comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alimonia saginatum. Frequent᷑
pingue opꝰ dicimꝰ quod spissum ẽ
& oꝑosum uelimꝰ intelligi. & opima
hostia p̃dicatur. quȩ non sit tenu¬
is & exilis. Unde & sacrificiũ pin¬
gue recte nuncupamꝰ. quod opi¬
mum cupimꝰ declarare. S etiam il¬
lud docum̃to ẽ. quod pingues uac¬
cȩ ꝓpħica int̾pretatione annis fer-¬
tilib cõparate st̃. Nunc considemꝰ
quid sit quod ait dñs. si recte offe¬
ras. ñ recte autẽ diuidas. peccasti.
quiesce. Quod inditiũ ÷ dm̃ ñ inune¬
rib oblatis placari. s offerentis af¬
fectu.
I.Deniq ꝯdẽpnati obla-¬
ormun̾is caym. ꝓ consci¬
entia insincere oblationis intellex¬
it do suũ sacrifitiũ ñ ꝓbatũ. &
tristis ẽ factus. Quando enĩ mens
sibi ẽ recti conscia gratulat᷑. uel¬
quod infusione quadã sp̃ali replet᷑
animꝰ gaudio. cum alicuꝰ uel studia
munus: tamen qr ñ recte & iure
diuisit: culpam incidit. Quatuor

Expanded text:
alimonia saginatum. frequenter alimonia saginatum. frequenter pingue opus dicimus quod spissum et operosum uelimus intellegi et opima hostia praedicatur quae non sit tenuis et exilis. unde et sacrificium pingue recte nuncupamus, quod opimum cupimus declarare. sed etiam illud documento est quod pingues uaccae prophetica interpretatione annis fertilibus comparatae sunt. : Nunc consideremus quid sit quod ait dominus: si recte offeras, non recte autem diuidas, peccasti; quiesce. quod indicium est deum non muneribus oblatis placari, sed offerentis affectu. denique condemnati oblator muneris Cain pro conscientia insincerae oblationis intellexit deo suum sacrificium non probatum et tristis est factus. quando enim mens sibi recti est conscia, gratulatur uelutque infusione quadam spiritali repletur animus gaudio, cum alicuius uel studia munus, tamen quia non recte et iure diuisit, culpam incidit. quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
murantib quod dñs ap̃c ad hõi¬
nem peccatorẽ diu̾tisset manere:
dixit ad dñm. Ecce dimidiũ bono¬
rum meoꝵ dñe do pauꝑib & si
cui aliquid fraude abstuli. reddo
quadruplũ. In quo respondit illis¬
qui dicebant peccatorẽ ap̃o hos¬
pitium ñ debuisse p̃bere. hoc ẽ iã
ñ sum publicanꝰ. non ille racheus.
ñ predo. ñ fraudator: reddo quȩ
sustuli. reddo qui auferre ꝯsueue¬
ram. Iam dono pauꝑibꝰ quos ante
hud abam. lam mea confero qui
aliena rapiebam. Fugerunt crimi¬
na postquam. ap̃e intrauit. discussa
ẽ omnis carnaliũ cecitas passionũ.
ubi et̃nȩ uitȩ lumen infusum ẽ.
Diximus de pͥmogenitis. dicamꝰ
etiã de adipibꝰ: de quib satis docet
dauid dicens. Sicut adipe & pin¬
guedine repleat᷑ anima mea. &
supra ait. & holocaustum tuũ pin¬
gue fiat. hoc docens acceptabile
esse sacrifitiũ. quod pingue. qͦd
nitidum & quodã pabulo fidi ac
deuotionis uerbiq celestis ub̃iore

Expanded text:
murantibus quod dominus Iesus ad homimurantibus quod dominus Iesus ad hominem peccatorem diuertisset manere dixit ad dominum: ecce dimidium bonorum meorum do pauperibus, et si cui aliquid fraude abstuli, reddo quadruplum. in quo illis respondit qui dicebant peccatorem Christo hospitium non debuisse praebere, hoc est: \'iam non sum publicanus, non ille Zacchaeus, non praedo, non fraudator. reddo quae sustuli, reddo qui auferre consueueram. iam dono pauperibus, quos ante nudabam, iam mea confero, qui aliena rapiebam.\' fugerunt crimina, postquam Christus intrauit; discussa st omnis carnalium caecitas passionum, ubi aeternae uitae lumen infusum est. diximus de primogenitis, dicamus etiam de adipibus, de quibus satis docet Dauid dicens: sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea. et supra ait: et holocaustum tuum pingue fiat, hoc docens acceptabile esse sacrificium, quod pingue, quod nitidum et quodam pabulo fidei ac deuotionis uerbique caelestis uberiore
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla enĩ cõmunicato. xp̃i cum be¬
lial. Unde statim imꝑio expulsus ab¬
cessit sic̃ legimꝰ. dicente eugłista. qr
cum accepisset buccellã. exiuit ꝯt¬
nuo. Erat enĩ nox. Non solum erulit.
s ꝯtinuo ⁊ nocte exiuit. Nec mirũ
si noctis tenebras habebat: qui ap̃m
deserebat. Uerum sic̃ ipse receptꝰ. a
diabolo exclusus a xp̃o ẽ. ita rache¬
arborẽ ascendisset ut transem-¬
tem iħm uideret: dicit dñs iħe.
Tacheȩ festinans descende: quia
hodie in domo tua oportet me
manere. & descendit festinans: &
excepit illum gaudens. S excipi¬
endo xp̃m: exclusit auaritiã. re¬
legauit ꝑfidiam. renuntiauit frau¬
dib Alit̃ enĩ non ingredit᷑ xp̃c. nͥ
ut uitia excludat. quia non coha¬
bitat errorib Deniq de templo
eitiebat nũmularios: qr ipsȩ uole¬
bat habitare. Unde racheus hoc
intelligens quia xp̃m uetere suo
ora uitia erire suo iussit hospitio.
ut xp̃c intraret. Merito gͥ obmur¬

Expanded text:
nulla enim communicatio Christi cum Benulla enim communicatio Christi cum Belial. unde statim imperio expulsus abscessit, sicut legimus dicente euangelista quia cum accepisset bucellam, exiuit continuo; erat enim nox. non solum exiuit, sed continuo et nocte exiuit. nec mirum si noctis tenebras habebat qui Christum deserebat. uerum sicut ipse receptus a diabolo exclusus a Christo est, ita Zacchaearborem ascendisset, ut transeuntem Iesum uideret, dicit dominus: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua manere me oportet. et descendit festinans et excepit illum gaudens. sed excipiendo Christum exclusit auaritiam, relegauit perfidiam, renuntiauit fraudibus; aliter enim non ingreditur Christus nisi ut uitia excludat, quia non cohabitat erroribus. denique de templo eiciebat nummularios, quia ipse uolebat habitare. unde Zacchaeus hoc intellegens quia Christum uetere suo ora uitia exire suo iussit hospitio, ut Christus intraret. merito igitur obmur
Abbreviated transcription (Latin):
tem fecerit homicidiũ: diuinȩ mi¬
nister ẽ ulgonis. Iilut quoq specta
qr cum int̾ficit᷑ impius. xp̃c infun¬
ditur. & ubi abhominatio abolet᷑
sc̃ificatio congregat᷑. qr dñs dixit.
In ea die in qua int̾fecero omne
primogenitũ egypti: sc̃ificabo mͥ
omne primogenitũ isrł. Quod non
ad unum dem afflictionis egypti
referes: s ad omne tempus. Cum enĩ
renuntiat᷑ imꝓbitati statim ascisci¬
tur uirtꝰ. Egressus enĩ maliciȩ: uir¬
tutis oꝑat᷑ ingressum. eodẽq studio
quo crimen excludit᷑ innocentia co¬
pulatur. Habes hoc in eũgłio. quia
ubi sat᷑anas inmisit se in corde iude.
xp̃c recessit ab eo. Mom̃toq eo quo
illum recepit: hc̃ amisit. Deniq sic
scriptum : & post bucellam introuut
in illum sathanas. Dixit gͦ illi iħc.
Quod facis fac celeriꝰ. Quid illud ut
iret a ap̃o. Eitit᷑ itaq & excluditur
eo quod iam cum dño iħu ẽẽ non
possit. qui ceꝑat ẽẽ cum diabolo.

