comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ alius. Hinc enim ama¬
tur. qui laudat᷑. dum non
fallaci corde laudatoris p̃di¬
cari creditur: id ẽ cũ amãs
eum laudat. Sic enim tũc
amabã hoĩes. ex hominũt
uidicio. Non enun ex tuo
ds meus in qͦ nemo fallitur:
sed tamen cur non sicut au¬
niga nobilis. sicut uenator
studiis popularib diffamatꝰ.:
S longe aliter et grauiter: et
ita quemadmodũ et me lau¬
cdari uellem. Non autẽ ita¬
uellem laudari et amari
me. ut histriones. quãquã
eos et ipse laudarẽ et amarẽ:
sẽd eligens latere quã ita
notus esse. et uelle haberi
odio quam sic amari. ubi
distribuunt᷑ ista pondera
uarioꝵ et diu̾soꝵ amorũ
in anima una: Quid ẽ qͦd
amo in alio: Quod rursꝰ
nisi odissem. non ame de¬
testaretur et repellere: cũ
sit uterq nr̃m homo Non
enun sicut equus bonus
amatur ab eo qui nollet hͦc
esse etiã si posset hoc et de
histrione dicendũ ẽ: qui
nature nr̃e socius ẽ Ergo¬
ne amo in homine. qd̵ odi

Expanded text:
ditur alius. hinc enim amaditur alius. hinc enim amatur qui laudatur, dum non fallaci corde laudatoris praedicari creditur, id est cum amans eum laudat. Sic enim tunc amabam homines ex hominum iudicio; non enim ex tuo, deus meus, in quo nemo fallitur. sed tamen cur non sicut auriga nobilis, sicut uenator studiis popularibus diffamatus, sed longe aliter et grauiter et ita, quemadmodum et me laudari uellem? non autem uellem ita laudari et amari me ut histriones, quamquam eos et ipse laudarem et amarem, sed eligens latere quam ita notus esse et uel haberi odio quam sic amari. ubi distribuuntur ista pondera uariorum et diuersorum amorum in anima una? quid est, quod amo in alio, quod rursus nisi odissem, non a me detestarer et repellerem, cum sit uterque nostrum homo? non enim sicut equus bonus amatur ab eo qui nollet hoc esse, etiamsi posset, hoc et de histrione dicendum est, qui naturae nostrae socius est. ergone amo in homine quod odi
Abbreviated transcription (Latin):
ris aduniu̾sum suũ. aut
calciamentũ ad pedem et
similia. Et ista considera¬
tio scaturiut in animo
meo. ex intimo corde meo
et scripsi libros de pulchro
et apto. puto luos aut
tres tu scis ds̃: nam exci¬
dit mͥ. Non enim habemꝰ
eos: sed aberrauert a no¬
bis nescio quomͦ. Quid
ẽ autem qͦd me monuit do¬
mine d̾s meus. ut ad iche¬
riũ romane urbis oratorẽ
scriberem illos libros quem
non nouerã facie. sed amaue¬
ram hominẽ ex doctrine fa¬
ma. que illi clara erat:et q̃¬
quedam uerba eiꝰ audieram
et placuerãt michi: S ma¬
gis qͥa placebat aliis. et eum
efferebant laudibus. stupen¬
tes quod ex homine syro doc¬
to pͥus grece facundie. po¬
stea in latina etiam doctor
mirabilis extitisset. et ẽẽt sci¬
entissimꝰ rerum ad studiũ
sapientie ꝑtinentiũ: michi
placebat. Laudat᷑ homo: et
amatur absens. Utrum nã
abore laudãtis intrat in cor
audientis amor ille: Absit.
Sed ex amante alio accen¬

Expanded text:
ris ad uniuersum suum aut ris ad uniuersum suum aut calciamentum ad pedem et similia. et ista consideratio scaturriit in animo meo ex intimo corde meo, et scripsi libros "de pulchro et apto", puto, duos aut tres; tu scis, deus: nam excidit mihi. non enim habemus eos, sed aberrauerunt a nobis nescio quomodo. Quid est autem, quod me mouit, domine deus meus, ut ad Hierium, Romanae urbis oratorem, scriberem illos libros? quem non noueram facie, sed amaueram hominem ex doctrinae fama, quae illi clara erat, et quaedam uerba eius audieram, et placuerant mihi. sed magis quia placebat aliis et eum efferebant laudibus stupentes, quod ex homine Syro, docto prius graecae facundiae, post in latina etiam dictor mirabilis extitisset et esset scientissimus rerum ad studium sapientiae pertinentium, mihi placebat. laudabatur homo et amabatur absens. utrumnam ab ore laudantis intrat in cor audientis amor ille? absit; sed ex amante alio accen
Abbreviated transcription (Latin):
catores saluos facere. Cui cõ¬
ficet᷑ anima mea ut sanet
eam: qm̃ peccauit illi. Filii
hominũ usq qͦ graues corde:
Numqͥdͣ descensum uite: ñ
uultis ascendere et uiu̾e:
Sed quo ascenditis. quando
in altum estis. et posiustiᷤ
incelõios ur̃m: Descẽdite
ut ascendatis: et ascendatiᷤ
ad deum. Cecidistis enim.
ascendendo contra deum.
Dic eis ista ut plorent in
cõualle plorationis. et sic
eos rape tecum ad dm: qͥ¬
a de spũ eius hec dicis eis.
si dicis ardens igne caritati
Hec tunc non nouerã. et a¬
mabam pulchra inferiora. et
ibam inpfundũ: et dicebã
amicis meis. Num amamꝰ
aliquid nisi pulchrũ: aut
est qͦdnos allicit. et cõciliat
rebus quas amamꝰ: Nisi enĩ
esset decus et species: nullo
modo nos ad se mouerent.
Et anunadũtebam et uide¬
bam in ipsis corporib aliud
esse quasi totũ. et ideo pul¬
chrum: alud autem qͦd idõ
deceret qm̃ apte accõmoda¬
ret᷑ alicui. sicut pars corpo¬

Expanded text:
catores saluos facere. cui concatores saluos facere. cui confitetur anima mea, et sanat eam,. quoniam peccauit illi. fili hominum, quo usque graues corde? numquid et post descensum uitae non uultis ascendere et uiuere? sed quo ascenditis, quando in alto estis et posuistis in caelo os uestrum? descendite, ut ascendatis et ascendatis ad deam. cecidistis enim ascendendo contra deam. dic eis ista, ut plorent in conualle plorationis, et sic eos rape tecum ad deum, quia de spiritu eius haec dicis eis, si dicis ardens igne caritatis. Haec tunc non noueram et amabam pulchra inferiora et ibam in profundum et dicebam amicis meis: "num amamus aliquid nisi pulchrum? quidest quod nos allicit et conciliat rebus, quas amamus? nisi enim esset in eis decus et species, nullo modo nos ad se mouerent." et animaduertebam et uidebam in ipsis corporibus aliud esse quasi totum et ideo pulchrum, aliud autem, quod ideo deceret, quoniam apte accommodaretur alicui, sicut pars corpo
Abbreviated transcription (Latin):
rite quod queritis. sed ibi
non est ubi queritis. Beatã
uitam queritis: in regione
mortis. Non ẽ illic. Quomͦ
enim beata uita ubi nec
uita: Et descendit huc tp̃a
uita nr̃a. et tulit mortẽ nos¬
tram. et occidit eam de abũ¬
dantia uite sue: et tonuit
clamans ut redeamꝰ hinc
ad eum. in illud secretũ un¬
de ꝓcessit ad nos. in ipłũ
pͥmum uͥginalem uterũ.
ubi et nupsit humana cre¬
atura. caro mortalis. nec
semꝑ mortalis: et inde ue¬
lut sponsus ꝓcedens de
thalamo suo exultauit
ut gygas ad currẽdã uiã.
Non enim tarcdauit sed cu¬
currit clamãs. dictis. factis.
morte. uita. descensu. alcẽsu.
clamans ut redeamꝰ ad eũ:
et discessit ab oculis ut rede¬
amus ad cor. et inueniamꝰ
eum. Abscessit enim: et ec¬
ce hic ẽ. Noluit cau nobis¬
cum du ẽe: et non dereli¬
quit nos. Illo enim absces¬
sit. unde numqͣ recessit.
quia mundꝰ ꝑ eum factꝰ ẽ.
et in hoc mundo erat: et
uenit in hũc mũdum pec¬

