comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sas eoꝵ impietates ac turpitu¬
dines. enarrare ꝓlongum ẽ.Suꝑat
enim uerborum copiã: criminũ mul¬
titudo. Ex quib adindicandũ pau¬
ca sufficiunt: ut de his quȩ audie¬
ritis. etiam illa quȩ uerecunde p̃ter¬
mittimꝰ estimetis. De sacris tñ eoꝵ
quȩ apudillos tam obscȩna st̃ quã
nefanda qd inquisitioni nr̃e dñs ma¬
nifestari uoluit ñ tacemꝰ: ne qͥsꝙ̃ pu¬
tet nos. de hac re. dubiȩ famȩ ⁊ in¬
certis opinionib credidisse. Residen
& nobilib congregatis: electos & elec¬
tas eoꝵ iussimus p̾sentari. Qui cum
de ꝑu̾sitate doginatis sui. & de festi¬
uitatum suaꝵ consuetudine. multa
reserarent: illud quoq scelus qđ elo¬
qui uerecundum ẽ. ꝓdiderunt: qđ
tanta diligentia inuestigatum ẽ.
ut nicħ minus credulis. nicħ obtrec¬
tatorib relinqueret᷑ ambiguum. Ad¬
erant enim om̃s ꝑsone. ꝑ quas infan-¬
dum facinus fuerat ꝑpetratum: pu¬

Expanded text:
universas eorum impietates ac turpituuniversas eorum impietates ac turpitudines enarrare perlongum est; superat enim verborum copiam criminum multitudo. Ex quibus ad indicandum pauca sufficiunt, ut de iis quae audieritis, etiam illa quae verecunde praetermittimus aestimetis. De sacris tamen eorum, quae apud illos tam obscena sunt quam nefanda, quod inquisitioni nostrae Dominus manifestare voluit, non tacemus, ne quisquam putet nos de hac re dubiae famae et incertis opinionibus credidisse. Residentac nobilibus congregatis, Electos et Electas eorum jussimus praesentari. Qui cum de perversitate dogmatis sui, et de festivitatum suarum consuetudine multa reserassent, illud quoque scelus, quod eloqui verecundum est, prodiderunt, quod tanta diligentia investigatum est, ut nihil minus credulis, nihil obtrectatoribus relinqueretur ambiguum. Aderant enim omnes personae, per quas infandum facinus fuerat perpetratum, pu
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ possent ueras ⁊ simplices
oues fallere. nisi xp̃i nominȩ te¬
gerent rabiem bestialem. Inhis
inlucis se angłm transfigurat
Huiusa te basilides. huiusns¬
cion callet ingenio. Hoc duce agit᷑
sabelliꝰ: hoc p̃cipitatur rectore fo¬
tinus: huiꝰ potestati famulat᷑ arriꝰ.
huius spũi. seruit eunomius. Tota
deniq bestiarum talium cohors. hoc
cum incunctis ꝑu̾sitatib multifor¬
mem teneat pͥncipatum: arcem tam̃
sibi inmnanicheoꝵ struxit insania.
Et latissimam in eis aulam inqͣ erul¬
tantius se iactaret imienit: ubi ñ uinꝰ
prauitatis speciem. s om̃ium simul
erroꝵ impietatumq myxturã. gen̾a¬
liter possidet. Qđ enim inpaganis ꝓ¬
fanum. qđ iniudeis carnalib cȩcum.
qđ insecretis magicȩ artis illicitũ.
qđ deuiq in om̃ib heresib sacͥlegũ.
atq blasphemum.ẽ: hoc inistos
qͣsi insentinam qͣndam. cum om̃iũ
sordi um concretione conflux̃. Uñ

Expanded text:
quia non possent veras et simplices quia non possent veras et simplices oves fallere, nisi Christi nomine tegerent rabiem bestialem. In iisin lucis se angelum transfigurat. Hujus arte Basilides, hujus Marcion callet ingenio, hoc duce agitur Sabellius, hoc praecipitatur rectore Photinus, hujus potestati famulatur Arius, hujus spiritui servit Eunomius; tota denique bestiarum talium cohors hoc pcum in cunctis perversitatibus multiformem teneat principatum, arcem tamen sibi in Manichaeorum stroxit insania, et latissimam in eis aulam, in qua se exsultantius jactaret, invenit; ubi non unius pravitatis 50 speciem, sed omnium simul errorum impietatumque mixturam generaliter possideret. Quod enim in paganis profanum, quod in Judaeis carnalibus caecum, quod in secretis magicae artis illicitum, quod denique in omnibus haeresibus sacrilegum atque blasphemum est, hoc in istos, quasi in sentinam quamdam cum omnium sordium concretione confluxit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
autem dilectissum oꝑa pietatis. q̃
cupidꝰ ⁊ꝑitus acriorib inuidie
stimulis incitetur: ut qͦs aꝑtis
⁊eruentis ꝑsecutionib impugua¬
retieos huic oꝑi seruientes. qͦs a
catholica fide deuios. sibiq sub¬
iectos. militare incastris suis sub
diu̾sis errorib fec̃. Et sicut decipi¬
endis pͥmis hominib ministeriũ
sibi serpentis assumpsit: ita hors
linguas ad seducendos rectorũ ani¬
mos. uenenosuȩ falsitatis arma¬
uit.S: his insidiis dilectissimi pasto¬
rali sollicitudine in quantũ dñs au¬
riliatur occurrimꝰ: ⁊ ne quid de
scõ grege pereat p̃cauentes. pat̃¬
nis nos denuntiationib admone¬
mus: ut labia iniqͣ: linguam dolo¬
sam. a quib anunam suam ꝓpħa
libari postulat. declinetis. ¶ m̃
sermo corum siẽ ait beatꝰ apłs ses
pit ut cancer. Humilit̃ irrepun
blande capiunt: molliter ligant.
latenter occidunt. Ueniunt em̃
sic̃ saluator p̃dixit. subuestitu oi¬
um. utꝰ autem sunt lupi rapaces.¬

Expanded text:
autem, dilectissimi, opera pietatis, quae cupidus et peritus, acrioribus invidiae stimulis incitetur: ut quos apertis et cruentis persecutionibus impugnareticos huic operi servientes, quos a catholica fide devios sibique subjectos militare in castris suis sub diversis erroribus fecit. Et sicut decipiendis primis hominibus ministerium sibi serpentis assumpsit , ita horum linguas ad seducendos rectorum animos, veneno suae falsitatis armavit. Sed iis insidiis, dilectissimi, pastorali sollicitudine, in quantum Dominus auxiliatur, occurrimus. Et ne quid de sancto grege pereat, praecaventes, paternis vos denuntiationibus admonemus, ut labia iniqua et linguam dolosam, a quibus animam suam propheta liberari postulat , declinetis: quoniam sermo eorum, sicut ait beatus Apostolus, serpit ut cancer . Humiliter irrepunt, blande capiunt, molliter ligant, latenter occidunt. Veniunt enim, sicut Salvator praedixit, sub vestitu ovium, intus autem sunt lupi rapaces
Abbreviated transcription (Latin):
um de aduentii regni dem .u.iii.¬
discipłos suos saluator instrueret: cotã¬
q eccłiam suam in apłis erudiret: caue¬
te inquit. ne forte grauent᷑ corda ur̃a.
merapula & ebrietate. & cogitationib
scularib. Quodutiq p̃ceptum dilec¬
tissimi ad nosspecialiꝰ ꝑtinere cognos

