comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Bene uobiscum facit deus. bene uobiscũ
facit romana eclesia. facit ille qd̾ pater
facit. illa quod mater. Et reuera quid
uobis debuit facere ⁊ ñ fecit : Si postu¬
lastis mitti uobis decuria honorabiles
personas ad honorem dei ⁊ ur̃m: fc̃m est
Si postulasti confirmari quod unammi¬
tas uestra de uenerabilis patris uestri
electione firmauerat: fcm̃ est. Si uolui¬
stis licuisse uobis quod illicitum nͥ pro
inagna quidem necessitate sacͥ canones
iudicant. translationem scilicet episco¬
pii in archiepiscopatum: concessum est
Si rogastis erui ciues uestros de uincłis
placentinorum. quod utiq ego p̾termit¬
tere nec uolo nec ualeo: et hoc factũ est.
In quopostremo quecũq rationabilis
petitio filie. ñ dico repulsam. s uel morã
passa est apud piam matrem: en ad com¬
plementum palle̾um presto est plenitu¬
do honoris. Nunc uero audi me uiclita
plebs. gens nobilis. ciuitas gloriosa.
audi inquam me. ueritatem dico. non

Expanded text:
e vobiscum facit Deus: bene vobiscum facit Romana Ecclesia. Facit ille quod pater: facit illa quod mater. Et revera quid vobis debuit facere, et non fecit? Si postulastis mitti vobis de curia honorabiles 141 personas ad honorem Dei et vestrum, factum est. Si postulastis confirmari quod unanimitas vestra de venerabilis patris vestri electione firmaverat, factum est. Si voluistis licuisse vobis quod illicitum, nisi pro magna quidem necessitate, sacri canones judicant, translationem episcopii scilicet in archiepiscopatum, concessum est. Si rogastis erui cives vestros de vinculis Placentinorum, quod utique ego praetermittere nec volo nec valeo; et hoc factum est. In quo postremo quaecunque rationabilis petitio filiae, non dico repulsam, sed vel moram passa est apud piam matrem? En ad complementum pallium praesto est, plenitudo honoris. Nunc vero audi me, inclyta plebs, gens nobilis, civitas gloriosa. Audi, inquam, me veritatem dico, non
Abbreviated transcription (Latin):
facere uobiscum. facti sumus letantes.
Que ciuitas ñ inuidet s Serua depositũ
urbs fidelis. agnosce gratiam. stude:
prerogatiue non inueniri ingrata. Ho¬
nora tuum ⁊ uniuersitatis patrem. ho¬
nora mundi principes qui in tesunt ⁊
iudices terre. quoꝵ te presentia reddit
illustrem. glouosam. famosam. Alioqͥn
si ignoras te opulchra int̾ ciuitates. egre¬
dieris post greges sodalium tuorum
pascere hedos tuos. Sapientibꝰ sat dc̃m
est. commendo uobis marchionem.
engelbertum qui domino pape et ami¬
cis eius missus est in adiutorium. iuue¬
nis fortis ⁊ strenuus.⁊ si ñ fallor fidelis
Habetote eum magis nostris pretibus
commnendatum: quia ⁊ ego ei uos ampli
commendare curaui. monuiq ut ur̃is

Expanded text:
facere vobiscum, facti sumus laetantes. facere vobiscum, facti sumus laetantes. Quae civitas non invidet? Serva depositum, urbs fidelis, agnosce gratiam, stude praerogativae non inveniri ingrata. Honora tuum et universitatis Patrem, honora mundi principes, qui in te sunt, et judices terrae; quorum te praesentia reddit illustrem, gloriosam, famosam. Alioquin si ignoras te, o pulchra inter civitates, egredieris post greges soladium tuorum pascere haedos tuos. Sapientibus sat dictum est. Commendo vobis marchionem Engelbertum, qui domino Papae et amicis ejus missus est in adjutorium: juvenis fortis et strenuus, et, si non fallor, fidelis. Habetote eum nostris precibus magis commendatum, quia et ego ei vos amplius commendare curavi, monuique ut ves
Abbreviated transcription (Latin):
uobis deus ⁊ meminerit fidelis seruicii
⁊ pie compassionis ⁊ consolationis et ho¬
noris. que sponse filii eius in tẽpore malo
⁊ in diebus afflictionis sue exhibiustis
⁊ exhibetis. Et quidem hoc iam impletur
ex parte. ⁊ orationis huius ñ nullus capi¬
tur fructus. Digna plane retributio ce¬
leri iam compensatur effectu. Iam pro m̃i¬
tis tecum actitat deus. populus quem
elegit in hereditatem sibi. om̃ino ppłm
acceptabilem sectatorem bonoꝵ operum.
assumitur pisa in locum rome. ⁊ de cunc¬
tis urbibus terre ad apłice sedis culm̃
eligitur. Nec fortuitu siue humano con¬
tigit istud consilio. s celesti ꝓuidentia.
⁊ dei benigno fauore fit: qui diligentes se
diligit. qui dixit xp̃o suo innocentio. Pisã
inhabita ⁊ ego benedicens benedicam ei.
hic habitabo qm̃ elegi eam. Me auctore
tyranni siculi malicie: pisana constanti¬
a non cedit. Nec minis concutitur. ñ do¬
nis corrumpitur. nec circunuenit᷑ dolis.
Opisani pisani. magnificauit dominus

Expanded text:
is servitii et piae compassionis et consolationis et honoris, quae sponsae Filii ejus in tempore malo et in diebus afflictionis suae exhibuistis et exhibetis. Et quidem hoc jam impletur ex parte, et orationis hujus nonnullus capitur fructus. Digna plane retributio celeri jam compensatur effectu. Jam pro meritis tecum actitat Deus, populus, quem elegit in haereditatem sibi, omnino populum acceptabilem, sectatorem bonorum operum. Assumitur Pisa in locum Romae, et de cunctis urbibus terrae ad apostolicae sedis culmen eligitur. Nec fortuitu sive humano contigit istud consilio; sed coelesti providentia, et Dei benigno favore fit, qui diligentes se diligit, qui dixit Christo suo Innocentio: Pisam inhabita, et ego benedicens benedicam ei. Hic habitabo, quoniam elegi eam. Me auctore, tyranni Siculi malitiae Pisana constantia non cedit: nec minis concutitur, nec donis corrumpitur, nec circumvenitur dolis. O Pisani, Pisani, magnificavit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
uestris percipio. ñ nullus michi locus
gratie apud uos est. Et qm̃ meum ñ inue¬
nio meritum. diuinitus credo datũ. Non
recuso fauorem ingentis insignisq ppłi.
amplector oblatam gratiam. et obiiis
manibus gloriose ciuitatis deuotionem
deuotus excipio. presertim hoc tempore
quo abiecto errore scismatitorum. ad sinũ
matris ecclesie cum totius orbis reu̾sa
ests arbrtror tamen ñ solum in glorrandũ
quod inuitor ad patem querendam. et a
famosissima urbe. cum sim pauꝑ ignobi¬
lis q persona. tanti boni mediator atq
minister assumor: s uobis quoq per ta¬
lem nichilominus honor est flecti ad pacẽ
⁊ concordiam uicinoꝵ uestroꝵ. quos nec
multarum ciuitatum hostilis impetus
ut bene notum est mundo cedere aliqͣndo
compulit. Itaq festinans ad concilium

