comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis impȩtꝰ lȩtificat: ⁊ quȩ in
is aya dicit Ego ciuitas firma q̃
oppugnat᷑. ⁊ de qua in eugłio
scriptum ẽ. Non potest cuutas
abscondi suꝑ montẽ posita. Et
plenius in p̾salmo: Ierł̃m quȩ
edificat᷑ ut ciuitas. cuiꝰ participa¬
tio eiꝰ in idipsum: Montes in cir¬
cuitu eius. ⁊ dñs in ctrcuitu ppłi
sui: Porro qͦd in exercitu gõg. siue
gent̾e. ros. aqͥla interp̃tat᷑ caput.
quẽ ⁊ nos secuti sumꝰ. ut sit sensus
pͥncipem capitis moioch ⁊ thubal
scripturȩ loco nec in iosepho qͥãc
qͥ omnium hebraicarũ gentium
in pͥmo antiqͥtatum libro expo¬
nit noĩa. hanc gent̾e potiumus
inuenire: Ex qͦ manifestum est
ros. ñ gent̾ẽ significare s caput:
Illud quoq breuĩt ad̃ notancũ
qͦd in iezechiel gog. pͥnceps t̾rȩ
magog e̾e. dicaturr. a pocalipsis
uͦ igog ⁊ magog nationes esse
c̃o memor&. quȩ egredidintur
de .uͦiͦi. angulis terre: Et quo¬

Expanded text:
fluminis impetus laetificat, et quae in fluminis impetus laetificat, et quae in Isaia dicit, « Ego civitas firma quae oppugnatur, » et de qua in Evangelio scriptum est : « Non potest civitas abscondi super montem posita. » Et plenius in psalmo: « Hierusalem quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum: montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . » Porro quod in exercitu Gog sive Magentem Ros Aquila interpretatur caput, quem et nos secuti sumus, ut sit sensus: principem capitis Mosoch et Thubal. Scripturae loco, nec in Josepho quidem qui omnium Hebraicarum gentium in primo antiquitatum libro exponit nomina hanc gentem potuimus invenire. Ex quo manifestum est, ros non gentem significare, sed caput. Illud quoque breviter adnotandum quod in Hiezechiel Gog princeps terrae, Magog esse dicatur: Apocalypsis vero et Gog et Magog nationes esse commemoret, quae egrediuntur de quatuor angulis terrae: et quo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r: Porro magog interp̃tatur de-
tectio Om̃is igct᷑ suꝑbia ⁊ falsi
nominis scientia. quȩ erigit se
contͣ᷑ noticiam ueritatis. his no¬
minibꝰ demonstrat᷑ Ista sunt
de qͥbꝰ ⁊⁊ isayas loquit᷑. in uisione
ꝯtra uallem syon Quid tͥ factũ
ẽ. nunc q̃m accendistis om̃s in
tecta uana: tectumq int̃pretabim᷑
hereticoꝵ pͥncipes ⁊ detecto eos
qͥ illorum suscłꝑe doctrinas.: Et
pulchrȩ post multas ⁊ misticas
in hoc uolumine ꝓpħias. extre¬
mum uaticinium ẽ contra gog.
⁊ magog Si enĩ tempꝰ iudicii
ẽ. uixta petrum ut incipiat a
domo dei. & iuixta hunc eundẽ
iezechielem qͥ ait. ⁊ ascĩs meis
incipite Et nouissimꝰ inimicus
destruit᷑ mors: In isayȩ ꝓphetia.
quoq pͥmus sermo fit cont᷑ uidẽã
in qua ꝯfessio dñi ẽ. ⁊ extremus
cont᷑ quadrupedes. quȩ in deserto
siuit. recte & hic nouissimus set¬
mo fit contra gog. & magog. qͥ
obpugnant ciuitate dei. quam

Expanded text:
dicitur. Porro Magog interpretatur de dicitur. Porro Magog interpretatur de tecto; omnis igitur superbia et falsi nominis scientia quae erigit se contra notitiam veritatis, his nominibus demonstratur. Ista suntde quibus et Isaias loquitur in visione contra vallem Sion: « Quid tibi factum est nunc, quoniam ascendistis omnes in tecta vana? » Tectumque interpretabimur haereticorum principes, et de tecto eos qui illorum suscepere doctrinas. Et pulchre post multas et mysticas in hoc volumine prophetias, extremum vaticinium est contra Gog et Magog. Si enim tempus judiciiest, juxta Petrum, « ut incipiat a domo Dei , » et juxta hunc eumdem Ezechielem qui ait, « et a sanctis meis incipite , » et novissimus inimicus destruetur mors. In Isaia quoque primus sermo fit contra Judaeam in qua confessio Domini est, et extremus contra quadrupedes quae in deserto sunt. Recte et hic novissimus sermo fit contra Gog et Magog, qui oppugnant civitatem Dei, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ignis adeo de cȩlo ⁊ deuoraurit
eos diabolꝰ qui seducebat eas. mis¬
sus ẽ. in stagnum ignis. & sulphu¬
ris. ubi erat bestia. ⁊ pseudo ꝓpħa.
⁊ cruclabunt᷑ diebꝰ ac noctibus in
scła scłorum Non intelligentes to¬
tum uolum ioħis qͦd reuelatioĩs
titulo p̃notatur ẽẽ. misticĩt & re¬
uelatione nos indigere. ut possimꝰ
cum ꝓpħa dicere: Reuela oculos
meos:⁊ ꝯsidabo mirabilia de lege
tua: Alii uͦ trenum sensum. re¬
linquentes ⁊ uidaicas atq angrles
fabulas quȩ noxiȩ sunt: ⁊ ad qͥescen¬
tes sibi detrahint. in ꝓfundũ ni¬
mium ad alta conscendunt. et
multo peioresfingunt. nenias ut
in cȩlesti ierłm. diaboli ⁊ om̃is
exercitus eius bella describant.
& sub ẽTONOAOTENC̃. gentium
singuldeũ interp̃tant᷑ sp̃italia
nequitiȩ in cȩlestibꝰ quȩ nos om̃ia
lectoris arbitrio ꝯcedentes. non
tam aliena dampnare quã ȩc¬
clesiasticam ex planationẽ affir¬
mare conabimur: Cog. grȩco
sermone. AUNCa. latino tectũ

Expanded text:
ignis a Deo de coelo et devoravit eos: et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris ubi erat bestia et pseudoprophetae, et cruciabuntur diebus et noctibus in saecula saeculorum; » non intelligentes totum volumen Joannis, quod revelationis titulo praenotatur, esse mysticum; et revelatione nos indigere, ut possimus cum Propheta dicere: « Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . » Alii vero terrenum sensum relinquentes, et Judaicas atque aniles fabulas, quae noxiae sunt, et acquiescentes sibi detrahunt in profundum, nimium ad alta conscendunt, et multo pejores fingunt naenias: ut in coelesti Hierusalem diaboli, et omnis exercitus ejus bella describunt, et sub etymologiis gentium singularum interpretentur spiritalia nequitiae in coelestibus. Quae nos omnia lectoris arbitrio concedentes non tam aliena damnare, quam ecclesiasticam explanationem affirmare conabimur. Gog Graeco sermone δῶμα, Latine tectum
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓpter nomen sc̃m suũ. unde ꝓ¬
uocat domũ isrł. ut confundant᷑
⁊ erubescat suꝑ prioribꝰ uitiis. &
suum intelligat creator̃e Post qͣm
aut̾e mundauerit credentiũ ex
uidȩis ppłm ab iniquitatibꝰ suis
⁊ habitare fecerit urbes eccłiȩ. &
instaurauerit runosa quȩ in
sinagogis conciderant. ⁊ terra
ꝯfessionis fuerit exculta. cerimo
niis dei quȩ qͦndam uisa ẽ deso¬
lata omnibꝰ scĩs qui t̾rȩ quersa¬
tionis oꝑa p̃tereunt. Tunc om̃s
dicent quomͦ t̾ra uidȩa quȩ qͦndã
fuerat inculta. ñc hab& si militudi-¬
ne paradysi dĩ: ⁊ ciuitates uidȩ qͦ
desertȩ fuerant & destitute ⁊ sua
incredulitate suffossȩ nunc erectȩ

