁊ nr̃a d̾s ñ solũ audit.
s ⁊ uidet archana. Quales o¬
cli. qͥ contẽplant᷑ cogitatões:
Non sunt colorate ut uide¬
ant᷑: sicut nͨ sonant ut audi¬
ant᷑. Solent sentiri acogitante.
ñ audiri ab ausculcante: ñ a cõ¬
templante uideri. Merito tñ
dñs scit cogitationes hoĩm: qm̃¬
uanest̾. Curerũ nesciret: qͣs
⁊ audit ⁊ uidet: his p̃cipue
ditob sensib. id uisui ⁊ au¬
ditui: nemno fidem putat ẽẽ ne¬
gandam. Hoc nos scire cõstant
Mertto ttaq ñ erat opus dño
ihu. ut quis testimoniũ ꝑhibe¬
ret de hoĩe: ip̃e nimirũ sciebat
q̃ eeñt in hoĩe. Quid cogitatiᷤ
ait. mala. in cordib ur̃is. Re̾¬
pondebat ñ sermonib. s cogi¬
tationib. Audiebat ñ loquẽ¬
tes: uidebat ñ apparentes.
Contremisco totꝰ tuam dñe ihũ
qnͣtillo possum intuitu cõsi¬
Da̾ns maiestatẽ: p̃sertim cũ

Expanded text:
is. Sed quid est quod dicit, ab oculis meis. Sed quid est quod dicit, ab oculis meis? an et nostra Deus non solum audit, sed et videt arcana? Quales oculi, qui contemplantur cogitationes! Non sunt coloratae, ut videantur, sicut nec sonant ut audiantur. Solent sentiri a cogitante, non audiri ab auscultante, non a contemplante videri. Merito tamen Dominus scit cogitationes hominumunt. Cur enim nesciret, quas et audit, et videt? His praecipue duobus sensibus, id est visui et auditui, nemo fidem putat esse negandam. Hoc nos scire constanter Merito itaque non erat opus Domino Jesu, ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse nimirum sciebat quae essent in homine. Quid cogitatis, ait, mala in cordibus vestris? Respondebat non sermonibus, sed cogitationibus. Audiebat non loquentes, videbat non apparentes. 23. Contremisco totus, tuam, Domine Jesu, quantillo possum intuitu considerans majestatem, praesertim cum
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio cõfitet᷑. Prauũ est
cor hoĩs et in ꝑsciutabile ita
mano die: adtecit̾s nͨ ego meip¬
sũ iudico. Quare: Qm̃ ñ pos¬
sum auͣtͣratã uł ip̃e de me ꝓfer¬
re sententiam. Ecce enũ nichil
m̃ conseius sũ: ñ tam̃ in hoc iu¬
stificatus sum. Non extoto cre¬
do me uł ip̃i cõscientie mee: qͥp¬
pe cũ ne ipã quidẽ q̃at me com¬
p̾hendere totum. Nec potestiu¬
dicare de doto: qui totũ ñ uidet.
git. etiã qd̃ ꝓpͥam lacet cõsciẽ¬
tiam. Audit ds̃ in corde cogitã-¬
tis: qd̾ ñ audit uł ip̃e qui cogi¬
tat. Aderat auris ꝓpħe absenti.
ori furtuie poscentis pecuniãͤ
⁊ ego quantũlibr in occulto le¬
dere cogitans aut ꝓximũ neqͥt̾.
aut turpit̾ me ip̃m. ñ uerear
aurẽ nusꝙͣ absentẽ: Trem̃da
ꝓrsus auris ⁊ reuenda: cui ñ
cessat qui es: ñ tacet silentiũ.
Deniq ait. Auferte malum co¬
gitationũ ur̃arũ. ab oclis me¬

Expanded text:
cogitatio confitetur. Pravum est cogitatio confitetur. Pravum est cor hominis et imperscrutabile , ita mano die; adjecit: Sed nec ego me ipsum judico. Quare? Quoniam non possum, ait, ratam vel ipse de me proferre sententiam. Ego enim nihil mihi conscius sum, non tamen in hoc justificatus sum. Non ex toto credo me vel ipsi conscientiae meae, quippe cum ne ipsa quidem queat me comprehendere totum; nec potest judicare de toto, qui totum non audit.git, etiam quod propriam latet conscientiam. Audit Deus in corde cogitantis, quod non audit vel ipse qui cogitat. Aderat auris Prophetae absentis ori furtive poscentis pecuniam : et ego quantumlibet in occulto laedere cogitans aut proximum nequiter, aut turpiter me ipsum, non verear aurem nusquam absentem? Tremenda prorsus auris et reverenda, cui non cessat quies, non tacet silentium. Denique ait: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis me
Abbreviated transcription (Latin):
Gła nr̃a ħ est. cestimoniũ con¬
scientie nr̃e. Non potest dicete
nͥ humil: qui iuxta uulgare
ꝓ u̾biũ ⁊ ocłos cãpi metuere: et
siluar̃ aures soleat semꝑ hab̾e
suspectas. Beatꝰ nẽpe ħo: qui sem¬
ꝑ est pauidꝰ. Non potest dice̾
arrogans et p̃sũptor: qͥ se ip̃m
impudent̾ ostentãs: passim ⁊ uͥ¬
q tanqm ꝑ campũ incedens.
male fecerit: ce exultat ĩ reb
pessimis. Estimai se ñ uiderrdũ
plures habeat imitatores qͣm
dubio angłoꝵ: qͦs semꝑ offen¬
dere solet in disciplinata cõu̾¬
satio. Non dicet hẏpocͥta. gła
mea est testimoniũ cõscientie
mee: qͥa ⁊ si iudicantiũ sed̾m
faciem u̾bo. uultu. habitu ue
simulatorio eludat opinioni:
s ñ eiꝰ qni scrutat᷑ renes ⁊ cor¬
da fallit uł euadit iuditiũ.
Si q̃dem d̾s ñ irridet᷑. Timeat
gͦ ⁊ iste nemoris aurẽ. Lingua
licet manuq cessantib au¬
silua lacebrose duplicitatss.
⁊ spinose calliditatis. tacen¬
tis ⁊ quiescentis. cor loqͥtur:

