comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃brũ oꝑat᷑. alterũ aut om̃ino qͥe¬
tũ maneat. aut si forte eiꝰ oꝑa illine¬
cessaria ẽẽ cognoscit᷑. suo motu ad
cooꝑandũ illi decent̃ et ordinate
moueat᷑. Ita ut nichil confuse. n¬
chil p̃posterũ in m̃bris corꝑis aga¬
tur. s ut sciat unũqͦdq in quo al¬
teri debeat succurrere. et in qͦ dũ
aliud mouet᷑. se debeat qͥetũ custo¬
dire. Est eñi quasi quedã res publi¬
ca corpꝰ humanũ. in quo singłis
m̃bͥs sua officia distributa sunt.
Dũ gͦ unũ m̃brũ alt̾ius m̃briof¬
ficium mordinate sibi uendicat.
qͥd aliud quã concordiã uniuer¬
sitatis ꝑturbat: Dumq aliud
suo motu. alt̾ius motũ impedit.
certe illi qͣm natura moderatur.
dispositioni contradicit. Prima
gͥ ẽ custodia disciplinȩ inge¬
stu. ut unũqͦdq m̃brũ
in eo ad qͦd creatũ ẽ offis. cio se
contineat: neq alt̾ius m̃bri mi¬
nistium sua admixtione confun¬

Expanded text:
membrum operatur, alterum aut omnino quiemembrum operatur, alterum aut omnino quietum maneat, aut si forte ejus opera illi necessaria esse cognoscitur, suo motu ad cooperandum illi decenter et ordinate moveatur. Ita ut nihil confuse, nihil praeposterum in membris corporis agatur, sed ut sciat utrumquodque in quo alteri debeat succurrere, et in quo dum aliud movetur, se debeat quietum custodire. Est enim quasi quaedam respublica corpus humanum, in quo singulis membris sua officia distributa sunt. Dum ergo unum membrum alterius membri officium inordinate sibi vindicat, quid aliud quam concordiam universitatis perturbat? Cumque aliud suo motu alterius motum impedit, certe illi quam natura moderatur, dispositioni contradicit. Prima igitur est custodia disciplinae in gestu, ut unumquodque membrum in eo ad quod creatum est officia se contineat, neque alterius membri ministerium sui admistione confun
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio õꝓbatũ ẽ: ubi in aposta¬
ta homine. pͥus qͥdẽ m̃tis au̾sio. at¬
q defluxio p̃cessisse dr̃. ac pꝰmodũ
confusio atq ꝑturbatio actionis.
subsecuta memorat᷑. In eo eñi qͦd
dr̃. homo apostata. uir inutilis no¬
tatur defiuxio m̃tis: in eo aut̃ẽ qͦd
dr̃. gradit᷑ ore ꝑu̾so. terit pede. an-¬
nuit oculis. digito loquitur. de¬
monstrat᷑ confusio actionis. Hinc
etiã ẽ. illud qͦd dr̃ in libro eccłasti¬
co. ex insu cognoscit᷑ uir. et ab oc¬
cursu faciei cognoscit᷑ sensatus.
amictꝰ corꝑis et risus O dentium.
et ingressus hominis enundians
de illo: qͥa uidelicet ꝑ id qͦd foris
siue bene. siue male agitur. int̾or
animi qualitas intuentiũ oculis
patent indicat᷑. Et iccirco oportet
ut ad hanc ꝑturbationẽ sedandã
custodia disciplinȩ opponatur:
quȩ unũqͦdq m̃brũ ad suũ offici¬
um restͥngat. quatinꝰ dũ alterum

Expanded text:
testimonio comprobatum est, ubi in apostatestimonio comprobatum est, ubi in apostata homine prius quidem mentis aversio atque defluxio praecessisse dicitur, ac postmodum confusio atque perturbatio actionis subsecuta memoratur. In eo enim quod dicitur: Homo apostata vir inutilis , notatur defluxio mentis, in eo autem quod dicitur, graditur ore perverso, terit pede, annuit oculus, digito loquitur , demonstratur confusio actionis. Hinc etiam est illud quod dicitur in libro Ecclesiastici Ex visu cognoscitur vir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus. Amictus corporis et risus dentium et ingressus hominis enuntiant de illo . Quia videlicet per illud, quod foris sive bene sive male agitur, interior animi qualitas intuentium oculis patenter indicatur. Et idcirco oportet ut ad hanc perturbationem sedandam custodia disciplinae opponatur, quae unumquodque membrum ad suum officium restringat, quatenus dum alterum
Abbreviated transcription (Latin):
lacertis sursũ inaere uolant. Quod
ẽ queso monstrũ hoc. qͦd simul in
se fingit. & hominis incessũ. & na¬
uis remigiũ. et auis uolatũ: Libet
in hoc poeticȩ illiꝰ subsannationis
elogyo ꝓclaiare. Humano capi¬
ti. ceruicẽ pictor equinã. Iungere
si uelic: et uarias induce plumas:
Undiq collatis m̃bris. ut turpi¬
t̃atrũ. Desinat in piscẽ: mulier
formosa  suꝑne. Certe tale mͥ
uane fingunt᷑ fpecies. ut nec pes
nec caput. uni reddat᷑ formȩ. S
ne forte satirã potiꝰ quã doctrinã
edere uideam᷑: cũ plurima adhuc
enumeranda suꝑsint. modestiȩ
hic qͦs obliuisei non debemꝰ: etiam
sic fortassis negligentib et indisci¬
plinatis qͣntum ipsi in his erube¬
scere debeant.melius silendo osten¬
dimus. Scire tam̃ debent unũ esse
uicium. qͦd pͥus intͥnsecꝰ statũ m̃tis
dissipat. ac postmodũ extͥnsecus
in m̃bris ordinẽ actionis ꝑturbat:
sicut iam sepiꝰ memorato salomonis

Expanded text:
lacertis sursum in aere volant. Quod lacertis sursum in aere volant. Quod est quaeso monstrum hoc, quod simul in se fingit et hominis incessum, et navis remigium, et avis volatum? Libet in hoc, poeticae illius subsannationis elogio proclamare: Humano capiti cervicem pictor equinam Jungere si velit, et varias inducere plumas Undique collatis membris, ut turpiter atrum Desinat in piscem mulier formosa superne. . Certe tale mihi vanae Fingentur species, ut nec pes nec caput uni Reddatur formae. . Sed ne forte satiram potius quam doctrinam edere videamur cum plurima adhuc enumeranda supersint modestiae hic quoque oblivisci non debemus. Etiam sic fortassis negligentibus et indisciplinatis quantum ipsi in his erubescere debeant, melius silendo ostendemus. Scire tamen debent unum esse vitium quod prius intrinsecus statum mentis dissipat, ac postmodum extrinsecus in membris ordinem actionis perturbat, sicut jam saepius memorato Salomonis
Abbreviated transcription (Latin):
cando. pedesq extendendo. ri¬
quasi ambȩ aures ad audiendũ
facte ñ sint. alterã tantũ collo de-¬
to uoci uenienti oppo¬
miñ. I Alii typũ nescio quẽ
figu Erantes oculũ int̾uiden¬
dum. aliũ claudunt. aliũ aꝑiuñ.
alii maiori ridiculo cũ medietate
oris locunt᷑. Sunt p̃terea millelar¬
uȩ. mille subsannationes. & cor¬
rugationes nariũ. mille ualgia.
et contortiones labior: quȩ pul¬
etudinẽ faciei et deomẽ disciplinȩ
deformant. Est eñi facies disciplinȩ
speculũ. cui tanto maior custodia ad¬
hibenda ẽ. qͣnto minꝰ siqͥd in ea pecca¬
tũ fuerit celari potest. Temꝑanda ẽ
gͥ facies & modificanda in gestu suo.
ita ut nec ꝓt̃uȩ exasꝑet᷑. nec mollit̃
dissoluat᷑. s semꝑ habeat & rigidã
dulcedinẽ. et dulcẽ rigorẽ. Alii naui¬
gant brachiis incedentes. & duplici
quodã monstro. uno et eodẽ tẽꝑe.
pedib deorsũ int̾ra ambulant. et

