comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iam nuntiat. sed ostendit: Tanto ergonos necesse . ẽ.
instantiuꝰ aet̃ne querere : quanto anobis cognoscimꝰ
uel ocit temporalia fugisse Dis piciendus a nobis hic
mundus fuerat: &iamꝰ siblandiret᷑ si rebus prospe¬
ris demulcerit Animũ: Apost quam tot flagellis
p̃init᷑ tanta aduersitate facigatur : tot nobis cocidie
dolores ingeminat: Quid nobis aliud quam nediligat᷑
cdamat: multa aut̃ fuerant quȩ adhuc deelectorũ
factis narrare debiussent sed haec silentio supprimo
quie ad alia festino. PETRUS. Quam multos
scaẽ intra aecclesiae gremium constitutos deuita ani¬
mae postmor tẽ carnis ꝑpendo dubitare quȩ so ut de¬
beas uel qua exratione suppetunt uel sique anima¬
rũ exempla animo occurrunt. promultorum aedifi¬
catione dicere ut hi quisus picantur diseant cumcar¬
ne animã non fuuri. s¬
GREGORIUS. L aborio sũ¬
ualde hocopus ẽ & maximae occupati animo atq ad alia

Expanded text:
iam niam ninstantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR. Quia multos intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosualde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia
Abbreviated transcription (Latin):
trinam uocem uisiomar tyris quae eiusmentis oculis
apparebat euanuit: Tunc uirdnĩ surrexit : seq in ora¬
tionis lam̃tum dedit. Mox enim illa terribilia in cae¬
lum signa secuta sunt. ut hastae atq. acies igneae ab a
quilonis parte uiderentur : Mox effera largobardoꝵ
gens. deuagina sue habitationis educta. in nr̃a cerui¬
ce grassatco ẽ. atq humanum genus quod in hac terra
p̃ multitudine nimia quasi spissae se gecis more surrexe¬
rat suc cisum aruit: Nam depo pulactae urbes euersa
castra conere matee ecclesiae: distructa sunt monas¬
teria uirorum atq ftieminrum dissoluta ab hominib
p̃dict: atq ab. omini cultura distituta. uisolitudine
ueicat terra Nullus hanc possessor inhabidat Occu¬
pauerunt bestie loca quaeprius multitudo hominũ tene
bat. Et quid inclus mundi partibus agatur ignoro:
Nam hac in t̾ra inqu& nosuiuimꝰ finẽ suũ mundus non-

Expanded text:
trinam" vocem visio martyris, quae eius mentis oculis trinam" vocem visio martyris, quae eius mentis oculis apparebat, evanuit. Tunc vir Domini surrexit seque in orationis lamentum dedit. Mox enim illa terribilia in caelum signa secquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta, in nostram cervicem grassata est atque humanum genus, quod in hac terra prae nimia multitudine quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum ac feminarum, desolata ab hominibus praedia, atque ab omni cultore destituta, in solitutudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat, occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam hac in terra, in qua nos vivimus, finem suum mundus non
Abbreviated transcription (Latin):
ccedere nil petre mireris:
epm̃ uitae uenerabilem uirũ
quiaente hos fere Annos septem . ex hoc mundo migrauit
tuci dilectio cognitum habuit: Hicsicut mihi adhuc in
moncsterio posito uodde fomiliarit̃ iuingebatur: Hoc qđ¬
iohannis iunioris pro decessoris mei tempore demundifine
cognouerat sicut longe lateq clarue rat ame requisitus mͥ
ipse narrabat: Aiebat namq qui quodam diedum par¬
rochicis sua f exmore circiuret ꝑuenit ad ecclesiam beati
mar tyris uitici . uespe rescente aut̃ die : stratum sibi fie.¬
ri uxit sepul cͥrum martyris uoluit. atq ibi post laborẽ
qui euit: Cum nocte medie ut ad serebat: nec dor mie¬
bat. nec ꝑfectae uigilare poterat sed de praessus ut
sol& somno grauabatur : quodem pondere uigilans
Animus atq. ante eum isdem beatus maertyr uiticus. ad¬
stitit dicens Re demptae uigilasis Cui respondit Vli¬
gilo: Iuiait: Finis uenit uniuersae carm. finisuenit uni¬
uersce carm. funis ue.nt uniuersae carni: Post quam