Expanded text:
tem fecerit homicidium, diuinae mitem fecerit homicidium, diuinae minister est ultionis. illud quoque specta quia, cum interficitur impius, Christus infunditur et, ubi abominatio aboletur, sanctificatio congregatur, quia dominus dixit: in ea die, in qua interfecero omne primogenitum Aegypti, sanctificabo mihi omne primogenitum Istrahel. quod non ad unum diem adflictionis Aegypti referes, sed ad omne tempus. cum enim renuntiatur inprobitati, statim adsciscitur uirtus; egressus enim malitiae uirtutis operatur ingressum eodemque studio quo crimen excluditur innocentia copulatur. habes hoc in euangelio quia ubi Satanas inmisit se in cor Iudae, Christus recessit ab eo momentoque eo quo illum recepit hunc amisit. denique sic scriptum est: et post bucellam introiuit in illum Satanas. dixit ergo illi Iesus: quod facis fac celerius. quid illud? ut iret a Christo. eicitur itaque et extruditur, eo quod iam cum domino Iesu esse non possit qui coeperat esse cum diabolo;
Abbreviated transcription (Latin):
atq sapientia. Accedit eo quod duo
quȩdam in dõ principalia sunt. ge¬
nera uirtutũ. Unum quo remittit.
aliud quo uindicat. Remittunt᷑
peccata ꝑ di uerbũ. cuiꝰ leuites int̾¬
pres. & quidam exsecutor ÷ Remit¬
tunt᷑ ꝑ offitiũ sac̾dotis: sacrũq mi¬
nisterium. Puniunt᷑ quoq ꝑ hoĩes
sic̃ ꝑ iudices qui potestate ad tẽpꝰ
utunt᷑. sicut apłs docet dicens. Uis
autẽ non timere potestatẽ: bonũ
fac & habebis laudẽ ex illa. Dei enĩ
lum egit. Puniunt᷑ &̃ peccata per
populos sicut legimus: qr sepe ab
alienigenis di iussu excitatis ꝓp̃t
diuinȩ maiestatis offensam: subiec¬
tus ẽ populus uideoꝵ. nec is quidẽ
dium extra ministerium ẽ. Siqͥdẽ
lex ait de eo. quia deus dedit eũ
in manus eiꝰ. Manus gͦ esꝰ instrum̃¬
ti mͦ diuine ultionis ministerium
pbuerunt. Leuites gͥ minist̃ remis¬
sionis ẽ. Percussor aũt qui tam̃ ñ
ex dispositone s: p̃t̃ uolunta¬

Expanded text:
atque sapientia. Accedit eo quod duo atque sapientia. Accedit eo quod duo quaedam in deo principalia sunt genera uirtutum, unum quo remittit, aliud quo uindicat. remittuntur peccata per dei uerbum, cuius Leuites interpres et quidam exsecutor est, remittuntur per officium sacerdotis sacrumque ministerium, puniuntur quoque per homines, sicut per iudices, qui potestate ad tempus utuntur, sicut apostolus docet dicens: uis autem non timere potestatem? bonum fac et habebis laudem ex illa; dei enim lum egit. puniuntur peccata etiam per populos, sicut legimus, quia saepe ab alienigenis dei iussu excitatis propter diuinae maiestatis offensam subactus est populus Iudaeorum. ne is quidem dium extra ministerium est, siquidem lex ait de eo quia deus dedit eum in manus eius. manus ergo eius instrumenti modo diuinae ultioni ministerium praebuerunt. Leuites igitur minister remissionis est, percussor autem, qui tamen non ex dispositione, sed praeter uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
gio. & quodãm diu̾so genere causa
concurrit. Sicut enĩ leuites munda¬
nis uoluptatib abdicatis exul est
culpe: ita reus sanguinis fugitiuus
ẽ patriȩ. S hoc int̾est quod iste
necessitate suos deserit ꝓpt̃ metum
legis. minist̃ aũt di humanarũ con¬
sortiis renuntiat passionũ & qua¬
dam carnalis illecebre se abdicat
necessitudine. ꝓpt̾ studia uirtutis.
Etiam illud ñ abhorret auero: qͦd
&̃ iste uelut quasdam in se manus
inicit ut int̾ficiat uoluptates fui
corꝑis. & quendam suȩ carnis oꝑe¬
tur interitum. Int̾fecit nempe mox
egrptium.: & fugax factꝰ ẽ de t̾ra
egypti: ut declinaret eiꝰ terrȩ ty-¬
rannum. S ñ ante illum int̾fecis¬
set egy ptium hominẽ: nuisi
sp̃alis int̾emisset: & abdicasset se
regalium luxu honoꝵ. maiꝰ patri¬
monium estimans thesauris egypti.
obꝓbrium. xp̃i. Quod stultis quidẽ
uidet᷑ obꝓbrium: nobis aũt illud
obꝓbrium dñicȩ crucis uirtꝰ di ẽ.

Expanded text:
gio. et quodammodo diuerso genere causa gio. et quodammodo diuerso genere causa concurrit. sicut enim Leuites mundanis uoluptatibus abdicatus exul est culpae, ita reus sanguinis fugitiuus est patriae. sed hoc interest, quod iste neceslegis: minister autem Dei humanarum consortiis renuntiat passionum, et quadam carnalis illecebrae se abdicat necessitudine propter studia virtutis. Etiam illud non abhorret a vero, quod et iste velut quasdam in se manus injicit; ut interficiat voluptates sui corporis, et quemdam suae carnis operetur interitum. Interfecit nempe Moyses Aegyptium, et fugax factus est de terra Aegypti, ut declinaret ejus terrae tyrannum. Sset Aegyptium hominem, nisi spiritalis interemisset et abdicasset se regalium luxu honorum, maius patrimonium aestimans thensauris Aegypti obprobrium Christi. quod stultis quidem uidetur obprobrium, nobis autem illud obprobrium dominicae crucis uirtus dei est
Abbreviated transcription (Latin):
senectutẽ quandã animȩ p̃ferant.
alt̾o redeptionẽ ꝯferant. Unde & ci¬
uitates leuitarũ in uet̾i testamento
redemptrices significauit morses.
qr is qui ꝯfugit ad eam animã in qua
habitat łi uerbum. quȩ uerbis mo¬
do munita atq uallata sit. ꝑpetuã
lib̾tatẽ adquirit sibi. Sic̃ enĩ in ciui¬
tatib leuitarum erat penarũ remis¬
sio: ut si quis ad eas ꝯfugeret qui ñ
uoluntariã necem hominis admise¬
rat. nulli eum occidere liceret intra
urbes dũtaxat positum leuitarũ.
ita quẽ peccati ꝓprii penitet qͦd
aut in prudent̃ aut inuitꝰ admisit:
si leuitarũ adhereat incolatui &
ab his p̃ceptorib qui d̃i mandata
dispensant recedendum ñ putet:
lex ip̃sa eum ab omni cõmissi flagi¬
tũ pena supplitioq liberat. Nec ab¬
surdum putes quod facinorosi co¬
habitant piis. ac facinorosi sacratis.
Opus enĩ habent purificari: qui
aliquo polluti sunt delictoꝵ conta¬