Expanded text:
um de adventu regni Dediscipulos suos Salvator instrueret, totamque Ecclesiam suam in apostolis erudiret: Cavete, inquit, ne forte graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et cogitationibus saecularibus . Quod utique praeceptum, dilectis
Abbreviated transcription (Latin):
siusuo¬
cesindie: ipsiꝰ audiunt᷑
innocte.
& pulchritudo rerũ uniꝰ
diei
officio conditaꝵ. ñ desinit
cordis
aurib magistram insinu¬
are
rationem: ut inuisibilia dĩ.
ꝑea quȩ facta sunt intellecta conspi¬
eiu̾ntur: & ñereat᷑is s creatori oĩ

Expanded text:
sius voces in die, ipsius audiuntur in nocte, et pulchritudo rerum unius Dei opificio conditarum, non desinit cordis auribus magistram insinuare rationem, ut invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciantur , et non creaturis, sed Creatori
Abbreviated transcription (Latin):
bona sua credet: qui & idoneus fide¬
iussor ÷ pauꝑum.  largissimꝰ reddi¬
tor usurarum. S iniusta. ⁊impudeis
auaricia. quȩ beneficium se dicit
pr̃are cum decipit: ñ credit deo ue¬
raciter ꝓmittenti. & credit homini
trepide pasciscenti. Dumq certio¬
ra ȩstimat p̃sentia ꝗͣ. futura: meri¬
to in hoc frequent̃ incurrit. ut ei
cupiditas iniustilucri. ñ iniusti
causa sit dampni. Unde quilibet
sequat᷑ euentꝰ. mala semꝑ ÷ ratio
fenerantis: cui pecuniam & mi¬
nuisse ⁊ auxisse peccatũ. ẽ: ut aut
miser sit. amittendo qđ dedit. aut
miserior accipiendo qd ñdedit fugien¬
da ꝓrsuᷤ : iniquitaᷤᷤ fenoriᷤᷤ. ⁊ lucr qd̾
om̃i carꝙ humanitate uitandũ ẽ.
¶ Multiplicat᷑ qͥdẽ fa

Expanded text:
bona sua crederet, qui et idoneus fidebona sua crederet, qui et idoneus fidejussor est pauperum, et largissimus redditor usurarum. Sed injusta et impudens avaritia, quae beneficium se dicit praestare cum decipit, non credit Deo veraciter promittenti, et credit homini trepide paciscenti; dumque certiora existimat praesentia quam futura, merito in hoc frequenter incurrit, ut ei cupiditas injusti lucri non injusti causa sit damni. CAP. III. Unde quilibet sequatur eventus, mala semper est ratio fenerantis, cui pecuniam et minuisse et auxisse peccatum est: ut aut miser sit amittendo quod dedit, aut miserior accipiendo quod non dedit. Fugienda prorsus est iniquitas fenoris: et lucrum quod omni caret humanitate vitandum est. 54 Multiplicatur quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sparge quod colligas. Noli metuere
dispendium: noli de dubio suspica¬
re ꝓuentu. Substantia tua cũ bene
sectari cõmercium. Munerator tuus.
uult te. eẽ. inuinficum:⁊ qui dat ut
habeas. inandat ut tͥbuas dicens.
Date & dabit᷑ uob̃. Amplectenda ÷
tͥ. ꝓmissionis istius gratulanda con¬
ditio. Quaniuis enim ũ habeas nͥ qd̃
acceꝑis: non potes tam̃ ñ habere qd̃
dedis. Quigͦ pecunias amat. ⁊ mul¬
tiplicare opessuas inmodicis optat
augm̃tis: hoc potiꝰ scm̃ fȩnꝰ exerceat.¬
& hac usurarum arce ditescat: ut
ñ hominum laborantium captet
necessitates: ne ꝑdolosa beueficia
laqueos incidat in solubilium delic¬
torum: s illuissit creditor. illiꝰ fenera¬
tor. qͥ dicit. date & dabit᷑ uob̾: & qua
m̃sura m̃si fueritis. eadem remetiet᷑
hab̾e ꝑpetuum. Quantalibet adici¬
at. quantalibet condat. ⁊ congregat:
in obsde hoc mundo & egenus ab¬
Qui si benignus. eẽt. animȩ suȩ: illi

Expanded text:
sparge quod colligas. Noli metuere sparge quod colligas. Noli metuere dispendium, noli de dubio suspirare proventu. Substantia tua cum bene us sectare commercium. Munerator tuus vult te esse munificum, et qui dat ut habeas, mandat ut tribuas, dicens: Date, et dabitur vobis. Amplectenda est tibi promissionis istius gratulanda conditio. Quamvis enim non habeacceperis, non potes tamen non habere quod dederis. Qui ergo pecunias amat, et multiplicare opes suas immodicis optat augmentis, hoc potius sanctum fenus exerceat, et hac usurarum arte ditescat, ut non hominum laborantium captet necessitates, ne per dolosa beneficia laqueos injiciat insolubilium debitorum, sed illius sit creditor, illius fenerator, qui dicit: Date, et dabitur vobis; et qua mensura mensi fueritis, eadem remetieturhabere perpetuum. Quantalibet adjiciat, quantalibet condat et congerat, inops de hoc mundo et egenus abloria ejus . Qui si benignus esset animae suae, illi
Abbreviated transcription (Latin):
agere diuinȩ largitati. ꝓfructib qͦs
tiȩ temꝑaũitum t̾ra ꝓduxit. Qđut
ꝓmpto animo nos facere monstremꝰ:
ñ solum continentiam ieumi. s ⁊ ele¬
mosinaꝵ curam oportet assumi: ut
de terra quoq cordis nr̃i. germ̃ iusti¬
eie.⁊ fructꝰ caritatis oriatur: ⁊ mi¬
sericordiam dĩ pauꝑum ipsius mise¬
rendo mereamur. Efficacissima
enim ẽ. ad exorandum dm̃ postula¬
tio. eui pietatis oꝑa suffragantur.
Qm̃ qui suum abinope ñ au̾tit ani¬
mun: cito ad se diĩ conu̾tit audi¬
cum: dicente domino. Estote mise¬
ricordes: sicut & pat̾ ur̃ misericors ÷.
Dimit tite :⁊ dimittetur uob̃. Quid
hac iusticia benigniꝰ. quid hac retͥ¬
butione clem̃tius: ubi sententia
iudicaturi. inpotestate ponitur
iudicandi: Date inquit: & dabit᷑
uob̾. Quam cito diffidentiȩ sollici¬
tudo.: auariciȩ ẽ. amputata eune¬
tatio: ut quod reddituram se ꝓmit¬
tit ueritas: secura expendat huma
tor. Da quod accipias: sere qđ metaᷤ.