Expanded text:
t, testimonium conscientiae nostrae . Non potest dicere nisi humilis, qui juxta vulgare proverbium, et oculos campi metuere, et silvarum aures soleat semper habere suspectas. Beatus nempe homo qui semper est pavidus . Non potest dicere arrogans et praesumptor, qui se ipsum impudenter ostentans, passim et ubique, tanquam per campum incedens, male fecerit, et exsultat in rebus pessimis. Aestimat se non videri, dum plures habeat imitatores quamdubio angelorum, quos semper offendere solet indisciplinata conversatio. Non dicet hypocrita: Gloria mea est testimonium conscientiae meae: quia etsi judicantium secundum faciem, verbo, vultu habituve simulatorio illudat opinioni; sed non ejus qui scrutatur renes et corda, fallit vel evadit judicium, siquidem Deus non irridetur. 22. Timeat ergo et iste nemoris aurem. Lingua licet manuque cessantibus, ausilva latebrosae duplicitatis et spinosae calliditatis tacentis et quiescentis cor loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
iã se ipm deserat ⁊ qͦdammꝰ ꝑdat.
ut aliqͦs luc̾ifatiat. Cũ infirmã¬
tib infirmet᷑. urat᷑ eũ scanda¬
li̾atis: fiat etiã si oportat uide¬
is iudeus: nichilq formidet cũ
tali cõscientia. exemplo ieremie
sam deniq si necesse ẽ intrare
gehenna securus medias pe¬
netrans flãmas leca decantet
cõscientta. Q̾ si ambulauero
in medto umbre mortis: ñ u¬
mebo mala qm̃ tu merum es.
Comꝑemꝰ si placet thesauros re¬
gũ. ⁊ fastigia regnoꝵ. cũ huus¬
mͦi fiducia. Nonne cuncta hoꝵ
is miseria reputabit᷑. Qhãc
fiduciam oꝑat᷑ caritas: de corde
puro. et cõscientia bona. ¶Iam
uͦ qd̾ uestat. de fide ñ ficta. et itẽ
qd̃ ex alto loco in mentẽ uenit.
ista mittũt nos ad qͣndã t̾fariã¬

Expanded text:
m deserat, et quodammodo perdat, ut alios lucrifaciat. Cum infirmantibus infirmetur, uratur cum scandalizatis: fiat etiam, si oporteat, Judaeis Judaeus, nihilque formidet cum tali conscientia, exemplo Jeremiaesam denique, si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Comparemus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta horuis, miseria reputabitur? Et hanc fiduciam operatur charitas de corde puro, et conscientia bona. 14. Jam vero quod restat, de fide non ficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, ista mittunt nos ad quamdam fi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ iustificatũ oportẽt me gło¬
riari. Non enĩ gui se ip̃m cõ¬
m̃dat ille ꝓbatꝰ ẽ. s quẽ d̾s c̃õ¬
m̃dat. Si applauserit mͥ iusti¬
ciam humanꝰ dies. ꝓ minimo
habeo: qͥa ille lucet᷑ tm̃ infacie.
Homo enĩ uidec in facie: d̾s aũ
intuet᷑ cor. ꝓpt̾ hoc ieremias ñ
satis ppłarib sententiis ue¬
lut qͥbdã humani diei radiss
mouebat: s fident̾ loq̃batux
do. Diem hoĩs ñ cõcupiui. tusel.
Sim̃s mͥ arriserit dies: neq me
ipm inqͥt iudico: quia n ipse
me satis intelligo. Solus me¬
rito cõstitutꝰ ẽ iuidex uuoꝵ ⁊
mortuoꝵ qͥ fuyxit singillatim
corda eoꝵ: et intelligit omĩa
cem: quẽ ⁊ solum instificatorẽ
agnosco. Pat̾ dedit ei iuditiũ
face̾: quia filius hoĩs ẽ Non
usurpo mͥ uł suꝑ me secuus
filii pocestatẽ. nec me annu¬
mero cilis. de qͣb ita cõqueri
solet. Tilert hoiẽs a me iu¬
om̃e iuditiũ dedit filio : ⁊ ego mͥ

Expanded text:
esse justificatum oporteret me gloriari: Non enim qui se ipsum commendat, ille probatus est, sed quem Deus commendat. . Si applauserit mihi justitiam humanus dies, pro minimo habeo, quia ille lucet tantum in facie. Homo enim videt in facie, Deus autem intuetur cor. Propter hoc Jeremias non satis popularibus sententiis, velut quibusdam humani diei radiis, movebatur, sed fidenter loquebatur Deo: Diem hominis non concupivi tu scis. Si meus mihi arriserit dies, neque me ipsum, inquit, judico : quia nec ipse me satis intelligo. Solus merito constitutus est judex vivorum et mortuorum, qui finxit singillatim corda universorum, et intelligit omniacem, quem et solum justificatorem agnosco. Pater dedit ei judicium facere, quia filius hominis est . Non usurpo mihi vel super me servus Filii potestatem, nec me annumero illis, de quibus ita conqueri solet: Tulerunt homines a me jomne
Abbreviated transcription (Latin):
uelim nolim ip̃i me astare neces¬
se ẽ. ip̃i hoꝵ q̃ gessecim in corꝑe
redd̾e iationẽ: cui nͦ u̾bũ p̃ter¬
uolat. ñ subt̾fugit cogitatio.
Sub tã eqͦ libratore meritoꝵ. sb
tã intimo secretoꝵ in spectore:
qͥs głabit᷑ castũ se hab̾e cor: So¬
la ꝓfecto q̃ ñ solet głari. ñ ino¬
ui̾t p̃sume̾ cõtendere ñ cõsue