Expanded text:
senectutem quandam animae praeferant, senectutem quandam animae praeferant, altero redemptionem conferant. unde et ciuitates Leuitarum in ueteri testamento redemptrices significa.uit Moyses, quia is qui confugit ad eam animam, in qua habitat dei uerbum, quae urbis modo munita atque uallata sit, perpetuam libertatem adquirit sibi. sicut enim in ciuitatibus Leuitarum erat poenarum remissio, ut si quis ad eas confugeret, qui non uoluntariam necem hominis admiserat, nulli eum occidere liceret intra urbes dumtaxat positum Leuitarum, ita quem peccati proprii paenitet, quod aut inprudenter aut inuitus admisit, si Leuitarum adhaereat incolatui et ab his praeceptoribus, qui dei mandata dispensant, recedendum non putet, lex ipsa ab omni eum commissi flagitii poena supplicioque liberat. nec absurdum putes quod facinorosi cohabitant piis ac maculosi sacratis; opus enim habent purificari qui aliquo polluti sunt delictorum conta
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Non enĩ ipsis gaudeo cum
uiuendi multa subeant tedia scłi
huiꝰ. s qr ꝓsunt plurib Similit̃ cũ
aliquis huiꝰmodi decidit quãus lon¬
destituit᷑ grex iuuenũ muro seni¬
li. Deniq ꝑiturȩ urbis aut maloꝵ.
inminentiũ uel futurȩ labis hoc
primũ inditum ẽ. si decidant᷑ uiri
ꝯsultiores. uel &̃ grauiores femine.
Hinc pͥmum ingruentiũ porta aꝑi¬
tur maloꝵ. Sic̃ gͦ urbs tota solidat᷑
atq auget᷑ cetu sapientium uel obi¬
tu labefactatur. ita sermo grauis &
quidam senilis plenus prudentiȩ. sta¬
bilire uniꝰcuiusq animã solet. con¬
firmare mentẽ. Iam si accedat mul¬
tarum lectionũ usus. plurimoꝵ p̃cep¬
toꝵ & consilioꝵ quidam senatꝰ. uel ꝑ¬
petuum urbis eiꝰ quȩ in singuloꝵ: est
p̃cordiis statum efficit. Iđo ergo pri¬
mogenitos & redẽptores ceteroꝵ leui¬
tas moyses appellauit. quod matu¬
rioris & utilis sententiȩ uiri altero

Expanded text:
rentur! non enim ipsis gaudeo, cum rentur! non enim ipsis gaudeo, cum uiuenti multa subeant taedia saeculi huius, sed quia prosunt pluribus. similiter cum aliquis huiusmodi decidit quamuis londestituitur grex iuuenum muro senili. denique periturae urbis aut malorum inminentium uel futurae labis hoc primum indicium, si decidant uiri consultiores uel etiam grauiores feminae, hinc primum ingruentium porta aperitur malorum. sicut ergo urbs tota solidatur atque augetur coetu sapientium uel obitu labefactatur, ita sermo grauis et quidam senilis plenus prudentiae stabilire uniuscuiusque animam solet, confirmare mentem. iam si accedat multarum lectionum usus, plurimorum praeceptorum et consiliorum quidam senatus, uel perpetuum urbis eius, quae in singulorum est praecordiis, statum efficit. Ideo ergo primogenitos et redemptores ceterorum Leuitas Moyses appellauit, quod maturioris et utilis sententiae uiri altero
Abbreviated transcription (Latin):
tum: si etiã numerũ iustoꝵ. simpli¬
cit᷑ accipiamꝰ ꝓdesse populoꝵ. saluti.
cõprimit & resecat inuidiã. confun¬
dit imꝓbitatẽ. uirtutẽ incitat: au¬
get grãm. Nemo enĩ debet inuide¬
re alteri laudẽ quȩ sibi ꝓsit. atq
imꝓb quisq redẽptorem suũ dum
suscipit frequent̃ imitat᷑. Certe ue¬
neratur plerũq etiã diligit. Ipsȩ ẽ
si se aliis ꝓfuturũ sciat: studiis auge¬
tur. eaq gr̃a conectit populos. ac cu¬
mulat caritatẽ ciuium. urbium glo¬
riam. Quam beata ciuitas quȩ plu¬
rimos iustos habet: quã celebrabilis
ore omnium quomͦ benedicit᷑ tota
de patre: & beatꝰ atq ꝑpetuus statꝰ
eius existimat᷑. Quam gaudeo cũ
aliquos mites ac sapientes dui ui¬
uere uideo. cum uirgines castas. ui¬
duas graues aspitio longeuas. uelut
tendat ipso quodã uultu & spetie
grauitatis quo reuereant᷑. quo umni¬
tent᷑. quo ad omnẽ moꝵ grãm colo¬

Expanded text:
tum, si etiam numerum iustorum simplitum, si etiam numerum iustorum simpliciter accipiamus prodesse populorum saluti. conprimit et resecat inuidiam, confundit inprobitatem, uirtutem incitat, auget gratiam. nemo enim debet inuidere alteri laudem, quae sibi prosit, atque inprobus quisque redemptorem suum dum suscipit frequenter imitatur, certe ueneratur, plerumque etiam diligit. ipse etiam, si se aliis profuturum sciat, studiis augetur eaque gratia conectit populos, adcumulat caritatem ciuium, urbium gloriam. quam beata ciuitas, quae plurimos iustos habet, quam celebrabilis ore omnium, quomodo benedicitur tota de parte et beatus atque perpetuus status eius existimatur! quam gaudeo, cum aliquos mites ac sapientes diu uiuere uideo, cum uirgines castas, uiduas graues aspicio longaeuas uelut m, quae praetendat ipso quoddam uultu et specie grauitatis quod reuereantur, quod imitentur, quo ad omnem morum gratiam colo
Abbreviated transcription (Latin):
medicꝰ egrũ insipientis animum
fouet. & q̃dam asꝑgit solidiori
menti prudentie medicam̃ta. Imi¬
tatꝰ illum medicũ: qui de cȩlo ue¬
nit ut demonstraret hominib
prudentiȩ uias: & sapientiȩ semi¬
tas paruulis reuelaret. Uidebat
tatis detulit. ut quicũq ꝑierit
mortis suȩ causã sibi asscribat. qͥ
curari noluit cum remedium habe¬
ret quo posset euadere. Ap̃i aũt
manifesta in om̃s p̃dicet᷑ miscd̃ia.
eo quod hii qui ꝑierunt sua ꝑeant
negligentia. Qui aũt saluant᷑¬
scđm xp̃i sententiã lib̾ent᷑. qui om̃s
homines uult saluos fieri. & ad ag¬
nitionẽ ueritatis uenire. Deniq
& sodoma si habuisset quinqua¬
ginta iustos ñ eẽt euersa. Et si
decem habusset: redẽpta ẽẽt. eo qͦd
sermo remissionis peccatoꝵ. animã
seruitut  exuat. & discipline ple¬
nitudo ꝑfectȩ. m̃tem ñ sinat edaci
libidinum uapore. ꝯ sumi. Piurimũ
tam̃ refert. ꝙ moralẽ edificat affec¬