Expanded text:
rite quod quaeritis, sed ibi rite quod quaeritis, sed ibi non est, ubi quaeritis. beatam uitam quaeritis in regione mortis: non est illic. quomodo enim beata uita, ubi nec uita? Et descendit huc ipsa uita nostra et tulit mortem nostram et occidit eam de abundantia uitae suae et tonuit clamans, ut redeamus hinc ad eum in illud secretum, unde processit ad nos in ipsum primum uirginalem uterum, ubi ei nupsit humana creatura, caro mortalis, ne semper mortalis; et inde uelut sponsus procedens de thalamo suo exultauit ut gigans ad currendam uiam. non enim tardauit, sed cucurrit clamans dictis, factis, morte, uita, descensu, ascensu, clamans,, ut redeamus ad eum. et discessit ab oculis, ut redeamus ad cor et inueniamus eum. abscessit enim et ecce hic est. noluit nobiscum diu esse et non reliquit nos. illuc enim abscessit, unde numquam recessit, quia mundus per eum factus est et in hoc mundo erat et uenit in hunc mundum pec
Abbreviated transcription (Latin):
quia non succedit᷑ ei. Si pla¬
cent corꝑa. deum ex illis lau¬
da: et in artificẽ eoꝵ retorq̃
amorem: ne inhis que tibi
placent. tu displiceas. Si
placẽt anime. indõ ament᷑
quia et ipse mutabiles sũt.
et in illo fixe stabiliuntur.
alioquin irent et perirent.
In illo igit᷑ ament᷑: et rape ad
eum tecũ qͦs potes et dic
eis. Hunc amemꝰ qui fecit
hec: et non ẽ longe. Non
enim fecit atq abiit: sẽd ex
illo in illo sunt. Ecce ubi ẽ:
ubi sapit ueritas. Intimus
cordi ẽ: s cor errauit ab eo.
Redite p̃uaricatores ad cor:
et inherete illi qui fecit nos.
State cũ eo et stabitis: requi¬
escite in eo et quieti eritis.
Quo itis in aspera: Quo itis:
Bonum qͦd amatis ab illo ẽ.
S quantũ est ad illum: bonũ
est et suaue. Sed amarũ e¬
rit iuste: quia inuste ama¬
tur. deserto illo. qͥcqͥd ab illo
est. Quo uobis ad huc et ad¬
huc ambulare uias diffici¬
les. et labortosas: Nonẽ re¬
quies. ubi queritis eã. Que¬

Expanded text:
quia nec succeditur ei. Si plaquia nec succeditur ei. Si placent corpora, deum ex illis lauda et in artificem eorum retorque amorem, ne in his, quae tibi placent, tu displiceas. si placent animae, in deo amentur, quia et ipsae mutabiles sunt et illo fixae stabiliuntur: alioquin irent et perirent. in illo ergo amentur, et rape ad eum tecum quas potes et dic eis: "hunc amemus: ipse fecit haec et non est longe." non enim fecit atque abiit, sed ex illo in illo sunt. ecce ubi est, ubi sapit ueritas? intimus cordi est, sed cor errauit ab eo. redite, praeuaricatores, ad cor et inhaerete illi, qui fecit uos. state cum eo et stabitis, requiescite in eo et quieti eritis. quo itis in aspera? quo itis? bonum, quod amatis, ab illo est: sed quantum est ad illum, bonum est et suaue; sed amarum erit iuste, quia iniuste amatur deserto illo quidquid ab illo est. quo uobis adhuc et adhuc ambulare uias difficiles et laboriosas? non est requies, ubi quaeritis eam. quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ renouabũt᷑ et cõstringẽt᷑ͦ
ad te: et non te deponent
quo discedũt. sed stabũt
tecũ ac ꝑmanebũt. ad sem¬
per stantẽ ac ꝑmanẽtẽ dm̃.
Ut quid ꝑuersa sequeris car¬
nem tuam: Ipsa te sequat᷑
cõuersa. Quicqͥd ꝑ illam sen¬
tis in parte ẽ. et ignoras to¬
tum cuius he partes sunt.
et delectat te tamen. S si
ad totũ comp̃hendendũ es¬
set idoneus. sensus carnis
tue. ac non et ipse in par¬
te uniu̾si accepisset: pro
pena tua ustum modum:
uelles ut trasiret quicqͣd
extat inp̃sentia. ut magiꝰ
tibi omnia placerẽt. Nam
et quod loquim᷑. ꝑ eundẽ
sensum carnis audis: et
non uis utiꝙ stare syllabas
sed transuolare ut alie ueniãt
et totũ audias. Ita semꝑ oĩa
quib unũ aliquid constat:
et non sunt omĩa simul ea
quibus constat. Plus delec¬
tat omĩa quam singula. si
possint sentiri omĩa. sed lon¬
ge his melior qui fecit omĩa:
et ipse ẽ ds̃ nr̃ et non diseedit

Expanded text:
et renouabuntur et constringentur et renouabuntur et constringentur ad te et non te deponent, quo descendunt, sed stabunt tecum et permanebunt ad semper stantem ac permanentem deum. Vtquid peruersa sequeris carnem tuam? ipsa te sequatur conuersam. quidquid per illam sentis, in parte est et ignoras totum, cuius hae partes sunt, et delectant te tamen. sed si ad totum conprehendendum esset idoneus sensus carnis tuae ac non et ipse in parte uniuersi accepisset pro tua poena iustum modum, uelles, ut transiret quidquid existit in praesentia, ut magis tibi omnia placerent. nam et quod loquimur, per eundem sensum carnis audis et non uis utique stare syllabas, sed transuolare, ut aliae ueniant et totum audias. ita semper omnia, quibus unum aliquid constat, et non sunt omnia simul ea, quibus constat: plus delectant omnia quam singula, si possint sentiri omnia. sed longe his melior qui fecit omnia, et ipse est deus noster, et non discedit,
Abbreviated transcription (Latin):
enim sensus carnis: qm̃ sen¬
sus carnis ẽ et ipse ẽ modꝰ
eius Sufficit ad aliud ad
quod factus ẽ: ad illud au¬
tem non sufficit. ut teneat
transcurrẽtia ab initio de-¬
bito. ułq ad finem debi-¬
tum. In uerbo enun tuo ꝑ
qͦd creantur ibi audiũt. hĩc
et huc usꝙ. Noli e̾e uana
anuna mea: et obsurdescere
in aure cordis tumultu ua-¬
nitatis tue. Audi et tu. u̾¬
bum ipũm clamat ut
redeas: et ibi ẽ locus qͥetis
imꝑturbabilis. ubi non
deseritur amorᷤ ipse non
deserat. Ecce illa discedũt
ut alia succedãt: et om̃ĩb
lius partibus cõstet infi-¬
ma uniu̾sitas. Numqͥd
ego aliqͦ discedo ait u̾bũ
dei : Ibi fige mansionẽ tũã:
ibi cõmoda qͥcquid inde ha¬
bes anima mea. saltẽ fati¬
gata mẽclatiis. Ueritati cõ¬
moda. qͥcqͥd tibi ẽ aui̾tate
et non ꝑdes aliquid. et reflo¬
rescẽt ꝓutridia tua. et sana¬
bunt᷑ om̃s languores tui.
et fluxa tua reformabunt᷑