Expanded text:
omen sanctum suum. Unde provocat domum Israel, ut confundatur et erubescat super prioribus vitiis, et suum intelligat Creatorem. Postquam autem mundaverit credentium ex Judaeis populum ab iniquitatibus suis, et habitari fecerit urbes Ecclesiae, et instauraverit ruinosa quae in synagogis conciderant, et terra confessionis fuerniis Dei, quae quondam visa est desolata omnibus sanctis, qui terrenae conversationis opera praetereunt; tunc omnes dicent: Quomodo terra Judaea, quae quondam fuerat inculta, nunc habet similitudinem paradisi Dei, et civitates Judae, quae desertae fuerant et destitutae, et sua inc
Abbreviated transcription (Latin):
Fili hominis uide oculis tuis ⁊
auribꝰ tus audi. ⁊ pone cor tuũ
in om̃ia quȩ ego ostendã tibi. siue
pone in cor tuum omĩa quȩ osten-¬
dero tibi. quia ut ostendantur ͥ
adductus siue ingressus es huc:
⁊ annuntia siue monstrabis oĩa
qͥ tu uides domui isrł. Si y. anno
captiuitatis siue transmi gratiõis
regis ioachim. in uͭiͦi. iñse. in xͣ. m̃n¬

Expanded text:
ili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi: et pone cor tuum in omnia, quae ego ostendam tibi sive pone in cor tuum omnia, quae ostendero tibi: quia ut ostendantur tibi adductus sive ingressus es huc: et annuntia sive monstrabis omnia, quae tu vides domui Israel. » Si quinto anno captivitatis, sive transmigrationis regis Joachin, in
Abbreviated transcription (Latin):
uł fortitudinem tuam. qui edu-¬
citur. ⁊ de disꝑsione congregat᷑.
retrahit᷑ ad salutẽ Luxta illud
qͦd in lege ꝓmittit᷑: Si fuerit dis¬
ꝑsio tua a summitate cęli usq
ad sũmitatem eius. inde ꝯgrega¬
bo te: E quos quoq eius ⁊ equites
uestitos loricis. qui imitantur
armaturam apłi. ⁊ loricas iusti¬
ciȩ habere se iactant multitudo
nimia ẽ Om̃sq arripunt contͣ
gentes seuissimȩ ⁊ inimicȩ isrł.
ꝑsȩ ⁊ ȩthiopes. ⁊lybies. quorum
adu̾sum ppłm dei in scripturis
sc̃is bella narrant᷑. Eomer qͦq
& donrus thogorma. quȩ ueni¬
unt de lateribꝰ aquilonis qui ẽ.
uentus frigidissimꝰ. ⁊ nomine
dexter uocat᷑. totumq robur
magog i om̃s qͥ subiecti st̃ ei ppłi¬
uenient cũ illo ad p̃lium eu dicit᷑.

Expanded text:
vel fortitudinem tuam. » Qui eduvel fortitudinem tuam. » Qui educitur, et de dispersione congregatur, retrahitur ad salutem. Juxta illud quod in Lege promittitur: « Si fuerit dispersio tua a summitate coeli usque ad summitatem ejus inde congregabo te . » Equos quoque ejus et equites vestitos loricis, qui imitantur armaturam Apostoli , et loricas justitiae habere se jactant, multitudo nimia est, omnesque arripiunt contra gentes saevissimae et inimicae Israel, Persae, Aethiopes, et Libyes: quorum adversum populum Dei in Scripturis sanctis bella narrantur Gomer quoque et domus Thogorma, qui veniunt de lateribus Aquilonis, qui est ventus frigidissimus, et nomine Dexter vocatur, totumque robur Magog, et omnes qui subjecti sunt ei populvenient cum illo ad praelium. Cui dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓuerbiis. quȩ p̾tereuntes stul¬
tos iuuenies. ꝑ plateas ꝑ latam
uidelic& ⁊ spatiosam uiã quȩ
ducit ad mort̾e. deciꝑe festinat.
Scribȩ quoq ⁊ pharisei orant in
angulis platearum. ut abhomini¬
bus uideant᷑. qui receperunt mer¬
cedem suã: Quȩ ẽ. gͥ contra gog
c̃ominatios ᷤ Circumagã te siue
ꝯuertã. & ponã frenum in maxil¬
listius. pͥmum a sententia tria
fluctuare te faciã. atq ꝯuerti.
iponã frenũ inmaxillis tuis. de
quo scriptum ẽ In freno ⁊ cha¬
nio maxillas eorũ constringe. qͥ
non approximant ad te. ut in¬
domitus equus atq lasciuiens
& corruens ꝑ p̃cipia. freno dñi
subiuget᷑. ad quẽ ꝓpheta dicit:
Ascende suꝑ equos tuos. ⁊ equita¬
tio tua salus Et ad iobꝑ nubes
⁊ turbinem dicit᷑. Tu circũ de¬
disti ȩ quo fortitudinẽ: Tales
erant ȩqui ⁊ ęquites. quorum
multitudinẽ iohannes uidit in
cȩlo: Dic̃ ergo ad gog. educam
siuie ꝯgregabote. & omnẽ exercitũ.

Expanded text:
euntes stultos juvenes per plateas, per latam videlicet et spatiosam viam, quae ducit ad mortem , decipere festinat: scribae quoque et Pharisaei orant in angulis platearum ut ab hominibus videantur; qui receperunt mercedem. Quae est igitur contra Gog comminatio? « Circumagam te, sive convertam, et ponam frenum in maxillis tuis. » Primum a sententia tua fluctuare te faciam atque converti. « Et ponam frenum in maxillis tuis. » De quo scriptum est: « In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te , » ut indomitus equus atque lasciviens et corruens per praecipitia freno Domini subjugetur. Ad quem propheta dicit: « Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . » Et ad Job per nubes et turbinem dicitur: « Tu circumdedisti equo fortitudinem . » Tales erant equi et equites quorum multitudinem Joannes vidit in coelo. Dicit ergo ad Gog: « Educam, sive congregabo te et omnem exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpheta dicit: Factus ẽ in pace locꝰ
eius: Quoscũ in ȩccłia fundaue¬
rit ⁊ stabilierit. tta ut possint di¬
cere. statuit supͣ petram pedes me¬
os Tunc multiplicabunt᷑ uł cre¬
dentium numero uł multiplica¬
tione uirtutũ. ⁊ dabo in qͥt sc̃ifi¬
cationem meã. suie scũarium in
medio eorum imꝑpetuum. qͦd
uidȩi de templo interp̃tantur.
qͦd sub zorobabel extructum ẽ:
S quomͦ stare poterit hoc quod
dicit᷑ imꝑpetuum. cũ templum
illud qͦd a zorobabel exstructũ:
⁊ postea a multis instauratũ. ro¬
mano igne succensum sit: Quȩ
om̃ia referende sunt ad ęccłiam
⁊ ad tempora saluatoris qͣndo ta¬
bernaculum eius positum ẽ in
ȩccłia ubi factus ẽ deus ñr. et
nos ppłs eius. ꝓfectusq om̃ium
ẽ. ut sciant qd̾ ipse sit dñs: ⁊ ip¬
se sc̃ific&e istł Non iuxta carñe¬
s uixta sp̃m. qͣndo sc̃ificatio etꝰ
in medio credentiũ facta ẽ imꝑ-¬