Expanded text:
medicus aegrum insipientis animum medicus aegrum insipientis animum fouet et quaedam adspergit solidiori menti prudentiae medicamenta imitatus illum medicum, qui de caelo uenit, ut demonstraret hominibus prudentiae uias et sapientiae semitas paruulis reuelaret. uidebat nitatis detulit, ut quicumque perierit mortis suae causas sibi adscribat, qui curari noluit, cum remedium haberet quo posset euadere, Christi autem manifesta in omnes praedicetur misericordia, eo quod ii qui pereunt sua pereant neglegentia, qui autem saluantsti sententiam liberentur, qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire. denique et Sodoma si habuisset quinquaginta iustos, non esset euersa et si decem habuisset, esset redempta, eo quod sermo remissionis peccatorum animam seruitute exuat et disciplinae plenitudo perfectae mentem non sinat edaci libidinum uapore consumi. Plurimum tamen refert et moralem aedificat affec
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtate uitȩ suȩ & oratione pecca¬
ta plebis lauarent. In quib figura
agni p̃cessit mysteriis uerũ leuitã
uenturũ. qui ꝓprii corꝑis passiõe
tolleret inundi peccatum. Leuites
significatur susceptꝰ ꝓ me. uel ip¬
se mͥ leuis. ipse ꝑfectȩ uirtutis ht̃
inꝑtiendȩ populo sanitatis indi¬
qum. Ipsȩ aũt qui pro salute uni¬
u̾soꝵ expectatꝰ aduenit: pro me
utero editꝰ uirginali. pro me ob¬
latus. ꝓ me gustauit mortẽ. pro
me resurrexit. In quo omnium
hominũ suscepta redẽptio: assũpta
ẽ resurrectio. Ipse ẽ uerus leuites
ut nos leuitas faceret adherere
đo. ipsi continuas p̃ces fundere.
de ipso salutẽ sꝑare. fugere ter¬
rena negotia. in di possessione
numerari sicut scriptum ẽ. Dñe
posside nos. Ea ẽ enĩ sola possessio.
quȩ nullis obnoxia tẽpestatib
ꝑpetue gr̃e ferat fructus. Redẽp¬
tor leuites ẽ: quia uir sapiens re¬
dẽptio insipientis ẽ. Qui tamquã

Expanded text:
sanctitate uitae suae et oratione peccasanctitate uitae suae et oratione peccata plebis leuarent. in quibus figura agni praecessit mysteriis uerum Leuitem uenturum, qui proprii corporis passione tolleret peccatum mundi. Leuites significatur \'susceptus pro me uel ipse mihi leuis\'. ipse perfectae uirtutis habet inpertiendae populo sanitatis indicium. ipse ergo qui pro salute uniuersorum expectatus aduenit pro me utero editus. uirginali, pro me oblatus, pro me gustauit mortem, pro me resurrexit. in quo omnium hominum suscepta redemptio, adsumpta est resurrectio. ipse est uerus Leuites, ut nos Leuitas faceret adhaerere deo, ipsi continuas preces fundere, de ipso salutem sperare, fugere terrena negotia, in dei possessione numerari, sicut scriptum est: domine, posside nos. ea est enim sola possessio, quae nullis obnoxia tempestatibus perpetuae gratiae ferat fructus. redemptor Leuites est, quia uir sapiens redemptio insipientis est, qui tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
lis corde & inuenietis requiẽ anima
bus ur̃is. Qua uocatione pleniꝰ mͥ
uideor uerba legis & mysteria recog¬
noscere: quia asinam aut cõmu¬
tandam oue docuit. aut redimen¬
dam pecunia. aut ñ solum asine¬
partum oue hoc ẽ mundis in mun¬
da mutemus: s. etiam redimamus.
Quod uidet᷑ exprimi si priꝰ sacri¬
fitio purificationis. & misterio bap¬
tismatis delictoꝵ nr̃oꝵ inquinam̃¬
ta lauemus. crimina quoq nr̃a
bonis oꝑib fideiq p̃tio. ⁊ miserati¬
one redimamus. Preciũ nr̃m san¬
guis ẽ xp̃i. Unde & apł̃s petrus.
ait. Non auro uel argento redẽp¬
ti estis s p̃tioso sanguine. & paulꝰ
dicit. Pretio empti estis: nolite effi¬
ci serui hominũ. Unde ñ otiose
mirantur in euangło: quod pullũ
asinȩ sederit dñs iħc. qr populus
gentilis cepit ẽẽ xp̃i hostia. qui
scđm legem habebat᷑ inmundus.
Unde & de leuiticis scriptum ẽ. qͦd
sint redemptiones eoꝵ eo quod&

Expanded text:
lis corde, et inuenietis requiem animis lis corde, et inuenietis requiem animis uestris. qua uocatione plenius mihi uideor uerba legis et mysteria recognoscere, quia asinam aut commutandam oue docuit aut redimendam pecunia, ut non solum asinpartum oue, hoc est mundis inmunda mutemus, sed etiam redimamus. quod uidetur exprimi. si prius sacrificio purificationis et mysterio baptismatis delictorum nostrorum inquinamenta lauemus, crimina quoque nostra bonis operibus fideique pretio et miseratione redimamus. Pretium nostrum sanguis est Christi. unde et apostolus Petrus ait: non auro uel argento redempti estis, sed pretioso sanguine. et Paulus dicit: pretio empti estis; nolite effici serui hominum. unde non otiose mirantur in euangelio quod pullum asinae sederit dominus Iesus, quia populus gentilis coepit esse Christi hostia, qui secundum legem habebatur inmundus. unde et de Leuitis scriptum est quod sint redemptiones eorum, eo quod et
Abbreviated transcription (Latin):
sola lib̾tas: uocati. Et ut p̾ceptũ
legis exemplo astruamꝰ. cum depͥ¬
merent egyptii iudeoꝵ populum
in oꝑib uariis. & luto ac lapide
tẽ depͥmunt eos. & memor factus
sum testam̃ti mei. uade & dic filuis
isrł. Ego dñs educam uos de potũ¬
tia egyptioꝵ. & eruam uos de serui¬
tute eoꝵ & lib̾abo uos in brachio
excelso & iuditio magno. & sumã
uos michi in plebem. & ero ur̃ đs̃.
educam uos de potentia egyptioꝵ:
& inducam uos in terram in quam
extendi manũ meam. Ecce quomͦ
populus hebreoꝵ: fructu mutauit
laborem. Ut qui in luto oꝑabat᷑. spe
regni oꝑaretur et̃ni. E ido dñs in
miseratꝰ laborẽ qui lateres ꝯstrue¬
rent lutulente suꝑstitioni & uolup¬
tati corꝑis dediti. solidũ fidei murũ
edificare ñ possu̾nt: uelut ad quos¬
dam asine fetꝰ locutꝰ ait. Uenite
ad me om̃s qui laboratis. & ego uos
refitiam: Tollite iugum meũ suꝑ uoᷤ¬
& discite a me qr mitis sum & humi¬

Expanded text:
sola est libertas, uocati. et ut praeceptum sola est libertas, uocati. et ut praeceptum legis exemplo adstruamus, cum deprimerent Aegyptii Iudaeorum populum in operibus uariis et luto ac lapide, tem deprimunt eos, et memor factus sum testamenti mei. uade et dic filiis Istrahel: ego dominus et educam uos de potentia Aegyptiorum et eruam uos de seruitute eorum et liberabo uos in brachio excelso et iudicio magno et sumam uos mihi in plebem et ero uester deeducam uos de potentia Aegyptiorum et inducam uos in terram, in quam extendi manum meam. ecce quomodo populus Hebraeorum fructu mutauit laborem, ut qui in luto operabatur spem regni operaretur aeterni. ideo et dominus in miseratus laborem, qui lateres construerent lutulentae superstitioni et uoluptati corporis dediti. solidum fidei murum aedificare non possent, uelut ad quosdam asinae fetus locutus ait: uenite ad me omnes qui laboratis, et ego uos reficiam. tollite iugum meum super uohumi
Abbreviated transcription (Latin):
ferri ad hoctẽ euentu p̾lii. & eo ip¬
so quo uictores ante fuerint fieri
miseriores. Opꝰ gͦ ẽ ut oꝑa tua ad
dm̃ dirigas. & eius tibi aspiret fauor
Athleta ipsȩ qui suis non alienis de¬
cernit uirib. quotiens congreditur
dubios casus subire se credit. Et cũ
ad coronam ꝑuenerit. intelligit citiꝰ
hanc mundi głam tamquam coro¬
ne ipsius głam marcescere. Gubna¬
tor cum in portꝰ nauẽ subduxerit:
iuix finẽ impositum labori putat.
& statim querit laboris exordium.
Soluit᷑ corꝑe anima: & post finem
uitȩ huius. adhuc tam̃ futuri iuditĩ
ambiguo suspendit᷑. Ita finis nullꝰ
ubi finis putatur. unde uotis & pu¬
ra ꝯscientia. & sp̃u caritatis adhe¬
reamꝰ dõ nr̃o. & diuinũ nobis conci¬
liemꝰ fauorẽ. p̾cantes ut scłaribꝰ cu¬
ris tamquã ab inmitib & agrestibꝰ
dñis possimꝰ absolui. atq exui mun¬
danoq exire seruitio. in lib̾tatem
suꝑnȩ cognitionis. quȩ uera ẽ &¬