Expanded text:
stare necesse est: ipsi horum quae gesserim in corpore, reddere rationem, cui nec verbum praetervolat, nec subterfugit cogitatio. Sub tam aequo libratore meritorum, sub tam intimo secretorum inspectore, quis gloriabitur castum se habere cor? Sola profecto, quae non solet gloriari, non novit praesume
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ suscipit᷑. nec cũ illa qmli¬
b exiguũ respuit᷑. Casticas sñ
caritate.: lampas ẽ fine oleo. Sb̾¬
the oleum: lampas ñ lucet.
Tolle caritatẽ. castitas ñ placet.
S oqͣm pulchra ẽ tit saptenus cla¬
mat casta generatio cũ caritate.
Cum illa inꝙͣ caritate ꝙͣ descͥbit
apłs de corde puto. et cõscientia
bona cefide ũ ficta. ¶Porro pu¬
ritas cordis in duob cõsistit. ĩ¬

Expanded text:
bonum suscipitur, nec cum illa quamlibonum suscipitur, nec cum illa quamlibet exiguum respuitur. Castitas sine charitate, lampas est sine oleo. Subtrahe oleum, lampas non lucet. Tolle charitatem, castitas non placet. Sed o quam pulchra est, ut Sapiens clamat, casta generatio cum charitate! Cum illa, inquam, charitate, quam describit Apostolus, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . 10. Porro purita
Abbreviated transcription (Latin):
nube̾nt ncq nube̾nt᷑ ᷤ p̃bens qͦ¬
dãm t̾ris. celestis iã illius cõ¬
u̾sationis exꝑientiã. Uas inte¬
rim fiagile qd portamꝰ. in quo
⁊ crebro ꝑuelitam. tenet castitas.
ut monet apls in scĩficatõem:
et instar odoriferi balsami qͦ
ne corrũpant᷑ de sideriis: ne cͣp¬
nis uoluptatib c̃putrescant:
qͣmadmodũ legit᷑ de qͥbdam.
qm̃ cõputiner̃t ut ium̃ta in
steicore suo. Hocitaq tante
pulc̾tudinis omam̃tũ. digne
dicerĩ sacerdotiuhonorabe qd̾
dilectũ do et hominib faciat
sacdotẽ: cuiꝰ quippe memioria
ñ in carnis successione. sin
spũali bñdictione sit: reddaq
similem in gła scõrũ. in hac li¬
cet adhtic regione dissimilitu¬
dinis cõstitutũ. Uerũ qͣntalibet
itenustate sui castitas eminere
Scientia: S ne illa q̃dem q̃ lingͣ
loqͥt᷑ angloꝵ. Martiriũ: Nec si
tradidero inqͥt corpus meirica
ut ardeam. Nec absq illa qͦdłib

Expanded text:
nubunt, neque nubuntur: praebens qunubunt, neque nubuntur: praebens quodammodo terris coelestis jam illius conversationis experientiam. Vas interim fragile quod portamus, in quo et crebro periclitamur, tenet castitas ut monet Apostolus in sanctificationem , et instar odoriferi balsami, qune corrumpantur desideriis, ne carnis voluptatibus computrescant: quemadmodum legitur de quibusdam, quia computruerunt ut jumenta in stercore suo . Hoc itaque tantae pulchritudinis ornamentum digne dixerim sacerdotium honorare, quod dilectum Deo et hominibus faciat sacerdotem, cujus quippe memoria, non in carnis successione, sed in spirituali benedictione sit, reddatque similem in gloria sanctorum, in hac licet adhuc regione dissimilitudinis constitutum. 9. Verum quantalibet venustate sui castitas eminere Scientia? Sed ne illa quidem quae lingua loquitur angelorum. Martyrium? Nec si tradidero, inquit, corpus meum ita ut ardeam . Nec absque illa quodlibet
Abbreviated transcription (Latin):
me pat̾: uos inqͣm absit. ut in
talib honorificandũ putetis
ministi̾um ur̃m. Uidert᷑ qui¬
dẽ honorifica. s ocloͣ ^ uidet in fa¬
cie: ñ qͥ uidet in abscondito. Nã
q̃ uident᷑ in abscondito. nullis
apparẽt fucata colorib: specta¬
bilia sunt tñ. Nullis cõdita
lis eleuata culminib. excelsa
dñ.¶ Castitas. caritas. humi¬
litas. nullius quidẽ coloris st̾
s ñ millitis decoris. Nec medio.¬
cris decoris: qui diuinos qͦ de
lectare possit asspectus.¶Quid
castitate decoriꝰ : q̃ mũdũ de ĩ¬
mundo cõceptũ semine: de ho¬
ste domesticũ. angłm deniq
de hoĩe facit. Differũt quidem
uit̾ se. homo puditꝰ et angłs:
s felicitate ñ uirtute. s ⁊ si il¬
lius castitas felicior. huiꝰ tñ
fortior ẽẽ cognosctur. Sola est
castitas. q̃ in hoc mortalitatis et
loco ⁊ tẽꝑe statũ qͦndã immorta¬
lis głe rep̃sentat. Sola int̾ nup¬
tiarũ sollẽpnia. Honorẽ hẽ illiꝰ
uendicat regionis in q̃ necp