Expanded text:
Propheta dicit: « Factus est in pace locus Propheta dicit: « Factus est in pace locus ejus . » Quos cum in Ecclesia fundaverit et stabilierit, ita ut possint dicere: « Statuit supra petram pedes meos , » tunc multiplicabuntur, vel credentium numero, vel multiplicatione virtutum. Et dabo, inquit, sanctificationem meam, sive sanctuarium in medio eorum in perpetuum, quod Judaei de templo interpretantur, quod sub Zorobabel exstructum est. Sed quomodo stare poterit hoc quod dicitur, in perpe tuum: cum templum illud quod a Zorobabel exstructum est et postea a multis instauratum, Romano igne succensum sit? Quae omnia referenda sunt ad Ecclesiam, et ad tempora Salvatoris, quando tabernaculum ejus positum est in Ecclesia: ubi factus est Deus noster, et nos populus ejus. Profectusque omnium est, ut sciant quod ipse sit Dominus, et ipse sanctificsed juxta spiritum, quando sanctificatio ejus in medio credentium facta est in p
Abbreviated transcription (Latin):
custodituri. habitaturi aut̃e ño
in alia t̾ra. s in ea qͣm dedit seruo
suo iacob: in qͣ habitauer̃t patres
eorum abraham. isaãc. ⁊ iacob: ⁊
reliqͥ sc̃i. ⁊ ñ solum ipsi habitaturi¬
sint. s ⁊ filii eorum ac nepotes. uix¬
ta illud uirgilianũ. ⁊ nati natoꝵ
& qui nascentur ab illis. h abitens¬
q non ad breue tempꝰ s imꝑpetu-¬
um: Uultis autẽ ait scire qui sit
iste rex & pastor:  Ipse ẽ de quo
supͣ dixi seruus m̃s dauid. qui
cũ informa dĩ ẽẽt. non ẽ rapinã
arbitratus ẽẽ. se ęqualem deo. s
se exinaniuit formã serui acctpi¬
ens: Et factus ẽ obȩdiens patri usq
ad mortẽ. mort̾ẽ aut̾ẽ crucis Cũq
sub tali rege fuerint ꝑcutiam illis
fȩdus pacis nequaqͣm ut in uęt̾i
testamento certaminũ atq belloꝵ
s pactum pacis quȩ exsuperat
omnem sensum. De qua saluator
loquit᷑ ad apłos: Pacem in eã do
uobis. pacem relinquo uob̃ Et

Expanded text:
custodituri; habitaturi autem non custodituri; habitaturi autem non in alia terra, sed in ea quam dedit servo suo Jacob, in qua habitaverunt patres eorum, Abraham, Isaac, et Jacob, et reliqui sancti, et non solum ipsi habitaturisint, sed et filii eorum ac nepotes juxta illud Virgilianum : Et nati natorum, et qui nascentur ab illis: habitentque non ad breve tempus, sed in perpetuum. Vultis autem, ait, scire quis sit iste rex et pastor? Ipse est de quo supra dixi, servus meus David. Qui cum in forma Dei esset, non est rapinam arbitratus esse se exinanivit formam servi accipiens, et factus est obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis . » Cumque sub tali rege fuerint, percutiam illis foedus pacis, nequaquam ut in veteri testamento certaminum atque bellorum, sed pactum pacis, quae exsuperat omnem sensum, de qua Salvator loquitur ad apostolos: « Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis : » et
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqͣm uocet᷑ uida ⁊ istł. s uno
nomine appellent᷑ uidei ⁊ sub fig᷑a
ꝓphetȩ qͥ p̃cedit in typo dñi saluato¬
ris nequaqͣm duabꝰ manibꝰ s una
xp̃i teneant᷑ manu: Dicit enu se
assumere filios isrł de medio natio¬
num ad quas captiui ducti sunt.
⁊ reducturum eos int̾ram ⁊ in m̃o¬
tibus isrł. de quibꝰ supͣ legimꝰ. ⁊ ap¬
pellandã unã gentẽ unꝰ quisq re¬
gis regendam imꝑio. ut ultra ño
polluant᷑ in idolis ⁊ in abhomina¬
tionibꝰ suis. S cum fuerint de
captiuitatis fecibꝰ lib̾ati. in quibꝰ pec¬
cauerunt. omnibꝰ uitiis ẽẽ. mun¬
dandos & futuros ppłm dei. ita ut
dñs sit d̃s̃ eorum. ⁊ seruus in qͥt
m̃s dauid rex suꝑ eos. de quo et
angłs loquitur in ȩugłio. quod
regnaturus sit suꝑ domũ iacob.
& regni ciuis ñ sit finis: tantȩq
erit clem̃tię. ut ñ solum rex. sed̾
get: Qui postqͣm fueruit in gent̾e
tauerint. ambulaturi sint in om̃i¬
bus uidiciis dñi. & p̃cȩpta illius

Expanded text:
nequaquam vocetur Juda, et Israel, sed uno nomine appellentur Juda: et sub figura prophetae, qui praecedit in typo Domini Salvatoris, nequaquam duabus manibus, sed una Christi teneantur manu. Dicit enim se assumere filios Israel de medio nationum, ad quas captivi ducti sunt, et reducturum eos in terram et in montes Israel, de quibus supra legimus: et appellandam unam gentem, uniusque regis regendam imperio: ut ultra non polluantur in idolis, et abominationibus suis; sed cum fuerint de captivitatis sedibus liberati, in quibus peccaverunt, omnibus vitiis esse mundandos, et futuros populum Dei, ita ut Dominus sit Deus eorum. Et servus, inquit, meus David rex super eos . De quo et Angelus loquitur in Evangelio, quod regnaturus sit super domum Jacob, et regni ejus non sit finis: tantaeque erit clementiae, ut non solum rex, sed get. Qui postquam fuerint in gentem taverint, ambulaturi sint in omnibus judiciis Domini, et praecepta illius
Abbreviated transcription (Latin):
nouissima hora ẽ Et ppłs genti
um xi. ad oꝑandam ꝯducitur
uinẽã Ad quorum t̾ram. id est
t̾ram uuentium t̃ramq sc̃orũ
quȩ affert centenos. ⁊ sexagenos.
⁊ tricenos fructus. uenit gog. ex¬
pugnandã. quȩ reu̾sa est suie
aduersa a gladio: Scit eñi scri¬
ptum: Dissipa dñe gentes quȩ
bella uolunt. ⁊ inpace ꝯsistit ⁊ c̃o¬
gregata ẽ de ppłis ⁊ gentibꝰ multis.
nir& ad montes ifrł. patriarchas
uidelic& ⁊ ꝓpħas. qui fuerunt
quondã deserti uigĩt sine lege.
⁊ p̃cȩptis dĩ. cui postea dr Plures
filii desertȩ magis qͣm eiꝰ quȩ
habet uirum Ista sunt deserta
⁊ in aquosa. in quibꝰ diabolus lo¬
cum inuenire ñ poterat. qr uocati
fuerant ad salitẽ. ⁊ pꝰea assump¬
tis aliis uii. demonibꝰ nequioribꝰ
se reu̾sus ẽ. in aomũ suã ad gentẽ
uidelic&. isrł. Hec inqͥt de ppłis¬

Expanded text:
gentium undecima ad operandam conducitur vineam. Ad quorum terram, id est, terram mitium, terramque sanctorum, quae affert centenos et sexagenos et tricenos fructus, venit Gog expugnandam, quae reversa est, sive aversa a gladio. Scit enim scriptum: « Dissipa, Domine, gentes, quae bella volunt . » Et in pace consistit. « Et congregata est de populis et gentibus multis, ntes Israel, patriarchas videlicet et prophetas, qui fuerunt quondam deserti jugiter sine lege et praeceptis Dei: cui postea dicitur: Plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Ista sunt deserta et inaquosa, in quibus diabolus locum 448 invenire non poterat, quia vocati fuerant ad salutem, et postea assumptis aliis septem daemonibus nequioribus se, reversus est in domum suam , ad gentem videlicet Israel. Haec, inquit, de p
Abbreviated transcription (Latin):
i nr̃i uidaizantes putant gog gen¬
tes e̾e̾. scithicas immanes :⁊ innume¬
rabiles quã trans causasum mon-¬
tẽ ⁊ meotin paludem. ⁊ ꝓpter cas-¬
piũ mare ab indiã usq tendant᷑.
ihas pꝰ mille ãnorum regnũ esse
a diabolo ꝯmouendas. quȩ ueniãt
in t̾ram ifrł. ut pugnent contra
scõs. multis secũ gentibꝰ congre¬
gatis: Primũ mosoch. qͦs iosephꝰ
interp̃tatur cappadocas. deinde
tubal. qͦs idem hiberos uł hispa¬
nos hebrȩi italos suspicant᷑. habẽ¬
tes secum in exercitu ꝑsas ethyo¬
pas. ⁊ libilas. gomer quoq ⁊ thar¬
goma. quos galathas ⁊ phrigas
interp̃tant᷑. sabeos quoq ⁊ dedã.
i carthaginienses. siue tharsis:
Et hoc ẽe. qͦd iohannes quoq in
sua ponit apocalypsi  cũ finiti
suerint mille anni. soluet᷑ sathanaᷤᷤ
de custodia sua. ⁊egrediet᷑. ut seducat
g̃s in qͣtuor angulis t̾rȩ. gog
magog. ut ꝯgregi eos ad bellũ
quorum numerus ẽ. sicut arena
maris. ⁊ ascenderunt ꝑ latitudiñe