Expanded text:
enim sensus carnis, quoniam senenim sensus carnis, quoniam sensus carnis est: ipse est modus eius. sufficit ad aliud, ad quod factus est, ad illud autem non sufficit, ut teneat transcurrentia ab initio debito usque ad finem debitum. in uerbo enim tuo, per quod creantur, ibi audiunt: "hinc et huc usque." Noli esse uana, anima mea, et obsurdescere in aure cordis tumultu uanitatis tuae. audi et tu: uerbum ipsum. clamat, ut redeas, et ibi est locus quietis inperturbabilis, ubi non deseritur amor, si ipse non deserat. ecce illa discedunt, ut alia succedant et omnibus suis partibus constet infima uniuersitas. "numquid ego aliquo discedo?" ait uerbum dei. ibi fige mansionem tuam, ibi conmenda quidquid inde habes, anima mea, saltem fatigata fallaciis. ueritati conmenda quidquid tibi est a ueritate, et non perdes aliquid, et reflorescent putria tua et sanabuntur omnes languores tui et fluxa tua reformabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
endo quasi esse incipĩt.
et crescunt ut ꝑficiant᷑. et
ꝑfecti senescũt et intereñt.
et non omĩa senescũt. et
omĩa intereũt. Ergo cum
orunt᷑ et tendũt esse: quo
sint eo magis festinãt ut
non sint. Sic ẽ modus ea¬
rum. Tantũ dedisti eis.
quia partes sũt rerum.
que non sũt omñs sunul
sed decedendo et succedẽdo
agunt om̃s uniu̾sũ. cuiꝰ
partes sunt. Ecce sie ꝑagi¬
tur et sermo nr̃ ꝑsigna
lonantia. Non enu erit
totus sermo. si unũ u̾bũ
non decedat. cũ sonuit ꝑ
partes suas. ut succedat
aluid. Laudet te ex illis
auuna mea. ds creator õi¬
um: sed non infigat᷑ in¬
eis glutins amoris ꝑsen¬
sus corporis. Funt enim
qͦ ibãt. ut nõ sint et con-¬
scindunt eam desideriis pes¬
tilentiosis: qm̃ ipsa e̾e uult
et requiescere amat in eis. q̃
amat. In illis autẽ nõ est. u
bi: non stant. fuguint. ¶ qͥs
ea sequit᷑. Sensus carnis.
Aut quis ea cõprehendit. uel
cum presto sunt: Tardus ẽ

Expanded text:
endo quasi esse incipiunt endo quasi esse incipiunt et crescunt, ut perficiantur, et perfecta senescunt et intereunt: et non omnia senescunt et omnia intereunt. ergo cum oriuntur et tendunt esse, quo sint, eo magis festinant, ut non sint. sic est modus eorum. tantum dedisti eis, quia partes sunt rerum, quae non sunt omnes simul, sed decedendo ac succedendo agunt omnes uniuersum, cuius partes sunt. ecce sic peragitur et sermo noster per signa sonantia. non enim erit totus sermo, si unum uerbum non decedat, cum sonuerit, partes suas, ut succedat aliud. laudet te ex illis anima mea, deus, creator omnium, sed non eis infigatur glutine amore per sensus corporis. eunt enim quo ibant, ut non sint, et conscindunt eam desideriis pestilentiosis, quoniam ipsa esse uult et requiescere amat in eis, quae amat. in illis autem non est ubi, quia non stant: fugiunt, et quis ea sequitur sensu carnis? aut quis ea conprehendit, uel cum praesto sunt? tardus est
Abbreviated transcription (Latin):
amicis. et sic cdiligit᷑ ut
rea ita sibi sit humana cõ¬
scientia. si nõ amauerit
reclamantẽ aut si amantẽ
non reclamauerit: nichilq¬
reus. ex eius corpore preter
inditia beniuolencie. Hinc
ille luctus siquis moriat᷑ et
tenebre doloꝵ. et uersa dul¬
cedine in amaritudinẽ cor
madidũ: et examissa uita
morienciũ mors iuuenciũ.
Heatus qͥ amat te: et amicũ
inte. et inimicũ ꝓte Solus
enim nullũ carum amit
quia implendo ea fecit ea:
Te nemo amitit: nisi qui
dimitut. Et qͥ amittit qͦ
it aut qͦ fugit: nisi ate
placido ad te iratũ: Nã
ubi non inuenit legem
tuam. inpena sua: c lex
tua ueritas: et ueritas
tu. Os̃ uͥtutũ cõuerte nõ.
et ostende faciem tuã et
salui erunꝰ. Nam qͦquo¬
uersum se u̾terit anima
hominis. ad dolores figi¬
tur alibi p̃terquã inte.
tam et si figit᷑ in pulchris
extra te et extra se: que tam̃
nulla eẽnt nͥ e̾e̾nt apd̃ te.
Que oruint᷑ et occidũt et ori¬

Expanded text:
amicis, et sic diligitur, ut amicis, et sic diligitur, ut rea sibi sit humana conscientia, si non amaverit redamantem, aut si amantem non redamaverit, nihil quaerens ex ejus corpore praeter indicia benevolentiae. Hinc ille luctus, si quis moriatur; et tenebrae dolorum, et versa dulcedine in amaritudinem cor madidum, et ex amissa vita morientium mors viventium. Beatus qui amat te, et amicum in te, et inimicum propter te. Solus enim nullum charum amittquia implendo ea fecit ea? Te nemo amittit, nisi qui dimittit: et qui dimittit, quo it, aut quo fugit, nisi a te placido ad te iratum? Nam ubi non invenit legem tuam in poena sua? Et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus uirtutum, conuerte nos et ostende faciem tuam, et salui erimus. nam quoquouersum se uerterit anima hominis, ad dolores figitur alibi praeterquam in te, tametsi figitur in pulchris extra te et extra se. quae tamen nulla essent, nisi essent abs te. quae oriuntur et occidunt et ori
Abbreviated transcription (Latin):
turũ: Maxime quippeme
non reꝑabãt. ai recreabãt
alioꝵ amicoꝵ solatia. cum
quib amabã. qͦd ꝓte ama-¬
bam: et hoc erat ingẽs fa-¬
bula et longũ menclaciũ.
cuiꝰ adulterina cõfricatõe
corũpebat᷑ mẽs nr̃a pru¬
riens in auribus. S illa mͥ
fabula non moriebat᷑: si
quis amicoꝵ meoꝵ tnorere¬
tur. Alia erant que in ets
amplius capiebãt animũ
colloqui et conridere. et
uicissim benuiole obsequi.
simul legere libros dulcilo¬
quos. sumul nugari. et si¬
mul honestari. dissentire
interdum. sine odio tãqͣ
ipse homo secum: att ip̃¬
sa rarissima dissensione
condire cõsensiones pluri¬
mas: docere aliquid inui¬
cẽ. aut discere ab inuicẽ:
desiderare absentes cũ
modestia. suscipere uemi¬
entes cũ leticia. His atꝙ
huiꝰmodi signis a corde
amãtiũ et reclamanciũ
ꝓcedentib. per os. ꝓlin¬
guã. ꝑ oculos et mille
motus gratissimos. qua¬
si fomitiby cõflare animoᷤᷤ