Expanded text:
estris percipio, nonnullus mihi locus gratiae apud vos est, et, quoniam meum non invenio meritum, divinitus credo datum. Non recuso favorem ingentis insignisque populi. Amplector oblatam gratiam, et obviis manibus gloriosae civitatis devotionem devotus excipio: praesertim hoc tempore, quo abjecto errore schismaticorum, ad sinum matris Ecclesiae cum gaudio totius orbis reversa est. Arbitror tamen non solum mihi gloriandum, quod invitor ad pacem quaerendam; et a famosissima urbe, cum sim pauper ignobilisque persona, tanti boni mediator atque minister assumor; sed vobis quoque per talem nihilominus honor est flecti ad pacem et concordiam vicinorum vestrorum, quos nec multarum civitatum hostilis impetus, ut bene notum est mundo, cedere aliquando compulit. Itaque festinans ad concilium
Abbreviated transcription (Latin):
cedinis. ⁊ indeficientex intetim tͥbuens
promissam centupli gratiam ad sobatium
utiq ⁊ remedium laboris huius. ne defi¬
tiamus inuia. ⁊ ut de exhibitione presen¬
tium munteum: fiema sit expestatio fu¬
turoꝵ: qui uenit ut uitam habeamus

Expanded text:
cedinis, et indeficienter nobis interim tribuens cedinis, et indeficienter nobis interim tribuens promissam centupli gratiam, ad solatium utique et remedium laboris hujus, ne deficiamus in via, et ut de exhibitione praesentium munerum firma sit exspectatio futurorum, qui venit ut vitam habeamus
Abbreviated transcription (Latin):
anime speranti in se. Alioquin uenite et
arguite me dicit dominus: si non omnis
qui reliquerit patrem aut matrem. aut
domum. aut agrum propter nomen meũ
centuplum acteperit nunc in hoc tempore.
sentis commendatione centupli sermo
deficit.⁊ ex habundantia cordis angustia
oris obstruitur. quidni ad ꝓmissionem
eterne uite defictum proprium ip̃a etiam
cogitatio fateatur: Siid quod ex parte est
non ualet loqui net expertus. quid mexp¬
tus de presectione balbittire contarr: Ocu¬
lus non uidit deus absq te: que p̾parasti
diligentibus te. Dax emm est que exuperat
omnem sensum pat super patem andeficiẽs
exultatio. torrens uoluptatis diuine:
flumen letinie. gaudium plenũ. Cogita
quicquid uis. quitquid potes exopta. Exce¬
dit cogitatum omnem. desiderium omne
exuperat illa feluitas. eternitas illa. illa¬
beatitudo: ad quam nos suamiseratione
perdurat preueniens in benedistõe dul¬

Expanded text:
animae speranti in se . Alioquin venite et animae speranti in se . Alioquin venite et arguite me, dicit Dominus , si non omnis qui reliquerit patrem, aut matrem, aut domum, aut agrum propter nomen meum, centuplum acceperit, nunc in hoc tempore: sentis commendatione centupli sermo deficit, et ex abundantia cordis augustia oris obstruitur; quidni ad promissionem aeternae vitae, defectum proprium ipsa etiam cogitatio fateatur? Si id quod ex parte est, non valet eloqui nec expertus; quid inexpertus de perfectione balbutire conetur? Oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti diligentibus te. Pax enim est quae exsuperat omnem sensum, pax super pacem, indeficiens exsultatio, torrens voluptatis divinae, flumen laetitiae, gaudium plenum. Cogita quidquid vis, quidquid potes exopta; excedit cogitatum omnem, desiderium omne exsuperat illa felicitas, aeternitas illa, beatitudo illa. Ad quam nos sua miseratione perducat praeveniens in benedictione dul
Abbreviated transcription (Latin):
ad orationem. Hec illa pax quam suis reli¬
quit xp̃s: quando dedit ⁊ suam. Si quidẽ
sensum. s ⁊ huic quicquid sub sole platet.
quicquid in mundo concupiscitur ñ pot̾it
comparari. Hec gratia deuotionis ⁊ unctio
docens de omnib. quam expertus nouit
inexpertus ignorat: q̃m nemo scit nisi
qui accipit. Exhortatio breuis. Luui
turam hic filiorum hominum concupis¬
centia uigilet. utinam uel curiositas
extitetur ut dicant in cordib suis. Non
uidetur hoc uerbum adinuentionis huma¬
ne: cui sic consinant uno ore testimonia
seripturarum. Quod si ita est: sine dubio
uehementer erramus. Probare libet an
hec ita se habeant. gustare quid hoc abscon¬
ditum manna sapiat. experiri quid sit hoc
centuplum. quale gaudium in sp̃u sancto.
Cras profecto respondebit ei iusticra sua.
qui so studiose quesierit: confestim ut
gustauerit uscebit qm̃ suauis est dominꝰ.
qm̃ bonus ñ modo tenenti s querenti se.

Expanded text:
ad orationem. Haec illa pax, quam suis reliad orationem. Haec illa pax, quam suis reliquit Christus, quando dedit et suam. Siquidem sensum, sed et huic quidquid sub sole placet, quidquid in mundo concupiscitur, non poterit comparari. Haec gratia devotionis, et unctio docens de omnibus, quam expertus novit, inexpertus ignorat, quoniam nemo scit nisi qui accipit. LIX.-- Exhortatio brevis. 71. Utinam hic filiorum hominum concupiscentia vigilet, utinam vel curiositas excitetur, ut dicant in cordibus suis: Non videtur hoc verbum adinventionis humanae, cui sic consonant uno ore testimonia Scripturarum. Quod si ita est, sine dubio vehementer erramus. Probare libet an haec ita se habeant, gustare quid hoc absconditum manna sapiat, experiri quid sit hoc centuplum, quale gaudium in Spiritu sancto. Cras profecto respondebit ei justitia sua, qui id studiose quaesierit. Confestim ut gustaverit, videbit quoniam suavis est Dominus, quoniam bonus non modo tenenti, sed et quaerenti se,
Abbreviated transcription (Latin):
qui impletur spiritu sancto qui xp̃m habet
in pectore ÷ susi quod longe plusqͣm centu¬
plum est: uisitatio paraditi spiritus ⁊ pre¬
sentia xp̃i. Qͣm magna inquit multitudo
diuitiarum tuarum domine quam abscon¬
disti timentibus te. perfecisti eis qui spe¬
rant in te. uides quomodo memoriam ha¬
bundantie suauitatis huius eructuet ani¬
ma sancta. quomodo exprimere gestiens
uerba multiplicet : Qͣm magna inquit mł¬
titudo. Hoc ergo centuplum adoptio filioꝵ
est. libertas ⁊ primitie spiritus. delicie
caritatis. gloria conscientie. regnum dei qd̃
uitra nos est. ñ utiq esca uel potus. s iusti¬
cia ⁊ pax ⁊ gaudium inspiritu sancto. Gau¬
dium sane non modo inspe glorie: s etiam
in tesbulationib. Hic est ignis quem uo¬
luit xp̃s uehementer accendi. hic uirtus
ex alto que andream fecit amplecti crutẽ.
laurentium ridere carnificem. stephanũ
in morte pro lapidantibus flectere genua