Expanded text:
tando, pedesque extendendo ritando, pedesque extendendo riquasi ambae aures ad audiendum factae non sint, alteram tantum collo detorto voci venienti opponunt. Alii typum nescio quem figurantes, oculorum inter videndum alterum claudunt, alterum aperiunt. Alii majori ridiculo dimidiato ore loquuntur. Sunt praeterea mille larvae, mille subsannationes et corrugationes narium, mille valgia et contortiones labiorum, quae pulchritudinem faciei et decorem disciplinae deformant. Est enim facies, disciplinae, speculum, cui tanto major custodia adhibenda est, quanto minus si quid in ea peccatum fuerit, celari potest. Temperanda est igitur facies et mortificanda in gestu suo, ita ut nec proterve exasperetur, nec molliter dissolvatur, sed semper habeat et rigidam dulcedinem, et dulcem rigorem. Alii navigant brachiis incedentes, et duplici quodam monstro, uno et eodem tempore pedibus deorsum in terra ambulant, et
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ rep̃hensione ẽ. siue scilicet
m̃bra ad inuic̃e actus suos confun¬
dant. siue id qͦd uiste agere deben.
recte ñ expleant. Discretio actio¬
nũ in m̃bris conseruanda ẽ. ut sci¬
licet id agat unũ qͦdq m̃brũ ad qͦd
factũ ẽ. ut neq loquat᷑ manꝰ. neq
os audiat. nec oculus linguȩ offici¬
um assumat. Sunt em̃ quidã. qui
nͥbuccis patentib auscultare nesci-¬
unt: et quasi ꝑ os sensus ad cor influ¬
ere debeat. palatũ ad u̾ba loquen¬
tis aꝑiunt. Alii qͦd adhuc perus
ẽ. inagendo uł audiendo. quasica¬
nes sicientes lingũa ꝓtendunt: et
ad singłas actiones uelut molã.
labia contorquendo circũducunt.
Alii loquentes digicũ extenduñ.
suꝑcilia erigunt: et oculos in orbẽ
rotantes. aut ꝓfunda quadã con-¬
sidatione defigentes. cuiusdam
intͥnsecꝰ magnificentiȩ conatus
ostendunt. Alii caput iactant.
com̃a excutiunt. uestim̃ta ad ap¬
tando cõponunt. et latera cubi¬

Expanded text:
dignum reprehensione est, sive scilicet dignum reprehensione est, sive scilicet membra inter se actus suos confundant, sive id quod juste agere debent, recte non expleant. Discretio actionum in membris conservanda est, ut scilicet id agat unumquodque membrum ad quod factum est, ut neque loquatur manus, neque os audiat, nec oculus linguae officium assumat. Sunt enim quidam qui nisi buccis patentibus auscultare nesciunt, et quasi per os sensus ad cor influere debeat, palatum ad verba loquentis aperiunt. Alii quod adhuc pejus est! in agendo vel audiendo quasi canes sitientes linguam protendunt, et ad singulas actiones velut molam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digitum extendunt, supercilia erigunt, et oculos in orbem rotantes, aut profunda quadam consideratione defigentes, cujusdam intrinsecus magnificentiae conatus ostendunt. Alii caput jactant, comam excutiunt, vestimenta adaptando componunt, et latera cubi
Abbreviated transcription (Latin):
poris motus in nobis rep̃hendet.
nisi om̃ĩs ext̾ioris hominis inho¬
nesta figuratio. et motio indecens
ab int̾iori m̃tis corruptione mana¬
ret. Propt̾ea multũ ualet discipli¬
na ad coercendos prauos motus
animi. quatinꝰ mala desideria. dũ
ꝑcustodiam disciplinȩ stringunt᷑
ne foras effluant. tandem aliqͣndo
etiã int̾ius surg̾e ac moueri om̃ino
desuescant. Quia gͥ uicia gesticulati¬
onũ descͥpsimꝰ: ordo exigit. ut nc̃
qͥs sit inom̃i gestu modus discipli¬
nȩ diffiniamus. qͦd et sifortasse ꝑ
singła fac̾e ñ possumꝰ: magis tamen
expedit aliqͥd inde. ad eruditionẽ
dicere. qũã omĩno silere. Primũ gͦ
diligent̾ obseruandũ ẽ. ut singula
m̃bra. suũ teneant officiũ. neq
usurpent alienũ: deinde ut unum¬
quodq suũ opꝰ tam decent̾ ac mode¬
ste impleat. quatiꝰ ꝑ indisciplinã
aspicientiũ oculos ñ offendat.
Nam in quolibet horũ peccetur:

Expanded text:
poris motus in nobis reprehenderet, poris motus in nobis reprehenderet, nisi omnis exterioris hominis inhonesta figuratio et motio indecens, ab interiori mentis corruptione manaret. Propterea multum valet disciplina ad coercendos pravos motus animi, quatenus mala desideria dum per custodiam disciplinae stringuntur ne foras effluant, tandem aliquando etiam interius surgere ac moveri omnino desuescant. Quia igitur vitia gesticulationum descripsimus, ordo exigit, ut nunc quis sit in omni gestu modus disciplinae, definiamus, quod etsi fortasse per singula facere non possumus, magis tamen expedit aliquid inde ad eruditionem dicere, quam omnino silere. Primum ergo diligenter observandum est, ut singula membra suum teneant officium, neque usurpent alienum, deinde ut unumquodque suum opus tam decenter ac modeste impleat, quatenus per indisciplinam aspicientium oculos non offendat. Nam in quolibet horum peccetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ta angulũ. et ꝓpt̾ uiam domꝰ alie¬
nȩ graditur in obscuro.ad uesꝑascẽ¬
te die in noctis denebris et caligine.
et ecce mulier occurrit illi. ornadu
meretricio preꝑata ad capiendas
animas. garrula et uaga. qͥetis im¬
patiens. nec ualens in domo con¬
sistere pedib siuis. nc̃ foris. nc̃ in
pladeis. nc̃ iuxta angulos insidiais.
app̃hensumq deosculat᷑ iuuenem.
et ꝓcaci uultu blanditur. Statĩ eam
sequit᷑. quasi bos ad uictimã ductus.
et quasi agnꝰ lasciuiens et ignorans.
et nescit qͦd ad uincula stultus tra¬
hatur. donec tͣnssigat sagitta iecur
eius. Uelut si auis festinet ad laque¬
um: et nescit qͥa de ꝑiculo animȩ il¬
lius agitur. Uiȩ inferi domꝰ eiꝰ. pene¬
trantes. inferiora mortis. Nemo gͥ
deinceps putet parũ delinquere eos
qui contra disciplinã ad turpes mo¬
tus. et in ordinatas gesticulationes
m̃bra sua inflectunt: qͥa nũquam
scͥptura tã seuere istos ext̾iores cor¬

Expanded text:
ta angulum, et prope viam domus alieta angulum, et prope viam domus alienae graditur in obscuro, advesperante die, in noctis tenebris et caligine. Et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio, praeparata ad capiendas animas, garrula et vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibplateis, nunc juxta angulos insidians, apprehensumque deosculatur juvenem, et procaci vultu blanditur . Statim eam sequitur quasi bos ad victimam, ductus, et quasi agnus lasciviens et ignorans, et nescit quod ad vincula stultus trahatur, donec transfigat sagitta jecur ejus, veluti si avis festinet ad laqueum, et nescit quia de periculo animae illius agitur; viae inferi domus ejus, penetrantes interiora mortis . Nemo ergo deinceps putet parum relinquere eos qui contra disciplinam ad turpes motus, et inordina as gesticulationes membra sua inflectunt, quia nunquam Scriptura tam severe istos exteriores cor
Abbreviated transcription (Latin):
me indiciũ furoris exp̃ssit. dicens
om̃i temꝑe iurgia seminat. qͥa sicut
dictũ est. pͥmũ ꝑ leuitatis uicium et
inquietudinẽ. pax int̃nȩ tͣnqͥllitatis
dissoluit᷑. ac sic deinde agitata mens
in foueã furoris p̃cipitatur. Qũaius
idem ipsum qͦd dixit. graditur ore
ꝑu̾so. annuit oculis. terit pede. digi¬
to loquit᷑. ta furoris qũã in quietudi¬
nis signũ sit. & tam̃ hic solet ẽẽ or¬
do ꝑdicionis. ut pͥmũ homo ꝑ inqͥe¬
tudinẽ constantiã grauitatis deserat.
ac sic tandẽ usq ad impacientiã fu¬
roris erumpat. Habet etiã hic gestꝰ.
id ẽ citatus. siue inqͥetus. cũ molli et
ꝓcaci affinitatẽ: qͥa leuitas aliqͣndo
lascuuã. aliq̃n impatientiã desig.¬
nat. In quietus gestus. lasciuo et ꝓ¬
caci concordat sient ꝑ salomonẽ dr.
De fenestra domꝰ meȩ ꝑcancellos ꝓ¬
spexi: et uideo paruulos. considero
uecordẽ iuuenẽ qͥ tͣnsit ꝑ plateas. iuix¬

Expanded text:
me indicium furoris expressit, dicens: me indicium furoris expressit, dicens: Omni tempore jurgia seminat. Quia, sicut dictum est, primum per levitatis vitium et inquietudinem pax internae tranquillitatis dissolvitur, ac sic deinde agitata mens in foveam furoris praecipitatur. Quamvis enim id ipsum quod dixit, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, tam furoris quam inquietudinis signum sit, tamen hic esse solet ordo perditionis, ut primum homo per inquietudinem, constantiam gravitatis deserat, ac sic tandem usque ad impatientiam furoris erumpat. Habet etiam hic gestus, id est citatus sive inquietus, cum molli ac procaci affinitatem, quia levitas aliquando lasciviam, aliquando impatientiam designat. Inquietus gestus lascivo et procaci concordat, sicut per Salomonem dicitur: De fenestra domus meae per cancellos prospexi, et video parvulos, considero vecordem juvenem, qui transit per plateas jux
Abbreviated transcription (Latin):
sentẽ. uobis dicta suffic̾e posst̃. Cita¬
tus uł inquietꝰ. simul et turbidus ge¬
stus. ꝑ salomonẽ it̾m rep̃hendunt᷑.
ubi sicut iam in suꝑiori exemplo
demonstrauimꝰ. de uiro apostata
dr̃. Homo apostata uir inutilis gͣ¬
ditur ore ꝑuerso. annuit oculis. te¬
rit pede. digito loquit᷑. prauo corde
machinat᷑ malũ. et om̃i tempore
iurgia semmat. Huic extimplo
ueniet ꝑditio sua. nec habebit ul¬
tra medicinã. Quam sit eñi ꝑditi¬
oni ꝓximus. ipsa sua actione satis
demonstrat. qͥ ꝑ inquietudinis inciũ
in semetipso pacẽ ꝑdit. etiã pͥus qũã
foris obsistentẽ inueniat. Et quo p̃ci¬
pitandus sit patet si occasionẽ furo¬
ris inuenerit.que nullo turbante
ext̾ius. sua intus leuitas et impatien¬
tia ad furorẽ precipitẽ rapit. Unde
bene pꝰqũa inconstantiȩ et leuitatis
signaenumerat. dicens annuit ocu¬
lis. digito loquit᷑. terit pede. nouissi¬

Expanded text:
esentem vobis dicta sufficere possunt. Citaesentem vobis dicta sufficere possunt. Citatus vel inquietus simul et turbidus gestus per Salomonem iterum reprehenduntur, ubi, sicut jam in superiori exemplo demonstravimus, de viro apostata dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, pravo corde machinatur malum et omni tempore jurgia seminat . Huic extemplo veniet perditio sua, nec habebit ultra medicinam. Quam sit enim perditioni proximus, ipse sua actione satis demonstrat, qui per inquietudinis vitium in semetipso pacem perdit etiam priusquam foris obsistentem inveniat. Et quo praecipitandus sit patet, si occasionem furoris invenerit, quem nullo turbante exterius sua intus levitas et impatientia ad furorem praecipitem rapit. Unde bene postquam inconstantiae et levitatis signa enumeravit, dicens: Annuit oculis, digito loquitur, terit pede, novissi
Abbreviated transcription (Latin):
missa ẽ: tributis seruiet. Et iterũ.
de pigro. Uult et ñ uult piger ani¬
ma autẽ oꝑantiũ impinguabit᷑.
Rursũ de dissoluto. Qui mollis et
dissolutus ẽ in oꝑesuo fr̃ est sua
oꝑa dissipantis. Itẽ de pigro. Abscos¬
dit piger manũ suã sub ascella: et la¬
borat si ad os suũ applicauerit eam.
Item. Desideria occidunt pigrum.
noluerunt eñi qͥcquam manꝰ eius
oꝑari. Et it̾m. Dicit piger. Leo ẽ in
uia: in medio platearum occidendꝰ
sũ. Item. Sicut ostiũ in cardinesuo.
sic piger uertit᷑ in lecco. Et in libro
eccłastico: de pigro et tardo et disso¬
luto dr̃. In lapide luteo lapidabit᷑
piger. et om̃s loquent᷑ suꝑ asꝑnatio¬
nem illius. De stercore boũ lapida¬
bit᷑ piger. et om̃is qͥ detig̾it eũ: ex¬
cutiet manꝰ suas. Multa st̃ alia. si
enumerare uelim. quȩ ad increpati¬
oñẽ uł ad irrisionẽ hoꝵ in scͥpturis
dñr. de quib hȩc ad exhortationẽ p̃-¬

Expanded text:
missa est, tributis serviet . Et iterum missa est, tributis serviet . Et iterum de pigro: Vult et non vult piger, anima autem operantium impinguabitur . Rursum de dissoluto: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Item de pigro: Abscondit piger manum suam sub ascella, et laborat si ad os suum applicuerit eam . Item: Desideria occidunt pigrum, noluerunt enim quidquam manus ejus operari . Et iterum: Dicit piger: Leo est in via, in medio platearum occidendus sum . Item: Sicut ostiam in cardine suo, sic piger vertitur in lecto . Et in libro Ecclesiastico de pigro, tardo et dissoluto dicitur: In lapide luteo lapidabitur piger, et omnes loquentur super aspernationem illius. De stercore boum lapidabitur piger, et omnis qui tetigerit eum, excutiet manus suas . Multa sunt alia si enumerare velim, quae ad increpationem, vel ad irrisionem horum in Scripturis dicuntur, de quibus haec ad exhortationem pra
Abbreviated transcription (Latin):
homines nullam uel admodum
paruam culpã ẽẽ putant. quã distͥc¬
tea dõ pensentur ostendat. Dissolu¬
tũ et tardũ salomon arguit dicens.
Per agrum hominis pigri tͣnsui. et
ꝑ uineã uiri stulti. et ecce totũ reple¬
uerant urticȩ. oꝑuerant suꝑficiem
eiꝰ spinȩ. et maceria lapidũ destruc¬
ta erat. Quod cũ uidissem. posui in
corde meo. et exemplo didici di-¬
sciplinã. Usqueqͦ piger dormis:
Usqueqͦ de somno non consurgis:
Paululũ dormies. modicũ dormita¬
bis. P usillũ manꝰ conseres ut qui¬
escas: et ueniet quasi cursor egestaᷤ
tua. et m̃dicitas tua quasi uir ar
et considera uias eiꝰ et disce pruden¬
tiã. quȩ cũ non habeat ducẽ. nec pre¬
ceptorẽ. nec pͥncip̃e parat ęt̾ate cibũ
sibi. et congregat qͦd comedat in hy¬
eme. Itẽ de pigro. Sicut acetũ den¬
tib et fumus oculis: sic piger his
qui miserunt illũ. Et de dissoluto.
Manus fortiũ dñabit᷑: quȩ autẽ re¬

Expanded text:
homines nullam vel admodum homines nullam vel admodum parvam culpam esse putant, quam districte a Deo pensentur, ostendat. Dissolutum et tardum Salomon arguit dicens: Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, et ecce totum repleverant urticae, operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam . Usquequo piger dormis, usquequo de somno non consurgis? Paululum dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi cursor egestas tua, et mendicitas tua quasi vir armet considera vias ejus et disce prudentiam, quae, cum non habeat ducem, nec praeceptorem, nec principem, parat aestate cibum sibi, et congregat quod comedat in hieme . Item de pigro: Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger iis qui miserunt illum . Et de dissoluto: Manus fortium dominabitur, quae autem re
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ hic notat᷑ arrogantia. Ibans
et plaudebant. ambulabant et in¬
pedib suis cõposito gradu incede-¬
bant. hic notatur lasciuia. Sequit᷑.
Decaluabit dñs uertice filiarũ syon.
hȩc ẽ pȩna arrogandiũ. Et dñs cri-¬
nem earum nudabit. hȩc ẽ pȩna
lasciuoꝵ. Et qͥa hȩc uicia. luxus
p̃ciosarum uestium sequi solet:
pȩna qͦ eius subinfert᷑. cũ dr̃. Indie
illa auferet dñs ornatũ calciam̃toꝵ.
et lunulas.et torques. et monilia.
et armillas. et mitras. et discrimi-¬
nalia. et ꝑhichelidas. et murenu¬
las. et olfactoria. et maures. etamu¬
los. et gemmnas in fronde penden¬
tes. et mucatoria. et pallia. et linthe¬
amina. et acus. et specula. et sindo¬
nes.et uittas. et theristxa. et erit
ꝓsuaui odore fetor. et ꝓ zona funi-¬
culus. et ꝓcrispanti crine caluiti¬
um: et ꝓfascia peccorali cilicium.
Ecce quã diligent᷑ omĩa uanitatis
insignia enu̾merat. ut hȩc in qͥb

Expanded text:
oculorum, hic notatur arrogantia. Ibant oculorum, hic notatur arrogantia. Ibant et plaudebant, ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant, hic notatur lascivia. Sequitur: Decalvabit Dominus filiarum Sion, haec est poena arrogantium. Et Dominus crinem earum nudabit, haec est poena lasciviorum. Et quia haec vitia luxus pretiosarum vestium sequi solet, poena quoque ejus subinfertur cum dicitur: In die illa auferet Dominus ornatum calceamentorum et lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et periscelidas, et murenulas, et olfactoria, et inaures, et annulos, et gemmas in fronte pendentes, et mutatoria, et pallia, linteamina, et acus, et specula, et sindones, et vittas, et theristra; et erit pro suavi odore, fetor; et pro zona, funiculus; et pro crispanti crine, calvitium; et pro fascia pectorali, cilicium . Ecce quam diligenter omnia vanitatis insignia enumerat, ut haec in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
despici uidet. etiã ꝓ eo in quo ip̃se
głatur. & qͥa lascuuia et mollicies a¬
mica ẽ ꝓcacib et suꝑbis. increpata
arrogantia lascuuiam etiã arguit:
cũ subiungit. Tolle molã. mole fa¬
rinã. denuda turpitudinẽ. disco¬
oꝑi humerũ. reuela crura. tͣnsi flu¬
mina. qͥa ultra ñ uocaberis mollis
et tenera. Qũa sit gͦ odibilis apud
dm̃ lasciuia et ꝓcacitas: ex hoc pa¬
tent̾ ostendit᷑. quod scͥptura tã di¬
stricta animaduersione et deiecti¬
oñe arrogantib. et asꝑitatẽ molli¬
bus. suꝑuenturã cõminat᷑. Hinc
ẽ rursum. qͦd ꝑ eundẽ ysaiam con¬
tra lasciuos et ꝓcaces dr̃. Et dixit
dñs. Pro eo qͦd eleuatȩ st̃ filiȩ syon.
et ambulauerunt extento collo. et
nutib oculoꝵ ibant. et plaudebant.
ambulabant. et in pedib suis cõposi¬
to gradu incedebant. decaluabit do¬
minus uertic̃e filiarũ syon. Am
bulabant extento collo. et nutibus

Expanded text:
despici videt, etiam pro eo in quo ipse despici videt, etiam pro eo in quo ipse gloriatur. Sed quia lascivia et mollities amica est procacibus et superbis, increpata arrogantia, lasciviam etiam arguit cum subjungit: Tolle molam, mole farinam, denuda turpitudinem, discooperi humerum, revela crura, transi flumina, quia ultra non vocaberis mollis et tenera . Quam sit ergo odibilis apud Deum lascivia et procacitas, ex hoc patenter ostenditur, quod Scriptura tam districta animadversione et dejectionem arrogantibus, et asperitatem mollibus superventuram comminatur. Hinc est rursum quod per eumdem Isaiam contra lascivos et procaces dicitDeus: Pro eo quod eleuatę sunt filię Syon, et ambulauerunt extento collo, et nutibus oculorum ibant, et plaudebant et ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant, decaluabit Dominus uertices filiarum Syon, et bulabant extento collo et nutibus
Abbreviated transcription (Latin):
scẽde. sede in puluere uirgo filiaba¬
bilonis. sede int̾ra. ñ ẽ solium filiȩ
chaldeoꝵ. qͥa ultra ñ uocaberis mol¬
lis et tenera. tolle molã mole fari-¬
nã. denuda turpidudinẽ tuã. disco¬
oꝑi humerũ. reuela crura. tnsi flu¬
mina. Et post pauca. Sede. tace. in¬
tra in tenebras filia chadeoꝵ. quia
ñ uocaberis ultra dña regnoꝵ. Quȩ
gͥ descendere p̃cipit᷑: de ꝓcaci gestu¬
et typo arrogantiȩ increpat᷑. Unde
et bene subiungitur. ñ ẽ solũ filiȩ chal¬
deoꝵ: qͥa sepe homo apud alios. can¬
tomagis despectꝰ habetur. qͣntomagis
apud seipsũ ꝑ tumorẽ arrogantiȩ ex¬
tollit᷑. ut impleat᷑ illa sententia ueri¬
tatis qua dr̃. Omĩs qͥ se exaltat humi¬
liabitur. et om̃is qͥ se humiliat exal¬
tabit᷑. De quo adhuc subinfertur: cũ
dr̃. Sede. tace. intra tenebras filia chal¬
deoꝵ. qͥa ñ uocaberis ultra dña reg¬
nore Magna et enĩ tunc hominem

Expanded text:
scende, sede in pulvere, virgo filia Bascende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, sede in terra, non est solium filiae Chaldaeorum, quia ultra non vocaberis mollis et tenera. Tolle molam, mole farinam, denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina . Et post pauca: Sede, tace, intra in tenebras, filia Chaldaeorum, quia non vocaberis ultra domina regnorum . Quae ergo descendere praecipitur, de procaci gestuet typo arrogantiae increpatur. Unde et bene subjungitur, non est solium filiae Chaldaeorum; quia saepe homo apud alios tanto magis despectus habetur, quanto magis apud seipsum per tumorem arrogantiae extollitur, ut impleatur illa sententia Veritatis qua dicitur: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur . De quo adhuc subinfertur cum dicitur: Sede, tace, intra tenebras, filia Chaldaeorum, quia non vocaberis ultra domina regnorum . Magna etenim tunc hominem
Abbreviated transcription (Latin):
agit. nullo rationis moderamine
gub̃nat᷑. S sciendũ ẽ qͦd in his uicio¬
sis gestib quidã adinuic̃e similes
quodã modo eẽ uident᷑. et qũe adm¬
dum uicia de quib nascunt᷑ intrase
multũ non discrepant: ita ipsi quoq
motus ext̾iores quãdã ad inucẽ con¬
cordiam ꝑu̾sitatis obseruant. sicut
similes st̃ gestus mollis et ꝓcax. dis¬
solutꝰ et tardus. citatus et turbidus.
qͥa et uicia ipsa int̃ se similia sunt.
sicut ẽ lasciua et iactantia. negligen¬
tia et pigritia. inqͥetudo et impaci¬
entia. Propt̾ea om̃s isti mordina¬
tigestus. qͥa de int̾iorib animȩ
ꝓdcunt corruptionib. in multis
scͥpturarũ locis. grauit̃ argui et rep̃¬
hendi inueniunt᷑. quȩ etsi ꝑ singła
enumerare ñ possumꝰ. ne tam̃ ꝓ ni¬
chilo rẽ tantũ exaggerare uideamͦ.
quedã ex his exempli causa reuol¬
uemꝰ. De molli et ꝓerci gestu lasci
uã et arrogantẽ animam. dñs ꝑ

Expanded text:
agit nullo rationis moderamine agit nullo rationis moderamine gubernatur. Sed sciendum est quod in his vitiosis gestibus quidam inter se similes quodammodo esse videntur, et quemadmodum vitia de quibus nascuntur, inter se non multum discrepant, ita ipsi quoque motus exteriores quamdam inter se concordiam perversitatis observant; sicut similes sunt gestus mollis et procax, dissolutus et tardus, citatus et turbidus, quia et vitia ipsa inter se similia sunt, sicut et lascivia, et jactantia, negligentia et pigritia, inquietudo et impatientia. Propterea omnes isti inordinati gestus, quia de interioribus animae prodeunt corruptionibus, in multis Scripturarum locis graviter argui et reprehendi, inveniuntur; quae, etsi per singula enumerare non possumus, ne tamen pro nihilo rem in tantum exaggerare videamur, quaedam ex his exempli causa revolvemus. De molli et procaci gestu lasciviam et arrogantem animam Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
modis rep̃hensibilis inuenit᷑.
scilicet si ẽ aut mollis aut dissolucus.
aut tardus. aut citatus. aut ꝓcax.
aut turbidus. Mollis significat la¬
sciuiam. dissolutus negligentiam.
tardus pigriciã citatus inconstanti¬
am. ꝓcax suꝑbiã. turbidus iracundi¬
am. ham qͦd inordinati motus corꝑs
corruptionẽ et dissoludionẽ indicent
m̃tis: suꝑius iam demonstratũ est.
ubi salomonis testimonio uirum
apostatã ext̾iorib indiciis auersio¬
nẽ animi sui ꝓmentẽ ostendimus.
Ait eñi. Homo apostata. uir inut¬
lis. graditur ore ꝑuerso. annuit ocu¬
lis. terit pede. digito loquit᷑. qͥa uide¬
licet cũ mens int̾ius acustodia sua
soluit᷑. m̃bra foris ad omnẽ actum
mordinade cõmouent᷑. et uelut cor¬
pus ꝑalitici motũ quidẽ habet. sed
officia m̃broꝵ in sius actionib ser¬
uare ñ ualet. sic iste impacientia
quidẽ et fiuccuatione m̃tis ad que¬
libet p̃ceps impellit᷑. s in om̃ib qu̧

Expanded text:
modis reprehensibilis invenitur, modis reprehensibilis invenitur, scilicet, si est aut mollis, aut dissolutus, aut tardus, aut citatus, aut procax, aut turbidus. Mollis significat lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbidus iracundiam. Nam quod inordinati motus corporis, corruptionem et dissolutionem indicent mentis superius jam demonstratum est; ubi Salomonis testimonio virum apostatam exterioribus indiciis aversionem animi sui promentem ostendimus. Ait enim: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur , quia videlicet cum mens interius a custodia sui solvitur, membra foris ad omnem actum inordinate commoventur. Et velut corpus paralytici modum quidem habet, sed officia membrorum in suis actionibus servare non valet, sic iste impatientia quidem et fluctuatione mentis ad quaelibet praeceps impellitur, sed in omnibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
strare. qͣntũ ipsi t̾rena despiciant. nec
carne quȩ moritura ẽ. cultu suꝑstitio¬
so excolere. ẜ pompe indum̃toꝵ mo
rũ ornam̃ta anteferre. uestim̃ta plus
uilia quã p̃ciosa. plus grossa: quam
subtilia. plus asꝑa quã mollia: plus
fusca: quã nitida. plus neglecte qũã
acurate cõposita uel ad aptata ama¬
re: quatinꝰ si non possint in uestim̃tis
suis ꝑ om̃ia cõmoditatẽ abscidere.
nunquã tam̃ p̃sumant eis uti ad
ostentationẽ. Roterant hȩc forcassis
beniuolentib. ad eruditionẽ mode¬
stiȩ et humilitatis sufficere. S scio
duros et rebelles animos. nͥ adhuc
mordaciorib lupatis frenati fu̾int.
ñ facile a uia pͥstim erroris declina¬
re. Quos quidẽ opordet in cunctis
obseruantiis usq ad unguẽ stringẽ:
et ut nullus deuiandi locus t̃giuer¬
sationi relĩquat᷑. ad singła uestigia
et figuratio m̃broꝵ corꝑis. ad
omnẽ agendi et habendi modum.
ic sex

