comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lam nequitia: S pondere timoris tui repͥmat᷑.
ñ dampnatione iniquitatis. castam eam uis
ut te liligat. ñ ut tetimeat. Exhibe te talẽ dõ
qͣlem uis habere uxorẽ. & siñdũ habes. & hab̾e
uis. talem uis habere. Et quid licimꝰ fr̃es: Illa
mulier que ideo timet uirum ne dampnet᷑ a
uiro forte ñ facit adulteriũ. ne aliquo mͦ ꝑue¬
niat ad uirũ. & tollat ei lucẽ istam temꝑalẽ.
Potest aut̃ uir ille ce falli. homo ẽ enim: sicut.
& illa que potest fallere. Timet illa. eũ extͣ cuiꝰ
oculos potest ẽẽ. Tu ñ times semꝑ faciẽ supͣ te
uiri tui: Nultꝰ aũ dñi suꝑ facientes mala. Cap¬
tat illa absentiam uiri sui. & incitat᷑ forte de¬
lectatione adult̾ii. & dicit sibi tam̃. ñ faciam
Absens ẽ quidam ille. s difficile ẽ ut ñ ad illũ
qͥqͦ m̾ ꝑueniat. Temꝑat se ne ꝑueniat ad ho¬
minem qui potest & nescire. qui potest & falli qui po¬

Expanded text:
lam nequitia, sed pondere timoris tui reprimatur, lam nequitia, sed pondere timoris tui reprimatur, non damnatione iniquitatis? Castam eam vis, ut te diligat, non ut te timeat. Exhibe te talem Deo, qualem vis habere uxorem. Et si nondum habes, et habere vis; talem vis habere. Et quid dicimus, fratres? Illa mulier quae ideo timet virum, ne damnetur a viro, forte non facit adulterium, ne aliquo modo perveniat ad virum, et tollat illi lucem istam temporalem. Potest autem vir ille et falli; homo est enim, sicut et illa quae potest fallere. Timet illa eum, extra cujus oculos potest esse: tu non times semper faciem supra te viri tui? Vultus autem Domini super facientes mala . Captat illa absentiam viri sui, et incitatur forte delectatione adulterii; et dicit sibi tamen, Non faciam: absens est quidem ille, sed difficile est ut non ad illum quoquo modo perveniat. Temperat se ne perveniat ad hominem, qui potest et nescire, qui potest et falli, qui po
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui timent neueniat dies uidicii. fac alte¬
ram amare iuirum. debere illi castos amplexꝰ.
nulia se adulterina ĩ mũdicia maculare. Optat
psñtiam uiri. Et quomͦ discernunt᷑ isti duo timo¬
res: timet illa. timet &e illa. Introga qͣsi unũ tibi
respondent. Int̾roga illam. Times iurũ: Timeo.
Respondet. Int̾roga & illam sitimet uirum : res¬
pondet timeo. Una uox ẽ s diusus animus. Iã gͦ
int̾rogent᷑ qrͣe illa dicit timeo uirũ. ne ueniat.
illa dicit timeo uirum ne discedat. Illa dicit. ti¬
meo ne dampner. illa dicit. timeo ne deserar.
Timet enĩ uirum ne dampnet illam. Talib
pͥmũ loqͣmur. O. anima que sic times d̾m ne
dampnet te ds qͦmͦ timet mulier quã delestat
nequitia. timet uirum ne dampnet᷑ auiro. Quo¬
modo tͥ displicet illa mulier. displice ce tutibi.
Si forte habes uxorem. nũquiduis ut sic tetune
at. uxor tua ut dampnet᷑ abs te. ut delectet u¬

Expanded text:
sunt qui timent ne veniat dies judicii. Fac altesunt qui timent ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum, debere illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; optat praesentiam viri. Et quomodo discernuntur duo isti timores? timet illa, timet et illa. Interroga; quasi unum tibi respondent: interroga illam, Times virum? respondet, Timeo. Interroga et illam si timeat virum; respondet, Timeo. Una vox est, sed diversus animus. Jam ergo interrogentur, Quare? Illa dicit, Timeo virum ne veniat: illa dicit, Timeo virum ne discedat. Illa dicit, Timeo ne damner: illa dicit, Timeo ne deserar. timet enim virum ne damnet illam: talibus primo loquamur. O anima quae sic times Deum, ne damnet te Deus, quomodo timet mulier quam delectat nequitia; timet virum, ne damnetur a viro: quomodo tibi displicet illa mulier, displice et tu tibi. Si forte habes uxorem, numquid vis ut sic tameat te uxor tua, ne damnetur abs te; ut delectet il
Abbreviated transcription (Latin):
timent timent dm nemittant᷑ in gehẽnã ne fore
ardeant cum diabolo inignem et̃num. Ipsetimo.
ille qui nult intͦducit caritatem. S sic uenit uc
ereat. Si eñĩ adhuc ꝓpt̃ penastimes deum: ñdum
anas quem sic times. ñ bona desicdas s mala caues
S ex eo quod mala. caues corrigis te. & incipis bo¬
na desidare. cum bona desiderare ceꝑis:erit inte
timor castus. Qiuis ẽ timor castus: Ne amittas ip̃a
¶ate . Ille timor quo times ne in gehennã mittaris
cum diabolo. ñdum ẽ castus. Non enim uenit ex
Amore di. s ex timore pene. Cum aut̃ times d̾m
ne deserat te presñtiam eius amplecteris. cum
res. unum quem foras mutit caritas. alterum
lieres maritatas. qͣꝵ unam ita cõstituas uolentẽ
facere adultiũ. delectari nequitia. s timere ne
dampnetͣ amarito. timet maritum. s qͥa adhut
amat nequitiam. ideo timet maritũ. huic non
uit nequiter timet maritum neueniat. Tabes

Expanded text:
timent Deum, ne mittantur in gehennam, ne forte timent Deum, ne mittantur in gehennam, ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor ille qui introducit charitatem: sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times. Non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quis est timor castus? Ne amittas ipsa a te. Ille timor quo times ne in gehennam mittaris cum diabolo, nondum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, res, unum quem foras mittit charitas, alterum lieres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timet maritum, sed quia adhuc amat nequitiam, ideo timet maritum: huic non vit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ ꝑdauid. S nolite putare alium ẽe sp̃m
Suinus flatus inflat duas tibias: non pocest unꝰ
sp̃c impłe duo corda: Agitare duas linguas: S si
sp̃u uno. id.ẽ. uno flatu implete due tybie cõso¬
nãt: implete due lingue sp̃u di dissonare possũt:
Est gͦ ibi quedam consonantia. ẽ quedam concor¬
dia: s auditorem desidat. Ecce inspirauit duo cor¬
da duo ora. mouit duas linguas sp̃c d̃i. &e audi¬
uimꝰ ex una lingua. timor ñ ẽ incaritate. s ꝑfecta
caritas foras mutit timorem. Audiuimꝰ ex alia
Quasi dissonant: Non. Excute aures:incende me¬
lodiam. Nonsine causa hic addidit castus. illic nõ
addidit. nͥ quia. ẽ. timor alius qui dicitur castꝰ
ẽ aũ alius timor qui ñ dicit᷑ castus. Discernamus
istos duos timores. & intlłigamus consonantiam
tybiaꝵ. Qͦmͦ intelligimus uł qͦmͦ discernimus: at¬
tendat caritas ur̃a Sunt homines qui pterea