Expanded text:
me pater, vos, inquam, absit ut in talibus honorificandum putetis ministerium vestrum. Videntur quidem honorifica, sed oculo qui videt in facie, non qui videt in abscondito. Nam, quae videntur in abscondito, nullis apparent fucata coloribus, spectabilia sunt tamen; nullis condita llis elevata culminibus, excelsa tamen. Castitas, charitas, humilitas, nullius quidem coloris sunt, sed non nullius decoris; nec mediocris decoris, qui divinos quoque delectare possit aspectus. Quid castitate decorius, quae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine facit? Differunt quidem inter se homo pudicus et angelus, sed felicitate, 465 non virtute. Sed, etsi illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognoscitur. Sola est castitas, quae in hoc mortalitatis et loco, et tempore statum quemdam immortalis gloriae repraesentat. Sola inter nuptiarum solemnia morem beatae illius vindicat regionis, in qua neque
Abbreviated transcription (Latin):
duas diuiditur: in cecã ⁊ uanã
suꝑbiam. Que qͥdẽ ⁊ aliis nõi¬
b appellari possunt contuma¬
tia ⁊ uanitas. Quarũ p̾or
intelligentie: post̾i̾or uoluntatiꝰ
uitiũ ẽ. Nam ex illa rationis fal¬
lit᷑ ocłs: et ex ista uoluntatis ma¬
le appetitꝰ afficit᷑. Qd̃ melius ex
singłatũ diffinitionib demõst᷑¬
bimꝰ. Ceca. suꝑbia. seu cõtuma¬
cia ẽ uitiũ. quo se existimans a¬
a se ẽẽ qd est: in señ in dño gła¬
tur. Uana suꝑbra. seu uanitas.

Expanded text:
duas dividitur, in caecam et vanam duas dividitur, in caecam et vanam superbiam. Quae quidem et aliis nominibus appellari possunt, contumacia et vanitas: quarum prior intelligentiae, posterior voluntatis vitium est. Nam ex illa rationis fallitur oculus, et ex ista voluntatis appetitus male afficitur. Quod melius ex singularum definitionibus demonstrabimus. Caeca soperbia seu contumacia est vitium, quo se existimans aa se esse quod est, in se, non in Domino gloriatur. Vana superbia seu va
Abbreviated transcription (Latin):
deinde auc̃tor ⁊ dator u̾tutũ xp̃e
in quo om̃s thesaur sapientie
et scientie st̾ absconditi. in qͦ
omis qͦ plenitudo diuinitati
habitat corꝑalit̾⁊ non netñ
⁊ ip̃e de humilitate. tanꝙͣ sum¬
ma sue doct̾ne. suarũꝙ uͥtutũ
gl̾atus ẽ: Discite a me ait nõ
qd̃ sobriꝰ. aut castus. aut pru¬
dens. aut aliqͥd huꝰmͦt: s qͥa
inttis sũ ⁊ humił corde. A me
inqͥt disccte. Non ad doctnam
patarcharũ. ñ ad ꝓph̾arũ li¬
bros ego uos mitto. s me uo¬
b̾ exemplũ. me formã humi¬
litatis exhibeo. In uideõt mͥ al¬
titudinẽ qmͣ habeo apud pa-¬
tre angłs ⁊ femina: ille potẽ¬
tie. illa sciencie. Uos aũt emu¬
lamini carisinata meliora: diᷤ¬
centes a me. quia mitis sum.
oehumił corde.¶Commodũ
reor indagare aliqͥd et de suꝑ¬
bia: qͣtinus ex opposito s̃ uicio.
uͥtutis decor manifestior appa¬
reat.  Suꝑbia est appetitꝰ ꝓp̾e
excellentie. Hec in in species

Expanded text:
deinde auctor et dator virtutum Christus, deinde auctor et dator virtutum Christus, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi, in quo omnis quoque plenitudo divinitatis habitat corporaliter? nonne tamen et ipse de humilitate, tanquam summa suae doctrinae suarumque virtutum, gloriatus est? Discite, ait, a me, non quod sobrius, aut castus, aut prudens, aut aliquid ejusmodi: sed, quia mitis sum et humilis corde . A me, inquit, discite. Non ad doctrinam patriarcharum, non ad prophetarum libros ego vos mitto; sed me vobis exemplum, me formam humilitatis exhibeo. Inviderunt mihi altitudinem quam habeo apud Patrem, angelus et femina: ille potentiae, illa scientiae. Vos autem aemulamini charismata meliora, discentes a me quia mitis sum et humilis corde. 19. Commodum reor indagare aliquid et de superbia, quatenus ex opposito sibi vitio virtutis hujus decor manifestior appareat. Superbia est appetitus propriae excellentiae. Haec in species
Abbreviated transcription (Latin):
sola nͥ fallor tractanda xestat
humilitas. Hec diab p̾mis¬
sis u̾tutib. in tantũ est neces¬
saria: ut abso ista. ille nec ẽẽ
u̾cutes nideant᷑. ⁊empe ut ca¬
stitas seu caritas det᷑. humili¬
tas merẽt᷑. qm̃ humilib d̾s
⁊ humilem. Seruatas cõsũmat
nã u̾tus in infirmitate. hoc est
ĩ humilitate ꝑficit᷑. Inimicã
omĩs grẽ om̃isq initiũ pcc̃i
debellat suꝑbiam:⁊ tã a seꝙͣ
a ceti̾s u̾tutib. suꝑbiam illiꝰ
ppulsat tyrannidem. Siqͥdẽ cũ
exaliis qͥb ꝙbonis uiriũ ma¬
gis suarũ caꝑe soleat in crem̃¬
tutũ eius fortit̾ resistit ma¬
licie᷑: obiuat p̃sũptioni. Sola¬
deniq ẽ. de qͣ õumplena sctu¬
tũ maria s̃ glãndũ ẽẽ puta¬
uic. Audito quippe ab angło.
auegr̃a plena: quasi solam
ex ip̃a plenitudine humi¬
litatẽ in se cognosce̾t solam re¬
pendisse ac respondisse memo¬
rat᷑ in grãm: respexte inqͥes̃
d̾s humilitatẽ ancille sue. Qd