Expanded text:
i judaizantes putant Gog gentes esse Scythicas immanes et innumerabiles, quae trans Caucasum montem, et Maeotidem paludem, et propter Caspium mare ad Indiam usque tendantur, et has post mille annorum regnum esse a diabolo commovendas, quae veniant in terram Israel ut pugnent contra sanctos, multis secum gentibus congregatis. Primum Mosoch quo Josephus interpretatur Cappadocas, dein Thubal, quos idem Iberos, vel Hispanos, Hebraei Itales suspicantur, habentes secum in exercitu Persas, Aethiopas et Libyas. Gomer quoque et Thogorma quos Galatas et Phryges interpretantur, Sabaeos quoque et Dedan, et Carthaginenses sive Tharsis; et hoc est quod Joannes quoque in sua ponit Apocalypsi: « Et cum finiti fuerint mille anni, solvetur Satanas de custodia sua, et egredietur ut seducat gentes in quatuor angulis terrae Gog et Magog, ut congreget eos ad bellum, quorum numerus est sicut arena mari
Abbreviated transcription (Latin):
cor nouum ⁊ sp̃s nouus detur
post effusionẽ ⁊ asꝑsionẽ aquȩ:
Quando aut̃e cor nouum datũ
fuerit ⁊ sp̃c nouus tunc auferet᷑
de corde uidaico om̃is duritia
quȩ lapidi comparat᷑. i ꝓ lapideo¬
corde fit cor carneũ molle. ⁊ tene¬
rum. qͦd sp̃m dei in sepossit reci-¬
pere. ⁊ inscribi litt̾is salutaribꝰ:
Tc ambulabunt ⁊ in p̃ceptis dñi
⁊ custodiant udicia eius. ⁊ habi¬
tabunt in t̾ra ꝯfessionis. qͣm de-¬
derat patribꝰ eorum. abraham.
ysaac. ⁊ ia cob. ⁊ cunctis scĩs ac ꝓ¬
erit eis in dm̃. qͦd p̃senti tempore

Expanded text:
s novus detur per effusionem, et aspersionem aquae. Quando autem cor novum datum fuerit, et spiritus novus, tunc auferetur de corde Judaico omnis duritia, quae lapidi comparatur, corde sit cor carneum, molle et tenerum, quod spiritum Dei in se possit recipere, et inscribi litteris salutaribus. Tunc ambulabunt in praeceptis Domini, et custodient judicia ejus, et habitabunt in terra confessionis, quam dederat patribus eorum Abraham, Isaac, et Jacob, et cunctis sanctis ac peri
Abbreviated transcription (Latin):
templũ. cunctas legis cerimonias
exercendas obseruand usabbati
accipiendã cireum cisiõis in iuirio
mantucandũ ⁊ bibendũ ⁊ diuiti¬
arum habundantiã. ꝓsumma be-
atitudine ⁊ cunctis õpibꝰ estiman-¬
ter ȩscis: D̃s aut̃e ⁊ hunc ⁊ illas
destruoe: Auomͦ aute in typo re-¬
surrectiõis suꝑior sermo ꝓpħicus
restitutionẽ uidaici ppłi demon-¬
strauit: Non carnalem s sp̃italẽ.
sic ⁊ ista ꝓpħia nequa qͣm ad car¬
nis. s ad animȩ ꝑtinet fȩlicitat̾e.
iad xp̃i fidem. qua mundamur
in baptismate cuiꝰ regnum imꝑ
petuum ẽ. ut ñ exspectem uenta
quȩ tͣnsacta ⁊ coti die tͣnsigi noui¬

Expanded text:
templum, cunctas Legis caeremonias templum, cunctas Legis caeremonias exercendas, observandum sabbatum, accipiendam circumcisionis injuriam, manducandum et bibendum, et divitiarum abundantiatitudine et cunctis opibus aestimanter escis; Deus autem et hunc et illas destruet . » Quomodo autem in typo resurrectionis superior sermo propheticus restitutionem Judaici populi demonstravit, non carnalem sed spiritalem, sic et ista prophetia nequaquam ad carnis sed ad animae pertinet felicitatem, et ad Christi fidem, qua mundamur in baptismate, cujus regnum in perpetuum est, ut non exspectemus ventura quae transacta et quotidie transigi novi
Abbreviated transcription (Latin):
isrł in matris ut̾o supplantauit.
Sin aut̃e uoluerimꝰ uixta ꝓpħiã
osee. qͦ pęne om̃is ad xͣ. tribꝰ isrł
dirigitur. id ẽ ad ioseph ⁊ effraym
⁊ samariam ⁊ isrł intellig̾e falsi
nominis scientiã. ⁊ diu̾sas tur¬
bas hereticoꝵ: Hoc dictmꝰ quod
in ultimo tp̃r qͣndo sub intͣuerit
plenitudo gentiũ. ⁊ om̃is ifrael
saluus fuerit. Tẽ etiam adu̾sa¬
rii ppłi qui contͣ domum uidȩ ⁊
ꝯfessionem ȩccłiȩ pugnauer̃t. tra¬
dant se ȩccłiasticȩ fidei ⁊ uniu̾sis
erroribꝰ derelictis. & pͥncipibus
archis suis qͥ eos in blasphemiarũ
baratrum deduxerunt ꝯsurgant.
⁊ relinquant idola sua ⁊ abhomi¬
nationes suas. quasde suo corde
confinxerant. ⁊ de cunctis sedibꝰ
suis in qͥbus peccauerãt. tͣnseant
quȩ plenius in osee ꝓpheta dictas
rudaizantes. hȩc ad mille annorũ
uoluerint referre regnũ. necessitate
cogent᷑ ut suscipiant om̃s qui sal¬
uiꝰ fuerint habitaturos in t̃ra isrł
ȩdificanda ierłm. exstruenditm

Expanded text:
matris utero supplantavit. Sin autem voluerimus juxta prophetiam Osee quae pene omnis ad decem tribus dirigitur, id est ad Joseph, et Ephraim, et Samariam, et Israel, intelligere falsi nominis scientiam, et divisas turbas haereticorum, hoc dicemus, quod in ultimo tempore « quando subintraverit plenitudo gentium, et omnis Israel salvus fuerit , tunc etiam adversarii populi, qui contra domum Judae et confessionem Ecclesiae pugnaverunt, tradant se ecclesiasticae fidei, et universis erroribus derelictis, et principibus archis suis, qui eos in blasphemiarum barathrum deduxerunt, consurgant, et relinquant idola sua, et abominationes suas, quas de suo corde confinxerant, et de cunctis sedibus suis, in quibus peccaverunt, transeant quae plenius in Osee propheta dictasstiani Judaizantes, haec ad mille annorum voluerint referre regnum, necessitate coguntur, ut suscipiant omnes qui salvi fuerint habitaturos in terra Israel, aedificandam Jerusalem, exstruendum
Abbreviated transcription (Latin):
In nouissimis diebꝰ effundã de
spũ meo suꝑ omñe carn̾ẽ: Effu-
rorem legerimꝰ. qui in hebraico
ñ habetur: sic sentiendum ẽ. qͦd
ultra ñ abscondat faciem suã ab
eis. in qͦs furorem suu ante effu¬
derat: Huc usq in iezechiel ꝓpħa
uł deinceps scripturi sunt. sen¬
tentiam destruentes s afferentes
qualiacumq sunt nr̃a In ȩdifi¬
catione aitte templi ⁊ ordine sa¬
cerdotũ t̾ręq sc̃ȩ diuisione: ⁊ flu-¬
mine egrediente de templo ⁊ ar