Expanded text:
dictum est per David; sed nolite putare alium esse spiritum. dictum est per David; sed nolite putare alium esse spiritum. Si unus flatus inflat duas tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, agitare duas linguas? Sed si spiritu uno, id est uno flatu, impletae duae tibiae consonant; impletae duae linguae Spiritu Dei, dissonare possunt? Est ergo ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia, sed auditorem desiderat. Ecce inspiravit et implevit duo corda, duo ora, movit duas linguas Spiritus Dei: et audivimus ex una lingua, « Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem; » audivimus ex alia,quasi dissonant? Non: excute aures, intende melodiam. Non sine causa hic addidit, castus, illic non addidit: nisi quia est timor alius qui dicitur castus, est autem alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo intelligimus, vel quomodo discernimus? Attendat Charitas vestra. Sunt homines qui propterea
Abbreviated transcription (Latin):
dextere ipsuis. Nam sisine timore es. ñ pot̾is iustifi¬
cari. Sententia dicta ẽ de scͥpturis. Nam qui sine
timore ẽ ñ pot̾it iustificari. Opus ẽ gͦ ut intͣt ti¬
mor. pͥmo: ꝑ quẽ ueniat caritas. Timor medica¬
mentum. caritas sanitas. Qͥ aut̃ timet ñ ẽ ꝑfe¬
ctus indilectione. Quare: Qͥa timor torm̃tum
habae: qͦm sectio medici torm̃tũ hab&. Est aut̃
alia sententia que uidet᷑ huic ẽẽ contraria.
sinon habeat intłłectorem. Dicit᷑ enim quodã
loco in psalmo. Timor dñi castus ꝑmanet in se¬
culum seculi. Et̾num quenidam timorẽ nobis
ostendit s castum. Quod si ille et̾num timorem¬
nobis ostñdit: Numquid contͣdicit illi forte isti
epła. que dicit timor ñ ẽ in caritate s ꝑfecta ca¬
ritas foras mittit timorem: Int̾rogemus ãbo
cloquia di. Sp̃c unus. & si codices duo. & si ora duo:
&e si lingue due. hoc enĩ dictum. ẽ ꝑ iohannẽ. illud

Expanded text:
dexterae ipsius. Nam si sine timore es, non poteris justifidexterae ipsius. Nam si sine timore es, non poteris justificari. Sententia dicta est de Scripturis: Nam qui sine timore est, non poterit justificari . Opus est ergo ut intret timor primo, per quem veniat charitas. Timor medicamentum, charitas sanitas. « Qui autem timet, non est perfectus in dilectione. » Quare? « Quia timor tormentum habet, » quomodo sectio medici tormentum habet. 5. Est autem alia sententia, quae videtur huic esse contraria, si non habeat intellectorem: dicitur enim quodam loco in Psalmo, Timor Domini castus, permanens in saeculum saeculi . Aeternum quemdam timorem nobis ostendit, sed castum. Quod si ille aeternum nobis timorem ostendit, numquid contradicit illi forte ista Epistola quae dicit, Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem? Interrogeduo, etsi ora duo, etsi linguae duae. Hoc enim dictum est per Joannem, illud
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in dilectione. s ꝑfecta dilectio foras mittit timo¬
rem. Qͥa timor torm̃tum habce. Torquet consciẽ¬
tia pecc̃oꝵ. nondũ facta ẽ iustificatio. Est ibi qd̃
titillet: quod purget. Ideo in psalmo deipsa ꝑfe¬
ctione iusticie quid dicit: Conũtisti luctũ meũ
in gaudium mͥ. conscidisti saccum meũ &e cinxisti
me letitia. ut cantẽ tͥ gloria mea ce ñ cõpungar
Quid ẽ ñ compungar: Non sit quod stimulet con¬
scientiam meam. Stimulat timor. s noli timere.
Incͣt caritas: que sanat quod uulnerat timor
qñ erat in corꝑe minus erat uulnus. s ꝑiculosũ.
accedit ferram̃tum medici minꝰ dolebat illud
uulnus qͣm dolet mͦ cum secatur. plus dolet cum
curatur qm si ñ curaretur. S ideo plus dolae acted̃t
medicina ut numqͣm doleat succedente saluce.
Occupet gͦ cor tuũ timor ut inducat caritatem.
Succedat ꝙycatͥx ferram̃to medici. Talis ẽ medicꝰ
ut nec cycatͥtes appareant. Tu tantum subde. te

Expanded text:
ras mittit timorem; quia timor tormentum habet. » Torquet cor conscientia peccatorum, nondum facta est justificatio. Est ibi quod titillet, quod pungat. Ideo in Psalmo de ipsa perfectione justitiae quid dicit? « Convertisti luctum meum in gaudium mihi: concidisti saccum meum, et cinxisti me laetitia; ut cantet tibi gloria mea, et non compungar » . Quid est, « non compungar? » Non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor: sed noli timere; intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor quando erat in corpore, minus erat vulnus, sed periculosum: accedit ferramentum medici; minus dolebat illud vulnus, quam dolet modo cum secatur. Plus dolet cum curatur, quam si non curaretur; sed ideo plus dolet accedente medicina, ut nunquam doleat succedente salute. Occupet ergo cor tuum timor, ut inducat charitatem; succedat cicatrix ferramento medici. Talis est medicus, ut nec cicatrices appareant: tu tantum subde te
Abbreviated transcription (Latin):
ecclie. teneamus xp̃m. tenea mus caritatem. Non di¬
uellamur a membͥs sponse ipsuis. Non diuellam᷑ a
fide. ut gloriemur in p̃sũtia ipsius. & securi mane¬
bimus in eo. Mͦ ꝑ fidem. tunc ꝑsp̃ẽm. cuiꝰ tantas