Expanded text:
sola, ni fallor, tractanda restat humilitas. Haec duabus praemissis virtutibus in tantum est necessaria, ut absque ista illae nec esse virtutes videantur. Nempe ut castitas seu charitas detur, humilitas meretur: quoniam humilibus Deus et humilem . Servatas consummat; nam virtus in infirmitate, hoc est in humilitate, perficitur . Inimicam omnis gratiae, omnisque initium peccati debellat superbiam, et tam a se quam a caeteris virtutibus superbam illius propulsat tyrannidem. Siquidem cum ex aliis quibusque bonis virium magis suarum catutum eius fortissime resistit malicie, obviat presudenique est, de qua omnium plena virtutum Maria gloriandum esse putavit. Audito quippe ab angelo, Ave, gratia plena, quasi solam ex illa plenitudine humilitatem in se cognosceret, solam rependisse ac respondisse memoratur in gratiam: Respexit, inquiens, Deus humilitatem ancillae suae . 18. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
scli: qm̃ st̃ qͥ ad tẽpus credt̃.
et intp̃r tẽptationis recedt̃.
Qualis sit cuiꝰq fides. tͥbula¬
tõ ꝓbat. Si cuiꝰ deficit. deficit
enim ĩ caritate ñ ꝑseuerat:
ficta ẽẽ dinoscit᷑. Si cuiꝰ ꝑ seue¬
rat: ꝓbata ⁊ ꝑfecta censet᷑. Li
q̃t ex his satis ut arbitror. ñ
om̃s qͥ habuerĩt caritatẽ. ha¬
b̾e ⁊ ꝑseuerantiam in caricate.
Alioqͥn. frustra cõmonetet dis¬
cipłos dñs. manete inquitẽs
in dilectatione mea. Aut enĩ
si nͨ dũ diligebant ñ debuerat
dice̾ manece. s estote in dile¬
ctione mea: aut si iam dilige¬
bant. uecesse ñ erant moneri
de ꝑseuerantia: qͣ scd̾m istos
p̾uari ñ poterãt. Curet gͥ seruꝰ

Expanded text:
pus credunt, et in tempore tentationis recedunt. Qualis sit cujuscunque fides, tribulatio probat. Si cujus deficit deficit enim, cum in charitate non perseverat, ficta esse dignoscitur, si cujus perseverat, probata et perfecta censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omnes qui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra commoneret discipulos Dominus: Manete, inquiens, in dilectione mea . Aut enim, si necdum diligebant, non debuerat dicere, manete, sed, Estote in dilectione mea: aut, si jam diligebant, necesse non erat moneri de perseverantia, qua secundum istos privari non poterant. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
delitas simł ẽẽ ñ possint: Recedt̃
gͦ qͥdam a fide: q̃a ueritas asserit
Conseq̃nt̾ ⁊ a salute: quia sab¬
uator redarguit. Inde nos col
bonũ: s in bono potiꝰ radicatos
ꝑit. s qͥ ꝑseuerauerit usq in
finẽ.hic saluus erit. Non aũt
ditãt. qm̃ in tp̃r tẽptationis
recedũt. Peati si interĩ rapti fu¬
issent: ante qm malicia muta¬
ret corda eoꝵ. Nũc uͦ ue preg¬
nantib et lactantib in illis di¬
eb ͭ teneros utiq fetus gestan¬
tib: ⁊ deuita recenti facile ĩ ꝑi¬
clis exturbandos. Tales sunt
aĩe ꝑuã adhuc et tenerã ha¬
bentes caritatẽ: ⁊ ob hoc ecor
fidem uiuã. s fictam. necesse ẽ
intẽptationẽ defice̾. Uasa figłi
ait ꝓbat fornax: et hoĩes ui¬
stos tẽptatio. illos uideł qui ex¬

Expanded text:
delitas simul esse non possint? Recedunt delitas simul esse non possint? Recedunt ergo quidam a fide, quia Veritas asserit; consequenter et a salute, quia Salvator redarguit: inde nos collbonum, sed in bono potius radicatos perit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore tentationis recedunt. Beati si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret corda eorum. Nunc vero vae praegnantibus et lactantibus in illis diebus, teneros utique fetus gestantibus, et de vita recenti facile in periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed fictam, necesse est in tentatione deficere. Vasa figuli, ait, probat fornax, et homines justos tentatio , illos vide
Abbreviated transcription (Latin):
su ifictamꝰ dicerĩ nominatã. qͦ
uasa figuli. uocamꝰ fictilia. ñ
quia uideł utilia ñ sint qm di¬
u durãt: s qͥa fragilia cũ sint.
diu minime durant. De hac
sidi fictione puto illos notari
in euugłio: qui ad tẽpꝰ credt̃.
et intẽꝑe tẽptatõis recedũt.
Int̾rogo eos qui dict̃ caritatẽ
a quo semel accipit᷑. neqͣqͣm
ultra recedere. Aitiu̾tas de qͥ¬
ad tẽpus credt̃. ⁊ in tẽꝑe tẽp¬
tationis recedũt. uñ ⁊ quo re¬
cedũt: utiq a fide ad infide¬
litatẽ. Ite quero. Poterãt ne
in illa fide saluari: anñ po¬
terant: Si ñ potetant: q̃ iniu¬
ria saluatori. q̃ ue tẽptatorile¬
ticia. qd̃ hinc recedant u̇ salus
ñ sit S iqͥdem nͨ saluator zelat᷑
ũ salutẽ: nͣ malignꝰ inuidet nͥ
saluti. Si aũt poterant : qͦmͦ aut
siue caritate sũt. qmdui in illa
fide sũt. cũ sine catitate salꝰ eẽ
ñ possit᷑ aut deserentes fidẽ ñ ⁊̃
deserũt caritatẽ. cũ caritas ⁊ ĩ fi¬