Expanded text:
ferri ad hostem euentu proelii et eo ipferri ad hostem euentu proelii et eo ipso quo uictores ante fuerint fieri miseriores. opus est ergo ut opera tua ad deum dirigas et eius tibi adspiret fauor. athleta ipse, qui suis, non alienis decernit uiribus, quotiens congreditur, dubios casus subire se credit et, cum ad coronam peruenerit, intellegit citius hanc mundi gloriam tamquam coronae ipsius folia marcescere. gubernator cum in portus nauem subduxerit, uix finem inpositum labori putat et statim quaerit laboris exordium. soluitur corpore anima et post finem uitae huius adhuc tamen futuri iudicii ambiguo suspenditur. ita finis nullus ubi finis putatur. unde uotis et pura conscientia et spiritu caritatis adhaereamus deo nostro et diuinum nobis conciliemus fauorem precantes ut saecularibus curis tamquam ab inmitibus et agrestibus dominis possimus absolui atque exui mundanoque exire seruitio, in libertatem supernae cognitionis, quae uera et
Abbreviated transcription (Latin):
dustriam: puro & simplici cõmen¬
dabit affectu. Si aũt ñ mutabis
inquit: redimes. Iubet᷑ gͦ scđm
litteram ut animal aliud ꝓ ĩmũ¬
do animali offerat᷑: aut p̃tium.
ne int̃ decimas fructuum uel
minus aliquid uel ĩmundũ uide¬
atur offerri. Intellectꝰ autẽ ꝓfun¬
dior lib̾andam auimã tuã docet:
ut desistat ab his quȩ fructum ñ
habent. Qui enĩ redimit: se libe¬
rat. & quodam exuit debito. Re¬
linquenda gͦ sunt oꝑa quȩ uerũ
fructum bonosq processus habe¬
re ñ possunt. Qualia sunt ista¬
mundana. quoꝵ usus ñ potest
ẽẽ diuturnus In quib ipse nudꝰ
& ueri uacuus effectus ẽ. Et quã¬
uis sũmo fuerit quesitꝰ labore:
nichil animã iuuat. Ea enĩ quȩ
seruitutẽ animȩ inferunt: iuti¬
lia sunt omnia. &si non desit effec¬
tus: magna uidet᷑ p̾liantiũ uicto¬
ria: triumphantiũ gła. s frequent̃
iudemus ipsos qui uicerint rursus
belloꝵ subiacere incertis. & trans¬

Expanded text:
dustriam puro et simplici commendustriam puro et simplici commendabis affectu. si autem non mutabis, inquit redimes. iubetur ergo secundum litteram, ut animal aliud pro inmundo animali offeratur aut pretium, ne inter decimas fructuum uel minus aliquid uel inmundum uideatur offerri. intellectus autem profundior liberandam animam tuam docet, ut desistat ab iis quae fructum non habent; qui enim redimit se liberat et quodam exuit debito. relinquenda sunt opera, quae uerum fructum bonosque processus habere non possunt, qualia sunt mundana ista, quorum usus non potest esse diuturnus. in quibus ipse nudus et ueri uacuus effectus est et, quamuis summo fuerit quaesitus labore, nihil animam iuuat. ea enim quae seruitutem animae inferunt inutilia sunt omnia, etsi non desit effectus. magna uidetur proeliantium uictoria, triumphantium gloria, sed frequenter ipsos uidemus qui uicerint rursus bellorum subiacere incertis et trans
Abbreviated transcription (Latin):
tionis iminuens. nec affectꝰ sui tẽ¬
pora nunc luxuriȩ diuidens. nc̃
labori. Solus itaq sapiens hanc ce¬
lebrat sollẽpnitatẽ: nullꝰ aliꝰ. Inmu¬
nem enĩ huiꝰmodi passionũ ani¬
mam reꝑiri difficile ẽ. Diuide gͦ
scđm rationẽ anime principalia
& obedientia. Q tunc quid mascu¬
linum quid ue femininũ sit dep̃¬
hendes. Nulla enĩ sine labore uir¬
tus: qr labor ꝓcessus uirtutis ẽ.
Quod &̃ legis ipsius uerba signifi¬
cant quȩ dicit. Omne quod aꝑit
uuluam asinȩ: mutabis boue
Inmunda enĩ animalia lex a
sacrifitio seꝑauit: & ꝓ his ad iucẽ
iuirda iussit offerri. Asmȩ gͦ par¬
tum hoc ẽ inmundũ iubet mu¬
tare oue quȩ munda & apta
sacrifitio ẽ. hoc ẽ scđ̾m litteram.
Ceterum si quis sensum sp̃alis le¬
quod asina laboriosũ animal sit:
ouis fructuosum. Fructu gͦ dicit
mutandum laborẽ: ut finis oꝑis
sui fructus sit. uel certe hoc mo¬
do. Omnẽ laborẽ tuum omnẽ in¬

Expanded text:
tionis inminuens nec affectus sui temtionis inminuens nec affectus sui tempora nunc luxuriae diuidens nunc labori. solus itaque sapiens hanc celebrat sollemnitatem, nullus alius; inmunem enim huiusmodi passionum animam repperire difficile est. diuide ergo secundum rationem animae principalia et oboedientia, et tunc quid masculinum quidue femininum sit deprehendes; nulla enim sine labore uirtus, quia labor processus uirtutis est. quod etiam legis ipsius uerba significant, quae dicit: omne quod aperit uuluam asinae mutabis oue; inmunda enim animalia lex a sacrificio separauit et pro his ad uicem munda iussit offerri. asinae ergo partum, hoc est inmundum iubet mutare oue, quae munda et apta sacrificio est. hoc est secundum litteram. ceterum si quis sensum spiritalis lequod asina laboriosum animal sit, ouis fructuosum. fructu ergo dicit mutandum laborem, ut finis operis sui fructus sit. uel certe hoc modo: omnem laborem tuum, omnem in
Abbreviated transcription (Latin):
beia possessione consortiũ. nec in
medio populi cõputant᷑ quia uer¬
bum dĩ in medio sui possident sic̃
scriptum ẽ in eu̾głio. Ubi st̃ duo uł
tres congregati in nomine meo:
ibi sum ego in medio eoꝵ. & alibi.¬
Medius ur̃m stat: quem uos nesci¬
tis. Hinc ergo cognoscimus quod
ante omnia fides nos cõmendare¬
o debeat. Cum fidem habuerimꝰ
elaboremꝰ: ut oꝑa nr̃a ꝑfecta sint.
Si quidẽ hoc plenum ẽ. & ꝑfectum
sacrifigum. sicut ipsȩ dñs docet¬
nos dicens: de donis ⁊ datis suis. Ob¬
seruabitis offerre michi in dieb
festis meis: nichil detrahentes neq
disꝑtientes. s plena & integra &
ꝑfecta offerentes. Festꝰ aũt dies dñi
ẽ. ubi ꝑfectarum uirtutũ gr̃a est.
Que tunc ꝑfecte sunt: si sollicitudi¬
num seculariũ & corporalis illece¬
brȩ uictor animꝰ delinim̃ta uolup¬
tatis excludat. Liber a scło do dedi¬
tus. nichil de tramite directȩ inten-¬