Expanded text:
Ecclesiae, teneamus Christum, teneamus charitatem. Non diEcclesiae, teneamus Christum, teneamus charitatem. Non divellamur a membris sponsae ipsius, non divellamur a fide, ut gloriemur in praesentia ipsius: et securi manebimus in eo, modo per fidem, tunc per speciem, cujus tantas
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Dicebas diligo d̃m. & odis fratrẽ .O. homicidã
quomͦ diligis dm̃. Non audisti suꝑius imipsa epła¬
quia qui odit fr̃em suum homicida ẽ: S ꝓrsus di¬
ligo dm. qͣmius oderim fr̃em meũ. ꝓrsus ñ diligis
dm̃ si odis fr̃em. Et mͦ ꝓbo alio documento. Dedit no
cuius odisti p̃ceptum: Quis ẽ quidicat diligo im¬
peratorem. I odio leges euis: In ħ intelligit imꝑator
si diligis eum si obseruent᷑ leges eius ꝑ ꝓuincias. Ler
imꝑatoris nr̃i que ẽ: Mandatum nouũ do uob̃ ut
xp̃m serua mandata eius & frẽm dilige. Si aũ fr̃em
fratrem ñ diligis quomͦ eum diligis cuiꝰ mandatũ
contempnis: fratres ego ñ satior loquendo decarita¬
te. in nomine xp̃i. quantum & uos habetis huius rei
auariciam tantum speramus quia crescit in uob̃
ipsa. & foras mittit timorem. ut remaneat ille timor
castus ꝑmanẽs inscłm scli. Toleremus mundũ. tole¬
remus tͥbulationes. toleremus scandala temptati¬
onum. Non recedamus auia. teneamus unitatẽ

Expanded text:
 dicebas, Diligo Deum; et odis fratrem! O homicida, quomodo diligis Deum? Non audisti superius in ipsa Epistola, Qui odit fratrem suum, homicida est? Sed prorsus diligo Deum, quamvis oderim fratrem meum. Prorsus non diligis Deum, si odis fratrem. Et modo probo alio documento. Ipse dixicujus odisti praeceptum? Quis est qui dicat, Diligo imperatorem, sed odi leges ejus? In hoc intelligit imperator si diligis eum, si observentur leges ejus per provincias. Lex imperatoris quae est? Mandatum novum do vobis, ut Christum; serva mandatum ejus, et fratrem dilige. Si autem fratrem non diligis; quomodo eum diligis, cujus mandatum contemnis? Fratres, ego non satior loquendo de charitate in nomine Christi. Quantum et vos habetis hujus rei avaritiam, tantum speramus quia crescit in vobis ipsa, et foras mittit timorem, ut remaneat ille timor castus permanens in saeculum saeculi. Toleremus mundum, toleremus tribulationes, toleremus scandala tentationum. Non recedamus a via; teneamus unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Ideo ñ habet dilectionem quia ñ diligit fr̃ẽm
ꝓpterea gͦ ñ uidet dm: quia ñ habet dilectionem.
Nam si habeat dilectionem dm̃ uidet quia ds̃ est
dilectio. & purgatur oculus ille magis magisq di
dilectione ut uideat illam ĩcõmutabilẽ substanci¬
am cuiꝰ presñtia semꝑ gaudeat qua ꝑfruat᷑ in etes¬
num coniunctus angelis. S currat modo ut aliqͣ̃n
in patͥa letetur: ñ amet ꝑegͥnationem. ñ amet uiam.
totum amarum sit preter illũ qui uocat. quo usq in¬
hereainus. illi. & dicamus quod dictũ ẽ &e in psalmo.
ꝑdidisti om̃s qui fornicant᷑ abste. Et qui sunt qui
tͥ donet: Celum ipse fecit. tram ipse fecit. Quid tͥ dona¬
turus ẽ: Iam heres illi. Inueni melius. & donat tibi
Qͥ enim ñ diligit fr̃em suum quem uidet. dĩ quẽ

Expanded text:
onem; ideo non habet dilectionem, quia non diligit fratrem: propterea ergo non videt Deum, quia non habet dilectionem. Nam si habeat dilectionem, Deum videt; quia Deus dilectio est: et purgatur ille oculus magis magisque dilectione, ut videat illam incommutabilem substantiam; cujus praesentia semper gaudeat, qua perfruatur in aeternum conjunctus Angelis. Sed currat modo, ut aliquando in patria laetetur. Non amet peregrinationem, non amet viam: totum amarum sit, praeter illum qui vocat, quousque inhaereamus illi, et dicamus quod dictum est in Psalmo, Perdidisti omnes quia fornicantur abs te. Et qui sunt qui tibi donet? Coelum ipse fecit, terram ipse fecit: quid tibi donaturus est? jam inhaeres illi: inveni melius, et donat tibi. 11. Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem
Abbreviated transcription (Latin):
ta ut ille sanctur. Dm̃ nemo uidit unqͣm. Nidete dilectis¬
simi. Si diligamus inuicẽ ds̃ in nob̃ mance. & dilectio esꝰ
erit ꝑfecta in nob̃. Incipe dilig̾e. ꝑficeris. Cepisti dilig̃e:
cepit inte ds̃ habitare. ama eum qui in te cepit habitare
ut ꝑfectius habitando faciat te ꝑfectum. In hoc cognos¬
cimus qͥa in ip̃o manemus. & ip̃e in nob̃. quia de sp̃u suo
dedit nobis. Bñ deo gr̃as cognoscimus quis habitat in

Expanded text:
ta ut ille sanetur. 12. Deum nemo vidit unquam. Videte, dilectista ut ille sanetur. 12. Deum nemo vidit unquam. Videte, dilectissimi: Si diligamus invicem, Deus in nobis manebit, et dilectio ejus erit perfecta in nobis. Incipe diligere, perficieris. Coepisti diligere? coepit in te Deus habitare; ama eum qui in te coepit habitare, ut perfectius inhabitando faciat te perfectum. In hoc cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Bene, Deo gratias. Cogn
Abbreviated transcription (Latin):
gͣtuletur. Sic & tu. Si odit te inimicus tuus. & min¬
ste te odit. Nou̾is quia ip̃a cupiditas seculi millo reg¬
nat ꝓpterea te odit. si odisti illum ce tu. contͣ reddis ma¬
lum ꝓmalo. Quid facit reddere malũ ꝓmalo: ui nũ
egͦtum flebam. qui te odat.Iani duos plango. si & tu o¬
disti. S ꝑsequit᷑ rem tuam. Tollit tͥ. Nescio queq habe
intra. Ideo ullũ ocdisti. qͥa angustias tͥ facit int̃ra. Noli
pati angustias. Migra in celũ sursum. cor ibi habebis
ubi iatitudo. ẽ. Ut nullas angistias patiaris inspe
uite et̾ne. Actende que tͥ tollit nec ip̃as
tͥ colleret. nͥ ille ꝑmitteret. qͥ flagellat
omnẽ filiũ qͤm recipit. Quodãmodo
ferramentũ di ẽ quo saneris ip̃e ini¬
nicus tiuis. Si nouit ł̾s utile tibi ẽe ut expoliet te
ꝑmittit illũ. Si nouit tibi utile
ẽẽ ut uapules. ꝑmittit illũ. ut cedaris. De illo te curat. Op¬