Expanded text:
c de re nihil, Petre, mireris; m, vitae venerabilis virum, qui ante hos fere annos septem ex hoc mundo migravit, tua dilectio cognitum habuit. Hic sicut mihi adhuc in monasterio posito valde familiariter jungebatur, hoc qIohannis iunioris, praedecessoris mei, tempore de mundi fine cognoverat, sicut longe lateque claruerat, a me requisitus mihi ipse narrabat. Aiebat namque, quia quodam die, cum parrochias suas ex more circuiret, pervenit ad ecclesiam beati martyris Iutici. Advesperescente autem die stratum sibi fieri iuxta sepulchrum martyris voluit atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut adserebat, nec dormiebat nec perfecte vigilare poterat, sed depressus, ut solet, gravabatur quodam pondere vigilans animus, atque ante eum isdem beatus martyr Iuticus adstitit, dicens: 'Redempte, vigilas?' Cui respondit: 'Vigilo'. Qui ait: 'Finis venit universae carni, finis venit universae carni, finis venit universae carni'. Post quam
Abbreviated transcription (Latin):
Autẽ tiburtius prbt: in eo ẽ. suꝑ positꝰ atq sub posicoigne
c̃crematꝰ: Alius aut̃ ꝑatrabat᷑ rogus : cuus at̾ra incelũ
cacum̃ tendi ui debat᷑ Qui emissa uoce: clamatũ ẽ.
cuiꝰ e& Io is igit᷑ dictis: statini reparatꝰ de functus c̃:
alidit redut. narrauit a obut. laꝑte monstrat᷑ qr nob̾
illa ñ sibi inderiti qͥb dum adhuc ẽcessum e uiuene
licu aiaan aicilis oꝑib enĩdarel: Rogũ uͦ construi
repcratus udit non qđ apud inferiuiꝰᷤ ligna ardean
ut ignis ficit. us qđ narraturus hȩc uiuentib illa de in¬
&e nidio penarũ udit ex̾quib nutrire apud unientes
corporalis ignis sol& : ut ꝑhee ad sueta audientes dis-¬

Expanded text:
autem Tiburtius presbyter in eo est superpositus, atque supposito igne autem Tiburtius presbyter in eo est superpositus, atque supposito igne 421 concrematus. Alius autem parabatur rogus, cujus a terra in coelum cacumen tendi videbatur. Cui emissa voce clamatum est cujus esset. His igitur dictis statim Reparatus defunctus est: vidit, rediit, narravit, et obiit, aperte monstratur quia nobis illa, non sibi viderit, quibus dum adhuc concessum est vivere, licet etiam a malis operibus emendare. Rogum vero construi Reparatus vidit, non quod apud infernum ligna ardeant ut ignis fiat; sed narraturus haec viventibus, illa de incendio pravorum vidit, ex quibus nutriri apud viventes corporeus ignis sol
Abbreviated transcription (Latin):
uicȩ desideriis anhelabã : qͥdam honestꝰ senex. ds̃ dedit
Nomine ualde huiꝰ urb om̃ib: Amicus. mͥ quoq mamicis
sedule iungebat. qͥmͥ parrabat dicens Gohoꝵ tẽpore
qͥ dã expectabilis uir reparatus nomine. uenit ad mortẽ:
funditus flatꝰ uitalis exissa: atq exanimę remansissa
corpꝰ Cũq & multi qͥ coruenerant. &ẽ ũ iãmortiui fa¬
milic lugera: subito rediit. &cunctoꝵ plangentium
instupore uerses lacrimȩ Quireuersus: ait Sitius
ad eccłam beati laurentii martiris. que ex nomine c̃di¬
toris damasi uocat᷑. puerũ mictite : &quid detiburtio
prbeo agitꝰ uudeat. ⁊ renuntiare festin&: Q uiuidelic&
tẽ ciburtius: carnalib desideriis sub iacere ferebat᷑:
Cuiꝰ adliuc uitęmoꝵq bene quoq florentius ciꝰ nanc
ecłe prb̃t memiit: Cũuͦ puer ꝑgera: narrauit isdẽ
reparatus qͥad se reuersus fuerat qđ de illo ubi ductꝰ
fuerat uagnouit dicexis Paratꝰ fuerat rogus ingens: deductꝰ

Expanded text:
s senex, Deusdedit nomine, valde hujus urbis nobilibus amicus, mihi quoque in amicitiis sedule jungebatur, qui mihi narrabat, dicens: Gothorum tempore quidam spectabilis vir, Reparatus nomine, venit ad mortem. funditus flatus vitalis exisset, atque exanime remansisset corpus. Cumque et multi qui convenerant, et eum jam mortuum familia lugeret, subito rediit, et cunctorum plangentium in stuporem versae sunt lacrymae. Qui reversus ait: Citius ad Ecclesiam beati Laurentii martyris, quae ex nomine conditoris Damasi vocatur, puerum mittite, et quid de Tiburtio presbytero agatur videat et renuntiare festinet. Qui videlicet tunc Tiburtius carnalibus desideriis subjacere ferebatur: cujus adhuc vitae morumque bene quoque Florentius ejus nuncer meminit. Cum vero puer pergeret, narravit idem Reparatus, qui ad se reversus fuerat, quid de illo ubi ductus fuerat agnovit, dicens: Paratus fuerat rogus ingens, deductus
Abbreviated transcription (Latin):
poris inqueri non possent. Ulitem uero animae post car he
uquibus motibus in quibusͤ suis operibus uideo ut ex rebus
uisis. cẽ colligam quod uidere nompossum:
GREGORIUS.