Expanded text:
beia possessione consortium nec in beia possessione consortium nec in medio populi conputantur, quia uerbum dei in medio sui possident, sicut scriptum est in euangelio: ubi sunt duo uel tres congregati in nomine meo, ibi ego sum in medio eorum et alibmedius uestrum stat quem uos nescitis. Hinc ergo cognoscimus quod ante omnia fides nos commendare deo debeat. cum fidem habuerimus, elaboremus ut opera nostra perfecta sint, siquidem hoc plenum est et perfectum sacrificium, sicut ipse dominus docet dicens de donis et datis suis: obseruabitis offerre mihi in diebus festis meis nihil detrahentes neque dispertientes, sed plena et integra et perfecta offerentes. festus autem dies domini est, ubi perfectarum uirtutum gratia est. quae tunc perfectae sunt, si sollicitudinum saecularium et corporalis inlecebrae uictor animus delenimenta uoluptatis excludat, liber a saeculo, deo deditus, nihil de tramite directae inten
Abbreviated transcription (Latin):
dio filioꝵ isrł ꝓ omni pͥmogenito
qui aꝑit uuluam afiliis isrł: & er̃t
michi leuitȩ. Michi enĩ omne pri¬
mitiuum in qua die ꝑcussi omne
pͥmogenitũ egypti scĩficaui omne
primogenitũ isrł. Ergo leuite pͥmo¬
geniti nuncupati. qui sc̃ificatione
Qua ratione pͥmogeniti: audi apłm
dicentẽ. S appropinquastis syon mon¬
ti & ciuitati di uiui iherłm quȩ in
cȩlo ẽ. & decẽ milib letantiũ angłoꝵ.
& ecclesiarũ pͥmitiuarũ quȩ scrip¬
ta sunt in cęlo. Quatuor. ordines fec̃.
montis syon. ciuitatis iherłm. celebri¬
tatis angłoꝵ. & eccłarum primitua¬
rum. Tulit gͦ dñs deus de medio
populi isrł leuitas: quia ñ humana¬
rum eos consortes uoluit ẽẽ curarũ.:
s diume religionis ministros. Et
primogenitos sibi fecit qui uuluã
aꝑiunt sp̃alem: & ido ñ errant ab
utero naturȩ. sicut diu̾soꝵ criminũ
peccatores. s destructis cultoribꝰ eli¬
guntur. Unde ñ habent cum ple¬

Expanded text:
dio filiorum Istrahel pro omni primogenito, dio filiorum Istrahel pro omni primogenito, qui aperit uuluam a filiis Istrahel, et erunt mihi Leuitae; mihi enim omne primitiuum. in qua die percussi omne primogenitum Aegypti, sanctificaui omne primogenitum Istrahel. ergo Leuitae primogeniti nuncupati, qui sanctificationqua ratione primogeniti audi apostolum dicentem: sed adpropinquastis Sion monti et ciuitati dei uiui Hierusalem, quae in caelo est, et decem milibus laetantium angelorum et ecclesiarum primitiuorum, quae scripta sunt in caelo. quattuor ordines fecit, montis Sion, ciuitatis Hierusalem, celebritatis angelorum, ecclesiarum primitiuarum. tulit ergo dominus deus de medio populi Istrahel Leuitas, quia non humanarum eos consortes uoluit esse curarum, sed diuinae religionis ministros, et primogenitos sibi fecit qui uuluam aperiunt spiritalem et ideo non erant ab utero naturae sicut diuersorum criminum peccatores, sed destrictis saecularibus eliguntur. unde non habent cum ple
Abbreviated transcription (Latin):
tulit pat̾. nullius motu passionis
inflexus humanȩ : mundã do offe-¬
rens hostiam uacuamq formidinis
& corporeȩ cupiditatis inmunem.
cuni ipsa pietas patris deuotioni
cederet inmolantis. Nunc ꝯsidere¬
mus quȩ sit ius pͥmitiarũ. & utrũ
tempore estiment᷑ primitiȩ an sc̃i¬
tate. hoc ẽ utrũ omnia primoge¬
nita scĩficationẽ habeant pͥmitiaꝵ
Primitiȩ et enĩ fructuũ sc̃ȩ scd̾m
legem. quia in his optimũ festine
fidei sacrifitum ẽ. s fiunt sc̃ȩ de¬
uotione ñ tempore. ñ ꝓuentꝰ scĩfi¬
cat s deuotio. Deniq ubi celer ꝓ¬
uentꝰ ẽ si deuotio moret᷑ offensa
contrahitur. Non gͦ omnia primo¬
genita sc̃a. s omnia quȩ sc̃a st̃ etiã
phetis. Primogenitꝰ meus isrł. Et le¬
ui sc̃s. s ñ primogenitꝰ. Nam terciꝰ
liȩ filius legitur. & tam̃ leuitȩ pri¬
mogeniti nuncupati. quibꝰ ab eo
nomen ẽ deriuatum. Scriptum ẽ enĩ
in numeris. Ecce tuli leuitas de me¬

Expanded text:
tulit pater nullius motu passionis tulit pater nullius motu passionis inflexus humanae, mundam offerens deo hostiam uacuamque formidinis et corporeae cupiditatis inmunem, cum ipsa pietas patris deuotioni cederet immolantis. Nunc consideremus quae sit uis primitiarum et utrum tempore aestimentur primitiae an sanctitate, hoc est utrum omnia primogenita sanctificationem habeant primitiarum. primitiae etenim fructuum sanctae secundum legem, quia in his optimum festinae fidei sacrificium est, sed fiunt sanctae deuotione, non tempore. non prouentus sanctificat, sed deuotio. denique ubi celer prouentus est, si deuotio moretur, offensa contrahitur. non ergo omnia primogenita sancta, sed omnia quae sancta sunt etiam phetis: primogenitus meus Istrahel. et Leui sanctus, sed non primogenitus: nam tertius Liae filius legitur. et tamen Leuitae primogeniti nuncupati, quibus ab eo nomen est deriuatum. scriptum est enim in Numeris: ecce tuli Leuitas de me
Abbreviated transcription (Latin):
rum & dabitis dño. Confusio nos
sumus diu̾soꝵ elementoꝵ quadã
cõmixtione cõpositi. si quidẽ fri¬
gidum calido. ⁊ humidũ sic comis¬
cetur in nobis. Hec ꝯsꝑsio multas
habet carnis illecebras. plurimas
delectationes. s ñ sunt hi pͥmitiui
huiꝰ corꝑis sensus ut quia ex aĩa
sio principalis: in qua sc̃ĩficarinos
tur. Cuiꝰ consꝑsionis p̾mitie sp̃ales
sunt. hoc ẽ inuentiones. & genera¬
tiones sensuum. qui ex uigore aĩ¬
mȩ ꝓcedunt. S ñ om̃s primitui
sensus. nisi qui malitiȩ & imꝓbi¬
tatis atq omnis erroris exortes
sint. Sunt &̃ necessariȩ corꝑis de¬
lectationes. ut dormiendi. edendi.
bibendi. deambulandi. & ceteri sen¬
sus huiꝰmodi. S ñ in his pͥmitię. &
ideo ñ in his s in illis dñi sacramentũ.
ubi castitas. ubi pietas. ubi fides atq
deuotio. Cuius rei manifestum & e¬
uidens exemplum ẽ oblatio patriar¬
chȩ. ysaac. quẽ sacrifitii modo ob¬

Expanded text:
rum et dabitis domino. confusio nos rum et dabitis domino. confusio nos sumus diuersorum elementorum quadam commixtione conpositi, siquidem frigidum calido et umidum sicco miscetur in nobis. haec conspersio multas habet carnis inlecebras, plurimas delectationes, sed non sunt hi primitiui huius corporis sensus. et quia ex anima ersio principalis, in qua sanctificari nos tur. cuius conspersionis primitiae spiritales sunt, hoc est inuentiones et generationes sensuum, qui ex uigore animae procedunt. sed non omnes primitiui sensus nisi qui malitiae et inprobitatis atque omnis erroris exortes sint. sunt etiam necessariae corporis delectationes, ut dormiendi edendi bibendi deambulandi et ceteri sensus huiusmodi, sed non in his primitiae. et ideo non in his, sed in illis domini sacramentum, ubi castitas, ubi pietas, ubi fides atque deuotio. cuius rei manifestum et euidens exemplum est oblatio patriarchae Isaac, quem sacrificii modo op
Abbreviated transcription (Latin):
area excutit᷑ triticum atq ordeũ
& dum sepiꝰ uentilat᷑ separat᷑ apa¬
leis. qr paleȩ cet̾aq purgam̃ta
messis in diu̾sum leuis aure spira¬
mine dissipant᷑. Iua uͦ quȩ solidi¬
ora st̃ in locum eundẽ excusso pul-¬
uere relabunt᷑. Ita cogitationum
nr̃arum quȩ sunt solidȩ atq op¬
tmȩ. puram atq sinceram ex hi¬
bent uirtutis alimoniam. sic̃ scrip¬
tum ẽ. Quia ñ in pane solo uiuit
homo. s in omni u̾bo di. Quȩ aũt
inutiles ac uacue disꝑgunt᷑ ut
fumus ac nebulȩ. Quia sic̃ fumus
oculis. sic iniquitas utentib ea A
recte fumo iniquitas cõparat᷑. que
uelut quadã seculari caligine ati¬
em mentis obducit. Et ido dicit
dñs. Cum intraueritis in terram
in quam induco uos: & cum man¬
ducare ceꝑitis de panibꝰ terre
illius. offeretis oblationẽ separatã
dño. primitias ꝯsꝑsionis ur̃e pa¬
nem sicut oblationẽ de area. sic
offeretis pͥmitias confusionũ ur̃a¬

Expanded text:
area excutitur triticum atque hordeum area excutitur triticum atque hordeum et, dum saepius uentilatur, separatur a paleis, quia paleae ceteraque purgamenta messis in diuersum leuis aurae spiramine dissipantur, illa uero quae solidiora sunt in locum eundem excusso puluere relabuntur, ita cogitationum nostrarum quae sunt solidae atque optimae puram atque sinceram exhibent uirtutis alimoniam, sicut scriptum est: quia non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei, quae autem inutiles ac uacuae disperguntur ut fumus ac nebulae, quia sicut fumus oculis sic iniquitas utentibus ea. et recte fumo iniquitas conparatur, quae uelut quadam saeculari caligine aciem mentis obducit. et ideo dicit dominus: cum intraueritis in terram, in quam induco uos, et cum manducare coeperitis de panibus terrae illius, offeretis oblationem separatam domino, primitias conspersionis uestrae panem: sicut oblationem de area sic auferetis primitias confusionum uestra
Abbreviated transcription (Latin):
tatis alicuiꝰ quȩ regis optimatũq
ꝯsilio pͥuata sit. ita corꝑis sui om¬
nem statum & uirilẽ uigorẽ mu¬
liebri quadam dissollutione effe¬
minant. Ex his illa lex carnis ẽ.
quȩ legem apłicȩ mentis impug¬
nantis captiuam trahebat quadã
lege peccati. & ido ut de illo mor¬
tis corꝑe lib̃aret᷑ spem suam pau¬
lus omnẽ. ñ in sua uirtute. s in
xp̃i gr̃a reponebat. Unde liquet
quod hȩ cõmonitiones quȩ scdđm
legem mentis st̃ diuino fauore
procedunt. Alii autẽ sensus. ex
uoluntate corporea. Illa gͥ que
sc̃a sunt pͥmitiua sunt nr̃oꝵ sen¬
suum: ista uelut de quodam gre¬
ge sunt & uilitate plebeia. que
uaria uidet᷑ moyses nominibus
significasse diu̾sis. Hoc enĩ decla¬
rat ꝙ̃ illa area legis mistica de
qua. ait. Initia areȩ tuȩ & lacus
tui non nouissima facies: pͥmitiua
filioꝵ. tuoꝵ dabis michi. Sc̃e cõ¬
monitiones sensuum nr̃oꝵ quȩ
frumenta. Sicut enĩ in hac rurali

Expanded text:
tatis alicuius, quae regis optimatiumque tatis alicuius, quae regis optimatiumque consilio priuata sit, ita corporis sui omnem statum et uirilem uigorem muliebri quadam dissolutione effeminant. ex his illa lex carnis est, quae legem apostolicae mentis inpugnans captiuam trahebat quadam lege peccati. et ideo ut de illo mortis corpore liberaretur, spem suam Paulus omnem non in sua uirtute, sed in sti gratia reponebat. unde liquet quod hae conmotiones quae secundum legem mentis sunt <ex> diuino fauore procedunt, alii autem sensus ex uoluntate corporea. illa igitur quae sancta sunt primitiua sunt nostrorum sensuum, ista uelut de quodam grege sunt et uilitate plebeia, quod uarie uidetur Moyses nominibus significasse Iudaeis. hoc enim declarat etiam illa area legis mystica, de qua ait: initia areae tuae et lacus tui non nouissima facies; primitiua filiorum tuorum dabis mihi. sanctae conmotiones sensuum nostrorum, frumenta. sicut enim in hac rurali
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quotiens repentino impulsus
motu aꝑta ad morsus ora iussus
resoluit. Ita dum nr̃ȩ uoluntati
obsequit᷑. suȩ obliuiscit᷑. Non itẽ
ille ferȩ uel illa armenta equoꝵ.
uel genus omne pecudum quȩ
sine rectore uagant᷑ ullo: & om̃i
domitoris gub̃naculo destituta.
exaspant᷑ .&. id̾o adpositi st̃ arm̃ta¬
rii opiliones ceteriq pastores qui¬
dam magistri gregum officia sua
singulis animantiũ cõmissoꝵ sibi
ꝯditione formantes. Uidet᷑ gͦ et
sensuum nr̃oꝵ quoddã genus. ali¬
ud domitũ mansuetũ: aliud in do¬
mitum: qͦd arm̃taria. quodã motu
mentis uelut deside atq resoluco
ꝓruat ad mrationabiles delectati¬
ones corꝑis. Mansuetum autẽ qͦd
uelut duci cuidam moderationi
mentis suȩ subitiat. & subdat. Que¬
cumq gͦ eiꝰ naturȩ regunt᷑: ea st̃
masculina. atq ꝑfecta. Quȩcũq aũ
sine ullo duce plebeia quadam p̃¬
suptione dominant᷑. uelut ciui¬