Expanded text:
strare quantum ipsi terrena despiciant, nec strare quantum ipsi terrena despiciant, nec carnem quae moritura est cultu superstitioso excolere, sed pompae indumentorum, morum ornamenta anteferre. Vestimenta plus vilia quam pretiosa, plus grossa quam subtilia, plus aspera quam mollia, plus fusca quam nitida, plus neglecte quam accurate composita vel adaptata amare, quatenus si non possint in vestimentis suis per omnia commoditatem abscindere, nunquam tamen praesumant eis uti ad ostentationem. Poterant haec fortassis benevolis ad eruditionem modestiae et humilitatis sufficere, sed scio duros et rebelles animos, nisi ad haec mordacioribus lupatis frenati fuerint, non facile a via pristini erroris declinare. Quos quidem oportet in cunctis observationibus usque ad unguem stringere, et ut nullus deviandi locus tergiversationi relinquatur, ad singula vestigia et figuratio membrorum corporis, ad omnem agendi et habendi modum; hic sex
Abbreviated transcription (Latin):
ta popłi comedunt. et uictimas in
ꝓfundũ declinant: qͥa qͦd alii ꝓ re¬
dẽptione animarũ suarũ offerunt.
hoc ipsi accipientes: ꝑ illicitũ usum
ad damnationẽ animarũ suarum
conu̾tunt. Ue coronȩ suꝑbiȩ effra¬
im et flori decidenti: qͥa omĩs caro
ni. Exesiccatũ ẽ fȩnũ et cecidit flos:
qͥa sp̃c iracundiȩ dm̃ exsufflauit in
illud. Exsiccatũ ẽ fȩnũ et cecidit fios:
uerbũ autẽ dñi manet in ȩt̃num.
Quid gͥ suꝑbit cuns et pulius. fu¬
mꝰ euanescens. et uapor ad modicũ
parens. qͥd ẽ homo putredo. et filiꝰ
hominis u̾mis: Uermis ipse. et uer¬
mis hereditas eius: hereditabit
eñi homo. u̾mes. bestias. serpentes.
Quantũ cũq ex colatur et ornetur.¬
quid ẽ aliud caro quã caro: Quidg̃
ꝓdest in habitu qͥforis ad tempꝰ adhe¬
ret głam quȩrere. et corruptionis
putredinẽ quȩ in nobis ẽ. et semꝑ
ꝑmanet. ñ considerare: Propterea
debent amatores religionis oꝑe demos¬

Expanded text:
ta populi comedunt , et victimas in profundum declinant , quia quod alii pro redemptione animarum suarum offerunt, hoc ipsi accipientes per illicitum usum ad damnationem animarum suarum convertunt. Vae coronae superbiae Ephraim et flori decidenti , quia omnis caro ri. Exsiccatum est fenum et cecidit flos, qfenum et cecidit flos, verbum autem Domini manet in aeternum . Quid igitur superbit cinis et pulvis , fumus evanescens et vapor ad modicum parens? . Quid est homo nisi putredo, et filius hominis nisi vermis? Vermis ipse, et vermis haereditas ejus, haereditabit enim homo vermes, bestias, serpentes . Quantumcunque excolatur et ornetur,quid est aliud caro quam caro? Quid igitur prodest in habitu qui foris ad tempus adhaeret, gloriam quaerere, et corruptionis putredinem, quae in nobis est et semper permanet, non considerare? Propterea debent amatores religionis opere demon
Abbreviated transcription (Latin):
suo exemplo docet. qͥcũ apłos adhuc
imbecilles et ad sublimioris doctri¬
nȩ eruditionẽ impares aspiceret
ait. adhuc multa habeo uob̃ dic̃e.
s non pocestis portare mͦ. Itẽ ali¬
qͣndo tacendũ ẽẽ ꝓpt̾ p̃cipitatio¬
nẽ loquendi uitandam. salomon

Expanded text:
suo exemplo docet; qui, cum apostolos adhuc suo exemplo docet; qui, cum apostolos adhuc imbecilles et ad sublimioris doctrinae eruditionem impares aspiceret, ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Item aliquando tacendum esse propter praecipitatione
Abbreviated transcription (Latin):
les sunt. ad qͦs uerbũ debeaniꝰ face.
qͦd duob modis fieri potest. scilicet
dũ uł reuerentia dignitati ꝑsonȩ
impendit᷑. uł malicia incorrigibił.
atq idõ indigna ammonitione
existimat᷑. Singła hȩc exemplis
scͥpturarũ ꝓbare possumꝰ. qͥa non
uno s multis singula quȩq confir¬
mari scͥpturarũ testimoniis inue¬
nimꝰ. Quod sermonẽ eorum qui
priores nobis loqui ceꝑant ñ debea¬
mꝰ int̾rumꝑe. s semꝑloquentes ali¬
os et p̃cipue eos qͥ utilia et recta lo-¬
cunt᷑ ꝓpt̾ custodiã disciplinȩ reue¬
rent̃ sustin̾e. atq expectare. sc̃s iob
nob̃ ostendit. qͥcũ de sua disciplina
et de alior erga se reuerentia loque¬
ret᷑. int̾ cęt̾a sic ait. Qui me audie¬
bant. expectabant sententiã meã.
et intenti tacebant ad consilium
meũ. Uerbis meis addere nichil
audebant. et suꝑ illos stillabat elo¬
quiũ meũ. Item sepe ꝓpt̾ infirmi¬
tatẽ auditoꝵ tacendum ẽẽ dñs

Expanded text:
facere, quod duobus modis fieri potest, scilicet dum vel reverentia dignitati personae impenditur, vel malitia incorrigibilis atque ideo indigna admonitione existimatur. Singula haec exemplis Scripturarum probare possumus, quia non uno sed multis singula quaeque confirmari Scripturarum testimoniis invenimus. Quod sermonem eorum qui priores nobis loqui coeperant, non debeamus interrumpere, sed semper loquentes alios et praecipue eos qui utilia et recta loquuntur, propter custodiam disciplinae reverenter sustinere atque exspectare, sanctus Job nobis ostendit, qui cum de sua disciplina et de aliorum erga se reverentia loqueretur, inter caetera sic ait: Qui me audiebant, exspectabant sententiam meam; et intenti tacebant ad consilium meum, verbis meis addere nihil audebant, et super illos stillabat eloquium meum . Item saepe propter infirmitatem auditorum tacendum esse, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
quendi sumit᷑. quȩ pꝰmodũ temꝑe
loquendi in uoce teneatur. Aliqͣn¬
do tacere debemꝰ ꝓpt̾ea qͦd alter pͥor
loqui cepit. ne forte si sermonẽ eius
uerborũ nr̃oꝵ ꝓlatione intrumpi¬
mꝰ. et eũ qͥ loquitur. et eos qͥ audu
parit̾ offendamꝰ. Aliqͣndo tacendũ
est. ꝓpt̾ea qͥa ad id qͦd dicere uolu¬
mꝰ.animos auditoꝵs ꝑatos adhuc