Expanded text:
turum? Maxime quippe me turum? Maxime quippe me reparabant atque recreabant aliorum amicorum solatia, cum quibus amabam quod pro te amabam: et hoc erat ingens fabula et longum mendacium, cujus adulterina confricatione corrumpebatur mens nostra pruriens in auribus. Sed illa mihi fabula non moriebatur, si quis amicorum meorum moreretur. Alia erant quae in eis amplius capiebant animum: colloqui et corridere, et vicissim benevole obsequi; simul legere libros dulciloquos, simul nugari, et simul honestari; dissentire interdum sine odio, tanquam ipse homo secum, atque ipsa rarissima dissensione condire consensiones plurimas; docere aliquid invicem, aut discere ab invicem, desiderare absentes cum molestia, suscipere venientes cum laetitia: his atque hujusmodi signis a corde amantium et redamantium procedentibus per os, per linguam, per oculos, et mille motus gratissimos, quasi fomitibus conflare animos,
Abbreviated transcription (Latin):
eram tu eras: sed uanũ
phantasma. et error meus
erat ds̃ meus. Si conabar
eam ponere ibi ut reqͥescẽt.
ꝑmane labebatur: et ite¬
rum ruebat suꝑ me. Etego
mͥ remãseram infelix locꝰ.
ubi nec c̾e possem nec in¬
de recedere. Quo enim
cor meũ fugeret acorde
meo: Quo a meipso fu¬
gerem quo nõ me seque¬
rer Et tamen fugi de
patria. minus enim eũ quẽ¬
rebant oculi mei ubi uidere
non solebant: atq athasgatẽ¬
si oppido ueni cartagine. Nõ
uacant tẽpora nec otiose
uoluunt᷑: per sensus nr̃os
faciunt in animo mira oꝑa.
Ecce ueniebãt et p̃teribãt de
die indiem. et ueniendo et
cies alias. et alias memoriaᷤ.
et paulatim resarcinabãt
me pristinis generib delec¬
tationũ. quib cedebat do¬
lor meus ille: sed succẽclebãt
non quidẽ dolores alii. cau¬
se tamen aliorũ doloꝵ. Nã
unde me facillime. et in
intua dolor penetraue¬
rat: nisi quia fuderã in
arenã meam: diligendo-
moriturũ. ac si non mori¬

Expanded text:
m tu eras, sed uanum m tu eras, sed uanum phantasma et error meus erat deus meus. si conabar eam ibi ponere, ut requiesceret, per inane labebatur et iterum ruebat super me, et ego mihi remanseram infelix locus, ubi nec esse possem nec inde recedere. quo enim cor meum fugeret a corde meo ? quo a me ipso fugerem? quo non me sequerer? et tamen fugi de patria. minus enim eum quaerebant oculi mei, ubi uidere non solebant, atque a Thagastensi oppido ueni Carthaginem. Non uacant tempora nec otiose uoluuntur per sensus nostros: faciunt in animo mira opera. ecce ueniebant et praeteribant de die in diem et ueniendo et cies alias et alias memorias, et paulatim resarciebant me pristinis generibus delectationum, quibus cedebat dolor meus ille; sed succedebant non quidem dolores alii, causae tamen aliorum dolorum. Nam unde me facillime et in intima dolor ille penetraverat, nisi quia fuderam in arenam animam meam, diligendo moriturum ac si non mori
Abbreviated transcription (Latin):
tiam nescientẽ diligere ho¬
mines humanit̾: o stultũ
hominẽ unmoderate hu¬
mana patientẽ: qͦd ego
tunc eram. Itaq estuabam.
suspirabã. flebam. turba¬
bar: nec requies erat nec
cõsiliũ. Portabam enim
contisam et cruentã ani¬
mã meam impatientẽ a¬
me portari: et ubi eam po¬
nerem non inueniebam.
Non inamenis nemorib
non in ludis atq cantib.
nec insuaue olentibꝰ locis.
nec in cõuiuiis apparatis.
nesĩuoluptate cubilis et
lecti: non deniq inlibris
atq carminib adqͥescebat.
Horrebãt omĩa et ipsa lux.
et qͥcquid non erat qd̃ ille
erat. imꝓbum et odiosum
erat. preter gemitũ et la¬
crimas. Nam in eis solis
aliquantula requies. Ubi
autem inde efferebat᷑ ani¬
ma mea. ouerabat me gr̃ã¬
di sarcina miserie: que ad
te dñe leuanda erat et cu¬
randa. Sciebã. sed nec
uolebam nec ualebam:
eomagis quia non in erã
aliquid solidũ et firmũ
cum de te cogitabã Non enim¬

Expanded text:
tiam nescientem diligere hotiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate humana patientem! quod ego tunc eram. itaque aestuabam, suspirabam, flebam, turbabar, nec requies erat nec consilium. portabam enim concisam et cruentam animam meam inpatientem portari a me, et ubi eam ponerem non inueniebam. non in amoenis nemoribus, non in ludis atque cantibus nec in suaue olentibus locis nec in conuiuiis apparatis nec in uoluptate cubilis et lecti, non denique in libris atque carminibus adquiescebat. horrebant omnia et ipsa lux, et quid quid non erat quod ille erat, inprobum et taediosum erat praeter gemitum et lacrimas: nam in eis solis aliquantula requies. ubi autem inde auferebatur anima mea, onerabat me grandis sarcina miseriae. ad te, domine, leuanda erat et curanda, sciebam, sed nec uolebam nec ualebam, eo magis quod mihi non eras aliquid solidum et firmum, cum de te cogitabam. non eni
Abbreviated transcription (Latin):
tediũ ee uiuẽdi erat inme
grauissimũ. et morienli
metꝰ. Credo quo magis illũ
amabã. hoc magis mortem
que mͥ eum abstulerat tãꝙͣ
otrocissimã inimicã oderã
et timebã: et eam repente
cõsumpturã om̃s hõmes
putabam: quia illũ potuit.
Sic eram: om̃ino memi¬
ni. Ecce cor meũ ds meus
ecte intꝰ uide qͥa memini
spes mea. qui me mũdas
a taliũ affectionũ immũ¬
ditia: dirigẽs oculos me¬
os adte. et euellẽs delaq̃o
pedes meos. Mirabar enĩ
ceteros mortales iuuere qͥa
ille quẽ qͣi non moriturũ
dilexerã mortuus erat: et
me magis quia ille et alter
eram uiuere illo mortuo mi¬
rabar. Bene quidã dixit de
amico suo: dimidiũ aĩe sire. mes¬
Nam ego sensi animã mẽã.
et aĩam illiꝰ unam fuisse
aiãm induob corporibꝰ. et
ideo mͥ horrori erat uita. qͥa
nolebam dimidiꝰ uiuere:
et ideo forte mori metuebã
ne totus ille moreret᷑. quẽ
multũ amauerã. O demẽ¬