Expanded text:
In novissimis diebus effundam de spiritu meo super omnem carnem : effuderorem legerimus, qui in Hebraico non habetur, sic sentiendum est, quod ultra non abscondat faciem suam ab eis, in quos furorem suum ante effuderat. Hucusque in Ezechiel prophetam, vel deinceps, si scripturi sunt, sententiam destruentes; sed asserentes qualiacumque sunt nostra. In aedificatione autem templi, et ordine sacerdotum, terraeque sanctae divisione et flum
Abbreviated transcription (Latin):
creatura cognoscat ⁊ multitudi-¬
nes angłorum quȩ t̾ram ambiũt
isrł. qͦd dñs dissipatas ȩdificau̾it
cuiitates. ⁊ incultas plantauerit
erit liberalitatis suȩ in ppłm quem
saluauerit contentus munere . s
multo maiora p̾stabit Inueniet᷑
eñi a domo isrł. qͥ multo temp̃r
quȩsitus fuerat ⁊ ñ inuentus.⁊
post qͣm inuenerit eũ multiplica¬
bit eos sicut oues. non brutorum
animantiũ. s oues hominũ qui
rationis confessionisq sunt ple-
cis ẽ. in sollempnitatibꝰ eius qͣndo
comedimꝰ arima sinceritatis ⁊ ue¬
ritatis. iagni carnibꝰ uescim. &
cruore potamur. ⁊ in uii. ebdoma¬
dibꝰ ⁊ in tab̃naculis huiꝰ scłi dñi.
festa. celebramꝰ. ut ciuitates qͦn¬
dam desertȩ plenȩ fiant gregi-¬
bus homirũ. ⁊ hac ratione cog-¬
noscant qͦd ipse sit dñs. qͥcuncta
p̃stiterit. Hȩc uixta hẏstoriȩ uen¬

Expanded text:
t multitudines angelorum, quae terram ambiunt Israel, quod Dominus dissipatas aedificaverit civitates, et incultas plantaverit erit liberalitatis suae in populum, quem salvaverit contentus munere, sed multo majora praestabit. Invenietur enim a domo Israel, qui multo tempore quaesitus fuerat et non inventus. Et postquam invenerit eum, multiplicabit eos sicut oves: non brutorum animantiam, sed oves hominum, qui rationis confessionisque sunt plenicis est in solemnitatibus ejus , quando azyma sinceritatis et veritatis, et agni carnibus vescimur, et cruore potamur, et in septem bebdomadibus et in tabernaculis hujus saeculi Domini festa celebramus, ut civitates quondam desertae plenae fiant gregibus hominum: et hac ratione cognoscant quia ipse sit Dominus, qui cuncta praestiterit. Haec juxta h
Abbreviated transcription (Latin):
habitauer̃t patres u̾ri. ⁊ habitab̾t
sr̃ eã ip̃i ⁊ filii eoꝵ.⁊ filii filioꝵ eoꝵ usq
insẽpit̾nũ. ⁊ dd̾ seruus meus prin¬
Sceps eorũ inꝑpetuum: E ꝑcutiã
Sillis fedus pacis. pactum sempĩt¬
Snum erit eis ⁊ fundabo eos et
multiplicabo. ⁊ dabo sc̃ificatio¬
ñe meã. in medio eoꝵ imꝑpetu¬
Sum: ł t erit tab̾naculũ meum
Sin eis. ⁊ scient gentes quia ego su

Expanded text:
atres vestri, Et habitabunt super eam ipsi, et filii eorum, et filii filiorum eorum, usque in sempiternum. Et David servus meus princeps eorum in perpetuum. Et percutiam illis foedus pacis, pactum sempiternum erit eis: Et fundabo eos, et multiplicabo, et dabo sanctificationem meam in medio eorum in perpetuum. Et erit tabernaculum meum in ei
Abbreviated transcription (Latin):
his qͥ habitant in insulis ꝯfident.
suie ⁊ habitabunt᷑ insulȩ in pace.
um notum faciã in medio ppłi mei
isrł. ⁊ ñ polluã siue ñ polluetur
nom̃ sc̃m meũ ampliꝰ ⁊ sciant.
gentes qm̃ ego sim dñs sc̃s isrł.
Ecce uenit ⁊ factum ẽ. suie scies

Expanded text:
bitant in insulis confidenter sive et habitabuntur 453 insulae in pace: um notum faciam in medio populi mei Israel, et non polluam sive non polluetur nomen sanctum meum amplius; et scient gentes quoniam ego sum Dominus sanctus Israel. Ecce venit, et factum est sive et
Abbreviated transcription (Latin):
tuta ẽ. nec dialecticorum argum̃¬
tatione inunitã ueniã ad qͥescen¬
tes habitantes secure. suie in pace:
Lex enim ñr pacificus ẽ. ⁊ i pace¬
lacus eiꝰ Om̃s inquit habitant si¬
ne muro uectes ⁊ portȩ non sunt
eis. Hoc diabolus princeps here-¬
ticorum loquit᷑. qͦd nulla habeat
munimenta eccłia. nec sapientĩa
scłarem. quȩ apud dm̃ stulticia
ẽ ut diripiat spolia. ⁊ inuadat
p̃dam eccłiȩ. & inferat manum
suã suꝑ eos qui deserti fuerant.
qͣndo dei noticiã ñ habebant.⁊
postea restituti ꝑ xp̃m ueniant
⁊ postea restitittus. significari

Expanded text:
tuta est, nec dialecticorum argumetuta est, nec dialecticorum argumentatione munita; veniam ad quiescentes, habitantesque secure, sive in pace. Rex enim noster pacificus e« Hi omnes, inquit, habitant sine muro: vectes et portae non sunt eis. » Hoc diabolus princeps haereticorum loquitur, quod nulla habeat munimenta Ecclesia, nec sapientiam saecularem, quae apud Deum stultitia est, ut diripiat spolia, et invadat praedam Ecclesiae, et inferat manum suam super eos, qui deserti fuerant, quando Dei notitiam non habebant, et postea restituti per Christum, veniant et postea restitutus significare
Abbreviated transcription (Latin):
eñi hereticorũ quorim princeps
diabolus ẽ. non qͣsi tempestas ue¬
nit. cont᷑ eccłiam. ⁊ nube u̾borũ
suorum simplices quosq creden¬
tium oppͥmere ⁊ oꝑire festinat
Unde dicit᷑ ad eum. qͣntum inti
ẽ. cuncta oꝑies tu. ⁊ om̃ia agmi¬
na tua ⁊ ppłi multi tecum: Pulent¬
q ascendens gog. ñ habet pluuĩa
uoluntariã. non ymbr̾e tempo¬
raneũ ⁊ serotinũ. qui arentia
arua lȩtific&. s tempestat̾e et
caliginẽ. ut cuncta tenebrif.i et
rore confundat P ropt̾ea hȩc ci
loquit᷑ dñs ds. In illo tp̃r hocc̃
in diebꝰ nouissimis ascendent ser¬
mones suꝑ cor tuu. ⁊ cogitabis co¬
gitatioñe pessimã. scriptura di¬
cente Si sp̃c potestat̾ẽ habentis
ascendere uoluerit suꝑ te. locũ
tuum ne dereliqueris E contra¬
rio aut̾e in sc̃i coe ascendit ad̃s. de
qͦ scriptum ẽ. ascensiones in corde
suo disposuit. Dicitq gog. ascel¬
dam ad t̾ram absq in uro siue
piectam hoc ẽ quȩ dei auxilio desti¬

Expanded text:
 haereticorum, quorum princeps diabolus est, non quasi tempestas venit contra Ecclesiam, et nube verborum suorum, simplices quosque credentium opprimere et operire festinat? Unde dicitur ad eum: Quantum in te est, cuncta operies tu et omnia agmina tua, et populi multi tecum. Pulchreque ascendens Gog non habet pluviam voluntariam, non imbrem temporaneum et serotinum, qui arentia arva laetificet, sed tempestatem et caliginem, ut cuncta tenebris et errore confundat. Propterea haec ei loquitur Dominus Deus: In illo tempore, hoc est, in diebus novissimis, ascendent sermones super cor tuum, et cogitabis cogitationem pessimam, Scriptura dicente: Si spiritus potestatem habentis ascendere voluerit super te, locum tuum ne derelinquas . E contrario autem in sancti cor ascendit Deus, de quo scriptum est: Ascensiones in corde suo disposuit . Dicitque Gog: Ascendam ad terram absque muro, sive projectam, hoc est, quae Dei auxilio desti
Abbreviated transcription (Latin):
Sut sciant om̃s gentes me. cũ sc̃ifi¬
Icatus fuero inte in oculis eorum.
o gog: H ec dic̃ dñs ds: Tu gͦ ille
es. de quo locitus sum in diebus
antiquis in manu seruoꝵ meoꝵ¬

Expanded text:
 add. omnes gentes me, cum sanctificatus fuero in te in oculis eorum, o Gog. Haec dicit Dominus Deus: Tu ergo ille es, de quo locutus sum in diebus antiquis, in manu servorum meo
Abbreviated transcription (Latin):
nec solum multa.s multanimis.
Et ꝓpter temporis uętustat̾e. arida
siccaq uehement̃. ⁊ nichil inse hu¬
moris habentia Cumq iñtro gas¬
s& eũ sermo diuinꝰ utrum esti¬
mar& hȩc ossa posse uiuere. res¬
pondit. Dñe ds̃ tu nosti. qui ple-¬
nam habes scientiã futurorum.
Dixitq ad eum dñs. Haticinare
de ossibꝰ siue suꝑ ossa hȩc. ⁊ dices
ad ea Ossa arida: audite u̾bum
dñi In quo mirandũ. quomͦͣ ad
ossa arida sit locitus. quȩ ante
ficantẽ dei possent audire sermo¬
nem: Prumumq ossa cũ aliis os¬
sibus neruorũ uinculis colligans.
deinde implent᷑ carnibꝰ. ⁊ desuꝑ
ob pulchritudiñe extendit᷑ cutis
quȩ nudarum carnũ̃ oꝑiat
fȩditatẽ. ⁊ tunc accipiunt sp̃m
qui uiuere ea faciat. ⁊ postqu̾a
iuxerint tunc cognoscant quod
ipse sit dñs Dicente itaq ꝓpħa
qͦd ei fuerat imꝑatum. statu
est facta cõmotio. ossaq insuã
sunt applicata compagem. astric¬

Expanded text:
Nec solum multa, sed multa nimis, Nec solum multa, sed multa nimis, et propter temporis vetustatem arida siccaque vehementer, et nihil in humoris habentia. Cumque interrogasset eum sermo divinus utrum aestimaret haec ossa posse vivere, respondit: « Domine Deus, tu nosti, » qui plenam habes scientiam futurorum. Dixitque ad eum Dominus: « Vaticinare de ossibus, » sive super ossa haec, « et dices ad ea: Ossa arida, audite verbum Domini. » In quo mirandum, quomodo ad ossa arida sit locutus, quae ante ficantem, Dei possent audire sermonem. Primumque ossa cum aliis ossibus nervorum vinculis colligantur, deinde implentur carnibus: et desuper ob pulchritudinem extenditur cutis, quae nudarum carnium operiat foeditatem. Et tunc accipiunt spiritum, qui vivere ea faciat: et postquam vixerint, tunc cognoscant quod ipse sit Dominus. Dicente itaque propheta quod ei fuerat imperatum, statim est facta commotio, ossaque in suam sunt applicata compagem, astric
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. locutussum. ⁊ faciam dicit
ȩccłiarum xp̃i lectione celebrata
Ob qͣm uł maxime causam. utr̃aq
editionẽ ex integro posui ne qͣ
nobis ab hebreis calumpnia fie¬
parent: Solent eñi ridere de no¬
bis ⁊ attollere suꝑciliũ. ⁊ infla-¬
tis buccis ructare scientiã scrip¬
turarum. si ñ dic̃a sensuũ discre¬
pantiã: Quȩ si fuerit iure rep̃¬
hendit᷑. si u̾borum dissonantiã
in nr̃is codicibꝰ potuerint dem̾o¬
strare: Qui gͦ putant de resurre
ixp̃ianis credit᷑ dei ẽe sermonẽ.
hȩc solent dicere: Facta ẽ super
saluator. ꝑ quẽ pãt cuncta oꝑa¬
tus ẽ Omĩa enĩ ab eo facta sunt.
i sine ipso factum ẽ nichil. quod
factum ẽ Et eduxit me inqͥt
Eduxit aut̃e eũ in sp̃u. ñ in cor¬
pore s extra corpꝰ. ⁊ pofuit illũ
siue dimisit in medio campi. qͥ
plenus erat humanis ossibꝰ. Nec eũ ẽ.
passa requiescere. s fȩcit ossa
omĩa cireiure. qͥ non erant
oꝑta humo. s suꝑ campũ iacentia.

Expanded text:
inus: locutus sum et faciam, dicit Ecclesiarum Christi lectione celebrata: ob quam vel maxime causam utramque editionem ex integro posui; ne qua nobis ab Hebraeis calumnia fieparent. Solent enim ridere de nobis, et attollere supercilium et inflatis buccis ructare scientiam Scripturarum, si non dicam sensuum discrepantiam quae si fuerit, jure reprehenditur, si verborum dissonantiam in nostris codicibus potuerint demonstrare. Qui ergo putant de resurrec, et Christianis creditur, Dei esse sermonem, haec solent dicere: Facta est super Salvator, per quem Pater cuncta operatus est. Omnia enet sine ipso factum est nihil, quod factum est . » « Et eduxit me, inquit, Eduxit autem in spiritu, non in corpore, sed extra corpus. Et posuit illum sive dimisit in medio campi, qui plenus erat humanis ossibus. Nec eum est passa requiescere, sed fecit ossa omnia circuire, quae non erant operta humo, sed super campum jacentia.
Abbreviated transcription (Latin):
storiȩ & fundam̃ta iacienda st̃:
Sciendumq quod ad iezechiel
ꝓpħam iste extremus sermo fit
dñi Neq enĩ pꝰ hunc simile qͥd
possumꝰ inuenire prȩ̃t illud qͦd
in uicesimq anno scriptum est.
tͣnsi igrationis iheconiȩ. facta
ẽ suꝑ me manꝰ dñi :⁊ adduxit
me illue. hoc ẽ in terram ifrł. qͣndo

Expanded text:
storiae fundamenta jacienda sunt sciendumque quod ad Ezechiel prophetam iste extremus sermo sit Domini. Neque enim post hunc simile quid possumus invenire, praeter illud quod in vicesimo quinto anno scriptum est transmigrationis Jechoniae, « facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc, » hoc est in terram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissũ ẽ: ⁊ ipse erit ex pectatio
gentiu: Uere enĩ in aduentum
dñi saluatoris duȩ uirge. ⁊ ut in
hebraico positum ẽ. duo ligna.
in unũ iuncta sunt sceptrum. &
in baptismate xp̃i dudũ s eparata
sociant᷑. ut fiant in unũ nouum
hominẽ. ⁊ in unã gentẽ: Neq pol.¬
luant᷑ ult᷑ in idolis ⁊ in abhomi¬
nationibꝰ s mundi lauachro sĩt

Expanded text:
exspectatio gentium . » Vere enim in adventu Domini salvatoris duae virgae, et ut in Hebraico positum est, duo ligna in unum juncta sunt sceptrum, et in baptismate Christi dudum separata sociantur, ut fiant in unum novum hominem et in unam gentem: neque polluantur ultra in idolis et abominationibus, sed mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Itab̾naculum meũ in eis. ⁊ ero
cis ds̃. ⁊ ipsi erunt mͥ ppłs : i sciẽt
gentes qr ego sum dñs. qui sc̃ifico
eos. cũ fuerint sc̃a mea in medio eors
imꝑꝓetuum Regũ narrat hẏstoria
sub roboam filio salomonis xii. tribꝰ
fuisse diuisas. ⁊ duas hoc ẽ. uidã
beniamin cũ leuitis ac sacerdotibꝰ
secitas e̾ẽ roboam qͥ regnauit in
ierłm. ⁊ regnum eiꝰ appellatum c̃.
non ẽ. nobis pars in dauid. neq
hereditas in filio iesse: Hic hieroboã
filio nabad de tͥbu effraym qui
fuit filius ioseph. sum misisse cer¬
uices ⁊ seruisse ei. appellatasq ex
magna parte ppłi antiquo nõie
isrł ⁊ multo temp̾t regnũ uida
⁊ isrł. adu̾sum se habuisse certa¬
mina ꝓpriisq paruisse regibus.
primasq .x. tribꝰ captas ab assiri¬
is. ⁊ post aliqͣntum temporis eas
quȩ appellabant᷑ uida a chaldeis
in babylonem ductas e̾ẽ captiuas.
⁊ tribum uida post annos . Lxx.
in montibꝰ urbibꝰq medorum

Expanded text:
naculum meum in eis, et ero eis Deus, et ipsi erunt mihi populus. Et scient gentes quia ego sum Dominus qui sanctifico eos, cum fuerint sancta mea in medio eorum in perpetuum. » Regum narrat historia , sub Roboam filio Salomonis duodecim tribus fuisse divisas, et duas, hoc est, Judam et Benjamin cum Levitis ac sacerdotibus secutas esse Roboam, qui regnavit in Jerusalem, et regnum ejus appellatum est Non est nobis pars in David, neque haereditas in filio Jesse Isai, » Hieroboam filio Nabath, de tribu Ephraim, qui fuit filius Joseph, submisisse cervices et servisse ei, appellatasque ex magna parte populi antiquo nomine Israel: et multo tempore regnum Juda et Israel adversum se habuisse certamina, propriisque paruisse regibus, primasque decem tribus captas ab Assyriis, et post aliquantum temporis eas quae appellabantur Juda, a Chaldaeis in Babylonem ductas esse captivas, et tribum Juda post annos septuagin montibus urbibusque Medorum
Abbreviated transcription (Latin):
i dices eis:. Hȩc dic̃ dñs d̃s̃: E cce
Sego assirma om̃em domũ ifrł: de
medio gentiũ ad qͣs ingressi sunt.
Si ꝯgregabo eos ex om̃ibus quȩ in
Scircuitu eiꝰ sunt. ⁊ induc̃a cos in
S t̾ram isrł. ⁊ dabo eos in gent̾e una
Sin t̾ra mea. in montibꝰ isrł. ⁊ pͥnceps
Sunꝰ erit om̃ium istorũ in reg̾e. &
Iñ er̃t ultra in duas gentes. nec di¬
uident᷑ ult᷑ in duo regna. ut nõ¬
I polluant᷑ ult᷑ in iolis suis. ⁊ in of¬
Ifendiculis suis. ⁊ in om̃ibꝰ impi¬
Setatibꝰ siuis. ⁊ eruam eos ex om̃ibꝰ¬
Siniquitatibꝰ eorum in quibꝰ pec¬
Scauerunt. ⁊ mundabo eos ⁊ er̃t

Expanded text:
c dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam omnem domum Israel de medio gentium, ad quas ingressi sunt: et congregabo eos ex omnibus qui in circuitu ejus sunt, et inducam eos in terram Israel, et dabo eos in gentem unam in terra mea in montibus Israel, et princeps unus erit omnium istorum in regem. Et non erunt ultra in duas gentes: nec dividentur ultra in duo regna, ut non polluantur ultra in idolis suis et in offendiculis suis, et in omnibus impietatibus suis. Et eruam eos ex omnibus iniquitatibus eorum, in quibus peccaverunt, et mundabo eos et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ uitȩ. Et it̾m Qui au¬
dierint uiuent. isiut ñnulli ar¬
bitrant᷑ de gen̾ali resurrectiõe dĩc
sermo diuinꝰ. qͥd necesse fuit speci¬
alit̃ dici. ⁊ induc̃a uos in terram
isrł. cũ in om̃i orbe t̃rarum resur¬
gere debeant mortui. ex his locis
in quibꝰ sepulti sunt: Cumq ait
eduxero uos de tirmulis ur̃is. ⁊ de¬
dero sp̃m meũ in uobis ⁊ uixeritis.
tunc requiescere uos faciã super

Expanded text:
Qui audierint vivent. » Et si ut nonnulli arbitrantur de generali resurrectione dicit sermo divinus, quid necesse fuit specialiter dici: « Et inducam vos in terram Israel? » cum in omni orbe terrarum resurgere debeant mortui, ex his locis in quibus sepulti sunt. Cumque ait: « Eduxero vos de tumulis vestris, et dedero spiritum meum in vobis et vixeritis, tunc requiescere
Abbreviated transcription (Latin):
i sc̃s qui hab& partem in resurrec¬
tione pͥma. suꝑ eũ scda mors non
hab& potestatem Qđ uidelicet
alia scõrum alia peccatoꝵ sit resur¬
rectio Unde ⁊ in psalmo pͥmo dr:
Non resurgunt impii in uidicio.
neq peccatores in ꝯsilio iustorum:
Terram aute ifrł qͣm resurgentibꝰ
dñs pollicet᷑. illam ẽẽ. confirmant
de qua scriptum ẽ. Beati mites
q̃m ipsi poffidebunt t̾ram. Et pla¬
cebo dño in regione uiuentium:
hec loquunt᷑ qui de generali
ut diximꝰ resurrectione iezechi¬
elem scripsisse autum ant:  ui aut̃
alit̃ interp̃tant᷑ ista memorabunt.
ñ deb& nobis facere inuidĩa. qͦd
istum locũ alĩt exponentes resur¬
rectionẽ negare uideam Scimꝰ
eni multa robustiora testimonia.
⁊ in quibꝰ nulla sit dubitatio. in
scripturis sc̃is repperiri. ut est
illud iob Suscitabis pellẽ mc̃a
quȩ ista sustin& Et in daniel
Multi qͥ dormiunt in t̾rȩ pulu̾e
resurgent. isti in uit̾a ȩ̃t̾nam.⁊

Expanded text:
qui habet partem in resurrectione prima, super eum secunda mors non habet potestatem , » quod videlicet alia sanctorum, alia peccatorum sit resurrectio. Unde et in psalmo I dicitur: « Non resurgunt impii in judicio, neque peccatores in concilio justorum. » Terram autem Israel, quam resurgentibus Dominus pollicetur, illam esse confirmant de qua scriptum est: « Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram ; et: Placebo Domino in regione viventium . Haec loquuntur qui de generali, ut diximus, resurrectione Ezechielem scripsisse autumant. Qui autem aliter interpretantur ista non debent nobis facere invidiam, quod istum locum aliter exponentes resurrectionem negare videamur. Scimus enim multo robustiora testimonia, et in quibus nulla sit dubitatio in Scripturis sanctis reperiri, ut est illud Job: Suscitabis pellem meam , » quae ista sustinet; et in Daniel: « Multi qui dormiunt in terrae pulvere, resurgent, isti in vitam aeternam, et
Abbreviated transcription (Latin):
Iambulabunt. ⁊ uidicia mea cu¬
Istodient. ⁊ facient ea. ⁊ habttab̃t
in t̾ra sua. qͣm dedi seruo meo
Siacob. ubi habitauer̃t patres eoꝵ.
Ii habitabunt in ea. ipsi ⁊ filii

Expanded text:
ambulabunt, et judicia mea custodient, et facient ea, et inhabitabunt in terra sua, quam ego dedi servo meo Jacob, ubi habitaverunt patres eorum, et habitabunt in ea ipsi, et David
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ erunt in unione in manu tua
Cum aut̾̃e dixerint ad te filii ppłi
tui loquentes. ñne indicas nobis
qͥd inhis tibi uelis loqͦris ad eos:
hȩc dicit dñs d̃s: Ecce ego assuma
lignũ ioseph qͦd ẽ in manu effraym

Expanded text:
et erunt in unionem in manu tua; et erunt in unionem in manu tua; cum autem dixerint ad te filii populi tui loquentes: Nonne indicas nobis quid in his tibi velis? loqueris ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego assumam lignum Joseph, quod est in manu Ephraim
Abbreviated transcription (Latin):
lia uident᷑. apd am̃ possibilia st̃
Fiectis aute de sepulchris suis. gi
sepulchris captiuitati. seu uines
quibꝰ seruititte baby lonia ten¬
bant᷑ astricti S hȩc om̃ia uias
uel sub zorobabel ut priꝰ dixi exos¬
ta ꝯfirmant. qͣndo magna est
facta cõmotio. ⁊ regnũ chalatoꝵ
in medos ꝑsasq tͣnslatum. uł mp̃
turum: Nos aut̾e sp̃italiter post
crucem dñi saluatoris cõpleta me¬
moramꝰ. ⁊ cotidie fieri in isrł. uł
maxime qui instar lazari pecca¬
torum suoꝵ fasceis colligati a ddu¬
cem dñi suscitantur. Et uere
sunt domꝰ isrł harens qͦnãa ⁊ nul¬
lam spem habens salutis. s uitͣnti
manũ de ꝓfundo inferi liberent᷑
& qui prus dixerant. dñe ãs tu
nosti hȩc: postea audiant lib̾ati.
modice fidei quare aubitastiᷤ.
Et factus ẽ sermo dñi ad me di¬
cens: Et tu fili hominis sume tͥ
lignum unũ ⁊ scribe suꝑ illud
lignũ alterũ. ⁊ scribe suꝑ illud io¬
illa unũ ad alt̾m. tͥ ĩ lignũ unũ

Expanded text:
sibilia sunt . Ejecti sunt autem de sepulcris suis, de sepulcris captivitatis, et vinculis quibus servitute Babylonia tenebantur astricti. Sed haec omnia Judaei, vel sub Zorobabel, ut prius dixi, expleta confirmant, quando magna est facta commotio; et regnum Chaldaeorum in Medos, Persasque translatum: vel in turum. Nos autem spiritaliter post crucem Domini Salvatoris completa memoramus, et quotidie fieri in his vel maxime qui instar Lazari peccatorum suorum fasciis colligati ad vocem Domini suscitantur, et vere sunt domus Israel, arens quondam et nullam spem habens salutis, sed intrantmanum, de profundo inferni liberentur: et qui prius dixerant: Domine Deus, tu nosti, haec postea audiant liberati: Modicae fidei, quare dubitasti? « Et factus est sermo Domini ad me dicens: Et tu, fili hominis, sume tibi lignum unum, et scribe super illud lignum alterum, et scribe super eum Joilla unum ad alterum, tibi in lignum unum,
Abbreviated transcription (Latin):
runt in pedibꝰ siuis congregatio mul-¬
ta uehement nimis Et locutuse
dñs ad me dicens: Eili hominis
ossa hȩc om̃is domꝰ isrł est Ipsi di¬
cunt Arida facta sunt ossa nr̃a.
ꝑiit spes nr̃a. desꝑauimus Prop¬
terea uaticinare ⁊ dic ad eos:

Expanded text:
runt in pedibus suis: congregatio multa vehementer nimis. Et locutus est Dominus ad me, dicens: Fili hominis, ossa haec omnis domus Israel est. Ipsi dicunt: Arida facta sunt ossa nostra: periit spes nostra, desperavimus: propterea vaticinare, et dic ad eos:
Abbreviated transcription (Latin):
derem a qͣm mundã baptismi sa¬
lutaris. ⁊ mundarem eos ab ab¬
hominationibꝰ sius. ⁊ ab uniu̾sis
erroribꝰ quibꝰ fuerãt occupati. &
darem eis cor nouũ. ut crederent
in filtum dei. ⁊ sp̃m nouu. de qͥbꝰ
dauid loquit᷑ Cor mundũ crea

Expanded text:
derem aquam mundam Baptismi saderem aquam mundam Baptismi salutaris, et mundarem eos ab abominationibus suis, et ab universis erroribus, quibus fuerant occupati, et darem eis cor novum, ut crederent in Filium Dei, et spiritum novum, de quibus David loquitur: Cor mundum crea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas.: ⁊ lapidas eos qͥ ad te missist.
Et it̾m Am̃ am̃ dico uobis reqͥ¬
ret᷑ sanguis qͥ effusus ẽ. a genera¬
tione hac: a sanguine abel iusti
usq ad sanguin̾e ⁊ achariȩ filii
barachiȩ. quem effuder̃t ĩt al¬
tare ⁊ templum: Non solũ aut̃e
effuderunt sanguin̾e. s ⁊ pollu¬
erunt t̃ram sceleribꝰ suis Qu̾ã¬
obr̃e disꝑsit eos uł sub babylonia
captiuitate. uł sub romana. Qndo
tilati sunt in tras quomͦ palee u̾e¬
tilant᷑. ⁊ iuxta uiassuas.:⁊ inuen¬
tiones pessimas iudicati. ita ut in
gentibus quoq ad quias captiui
ducti fuerant. polluert̃ nomen
sc̃m dei. eo qͦd ꝑ irrisioñe dice̾nt
unu̾se nationes: Ecce ppłs da
iste ẽ. qui se iactabat ꝓprie nosse
cultum dei Qd̃ cũ uidissem.
ait: Non ꝓpter eos .s ꝓpter nomen
meũ sc̃m Creator enim om̃ium
sum. peꝑci eis. ⁊ sc̃ificaui illos.
głȩ pͥstinȩ restitui ita ut suꝑ eri¬
dentes ⁊ ab errore ꝯuersos. effim¬

Expanded text:
 lapidas eos qui ad te missi sunt . Et iterum : Amen, amen dico vobis: requiretur sanguis qui 427 effusus est a generatione hac a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem effuderunt inter altare et templum. Non solum autem effuderunt sanguinem, sed et polluerunt terram sceleribus suis . Quamobrem dispersit eos, vel sub Babylonia captivitate, vel sub Romana: quando tilati sunt in terras, quomodo paleae ventilantur, et juxta vias suas, et inventiones pessimas judicati, ita ut in gentibus quoque ad quas captivi ducti fuerant, polluerent nomen sanctum Dei: eo quod per irrisionem dicerent universae nationes: Ecce populus Dei iste est, qui se jactabat proprie nosse cultum Dei. Quod cum vidissem, ait, non propter eos, sed propter nomen meum sanctum Creator enim omnium sum peperci eis, et sanctificavi illos, et gloriae pristinae restitui, ita ut super credentes, et ab errore conversos, effun
Abbreviated transcription (Latin):
uetis ⁊ cognoscetis qm̃ ego sum dñs:
Et ꝓpħaui sicut p̃cȩpit michi. ⁊ fa¬
cta ẽ uox cum ego ꝓpħarem: ⁊ ecce
cõmotio: ⁊ accedebant ossa ad os
ad iuinctura suã. ⁊ uidi ⁊ ecce suꝑ
ea nerui ⁊ carnes oriebant᷑: ⁊ ascen¬
debant suꝑ ea pelles de suꝑ. ⁊ sp̃c
non erat in eis Et dix̃ ad nie: Pro¬

Expanded text:
ego sum Dominus. Et prophetavi sicut praecepit mihi: et facta est vox cum ego prophetarem, et ecce commotio, et accedebant ossa ad ossa ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super ea nervi, et carnes oriebantur, et ascendebant super ea pelles desuper, et spiritus non erat in eis. Et dixit ad me: Pro