Expanded text:
qui impletur Spiritu sancto, qui Christum habet qui impletur Spiritu sancto, qui Christum habet in 311 pectore? Nisi quod longe plus quam centuplum est visitatio paracleti Spiritus, et praesentia Christi. Quam magna, inquit, multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te, perfecisti eis qui sperant in te! . Vides quomodo memoriam abundantiae suavitatis hujus eructet anima sancta? quomodo exprimere gestiens verba multiplicet? Quam magna, inquit, multitudo! Hoc ergo centuplum adoptio filiorum est, libertas et primitiae spiritus, deliciae charitatis, gloria conscientiae, regnum Dei, quod intra nos est; non utique esca vel potus, sed justitia et pax, et gaudium in Spiritu sancto . Gaudium sane non modo in spe gloriae, sed etiam in tribulationibus. Hic est ignis, quem voluit Christus vehementer accendi . Haec virtus ex alto, quae Andream fecit amplecti  al. desiderare crucem; Laurentium ridere carnificem; Stephanum in morte pro lapidantibus flectere genua
Abbreviated transcription (Latin):
num ⁊ Qd centuplũ hoc spicitale sit.lui.
t forte adhuc secularis ad hec quispiam
dicat. Ostende michi centuplum quod
promittis: ⁊ libens uniuersa relinqͦ. Ut qͥd
ostendam ⁊ fides enim non habet meritum:
cuihumana ratio prebet experimentum.
An homini ostendenti qͣm ueritati crederes
promittenti⁊ Deficis scrutans scrutinio. hͥ
credideris ñ iitelliges. Manna absconditũ
est: quod in apocalipsi iohannis uictori pro¬
mittitur. Nomen nouum est qd̾ nemo seit
nisi qui accipit. uidetur enim forte ñ nlłis
presentem sanctorum communionem facul¬
tatum pariter ⁊ uoluntatum hoc loco centu¬
pli nomine designari. Et magna quidem ip̃a
consolatio. s non adeo generalis: ut possit
aut uoluntarie eam deseruisse ut anachore¬
tas. aut uiolentia persecutionis ut mar¬
tyres exilio relegatos humana consolatõe
nouimus caruisse. Datum optimum est.
centuplum hoc descendit a patre luminũ.
omnia possidet cui omnia cooperantur
in bonum ⁊ An ñ centuplum habot ꝯmuiũ

Expanded text:
uod centuplum hoc spirituale sit. 69. At forte adhuc saecularis ad haec quispiam dicat: Ostende mihi centuplum quod promittis, et libens universa relinquo. Utquid ostendam? Fides enim non habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum An potius homini ostendenti, quam Veritati crederes promittenti? Deficis scrutans scrutinio: nisi credideris, non intelliges. Manna absconditum est, quod in Apocalypsi Joannis victori promittitur . Novum nomen est, quod nemo scit nisi qui accipit. Videtur enim forte nonnullis praesentem sanctorum communionem, facultatum pariter et voluntatum, hoc loco centupli nomine designari. Et magna quidem haec ipsa consolatio: sed non adeo generalis, ut possit aut voluntarie eam deseruisse, ut anachoretas; aut violentia persecutionis, ut martyres exsilio relegatos, humana consolatione novimus caruisse? Datum optimum est centuplum hoc, desursum descendit a Patre luminum. on denique omnia possidet, cui omnia cooperantur in bonum? An non centuplum habet omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
ferri ĩnectens. de canticis syon. eantare
S ut breuit᷑ ceptã scłitudinẽ finiã. ego re¬
miã dep̃cor. ille expectat coronã. S or̾or mea
seĩ uiliani in xp̃o fructꝰ est. Ille plantauit uos
dopmortua. huic ego ut ait gñtił poeta oĩa
Q tuita timeo. Seitis ipsi lubc̃ adolescentiȩ it̃
inqͣ s ego lapsus sũ. & uos ñ siñ timore tũsistis.
ħ ala ẽ maxime ingrediens. omniõ fulcienda
tancda litt̾as exigatis. Nostis puellares aĩos
his reb plerũq solidari. si se intelligant eure
esse maiorib. In mea patria rustieitatis uer
quiditior ẽ. Accessit huie patellȩ uirtatͥtũ
dos. ẜuis q de qͦ semes inuita erassũ ait risis

Expanded text:
ferriferri ut breviter coeptam dissimilitudinem finiam, ego veniam deprecor, ille expectat coronam. Soror mea sancti Iuliani in Christo fructus est: ille plantavit, vospro mortua. Huic ego, ut ait gentilis poeta, omnia etiam tuta timeo. Scitis ipsi lubricum adolescentiae iter, in quo et ego lapsus sum et vos non sine timoris transitis. Hoc illa cum maxime ingtandam litteras exigatis. Nostis puellares animos his rebus plerumque solidari, si se intelligant curae esse majoribus. 5. In mea enim patria rusticitatis al.qui ditior est. Accessit huic patellae juxta tritum d quoque, de quo semel in uita Crassum ait risiss
Abbreviated transcription (Latin):
festinasse: quãius longe epłȩ una nor suffieit.
an uos aliqͣ occupatõe detũtos. Nulla neeeltas
maior ẽ caritate. Restant duo ut aũ uos pigue¬
riti aut egoñ m̃uim. Inqͥb: malo uos incesit̾e
tarditatii. ꝙ me ꝯdepnare ñ mi̾to . faciliꝰ ent
negligentia eñidari pt. ꝙͣ amor naser Bono¬
sus ut sẽbitis . q. filiꝰ. ir oyoe. aquosa petit. nos
pͣstia ⁊ tagione sordentes .q. regłi & seorpio¬
nes arentia q̃q sectam. Ille iã caleat siꝑ colubͥ
eãpus. Nos serpenti trã ex diuina fna come¬
denti adhuc eib sumꝰ. Ille iã pot̃ sũstrõ grã¬
uũ ꝓsalmũ scande̾. nobis ad hue ĩpinõ
ascentu fiuentib Ncscio an dice̾ aliqũ ꝯ tingat
sedens: ad exempłu ioħis librũ iã forte
deuorat. e goĩ seelum meoꝵ sepulchꝰ iacens
miue petre absconden. & pꝰ casissũ repiens
lonẽ .i. ꝯfusionẽ m̃tis mee eathenatũ duxͣ
ibim captiuitatis iugũ im̃posuit. Ibi eełm¬

Expanded text:
festinasse? quamuis longae epistulae una nox sufficit. festinasse? quamuis longae epistulae una nox sufficit. an uos aliqua occupatione detentos? nulla necessitas maior est caritate. restant duo, ut aut uos piguerit aut ego non meruerim. e quibus malo uos incessere tarditatis, quam me condemnare non meriti. facilius enim neglegentia emendari potest, quam amor nasci. Bonosus, ut scribitis, quasi filius lyaco? aquosa petiit, nos pristina contagione sordentes quasi reguli et scorpiones arentia quaeque sectamur. ille iam calcat super colubri caput, nos serpenti terram ex diuina sententia comedenti adhuc cibo sumus. ille iam potest summum graduum psalmum scandere, nobis adhuc in primo ascensu flentibus nescio an dicere aliquando contingat:sedens ad exemplum Iohannis librum forte iam deuorat, ego in scelerum meorum sepulchro iacens mine petrae abscondens et postea scissum repperiens lonem, id est confusionem mentis meae, catenatum duxit; ibi mihi captiuitatis iugum inposuit, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
& intrib unũ putarẽ. Nã pꝰꝙͣ sẽo euagrio cñs¬
mittente. in ea ad me he̾mi ꝑ te delate sunt:
ꝗ uit syros & sarracenos uastũ limitẽ ducit.
Sic gauisus sũ. ut illũ diẽ romanȩ felicitatis.
qͦ primũ marcelli apd noła p̃lio. pꝰ eanensẽ puq¬
lie supdictꝰ fr̃. sepe me uisicet. atq meita
ut sua in xp̃o uiseera foueat. tñ longo ame
littis fabulor. illas ampleror ille meo loquͣx.
hn estis edite amoriua̾ dicenti. & c̃ has sebẽm
uos uidebam ałb ħ pͥmỹ q̃ror. eur tot int̾iacen¬
tib spatiis maris atq t̾raꝵ. tã paruuã eplam
miseritis nͥ ꝙ ita mui. qui uob̾ ut seb̾etis aũ
nͣ seripsi eactã defuisse ñ puco. egipto minis¬
trante ꝯm̃cia & si alieui ptholomeus maria
clausisset tñ rex actalꝰ m̃branas e ꝑgamomi¬
serat. ut peninuria cartȩ pellib pensaret᷑.
Unͣ ꝑꝗamenoꝵ nom̃ ad haue usq diẽ. t̾dlente sin
uiee postitate seruatũ est. ꝯd qͦ aͣlttrer. bauilr̃

Expanded text:
 tribus unum putarem. nam postquam sancto Euagrio transmittente in ea ad me heremi parte delatae sunt, quae inter Syros ac Sarracenos uastum limitem ducit, sic gauisus sum, ut illum diem Romanae felicitatis, quo primum Marcelli apud Nolam proelio post Cannensem puglicet supra dictus frater saepe me uisitet atque ita ut sua in Christo uiscera foueat, tamen longo a melitteris fabulor, illas amplexor, illae mecum loquuntur, hic estis. credite amori uera dicenti: et cum has scriberem, uos uidebam. quibus hoc pnmum queror, cur tot interiacentibus spatiis maris atque terrarum tam paruam epistulam miseritis, nisi quod ita merui, qui uobis, ut scribitis, ante non scripsi. chartam defuisse non puto Aegypto ministrante commercia. et si aliqui Ptolomaeus maria clausisset, tamen rex Attalus membranas e Pergamo miserat, ut penuria chartae pellibus pensaretur; unde pergamenarum nomen ad hanc usque diem tradente sibi inuicem posteritate
Abbreviated transcription (Latin):
hoc non solum non renuere. s ⁊ libentissime
debetis amplecti. letus nimirum qd̾ salua
iusticia pietas uestra locum inuen̾it. Ecce
hoc secundo uestre supplico exuietati. ut
sicut deum uobis uultis misereri: ita uos
humberto misereamini. siue illa uob̃ pro¬
missione dominica blandiente. beati mise¬
ricordes qm̃ ipsi misericordiã conseq̃ntur:
siue illa uos comminatione terrente. iudi¬
cium sine misericordia illi qui non fecerit

Expanded text:
hoc non solum non renuere, sed et libentissime hoc non solum non renuere, sed et libentissime debetis amplecti, laetus nimirum quod salva justitia, pietas vestra locum invenerit. Ecce hoc secundo vestrae supplico Eximietati, ut sicut Deum vobis vultis misereri, ita vos Humberto misereamini: sive illa vobis promissione dominica blandiente: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur ; sive illa vos comminatione terrente: Judicium sin
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe si non creditis quod plene se pur¬
gauerit quia hoc in uestra curia ñ fecit.
eiusdem rursus uos in uestri presentia
recipiatis satisfactionem. ⁊ sic conseqͣtur
indulgentiam ⁊ An ignoratis qͥs minetur.
cum accepeto tempꝰ ego iustitias iuditabo:
Q uod suusticias. quantomagis iniurias:
an non timetis quod rursum scriptum est.
quia in qua mensura mensus fueritis re¬
metietur uobis: An nescitis quia qͣm facile
uos humbertum. tam facile immo incompa¬
rabiliter facilius deus theobaldum exhere¬
dare possit: Et quidem in talibus ubi culpa
tam aperta atq in extusabilis esse uidetur.
quatinus nulla nisi cum iusticie periculo
misericordie occasio relinquatur: etiam t̃c̃
tremens ⁊ dolens uindicem uos exhibere
debetis. magis uidelicet officii compulsus
necessitate qͣm uindicandi libidine. ubi aũ
obiectum crimen aut minus certum esse
cognoscitur. aut extusandum suscipitur.

Expanded text:
Aut certe, si non creditis quod plene se purAut certe, si non creditis quod plene se purgaverit, quia hoc in curia vestra non fecit; ejusdem rursus vos in vestri praesentia recipiatis satisfactionem, et sic consequatur indulgentiam. 2. An ignoratis quis minetur: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo? Quod si justitias, quanto magis injurias? An non timetis quod rursum scriptum est: Quia in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis? An nescitis quia quam facile vos Humbertum, tam facile, imo incomparabiliter facilius Deus Theobaldum quod absit! exhaeredare possit? Et quidem in talibus, ubi culpa tam aperta atque inexcusabilis esse videtur, quatenus nulla nisi cum justitiae periculo misericordiae occasio relinquatur; etiam tunc tremens et dolens vindicem vos exhibere debetis 50; magis videlicet officii compulsus necessitate, quam vindicandi libidine. Ubi autem objectum crimen, aut minus certum esse cognoscitur, aut excusandum suscipitur;
Abbreviated transcription (Latin):
qui in clara ualle sunt seruorum dei
inutlis seruus: sospitatem ⁊ patem. Qd̾
de nostra infrrmitate uos audiui fuisse sol¬
licitum: non mediocriter gratum habeo.
In hoc quippe dum uestram erga me audio
dignationem: deum quoq uos diligere ñ
dubito. Quando enim tantillum tantus.
uel nosse dignaremini nisi propter deum:
Cum ergo constet quod diligitis deum. et
me propter ipsum. miror quomͦ ad unam
dei fiducia presumptam peticiunculam.
nec iniustam ut puto nec irrationabilem.
a uobis tamen repulsus sum. Si aurum. si
argentum. uel quodtumq huiusmodi que¬
non querens iam plurua ur̃e largitatis
beneficia suscepi. Hoc autem unum quod
non mei s dei causa. nec tam michi ꝙͣ uobis
auobis postulaui. quid cause extitit quod
accipere non merui: Quid enim: Ergo ne
iudicatis indignum uel michi ad petend̾
uel uobis ad prebendum. ut homini xp̃ia¬
no quantolibet apud uos crimine actusato
postqͣm se purgauit faciatis misericordiã.