Expanded text:
taedium uiuendi erat in me taedium uiuendi erat in me grauissimum et moriendi metus. credo, quo magis illum amabam, hoc magis mortem, quae mihi eum abstulerat, tamquam atrocissimam inimicam oderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. sic eram omnino, memini. ecce cor meum, deus meus, ecce intus; uide, quia memini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens oculos meos ad te et euellens de laqueo pedes meos. mirabar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus erat, et me magis, quia ille alter eram, uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam meam et animam illius uuam fuisse animam in duobus corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o demen
Abbreviated transcription (Latin):
aut hoc petebam lacͥmis. sed
tantũ dolebam et flebam: mi-¬
ser enim eram. et amiseram
gaudiũ meũ. An et fletus res
amara ẽ. et p̃fastidio rerũ
quib pͥus fruebam᷑. et dum
tunc ab eis abhorremꝰ delec
Non entin tẽpus querendi
nunc est: sed cõfitendi tibi.
Miser enim erã. et miser ẽ
om̃is animus uinctꝰ amici¬
tia rerum mortaliũ. et dila¬
niat᷑ cum eas amittit: et
tunc sentit miseriã qͥa mi¬
ser ẽ. et anteqͣ amittat eas.
Sic enim eram illo tẽpore.¬
et flebam amarissime: et
requiescebã in amaritudi¬
ne. Ita miser eram: et ha¬
bebam cariorẽ illo amico
meo uitã ipãm miseram.
Nam quãuis eam mutare
uellem: nollem tame amit¬
tere magis quam illum. sẜ
nestio an uellem uel ꝓillo
sicut de oreste et pela tracdit᷑
sinon fingitur: qui uellent
ꝓ iuicẽ uel simulmori. qua
morte peius eis erat non
simul iuuere. Sed in me
nescio quis affectus nimis
huic contrariꝰ ortus erat: et

Expanded text:
aut hoc petebam lacrymis, sed aut hoc petebam lacrymis, sed tantum dolebam et flebam. Miser enim eram, et amiseram gaudium meum. An et fletus res amara est, et prae fastidio rerum quibus prius fruebamur, et tunc dum ab eis abhorremus, deleNon enim tempus querendi nunc est, sed confitendi tibi. Miser eram, et miser est omnis animus vinctus amicitia rerum mortalium; et dilaniatur cum eas amittit, et tunc sentit miseriam qua miser est et antequam amittat eas. Sic ego eram illo teet flebam amarissime et requiescebam in amaritudine. ita miser eram et habebam cariorem illo amico meo uitam ipsam miseram. nam quamuis eam mutare uellem, nollem tamen amittere magis quam illum et nescio an uellem uel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui uellent pro inuicem simul mori, quia morte peius eis erat non simul uiuere. sed in me nescio quis affectus nimis huic contrarius ortus erat et
Abbreviated transcription (Latin):
turbaret me ualde: et nichil
nouerat respondere michi. se
si dicebam spera indeo. iuste
non obtẽperabat quia uerior
erat. et melior homo quem
carissimũ amiserã: quam
phantasma in ic qͦd sꝑare
iudebat᷑. Solus fletus erat
dulcis mͥ: et successerat ami
co indeliciis animi mei. Et
uulnꝰ meum. Possum ne
audire exte. qui ueritas es
et ammou̾e aurẽ cordis mei
ori tuo: Iut dicas mͥ cur fletꝰ
dulcis sit miseris: Antu
qu̾auis ubiq adsis Nlonge
abiecisti ate miseriã nr̃am:
Q tu inte manes: nos autẽ
in experimẽtis uoluimuR
Et tamẽ nisi ad aures tuas
ploraremꝰ: nichil residui
de spe nr̃a fieret. Unde igit
suauis fructus de amari¬
tudine uite carpit᷑ gemere¬
et flere et suspirare et cõque¬
ri: An hoc tibi dulce ẽq̾spera¬
mus exaudire te: Recte istud
in p̃cibus: quia desideriũ ꝑ¬
ueniendi habent. Numquid
indolore amisse rei. et luctu qͦ
tunc oꝑiebar: Neqꝑ enim spe¬
rabam reuiuscere illum.

Expanded text:
turbaret me valde; et nihil turbaret me valde; et nihil noverat respondere mihi. Et si dicebam, Spera in Deum ; juste non obtemperabat: quia verior erat et melior homo quem charissimum amiserat, quam phantasma in quod sperare jubebatur. Solus fletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis animi mei. CAPvulnus meum. Possumne audire abs te qui veritas es, et admovere aurem cordis mei ori tuo, ut dicas mihi cur fletus dulcis sit miseris? An tu, quamvis ubique adsis, longe abjecisti a te miseriam nostram? Et tu in te manes; nos autem in experimentis volvimur. Et tamen nisi ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. Unde igitur suavis fructus de amaritudine vitae carpitur, gemereet flere, et suspirare et conqueri? An hoc ibi dulce est, quod speramus exaudire te? Recte istud in precibus, quia desiderium perveniendi habent. Numquid in dolore amissae rei et luctu quo tunc operiebar? Neque enim sperabam reviviscere illum,
Abbreviated transcription (Latin):
me exhorruit ut inimicũ: ã¬
moͬuitq mirabili et repenti¬
na libertate. ut si amicus ẽẽ
uellem. talia sibi dicere desi¬
nerem. Ego autẽ stupefactus
atꝙ turbatꝰ. distuli om̃s mo¬
tus meos. ut cõualesceret pͥꝰ.
essetq idoneus iuiribꝰ uali¬
tudinis. cum quo age possẽ
qͦd uellem Sed ille arreptꝰ
demencie mee. ut apd̃ te
seruaret᷑ consolationi mee.
post paucos dies me absẽte.
repetit᷑ febrib et defungit᷑.
Quo dolore cõterebratũ est
cormeum: et qͥcqͥd aspiciebã
mors erat. Et erat mͥ patria
suppliciũ. et patna domus
mira infelicitas: et quicqͥd
cũ illo cõmunicauerã. sine
illo in cruciatũ inmanẽm
ueterã. Expetebãt eum un¬
diq occili mei et non daba¬
turͣ: et oderam omĩa qñ
non haberem eũ. nec mi
chi dicere poterant ecce ue
niet sicut cum uiueret
qñ absens erat. Et factus erã
michi ipse magna questio.
et interrogabã animã meã
quare tristis ẽẽt. et quare con¬