Expanded text:
e largitati pro fructibus quos tiae temperamentum terra produxit. Quod ut prompto animo nos facere monstremus, non solum continentiam jejunii, sed etiam eleemosynarum curam oportet assumi, ut de terra quoque cordis nostri germen justitiae et fructus charitatis oriatur, et misericordiam Dei pauperum ipsius miserendo mereamur. Efficacissima enim est ad exorandum Deum postulatio, cui pietatis opera suffragantur, quoniam qui suum ab inope non avertit animum, cito ad se Domini convertit auditum, dicente Domino: Estote misericordes, sicut et Pater vester misericors est; 53 dimittite, et dimittetur vobis . Quid hac justitia benignius? Quid hac retributione clementius, ubi sententia judicaturi in potestate ponitur judicandi? Date, inquit, et dabitur vobis . Quam cito diffidentiae sollicitudo et avaritiae est amputata cunctatio, ut quod reddituram se promittit veritas, secura expendat humantor: da quod accipias, sere quod metas,
Abbreviated transcription (Latin):
pit minor ẽ. patre: informa autẽ dĩ
inqͥerat ante scła. ȩqualis ẽ. patri.
Inhumilitate humana. factꝰ ex mu
uere. factꝰ sublege: inmaiestate di¬
uina manens dĩ u̾bum. ꝑ qđ fac¬
ta sunt omĩa. ꝓinde qui informa
dĩ fecit hominem. uforma serui
factꝰ ÷ homo: sutrunq d̃sde po¬
tentia suscipientis: utrumq hõ
de humilitate suscepti. Tenet eni
sine defectu ꝓprietatem suã utͣq
uatura. & sic̃ formainserui forma
dĩ ñ adimnit: ita formam dĩ. serui
forma ñminuit. Sacͣmentum ita¬
q unitȩ cum infirmitate uirtutis.
ꝓpt̃ eandem hominuis naturã. mi¬
norem patre dicit filium sinit: dei¬
tas autem quȩ una ẽ. intrinitate

Expanded text:
pit, minor est Patre; in forma autem Dei, in qua erat ante saecula, aequalis est Patri. In humilitate humana factus est ex muliere, factus sub lege ; in majestate divina manens Dei Verbum, per quod facta sunt 75 omnia . Proinde qui in forma Dei fecit hominem, in forma servi factus est homo; sed utrumque Deus de potentia suscipientis, utrumque homo de humilitate suscepti. Tenet enim sine defectu proprietatem suam utraque natura: et sicut formam servi forma Dei non admit, ita formam Dei servi forma non minuit . Sacramentum itaque unitae cum infirmitate virtutis, propter eamdem hominis naturam, minorem Patre dici Filium sinit: Deitas autem, quae una est in Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
ens. in qͦscĩ patres nr̃i diuinitꝰ in¬
spirati. decimi m̃sis sauxere ieiuni¬
um. ait om̃ium fructuum collectiõe
conclusa rationabilis deo abstinen¬
tia dicaretur:⁊ meminisset qͥsq uti
habundantia: ut & cirea se absti¬
nentior. ⁊ circa pauꝑeseẽt. effusior.
Efficacissima enim ꝓpeccatis dep̃¬
catio ẽ. inelemosinis atq ieiuniis.
& ueloeit̃ ad diuinas conscendit
aures. talib oratio eleuata suffragiis.
Qm̃ sic̃ scͥptum ẽ. animȩ sue bene¬
facit uir misericors: i nicħ uniꝰ cuiꝰ
q tam ꝓprium.ꝙͣ. qđ impendit in
ꝓximum. Pars eium corporaliũ fa¬
cultatum quȩ indigentib ministra¬
tur: indiuitias transit ȩternas. &
ille opesde hac largitate pa un¬
tur: quȩ nullo usuminui. nulla
poterunt corruptione uiolari. Be¬

Expanded text:
ens, in quo sancti patres nostri divinitus inens, in quo sancti patres nostri divinitus inspirati decimi mensis sanxere jejunium, ut omnium fructuum collectione conclusa, rationabilis Deo abstinentia, dicaretur, et meminisset quisque ita uti abundantia, ut et circa se abstinentior, et circa pauperes esset effusior. Efficacissima enim pro peccatis deprecatio est in eleemosynis atque jejuniis, et velociter ad divinas conscendit aures talibus 49 oratio elevata suffragiis. Quoniam, sicut scriptum est, animae suae benefacit vir misericors , et ni tam proprium quam quod impendit in proximum. Pars enim corporalium facultatum, quae indigentibus ministratur, in divitias transit aeternas, et illae opes de hac largitate pariuntur, quae nullo usu minui, nulla poterunt corruptione violari. Be
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatib nrĩs. uenti & ibres.
frigora & estꝰ. dies noctesq seruirent.
Nonenim sibi ad effectus oꝑum suoꝵ
ratio humana sufficeret: nisi planta¬
tionib & rͥ gationib solitis. dñsi¬
crem̃ta p̃beret. Unde plenum pie¬
tatis atq uisticiȩ. ẽ. ut de his quȩ no¬
bis cęlestis pat̾ misericordit̃ contu¬
lit: nos quoq alios adiuuemꝰ. Sunt
enun pluruni qui nullam inagris.
nullam inumeis. nullam habent
ẽ : ut & ipsi nob̾cum deo ꝓterrȩ fe¬
cunditate benedicant: & gaude¬
ant possidentib fuisse donata: qͦ
⁊ omnium fructuum multiplicatio¬
ne dignissimum: de qͦegentiũ ⁊ debi¬
lium saturatur esuries : de qͦ releuat᷑
uetur infirimi. Quos ideo sub diu̾sis
molestiis iusticia dĩ laborare ꝑmi¬
sit : ut & miseros ꝓpatientia.:⁊ mi¬
sericordesꝓ beniuolentia. corona
iet. Huic autem oꝑi dilectis simi
cum omia oportuna sint tempora: hoc
nunc p̃cipuȩ aptum ẽ. atq conueni¬

Expanded text:
utilitatibus nostris venti et imbres, utilitatibus nostris venti et imbres, frigora et aestus, diesque noctesque servirent. Non enim sibi ad effectus operum suorum ratio humana sufficeret, nisi plantationibus et rigationibus solitis Deus incrementa praeberet. Unde plenum pietatis atque justitiae est, ut de his quae nobis coelestis Pater misericorditer contulit, nos quoque alios adjuvemus. Sunt enim plurimi qui nullam in agris, nullam in vineis, nullam habent emus, ut et ipsi nobiscum Deo pro terrae fecunditate benedicant, et gaudeant possidentibus fuisse donata, quareum, et omnium fructuum multiplicatione dignissimum, de quo egentium et debilium saturatur esuries, de quo relevatur vetur infirmi. Quos ideo sub diversis molestiis justitia Dei laborare permisit, ut et miseros pro patientia, et misericordes pro benevolentia coronaret. CAP. II. Huic autem operi, dilectissimi, cum omnia opportuna sint tempora, hoc nunc praecipue aptum est atque conveni
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi grẽ dĩ hoc cotidie
õperatur incordib xp̃ianis: ut om¬
ne desid̾ium nrm̃. a terrenis ad ce¬
lestia transferat᷑. S ⁊̃ p̃sens uita
dentiam sustinet᷑: quia idem lar¬
gitor ẽ. temporalium. qͥ ꝓmissor:
et̾norum. Sicut gͦ ꝓspe future fe¬
licitatis. ad quam ꝑfidem currimꝰ.
grãs deo agere debemus. qđ ad ꝑ¬
ceptionem tante p̃parationis eue¬
himur: ita ꝓhis quoq cominodis.
quȩ singulors annors reuolutione
consequimur. ds̃ a nob̾ honorandꝰ
atq laudandꝰ ÷. Quisic t̾rȩ fecundi¬
tatem abinitio dedit: sic parien¬
dorum fructuum legos uiquib q
germinib ac seminib ordinauit.
lit numꝗͣ. sua instituta desereret:
s inreb conditis benigna ꝯdicoris
administratio ꝑmaneret. Quicqͥa gͦ
adusus hõium segetes. uineȩ. oleq
pepeterint: cotum hoc diuinȩ largi
tatis bonitate. ꝓflux̃. quȩ elem̃toꝵ
qualitate uariata dubios agricola¬
rum labores clem̃ter adiuuit: ut