Expanded text:
ntur, quotiens repentino inpulsi ntur, quotiens repentino inpulsi motu aperta ad morsus ora iussi resoluunt! ita dum nostrae uoluntati obsecuntur, suae obliuiscuntur. non item illae ferae uel illa armenta equorum uel genus omne pecudum, quae sine rectore uagantur ullo et omni domitoris gubernaculo destituta exasperantur. et ideo adpositi sunt armentarii, opiliones ceterique pastores quidam magistri gregum, officia sua singuli pro animantium commissorum sibi condicione formantes. uidetur ergo et sensuum nostrorum quoddam genus aliud domitum mansuetum, aliud indomitum, quod armentario quodam motu mentis uelut deside atque resoluto proruat ad inrationabiles corporis delectationes, mansuetum autem, quod uelut duci cuidam moderationi mentis se subiciat et subdat. quaecumque ergo eius naturae reguntur, ea sunt masculina atque perfecta, quaecumque autem sine duce ullo plebeia quadam praesumptione dominantur. uelut ciui
Abbreviated transcription (Latin):
ta exequi & iugum subire. & ad
uocẽ magistri aut celerare gradũ
aut sistere. aut deflectere. aut aliq̃
munia sui oꝑis quȩ iubent᷑ huma¬
no quodam famulatu obire ꝯsue¬
runt: Tantũ ualet institutio ut
uincat naturã. Itaq illa quȩ ꝯsor¬
tium nr̃e substantiȩ ñ habent. ag¬
noscunt tam̃ nr̃e uocis imꝑiũ. &
cum suȩ nature rationẽ nullam ha¬
beant. nr̃e rõnem nature capaces¬
sunt. & quodãmͦ transfusa ad qui¬
runt. E quos uidemus popularib
incitari studiis. gaudere plausibus.
blanditiis magistri delectari. Tor¬
uos leones cernimꝰ naturalẽ ferita¬
tem imꝑata mutare mansuetudi¬
ne. suam rabiẽ deponere. nr̃os mo¬
res sumere. & cum sint ipsi t̾ribiles.
discunt timere. Cedit᷑ canis ut pa¬
uescat leo ⁊ qui sua iniuria exas¬
ꝑatur. coercetur aliena. Aiteriꝰq
exemplo frangit᷑: quotiens ꝑata
p̃da & cybo obuio famẽ ꝑpeci ma¬
uult. dum offensam magistri uere¬

Expanded text:
ta exequi et iugum subire et ad ta exequi et iugum subire et ad uocem magistri aut celerare gradum aut sistere aut deflectere aut aliqua munia sui operis quae iubentur humano quodam famulatu obire consuerunt. tantum ualet institutio, ut uincat naturam. itaque illa quae consortium nostrae substantiae non habent agnoscunt tamen nostrae uocis imperium et, cum suae naturae rationem nullam habeant, nostrae rationem naturae capessunt et quodammodo transfusam adquirunt. equos uidemus popularibus incitari studiis, gaudere plausibus, blanditiis delectari magistri. toruos leones cernimus naturalem feritatem imperata mutare mansuetudine, suam rabiem deponere, nostros mores sumere, et cum sint ipsi terribiles, discunt timere. caeditur canis, ut pauescat leo, et qui sua iniuria exasperatur coercetur aliena alteriusque exemplo frangitur. quotiens parata praeda et cibo obuio famem perpeti malunt, dum offensam magistri uere
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmaculata. Itaq ea demũ bona
ẽ anime senectꝰ. quam nulla ꝑfi¬
die inquinam̃ta maculauerint.
& iđo partꝰ suos ab hac macula
lus defendit. Ego uos
inquit genui in euan¬
gelio. Nec huiꝰ seua insusurratio
rudis fidei tẽptaret infantiam.
Masculina gͥ generabat: qui in ui
gestiebat unitate ꝯcurrere. & in
agnitione filii di ꝑfectam plenitu¬
diniᷤᷤ xp̃i tenere mensurã. Hoc
enĩ sacrifitiũ acceptabile dõ noue¬
rat de quo scriptũ : Omne quod
aꝑit uuluã masculinũ dño Et
qr addit. omne qͦd aꝑit uuluam
de arm̃tis & de pecorib quȩ sunt
tibi masculinũ dño: ne quid ob¬
scuritatis habeat ꝯfidemꝰ. Dixe¬
rat de pͥncipalib generationibꝰ
hoc ẽ plenis capacibꝰq rationis.
addidit & de gregalib hoc ẽ reli¬
quis uelut plebens sensibꝰ qui inͣ¬
rationabilibꝰ cõꝑant᷑ ium̃tis. Quȩ
tam̃ cum arectore aliquo gub̃nan¬
tur. facile mansuescunt: & imꝑa¬

Expanded text:
inmaculata. itaque ea demum bona inmaculata. itaque ea demum bona est animae senectus. quam nulla perfidiae inquinamenta maculauerint. et ideo partus suos ab hac macula Paulus defendit — ego uos inquit genui in euangelio —, ne cuius saeua insusurratio rudis fidei temptaret infantiam. masculina igitur generabat, qui in uirgestiebat unitate concurrere et in agnitione fili dei perfectam plenitudinis Christi tenere mensuram. hoc enim sacrificium acceptabile deo nouerat, de quo scriptum est: omne quod aperit uuluam masculinum domino. et quia addidit: omne quod aperit uuluam de armentis et de pecoribus quae sunt tibi masculinum domino, ne quid obscuritatis habeat consideremus. Dixerat de principalibus generationibus, hoc est plenis capacibusque rationis, addidit et de gregalibus, hoc est reliquis uelut plebeis sensibus, qui inrationalibus conparantur iumentis. quae tamen cum a rectore aliquo gubernantur, facile mansuescunt et inpera
Abbreviated transcription (Latin):
parturiat. nec
Asolum parturi
pletis ne in ma¬
t̾uros partꝰ dies iuditii dep̃hen¬
dat. De his enĩ partub dixit dñs
iħe: ue pregnantib & nutrienti¬
bus in illis dieb Maturiꝰ gͥ absol¬
uatur hic partus: & cogitationes
nr̃e bonoꝵ. operum ꝓcessib ex¬
plicent᷑. ut nichil imꝑfectum finis
nr̃ inueniat.: nichil in explicatũ
terminus uite nr̃e offendat: ni¬
chil tanquã in incude positum
usus nr̃i oꝑis relinquat. Festina
gͥ anima formare partꝰ tuos. pro¬
peratius absoluere. celeriꝰ quod
genueris enutrire. Quȩ tanti
forma sit partꝰ: demonstrat apb
dicens. Filioli mei quos iterũ par¬
turio donec formet᷑ xp̃c in uobis
In hanc formã tota mentis nr̃e
calescant uiscera. & in illo geni-¬
geat. Partꝰ ñr fides sit. nutmen¬
ta nr̃a p̃cepta doctrine sint. His
quedam cordis nr̃i imbuat᷑ infan¬
tia. instituat᷑ pueritia. iuuencu¬
lescat adolescentia. senecta canes¬
cat. Etas enĩ senectutis. uita ẽ¬

Expanded text:
parturiat, nec solum parturiat, inpletis, ne inmaturos partus dies iudicii deprehendat. de his enim partubus dixit dominus Iesus: uae praegnantibus et nutrientibus in illis diebus. maturius igitur absoluatur hic partus et cogitationes nostrae bonorum operum processibus explicentur, ut nihil inperfectum finis noster inueniat, nihil inexplicatum terminus uitae nostrae offendat, nihil tamquam in incude positum usus nostri operis derelinquat. festina igitur, anima, formare partus tuos, properatius absoluere, celerius quos genueris enutrire. quae tanti forma sit partus demonstrat apostolus dicens: filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in uobis. in hanc formam tota mentis nostrae coalescant uiscera et in illo genigeat. partus noster fides sit, nutrimenta nostra praecepta doctrinae sint. his quaedam cordis nostri inbuatur infantia, instituatur pueritia, iuuenculescat adulescentia, senecta canescat; aetas enim senectutis uita