Expanded text:
me exhorruit ut inimicum adme exhorruit ut inimicum admonuitque mirabili et repentina libertate, ut, si amicus esse uellem, talia sibi dicere desinerem. ego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetudinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur consolationi meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est cor meum et quidquid aspiciebam mors erat. et erat mihi patria supplicium et paterna domus mira infelicitas, et quidquid cum illo conmunicaueram, sine illo in cruciatum inmanem uerterat. expetebant eum undique oculi mei, et non dabatur; et oderam omnia, quod non haberent eum, nec mihi iam dicere niet, sicut cum viveret, quando absens erat. Factus eram ipse mihi magna quaestio, et interrogabam animam meam quare tristis esset, et quare con
Abbreviated transcription (Latin):
cõuertis nos ad te miris mo¬
dis. ecte abstulisti hominẽ. de
hac uita. cum ux expleuisset
annũ inamicitia mea: sua¬
ius mͥ super omns suauitates
illius uite mee. Quis laudes
tuoͣs enumerat unus in se
uno. quas exꝑtꝰ est: Quid
tunc fecisti deus meus: et qͣm
inuestigabilis abyssis uidi¬
ciorũ tuoꝵ: Sum eni la¬
boraret ille febribus. iacu¬
it dui sine sensu in sudore
letali. et cum desꝑaret᷑ bap¬
tiratus ẽ nesciẽs: me non
curante. et p̃lumente io re¬
tinere potius animã eius
eus qͦdame acceperat. nõ
quod uinescientis corpore
fiebat. Longe autẽ aliter
erat. Nam recreatꝰ ẽ: et sal¬
uus factus. Statimq ut
pͥmum cum eo loqui po¬
tui. potui autẽ mox ut il¬
le potuit: qm̃non discebã
et nimis pendebamꝰ ex in¬
uicẽ: temptaui apd̃ illũ
irridere. tamqͣ et illo uri¬
suro mecũ baptismũ. que
acceperat mente atq sensu ab¬
sentissimꝰ sed tamen iam se
accepisse didicerat. At ille ita

Expanded text:
conuertis nos ad te miris moconuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates illius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus in se uno, quas expertus est? quid tunc fecisti, deus meus, et quam inuestigabilis abyssus iudiciorum tuorum? cum enim laboraret ille febribus, iacuit diu sine sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. longe autem aliter erat. nam recreatus est et saluus factus, statimque, ut primo cum eo loqui potui — potui autem mox, ut ille potuit, quando non discedebam et nimis pendebamus ex inuicem — temtaui apud illum inridere, tamquam et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu absentissimus. sed tamen iam se accepisse didicerat. at ille ita
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ dici In illis annis quo pͥ¬
mum tẽpore inmunicipio qͦ
natus sum docere ceperã: cõ¬
parauerã amicũ societate stu¬
diorũ. nimis carum coeuũ
mͥ. et cõflorentẽ flore adoles¬
centie. Mecum puer creue¬
rat: et pariter in scolã iera¬
mus. parit̾ꝙ luseramꝰ. Sed
nondũ erat sic amicus. quãq
ne tunc quidem. ficuti ẽ iie¬
ra amicitia: quia nõ ẽ uera
nisi cum eam tu agglutinaᷤᷤ.
inter herentes tibi caritate
diffusa in cordib nr̃is ꝑspi¬
ritũ sc̃m qui datus ẽ nobis.
Sed tamẽ dulcis erat nimis:
coacto feruore pariliũ stu¬
dioꝵ. Nam et afide uera
quam nͣen germanitꝰ. et
penitꝰ adolescens tenebat.
deflexerã eũ: et in suꝑstitio¬
sas fabellas. et ꝑnitiosas
ꝓpt̾ quas me plangebat ma¬
ter mea mecũ iam errabat
inanimo ille homo:et nõ
poterat anuna mea sine il¬
lor. Ecce tu imminẽs dorso
fugitiuoꝵ tuoꝵ d̃s̃ ulcionũ
et fons miscłiarũ simul. qͥ

Expanded text:
derum dici. In illis annis, quo prderum dici. In illis annis, quo primum tempore in municipio, quo natus sum, docere coeperam, conparaueram amicum societate studiorum nimis carum, coaeuum mihi et conflorentem flore adulescentiae. mecum puer creuerat et pariter in scholam ieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem sic, uti est uera amicitia, quia non est uera, nisi cum eam tu agglutinas inter haerentes sibi caritate diffusa in cordibus nostris per spiritum sanctum, qui datus est nobis. sed tamen dulcis erat nobis, cocta femore parilium studiorum. nam et a fide uera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et fons misericordiarum simul, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut potuit ium sortis hoc face̾.
in rerũ natura usq quaq
diffusa. Si entm de paganis
poete cuiꝰpiam. longe aliud
canentis atintendentis. cũ
sorte quiᷤs cõsulit. mirabiliter
cõsonus negotio sepe uersus
exiret: mirandũ non ẽẽ dice¬
bat. si ex anima humana su¬
periore aliquo instinctu. nelci-¬
ente quid inse fieret. nõ arce
sed forte sonaret aliquid. qͦd
interrogãtis reb factisq con¬
cineret. E hoc quid ẽ ab illo tił
ꝑillum ꝓcurasti mͥ: et qͥd ip̃e
postea per meipsum quererẽ
in memoria mea declinasti.
Tunc autẽ nec ipse nec carissi¬
mꝰ meus nebridiꝰ adolescens
ualde bonus et ualde cautꝰ
irridens totũ illud diuina¬
tionis genus. ꝑsuadere mͥ
potuerũt. ut heo abicerẽ.
mouebat auctoritas: et nł¬
lum certũ quale querebã
documentũ adhuc inue¬
nerã. quo mͥ sine ambigui¬
tate appareret. que ab eis
cõsultis uera dice̾nt᷑. sorte
uel forte non arte inspectoꝵ si¬

Expanded text:
ut potuit, sortem hoc facere ut potuit, sortem hoc facere in rerum natura usquequaque diffusam. si enim de paginis poetae cuiuspiam longe aliud canentis atque intendentis, cum forte quis consulit, mirabiliter consonus negotio saepe uersus exiret, et mirandum non esse dicebat, si ex anima humana superiore aliquo instinctu nesciente, quid in se fieret, non arte, sed sorte sonaret aliquid, quod interrogantis rebus factisque concineret. Et hoc quidem ab illo uel per illum procurasti mihi, et quid ipse postea per me ipsum quaererem, in memoria mea deliniasti. tunc autem nec ipse nec carissimus Nebridius, adulescens ualde bonus et ualde castus, inridens totum illud diuinationis genus, persuadere mihi potuerunt, ut haec abicerem, mouebat auctoritas et nullum certum quale quaerebam documentum adhuc inueneram, quo mihi sine ambiguitate appareret, quae ab eis consultis uera dicerentur, forte uel sorte, non arte inspectorum si
Abbreviated transcription (Latin):
colloquio meo libris genethli¬
acorũ. esse me deditũ. benigne
ac paterne monuit ut eos ab¬
icerem. neq curam et oꝑam
utilib rebus necessariã illiua¬
nitati frustra impẽderẽ: dicẽs
ita se illa didicisse. ut uictus
eius ꝓfessionẽ pͥmis annis
etatis sue deferre uoluisset.
quam uitã degeret. et si
ẏpocraten intellexisset. et il¬
las utiꝙ litteras potuisset
intelligere: Et tamẽ non ob
aliam causam. se postea il¬
lis relictis medicinã assecu¬
tum. nisi qͦd eas fallissimas
cõperisset. et nollet uir gra¬
uis. decipiendis hom̃ib uic¬
tum querere: At tñ qͥd qͦ te ĩ
hom̃ib sustentãs rethoricã
tenes. Hanc autẽ fallaciã
libero studio nõ necessitate
rei familiaris sectaris. qͥ
magis mͥ te oportet de illa
credere. qui eam tã ꝑfecte
Qiscere elaboraui. quã ex eo
solo uiuere uolui. Aquo
ego cũ quesissem que cau¬
sa ergo facẽt ut multa ĩde
ꝓnuntiarent᷑: respondit ille