Expanded text:
qui in Clara-Valle sunt, servorum Dei inutilis servus, sospitatem et pacem. 1. Quod de nostra infirmitate vos audivi fuisse sollicitum, non mediocriter gratum habeo. In hoc quippe dum vestram erga me agnosco dignationem, Deum quoque vos diligere non dubito. Quando enim tantillum tantus vel nosse dignaremini, nisi propter Deum? Cum ergo constet quod diligitis Deum, et me propter ipsum; miror quomodo ad unam Dei fiducia praesumptam petitiunculam, nec injustam, ut puto, nec irrationabilem, a vobis tamen repulsus sum. Si aurum, si argentum, vel quodcunque hujusmodi quaenon quaerens, jam plurima vestrae largitatis beneficia suscepi. Hoc autem unum, quod non mei, sed Dei causa, nec tam mihi, quam vobis a vobis postulavi, quid causae exstitit, quod accipere non merui? Quid enim? ergone judicatis indignum vel mihi ad petendum, vel vobis ad praebendum, ut homini christiano, quantolibet apud vos crimine accusato, postquam se purgavit, faciatis misericordiam?
Abbreviated transcription (Latin):
uos consulit: qui tam gloriosam de u̾itate
famam uestram obnubilare suacupiditate
contendit. dum uerbum quod os uestrum
locutum est. ⁊ uerbum deo placitum uobis
dignum pie iuistum ac iuste pium euacua¬
re uescio qua malicia nocento pauꝑi satagit.
Obsetrouos per misericordiam dei ut eam¬
dem uos consequamini. cauete ne suꝑbrat
impiis unde incenditur pauper. ⁊ hoc po¬
tius agite quatinus promissionis uestre
ueritas compleatur. qua primũ quidem

Expanded text:
vobis consulit, qui tam gloriosam de veritate vobis consulit, qui tam gloriosam de veritate famam vestram obnubilare sua cupiditate contendit: dum verbum quod os vestrum locutum est, et verbum Deo placitum, vobis dignum, pie justum, ac juste pium, evacuare, nescio qua malitia, nocendo pauperi satagit. Obsecro vos per misericordiam Dei, ut eamdem vos consequamini, cavete ne superbiat impius, unde incenditur pauper: et hoc potius agite, quatenus promissionis vestrae veritas compleatur; qua primum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ngnissime disposueratis. satis mirari non
possum quid impedierit. ut tam pium uer¬
bum uestrum necdum factum consetutum
sit. Et quidem in aliis principibus siqͣndo
uerbum leuitatis aut etiam falsitatis dep̃¬
hendimus: nec nouum nec mirum reputa¬
mus. at uero apud comitem theobaldum
est et non nequaqͣm omnino pacient̃ audi¬
mus. cui ut dicitur simpliciter dicere ui¬
rare est. ⁊ leue mendacium graue periuri¬
um imputatur. Inter plurima quippe uir¬
tutum insignia. que uestram plurimũ uo¬
bilitant dignitatem. uestrum per orbem
clarum reddunt ⁊ celebre nomen: p̾cipue
laudatur in uobis ueritatis constantia.
Quis ergo suo uel hortatu uel consilio tantũ
robur frrmissum pectoris uestri eneruare
temptauit e Qus inquam u̾itatis in uobis
tam sanctum. tameximium. tam omnib
imitabile principibus propositum euelle.¬
resua fraude conatus est: fallatiter ñ uera¬
citer uos diligit. fraudulenter ⁊ ñ fidelit̾̃

Expanded text:
nignissime disposueratis; satis mirari non nignissime disposueratis; satis mirari non possum quid impedierit, ut tam pium verbum vestrum necdum factum consecutum sit. 2. Et quidem in aliis principibus si quando verbum levitatis, aut etiam falsitatis deprehendimus, nec novum, nec mirum reputamus. At vero apud comitem Theobaldum Est et Non nequaquam omnino patienter audimus: cui, ut dicitur, simpliciter dicere, jurare est; et leve mendacium, grave perjurium imputatur. Inter plurima quippe virtutum insignia, quae vestram plurimum nobilitant dignitatem, et vestrum per orbem clarum reddunt et celebre nomen, praecipue laudatur in vobis veritatis constantia. Quis ergo suo vel hortatu, vel consilio tantum robur firmissimi pectoris vestri enervare tentavit? quis, inquam, veritatis in vobis tam sanctum, tam eximium, tam omnibus imitabile principibus propositum evellere sua fraude conatus est? Fallaciter, non veraciter vos diligit, fraudulenter et non fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
salutem ⁊ orationes. ualde timeo ne
occupatissimis auribus uestris. crebris in¬
terpellationibus meis presumptuosius me
ingerendo molestus fiam.S quid fatiame
Si uos offendere timeo sepius ad uos scrip¬
titanto. qͣntomagis deum cui utiq magis
timoris debeo timendum est mͥ ne offendã
non interpellando pro misero : Alias autẽ
indulgeat michi benignitas uestra. quia
non possum non misereri illius miseri ꝓ
quo iam en ⁊ alia uice importunus forsitan
precator accessi. humberti uidelicet men¬
dici ⁊ pauperis. ⁊ hoc facti de diuite. qdõ est
infelicius. Non possum non compati udue
⁊ orphanis. s uiuo orbatis patre quod est
miserabilius. Gratias ago uobis ꝓ gr̃a
quam de hac re in oculis uestris inuenire
merui ⁊ quod ipsius humberti pro se dig¬
nanter atquieiustis ueram susciꝑe defen¬
sionem. ⁊ quod falsam aduersus eum iustis¬
sime reppulistis accusationem. Illud quodad
consummandum pietatis opus. reddendam
uxori ⁊ liberis eius suam hereditatem be¬

Expanded text:
salutem et orationes. 1. Valde timeo ne occupatissimis auribus vestris, crebris interpellationibus meis praesumptuosius me ingerendo molestus fiam. Sed quid faciam? Si vos offendere timeo, saepius ad vos scriptitando; quanto magis Deum, cui utique magis timoris debeo, timendum est mihi, ne offendam non interpellando pro misero? Alias autem indulgeat mihi Benignitas vestra, quia non possum non misereri illius miseri, pro quo jam en et alia vice importunus forsitan precator accessi, Humberti videlicet mendici et pauperis, et hoc facti de divite, quod est infelicius. Non possum non compati viduae et orphanis, sed vivo orbatis patre, quod est miserabilius. Gratias ago vobis pro gratia, quam de hac re in oculis vestris invenire merui, et quod ipsius Humberti pro se dignanter acquievistis veram suscipere defensionem, et quod falsam adversus ipsum justissime repulistis accusationem. Illud autem quod ad consummandum pietatis opus, reddendam uxori et liberis ejus suam haereditatem be
Abbreviated transcription (Latin):
dit faciem meam t̃m sine culpa ⁊ sine no¬
ta mendacii. asserit se uidisse ñ ꝑtem mei
s me: cum tamen ñ nisi partem ⁊ ꝑtem
modicam uiderit. Quanto itaq uerius
esse me dixerim etiam sine presentia cor¬
poris. ubi meam sentio uoluntatẽ. meũ
spiritum ⁊ amorem. que utiq est pars
potior dignior ꝙ mei ⁊ Tribus ergo in cor¬
poribus unum nos esse noueritis. ñ pari
sanctitate. qua ambobus ego inferior sũ:
s eatem uoluntate ⁊ summa concordia
auimorum. Cur enim unitatem hanc in¬
ter diuersos ñ faciat compago caritatis
in uno spiritu. si carnalis copula efficit
ut sint duo in carne una: Quartum uos
addi uelim si dignum iudicatis ⁊ in ean¬
dem concurrere unitatem dilectionis.
Quod facile si ñ contempnitis obtinebitis:
tĩn id uos nequaqͣm contempnere eis

Expanded text:
dit faciem meam tantum, sine culpa et sine nodit faciem meam tantum, sine culpa et sine nota mendacii asserit se vidisse non partem mei, sed me: cum tamen nonnisi partem, et partem modicam viderit. Quanto itaque verius esse me dixerim, etiam sine praesentia corporis, ubi meam sentio voluntatem, meum spiritum et amorem, quae utique est pars potior digniorque mei? Tribus ergo in corporibus unum nos esse noveritis, non pari sanctitate, qua ambobus ego inferior sum, sed eadem voluntate, et summa concordia animorum. Cur enim unitatem hanc inter diversos non faciat compago charitatis in uno spiritu, si carnalis copula efficit ut sint duo in carne una? Quartum vos addi velim, si dignum judicatis et in eamdem concurrere unitatem dilectionis. Quod facile, si non contemnitis, obtinebitis: tantum id vos nequaquam contemnere eis
Abbreviated transcription (Latin):
Et de hoc satis dictum sit sapienti. Q siuit
a me prefatus episcopus aliqua ex nostris
opusculis que uobis muteret. sed non fuit
ad manum quod uestro dignum cred̾em
studio. Libellum tamen de gratia ⁊ libero
arbitrio nuper edidi: illum libent̃ uobis
mittam cum uos uelle cognouero. Ad eun¬
ro multis ⁊ per multos dem. luu¬
memini me scripsisse ad uos: s nunc
ipse qui loquebar ecte adsum. Tres in duobꝰ
conspicitis. qm̃ absq me esse non possunt:
in quorum iugiter pectoribus requiesco
et quidem securius atq suauius ꝙͣ in ꝓpͥo.
Mentiri uideor. s ei qui amicicie uim nun¬
qͣm sensit. qui uirtutem caritatis ignorat.
qui ñ credit multitudinis credentium fu¬
isse cor unum ⁊ animam unam. Qui ergo
uidet eos uidet ⁊ me. ⁊ si ñ in meo corpore.
Et quod loquuntur ip̃i. ego parit̃ loquor.
s eorum linguis. Corpore fateor absum:
sed hec est exigua portio mea. Porro qui ui¬

Expanded text:
Et de hoc satis dictum sit sapienti. Quaesivit Et de hoc satis dictum sit sapienti. Quaesivit a me praefatus episcopus aliqua ex nostris opusculis, quae vobis mitteret; sed non fuit ad manum, quod vestro dignum crederem studio. Libellum tamen De gratia et libero arbitrio nuper edidi: illum vobis libenter mittam, cum vos velle cognovero. Valero multis et per multos memini me scripsisse ad vos; sed nunc ipse qui loquebar, ecce adsum. Tres in duobus conspicitis, quoniam absque me esse non possunt, in quorum jugiter pectoribus requiesco, et quidem securius atque suavius quam in proprio. Mentiri videor, sed ei qui amicitiae vim nunquam sensit, qui virtutem charitatis ignorat, qui non credit multitudinis credentium fuisse cor unum, et animam unam . Qui ergo videt eos, videt et me, etsi non in meo corpore: et quod loquuntur ipsi, ego pariter loquor, sed eorum linguis. Corpore, fateor, absum: sed haec est exigua portio mei. Porro qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
busdam domino pape persuasum fuisse cog¬
nouimus. ut eum uidelicet iherosolimam
permitteret proficisci: nec sui fuerit studii
uet uoluntatis. Quod ⁊ si multum uoluis¬
set: proficisci tamen non poterat nisi tum
graui scandalo omnium qui apuduos st̃
bonorum. metuentium quippe ne plus
mali eius faceret absentia suis: qͣm boni
alienis presentia. Hec pro ep̃o. Ceterum
ut et pro me aliquid loquar. secundũ qd̃
scriptura monet. miserere inqͥens anime
tue placers deo: placet ne uobis ut causis
onerer. occuperq negociis. nichilq ꝓsit
exoccupari propriis cum totus implicer
alienis : Si inueni gratiam in oculis ur̃is
date operam ut prorsus amouear ab hu¬
uismodi: quatinus michi liceat promeis
atq uestris orare delictis. Et quidem mͥ¬
nichil securius iudico. qͣm obedire domini
pape uoluntati. s si dignetur attendere
iꝑse quid possim. utinam nempe nouerit
qͣm ista non possim: aut qͣm difficile possim

Expanded text:
busdam domino papae persuasum fuisse cogbusdam domino papae persuasum fuisse cognovimus, ut eum videlicet Jerosolymam permitteret proficisci, nec sui fuerit studii, nec voluntatis. Quod etsi multum voluisset, proficisci tamen non poterat nisi cum gravi scandalo omnium qui apud nos sunt bonorum, metuentium quippe ne plus mali ejus absentia faceret suis, quam boni alienis praesentia. Haec pro episcopo. Caeterum ut et pro me aliquid loquar secundum quod Scriptura admonet, Miserere, inquiens, animae tuae placens Deo ; placetne vobis ut causis onerer, occuperque negotiis, nihilque prosit exoccupari propriis, cum totus implicer alienis? Si inveni gratiam in oculis vestris, date operam ut prorsus amovear ab hujusmodi, quatenus liceat mihi pro meis atque vestris orare delictis. Et quidem mihi securius judico, quam obedire domini papae voluntati; sed si dignetur attendere ipse quid possim. Utinam nempe noverit quam ista non possim aut quam difficile possim.
Abbreviated transcription (Latin):
Quis iamferat tantam inter celum t̾rãq
discordiam. ut exultantibus angelis super
emendatione malorum filii adam fremant¬
⁊ tabescant: Quasi uonsit passus iħs pacifi¬
cans in sanguine suo que in terra sunt et
que in celo. aut in ip̃o deus non fuerit mun¬
dum retoncilians sibi. Laudabat᷑ quondã
archiep̃s in desideriis anime sue: ⁊ in secu¬
lari uita ⁊ habitu benedicebatur: at nunc
sub panuis infantie iħn queritur symonia
⁊ inter nascentes uirtutes emortuorum.
uel cadauera uitiorum scrutatur curiosa
malicia. Uidetis ⁊ nunt stare ih̃m in sig¬
num cui contradicitur : Per ip̃m uos obse¬
cro. pro ip̃o supplico uobis. habet siquidem
⁊ unde illum reuereamini: ⁊ unde illi mise¬
reamini. State pro ip̃o nunc in defensione
archiep̃i. cui quandoq ⁊ uos astare habetis
in examinatione uestri.Ad eumdem. lui
micus uester ⁊ noster dñs carnoten¬
sis episcopus uoluit uobis etiam per
me certum fieri. quia id quod de ip̃o a qui¬