Expanded text:
erim nominatam, quo vasa figuli vocamus fictilia: non quia videlicet utilia non sunt quamdiu durant, sed quia fragilia cum sint, diu minime durant. De hac fidei fictione puto illos notari in Evangelio: Qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Interrogo eos qui dicunt charitatem a quo semel accipitur, nequaquam ultra recedere. Ait Veritas de quad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt . Unde, et quo recedunt? Utique a fide ad infidelitatem. Item quaero: Poterantne in illa fide salvari, an non poterant? Si non poterant, quae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem nec Salvator zelatur nisi salutem, nec malignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, quomodo aut sine charitate sunt, quandiu in illa fide sunt, cum sine charitate salus esse non possit; aut deserentes fidem, non etiam deserunt charitatem, cum charitas et infi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i. Int̾rogatꝰ enĩ de ẽẽ tr̃ro. uultu
a lacri ⁊ tanꝙͣ bñ fidẽs iñ reqͥreba¬
t᷑. puto inqͥt hotem exhoc iã con¬
siliis se sub acturũ carnotensĩ ep̃i.
Hocab eo responsũ tã letus accepi:
ꝙͣ certꝰ funi cõsilia uiri fidelissima
fore. In nullo melius poterat nob̾
cordis ũti ꝓpositũ cõmendare:
in nullo spem dare certiorẽ srri
ꝑfectus in dño. Secure nͥ fallor
p̃fatis ambob uiris: ⁊ ues et trr̃a
credetis. Talib utendo cõsiltariis:
bonam itob̾ seruabatis ⁊ famã cõ-¬
setentiam. Sic d̾i sacerdocẽ. sictan¬
te ciuitatis decet ep̃m. puerilib
ñ agi. sclarib ⁊te cõsiliis ¶ Os̃
tuxta dñi p̃ceptũ etiã inimici d¬
ligant᷑: s ad cõsiliũ soli eligant᷑¬

Expanded text:
enim de esse vestro, vultu alacri, et tanquam bene fidens unde requirebatur: Puto inquit, hominem ex hoc jam consiliis se subacturum Carnotensis episcopi. Hoc ab eo responsum tam laetus accepi, quam certus fui consilia viri fidelissima fore. In nullo melius poterat nobis cordis vestri propositum commendare, in nullo spem dare certiorem vestri profectus in Domino. Secure, ni fallor, praefatis ambobus viris et vos, et vestra credetis. Talibus utendo 462 consiliariis, bonam vobis servabitis et famam, et conscientiam. Sic Dei sacerdotem, sic tantae civitatis decet episcopum, puerilibus non agi saecularibusve consiliis. Omnes, juxta Domini praeceptum, etiam inimici, diligantur
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ recondere: s ñ ualeas re¬
sumere cũ uolueris. Si ponis
in oł meũ: iam ñ intua s in
mea potestate ẽ: cũ utiq pro
meo libitu. ub̃ laudare te pos¬
sum ul derogare tͥ. Sanũ uas¬
in cõcussũ conscientia: et secreti
seriandis idoneũ. Nullis pa¬
tens insidiis. nulli uiolentie
cedens: nulli qͥppe ocł̾o uł ma¬
nui accessibił: excepto dũtax¬
at sꝑũi qͥ scrutat᷑ etiam alta
dĩ. Qcqͥd in ea reposuero. secu¬
defũcto restituet. Nam qͦcũe
uado ego. ip̃a it mecũ: secum
ferens depositũ qd̃ seruandũ
acceꝑit. Adest uiuo: mortuũ

Expanded text:
tuum recondere, unde non valeas retuum recondere, unde non valeas resumere cum volueris. Si ponis in os meum, jam non in tua, sed in mea potestate est, cum utique pro meo libitu vel laudare te possim, vel derogare tibi. CAPUT et inconcussum conscientia, et secretis servandis idoneum, nullis patens insidiis, nulli violentiae cedens; nulli quippe oculo vel manui accessibilis, excepto duntaxat Spiritui, qui scrutatur etiam alta Dei. Quidquid in ea reposuero, secudefuncto restituet. Nam quocunque vado ego, ipsa it mecum, secum ferens depositum quod servandum acceperit. Adest vivo, mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
rũptam̃ itam filii hoũ᷑. mẽ¬
daces filii hosm instateris: tit
decipiant ip̃i de uanitate in id¬
ipm. ꝓude sollicite studet imi¬
tari apłm: ita de se loq̃ntem.
Parco aũt. ne qͥs me existimet
supͣ id qd̃ uidet in me. aut au¬
dit aliqͥd ex me. Cum uͦ lau¬
dari se cõꝑit de bono qd̾ se for¬
te hab̾e cognoscit: nich̾ominꝰ qͣn¬
tũ in se ẽ. scuto u̾itatis curat
a se laclm fauors repelle̾:
sũ. id qd̾ sum. Q̾ ꝓpulsans a
se om̃em suspicionẽ. ait dño.
si alit̾ agerit ne forte audiat
ab ip̃o. Recepisti m̾cede̾ tuã. ¶
fugiens gͥ et de hoc ad cõsiliũ apłiͭ
ꝓbat ip̃e opus suũ. tit sic habe
ũ fecioris sñ fraude reserueti ne
in adtientu sponsi. lampas cõ¬
scientie uacua extingͣtur. Nõ
in altero inqͣm: nͨ enim tutum
arbitrat᷑ labiis hoĩm cõmitte̾
gli̾am suam: arche utiq sine
claue. & sine sera. nulliq omĩ¬
no clause noc̾e uolenti. Non tu¬
tũ plane s stultũ. ibi thesaur̃

Expanded text:
 filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum . Proinde sollicite studet imitari Apostolum, ita de se loquentem: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Cum vero laudari se comperit de bono quod se forte habere cognoscit, nihilominus, quantum in se est, scuto veritatis curat a se jaculum favoris repellere: sum id quod sum . Et propulsans a se omnem suspicionem, ait Dominosi aliter egerit, ne forte audiat ab ipso, Recepisti mercedem tuam ; et fugiens ergo et de hoc ad consilium Apostoli, probat ipse opus suum, ut sic habeaum favoris sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lampas conscientiae vacua exstinguatur. Non in altero, inquam. Nec enim tutum arbitratur labiis hominum committere gloriam suam, arcae utique sine clave, et sine sera, nullique omnino clausae nocere volenti. Non tutum plane, sed stultum, ibi thesaurum
Abbreviated transcription (Latin):
malicia. Malicia inqͣm s ñ sen¬
su: quoꝵ iuxta cõmonitionẽ
apli. nemo cõtempnat adolescẽ¬
tiam. Meliores bone indolis ad¬
olescentis: inueteratis dierũ
maloꝵ. Puer centũ annoꝵ ma¬
ledictus ẽ: ⁊ ẽ e regione senectꝰ
uenerabilis ñ diut᷑na. neq nu¬
mero annoꝵ cõputata. Bonus
puer samuhel: qͥ loquenti deo
promptꝰ ad erat auditor dicẽs.
Loq̃re dñe: quia audit seruus
tuus. Ac si dicẽt. Patus sum ⁊
ñ sum turbatus ut custodiã
mandata tua. Bonꝰ ⁊ ueremia.

Expanded text:
malitia. Malitia, inquam, sed non sensu: quorum, juxta admonitionem Apostoli, nemo contemnat adolescentiam . Meliores bonae indolis adolescentes inveteratis dierum malorum. Puer centum annorum maledictus est: et est e regione senectus venerabilis, non diuturna, neque numero annorum computata . Bonus puer Samuel, qui loquenti Deo promptus aderat auditor, dicens: Loquere, Domine, quia audit servus tuus ; ac si diceret: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua . Bonus et Jeremia
Abbreviated transcription (Latin):
tificis officim. s et ethimo¬
logiam noĩs : pontẽ utiq se
ip̃m faciens. int̾ dm̃ ⁊ ꝓximũ.
Ptingit pons iste usq ad clm̃:
ta fiducia. qͣ ñ suã. s illiꝰ glo¬
uam q̃xit. ꝑtingit usq ad
mediator p̃ces ⁊ uota ppłoꝵ. re¬
portans illis a dõ benedictionẽ
⁊ grãm. Supplicat maiestati
ꝓ excessib de linquentiũ uin¬
dicat in p̾cantes iniuriã dĩ.
Ingis imꝑꝑat bñficia pietatiᷤ.
cõtempnentib potentie seueri¬
tatẽ insinuat. Utresq tñ nic¬
hilominꝰ placare studet indig¬
nantis furorẽ: nẽ quidẽ hõun
obtendẽs infirmitatẽ: nẽ diui¬
ne magnitudinẽ pietatis. De¬
niq siue excedat dõ. siue sobriꝰ
sit nob̾: aut dõ semper qͣntũ

Expanded text:
tificis officium, sed et etymologiam nominis, pontem utique se ipsum faciens inter Deum et proximum. Pertingit pons iste usque ad Deum ea fiducia, qua non suam, sed illius gloriam quaerit. Pertingit usque ad mediator preces et vota populorum: reportans illis a Deo benedictionem et gratiam. Supplicat majestati pro excessibus delinquentium, vindicat in peccantes injuriam Dei. Ingratis improperat beneficia pietatis, contemnentibus potentiae severitatem insinuat, utrisque tamen nihilominus placare studet indignantis furorem: nunc quidem hominum obtendens infirmitatem, nunc divinae magnitudinem pietatis. Denique sive excedat Deo, sive sobrius sit nobis, aut Deo semper, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
neq in mirabilib sr̃ me. Si ñ
humilit̾ sentiebã: s exaltaui
aiãm meã. Ꝙitem. Qͥ seputat
aliqͥd ẽẽ cũ nich̾ sit: ip̃e se seducit.
Contra hoc aũt ut a se sentiat eẽ
quod ñ accepisti. Si aũt accepisti:
quid głaris qͣi ñ acceꝑis. Item qͥ
humanas laudes coñsueuit ꝑ

Expanded text:
Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam : et item: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Contra hoc autem ut a se sentiat essequod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Item, qui hu
Abbreviated transcription (Latin):
anit̾ expenditis. Q̾ nos enĩd̾i
plasmatio. Enos sangͥne xͥ redẽp¬
ti sumꝰ. Nos gͦ frẽs ur̃i. Uĩdece
quale sit. de frat̾na portione pas¬
cẽ ocłos ur̃os. Uuita nr̃a cedit uo¬
bis in sr̃fluas copias. Nrĩs ne¬
cessitatib decͣhit᷑: qͥ cqͥdaccedit
uanitatib uris. Quo dentq ma¬
la. deuna ꝑdeunt radice cupi¬
ditatis ÷ dũ ⁊ uos nanitando ꝑi¬
tis.⁊ nos spoliando ꝑimitis. Iu¬
m̃ta gͣdiunt᷑ onusta gẽmis: ⁊
nr̃a ñ curatis crura nuda ca
le tintinnabula.
ponderib p̃ciosa. muloꝵ depen¬
dent ceruicib: fr̃aũt laterib
nͨ semicintia miserantes appo¬
nitis: Huc accedit qd̃ hec om̃ia
nͨ negociationis studio. nͨ ꝓpͥo
manuũ exercitio uob̾ elaborastis:
s nͨ iure h̾editario possidetis:
nͨ forte ⁊ uos in corde rir̃o dixeri
dent aꝑte causari. ad usũ uos:
quib intexĩ pro sua uita neces¬
se hñt potiꝰ supplicare. Cetm ĩ
fut᷑o stabũt in magna cõstanci¬
a adu̾sus eos qui se angꝰtiaue

Expanded text:
niter expenditis. Et nos enim Dei plasmatio, et nos sanguine Christi redempti sumus. Nos ergo fratres vestri. Videte quale sit de fraterna portione pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda cale, tintinnabula, ponderibus pretiosa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritdent aperte causari adversum vos, quibus interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiave
Abbreviated transcription (Latin):
cernit᷑ in scõ: qͣm in freuio. Hoc me
⁊̃ tacente:. ⁊ si ñ curia regũ: tñ pe¬
uuria pauꝑum clamat. Sileat li¬
cet fama: s ñ fames. fama qͥdẽ
silet: quia ñ potest mundꝰ odis¬
seuos. Nam qͣm arguet mun¬
dus peccatũ: a quo potiꝰ laudat᷑
pcc̃or in desideriis aĩt sue. et in¬
iquus bñdicitur: Clamãt uͦ nu¬
di. clamant famelici: conq̃runt᷑
⁊ dicũt. Dicite pontifices: in freno
quid facit aurũ: Nun quid au¬
rũ a freno repellit frigꝰ. siue esu¬
riem ͦ Nob̾ ftegore ⁊ fame iaborã¬

Expanded text:
cernitur in sancto, quam in freno! Hoc me cernitur in sancto, quam in freno! Hoc me etiam tacente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama quidem silet, quia non potest mundus odisse vos. Nam quomodo arguet mundus peccatum, a quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur! 7. Clamant vero nudi, clamant famelici, conqueruntur, et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive esuriem! Nobis frigore et fame misera
Abbreviated transcription (Latin):
inip̃m pastorẽ meũ lupas seuis¬
simas. uanitatẽ ⁊ curiositatẽ tr¬
ruere cernens infremuero quo
ad meũ forte balatũ cruentis be¬
stiis a qͦpiam occurrat᷑ ⁊ succur¬
rat᷑ ꝑiiiro. Quid facient de me.
qͥ oiuicła sũ. q̃ ⁊ in ip̃m pastorẽ
tanta feritate insiliñt. Q qͥdẽ
si ñ uult ut clam̃ ꝑ senũqtuid
ñ uł ꝓ me balare licebit: S ⁊ si
ego sileo ne pon̾e iudear in celũ
os meũ: clamat᷑ tñ in ecclia. ñ ĩ
ueste p̃ciosa. Clamat᷑ aũt specta¬
lit̾ ad feminas. tt erubescat in
qͦ sexu audtec̾it rep̃hendt. An
forte nulla timet᷑ confusio. si ego
solus submusitare destero:
Nunqͥd ⁊ si ego ñ loquor: sua
cuiq ñ loqͥt᷑ conscientia. Cutid
si alius audatior me ñ qͥdem
de apło. ut ego. ñ de enͣglio. ñ
de ꝓpħ̾a. ñ deniq quipptam ec¬
clesiasticũ. s illud tantũ genti¬
licũ ingerat dicite pontisices.
facitanrũ. Qm tolerabilius

Expanded text:
in ipsum pastorem meum lupas saevisin ipsum pastorem meum lupas saevissimas, vanitatem et curiositatem, irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis a quopiam occurratur, et succurratur perituro. Quid facient de me, qui ovicula sum, quae et in ipsum pastorem tanta feritate insiliunt? Et quidem si non vult ut clamem pro se, nunquid non et pro me balare licebit? 464 Sed, etsi ego sileo, ne ponere videar in coelum os meum, clamatur tamen in Ecclesia: Non in veste pretiosa. Clamatur autem specialiter ad feminas: ut erubescat in quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio, si ego solus submussitare desiero? Nunquid etsi ego non loquor, sua cuique non loquitur conscientia? Quid si alius audacior me, non quidem de Apostolo, ut ego; non de Evangelio, non de propheta, non denique quidpiam ecclesiasticum, sed illud tantum gentilicum ingerat: « Dicite, pontifices, facit aurum? » Quam tolerabilius
Abbreviated transcription (Latin):
uolens itaq place̾ hominib: deo¬
ñ places. Si ñ places: ñ placas.
Cur gͦ ut dixi. sac̾dos: Sin uͦ qd̾ ad¬
didi place̾ intendis ñ mundo s
do̾ cur qͣlis ppłs. tał ⁊ sac̾dos. Enĩ¬
uͦ si sac̾dos pastor ẽ. ⁊ ppłs oues:
dignũ est ut in nulło appareat
oirib pastor dissimilis ᷤ Si instar
mel qui oius sum. pastor ms ⁊
ip̃e incuruns gͣdit᷑ nultũ gerẽs
deorsum. ⁊ t̾ram semꝑ respiciẽs.
⁊ soli uentͥ m̃te ieitiꝰ. pabula¬
q̃ritans: in qͦ discernim᷑: ue si ne¬
nerit lupꝰ: ñ erit qͥ p̃uideat: qͥ oc¬
carat. q̃ ecipiat. Decet nepasto¬
rẽ more pecorũ sensib incubare
corporeis. herere iufimis inhiare
t̾renisł et ũ potiꝰ erectũ stareut
hominẽ. celũ m̃te suspice̾. que
mitũ face̾ audeã. iubetq ori ma¬
nũ appon̾e: dicens monachũ.
qͥ ñ habeam iucdicare de epĩs.
Utinã ⁊ ocłos m̃ claudas: tt nec
cerne̾ possem q̃ contͣ dice̾ ꝓhibes.
Magna uͦ p̃fũptio: si ouus cũ sĩ

Expanded text:
Volens itaque placere hominibus, Deo non places: si non places, non placas. Cur ergo, ut dixi, sacerdos? Si vero, quod addidi, placere intendis, non mundo, sed Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Enimvero, si sacerdos pastor est, et populus oves, dignum est ut in nullo appareat ovibus pastor dissimilis? Si instar mei, qui ovis sum, pastor meus et ipse incurvus graditur, vultum gerens deorsum, et terram semper respiciens, et soli ventri mente jequaeritans, in quo discernimur? Vae, si venerit lupus! non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum sensibus incubare corporeis, haerere infimis, inhiare terrenis: et non potius erectum stare ut hominem, coelum mente suspicere, quae nutum facere audeam, jubetque ori manum apponere, dicens monachum, qui non habeam judicare de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut nec cernere possem, quae contradicere prohibes! Magna vero praesumptio, si ovis cum sim,