Expanded text:
conloquio meo libris genethliconloquio meo libris genethliacorum ac paterne monuit ut eos abjicerem, neque curam et operam rebus utilibus necessariam, illi vanitati frustra impenderem: dicens ita se illam didicisse, ut ejus professionem primis annis aetatis suae deferre voluisset, qua vitam degeret; et si Hippocratem intellexisset, et illas utique litteras potuisse intelligere: et tamen non ob aliam causam se postea, illis relictis, medicinam assecutum, nisi quod eas falsissimas comperisset, et nollet vir gravis decipiendis hominibus victum quaerere. At tu, inquit, quo te in hominibus sustentas, rhetoricam tenes; hanc autem fallaciam libero studio, non necessitate rei familiaris sectaris; quo magis mihi te oportet de illa credere, qui eam tam perfecte discere elaboravi, quam ex ea sola vivere volui. A quo ego cum quaesissem quae causa ergo faceret ut multa inde pronuntiarentur, respondit ille,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ẽ ieuitabilis causa pec¬
candi. et uenꝰ hoc fecit aut sa¬
turnus aut mars: scilicet
ut homo sine culpa sit. caro
et sangius et suꝑba putdo:
culpandꝰ sit autem celi ac si¬
derum creator et ordinator.
Et quis ẽ hic nisi d̾s nr̃. sua¬
uitas et origo iusticie qui
reddis unicuiq scd̾m oꝑa eiꝰ
et cor cõtritũ et humiliatũ¬
d̾s non spernis: Erat eo tem¬
pore uir sagax. medicine ar¬
tis peritissimꝰ atq ĩnea nobi¬
lissimus: qui ꝓconsule ma¬
nu sua coronam illã ago¬
nisticã imposuerat non sa¬
no capiti meo. sed nõ tit
medicus. Nam illius moer¬
bi tu sanator. qui resistiᷤ su¬
ꝑbis: humilib aitẽ das
grãm. Numqͣd tamẽ ettã
ꝑ illum senẽ defiusti mͥ
aut destitisti mederi ani¬
me mee: Quia enum fac¬
tus eieram familior. et eiꝰ
sermonib. erant enun si¬
ne u̾borum cultu. iniuaci¬
tate sentẽtiarũ iocundi et
graues assiduus. et fixus ĩ¬
herebam. ubi cognouit ex

Expanded text:
tibi est ineuitabilis causa pectibi est ineuitabilis causa peccandi" et "V en us hoc fecit aut Saturnus aut Mars," scilicet ut homo sine culpa sit, caro et sanguis et superba putredo, culpandus sit autem caeli ac siderum creator et ordinator. et quis est hic nisi deus noster, suauitas et origo iustitiae, qui reddes unicuique secundum opera eius et cor contritum et humiliatum non spernis? Erat eo tempore uir sagax, medicinae artis peritissimus atque in ea nobilissimus, qui proconsul manu sua coronam illam agonisticam inposuerat non sano capiti meo, sed non ut medicus. nam illius morbi tu sanator, qui resistis superbis, humilibus autem das gratiam. numquid tamen etiam per illum senem defuisti mihi aut destitisti mederi animae meae? quia enim factus ei eram familiarior et eius sermonibus — erant enim sine uerborum culta uiuacitate sententiarum iucundi et graues — adsiduus et fixus inhaerebam, ubi cognouit et ex
Abbreviated transcription (Latin):
tare non nouerã. Talib enun
figmentis. suspirãs anima. nõne
fornicat᷑ abste: et fidit in fal¬
sis. et pascit uentos: Sed ui¬
delicet sacrificari nollem ꝓme
demonibus: quibus me illa
sitꝑstitione ipse lacrificabam.
Quid enim est aliud uentos
pascere: quam ipõs pascere:
Hoc ẽ errando eis ẽe uolupta¬
ti atq derisui. Ideoq illos
planos qͦs mathematicos uo¬
cant. plane cõsulere non de¬
Pistebam. qͦd quasi nullũ eis
sacrificiũ. et nulle p̃ces ad ali¬
quẽ sp̃m obdiuinatõem di¬
rigerent᷑: qͦdtamẽ xp̃iana et
uera pietas cõsequent̾ repel¬
lit et damnat. Bonum est
enim cõfiteri tibi dñe et di¬
cere miserere mei. cura am¬
mã meã qm̃ peccau tibi.
neꝙ ad licentiã peccãdi abu¬
ti indulgẽtia tua: sed me¬
minisse d̾nice uocis. ecce
sanus factus es iam noli
peccare. neqͥd tibi deterius
continguat. Quam totam
illi salubritate interficere
conantur cum dicunt. decelo

Expanded text:
tare non noueram. talibus enim tare non noueram. talibus enim figmentis suspirans anima nonne fornicatur abs te et fidit in falsis et pascit uentos? sed uidelicet sacrificari pro me nollem daemonibus, quibus me illa superstitione ipse sacrificabam. quid est enim aliud uentos pascere quam ipsos pascere, hoc est errando eis esse uoluptati atque derisui? Itaque illos planos, quos mathematicos uocant, plane consulere non desistebam, quod quasi nullum eis esset sacrificium et nullae preces ad aliquem spiritum ob diuinationem dirigerentur. quod tamen christiana et uera pietas consequenter repellit et damnat. bonum est enim confiteri tibi, domine, et dicere: miserere mei: cura animam meam, quoniam peccaui tibi, neque ad licentiam peccandi abuti indulgentia tua, sed meminisse dominicae uocis: ecce sanus factus es; iam noli peccare, ne quid tibi deterius contingat. quam totam illi salubritatem interficere conantur, cum dicunt: "de caelo
Abbreviated transcription (Latin):
cognatam. sed quã indagaue¬
rat uagus ardor. inops pru¬
dentie: sed unam tamẽ ei qͦꝙ
seruans thori fidem. Inqua
sane experirer exemplo meo:
quid distaret inter cõuigalis
placiti modũ qͦd federatũ eẽt
generãdi gratia. et pactũ libi¬
dmosi amoris. ubi ꝓles etiã
contra uotũ nascit᷑: quauis
iam nata cogat se diligi.
Recolo etiam cum mͥ theatͥ¬
ci carmins certame uure
placuisset. madasse michi
nescio quẽ aruspicẽ quid
ei dare uellem mercedis ut
uĩcerem: me autẽ feda illa
lacramẽta decestatũ. et ab¬
hominatũ respondisse. nec
si corona illa e̾ẽt. unmortali¬
ter aurea. muscã ꝓitictoria
mea necari sinerẽ. Neca¬
turus enim erat ille in sa¬
crificiis suis animãnia: et
illis honorib inuitaturꝰ. mͥ
suffragratiira demonia ui¬
debatur. S hoc quoq ma¬
lum. non ex tua castitate
repudaui ds̃ cordis mei.
Non enim te amare nouerã:
qui nisi fulgores corporeos cogi¬