Expanded text:
Quis jam ferat tantam inter coelum terramque discordiam, ut exsultantibus Angelis super emendatione malorum, filii Adam fremant et tabescant? Quasi non sit passus Jesus pacificans in sanguine suo quae in terra sunt, et quae in coelo; aut in ipso Deus non fuerit mundum reconcilians sibi. Laudabatur quondam archiepiscopus in desideriis animae suae, et in saeculari vita et habitu benedicebatur. At nunc sub pannis infantiae Jesu quaeritur simonia, et inter nascentes virtutes emortuorum vel cadavera vitiorum scrutatur curiosa malitia. Videtis et nunc stare Jesum in signum cui contradicitur. Per ipsum vos obsecro, pro ipso supplico vobis. Habet siquidem et unde illum revereamini, et unde illi misereamini. State pro ipso nunc in defensione archiepiscopi, cui quandoque et vos adstare habetis in examinatione vestri. Valete. EPImicus vester et noster dominus Carnotensis episcopus voluit vobis etiam per me certum fieri, quia id quod de ipso a qui
Abbreviated transcription (Latin):
quidem si ita uestre uisum fuisset
auctoritati. ut in uestri presentia causa
domini senonensis discuteretur: ne infen¬
sus uidelicet regi in regis presentia et po¬
tentia siuis prose aduersarus responsur.
traditus homo uideretur in animam ini¬
micorum eius. S quoniam ut tenendũ
irrefragabiliter quicquid precipitis. sic
sperandum indubitanter bonum de om̃i
re quam decernitis: id solum aura pater
pietate deposcit. omnium qui apud nos
esse uidentur religiosoꝵ humilitas. ut si
se ad uultum forte potentis ut assolet
patris. quod utiq hactenus oppresso ne¬
mini negatum audiuimus. Alioquin ui¬
deat ioseph uir iustus quid sibi nt̃ etiam
faciendum sit de puero ⁊ matre eiꝰ. quia
ecte etiam ñc in senoñ. prouintia xp̃s
queritur ad perdendũ. Nam ut qd uerũ
est manifestius proferamus:. rex in ar¬
chiepõ ex eo aperte nouam ꝑsequi religio¬
nem dinoscitur. qd̾ eũ in antiqͣ setulari
ꝯu̾satione ⁊ habitu. sicut ꝓmoueri omni

Expanded text:
quidem, si ita vestrae visum fuisset auctoritati, ut in vestri praesentia causa domini Senonensis discuteretur; ne infensus videlicet regi, in regis praesentia et potentia suis pro se adversariis, responsurus, traditus homo videretur in animam inimicorum ejus. Sed quoniam, ut tenendum irrefragabiliter quidquid praecipitis, sic sperandum indubitanter bonum de omni re quam decernitis: id solum a vestra, Pater, pietate deposcit omnium, qui apud nos esse videntur, religiosorum humilitas, ut si se ad vultum forte potentis ut assoleteat ad viscera Patris, quod utique hactenus oppresso nemini negatum audivimus. Alioquin videat Joseph vir justus, quid sibi etiam nunc faciendum sit de puero et matre ejus, quia ecce etiam nunc in Senonensi provincia Christus quaeritur ad perdendum. Nam, ut quod verum est, manifestius 58 proferamus, rex in archiepiscopo ex eo aperte novam persequi religionem dignoscitur, quod eum in antiqua saeculari conversatione et habitu, sicut promoveri omnim
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a. seq enim mentitur qui dix̃. Tollite
iugum meum superuos: ⁊ inuenietis re¬
quiem animabus uestris. In huius fide
promissionis exaterbata blandius alleqͣt᷑.¬
⁊ simulata quadam hilaritate in spiritu
mansuetudinis eam conueniens dicat. Ces¬
set penitus indignatio tua. ñ ego sum qui
te offendere possim. tuum est corpus. tuus
⁊ ego ipse. ñ est quod timeas. ñ est quod ue¬
rearis. Nec mirum si forte amarius adhuc
reddiderit illa responsum. ut dicat qͥa mł̃te
cogitationes ad insaniam nos addux̾a̾nt.
sustineat interim equanimiter. ac dissimu¬
let omnino quod agitur: donec interloq̃n¬
dum adducens alia pro aliis oportune ali¬
esset illic nos esse. Nam ⁊ tibi nocet in hoc
lecto egritudinis. in hoc doloris strato u̾sari.
in hoc cubili tuo graui corde compungi.
Aderit dominus querentise: aĩe speranti
in se. aderit uotis supplicibus ⁊ uerbis
eius efficatiam ministrabit. Excitabitur

Expanded text:
ipsa. Neque enim mentitur qui dixit: Tollite ipsa. Neque enim mentitur qui dixit: Tollite jugum meum super vos, et invenietis requiem animabus vestris . In hujus fide promissionis exacerbatam blandius alloquatur, et simulata quadam hilaritate, spiritu mansuetudinis eam conveniens dicat: Cesset penitus indignatio tua. Non ego sum qui te offendere possim. Tuum est corpus, tuus et ego ipse: non est quod timeas, non est quod verearis. Nec mirum, si forte amarius adhuc reddiderit illa responsum, ut dicat, 488 quia multae cogitationes ad insaniam te adduxerunt. Sustineat interim aequanimiter, ac dissimulet omnino quod agitur, donec inter loquendum inducens alia pro aliis, opportune aliesset illic nos esse: nam et tibi nocet in hoc lecto aegritudinis, in hoc doloris strato versari in hoc cubili tuo gravi corde compungi. Aderit Dominus quaerenti se, animae speranti in se: aderit votis supplicibus, et verbis ejus efficaciam ministrabit. Excitabitur
Abbreviated transcription (Latin):
nec unrtus nec subtus nec circa se sibi octur¬
rere consolationem. ut uel tandem aliq̃ñ
discat querendam sursum ⁊ desursum
esse sperandam. Lugeat interim plangẽs
dolorem suum.exitus aquarum deducat
oculus eius: ⁊ palpebra ñ qͥescat. Nlimirũ
purgatur lacrimis oculus ante caligans.
⁊ acuitur uisus: ut intendere possit in sere¬
nissimi luminis claritatem
x hoc sane suscipiat per foramen. ꝓspi¬
ciat per cancellos. preducem radiũ pio¬
sequatur obtutu. ⁊ magoꝵ sedulus imita¬
tor lumen lumine querat. Inueniet enim
locum tabernatuli admirabilis: ubi panem
angelorum manducet homo. Inueniet para¬
disum uoluptatis plantatum a dño. inueni¬
et ortum floridum ⁊ amenissimũ. inueniet
refrigerii sedem ⁊ dicet. Osi audiat uocẽ meã
misera uoluntas illa ut ingrediens uideat
bona ⁊ uisitet locum iftum. Hinc nimirũ
inuemet requiem ampliorem: ⁊ me quoq
eominus inquietabit quominꝰ inquietabit᷑

Expanded text:
nec intus, nec subtus, nec circa se sibi occurnec intus, nec subtus, nec circa se sibi occurrere consolationem; ut vel tandem aliquando discat quaerendam sursum et desursum esse sperandam. Lugeat sane interim plangens dolorem suum, exitus aquarum deducat oculus ejus, et palpebra non requiescat. Nimirum purgatur lacrymis oculus ante caligans et acuitur visus, ut intendere possit in serenissimi luminis claritatemx hoc sane suspiciat per foramen, prospiciat per cancellos, praedulcem radium prosequatur obtutu, et Magorum sedulus imitator, lumen lumine quaerat. Inveniet enim locum tabernaculi admirabilis, ubi panem Angelorum manducet homo; inveniet paradisum voluptatis plantatum a Domino; inveniet hortum floridum et amoenissimum; inveniet refrigerii sedem, et dicet: O si audiat vocem meam misera illa voluntas, ut ingrediens videat bona, et visitet locum istum! hic nimirum inveniet requiem ampliorem, et me quoque eo minus inquietabit, quo minus inquietabitur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ terribile illud profundum caueat de qͦ
scriptum est. Impius cum uenerit in pro¬
sundum maloꝵ: contempnit. fortissima
siquidem potione curatur. ⁊ periditabitur
facile: nisi multa sollicitudine studeat me¬
dici obtemperare consilus. obseruare pre¬
cepta. Uehemens est temptatio ⁊ ꝓxima
desperationi: nisi totum colligat ⁊ ad mi¬
serandum auime sue quam a deo miserã
⁊ miserabilem uidet conuertat affectũ
et audiat uocem dicentem. Beati qui lu¬
gent: qm̃ ipsi consolabuntur. Lugeat ha¬
bundanter quia lugendi tempus adue¬
uit: ⁊ ad sorbendas uiges latrimas ista
sufficiunt. Lugeat : s ñ sine pietatis af¬
fectu ⁊ obtentu consolationis. Consideret
nullam sibi inueniri requiem in se ipso:
s omnia plena miserie ⁊ desolatõis. Consi¬
deret non esse bonum incarne sua: sed in
seculo neqͣm nichil nisi uanitatem ⁊ afflic¬
tionem spiritus contineri. Consid̾e̾t inꝙͣ

Expanded text:
et terribile illud profundum caveat, de quo et terribile illud profundum caveat, de quo scriptum est: Impius cum venerit in profundum malorum, contemnit . Fortissima siquidem potione curatur, et periclitatur facile, nisi multa sollicitudine studeat medici obtemperare consiliis, observare praecepta. Vehemens est tentatio, et proxima desperationi, nisi totum colligat et ad miserandum animae suae, quam adeo miseram et miserabilem videt, convertat affectum, et audiat vocem dicentem: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Lugeat abundanter, quia lugendi tempus advenit: et ad sorbendas juges lacrymas ista sufficiunt. Lugeat, sed non sine pietatis affectu, et obtentu consolationis. Consideret nullam sibi inveniri requiem in seipso, sed omnia plena miseriae et desolationis Consideret non esse bonum in carne sua; sed et in saeculo nequam nihil nisi vanitatem et afflictionem spiritus contineri. Consideret, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
cuius uoluntas sic cesserit ⁊ atquieuerit
consilio rationis: ut atimore concipiens
promissionibus deinteps celestibꝰ foueat᷑.
et parturiat spiritum salutis: at forte
inuenietur rebellis ⁊ obstinata uoluntas.
uec impatiens solum. s ⁊ monitis peior.
⁊ muuis durior.⁊ adhibitis acerbior blan¬
dimentis. Inuenietur forsitan que nichil
mota suggestionib rationis. ĩmo ⁊ graui
uos patior : Predicatio uestra in me ñ capit.
Stio quod astuti estis: s astutia uestra apud
me locum ñ habet. forte ⁊ aduocans mẽbra
singula solito amplius. solitis iubeat obe¬
dire concupiscentiis: nequiciis deseruire.
Hinc nimirum illudest quod cotidianis dis¬
cimus experimentis. eos qui conuerti deli¬
berant. temptari grauius acontupiscen¬
tia carnis ⁊ urgeri grauius in operibus
luti ⁊ lateris. qui egyptum egredi. pharao¬
nis imperium effugere moliuntur. utinã
autem qui eiusmodi est declinet impietatẽ.

Expanded text:
cujus voluntas sic cesserit et acquieverit cujus voluntas sic cesserit et acquieverit consilio rationis, ut a timore concipiens, promissionibus deinceps coelestibus foveatur, et parturiat spiritum salutis. At forte invenietur rebellis et obstinata voluntas, nec impatiens solum, sed et monitis pejor, et minis durior, et adhibitis acerbior blandimentis. Invenietur forsitan, quae nihil mota suggestionibus rationis, imo et gravi vos patior? praedicatio vestra in me non capit. Scio quod astuti estis: sed astutia vestra in me locum non habet. Forte et advocans membra singula, solito amplius solitis jubet obedire concupiscentiis, nequitiis deservire. Hinc nimirum est illud quod quotidianis discimus experimentis, eos qui converti deliberant, tentari acrius a concupiscentia carnis, et urgeri gravius in operibus luti et lateris, qui Aegyptum egredi, et Pharaonis imperium effugere moliuntur. 23. Utinam autem qui ejusmodi est, declinet impietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius iacula hoc clipeo uirilit̾ expellamꝰ.
Opus est iusticia: ut operemur bonum. Opꝰ
prudentia: ne cum fatius uirginib repro¬
bemur. Opus deniq temperantia: ne uolup¬
tatibus indulgentes. audiamus aliqͣndo
quod miser ille epularum parit̾ ⁊ uestiũ
splentore finnto dum misericordiã p̾caret᷑
audiuit. Memento fili quod recepisti bo¬
ira in uita tua: ⁊ lazarus similiter mala.
Nlunc autem hic consolatur tu uͦ cruciaris.
Plane terribilis deus in consiluis super fi¬
lios hominum. S si terribilis est: etiam
misericors inuenitur dum futuri formã
extidetur. Uirgo cui defuerit oleum: a
nuptiis excludetur. ⁊ qui bona receperit
ui hac uita: cruciabitur in futura. Qd̾ si
forte contingat in uno quolibet simł hec
qͣtuor ĩueniri: ea plane extͤma desꝑatio est.
ec igitur ⁊ similia uitus suggerit rõ
uoluntati: eo copiosius quo perfectius
ilłustratione spiritus edocetur. felio sane

Expanded text:
ipsius jacula hoc ipso clypeo viriliter repellamus. ipsius jacula hoc ipso clypeo viriliter repellamus. Opus est justitia, ut operemur bonum. Opus prudentia, ne cum fatuis virginibus reprobemur. Opus denique temperantia, ne voluptatibus indulgentes, audiamus aliquando quod miser ille, epularum pariter et vestium splendore finito, dum misericordiam precaretur, audivit: Memento fili, quod recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala: nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris . Plane terribilis Deus in consiliis super filios hominum! sed, si terribilis est, etiam misericors invenitur, dum futuri formam excidetur : virgo cui defuerit oleum, a nuptiis excludetur , et qui bona receperit in hac vita, cruciabitur in futura. Quod si forte contingat in uno quolibet simul haec quatuor inveniri, ea plane extrema desperatio est.ec igitur et his similia intus suggerit ratio voluntati, eo copiosius, quo perfectius illustratione spiritus edocetur. Felix sane,