Expanded text:
quendi sumitur, quae postmodum tempore quendi sumitur, quae postmodum tempore loquendi in voce teneatur. Aliquando tacere debemus propterea quod alter prior loqui coepit, ne forte si sermonem ejus verborum nostrorum prolatione interrumpimus, et eum qui loquitur, et eos qui audiunt pariter offendamus. Aliquando tacendum est propterea, quia ad id quod dicere volumus, animos audit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt paucis reuelanda in manife
tio ẽ. qͣndo qͥd dicen ⁊ dũ sit atten¬
dere. Est tempꝰ qͣndo nichil. et est
tempꝰ qͣndo aliqͥd dicendũ est. Hul¬
lum uͦ tempꝰ est: qͣndo dicenda sunt
omĩa. Tempus ẽqͣndo nichil di-¬
cendũ ẽ. qͥa tempꝰ tacendi. et tempꝰ
qͣndo aliqͥd. qͥa tempꝰ loquendi. tem¬
pus uͦ qͣndo om̃ia nũqũa. qͥa sicut
idẽ salomon ait. mala aurea in lectis
argenteis. qui loquit᷑ uerbũ intem¬
pore suo. Habet gͥ om̃e uerbũ dempꝰ
suũ qͣndo ꝓferri debeat. et tempus
qͣndotaceri. Quando autẽ loquen¬
dũ sit melius ostendimꝰ. si pͥus qͣndo
tacendũ sit demonstremꝰ. Tempus
em̃ tacendi. tempꝰ loquendi debet
p̃cetdẽ. qͥa pͥus ꝑsilentiũ tempore
tacendi discitur. qͦd postea ꝑ uerbũ
temꝑe loquendi ꝓferatur. Propte¬
rea non ait salomon tempꝰ loqu̾e¬
di. et tempꝰ tacendi. s tempꝰ tacen¬
i. et tempꝰ loquendi. qͥa prius
sicut dictum ẽ insilentio forma lo¬

Expanded text:
sunt paucis revelanda, in manifetio est quando quid dicendum sit attendere. Est tempus quando nihil, et est tempus quando aliquid dicendum est, nullum vero tempus est quando dicenda sunt omnia. Tempus est quando nihil dicendum est, quia tempus tacendi; et tempus quando aliquid, quia tempus loquendi, tempus vero quando omnia, nunquam, quia sicut idem Salomon ait: Mala aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo . Habet igitur omne verbum tempus suum quando proferri debeat, tempus quando taceri. Quando autem loquendum sit, melius ostendemus, si prius quando tacendum sit demonstremus. Tempus enim tacendi tempus loquendi debet praecedere, quia prius per silentium tempore tacendi discitur, quod postea per verbum tempore loquendi proferatur. Propterea non ait Salomon: Tempus loquendi et tempus tacendi, sed tempus tacendi et tempus loquendi , quia prius, sicut dictum est, in silentio forma lo
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ ꝓpriis reb abrenuntiauerat:
sqͥa in his quȩ possidebat temꝑanci¬
am seruare noluit. post illicitũ usũ
tantã damnationẽ meruit. qͥd pu¬
tamꝰ isti faciunt. qͥ ꝓpͥa ñ habentes.
alienã elemosinam cultui suȩ elaci-

Expanded text:
nondum propriis rebus abrenuntiaverat, nondum propriis rebus abrenuntiaverat, sed quia in iis quae possidebat temperantiam servare noluit, post illicitum usum tantam damnationem meruit, quid putamus isti facient, qui propria non habentes alienam eleemosynam cultu
Abbreviated transcription (Latin):
s etiã coram hominib cariores et
honorabiliores existunt. Eant gͦ nc̃
miseri et stulti. ac om̃is honestatis
ignari. eant et comant pannos su¬
os. qͥ ñ intelligunt quã iuste inui¬
ris religiosam uitã ꝓfessis. cultus
tur. Non inquit. in ueste p̃ciosa.
Uideant gͦ quanta ñ dico rep̃hensi¬
one s confusione. immo potius qͣn¬
ta damnatione digni sunt:qͥ in ꝓ¬
posito religionis cultui p̃ciosarum
uestiũ student. quia diues ille qui
in euglio purpura et bysso induit᷑.
postea in torm̃tis inferni ȩc̃nalit̃
cruciandus sepelicur. Quid autẽ
in purpura. iisi color et p̃ciũ. et
qͥd in bysso nͥ mollities rep̃hen¬
ditur: Cum gͦ carni suȩ et in pur¬
pura decorẽ. et in bysso mollitiẽ
simul et luxuriosus fuisse cõpro¬
batur. Quigͦ corꝑi suo pͥus illicite
fom̃ta uiciorũ exhibuit. iure post¬
modũ hunc cruciandũ flamma
torm̃torũ accepit. Et tam̃ diues iste

Expanded text:
sed etiam coram hominibus chariores et sed etiam coram hominibus chariores et honorabiliores existunt. Eant ergo nunc miseri et stulti ac omnis honestatis ignari, eant et comant pannos suos, qui non intelligunt quam juste in viris religiosam vitam professis cultus ptur, non, inquit, in veste pretiosa . Videant ergo quanta non dico reprehensione sed confusione, imo potius quanta damnatione digni sunt, qui in propositio religionis, cultui pretiosarum vestium student, quia dives ille qui in Evangelio purpura et bysso induitur, postea in tormentis inferni aeternaliter cruciandus sepelitur . Quid autem in purpura nisi color et pretium, et. quid in bysso nisi mollities reprehenditur? Cum ergo carni suae et in purpura decorem, et in bysso mollitiem  superbus simul et luxuriosus fuisse comprobatur. Qui ergo corpori suo prius illicite fomenta vitiorum exhibuit, jure postmodum hoc cruciandum flamma tormentorum accepit. Et tamen dives iste
Abbreviated transcription (Latin):
etiã in presenti uita uindictam ca¬
pimꝰ. qͥa hisdẽ suis pannns. quib
stulti et uecordes. mulierib. ĩmo
meretricib studia sua auferunt:
et tanto dedecore. qͣnta suꝑsticione
cũ habitu penȩ sexũ mutaueru ñ.
Alii sunt mille modi. qͥb homineᷤ
uanissimi. et suꝑstitiosissimi. spec.¬
taculũ de se incuentib p̃bere con¬
cupiscunt. S hec omĩa seruus dĩ.
magna debet constandia despic̾e.
cũ uideat nullos nͥ stultos et irri¬
sione dignissimos studiis talibus
deseriure. Hȩc eñi omĩa uere reli¬
gioni contraria sunt: et om̃s qui
curã et studiũ bis adhibent. qͣntũ¬
areligione alieni sint patent̃ osten¬
dunt. S gr̃a dĩ om̃s qͥ mͦ in religio¬
ne consticuti talib student: et ꝑ
hȩc hominib placere cupiunt. om¬
nib hominib magis uiles et con-¬
tẽptibiles fiunt. Ꝙeconu̾so qͥ hȩc
ꝓpt dm̃ despiciunt. ñ solũ cora dõ.