Expanded text:
gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injugratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste te odit; noveris quia cupiditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si odisti illum et tu, contra reddis malum pro malo. Quid facit reddere malum pro malo? Unum aegrotum flebam, qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. Sed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. Noli pati angustias, migra in coelum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille permitteret qui flagellat omnem filium quem recipit . Quodammodo ferramentum Dei est quo saneris, ipse inimicus tuus. Si novit Deus utile tibi esse ut exspoliet te, permittit illum; si novit tibi utile esse ut vapules, permittit illum, ut caedaris: de illo te curat, op
Abbreviated transcription (Latin):
Ioeo cõm̃danda erat sic. Si eñ caritas nulla ẽ inuob
nich diximus. Si aut̃ ẽ in uob̾ tamqͣm oleum inflam¬
mas adiecimus. & in quo ñ erat forte u̾bis accñsus ẽ.
n alio creuit qd̃ erat. in alio cepit eẽ quod ñ erat ad
hoc gͦ ista diximus. ne pigͥ sitis diligere inimicos.
uelut inte homo. Ille seuit. tu precare. Ille odit. tu
muserere. feb̾s anime ip̃uis. te odit. Sanus erit cgra
Diligunt. Si egrotos diligunt uolunt ut semꝑ q̾tent.
ld hoc diligunt egrotos n ut egroti remaneant s ut
groti sanifiant Et qñta plerumq pacuint᷑ a fñeticis:
ille febrem. Ignoscit homini. Et quia dicam fr̃es. Amat
mimicum suũ ĩnio odit mimicũ suũ. Morbum enĩ
ipsiuis odit. & amat hominem aquo ꝑcutit᷑. Oait febm
a quo enim ꝑcutit᷑: Amorbo. ab egiotatione. afebre.
Illud tollit quod illi adu̾sat᷑. ut remaneat illud uñ

Expanded text:
ideo commendanda sic erat. Si enim chariritas nulla est in vobis, ideo commendanda sic erat. Si enim chariritas nulla est in vobis, nihil diximus. Si autem est in vobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod non erat. Ad hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. Febris animae ipsius te odit: sanus erit, et gdiligunt? Si aegrotos diligunt, volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti remaneant, sed ut ex aegrotis sani fiant. Et quanta plerumque patiuntur a phreneticis? ersequitur ille febrem, ignoscit homini: et quid dicam, fratres? amat inimicum suum? Imo odit inimicum suum morbum; ipsum enim odit, et amat hominem a quo percutitur: odit febrem. A quo enim percutitur? A morbo, ab aegrotatione, a febre. Illud tollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde
Abbreviated transcription (Latin):
in dilectione fratna. Et nemo dicat quia aliquid mi¬
nus noc monuit iohannes apłs. & plus nos monuit
te monuit xͦ ut diligas inimicos. Numquid ut semꝑ
remaneant inimici. Si adhoc te monuit ut inuis
remaneant: odis non diligis. Attende qͦm ip̃e dixit. id ẽ. qr
nolebat ut sic remanerent ꝑsecutores: Ait. pat ignosce
itł qͥa nesciũt quid faciunt. Quib uoluit ignosci muta¬
ri illos uoluit. Quos uoluit mutari ex inmicis frẽs fa¬
cere dignatus. ẽ. Et uere sic fecit. Occisus ẽ. sepultus ẽ. re¬
surrexit. Incelum ascendit. sp̃m scm misit discipulis.
Cepunt cum fidutia p̃dicare nomen ip̃ius. Miracula
taciebant in nomine crucifixi & occisi. Niderũt illi in¬
tfectores dñi. & qui sanguinẽ euis seiuendo fuderunt.
credendo biberunt. hec dixi frẽs &e longuiscule. tam̃ qa
liehem̃tus cõm̃danda fuit caritati ur̃e ip̃a caritas

Expanded text:
in dilectione fraterna. Et nemo dicat quia aliquid miin dilectione fraterna. Et nemo dicat quia aliquid minus nos monuit Joannes apostolus, et plus nos monuit te monuit Christus ut diligas inimicos. Numquid ut semper remaneant inimici? Si ad hoc te monuit ut inimici remaneant, odis, non diligis. Attende quomodo ipse dilexit, id est, quia nolebat ut sic remanerent persecutores; ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quibus voluit ignosci, mutari illos voluit: quos voluit mutari, ex inimicis fratres facere dignatus est, et vere sic fecit. Occisus est, sepultus est, resurrexit, in coelum ascendit, Spiritum sanctum misit discipulis; coeperunt cum fiducia praedicare nomen ipsius, miracula faciebant in nomine crucifixi et occisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, credendo biberunt. 11. Haec dixi, fratres, et longiuscule: tamen quia vehementius commendanda fuit Charitati vestrae ipsa charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
uit pecc̃ores. Dicimus quia łs amauit pecc̃ores: Ait eñ.
Non ẽ opussanis medicus. s male habentib. Num quid
Ad hoc amauit peccõres. ut pecc̃ores remaneremus: qͣ¬
si lignum de silua uidit nos faber. & cogitauit edificiũ
quod inde facturus ẽ. ñ siluam quod erat. sic & tures¬
picis inimicum tuum. adũsantẽ. seuientẽ. inordẽtẽ
ũbis. exasꝑantẽ contumeliis. insectantem odiis. attẽ¬
dis ibi quia homo ẽ. Uideᷤ̾ ista omĩa que adũsa sunt ab
homine facta. & uides mn illo quod adeo factus sit. Quod
aũ homo factus ẽ adeo factus ẽ. Qd aut̃ te odit ip̃e fecit.
Qd inuidae ip̃e fecit. Et qͥd dicis in animo tuo: Dñe ꝓpi¬
tius illi esto. dimitte illi pecc̃a. Incute illi t̃rorem.
Miita illum. Non amas in illo quod ẽ. s quod uisut
sit. Ergo cum inimicũ amas fr̃em amas. Quappt̃ ꝑfe¬
cta dilectio inimici dilectio ẽ. Quia ꝑfecta dilectio est

Expanded text:
vit peccatores. Dicimus quia Deus amavit peccatores: ait enim, vit peccatores. Dicimus quia Deus amavit peccatores: ait enim, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Numquid ad hoc amavit peccatores, ut peccatores remaneremus? Quasi lignum de silva vidit nos faber, et cogitavit aedificium quod inde facturus est, non silvam quod erat. Sic et tu respicis inimicum tuum adversantem, saevientem, mordentem verbis, exasperantem contumeliis, insectantem odiis; attendis ibi quia homo est. Vides ista omnia quae adversa sunt ab homine facta; et vides in illo quod a Deo factus est. Quod autem homo factus est, a Deo factus est. Quod autem te odit, ipse fecit; quod invidet, ipse fecit. Et quid dicis in animo tuo? Domine, propitius illi esto, dimitte illi peccata; incute illi terrorem, muta illum. Non amas in illo quod est, sed quod vis ut sit. Ergo cum inimicum amas, fratrem amas. Quapropter perfecta dilectio, est inimici dilectio: quae perfecta dilectio est
Abbreviated transcription (Latin):
dedilectione inimici p̃cepisse. quia de fr̃na caritateñ tacu¬
it. fres diligitis. Quomͦ inquit fr̃es diligimus: Quero quare
diligas inimicum. Qrͣe illum diligis: Ut sanus sit in hac
uita: Quid ñ illi expedit ut diues sit: Quid si ipsis diuiti¬
ssexcecabitur ut uxorem ducat: Quid si amaram uitã
gͦ que iuderis optare inimicotuo quia diligis eum. In¬
certa sunt. Opta illi ut tecum hãt uitam et̃nam. Op¬
ta illi ut sit fr̃ tuus. Si gͦ hoc optas diligñdo inmicum
ut sit fr̃ tius cum eum diligis frẽm diligis. Non enim.
inas in illo quod ẽ. s quodius ut sit. Dixeram aliq̃n
culos. Faber optimus uidit lignum ñ dolatum. de
silua p̾cisum: ad amauit. nescio quid inde uult
facere. Nõ eñĩ ad hoc amauit ut semꝑ sic maneat.
n arte uidit quod futurum ẽ. ñ amore quod ẽ. Et
amauit qđ inde facturus ẽ ñ illud qd̾ ẽ. Sic nos ce ds ama¬

Expanded text:
de dilectione inimici praecepisse; quia de fraterna charitate non tacude dilectione inimici praecepisse; quia de fraterna charitate non tacuit: fratres diligitis. Quomodo, inquis, fratres diligimus? Quaero quare diligas inimicum: quare illum diligis? Ut sanus sit in hac vita? quid, si non illi expedit? Ut dives sit? quid, si ipsis divitiis excaecabitur? Ut uxorem ducat? quid, si amaram vitam  ergo ista quae videris optare inimico tuo, quia diligis eum; incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum vitam aeternam; opta illi ut sit frater tuus. Si ergo hoc optas, diligendo inimicum, ut sit frater tuus; cum eum diligis, fratrem diligis. Non enim amas in illo quod est; sed quod vis ut sit. Dixeram aliquanculos; faber optimus vidit lignum non dolatum, de silva praecisum, adamavit: nescio quid inde vult facere. Non enim ad hoc amavit, ut semper sic maneat. In arte vidit quod futurum est, non in amore quod est; et amavit quod inde facturus est, non illud quod est. Sic et nos Deus ama
Abbreviated transcription (Latin):
ille uidet: qͥ animo faciatis. Si cor ur̃m ñ uos accusat
qͥa iactantie causa facitis. bñ securi estote. Nolite aut̃
timere qͣndo facitis bñ: ne uideat alter. Time ne ꝓpt̾ea
facias. ut tu lauderis. Nam uideat alt̃ ut d̾s laudet᷑.
Si enĩ abscondis ab oculis hominis abscondis abimi
Duo esuriunt. Alt̾ panem. alt̾ iusticiam. Int̃ duos
istos famelicos quid actum ẽ. Beati qui esuriũt &
sitiunt iusticiã: qm ip̃i saturabũt᷑. Int̃ duos istos
famelicos bonus oꝑator constitutus ẽ. Si caritas
de illo oꝑat᷑: ambos miserat᷑. Ambobus
uult subuenire. Ille enĩ querit qd man¬
clucet ille querit quod imitet᷑. pascis
istum. prebete isti. Ambob dedisti ẽlemosinam. illũ fecisti gͣ¬
tulatorem de fame int̾ fect.a. hunc fecisti imitatorem de exẽplo
ꝓposito. Miseramini gͦ tamqͣm misericordes. quia in eo etiã
quod diligitis inimicos: fr̃es diligitis. Neputetis iohannẽ nͥl

Expanded text:
ille videt, quo animo faciatis. Si cor vestrum non vos accusat, ille videt, quo animo faciatis. Si cor vestrum non vos accusat, quia jactantiae causa facitis; bene, securi estote. Nolite autem timere quando facitis bene, ne videat alter. Time ne propterea facias, ut tu lauderis: nam videat alter, ut Deus laudetur. Si enim abscondis ab oculis hominis; abscondis ab imiduo esuriunt; unus panem, alter justitiam. Inter duos istos famelicos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos istos famelicos, bonus operator constitutus es; si charitas de illo operatur, ambos miseratur, ambobus vult subvenire. Ille enim quaerit quod manducet, ille quaerit quod imitetur. Pascis istum, praebe te isti; ambobus dedisti eleemosynam: illum fecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de exemplo proposito. 10. Miseremini ergo tanquam misericordes; quia in eo etiam quod diligitis inimicos, fratres diligitis. Ne putetis Joannem nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Audeo ali quid dicere. s ñ ego. paulus dixit. Moritur
caritas id ẽ. homo hñs caritatem. conficet᷑ nomen xͥ
ducit martyrium. Confitetur & suꝑbia. ducit marty¬
rium. Ille habet caritatem. ille ñ habet caritatem. S
audit᷑ apsm. Ille qui ñ habet caritatem. Si distͥbuero
⁊abista suꝑficie que iactat᷑ ante hõĩes. reuocat nos
intro. Redi ad conscientiam tuam. ip̃am int̾roga. No¬
l actendere quod floret foris. s que radix ẽ int̾ra. Ra¬
dicata ẽ cupiditas. spẽs potest ẽe bonoꝵ factoꝵ. Nere opabo¬
na esse ñ possunt. Radicata ẽ caritas. Securus esto. nichil
mali ꝓcedere potest. Blanditur suꝑbus. Seuit amor. Ille
uestit ille cedit. Ille enim uestit ut placeat hominibus
ille seuit ut corrigat disciplinam. Accipit᷑ mag̃ plage
caritatis qm̃ elemosina suꝑbie. Redite gͦ intro frẽs. ce in
om̃ib quecumq facitis intuemini testem dđm. Hidede si

Expanded text:
Audeo aliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur Audeo aliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur nomen Christi, ducit martyrium; confitetur et superbia, ducit et martyrium. Ille habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo ille qui non habet charitatem: Si distribueroet ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali procedere potest. Blanditur superbus, saevit amor. Ille vestit, ille caedit. Ille enim vestit ut placeat hominibus: ille caedit ut corrigat disciplina. Accipitur magis plaga charitatis, quam eleemosyna superbiae. Redite ergo intro, fratres; et in omnibus quaecumque facitis, intuemini testem Deum. Videte, si
Abbreviated transcription (Latin):
bat om̃s equales. Excessit gͦ homo modum. Auarior
uoluit ẽe ut supͣ homines ẽẽt. qui supͣ pecora factus. ẽ.
Et ip̃a ẽ suꝑbia. Et uidete qͣnta oꝑa faciat suꝑbia. Po¬
nite incorde qͣm similia facit & quasi paria caritati
pascit esurientes caritas. pascit suꝑbia. Caritas ut
d̃s laudecur. Suꝑbia ut ipsa lau¬
detur. Hestit nudũ caritas. uestit &
suꝑbia. Icuinat caritas. ieuinat &
suꝑbia. Sepelit mortuos caritas
sepelit &r suꝑbia. Omĩa bona oꝑa. que uult facere carita
x facit. Agitat contͣ suꝑbia. & qiͣ ducit equos suos s int̾ior
ẽ caritas. Tollit locum male agitate suꝑbre. ñ miale agitã¬
tis male agitate. Ne hõi ciuus aAliriga ẽ suꝑbia. Necesse
ẽ enim ut p̃ceps eãt. It aũ ñ sit qͣue agit. & facta bona
quus nouit: Quis uidet: iibi ẽ h: Oꝑa uidemus. pascit
miscałia. pascit & suꝑbia. hospitem suscipit miscdia.

Expanded text:
bat omnes aequales. Excessit ergo homo modum; avarior bat omnes aequales. Excessit ergo homo modum; avarior voluit esse, ut supra homines esset, qui supra pecora factus est: et ipsa est superbia. 9. Et videte quanta opera faciat superbia; ponite in corde quam similia facit, et quasi paria charitati. Pascit esurientem charitas, pascit et superbia - charitas, ut Deus laudetur; superbia, ut ipsa laudetur. Vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia; sepelit mortuos charitas, sepelit et superbia. Omnia opera bona quae vult facere charitas et facit, agitat contra superbia, et quasi ducit equos suos. Sed interior est charitas: tollit locum male agitatae superbiae; non male agitanti, sed male agitatae. Vae homini cujus auriga superbia est, necesse est enim utquis novit? quis videt? ubi est hoc? Opera videmus: pascit misericordia, pascit et superbia; hospitem suscipit misericordia,
Abbreviated transcription (Latin):
stolam pͥmã ĩmortalitatẽ illam qͣm peccando ꝑdidi¬
mus. cum corruptibile ħ induerit incorruptionem:
idẽ. caro ista induerit incorruptionẽ. & mortale hoc
induerit ĩ mortalitatẽ. Iam ꝑfectos filios dĩ. ubi ñ
opus ẽ temptari nec flagellari: agnoscet omĩs crea¬
homines. Dedit enim tͥ ds ẽe suꝑbestias. id. ẽ. meli¬
orem ẽẽ qmͣ bestias. hoc naturale habes. semꝑ me¬
lior eris qm̃ bestia. Siuis melior esse qͣm alius homo.
bes ut sit &e ip̃e prudens. Qm dui tardus ẽ discit ate .Q¬
Di indoctus ẽ. indiget tui. Et tu uidis doctor. ille aut̃
ddiscens. Tu gͦ suꝑior quia doctor es. Ille inferior. quia dis¬
ctor qͣmͦ doctor: Rogo te noli docere ip̃am inuidñtiã
tuam. Audi apłm dicentẽ de uiscerib caritatis Uellẽ
om̃s homines ẽe sicut me ip̃m. Quomͦ uolebat om̃s
ẽe equales. Ieo erat omĩb suꝑior quia caritate opta¬

Expanded text:
stolam primam, immortalitatem illam quam peccando perdidistolam primam, immortalitatem illam quam peccando perdidimus, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, id est, caro ista induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; jam perfectos filios Dei, ubi non opus est tentari, nec flagellari, agnoscet omnis creahomines. Dedit enim tibi Deus esse super bestias, id est, meliorem esse quam bestias. Hoc naturale habes; semper melior eris quam bestia. Si vis melior esse quam alius homo, bes ut sit et ipse prudens. Quamdiu tardus est, discit a te; quamdiu indoctus est, indiget tui; et tu videris doctor, ille autem discens: tu ergo superior, quia doctor es; ille inferior, quia distor, quomodo eris doctor? Rogo te, noli docere ipsum invidentiam tuam. Audi Apostolum dicentem de visceribus charitatis: Vellem omnes homines esse sicut meipsum . Quomodo volebat omnes esse aequales? Ideo erat omnibus superior, quia charitate opta
Abbreviated transcription (Latin):
nec uestim̃ta corrupit. Nõ agnouit Machabeos: Agnouit
machabeos. Agnouit frẽs & istoş. S opus erat quodam
flagello ꝑmittẽte dño qui dixit inscͥptura flagellat
omnẽ filium qͤm recipit. Putatis enim fr̃es qđ ferrum
tnͣsũberaret iuscera dñi. nisi ip̃e ꝑmitteret: Aut here¬
ret in ligno nͥ ip̃e uoluiss: Nõ eñ agnouit creatiua
An cremplum patientie ꝓposuit fidelib suis. Ideo dđs qͣsdã
liberauit uisibilit̃. quosdam ñ liberauit iusibilit̃. oño
tam̃ spiritalit̃ liberauit Spiritalit̾ neniinẽ deseriut
Iisibilit̾ quosdam usus ẽ deseriusse. quosdã iusus ẽ
eripuisse. Peo qͦsdam eripuit neputes illũ ñ potiusse
cripere: Testimoniũ dedit quia potest. ut ubi non facit
secretiorem uitlłigas uoluntatẽ. ñ suspiceris difficulta¬
tem. S quid fr̃es cum euaserimus om̃s istos mortalita¬
tis laqueos. cum tͣnsierint tempora temptationis. cũ
seculi huius mutabilitas decurrerit: & receꝑimus illã

Expanded text:
nec vestimenta corrupit ; et non agnovit Machabaeos? Agnovit Machabaeos; agnovit, fratres et istos . Sed opus erat quodam flagello, permittente Domino, qui dixit in Scriptura, Flagellat omnem filium quem recipit . Putatis enim, fratres, quia ferrum transverberaret viscera Domini, nisi ipse permitteret; aut haereret in ligno, nisi ipse voluisset? Non eum agnovit creatura sua? An exemplum patientiae proposuit fidelibus suis? Ideo Deus quosdam liberavit visibiliter, quosdam non liberavit visibiliter: omnes tamen spiritualVisibiliter quosdam visus est deseruisse, quosdam visus est eripuisse. Ideo quosdam eripuit, ne putes illum non potuisse eripere. Testimonium dedit quia potest, ut ubi non facit, secretiorem intelligas voluntatem, non suspiceris difficultatem. Sed quid, fratres? Cum evaserimus omnes istos mortalitatis laqueos, cum transierint tempora tentationis, cum saeculi hujus fluvius decucurrerit et receperimus illam
Abbreviated transcription (Latin):
deillo qui cepit timere diem udicii: Si ꝑfecta in
illo ẽ caritas ñ timeret. ꝑfecta enim caritas fac̃et
ꝑfectam uisticiam. & non haberet qua retͥmeret
ĩmo haberet qua  desidaret. ut tͣnseat iniquitas
& ueniat regnumłi. Gtimor ñ ẽ in caritate.
S in qua caritate: Non inchoata. In qua gͦ: S
ꝑfecta caritas foras mittit timorẽ. G incipiat
quia mitium sapientie timor dñi. Timor qͣsi lo¬
cum p̾parat caritati. Cum aut̃ ceꝑit caritas ha¬
bitare: pellit᷑ timor. qui ei p̃parauit locum. Qnͣtũ
enim illa crescit ille decrescit. Et qͣntum illa fit in¬
tior illepellit᷑ foras. Maior caritas. minor timor
Minor caritas: maior timor. Siaũ nuitꝰ timor
ñ ẽ qua intret caritas. Sicut uidemus ꝑ setam
Non aut̃ ibi remanet timor. qͥa ideo intͣuit ut
introduc̃et caritatem. Iam facta securitate in a¬
nimo: quale gaudium in nob̃ ẽ uł in ħ uł in

Expanded text:
de illo qui coepit timere diem judicii? Si perfecta in de illo qui coepit timere diem judicii? Si perfecta in illo esset charitas, non timeret. Perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet quare timeret: imo haberet quare desideraret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua charritas foras mittit timorem. Ergo incipiat timor; quia initium sapientiae timor Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. Jam facta securitate in animo, quale gaudium nobis est vel in
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem habebitis: Nonne & publicani hoc fa¬
gͦ ubet nos diligere ininuicos nr̃os: unde nob dat
exemplum: De ipso dõ. Ait enim ut sitis filii pa
tͥsuri qui incelis ẽ. Quomͦ illud facit ds: Diligit
mimicos suos qui facit solem siuim oriri suꝑ bo¬
nos &e malos. & pluit suꝑ iustos & inustos. Si
aut̃ ad hanc ꝑfectionem nos inuitat ds. ut dili¬
gamus inimicos nr̃os sicut ipse diligit suos: ea
nob̵ fiducia ẽ in die iudicii. quia sicut ille ẽ ce nos
sumus in hoc mundo. quia sicut ille diligit in¬
imicos faciendo solem suum oriri suꝑ bonos &
malos. & pluendo suꝑ uistos & iniustos: ita nos
qͥa inimicis nr̃is ñ possumus p̃stare solem ce plu¬
uam. p̃stemus lacͥmas. cum ꝓ illis oramus. Iã
gͦ deipsa fidutia uidete quid dicat. Nudeintłłigi
ꝑfecta caritas. Timor ñ ẽ incaritate. Quid gͦ dicimꝰ

Expanded text:
mercedem habebitis? nonne et publicani hoc famercedem habebitis? nonne et publicani hoc faibus vos. » Si ergo jubet nos diligere inimicos nostros, unde nobis dat exemplum? De ipso Deo: ait enim, « Ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est. » Quomodo illud facit Deus? Diligit inimicos suos, « qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos » . Si ergo ad hanc perfectionem nos invitat Deus, ut diligamus inimicos nostros sicut et ipse dilexit suos; ea nobis fiducia est in die judicii, quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo: quia sicut ille diligit inimicos suos, faciendo solem suum oriri super bonos et malos, et pluendo super justos et injustos; ita nos quia inimicis nostris non possumus praestare solem et pluviam, praestamus lacrymas, cum pro illis oramus. 4. Jam ergo de ipsa fiducia videte quid dicat. Unde intelligitur perfecta charitas? Timor non est in charitate. Quid ergo dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ uos .uͣ. frẽs date oꝑam. intꝰ agite uob̾cum. ut
desideretis diem uidicii. Alit̃ ñ ꝓbat᷑ ꝑfecta caritas.
nͥ cum ceꝑit ille dies desidari. Ille aut̃ eum deside¬
ꝑfecta ẽ dilectio eius in nob̃ ut fidutiam habe¬
amus indie iudicii. Quare habebimus fidutĩã:
Qͥa sicut ille ẽ & nos sumus in ħ mundo. Audi¬
sti causam fidutie tue: Quia sicut ille ẽ inqͥt
&e nossumus in ħ mundo. Nonne uidet᷑ impossi
bile aliquid dixisse: Nũquid potest ẽẽ homosi¬
cut ds : Iam uob̃ exposui quia ñ semꝑ ad eqͣlita¬
tem dicit᷑. sicut. s dicit᷑ ad qͣmdam si militudiñ
Qmͣ enĩ dicis sicut aures habeo: ita habet & ima¬
go: Numquid omĩosic: S tam̃ dicis sicut. Si. Et
facti sumus ad imaginẽ dĩ qͣre ñ sicut d̃s sumꝰ¬
nob̾ fiducia in die iudicii: Qa sicut ille. ẽ. &
nossumus in ħ mundo. Debemus hoc referre ad ip̃ã
caritatem. & intłłigere quid dictum sit. Dñs ine¬
uangłio dicit. Si diligitis eos qui uosdiligunt: qͣm

Expanded text:
o, fratres, date operam, intus agite vobiscum, ut desideretis diem judicii. Aliter non probatur perfecta charitas, nisi cum coeperit ille dies desiderari. Ille autem eum desideperfecta est dilectio ejus in nobis, ut fiduciam habeamus in die judicii. » Quare habebimus fiduciam? « Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. » Audisti causam fiduciae tuae: « Quia sicut ille est, inquit, et nos sumus in hoc mundo. » Nonne videtur aliquid impossibile dixisse? Numquid enim potest esse homo sicut Deus? Jam vobis exposui quia non semper ad aequalitatem dicitur, sicut; sed dicitur ad quamdam similitudinem. Quomodo enim dicis, Sicut aures habeo, ita habet et imago? Numquid omnino sic? Sed tamen dicis, sicut. Si ergo facti sumus ad imaginem Dei, quare non sicut Deus sumdatur fiducia in die judicii? Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Debemus hoc referre ad ipsam charitatem, et intelligere quid dictum sit. Dominus in Evangelio dicit, « Si diligitis eos qui vos diligunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
te predones recedite inuasores possessionis xͥ in pos¬
sessionib ur̃is. ubi dñari uultis. titulos potentis
ausi estis infigere: cognoscit ille titulos suos. iun¬
dicat ille possessionem suam. Non delet titulos. s
intͣt & possidoe. Sic ad catholicam uenienti ñ dele¬
tͣ baptismus netitulus imꝑatoris deleatur. S qͥd
fit in catholica: Agnoscit᷑ titulus. Intͣt possessor
sub titulissius quo intrabat predo sub titulis a¬

Expanded text:
te, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In poste, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo sub titulis a
Abbreviated transcription (Latin):
infunderet᷑. Quare hoc: fel columba ñ hab&e:. tamen
rostro & pennis ꝓ nido pugnat. Sine amaritudine
ductor ut uendat cũ amaritudine blandit᷑. pãt ut
corrigat sine felle castigat. Tales estote Ad omnes. Ui¬
dete fr̃es magnũ docum̃tum. magnã regulam. Unus¬
quisq ħt filios aut hr̃e uult. Aut si omĩo decreuit fi¬
los ñ hr̃e carnalit̾ uł spiritalit cupit hr̃e. Quis ẽ qͥ
ñ corrigit filium suum: Quis ẽ cui ñ det disciplinã
pat̃: & tam̃ seuire uidet᷑. Amor seuit. caritas seuit.
seuit quodãm sine felle. more colũbino ñ coruino. Uñ
uenit inment̃e fr̃es mei dicere uob̃ quia illi iuolatores
saritatis scisma fecerũt. qͦmͦ oderunt ip̃am caritatẽ
sic oderunt & columbam. S cõuĩcit illos columba.
ꝓcedit de celo. aꝑuint᷑ celi. & mance suꝑ caput dñi
Ut quid hoc: ut audiat hic ẽ qui baptizat. Recedi¬

Expanded text:
infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine ductor ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte, fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis est cui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperiuntur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedi
Abbreviated transcription (Latin):
seruare caritatẽ fres. Ante omĩa ne putetis Abiecta &
desidiosa. nec quadam mansuetudine ĩmo ñ mãsu¬
etudine s remissione & negligentia seruari caritate.
ñ sic sertiatur. Nõ putes tunc te amare seruum tul̃
qñ eum ñ cedis. aut tunc amare filiũ tuũ q̃n ei nõ
das disciplinã. Aut tunc amare uicinũ tuũ q̃n eũ
ñ corripis. Non ẽ ista caritas s languor. ferueat cari¬
tas ad corrigendum ad emẽdandũ. S si sunt boni
mores delectent. Sunt mali. emendant᷑. corrigant᷑.
Noli in homine amare errorẽ. s hominẽ. hoiẽ deus
fecit. errorem ip̃m homo fecit. Ama illud qđ deus fecit
noli amare quod ip̃e homo fecit. Cum illud. Amas illud
tollis. cum illud diligis illudemendas. S ce siscus ali¬
quando ꝓpt̾ correctionẽ dilectionis. ꝓpterea de colum¬
ba demonstrata ẽ caritas que uenit suꝑ dñm. Sp̃es

Expanded text:
servare charitatem, fratres, ante omnia ne putetis abjectam et servare charitatem, fratres, ante omnia ne putetis abjectam et desidiosam; nec quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia servari charitatem. Non sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, propter correctionis dilectionem. Propterea de columba demonstrata est charitas, quae venit super Dominum . Species
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Certe nicħ uidetis. S qͦmͦ uob̃ placet q̃n lauda¬
tis sic uob̃ placeat ut in corde seruetis. Intendite .i.
quid dicam fr̃es. Exhortor uos quantũ dat domnꝰ
Ad magnum thesaurum. Si uob̃ ostñderet᷑ Aliqͦt
uasculũ anaglifũ. inauratũ. oꝑose factũ. & illicet
oculos uros. & diceret intentionẽ cordis uri. & placeret ma
nus artificis uob̃ & pondus argenti & splendor metalli.
Nonne unus quisq ur̃m diceret. O si hr̃em uasculum
istud. & sine causa diceretis. inpotestate enim ur̃a ñ erat.
aut si quisqͣm uelloe hr̃e. cogitaret illud de domo ali¬
ena furari. Laudatur caritas uobis. si placet habere.
possidete. Nonopus ẽ ut furtum alicui faciatis. Nõ
opus ẽ ut emere cogitetis. Gratis constat. tenete eam.
amplectimini eam. Dulcius illa nichil ẽ. Sicum cõ¬
memorat᷑ tał ẽ. cum habet᷑ qͣlis ẽ: Si qui forte uultis

Expanded text:
tis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vasculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete: non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum commemoratur talis est, cum habetur qualis est? 11. Si qui forte vultis
Abbreviated transcription (Latin):
qm ip̃i d̾m uidebũt. S nemo sibi ꝓ concupiscentia.
oculoꝵ cogitet d̃m. facit eñĩ sibi aut ingentẽ for¬
mam aut magnitudinẽ aliqͣm mestimabilem.
Distendit ꝑ locos uelut lucem istam qͣm udetis
Ioculis auget ꝑ campos quantũ potest. ut faciãt
habet. Quales manus hab&e:: Nemo potest dicere. Habꝙ
tamen pedes. Nam ip̃i ducunt ad eccłiã. hãb&ꝵ manꝰ
nam ip̃e pauꝑi porrigunt. Haboe oculos. nam intłłr
beris. Mane & maneb̃ in te. Quid enĩ fr̃es mei: Quis
amat quod ñ uidoe: Quare aut̃ cum laudat᷑ caritas
erigimini. acclamatis. laudatis: Qͥd uob̃ ostñdi:
Aliquos colores ꝓtuli᷑ Aurum & argentum ꝓposui:
bẽmas de thesauris effodi: Quid tale ostñdi oculis
ur̃is : Nonqͥd facies mea mutata ẽ cum loquor:
sarnem gero. in ip̃a forma sum. in qua ꝓcessi. in ip̃a
forma estis in qͣ inuenistis. Laudat᷑ caritas &eclama¬

Expanded text:
quoniam ipsi Deum videbunt . Sed nemo sibi pro concupiscentia quoniam ipsi Deum videbunt . Sed nemo sibi pro concupiscentia oculorum cogitet Deum. Facit enim sibi aut ingentem formam, aut magnitudinem aliquam inaestimabilem distendit per locos, velut lucem istam quam videt his oculis, auget per campos quantum potest; aut facit shabet? quales manus habet? Nemo potest dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt ad Ecclesiam: habet manus; nam ipsae pauperi porrigunt: habet oculos; nam inde intelligitur beris; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores protuli? aurum et argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clama