Expanded text:
dilectissimi, gratiae Dei hoc quotidie operatur in cordibus Christianis, ut omne desiderium nostrum a terrenis ad coelestia transferatur. Sed etiam praesens vita s providentiam sustinetur: quia idem largitor temporalium, qui promissor est aeternorum. Sicut ergo spe futurae felicitatis, ad quam per fidem currimus, gratias Deo agere debemus quod ad perceptionem tantae praeparat onis evehimur, ita pro iis quoque commodis quae singulorum annorum revolutione consequimur, Deus a nobis honorandus atque laudandus est, qui sic terrae fecunditatem ab initio dedit, sic pariendorum fructuum leges in quibusque germinibus et seminibus ordinavit, ut numquam sua instituta desereret, sed in rebus conditis benigna Conditoris administratio permaneret. Quidquid ergo ad usus hominum segetes, vineae, oleaeque pepererint, totna bonitate profluxit, quae, elementorum qualitate variata, dubios agricolarum labores clementer adjuvit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uod temporis ratio. & deuoti¬
onis ur̃e admonet consuetu
duim. eẽ. ieiunium: qͦ ꝓconsiũma¬
ta ꝑconceptione om̃ium fructuũ.
dignissimȩ largitori omĩum dẽo
continentiȩ libam̃ offertur. Qd
enim efficatius potest eẽ. ieiunio.
cuius obseruantia apꝓpinqͣmus
dõ. & resistentes diabolo. uitia
blanda suꝑamus: Semꝑ enum
uirtuti: cib ieiunium fu̾it. De ab¬
stinentia namq ꝓdeunt castȩ co¬
gitationes: rationabiles uolunta¬
tes: salubriora consilia. Et ꝑ uo¬
luntarias affuctiones. caro concu¬
piscentiis morit᷑: uirtutib spc̃ in¬
nouatur. S quia ñ solo ieiumo.
animarum nr̃arum salus acqͥrit᷑.
suppleamꝰ. Impendamꝰ uirtuti.
qđ subtrahimus uoluptati. Fiat
refectio pauꝑis: abstinentia ieiu¬
nantis. Studeamus uiduarũ de¬
fensioni: pupillorum utilitati: lu¬
gentium consolationi. dissidentiũ
paci. Suscipiatur ꝑegrinꝰ: adiu¬
uet᷑ opp̃ssus: uestiatur nudus:
foueatur egrotus: ut quicumq

Expanded text:
uod temporis ratio et devotionis nostrae admonet consuetuddum esse jejunium, quo pro consummata perceptione omnium fructuum, dignissime largitori eorum Deo continentiae libamen offertur. Quid enim potest efficacius esse jejunio, cujus observantia appropinquamus Deo, et resistentes diabolo, vitia blanda superamus? SEMPER enim virtuti cibus jejunium fuit, De abstinentia prodeunt castae cogitationes, rationabiles voluntates, salubriora consilia. Et per voluntarias afflictiones caro concupiscentiis moritur, virtutibus spiritus innovatur. Sed quia non solo jejunio animarum nostrarum salus acquiritur, suppleamus. Impendamus virtuti, quod subtrahimus voluptati. Fiat refectio pauperis, abstinentia jejunantis. Studeamus viduarum defensioni, pupillorum utilitati, lugentium consolationi, dissidentium paci. Suscipiatur peregrinus, adjuvetur oppressus, vestiatur 44 nudus, foveatur aegrotus; ut quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
gationes hab̾e non possunt. S. en¬
tur plerumq merito: quod disti
impendio. Quia potest eẽ. parani¬
mus: ⁊̃ ubu impar ÷ census. Hoc
itaq ut adiuuante dño pia de¬
uocione curentur. quarta &.ui.
feria ieiunemꝰ : sabb̃o uͦ apud bea¬

Expanded text:
gationes habere non possunt: sed aeqgationes habere non possunt: sed aequatur plerumque merito, quod distat impendio: quia potest esse par animus, etiam ubi impar est census. Haec itaque ut adjuvante Deo pia devotione curentur, quarta et sexta feria jejunemus; sabbato vero apud bea
Abbreviated transcription (Latin):
diliges dñm dm̃ tuum ex toto cor¬
de tuo. &. diliges ꝓximum tuũ sic̃
te ipsum. ⁊ cet̾a talium mandatoꝵ:
ita qđ ineisdem libris de ierunio¬
rum sc̃ificatione. ⁊ curatione p̃cep¬
tum ẽ. nulla int̾pretatione uacu
faciunt fortes. Ieiunia concupiscen¬
tias uineunt: temptationes repel¬
lunt. suꝑbiaminelinant: iramini¬
tigant: ⁊ om̃s bone uoluntatis affes¬
tus. ad maturitatem tociꝰ uirtutis
ceant. Ieiunium cnum sine elemo¬
sina: ñ tam purgatio anunȩ quã
carnis afflictio ẽ. Magisq ad aua¬
riciam ꝗͣ ad continentiam referen¬
dum ẽ: quando aliquis sic a cibo ab¬
stinet. ut etiama pietate abstineat.
Nra gͦ ieiunia dilectissimi abundet
fructib largitatis: &. in pauꝑes xp̃i.
beingnissint fȩcunda muneribus.
Nec tardentur in hoc oꝑe mediocies
qr parum sit quod possint de sua fa¬
cultate ddecerꝑe. Nouit dñs om̃iũ
uires. &. scit iustus inspector de qͦ
iñsura quisq quid tͥbuat. Dissi¬
miles quidem substantiȩ similesepo¬

Expanded text:
tuum ex toto corde tuo ; et, Diliges proximum tuum sicut teipsum , et caetera talium 47 mandatorum: ita quod in eisdem libris de jejuniorum sanctificatione et curatione praeceptum est, nulla interpretatione vacuafaciunt fortiores, jejunia concupiscentias vincunt, tentationes repellunt, superbiam inclinant, iram mitigant, et omnes bonae voluntatis affectus ad maturitatem totius virtutis ceant. Jejunium enim sine eleemosyna non tam purgatio animae quam carnis afflictio est; magisque ad avaritiam quam ad continentiam referendum est, quando aliquis sic a cibo abstinet, ut etiam a pietate jejunet. Nostra ergo jejunia, dilectissimi, abundent fructibus largitatis, et in pauperes Christi benignis sint fecunda muneribus. Nec tardentur in hoc opere mediocres, quia parum sit quod possint de sua facultate decerpere. Novit Dominus omnium vires, et scit justus inspector de qua mensura quisque quid tribuat. Dissimiles quidem substantiae, similes ero
Abbreviated transcription (Latin):
feruentior: ne quod pium ẽ. agere
ñ indictum. impium sit negligere p̃
ad quod caritatem uram religioso
ꝓposito nouimus p̃paratam. unani¬
miter auxiliante xp̃o cele brantes
hortamur. monentes ut unusquisq
scđm m̃ suram possibilitatis ꝙͣ. accep̃
a deo. in bonis oꝑib enitescat: quia
& imiici nr̃i qui nr̃a sc̃ificatione
torquent᷑. in his dieb quos ad ma¬
iorem obseruantiam nob̾ dispositos
eẽᷤ. nouerunt. uehem̃tius seuiunt:
&. subtiliore insidiantur astutia: ut
Aliis unmitendometum inopie de
largitatis expensis. aliis iitiendo
tristiciam de labore ieiunii. qͣ.¬
plurimos a consortio huius deuo¬
cionis abducant. Contͣ qͥs temp¬
tationes. dilectissimi uigilet in nob̾
pii cordis intentio: & a xp̃ianis m̃ti¬
b cogitationes diffidentiȩ repel¬
lantur. Modicum.ẽ. enim qđ pau¬
peri satis eͦ: nec uictꝰ illiꝰ. nec ue¬
ut q̃: ꝓcalice aquȩ frigide sit p̃¬
mium. redditurꝰ. & qr iustꝰ inspector

Expanded text:
ferventior, ne quod pium est agere ferventior, ne quod pium est agere non indictum, impium sit negligere praad quod charitatem vestram religioso proposito novimus 45 praeparatam, unanimiter, auxiliante Christo, celebrandum hortamur, monentes ut unusquisque secundum mensuram possibilitatis quam accepit a Deo, in bonis operibus enitescat. Quia et inimici nostri, qui nostra sanctificatione torquentur, in his diebus quos ad majorem observantiam nobis dispositos esse noverunt, vehementius saeviunt, et subtiliore insidiantur astutia; ut aliis immittendo metum inopiae de largitatis expensis, aliis injiciendo tristitiam de labore jejunii, quamplurimos a consortio hujus devotionis abducant. Contra quas tentationes, dilectissimi, vigilet in nobis pii cordis intentio, et a Christianis mentibus cogitationes diffidentiae repellantur. Modicum est enim quod pauperi satis est. Nec victus illius nec veut etiam pro calice aquae frigidae sit praemium redditurus. Et quia justus inspector
Abbreviated transcription (Latin):
agio dilectissimi cuius operarii su¬
mus. oportet nos prudent atep
uigilanter spiritalem ȩxercere. cul¬
turam. ut ꝑseueranti industria.
que legitimis temporib st̃ exequen¬
da curantes : de scorum oꝑum fru¬
ge lȩtemur. Quȩ si pigro ocio⁊ in¬
erti desidia negligantur: terra nĩa
nicħ generosi germinis pariet: &¬
spinis ac tribulis subdita. ñ ꝓdu¬
cet quȩ condenda sunt orreis: s
quȩ urenda sint flanimis. Ager
autem iste dilectissimi rorante de¬
suꝑ grã dĩ. fide munit᷑: iciuniis
exercetur: elemosinisserit᷑. oratio¬
nib fecundat᷑: ut int̾ plantatio¬
nes rigationesq nr̃as. nullius ama¬
ritudinis radix pullulet: nec se in¬
crem̃ta cuiusꝙͣ noxiȩ stẏrpisat¬
tollant: s enecato omĩ semine
uiciorum. conualescat seges lȩta
uirtutum. Ad ꝗͣ diligentiam om¬
niquidẽ nos tempore pietas ad¬
ortatur. s inhis dieb qui hus
oꝑi sunt specialius p̃stituti. mais
animositas. & cura ẽ. excitanda

Expanded text:
agro, dilectissimi, cujus operarii sumus, oportet nos prudenter atque vigilanter spiritalem exercere culturam, ut perseveranti industria, quae legitimis temporibus sunt exsequenda, curantes, de sanctorum operum fruge laetemur. Quae si pigro otio et inerti desidia negligantur, terra nostra nihil generosi germinis pariet, et spinis ac tribulis obsita, non producet quae condenda sint horreis, sed quae urenda sint flammis. Ager autem iste, dilectissimi, rorante desuper gratia Dei, fide munitur, jejuniis exercetur, eleemosynis seritur, orationibus fecundatur, ut inter plantationes rigationesque nostras nullius amaritudinis radix pullulet, nec se incrementa cujusque noxiae stirpis attollant; sed enecate omnium semine vitiorum, coalescat seges laeta virtutum. Ad quam diligentiam omni quidem nos tempore pietas adhortatur, sed in his diebus qui huic operi sunt specialius praestituti, major animositas et cura est excitanda
Abbreviated transcription (Latin):
confiteat᷑ quia dominus ihe ingla¬
ẽ ł̃i pais. Eumgͦ deus bonos nosẽe
uelit quia bonus ẽ nicħ nob debet
de eius udicus displice. Nam non
pomnia illi gr̃as ag̾e: quid ẽ aliud
quam exquadam parte eum rep¬
hende. Audet enim plerumq hu¬
mana insipientia adu̾sus creato¬
tem suum non solum de inopia
s: etiam de copia murmurare: ut et
cum aliquid non suppetit q̃tula:
et eum quedam exuberent sit in¬
grata. Multe messis dominus orre¬
orum suorum plenitudinem fasti¬
dunt: et adcopiam tundemiȩ flu¬
entis ingemuit: nec de magnitu¬
dme stuctuum gratulatus .s de
uilitate conquestus ẽ. Si autem pat¬
cior fu̾t insusceptis t̾re seminib et
castigatiore ꝓuentu uitesoleeq de¬
fpt̾int accusat᷑ annus arguunt᷑
elem̃ta ÷ nec aeri parcit᷑ nec celo: cum
sideles et pios discipulosu̾itatis i¬
cħ magis comiñdet & muniat. q̃ni¬

Expanded text:
confiteatur, quia Dominus Jeconfiteatur, quia Dominus Je III. Cum ergo Deus bonos nos esse velit, quia bonus est, nihil nobis debet de ejus judiciis displicere. Nam non per omnia illi gratias agere, quid est aliud quam ex quadam eum parte reprehendere? Audet enim plerumque humana insipientia adversus Creatorem suum, non solum de inopia, sed etiam de copia murmurare; ut et cum aliquid non suppetit, querula, et cum quaedam exuberant, sit ingrata. Multae messis dominus, horreorum suorum plenitudinem fastidivit , et ad copiam vindemiae affluentis ingemuit; nec de magnitudine fructuum gratulatus, sed de vilitate conquestus est. Si autem parcior fuerit in susceptis terra seminibus, et castigatiore proventu vites oleaeque defluxerint, accusantur anni, arguuntur elementa, et nec aeri parcitur, nec coelo, cum fideles et pios discipulos veritatis nihil magis commendet et muniat,
Abbreviated transcription (Latin):
ue serui. Unus enim nos conditor
fiñ: unus creator animauit: eo¬
dem cuncti celo et aere. hisdem uti¬
iur diebus et noctib Eumq alii
sint boni alu mali. alu iusti alu
inuisti: dcustñ omnib largitor oĩb
ẽ benignus sicur licaoniis apaulo
dei. qui in pt̾itisgn̾ationib dunisit
omnes gentes ingͥdi tnias suas: et
qui dem non sine testimomo lemet¬
ipsum teliquit. bñfaciens eis. de celo
dans pliiuam et tp̃ra fruclitera.:
implens cibo et leticia corda itt̃a. De¬
dit autem nob maiores diligendi
ꝓximi causas xp̃iane gr̃e latitudo.
que se ꝑomnes partes tocius orb ex¬
tendens neminem desꝑat dum do¬
cet neminem negligendum. Et me¬
nito eciam inimicos diligiet ꝓ ꝑse
nib cotidie gentib fractis oliuis suȩ
ramis germ̃ inserens oleastri de ini¬
micis reconciliatos: de alienis ad¬
optiuos: de impiis sac̃ iustos. ut
omne genu flectat᷑ celestium t̾restͥ¬
um et infernorum: et omnis ligua

Expanded text:
ve servi. Unus enim nos Conditor ve servi. Unus enim nos Conditor finxit, unus nos Creator animavit; eodem cuncti coelo et aere, iisdem fruimur diebus et 41 noctibus; cumque alii sint boni, alii mali; alii justi, alii injusti; Deus tamen omnibus largitor, omnibus est benignus, sicut Lycaoniis a PauloDei: Qui in praeteritis generationibus dimisit omnes gentes ingredi vias suas. Et quidem non sine testimonio semetipsum reliquit benefaciens eis, de coelo dans pluviam et tempora fructifera, et implens cibo et laetitia corda nostra . Dedit autem nobis majores diligendi proximi causas Christianae gratiae latitudo, quae se per omnes partes totius orbis extendens, dum neminem despectat, docet neminem negligendum. Et merito etiam inimicos diligi, et pro nibus quotidie gentibus, sacris olivae suae ramis germen inserens oleastri , de inimicis reconciliatos, de alienis adoptivos, de impiis facit justos; ut omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum: et omnis lingua
Abbreviated transcription (Latin):
bos tendat effectus. qͣntum nob op¬
tandum atq nidendum ẽ. uit mnnul¬
lo abhis quedo sunt placita discte¬
imitatio fu̾it uoluntatis. dicente
itaq domino diliges dum deum
tuum ex toto corde tuo. ⁊ tota m̃te tua
et diliges ꝓximum tuum sicut de¬
ipsum. suscipiat fidelis anima auc¬
toris sui atq rectoris immarcessibi¬
lem caritatem. totamq se eius sub¬
iciat uoluntati: ineuius oꝑib acq
uidicuis nicħ uacat au̾itate iusticie.
nicħ amiseratione clem̃tie. Qm si
magnis quis laborib et muldis fa¬
tiget᷑ incommodis: bona e illi cau¬
sa tolerandi. quise adusiss uł corri¬
gi indellig̃ uel ꝓbari. Caritatis uero
istius pietas ꝑfecta ẽẽ non pot̾it:
nisi diligat᷑ et ꝑximus. Quo nõe
non hitantum intelligendi sunt
qui nob amicitia. aut ꝓpinquitate
iuingunt᷑. s om̃s ꝓͥsus homines cuim
quib nob natura communi ẽ. siue
isli hostes sint siue socn fiue libi si¬

Expanded text:
robos tendat affectus, quantum nobis oprobos tendat affectus, quantum nobis optandum atque nitendum est ut in nullo ab iis quae Deo sunt placita, discreimitatio fuerit voluntatis. CAP. II. Dicente itaque Domino: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua; et diliges proximum tuum sicut teipsum : suscipiat fidelis anima auctoris sui atque rectoris immarcescibilem charitatem, totamque se etiam ejus subjiciat voluntati, in cujus operibus atque judiciis nihil vacat a veritate justitiae, nihil a miseratione clementiae. Quoniam etsi magnis quis laboribus et multis fatigetur incommodis, bona est illi causa tolerandi, qui se adversis vel corrigi intelligit, vel probari. Charitatis vero istius pietas perfecta esse non poterit, nisi diligatur et proximus. Quo nomine non ii tantum intelligendi sunt qui nobis amicitia aut propinquitate junguntur, sed omnes prorsus homines, cum quibus nobis natura communis est, sive illi hostes sint, sive socii; sive liberi, si
Abbreviated transcription (Latin):
i fidelit̃ dilectissimi atq
sapient̃. creatoris nr̃ intel¬
ligamus exordium: iue¬
niemus hominem ido ad imagi¬
nem di conditam. uit imitatorsui
ẽẽt auctoris: et hanc ẽẽ nat᷑ale nr̃i
gñs dignitatem.si in nob̾ qͣsi inqͦ¬
oam speculo bemgnitatis forma re¬
mnadam pͥmo. erigit᷑ inscdõ. Cau¬
sam autem reparacionis nr̃e. ñ ẽ
mus nisi nos pͥus ipse diligeret: et
dominus p̃nundians ait. Ad ducã
cecos inuiam quam ignorabant et
semitas quas nesciebant faciam
illos calcare: faciam illis tenebras
inlucem: et ptaua indirecta. hec
uiba faciam illis et non relinquam
eos. Et itum. Inuentus sum inquit
non querentibus me: et palam ap
uenic: et dedit nob̃ sensum ut cog¬
noscamus uerum ẽt simus inuͦ filio
nos ds. ad imaginem suam reꝑat.
ritatis inflaminans: ut non solum
ipsum. s etiam quicquid diligit di¬
ligamus. Namsi int̾ homines. ea
demum firma amicitia ẽ. quam
morum similitudo sociarit. cum tñ
parilitas uoluntatum sepe inrep¬

Expanded text:
i fideliter, dilectissimi, atque sapienter creationis nostrae intelligamus exordium, inveniemus hominem ideo ad imaginem Dei conditum, ut imitator sui esset auctoris; et hanc esse naturalem nostri generis dignitatem, si in nobis quasi in quodam speculo divinae benignitatis forma rein Adam primo, erigitur in secundo. Causa autem reparationis nostrae non mus, nisi nos prior ipse diligeret, et Dominus praenuntians, ait: Adducam caecos in viam quam ignorabant, et semitas quas nesciebant faciam illos calcare. Faciam illis tenebras in lucem, et prava in directa. Haec verba faciam illis, et non relinquam eos . 40 Et iterum, Inventus sum, inquit, a non quaerentibus me, et palam appvenit, et dedit nobis sensum, ut cognoscamus verum, et simus in vero Filnos Deus, ad imaginem suam nos reparat, ritatis inflammans; ut non solum ipsum, sed etiam quidquid diligit diligamus. Nam si inter homines ea demum firma amicitia est, quam morum similitudo sociarit, cum tamen parilitas voluntatum saepe in rep
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾is instituti: ut tria illa de qͥb
locutꝰ sum. diligentiꝰ exequamur.
Oratione enim ꝓpitiatio dĩ que¬
rit᷑: ie unio concupiscentia carnis
extinguit᷑: elemosiins peccata re¬
dimuntꝰ : simulq ꝑ omĩa dĩ imna
go in nob̾ renouatur: si & in laudẽ
dĩ semꝑ parati. & ad purificationẽ
nr̃am sine cessatione solliciti. &.
ad sustentationem ꝓximi. indesi¬
nenter simus intenti. Hȩc triplex
obseruantia. dilectissimi om̃ium
uirtutum comp̃hendit effectus:
hec adimaginem & similitudinẽ
les facit. qui inorationib ꝑmanet
fides recta : inieiunio innocens uita:
inelemosinis mens benigna. Quar¬
ta igitur &. serta feria ieiunemꝰ:
sabb̃o autem apud beatissimũ pe¬
trumapłm uigilias celebremꝰ: qui

Expanded text:
veteris instituti, ut tria illa de quibus veteris instituti, ut tria illa de quibus locutus sum diligentius exsequamur. Oratione enim propitiatio Dei quaeritur, jejunio concupiscentia carnis exstinguitur, eleemosynis peccata redimuntur ; simulque per omnia Dei in nobis imago renovatur, si et in laudem ejus semper parati, et ad 43 purificationem nostram sine cessatione solliciti, et ad sustentationem proximi indesinenter simus intenti. Haec triplex observantia, dilectissimi, omnium virtutum comprehendit effectus. Haec ad imaginem et similitudinem les facit. Quia in orationibus permanet fides recta, in jejuniis innocens vita, in eleemosynis mens benigna. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum apostolum Petrum vigilias celebremus; qui
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionis quem ad modum pꝰ¬
timus ẽe participes nisireũ uatie¬
tas constanciam m̃tis exerceat:
uc amor directus indeum. nec inter
fecunda suꝑbiat. nec int̃ adu̾sa
deficiat. Quod placet dõ. placeat
et innob. De omni mñsura mune¬
rum illius. gaudeamus. Qui bñ
usus ẽ magnis. utat᷑ et modicis.
Tam nob̾ copia quam parcitate
consulit᷑ nec insp̃italib lucͥs an¬
gustia grauabimur fructuum. si
secunditas non arescat animo¬
rum. Oriat᷑ de cordis agro. quod
t̾ra non dedit. Semꝑ illi qd̃ lagi¬
at᷑ occurrit: cui bñ uelle non de
beniuolentiani. xp̃ianam diffi¬
cultas tꝑał impediat. Nouit do¬
minus uasa hospitalis uiduȩ.
mopiis pietatis sue uaeuata com
esurientium saturare pplorum:
it aug̾e tando. pot̃ multiplicare
ad religiosas ꝑtinent ac̾tiones.Ora
exercendis omẽ quidem tempus
acceptum: s illud est studiosius ob¬
seruandum. quod apłicis accepimꝰ
traditionib consecratum: sicut
etiam decimꝰ hic m̃sis. morẽ refert

Expanded text:
devotionis quemadmodum poterimus esse participes, nisi rerum varietas constantiam mentis exerceat? ut amor directus in Deum nec inter secunda superbiat, nec inter adversa deficiat. Quod placet Deo, placeat et nobis. De omni mensura munerum ejus gaudeamus. Qui bene usus est magnis, bene utatur et modicis. Tam nobis copia quam parcitate consulitur. Nec in spiritalibus lucris angustia gravabimur fructuum, si fecunditas non arescat animorum. Oriatur de cordis agro, quod terra non edidit. SEMBER ILLI, quod largiatur, occurrit, cui bene velle non defbenevolentiam christianam difficultas temporalis impediat. Novit Dominus vasa hospitalis viduae in opus pietatis suae vacuata compesurientium saturare populorum .it augere dando, potest multiplicare ad religiosas pertinent actiones, orayna, quibus exercendis omne quidem tempus acceptum, sed illud est studiosius observandum, quod apostolicis accepimus traditionibus consecratum; sicut etiam decimus hic mensis morem refert
Abbreviated transcription (Latin):
egenum et pauꝑem.Ad quem in¬
telligendum dilectissimi sollicita
benignitate uigilam dum ẽ: ut
quem modestia teg̃. et uerecun¬
dia p̃pedit. inuenire posfimus.
Sunt enim qui palam posce ea qͥb
inligent erubescunt: et malut
miseria tacitȩ egestatis affligi:
quam publica peticione confun¬
di Intelligendig̃ isti sunt et aboclĩa
necessitate releuandi: ut hoc ipso
amplius gaudeant.cum et paup¬
tati eorum consultum flut et pudo¬
quem regem et dnm̃ inmagestade
pat̾s adora museundem insuis
pauꝑib pasceremtis: lib̾andi
ab hoc indie mala adampnatio¬
ne ꝑpetua: et ꝑ intellecti pauꝑis
etam ad hanc uos hortamur in¬
dustriam: ut manicheos ubic̃ꝙ
latentes. ur̃is pbris publicetis Mag
et ipsum ineis cui seruiunt diabo¬
lum debellare. Contra istos enim
dilectissimi omem quidem orbẽ
t̾rarum. et totam ubiq eccłam de¬
cet ficłi arma arriꝑe: s urã in hoc
ope ddeuocio debet excellere: qui

Expanded text:
egenum et pauperem . Ad quem inegenum et pauperem . Ad quem intelligendum, dilectissimi, sollicita benignitate vigilandum est, ut quem modestia tegit, et verecundia praepedit, invenire possimus. Sunt enim 33 qui palam poscere ea quibus indigent erubescunt; et malunt miseria tacitae egestatis affligi quam publica petitione confundi. Intelligendi ergo isti sunt, et ab occulta necessitate sublevandi, ut hoc ipso amplius gaudeant, cum et paupertati eorum consultum fuerit, et pudoquem Regem et Dominum in majestate Patris adoramus, eumdem in suis pauperibus pasceremus, liberandi ob hoc in die mala a damnatione perpetua, et pro intellecti pauperis etiam ad hanc vos hortamur industriam, ut Manichaeos ubicumque latentes vestris presbyteris publicetis. Maget ipsum in eis, cui serviunt, diabolum debellare. Contra istos enim, dilectissimi, omnem quidem orbem terrarum, et totam ubique Ecclesiam decet fidei arma arripere; sed vestra in hoc opere devotio debet excellere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uus: et gram refert dñs. Cib egen
regnicȩlestis ẽ p̃cium: et largitor tp̃a¬
lium. heres efficit᷑ et̾norum. Uñ¬
autem autem exigua ista impen¬
dia tanta estimari taxatione me¬
tuerunt: nisi quia pondera oꝑ¬
um. caritatis lance pensantur
cum amatur ab homine qđ̃ d di¬
ligit. merito inerus ascendit᷑ reg
curam. dies nos apłice institutio¬
nis inuitat: in quo sc̃arum collec¬
tionum pͥma collectio ẽ prudent̃
apatrib et utilit̾ ordinata. ut
qua ihoc tp̃r gentilis qͦndam
ppłs suꝑsticio suis demonib ser¬
uiebat: contͣ ꝓphanas hostias un¬
piorum. sacratissima a nob elemo¬
sinarum celebrart᷑ oblatio. Quod
quia incrtm̃tis eccłȩ fructuosimũ
fuit: placuit ẽẽ ppetuum. Nñ hor¬
tamur scĩtatem ur̃am. ut ꝑ eccłas
regionum ur̃arum. quarta feria
de facultatis ur̃is qͣntum suadet
possibilitas et uoluntas. expensas
batitudinem ꝓmereri. inqua sine
sin gatidebit. qui intelligit suꝑ

Expanded text:
vus, et gratiam refert Dominus. Cibus egeni, vus, et gratiam refert Dominus. Cibus egeni, regni coelestis est pretium; et largitor temporalium haeres efficitur aeternorum. Unde autem exigua ista impendia tanta aestimari taxatione meruerunt, nisi quia pondera operum charitatis lance pensantur, et cum amatur ab homine quod Deus diligit, merito in ejus ascenditur regncuram dies nos apostolicae institutionis invitat, in quo sanctarum collationum prima collectio est prudenter a Patribus et utiliter ordinata: ut quia in hoc tempore gentilis quondam populus superstitiosius daemonibus serviebat, contra profanas hostias impiorum, sacratissima nostrarum eleemosynarum celebraretur oblatio. Quod quia incrementis Ecclesiae fructuosissimum fuit, placuit esse perpetuum. Unde hortamur sanctitatem vestram ut per Ecclesias regionum vestrarum quarta feria de facultatibus vestris, quantum suadet possibilitas et voluntas, ad expensbeatitudinem promereri, in qua sine fine gaudebit qui intelligit super
Abbreviated transcription (Latin):
filii pietatis acceꝑint: exꝓbrabit᷑
duricia sterilitatis iniustis: et nicħ
habentes finistri commune cum
dextris. inignem addiaboli et an¬
głorum eiustorm̃ta dispositum.
omĩ potentis uidicus dampnatio¬
ne mittent᷑. cum illo habituri pe¬
ne communionẽ cuius elegerunt
tace uoluntatem. Quis gͥ istamsor¬
tem et̾norum eruciatuum ñ padies¬
cat: Ouismala numquam fuuien¬
da non timeat: S cum ideo de¬
nunciata sit seu̾itas. ut mĩa qͣr̾et᷑¬
te uiuendum: ut homini ꝑicłosan
negligenciam adpietatis oꝑa reu¬
tenti. possibile sit abhac sententua
lib̾ari. hoc enim agit potencia ui¬
dicis. hoc gr̾a saluatoris ut relinq̃t
impius uias suas ab iniquitatis suc
consuetudine peccator abscedat.
miserorum: qui cupiunt ad soci¬
ctatem ꝑtine filiqium. Non sit uil
homini homo: nec inqͦquam des¬
piciat᷑ illa natura quam terum
conditor stiam fecit. Eui laboran¬
tium licet negare: quod xp̃c sibi
ꝓfitet᷑ impendi: Iuuat᷑ conser¬

Expanded text:
filii pietatis acceperint, exprobrabitur duritia sterilitatis injustis; et nihil habentes sinistri commune cum dextris, in ignem ad diaboli et angelorum ejus tormenta dispositum, omnipotentis judicis damnatione mittentur, cum illo habituri poenae communionem, cujus elegerunt facere voluntatem. Quis igitur istam 32 sortem aeternorum cruciatuum non pavescat? Quis mala numquam finienda non timeat? Sed cum ideo denuntiata sit severitas, ut misete vivendum, ut homini post periculosam negligentiam, ad pietatis opera revertenti, possibile sit ab hac sententia liberari. Hoc enim agit potentia judicis, hoc gratia Servatoris, ut relinquat impius vias suas, et ab iniquitatis suae consuetudine peccator abscedat. miserorum, qui cupiunt ad societatem pervenire felicium. Non sit vilis homini homo, nec in quoquam despiciatur illa natura, quam rerum conditor suam fecit. Cui enim laborantium licet negare quod Christus sibi profitetur impendi? Juvatur conser
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ disposita censura iusticie: et
numquam acordis ocuilis diuine
discretionis imago discecdat. Nem¬
at enim iumagestatis sue gla dñs.
sicut ipse p̃dixt̾: ad eritq cum eo
tadians insplendoribus siuis in mu¬
ñ abilis anglicarum multituido legi¬
onum: cong̃gabunt᷑ ante thronum
potencie euisomĩum gentium
ppłi et quicquid hominũ uninsis
scłistoto t̾rarum orhe ꝓginitum ẽ.¬

Expanded text:
veniatur disposita censura justitiae, et veniatur disposita censura justitiae, et numquam a cordis oculis divinae discretionis imago discedat. Veniet enim in majestatis suae gloria Dominus, sicut ipse praedixit , aderitque cum eo radians in splendoribus suis innumerabilis angelicarum multitudo legionum. Congregabuntur ante thronum potentiae ejus omnium gentium populi; et quidquid hominum universis saeculis toto or
Abbreviated transcription (Latin):
dissimo artis fue fonte ꝓdtĩx. ut ab
illo bono quod ipse ꝓpͥa elacione
paidas spem humane deuotionẽ
ereludet: eosq inconsortium dam¬
pnacionis sue traheret: ad qͦrum
ipse reconciliationẽ ꝑtine non
posset. Quicquid gͥ hominũ qͥbꝰli
uppietatibꝰ am̃ lesit. huiꝰ fraude t̃ductũ. huiꝰ
ẽ nequicia depͣuatum. facile
enim inomnia flagicia impu¬
sit quos inreligione decep̃. Sciess
atitem dm̃ non solum u̾b̃ s etiam
factis negari: multis quib atifer¬
te non potuit fidem abstulit ca¬
ritatem: et agro cordis ipsorum
auatie radicib occupato. spoliauit
fructu oꝑum quos non puauit
confessione labiorum. Propt̃ hasgͦ
scire nos uoluit meffabilis benig¬
nitas tp̃i qđ indie retͥbucionis de
uniu̾sitate ẽet hominum de cer¬
nendum: ut dum in hoc tempr
legitimorum remediorum medi¬
cina p̾bet᷑. dum elesis reꝑatio non
negatur. et qui dui fuerunt steribs
possunt tandem ẽe fecundi: p̃ue¬

Expanded text:
tissimo artis suae fonte produxit: ut ab tissimo artis suae fonte produxit: ut ab illo bono, quod ipse propria elatione perdiderat, spem humanae devotionis excluderet, eosque in consortium damnationis suae traheret, ad quorum ipse reconciliationem pertinere non posset. Quisquis igitur hominum quibuslibet impietatibus Deum laesit, hujus fraude traductus, hujus est nequitia depravatus. Facile enim in omnia flagitia impulit, quos religione decepit. Sciens autem Deum non solum verbis, sed etiam factis negari, multis quibus auferre non potuit fidem, sustulit charitatem; et agro cordis ipsorum avaritiae radicibus occupato, spoliavit fructu operum quos non privavit confessione labiorum. CAP. II. Propscire nos voluit ineffabilis benignitas Christi, quid in die retributionis de universitate hominum esset decernendum, ut dum in hoc tempore legitimorum remediorum medicina praebetur, dum elisis reparatio non negatur, et qui diu fuerunt steriles, possunt tandem esse fecundi, prae
Abbreviated transcription (Latin):
i scdia dilectissimi et iusti¬
cia di. formam retͥbutio¬
num suarum amundi
constitucione dispositam. ꝑdoctri¬
nam domini nr̃i iħ̾u xp̃i benig¬
nissima nob expositione resera¬
uit ut acceptis rerum significatio¬
nis que futura credimus iam qͣsi
gesta nossemus. Sciebat enim re¬
demptor ñr atq saluator qͣntos
fallacia diaboli ꝑtolum mũdum
sparsisset errores: et quam multis
suꝑsticionib maximam sibi par¬
tem humanigñis subdidisset.
d: ne ult᷑ ꝑ ignorantiam u̾itatis.
creatura adimaginem di condita.
p̃cipitia ꝓpetue mortis ageretur.
cuuangliciis paginis tudicn sui
inseruit qͣlitatem. que omnemho¬
mmem acallidissimi hostis reuoca¬
ret insidus: cum iam nulli ẽet in¬
cogintum q̃ bonis sꝑanda p̾mia
et que malis ẽent inferenda suꝑ¬
plicia. Incentor namq ille auctorq
pccipͥmum suꝑbus ut caderet.
dem̃ inudus ut nocͥet: quia inu̾i¬
tate non stetit. totam uitam suam
miñdatio collocauit. Omniaq
occeptionum gn̾a de hoc uenena¬

Expanded text:
icordia, dilectissimi, et justitia Dei formam retributionum suarum a mundi constitutione dispositam, per doctrinam Domini nostri Jesu Christi benignissima nobis expositione reseravit, ut acceptis rerum significationibus, quae futura credimus, jam quasi gesta nosceremus. Sciebat enim Redemptor noster atque Servator quantos fallacia diaboli per totum mundum sparsisset errores, et quam multis superstitionibus maximam sibi partem humani generis subdidisset. Sed ne ultra per ignorantiam veritatis creatura ad imaginem Dei condita in praecipitia perpetuae mortis ageretur, evangelicis paginis judicii sui inseruit qualitatem, quae omnem hominem a callidissimi hostis revocaret insidiis: cum jam nulli esset incognitum quae bonis speranda praemia, et quae malis essent timenda 31 supplicia. Incentor namque ille auctorque peccati primum superbus ut caderet, deinde invidus ut noceret, quia in veritate non stetit , totam vim suam in mendacio collocavit, omniaque deceptionum genera de hoc venena