Expanded text:
etiam in praesenti vita vindictam caetiam in praesenti vita vindictam capimus, quia iisdem suis pannis quibus stulti et vecordes, mulieribus, imo meretricibus studia sua auferunt, et tanto dedecore quanta superstitione cum habitu pene sexum mutaverunt. Alii sunt mille modi quibus homines vanissimi et superstitiosissimi spectaculum de se intuentibus praebere concupiscunt. Sed haec omnia servus Dei magna debet constantia despicere, cum videat nullos nisi stultos et irrisione dignissimos studiis talibus deservire. Haec enim omnia verae religioni contrariae sunt et omnes qui studium et curam his adhibeant, qostendunt. Sed gratia Dei omnes qui modo in religione constituti talibus student, et per haec hominibus placere cupiunt, omnibus hominibus magis viles et contemptibiles fiunt. Et econverso qui haec propter Deum despiciunt non solum coram Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. alii contorquentes et cõplec¬
tentes inuoluunt. Alii toto conami¬
ne stringentes. et findentes ea. oĩa
corꝑis sui limam̃ta inuerecundis¬
sima quadã turpitudine aspicien¬
tib numeranda exponunt. Alii
iactando et uentilando pannos
suos leuitatẽ m̃tis suȩ ex ipsa habi¬
tus sui mobilitate ostendunt. Alii
mcedentes sinuoso sirmate t̃ram
uerrunt. et limbis dependentib.
immo retro consequentib caudis.
insimilitudinẽ uulpium uestigia
sua obducunt. Bene ꝓfecto ut post¬
ne sint amplius inrecordatione intͣ̃¬
ra uiuentiũ. Qui ut ostendant de
numero illoꝵ se ẽẽ de qͥb psalmi¬
sta dicit. ñ sic impii ñ sic. h tanquam
puluis quẽ ꝓicit uentus a facie t̾rȩ.
quacũq ꝑrexerint. quasi tempesta¬
tis turbo puluerẽ concitant et ipsi
filii tenebrarũ. illud lum̃ foris oculis
hominũ subtrahunt. qͦd intus ceca.¬
ta m̃te ꝑdidert̃. Est tam̃ in qͦ deeis

Expanded text:
gunt, alii contorquentes et complecgunt, alii contorquentes et complectentes involvunt. Alii toto conamine stringentes et findentes ea, omnia corporis sui lineamenta, inverecundissima quadam turpitudine aspicientibus numeranda exponunt. Alii jactando et ventilando pannos suos, levitatem mentis suae ex ipsa habitus sui mobilitate ostendunt. Alii incedentes sinuoso syrmate terram verrunt et limbis dependentibus, imo retro consequentibus caudis in similitudinem vulpium vestigia sua obducunt. Bene profecto, ut postne sint amplius in recordatione in terra viventium. Qui ut ostendant de numero illorum se esse, de quibus Psalmista dicit: Non sic impii non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae , quacunque perrexerint, quasi turbo tempestatis pulverem concitant, et ipsi filii tenebrarum illud lumen foris oculis hominum subtrahunt, quod intus caecata mente perdiderunt. Est tamen in quo de eis
Abbreviated transcription (Latin):
leat disciplina: ñc qualit̾ custodiri
debeat considemꝰ. Quatuor sunt p̃¬
cipue inquib conseruanda ẽ disci¬
plina. in habitu. i gestu. in locutio
stoditur ingenere et qualitate inco¬
lore et formatõe: et coaptatione
uestim̃toꝵ. In genere scilicet ne sĩt
uestim̃ta nr̃a nimis preciosa. In qͣ¬
litate: ne nimis sint subtilia. uł mol¬
lia. In colore: nenimis sint nitida.
siue quolibet alio modo supra qũa¬
u̾sationis expecit fucata. In forma¬
tione: ut sint decent̾ et religiose cõ¬
posita. et humilitatis signũ haben¬
tia idẽ non nimis mana. aut de¬
pendentia. aut fluxa. nec nimis stric
portandi ꝑtinet. Nam st̃ quidã stul¬
ti. qͥstultis placere cupientes. qͦdã
artificio uestim̃ta sua circa se cõpo¬
nunt. Alii uͦ maiori scuͬrilicate. ri¬
diculose tͣnsuertunt. Alii autem
ut pompã dese faciant: explicans
ea. et qͣntũ possunt latiꝰ distenduñ.
Alii tenere corrugata in unũ colli¬

Expanded text:
leat disciplina, nunc qualiter custodiri leat disciplina, nunc qualiter custodiri debeat consideremus. Quatuor sunt praecipue in quibus servanda est disciplina, in habitu, in gestu, in locutionstoditur, in genere et qualitate, in colore et formatione et coaptatione vestimentorum. In genere, scilicet ne sint vestimenta nostra nimis pretiosa. In qualitate, ne nimis sint subtilia vel mollia. In colore, ne nimis sint nitida, sive quolibet alio modo supra quaversationis expetit fuscata. In formatione, ut sint decenter et religiose composita, et humilitatis signum habentia, id est non nimis magna aut dependentia, aut fluxa, nec nimis strictportandi pertinet, nam sunt quidam stulti qui stultis placere cupientes, quodam artificio vestimenta sua circa se componunt. Alii vero majori scurrilitate ridiculose transvertunt, alii autem ut pompam de se faciant, explicant ea, et quantum possunt, latius distendunt. Alii temere corrugata in unum colli
Abbreviated transcription (Latin):
prauo corde machinat᷑ malũ. et in
om̃i temꝑe iurgia seminat. Propte¬
rea eñi hunc talem. quẽ de indisci¬
plina et discordia parit̃ notare uo¬
luit. pͥus apostatã nominauit: qͥa
nͥ pͥus intꝰ a conspectu conditoris aũ¬
sione m̃tis caderet. foris postmodũ
ad inconstantiã et seminanda uir¬
gia ñ ueniret. Liganda sunt gͦ foris
ꝑdisciplinã m̃bra corꝑis. ut intͥn¬
secus solidetur status m̃tis: quatinus
dũ undiq ext̾ior custodia. int̾iori mo¬
bilitati eoercendȩ opponitur: tandẽ
mens ad pacẽ stabilẽ insemet ipsa col¬
ligatur. Om̃ĩum nanq uitiorũ motꝰ
disciplina coercet: et qͣntũ mala de¬
sideria foris coercendo cõpͥmit. tan¬
tũ ꝑeam bonũ desideriũ int̾ius con¬
ualescit. paulatimq eadẽ uirtutis
forma ꝑconsuetudinẽ m̃ti impͥmit᷑.
quȩ foris ꝑ disciplinã in habitu cor¬
ꝑis conseruat᷑. Ecce uidimꝰ qͣntũ ua¬

Expanded text:
pravo corde machinatur malum, et in pravo corde machinatur malum, et in omni tempore jurgia seminat . Propterea enim hunc talem quem de indisciplina et discordia pariter notare voluit prius apostatam nominavit, quia nisi prius intus a conspectu Conditoris aversione mentis caderet, foris postmodum ad inconstantiam et seminanda jurgia non veniret. Liganda ergo sunt foris per disciplinam membra corporis, ut intrinsecus solidetur status mentis, quatenus dum undique exterior custodia interiori mobilitati coercendae opponitur, tandem mens ad pacem in semetipsa colligatur. Omnium namque vitiorum motus disciplina coercet, et quantum mala desideria foris coercendo comprimit, tantum per eam bonum desiderium interius convalescit. Paulatimque eadem virtutis forma per consuetudinem menti imprimitur, quae foris per disciplinam in habitu corporis conservatur. Ecce vidimus quantum va