Expanded text:
cognitam, sed quam indagauecognitam, sed quam indagauerat uagus ardor inops prudentiae; sed unam tamen, ei quoque seruans tori fidem, in qua sane experirer exemplo meo, quid distaret inter coniugalis placiti modum, quod foederatum esset generandi gratia, et pactum libidinosi amoris, ubi proles etiam contra. uotum nascitur, quamuis iam nata cogat se diligi. Recolo etiam, cum mihi theatrici carminis certamen inire placuisset, mandasse mihi nescio quem haruspicem, quid ei dare uellem mercedis, ut uincerem, me autem foeda illa sacramenta detestatum et abominatum respondisse, nec si corona illa ita esset inmortaliter aurea, muscam pro uictoria mea necari sinere. necaturus enim erat ille in sacrificiis suis animantia et illis honoribus inuitaturus mihi suffragatura daemonia uidebatur. sed hoc quoque malum non ex tua castitate repudiaui, deus cordis mei. non enim amare te noueram, qui nisi. fulgores corporeos cogi
Abbreviated transcription (Latin):
memoria p̃teritos circiũtus er¬
roris mei: et immolare tibi
hostiam iubilatõis. Quid enĩ
sum ego sine te: nisi dux in
p̃ceps: Nut quid sum cum
mͥ bene ẽ: nisi sugẽs lac tuũ
aut fruens te cibo qui nõ cor¬
rumpit᷑: Et qͥs homo ẽ. qͥlibet
homo cum sit homo: S irri¬
deant nos fortes et potentes:
nos autẽ infirmi et inopes
cõfiteam᷑ tibi. Docebam in il
lis annis artem rethorica: ⁊
uictoriosam loquatitatẽ uictꝰ
cupiditate uendebam. Male
bam dñe tuscis bonos habere
discipulos. sicut appellantur
boni. et eos sine dolo docebã
dolos: non in quib contra ca¬
put innocẽtis agerẽt. sed ali¬
qñ ꝓcapite nocentis. E deus
uidisti de longinquo lapsã¬
tem inlubrico. et in multo
fumo scintillantẽ fidem me¬
am: quã exhibebam in illo
magisterio. diligentibꝰ ua¬
nitatẽ et querentib mẽdaci¬
um. Pocius eoꝵ. In illis an¬
nis unam habebã. non eo
qd̃ legitimũ uocat᷑ cõuigio

Expanded text:
memoria praeteritos circuitus ermemoria praeteritos circuitus erroris mei, et immolare tibi hostiam jubilationis. Quid enim sum ego mihi sine te, nisi dux in praeceps? Aut quid sum cum mihi bene est, nisi sugens lac tuum; aut fruens te cibo qui non corrumpitur? Et quis homo est quilibet homo, cum sit homo? Sed irrideant nos fortes et potentes, nos autem infirmi et inopes confiteamur tibi. lis annis artem rhetoricam, et victoriosam loquacitatem victus cupiditate vendebam. Malebam tamen, Domine, tu scis, bonos habere discipulos, sicut appellantur boni: et eos sine dolo docebam dolos, non quibus contra caput innocentis agerent, sed aliquando pro capite nocentis. et, deus, uidisti de longinquo lapsantem in lubrico et in multo fumo sciiitillantem fidem meam, quam exhibebam in illo magisterio diligentibus uanitatem et quaerentibus mendacium, socius eorum. in illis annis unam habebam non eo quod legitimum \'uocatur coniugio
Abbreviated transcription (Latin):
er idem tempꝰ an-¬
norũ notiẽ. ab iinde¬
uicesimo anno etatis mee usꝙ
ad duo detricesimũ seduceba¬
mur. et seducebamꝰ. falsi at¬
q fallentes inuarus cupidi¬
tatibus. et palam ꝑdoctnas
quas liberales tocant. occul¬
te autẽ falso nomine religio¬
nis. Hic suꝑbi. ibi suꝑstici¬
osi ubiꝙ uani. ac popularis
głe sectantes inanitatẽ: usq
ad cheatricos plausus et cõ¬
tentiosa certamina. et ago¬
nem coronarũ fenearũ. et
spectaculoꝵ nugas. et intẽpe¬
rantili libidinũ. Illic autẽ
purgari nos ab istis sordibꝰ
expetẽtes:cũ eis qui appella¬
rentur electi. et sci afferremꝰ
escas. de quib nobis inoffici¬
na aqualiculi sui. fabrica¬
rent anglos: et deos ꝑquos
liberarem. O sectabar ista
atq faciebam cũ amicis
meis: ꝑ me ac mecũ deceptis
Irrideant me arrogãtes. et
nondũ salubrit̾ ꝓstrati. ⁊
elisi a de ds m̃s: ego tamẽ
cõfitear tibi de decora mea
in laude tua. Sine me ob¬
secro et damͥ cirrĩũre p̃sẽt

Expanded text:
er idem tempus annorum novem, ab undevigesimo anno aetatis meae, usque ad duodetrigesimum, seducebamur et seducebamus, falsi atque fallentes in variis cupiditatibus; et palam per doctrinas quas liberales vocant, occulte autem falso nomine religionis. Hic superbi, ibi superstitiosi, ubique vani. Hac popularis gloriae sectantes inanitatem, usque ad theatricos plausus, et contentiosa carmina, et agonem coronarum fenearum et spectaculorum nugas, et intemperantiam libidinum: illac autem purgari nos ab istis sordibus expetentes, cum eis qui appellarentur electi et sancti, afferremus escas, de quibus nobis in officina aqualiculi sui fabricarent angelos et deos per quos liberaremur; et sectabar ista atque faciebam cum amicis meis, per me ac mecum deceptis. Irrideant me arrogantes, et nondum salubriter prostrati et elisi a te, Deus meus; ego tamen confitear tibi dedecora mea in laude tua. Sine me, obsecro, et da mihi circumire praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
refellerent: nec ideo iam cdam¬
pnandum illud quod tene¬
bam. quia defensionis par¬
tes equabant᷑. Ita catholica
non michi uicta uidebat᷑: ut
nondum etiam iuctrix ap¬
pareret. Tum uͦ fortiter in¬
tendi animũ: si quomͦ pol¬
sem certis aliquib doctimẽ¬
tis manicheos cõuincere fal¬
sitatis. Quod si possem spũa¬
lem substantiam cogitare.
statim machinamẽta illa om¬
nia soluerent᷑. et abicerentur
ex animo meo: sed nõ poterã.
Uerumptam̃ de ipso mundi
huiꝰ corꝑe. omniq natura qͣ
sensus carnis aitingeret. mł¬
ta ꝓbaliora plerosq sensisse
philosophos: magis magis¬
q considerãs atꝙ comꝑãs¬
n indicano᷑. Itaq achademicoꝵ
more sicit existimãt dubi¬
tans de omnibꝰ atq inter omnia
flutuans. manicheos quiderti
relinquendos ẽẽ decreui: non ar¬
bitrans eo ipso tempore dubita¬
tionis mee. in illa secta mͥ ꝑma¬
nendum ẽẽ. cui iam non nul¬
los philosophos p̃ponebam.

Expanded text:
refellerent, nec ideo iam damrefellerent, nec ideo iam damnandam illud, quod tenebam, quia defensionis partes aequabantur. ita enim catholica non mihi uicta uidebatur, ut nondum etiam uictrix appareret. Tunc uero fortiter intendi animum, si quo modo possem certis aliquibus documentis manichaeos conuincere falsitatis. quod si possem spiritalem substantiam cogitare, statim machinamenta illa omnia soluerentur et abicerentur ex animo meo: sed non poteram. uerum tamen de ipso mundi huius corpore omnique natura, quam sensus carnis attingeret, multo probabiliora plerosque sensisse philosophos magis magisque considerans atque comparans iudicabam. itaque Academicorum more, sicut existimantur, dubitans de omnibus atque inter omnia fluctuans manichaeos quidem relinquendos esse decreui, non arbitrans eo ipso tempore dubitationis meae in illa secta mihi permanendum esse, cui iam nonnullos philosophos praeponebam: