comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis iam ñ cuca altaris officia dediti cẽnt. s contẽpto
templo & sacrificiis neglectis. festinarent parci¬
cipes fieri palestre. & prebitionis eiꝰ iniuste. & in
aercicus disci. Et patrios quidẽ honores nichil ha¬
bentes. grecas głas optimas arbitrabant᷑: quarum
grã ꝑiculosa eos contentio habebat. & eoꝵ institu¬
ta emulabant᷑: ac ꝑ omĩa his consimiles eẽ cupie¬
bant: quos hostes ce ꝑemptores habuerant. Inle¬
ges enĩ dinas impie agere impiine ñ cedit: s sle
hec sequens tempus declarabit. xi¬
um aut̃ quinquennalis agon tyro celebraret᷑.
& rex p̃sens ẽẽt: misit iason facinorosꝰ ab hie¬
rosolimis uiros peccatores portantes argenti di¬
dragnias trecentas insacrificiis herculis: quas¬
etiã postulauer hii qui apportauerant. ne in sa¬
crificiis erogarent᷑ quia ñ oporteret. sedin alios sũ¬
ptus cas deputari. Sed hec oblata sunt quidẽ ab eo
qui miserat in sacrificium hercuł: ꝓpt̾ p̃sentes

Expanded text:
iti essent sed contempto templo et sacrificiis neglectis festinarent participes fieri palestrae et praebitionis eius iniustae et in exercitiis disci et patrios quidem honores nihil habentes graecas glorias optimas arbitrabantur quarum gratia periculosa eos contentio habebat et eorum instituta aemulabantur ac per omnia his consimiles esse cupiebant quos hostes et peremptores habuerant in leges enim divinas impie agere inpune non cedit sed haec sequens tempus declaravit cum autem quinquennalis agon Tyro celebraretur et rex praesens esset misit Iason facinorosus ab Hierosolymis viros peccatores portantes argenti didragmas trecentas in sacrificiis Herculis quas postulaverunt hii qui adportaverant ne in sacrificiis erogarentur quia non oporteret sed in alios sumptus eas deputari sed haec oblata sunt quidem ab eo qui miserat in sacrificium Herculis propter praesentes
Abbreviated transcription (Latin):
grãs agens:. recepto exercitu repeclabat ad regẽ
Testabat᷑ aut̃ omĩb ea quȩ sub ocłis suis uid̃at.
oꝑamagnidĩ. Cum aut̃ rex int̾rogasset heliodorỹ.
quis ẽ aptus adhuc semel hierosolimã nitti: ait.
Siquẽ habes hostem. aut regnituinsidiatorẽ.
mitte illuc. & flagellatum eũ recipies: si tamen
euaserit: eoqđ in loco uere sit dĩ quȩdã urtꝰ. Nam
ipse quihabet incelis habitationẽ. uisitator & ad¬
iutor ẽ loculliꝰ: & uenientes ad malefaciendũ
ꝑcutit ac ꝑdit. Igit᷑ de heliotdoro &e erarii custodu

Expanded text:
edabat ad regem testabatur autem omnibus ea quae sub oculis suis viderat opera magni Dei cum autem rex interrogasset Heliodorum quis est aptus adhuc semel Hierosolymam mitti ait si quem habes hostem aut regni tui insidiatorem mitte illuc et flagellatum eum recipies si tamen evaserit eo quod in loco vere sit Dei quaedam virtus nam ipse qui habet in caelis habitationem visitator et adiutor est loci illius et venientes ad malefaciendum percutit ac perdit i
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium ꝑtinentes. Symon autẽ detribu benia¬
min p̃positus templi constitutꝰ: contendebat obsisten¬
te sibi principe sacerdotum. iniquũ aliquid in curi¬
tate moliri. Sed cum uincere omã ñ posset. uenit
acdapollonisĩtharse filiũ. qui illo tempore erat dux
celessyrie. & fenicis: & nunciauit ei. pecunis in¬
numerabilib plenũ eẽ erariũ hierosolimis: & cõ¬
munes copias imm̃sas eẽ. que ñ ꝑtinent ad rationẽ
sacrificioꝵ: ec̃ autẽ possibile sub potestate regis ca¬
dere uniuersa. Cumq retulisset apolloniꝰ ad regẽ
de pecuniisque delate erant: ille accitũ heliodorũ
qui erat suꝑ negocia eiꝰ misit cũ mandatis. ut pre

Expanded text:
sacrificiorum pertinentes Simon autem de tribu Beniasacrificiorum pertinentes Simon autem de tribu Beniamin praepositus templi constitutus contendebat obsistente sibi principe sacerdotum iniquum aliquid in civitate moliri sed cum vincere Onian non posset venit ad Apollonium Tharseae filium qui illo tempore erat dux Coelesyriae et Foenicis et nuntiavit ei pecuniis innumerabilibus plenum esse aerarium Hierosolymis et communes copias inmensas esse quae non pertinent ad rationem sacrificiorum esse autem possibile sub potestate regis cadere universa cumque rettulisset Apollonius ad regem de pecuniis quae delatae erant ille accitum Heliodorum qui erat super negotia eius misit
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ domus architecto. de uniuersa structura curan¬
dum ẽ ei uero qui pingere conat᷑ quȩ apta sunt
ad ornatum exquirenda sunt: ita estimandum ẽ
& in nobis. Et enĩ intellectum colligere. & ordina¬
re sermonẽ. & curiosius partes singulas quasq in¬
quirere. historie congruit auctori: breuitatẽ uero
dictionis sectari. & executiones rerũ uitare. breuita¬
ti concedendũ ẽ. Hinc gͥ narrationẽ incipiemꝰ: de
p̃facione tantũ dixisse sufficiat. Stultum etenim
ẽ ante historiã effluere: in ipsa aut̃ historia succingi.
Griur cum scã cuutas habitaret᷑ inomĩuii
pace. leges etiam adhuc optime custodirẽt᷑: ꝓpt̃
onie pontificis pietatẽ. d animos odio habentes
mala: fiebat ut ipsi reges & principes locũ sũmo
honore dignũ ducerent. & templũ maximis mu¬
nerib illustrarent: ita ut seleucus asie rex. de he¬
reditatib suisp̃staret om̃s sumpt̾. ad ministeriorũ

Expanded text:
vae domus architecto de universa structura curanvae domus architecto de universa structura curandum est ei vero qui pingere conatur quae apta sunt ad ornatum exquirenda sunt ita aestimandum est et in nobis etenim intellectum colligere et ordinare sermonem et curiosius partes singulas quasque disquaerere historiae congruit auctori brevitatem vero dictionis sectari et exsecutiones rerum vitare brevitati concedendum est hinc igitur narrationem incipiemus de praefatione tantum dixisse sufficiat stultum etenim est ante historiam effluere in ipsa autem historia succingi igitur cum sancta civitas habitaretur in omni pace leges etiam adhuc optime custodirentur propter Oniae pontificis pietatem et animos odio habentes mala fiebat ut ipsi reges et principes locum summo honore dignum ducerent et templum maximis muneribus inlustrarent ita ut Seleucus Asiae rex de reditibus suis praestaret omnes sumptus ad ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
toto orbe templũ recuꝑarent. & ciuitatẽ lib̃arent.
ut leges que abolite erant restituerent᷑. dño cum
om̃i tranquillitate ꝓpicio facto illis: itemq ab
iasone cyreneo quinq libris comp̃hensa: tempta¬
umꝰ uos uno uolumine breuiare. Considerantes
enĩ multitudinẽ libroꝵ & difficultatẽ. uolentib¬
aggredi narrationes historiarũ. ꝓpt̃ multitudi¬
nẽ rerum: silere curauimꝰ uolentib quidẽ lege¬
re uteẽt anum oblectatio: studiosis uero ut facile
possint memorie comm̃dare: om̃ib aut̃ legentibꝰ
utilitas conferat᷑. Et nobis quidẽ ipsis. qui opus
hoc breuiandi causa suscepimꝰ: ñ facilẽ laborẽ
ummo uͦ negocium plenũ iugiliarũ & sudoris
assumpsimꝰ. Sicut hii qui p̃parant conuuiũ.
ce querunt alioꝵ uoluntati parere: propter
multonim grãmlibent̃ laborẽ sustinemꝰ: ueritatẽ
quidẽ de singulis auccorib concedentes. ipsi autem
sccłm datã formã breuitati studentes. Sicut enim no¬

Expanded text:
 civitatem liberarent ut leges quae abolendae erant restituerentur Domino cum omni tranquillitate propitio facto illis itemque ab Iasone Cyreneo quinque libris conprehensa temptavimus nos uno volumine breviare considerantes enim multitudinem librorum et difficultatem volentib multitudinem rerum curavimus volentibus quidem legere ut esset animi oblectatio studiosis vero ut facile possint memoriae commendare omnibus autem legentibus utilitas conferatur et nobis quidem ipsis qui opus hoc breviandi causa suscepimus non facilem laborem immo vero negotium plenum vigiliarum et sudoris adsumpsimus sicut hii qui praeparant convivium et quaerunt aliorum voluntati parere propter multorum gratiam libenter laborem sustinemus veritatem quidem de singulis auctori concedentes ipsi autem secundum datam formam brevitati studentes sicut enim no
Abbreviated transcription (Latin):
cũfusum rapuer̃. ⁊ atq insella gestatoria positũ
eiecer̃. Et is qui cũ multis cursorib o satellitib p̃¬
dictum ingressus ẽ erariũ: portabat᷑. nullo sibi
auxilium ferente: manifesta cognitadĩ uirtu¬
te. Et ille quidẽ ꝑdiunã uirtutẽ iacebat mutus
hii aut̃ dnm benedicebant. quia magnificauit
locum suũ. Et templũ qđ pauloante timore ac tu¬
multu plenum erat. apparente omĩpotente dño:
audio & leticia implecumẽ.ui¬
uncuero ex amicis heliodori quidã rogabant
confestim oniã. ut inuocaret altissimũ: ceui¬
tã donaret ei qui insupp̃mo spũerat constituttꝰ.
Considerans aut̃ suminꝰ sacerdos. ne forte rex sus¬
picaret᷑ maliciã aliquã ex uideis cura heliodorum
consummarã. optulit ꝓsalute uiri hostiã saluta¬
rẽ Cumq suminꝰ sacerdos exoraret. idẽ uuenes eis¬
dẽ uestib amutiastantes: heliodoro dixer̃. Onie
sacerdoti grãs age. Namꝓpt̃ eũ tibi dñs uitã dona¬

Expanded text:
rapuerunt atque in sella gestatoria positum eiecerunt et is qui cum multis cursoribus et satellitibus praedictum ingressus est aerarium portabatur nullo sibi auxilium ferente manifesta cognita Dei virtute et ille quidem per divinam virtutem iacebat mutus hii autem Dominum benedicebant quia magnificavit locum suum et templum quod paulo ante timore ac tumultu erat plenum apparente omnipotente Domino gaudio et laetitia impletum est tunc vero ex amicis Heliodori quidam rogabant confestim Onian ut invocaret Altissimum et vitam donaret ei qui in supremo spiritu erat constitutus considerans autem summus sacerdos ne forte rex suspicaretur malitiam aliquam ex Iudaeis circa Heliodorum consummatam obtulit pro salute viri hostiam salutarem cumque summus sacerdos exoraret idem iuvenes eisdem vestibus amicti adstantes Heliodoro dixerunt Oniae sacerdoti gratias age nam propter eum tibi Dominus vitam dona
Abbreviated transcription (Latin):
supplicatione obsecrantes. ꝓeo qđ in contemptũ
locꝰ eẽt uenturꝰ. Accincteq mulieres ciliciis pectꝰ:
ꝑplateasconfluebant. Sed & uirgines quȩ ce con¬
clusȩ erant ꝓcurrebant ad oniã: aliȩ aut̃ ad mu¬
ros. quȩdã uero ꝑfenestras aspiciebant: uniuersȩ
autẽ ꝓtendentes manꝰ incelum dep̃cabant᷑. Erat
enĩ misera commixtȩ multitudinis: & magnisa¬
cerdotis in agone constitutiexpectatio. Et hii qͥdẽ
inuocabant omĩpotentẽ dm̃.: ut credita sibi his
qui crediderant omĩ integritate conseruarent᷑.
eliodorus aut̃ qđ decreuerat ꝑficiebat. eodẽ ui¬
loco ipse cum satellitib cuca erarium p̃sens:
sed sp̃c omĩpotentis. magnã fecit suȩ ostensionis
euidentiã: ita ut om̃s qui ausi fuerant parere el.
ruentes dĩ uirtute. indissolutionẽ &e formidinẽ
conuerterent᷑. Apparuit enĩ illis quidã equus ter¬
ribilẽ habens sessorem: optimis oꝑim̃tis adornatꝰ.
Isq cum impetu: heliodoro priores calces elisit

Expanded text:
icatione obsecrantes pro eo quod in contemptum locus esset venturus accinctaeque mulieres ciliciis pectus per plateas confluebant sed et virgines quae conclusae erant procurrebant ad Onian aliae autem ad muros quaedam vero per fenestras aspiciebant universae autem protendentes manus in caelum deprecabantur erat enim misera commixtae multitudinis et magni sacerdotis in agone constituti expectatio et hii quidem invocabant omnipotentem Deum ut credita sibi his qui crediderant cum omni integritate conservarentur Heliodorus autem quod decreverat perficiebat eodem loco ipse cum satellitibus circa aerarium praesens sed spiritus Omnipotentis magnam fecit suae ostensionis evidentiam ita utruentes Dei virtute in dissolutionem et formidinem converterentur apparuit enim illis quidam equus terribilem habens sessorem optimis operimentis adornatus isque cum impetu Heliodoro priores calces elisit
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt exceptꝰ: narrauit dedato inditio pecunarũ:
&e cuiꝰ rei grã adissec aꝑuit. Introgabat aut̃: si ue¬
re hec ita eent. Tunc summꝰ sacerdos ostendit
deposita eẽ hȩc: & iuctualia uduarũ acpupillo¬
rum: quedã uero ẽẽ ircani tobie. uiri ualde e¬
minentis. in his quȩ detulerat impiꝰ symon: uni¬
uersa aut̃ argenti talenta quadringenta eẽ.
&e auriducenta: decipi uͦ eos qui credidissent᷑
loco & templo qđ ꝑuinuersũ mundũ honorat᷑. pro
sui ueneratione &e scĩtate. impossibile omĩno eẽ
⁊ ille ꝓhis quȩ habebat inmandatis a rege: dice¬
bat omĩ genere regiea deferenda. Constituta
autẽ die: intrabat. de his heliodorus ordinaturꝰ. Ñ
modica uͦ ꝑ uniuersa ciuitatẽ erat trepidatio. Sa¬
cerdotes aut̃ ante altare cum sacerdotalib stolis ia¬
ctauer̃ se: & inuocabant decelo eũ qui de deposi¬
tis legẽ posuit ut his qui deposuerant ea salua cu¬
stodiret. Iam uero qui uderet sũmi sacerdotis uul¬

Expanded text:
rravit de dato indicio pecuniarum et cuius rei gratia adesset apparuit interrogabat autem si vere haec ita essent tunc summus sacerdos ostendit deposita esse haec et victualia viduarum ac pupillorum quaedam vero esse Hircani Tobiae viri valde eminentis in his quae detulerat impius Simon universa autem argenti talenta quadringenta esse et auri ducenta decipi vero eos qui credidissent loco et templo quod per universum mundum honoratur pro sui veneratione et sanctitate inpossibile omnino esse at ille pro his quae habebat in mandatis a rege dicebat omni genere regiae deferenda constituta autem die intrabat de his Heliodorus ordinaturus non modica vero per universam civitatem erat trepidatio sacerdotes autem ante altare cum sacerdotalibus stolis iactaverunt se et invocabant de caelo eum qui de depositis legem posuit ut his qui deposuerant ea salva custodiret iam vero qui videret summi sacerdotis vul
Abbreviated transcription (Latin):
cens: hortabat᷑ ne legt̃ an ouerent de corde suo.
Erat autẽ impsa scriptura quomodo tab̃nacłm
ce arcã iussit ꝓpħa diuino responso ad se facto co¬
nitari secũ. usq qͦ exiit in montẽ. in qͦ
moises ascendit: & uidit dĩ hereditatem
Et ueniens ibi hieremias. inuenit locũ spelun¬
ce: & tab̃naculũ & arcã & altare incensuntulit il¬
luc. & ostium obstruxit. Et accesser̃ quidam si¬
mul qui sequebant᷑. ut notarent sibi locũ: & ñ
potuer̃ inuenire. Ut aut̃ cognouit hieremias:
culpans illos dixit qđ ignotus erit locꝰ. donec
congregec ds̃ congregationẽ popłi & ꝓpicius fiat.
& cunc dominus ostendet hȩc. & apparebit maie¬
stasdnĩ: & nubes erit sicut moysi manifestabat᷑.
& sicut cũsalomon petiit ut locus scĩficaret᷑ magno
dõ. manifestabat hȩc Et ut sapientiã habens. obtu¬
lit sacrificium dedicationis &e consummationis tẽpli
sicut & moises orabat ad dñm. & descendit ignis
de celo. &e consumpsit holocaustũ. Et dixit moises.

Expanded text:
overent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereditatem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec et apparebit maiestas Domini et nubes erit sicut et Mosi manifestabatur et sicut cum Salomon petiit ut locus sanctificaretur magno Deo manifestabat haec et ut sapientiam habens obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit ignis de caelo et consumpsit holocaustum et dixit Moses
Abbreviated transcription (Latin):
residua aqua: neemias uissit lapides maiores ꝑ¬
fundi. Qđ ut factumẽ. flamma ex cis accensa ẽ.
sed ex lumine qđ refulsit abaltari consumpta ẽ
Ut uͦ manifesta eẽt res. renunciatũ ẽ regi ꝑsarum.
qđ in loco in quo ignẽ absconderant hii qui trans¬
lati fuerant sacerdotes. aqua apparuit. de qua
necinias & quicũ eo erant purificauer̃ sacrificia.
Consid̃ ansaut̃ rex. & rem diligent̃ examinans:
fecit ei templũ. Et si quib donauerat rex multa
bona: accipiebat ex hoc. & tribuebat. Appella¬
uit autẽ necmias hunc locũ neptar. qđ int̃p̃tat᷑
purificatio: uocat᷑ autẽ apud plures nephi. u¬
nuenit᷑ autẽ indescriptionib hieremiȩ ꝓpħe. qd̃
iussit acciꝑe ignẽ eos qui transinigrabant᷑. ut
significatũ ẽ. & ut mandauit transmigratis. &
dedit illis legẽ ne obliuiscerent᷑ p̃cepta dni. & ut

Expanded text:
residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus donaverat rex multa bona accipiebat ex hoc et tribuebat appellavit autem Neemias hoc Nepthar quod interpretatur purificatio vocatur autem apud plures Nephi invenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae quod iussit accipere ignem eos qui transmigrabantur ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuis concederet᷑ gymnasiũ. & ephebien sibi constitu¬
ere: & eosquun hierosoliis erant antiochenos seri¬
beir. Qđ cum rex annuisset. & optinuissec pͥncipatũ.
statim adgentilẽ ritum contribules suos transferre
cepit: & amotis his que humanitatis causa udeis
aregib fuera nt constituta. ꝑ iohannẽ patrẽ cupo¬
lemi. qui apud romanos de amicicia & societate
fiuictus ẽ legatione legitima. cuniũ iura destituenᷤ
praua instituta sancibat. Et enĩ ausus ẽ sub ipsa
arre gymnasiũ constituere: & optimosquosq ephe¬
borũ inlupanarib ponere. Erat aut̃ hoc ñ iniciũ
sed increm̃tum quoddã. & ꝓfectꝰ gentilis &e alieni¬
genȩ conuersationis. ꝓpt̃ impii & ñ sacerdotis ia¬

Expanded text:
eius concederetur gymnasium et ephoebieius concederetur gymnasium et ephoebieret et eos qui in Hierusolymis erant Antiochenos scriberet; quod cum rex annuisset, et optinuisset principatum, statim ad gentilem ritum contribules suos transferre coepit et amotis his quae humanitatis causa Iudaeis a regibus fuerant constituta per Iohannem patrem Eupolemi qui apud Romanos de amicitia et societate functus est legationem legitimam civium iura destituens prava instituta sancibat etenim ausus est sub ipsa arce gymnasium constituere et optimos quosque ephoeborum in lupanaribus ponere erat autem hoc non initium sed incrementum quoddam et profectus gentilis et alienigenae conversationis p
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniarũ & patriȩ delator. male loquebat᷑
de onia. tanquã ipse heliodorũ instigasset adhec.
& ipse fuisset incentor maloꝵ. ꝓuisorẽq ciuita¬
tis ac defensorẽ gentis suȩ. & emulatorẽ legisdĩ.
audebat insidiatorẽ regni dicere. Sed cũ inimi¬
cicie in cantum ꝓcedent. ut etiã ꝑ quosdã symo¬
nis necessarios homicidia fierent: considerans
onias ꝑiculũ contentionis. & apolloniũ insantre.
utpote ducẽ celessirie & fenicis. ad augendã ma¬
liciã symonis. adregẽ se contulit. ñ ut cuuium ac¬
cusator. sed communẽ utilitatẽ apud semetipsũ
unuuerse multitudinis considerans. Uidebat enĩ
sine regali ꝓuidentia impossibile eẽ. pacẽ reb da¬
ri: nec symonẽ posse cessare ab stulticia sua.x.
ed post seleuci uitȩ excessũ. cũ suscepisseo re¬
gnum antiochus qui nobilis appellabat᷑
Ambiebat iason fr̃oniȩ summũ sacerdotium:
ꝓmittebat &e alia centum quinquaginta. si potestati

Expanded text:
pecuniarum et patriae delator male loquebatur de Onia tamquam ipse Heliodorum instigasset ad haec et ipse fuisset incentor malorum provisoremque civitatis ac defensorem gentis suae et aemulatorem legis Dei audebat insidiatorem regni dicere sed cum inimicitiae in tantum procederent ut etiam per quosdam Simonis necessarios homicidia fierent considerans Onias periculum contentionis et Apollonium insanire utpote ducem Coelesyriae et Foenicis ad augendam malicusator sed comunem utilitatem apud semet ipsum universe multitudinis considerans. Videbat enim sine regali providentia impossibile esse pacem rebus dari nec Symonem posse ed post Seleuci vitae excessum cum suscepisset regnum Antiochus qui Nobilis appellabatur ambiebat Iason frater Oniae summum sacerdotium apromittebat et alia centum quinquaginta si potestati
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ autẽ in bonã t̃ram: hii sunt qui in corde bono
&e optimo audientes uerbum retinent. & fruccũ
afferunt in patientia. Nemo auc̃ lucernã accen¬
dens. oꝑit eamuase. aut subtꝰ lectum ponit: sed
supra candelabrum ponit. ut intrantes uideant
lumen. Non enim ẽ occultũ qđ ñ manifestet᷑: nec
absconditum qđ ñ cognoscat᷑. & in palã ueniat.
ciatum ẽ illi. Mat̃ cua &e fis tui stant foris: uolen¬
tes te uidere. Qui respondens: dixit ad eos. Mat̃

Expanded text:
onam terram, ii sunt qui in corde bono et optimo audientes verbum retinent, et fructum afferunt in patientia. Nemo autem lucernam accendens, operit eam vase, aut subtus lectum ponit; sed supra candelabrum ponit, ut intrantes videant lumen. Non enim est occultum quod non manifestetur, nec absconditum quod non cognoscatur, et in palam veniat. tiatum est illi: Mater tua, et fratres tui stant foris, volentes te videre. Qui respondens, dixit ad e
Abbreviated transcription (Latin):
t faccum ẽ cũ introisset petrus: obuã sxxuiiii¬
ei uenit cornelius. Et ꝓcidens ad pedes eiꝰ:
adorauit. Petrus uero: leuauit eum dicens. Surge:
Et ego ipse homosum. Et loquens cum illo intͣuit.
& inuenit multos qui conuenerant: dixitq ad
illos. Uos scitis quomͦ abominatum sit uiro uideo
comungi aut accedere ad alienigenã. Et michi
ostendit ds̃: neminẽ communẽ aut immundũ
dicere hominẽ. ꝓpt̃ qđ: sine dubitatione ueni
accersitꝰ. Interrogo ergo: quã ob causã arcersisti
me. Corneluis ait. Anudius quarta die usq ad
hanc horã orans erã hora nona in domo mea: ce
ecce uir stetit ante me in ueste candida. & atł
Corneli. exaudita ẽ oratio tua: & elemosinȩ tuȩ
commemoratȩ sunt in conspectu dĩ. Mitce ergo
inioppen: & accersi symonẽ qui cognominatur
petrus. Hic hospitatur in domo symonis coria¬
rii: uixta mare. Confestim. gͥ misi adte: & cu

Expanded text:
Et factum est cum introisset Petrus, obvius veniEt factum est cum introisset Petrus, obvius venit ei Cornelius, et procidens ad pedes ejus adoravit. Petrus vero elevavit eum, dicens: Surge, et ego ipse homo sum. Et loquens cum illo intravit, et invenit multos qui convenerant: dixitque ad illos: Vos scitis quomodo abominatum sit viro Judaeo, conjungi aut accedere ad alienigenam: sed mihi ostendit Deus, neminem communem aut immundum dicere hominem. Propter quod sine dubitatione veni accersitus. Interrogo ergo, quam ob causam accersistis me? Et Cornelius ait: A nudiusquarta die usque ad hanc horam, orans eram hora nona in domo mea, et ecce vir stetit ante me in veste candida, et ait: Corneli exaudita est oratio tua et elemosynae tuae commemoratae sunt in conspectu Dei mitte ergo in Ioppen et accersi Simonem qui cognominatur Petrus hic hospitatur in domo Simonis coriarii iuxta mare confestim igitur misi ad te et tu
Abbreviated transcription (Latin):
sitaret petrus quudnam eẽt uisio quã iudisset: ec¬
ce uiri qui missi erant acornelio. inquirentes do¬
mum symonis adstiterunt ad ianuã. Et cum uo¬
cassent: int̾rogabant sisymon qui cognomina¬
bat᷑ petruis illic haberet hospitium. Petro autem
cogitante de uisione.: dixit spẽ ei. Eece iuri tres
querunt ce. Surge itaq & descende. & uade cum
eis: nichil dubitans quia ego misi illos. Descenders
autẽ petrus ad uros: dixit. Eece ego sum quem
queritis. Quȩ causa ẽ ꝓpt̃ quã uenistis: Qui di¬
xerunt. Cornelius centurio uir uistus & timens
dm̃. & cestimonium nabens ab uniuersa gente
uideoꝵ. responsum accepit ab angło scõ. accer¬
sire ce indomũ suã: & audire uerbaexte. Intro¬
ducens gͥ eos: recepit hospitio. Sequenti autẽ
cdie: surgens ꝓfectus ẽ cũ eis. Et quidã exfr̃ib
ab ioppe: comitati sunt eum. Altera autẽ die:
introiuit cesariã. Cornelius uero expectabat. il
los. conuocatis cognatis suis & necessariisamiciᷤ

Expanded text:
Petrus quidnam esset visio, quam vidisset: ecce viri, qui missi erant a Cornelio, inquirentes domum Simonis, adstiterunt ad januam. Et cum vocarent, interrogabant, si Simon, qui cognominatur Petrus, illic haberet hospitium. Petro autem cogitante de visione, dixit Spiritus ei: Ecce viri tres quaerunt te. Surge itaque, descende, et vade cum eis nihil dubitans: quia ego misi illos. Descendens autem Petrus ad viros, dixit: Ecce ego sum quem quaeritis; quae causa est, propter quam venistis? Qui dixerunt Cornelius centurio vir iustus et timens Deum et testimonium habens ab universa gente Iudaeorum responsum accepit ab angelo sancto accersire te in domum suam et audire verba abs te introducens igitur eos recepit hospitio sequenti autem die surgens profectus est cum eis et quidam ex fratribus ab Ioppe comitati sunt eum altera autem die introivit Caesaream Cornelius vero expelos, convocatis cognatis suis, et necessariis amicis.
Abbreviated transcription (Latin):
indeserto annis quadraginta. Hic ẽ moises. qͥ
quebatur ei inmonte syna: ce cum partib nr̃is.
qui accepit uerba uitȩ dare nobis: cui noluer̃
obedire patres nr̃i. sed repulerunt. & auersi sunt
cordib suis in egyptum dicentes ad aaron. fac
nobis deos qui p̃cedant nos. Moisi em̃ huic qui
eduxit nos de t̾ra egypti: nescimus quid factũ
sit ei. Et uitulum fecerunt in illis dieb: & obtu¬
lerunt hostiã siniulachro. & letabant᷑ in oꝑib

Expanded text:
in deserto annis quadraginta. Hic est Moyses, quin deserto annis quadraginta. Hic est Moyses, ququebatur ei in monte Sina, et cum patribus nostris: qui accepit verba vitae dare nobis. Cui noluerunt obedire patres nostri: sed repulerunt, et aversi sunt in cordibus suis in Aegyptum, dicentes ad Aaron: Fac nobis deos, qui praecedant nos: Moyses enim hic, qui eduxit nos de terra Aegypti, nescimus quid factum sit ei. Et vitulum fecerunt in diebus illis, et obtulerun
Abbreviated transcription (Latin):
Quis te constituit principẽ & udicẽ suꝑ nos: nũ¬
quid int̾ficere me tu uis quẽadmodũ int̾fecisti
heriuirũ egyptium:. fugit aut̃ moises in uerbo
isto: & factus ẽ aduena. in t̾ra madian ubi gene¬
rauit duos filios. Et expletis annis quadragin¬
ta apparuit. illi indeserto montis syna angłs.
in igne flammnȩ rubi. Moises aut̃ uidens: ad¬
miratꝰ ẽ iusũ. Et accedente illo ut consideraret:
trum tuoꝵ. ds̃ abraham. ds̃ isaac. & ds̃ ia cob.
Tremefactus aut̃ moises: ñ audebat considera¬
re. Dixit autem illi dñs. Solue calciam̃tum pe¬
dũ tuoꝵ. Locus enĩ in quo stas: t̃ra scã ẽ. uidenᷤ
gemitum eoꝵ audiui & descendi liberare eos:
Et nunc ueni: &e mittã te in egyptum. Hunc
moisen quẽ negauerunt dicentes. quis ce con¬
stituit principẽ &e iudicẽ suꝑ nos. hunc ds̃ pͥn¬
cipẽ &e redemptorẽ mnisit cũ manu angłi qui
apparuit illi in rubo. Hic eduxit illos: faciens
ꝓdigia & signa intra egypti. & in rubro m arice

Expanded text:
stituit principem et iudicem super nos numquid interficere me tu vis quemadmodum interfecisti heri Aegyptium fugit autem Moses in verbo isto et factus est advena in terra Madiam ubi generavit filios duos et expletis annis quadraginta apparuit illi in deserto montis Sina angelus in igne flammae rubi Moses autem videns admiratus est visum et accedente illo ut consideraret trum tuorum Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob tremefactus autem Moses non audebat considerare dixit autem illi Dominus solve calciamentum pedum tuorum locus enim in quo stas terra sancta est videns gemitum eorum audivi, et descendi liberare eos. Et nunc veni, et mittam te in Aegyptum. Hunc Moysen, quem negaverunt, dicentes: Quis te constituit principem et judicem? hunc Deus principem et redemptorem misit, cum manu angeli, qui apparuit illi in rubo. Hic eduxit illos, faciens prodigia et signa in terra Aegypti, et in Rubro mari, et
Abbreviated transcription (Latin):
num dñm. & om̃s gentes suꝑ quas inuocatũ
ẽ nom̃ meũ dicit dñs faciens hȩc. Notum ase¬
culo ẽ dño opus suum. Propt̃ qđ ego udico.
ñ inquietarieos qui ex gentib conuertunt᷑
addm̃: sed scrib̾e ad eosut abstineant se a contamina¬
tionib simulachioꝵ. & fornicatione. & suffocatis: &
sanguine. Moises enum atemporib antiquis nabet
insingulis ciuitatib qui eum p̃dicent in synagogiᷤᷤ.
ubi ꝑ ome sabbatum legit᷑. Tunc placuit apłis cẽ
seniorib cum omĩ ȩccłia eligere uiros ex eis. & mit¬
tere antiochiã cum paulo &e barnaba. iudã qui co

Expanded text:
num Dominum, et omnes gentes, super quas invocatum est nomen meum, dicit Dominus faciens haec. Notum a saeculo est Domino opus suum. Propter quod ego judico, non inquietari eos qui ex gentibus convertentur ad Deum, sed scribere ad eos, ut abstineant se a contaminationibus simulacrorum, et fornicatione, et suffocatis, et sanguine. Moyses enim a temporibus antiquis habet in singulis civitatibus qui praedicent in synagogis, ubi per omne sabbatum legitur. Tunc placuit apostolis, et senioribus cum omni ecclesia, eligere viros ex eis, et mittere Antiochiam c
Abbreviated transcription (Latin):
uii fĩs. quia ꝑhuncuobis remissio pecatoꝵ an¬
nunciatur: ab om̃ib quib ñ potiustis in lege
moisi iustificari. In hoc enim omĩs qui credit
iustificat᷑. Uidete gͦ: ne suꝑueniat uob qđ dictũ
ẽ in ꝓpħis. Uidete contemptores &e ad miramini
&e disꝑgimini: quia opisoꝑor ego indieb ur̃is.
opus qđ ñ credetis. siquis enarrauerit uobis.
Exeuntib autẽ illis: rogabant ut sequenti sabba¬
to loquerent᷑ sibi uerba hec. Cumq dimissa essec
synagoga: secuti sunt multi uideoꝵ & colentiũ
aduenacum. paulum & barnabã. Qui loquen¬
tes suadebant eis. ut ꝑmanerent ingrã dĩ. Se¬
quenti uͦsabbato: pene uniuersa ciuitas comie¬
nit audire uerbum dñi. Nidentes autẽ curbas

Expanded text:
uia per hunc Jesum vobis remissio peccatorum adnunciatur ab omnibus: quibus non potuistis in lege Moysi justificari. In hoc enim omnis qui credit justificatur. Videte ergo, ne superveniat vobis quod dictum est in prophetis: Videte contemptores, et admiramini, et disperdimini: quia opus operor ego in diebus vestris, opus quod non credetis, si quis enarraverit vobis. Exeuntibus autem illis, rogabant, ut sequenti sabbato loquerentur sibi verba haec. Cumque dimissa esset synagoga, secuti sunt multi Judaeorum, et colentium advenarum, Paulum et Barnabam, qui loquentes suadebant eis, ut permanerent in gratia Dei. Sequenti vero sabbato pene universa civitas convenit audire ve
Abbreviated transcription (Latin):
uere pedum in eos: uenerunt icho .ii. Disci¬
accum ẽ autẽ ichonii ut simul in croirent¬
apłi synagogã udeoꝵ. & loquerent᷑: ita ut
fis̃. Multo gͥ tempore demorati sunt. fiducia.¬
lit̃ agentes in dño: testimonium ꝑhibente uer¬
bo grẽ suȩ. dante signa ce ꝓdigia fieriꝑ manꝰ¬

Expanded text:
eos venerunt Iconium disciactum est autem Iconii ut simul introirent synagogam Iudaeorum et loquerentur ita ut fratres. Multo igitur tempore demorati sunt, fiducialiter agentes in Domino, testimonium perhibente verbo gratiae suae, dante signa et prodigia fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. &e confundebat iudeos qui habitabant
damasci. affirmans qm̃ hic ẽ xp̃o. xxui
um implerent᷑ autẽ dies multi: consiliũ
fecerunt iudei ut eum int̾ficerent. Notȩ
antem fectȩ sunt saulo insidiȩ eoꝵ Custodie¬
bant autẽ & portas die acnocte: ut eum int̃̾fice¬
rent. Accipientes autẽ discipłi nocte. ꝑ murũ
demiserunt eũ summittentes in sporta. Cum
autẽ uenisset ierłm. temptabat iungere se dis¬
cipłis: & om̃s timebant eũ. ñ credentes quia
esset discipłs. Barnabas autẽ app̃hensum illũ
duxit ad apłos: ce narrauit illis quomͦ in uia
uidissec dnm. & quia locutus ẽ ei: &e quomodo¬
indamasco fiducialiter egerit in nomine iħu
Et erat cum illis intrans &e exiens in ierłm. et
fiducialit̃ agens in nomine dñi. Loquebatur
quoq gentib. & disputabat cum grecis: illi ani

Expanded text:
bant Damasci adfirmans quoniam hic est Christus cum implerentur autem dies multi consilium fecerunt Iudaei ut eum interficerent notae autem factae sunt Saulo insidiae eorum custodiebant autem et portas die ac nocte ut eum interficerent accipientes autem discipuli eius nocte per murum dimiserunt eum submittentes in sporta cum autem venisset in Hierusalem temptabat iungere se discipulis et omnes timebant eum non credentes quia esset discipulus Barnabas autem adprehensum illum duxit ad apostolos et narravit illis quomodo in via vidisset Domin Damasco fiducialiter egerit in nomine Jesu. Et erat cum illis intrans et exiens in Jerusalem, et fiducialiter agens in nomine Domini. Loquebatur quoque gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fusa ẽ. Audiebant enimillos loquentes lingius:
& magnificantes dm̃. Iunc respondit pecrus. Nũ¬
quid aquã quis ꝓhibere potest. ut ñ baptizentur
qm̃ & gentes receꝑunt uerbum dĩ. Cum ascen
disset autẽ petrus hierosolimã: disceptabant ad¬
uersus eum quierant ex cutũcisione dicentes:
Quare introisti ad iuirosp̃pucium habentes. et

Expanded text:
linguis et magnificantes Deum tunc respondit Petrus numquid aquam quis prohibere potest ut non baptizentur et gentes receperunt verbum Dei. Cum autem ascendisset Petrus Jerosolymam, disceptabant adversus eum, qui erant ex circumcisione, dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et
Abbreviated transcription (Latin):
lut linteum magnũ. quatuor iniciis summitti
decelo in tram: in quo erant omĩa quadrupe¬
dia. & serpentia terix &e uolatilia cęli. Et facta
ẽ uox ad eum. Surge petre: occide & manduca:
Ait aut̃ petrus. Absit dnẽ: quia nũquã mandu¬
caui omne commune & immundũ. Et uox ite¬
rum scdo ad eum. Quȩ ds̃ purificauit: cuconi¬
mune ne dixeris. Hoc autẽ factum ẽ ꝑ ter: &¬

Expanded text:
r initiis submitti de coelo in terram, in quo erant omnia quadrupedia, et serpentes terrae, et volatilia coeli. Et facta est vox ad eum: Surge, Petre, occide, et manduca. Ait autem Petrus: Absit, Domine, quia numquam manducavi omne commune et immundum. Et vox iterum secundo ad eum: Quod Deus purificavit, tu commune ne dixeris. Hoc aute
Abbreviated transcription (Latin):
sichem: & positi in sepulchro qđ emit abraham
p̃cio argenti. a filiisemor. filii sichem. Cum apꝓpm¬
quaret autẽ tempꝰ reꝓmissionis quã confessus erat
ds̃ ab rahȩ: & creuit popłs. & multiplicat᷑ ẽ inegy¬
pto: quo adusq surrexit rex alius inȩgypto. qui
ñ sciebat ioseph. Hic circũueniensgenꝰ nr̃m. affli¬
xit patres ntrõs: ut exponerent infantes suos ne
iuuificarent᷑. Codem tempore natus ẽ moises: &
fuit gratus dõ. Qui nutritꝰ ẽ trib m̃sib in domo
patrissui. Exposito autẽ illo sustulit eum filia
pharaonis. & enutriuit eum sibi infilium. Et
eruditꝰ ẽ moises omĩ sapientia egyptioꝵ. &erat
potens in uerbis &e in oꝑib sus. Cum aut̃ imple¬
ret᷑ ei quadragnita annoꝵ tempꝰ: ascendit in cor¬
eiꝰ ut iusitaret frs suos filios isrł. Et cum uidis¬
set quendã iniuiriã patientẽ iundicauit illum:
& fecit ultionẽ ei qui iniuriã sustinebat. ꝑcusso
egyptio. Existimabat aut̃ intelligere fr̃s suos:¬

Expanded text:
Sychem et positi sunt in sepulchro quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emmor filii Sychem cum adpropinquaret autem tempus repromissionis quam confessus erat Deus Abrahae crevit populus et multiplicatus est in Aegypto quoadusque surrexit rex alius in Aegypto qui non sciebat Ioseph hic circumveniens genus nostrum adflixit patres ut exponerent infantes suos ne vivificarentur eodem tempore natus est Moses et fuit gratpatris sui. Exposito autem illo, sustulit eum filia Pharaonis, et nutrivit eum sibi in filium. Et eruditus est Moyses omni sapientia Aegyptiorum, et erat potens in verbis, et in operibus suis. Cum autem implerets suos filios Israhel et cum vidisset quendam iniuriam patientem vindicavit illum et fecit ultionem ei qui iniuriam sustinebat percusso Aegyptio existimabat autem intellegere fratres quon
Abbreviated transcription (Latin):
Post hunc extitit uidas galileus in dieb ꝓfessiois
& auertit popłm post se: & ipse ꝑ iit. & om̃s quotq̃t
consenserunt disꝑsisunt. Et nunc itaq dicouob̾.
discedite ab hominib istis. & sinite illos: qm̃ si est
ex homuub consilium hoc aut opꝰ. dissoluet᷑: si
ũ ex ddõ ẽ. ñ poteritis dissoluere. ne forte & dõ repu¬
gnare inueniamini.
onsenserunt autẽ illi: & conuocantes aploᷤ.
cȩsis denunciauerunt ne loquerent᷑ in
nomine iħu. & dimiserunt eos. Et illi quidẽ ibant
gaudentes a conspectu concilii: qm̃ digni habi¬
ti sunt ꝓ nomine iħu contumeliã pati. Omni

Expanded text:
Galilaeus in diebus professionis, et avertit populum post se, et ipse periit: et omnes, quotquot consenserunt ei, dispersi sunt. Et nunc itaque dico vobis, discedite ab hominibus istis, et sinite illos: quoniam si est ex hominibus consilium hoc, aut opus, dissolvetur: si vero ex Deo est, non poteritis dissolvere illud, ne forte et Deo repugnare inveniamini consenserunt autem illi et convocantes apostolos caesis denuntiaverunt ne loquerentur in nomine Iesu et dimiserunt eos et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii quoniam digni habiti sunt pro nomine Iesu contumeliam p
Abbreviated transcription (Latin):
Illi uͦ ꝑtranseuntes ꝑgen. uenerunt antiochiã
prisidie: & ingressi synagogã die sabbatoꝵ sede¬
runt. Post leccionẽ autẽ legis ce ꝓpħarum: mi¬
serunt principes synagogȩ. ad eos. dicentes. Uiri
fis. siquis ẽ in uobis sermo exhortationis ad ple¬
bem. dicite Surgens autẽ paulus & manii silentiũ
indicens: ait. Uiri isrłitȩ. & qui timetis dm̃: audi¬

Expanded text:
Antiochiam Pisidiae: et ingressi synagogam die sabbatorum, sederunt. Post lectionem autem legis, et prophetarum, miserunt principes synagogae ad eos, dicentes: Viri fratres, si quis est in vobis sermo exhortationis ad plebem, dicite. Surgens autem Paulus, et manu silentium indicens, ait: Viri Israe
Abbreviated transcription (Latin):
& idiote admirabant᷑ & cognoscebant eos. qm̃ cũ
iħu fuerant. Hominẽ quoq uidentes stantẽ cũ eis
qui curatꝰ fuerat: nichil poterant contradicere:
usserunt autẽ eos foras extra concilium secedere:
& conferebant ad inuicẽ dicentes. Quid faciemus
hominib istis. qm̃ quidẽ notum signum factum
pulũ: comminem᷑ eis ne ultra loquantur in noĩe
ne omĩno loquerent᷑. neq docerent in nomine
iħu. Petrus uͦ &e ioħ̃es respondentes: dixerunt ad
eos. Si iustum ẽ inconspeccu dĩ. uos potius audire
quã dm̃: iudicate. Non enĩ possumꝰ que uidimꝰ
&e audiuimꝰ: ñ loqui. At illi comminantes dimi¬
serunt eos: ñ inuenientes quomodo punirent eoᷤ
ꝓpt̃ popłm: quia om̃s clarificabant id qđ factum
erat in eo qđ acciderat. Annoꝵ enĩerat amplius¬
quanta ad eos principes sacerdotum & seniores
dixissent. Quicum audissent. un animit̃ leuaue¬
runt uocẽ addnm: ce dixerunt. Dñe qui fecisti

Expanded text:
gnoscebant eos: quoniam cum Jesu fuerant. Hominem autem videntes stantem cum eis qui curatus fuerat: nihil poterant contradicere. Jusserunt autem eos foras extra concilium sedere: et conferebant invicem dicentes. Quid faciemus hominibus istis? Quoniam quidem notum signum factum pulum: comminetur eis ne ultra loquantur in nominene omnino loquerentur: neque docerent in nomine Jesu. Petrus vero et Johannes: respondentes dixerunconspectu Dei, vos potius audire quam Deum, judicate: non enim possumus quae vidimus, et audivimus, non loqui. At illi comminantes dimiserunt eos: non invenientes quomodo punirent eos, propter populum, quia omnes clarificabant id quod factum fuerat in eo, quod acciderat. Annorum enim erat ampliusquanta ad eos principes sacerdotum et seniores dixissent. Qui cum audissent, unanimiter levaverunt vocem ad Deum, et d
Abbreviated transcription (Latin):
ceps sacerdotum. Si hȩc ita se habent: Qui ait: Ixuiui
iri fis̃ &e patres: audite. Ds̃ głe apparuit pa uii
tri nr̃o abraham. cum eẽt in mesopotamia.
p̃riusquã moraret᷑ incharran. & dixit ad illum:
Exi de tra tua. &e de cognacione tua: & ueni int̾rã
quã monstrauero tibi. Tunc exiit de tra chalde¬
orum: & habitauit in charran. Et inde postquã
inqua nunc uos habitatis: & ñ dedit ei heredita¬
teminea. nec passum pedis: & reꝓmisit dare illi
inpossessionẽ. & semini eiꝰ post ipsum cum nĩ
haberet filium. Locutꝰ ẽ autẽ ds̃. quia erit sem̃
enis accola int̾ra aliena: ce seruituti eossubici¬
ent & male tractabunt eos amus quadringen¬
tis: & gentẽ cui sermerint udicabo ego dixit
dñs. Et post hȩc exibunt. & seruient michi in.
loco isto. Et dedit illi testam̃tum circũcisionis:
&e isaac iacob & iacob duodecim patriarchas:
Et pattiarchȩ emulantes ioseph. uendidert̃
in egyptum: & erat ds̃ cũ eo. & eripuit eum

Expanded text:
ceps sacerdotum: Si haec ita se habent? Qui ait: Viri fratres, et patres, audite: Deus gloriae apparuit patri nostro Abrahae cum esset in Mesopotamia, prius quam moraretur in Charan, et dixit ad illum: Exi de terra tua, et de cognatione tua, et veni in terram, quam monstravero tibi. Tunc exiit de terra Chaldaeorum habitauit in Charran et inde, postquam in qua nunc uos habitatis; et non dedit ei tem in ea, nec passum pedis, sed promisit dare illi eam in possessionem, et semini ejus post ipsum, cum non haberet filium. Locutus est autem ei Deus: Quia erit semen ejus accola in terra aliena, et servituti eos subjicient, et male tractabunt eos annis quadringentis: et gentem cui servierint, judicabo ego, dixit Dominus: et post haec exibunt, et servient mihi in loco isto. Et dedit illi testamentum circumcisionis: et Isaac, Jacob: et Jacob, duodecim Patriarchas. Et Patriarchae aemulantes, Joseph vendiderunt in Aegyptum, et erat Deus cum eo: et eripuit eum
Abbreviated transcription (Latin):
urõs eruissetis ci dedissetis michi. Crgo mimitus
uob factus sum. uerum dicens uob̃: Emulantut
uos ñ bene: sedexcludere uos uolunt. ut illos emu¬
lemini. Bonum autẽ emulamini in bono semper.
& ñ tantum cum p̃sens sum apud uos. Filiolimai.
quos iterum parturio: donec formet᷑ xp̃c in uob̃¬

Expanded text:
ros eruissetis, et dedissetis mihi. Ergo inimicus vobis factus sum, verum dicens vobis? Aemulantur vos non bene; sed excludere vos volunt, ut illos aemulemini. Bonum autem aemulamini in bono semper, et non tantum cum praesens sum apud vos. Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christu
Abbreviated transcription (Latin):
rebatis bene. Quis uos impediuit ueritat nes
obecdire: ꝑ snasio uiã ñ ẽ ex eo qui uocat uos. Mocdi
cum ferm̃tum. totã massã corrumpit. Ego confi¬
do in uob incdño: qd nichil aliud sapietis. Qui aut̃
conturbat uos. portabit iudicium quicunq ẽ ille:¬

Expanded text:
it veritati non obedire? Persuasio haec non est ex eo qui vocat vos: modicum enim fermentum totam massam corrumpit; ego confido de vobis in Domino quod nihil aliud sapietis; qui autem conturbat vos portabit judicium quicunque est ille
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓgenies tua quasi herba tit. Ingredieris in ha-¬
bundantia sepulchrum: sicut infert᷑ aceruus
in tempore suo. Ecce hoc ut inuestigauimus
ita ẽ. Qđ auditum: m̃te ꝑtracta. Ui¬
espondens autẽ iob dixit. Utinã appende¬
Urentur peccata mea quib irã merui. & ca-¬
lamit̾as quã patior instatera. Quasi arena ma-¬
ris hec grauior appareret. Unde ce uerba mea do¬

Expanded text:
et progenies tua quasi herba terrae. Ingredieris in abundantia sepulcrum, sicut infertur acervus in tempore suo. Ecce hoc, ut investigavimus, ita est, quod auditum mente pertracta. espondens autem Job dixit: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas, quam patior, in statera: quasi arena maris haec gravior appareret. » Utinam,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ultra in domũ suã. neq cognoscet eum
ampliꝰ locus eiuis. Qua propt̃ & ego ñ parcã dri
meo. Loquar intribulatione sp̃c̃ mei: confabula¬
bor cum amaritudine. animȩ mex̧. Nunquidma¬
re sum ego aut cȩtus: quia curundedisti me carce¬
re: Si dixero consolabit᷑ me lecculus m̃s. & tele¬
uabor loquens mecum instratu meo: terrebifme
ꝑ somnia. & ꝑ uisiones horrore concuties. Quam¬
obrẽ elegit suspendium anima mea: & mortem
ossa mea. Desꝑaui: nequaquã ultra iã uiuã. Par¬
ce michi: nichil enĩ sunt dies mei. Quid ÷ homo
quia magnificas eũ. aut quia ponis erga eum
cortuum: iisitas eum diluculo: & subito ꝓbas
illum. Usq quo ñ parcis michi. nec dimittis me
ut gluttiã saluã meã: Peccaui. Quid faciã cibi
o custos hominũ: Quare posuisti me contrariũ

Expanded text:
um amplius locus ejus. Quapropter et ego non parcam ori meo: loquar in tribulatione spiritus mei. Confabulabor cum amaritudine animae meae. Numquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Si dixero: Consolabitur me lectulus meus, et relevabor loquens mecum in stratu meo; terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties. Quamobrem elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea. Desperavi, nequaquam ultra jam vivam. Parce mihi nihil enim sunt dies mei quid est homo quia magnificas eum aut quia ponis erga eum cor tuum visitas eum diluculo et subito probas illum usquequo non parces mihi nec dimittis me ut gluttiam salivam meam peccavi quid faciam tibi o custos hominum quare posuisti me contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
onager cum habuerit herbã. aut mugiet bos
cum ante p̃sepe plenum steterit: Aut poterit
comediinsulsũ. qđ ñ ẽ sale conditum: Aut
potest aliquis gustare qđ gustatum afferet
cia eẽ iudentur. Quȩ priꝰ tangere nolebat
anuma mea: nunc p̃angustia cibi mei sunt:
Quis det ut ueniat pecitio mea. & qđ expecco
tribuat michi ds̃⁊ a qui cepit ipse me conte¬
rat: Soluat manũ suã & succidat me. oe hȩc
michi sit consolatio. ut affligens me dolore ñ parcat.
nec contradicam sermonib scĩ. Que ẽ enĩfortitudo
meaut suftincã: autquis finis m̃s ut patient̃ agam:¬

Expanded text:
onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe comedi insulsum, quod non est sale conditum?  aut potest aliquis gustare, quod gustatum affert ert mortem? Quae prius tangere nolebat anima mea,  nunc prae angustia, cibi mei sunt. Quis det ut veniat petitio mea:  et quod expecto, tribuat mihi Deus? Et qui coepit, ipse me conterat:  solvat manum tuam, et succidat me? Et haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, non parcat,  nec contradicam sermonibus sanctis. Quae est enim fortitudo mea
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes in astutia eoꝵ & consiliũ prauoꝵ dis¬
sipat. ꝑ diẽ incurrent tenebras: & quasi innocte
sic palpabunt in meridie. Porro saluum faciet
agladio oris eorum: & de manu uiolenti pauꝑẽ:
Et erit egeno spes: iniquitas autẽ contrahet os
suũ. Beatꝰ homo qui corripit᷑ adõ. Increpationẽ
gͦ diũ ne reꝓbes: quia ipse uulnerat & medet᷑:
ꝑcutit. & manus eiꝰ sanabunt. Insex tribula¬
tionib liberabit te: & inseptima ñ tangec te
malum. In fame eruet te de morte: & inbello
de manu gladii. A flagello linguȩ absconderis:
&e ñ timebis calamitatẽ cum uenerit. In uasti

Expanded text:
um pravorum dissipat. Per diem incurrent tenebras, et quasi in nocte sic palpabunt meridie. Porro salvum faciet a gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Et erit egeno spes; iniquitas autem contrahet os suum. Beatus homo qui corripitur a Deo. Increpationem ergo Domini ne reprobes. Quia ipse vulnerat et medetur: percutit, et manus ejus sanabunt. In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. In fame eruet te de morte, et in bello de manu gladii. Et a flagello linguae absconderis, et non timebis calamita
Abbreviated transcription (Latin):
Themanites: dixit. Si cẽꝑimus loqui tibi.
forsitan moleste accipies. S conceptũ sermonẽ
tenere quis possit: Ecce dociusti plurimos : &
manus lassas roborasti. Uaccillantes confirma¬
uerunt sermones tui: & genua trem̃tia confor-¬
tasti. Nunc aut̃ uenit suꝑ te plaga & defecisti:
tecigit te & conturbat᷑es. Limor cuus. fortitu¬
do tua. patientia tua: oc ꝑfectio uiarũ tuarũ.
Recordare obsecro te quis unquã innocens pe-¬
riic: aut quando recti deletisunt. Quin potiꝰ
uidi eos qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. & seminant
dolores & mecunt eos. flante dõ ꝑisse: &e spũ¬
ux eiꝰ eẽ consumptos. Rugitꝰ leonis. & uox le¬
enȩ. & dentes catuloꝵ leonum: contriti sunt:
ligris ꝑiit. eoqđñ haberet p̃dam: & catuli le¬
onis dissipati sunt. Porro ad me dictum ẽ uer

Expanded text:
hemanites, dixit: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies: sed conceptum sermonem tenere quis possit? Ecce docuisti multos, et manus lassas roborasti vacillantes confirmaverunt sermones tui et genua trementia confortasti nunc autem venit super te plaga et defecisti tetigit te et conturbatus es timor tuus fortitudo tua patientia tua et perfectio viarum tuarum recordare obsecro te quis umquam innocens perierit aut quando recti deleti sint quin potius vidi eos qui operantur iniquitatem et seminant dolores et metunt eos flante Dus esse consumptos. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt; tigris periit eo quod non habet praedam, et catuli leonum dissipati sunt. Porro ad me dictum e