Expanded text:
poris moveri non possent; vitam vero animae post carnem in quibus motibus quibusve operibus video, ut ex rebus visis esse colligam quod videre non possum? GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
Luid nam quaesote. eẽ. existimas. quod boni quiq sub¬
tra huntur quiuiuere ad aedificationẽ multorum po¬
terant aut penitus inueniri neque unt aut certe omni¬
modo rares cunt:
Malitia remanenti¬
um meret᷑ : uthi quipro desse poterant festine subtra
hantur Et cum mundi finis ad propinquat: electitol¬
luntur nedeteriora uidetant. Hinc & enim proph& a
Et uri misericordice colliguntur : quit non.ẽ. quu ntel¬
legat Hinc rur sum scriptum . ẽ: Aperite ut exeant
qui conculcent eam: Tollite deuia lapides : H incsalo mon
adaedificium ccteleste colligantur: Qua tenus hieru¬
salem nr̃a in mensuram suae constructionis excres cat:
Nectaimen ita electos omnes sub trahi credimus. utsoli
inmundo ꝑuersi remane ant. Quiꝰnum quã peccato¬
res ad lamentum paenitentiae redirent: sinulla essent
honorum exempla quae eorum mentẽ traherent:

Expanded text:
uidnam, quaeso te, esse existimas, quod boni quique subtrahuntur; et qui vivere ad aedificationem multorum poterant, aut penitus inveniri nequeunt, aut certe jam omnimodo rarescunt? GREGOR. Malitia remanentium meretur, hantur, et cum mundi finis apropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. Hinc enim propheta et viri misericordiae colliguntur, quia non est qui intelligat . Hinc rursus scriptum est: Aperite, ut exeant qui conculcent eam, tollite de via lapides . Hinc Salomon ad aedificium coeleste colligantur, quatenus Jerusalem nostra in mensuram suae constructionis excrescat. Nec tamen ita omnes electos subtrahi credimus, ut soli in mundo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent.
Abbreviated transcription (Latin):
culpam uelut expieccite ꝑpetrar&. E uicinas ittq
die panẽ coxerant suum hunc. eẽ ne gauer̃.: Atq
panes suos seinte gronumero aclibano retulis se ꝓ¬
fes saesunt: Tunciae tus uir dñi ꝑrexit ad multos
artifices cumuno pane : ut omni potentidõ gratias
agerent : ammonuit: Et quic eis annonam p̃buerat
indicuit Eosq ad refectionẽ protinus inuitaitis inuen¬
tum panẽ apposuit. Quibus sufficient̾ plenȩꝙ. saci¬
atis plura exeo quam ipse panis fuerat fragm̃ta
collegit: Quce die quoq altero eis ad refectionem
intulit sed id quod exfrãm̃tis suꝑerat. Ipsa quoq

Expanded text:
culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque die panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoq
Abbreviated transcription (Latin):
buerat: & beati laurenti martyris ecclesia alon gobar¬
dis fue rat incens: Quamuir dĩ restaurare cupiens
multos artifices ac plures subministrantes operarios
adhibuit. Quibus necesse erat ut cotidiani sumꝑ t̾
laborantibus sine dilatione p̃berentur Sed exigen¬
te eiusdem faniis necessitate panis defuit: Coepe¬
re laborantes instant̾ uctum quae rere : quiuires ad la¬
borem ꝑ in opiam non haberent. Quodur dĩ audiens
eos uerbis consolaba tur foris promittendo quod de¬
erat sed ipse grauit̃ Anxiebatur intus . exhibere ci¬
bum nonu lens quem promit tebat: Cumuerohuc
Alucq anxius ꝑ ger& deuenit adclibanum quoui¬
cincae mulieres pridie coxerant panes : Ibiq cur ua¬
tus aspexit nefortusse panis acoquentibus reman¬
siss&: Cuim repente panẽ mire magni tud inus atq.
insoliti candoris inuenit. Iuei tulit quidem sed de¬
ferre artificibus noluit : neforcasse alienus . ea. &

Expanded text:
buerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobarbuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures subminadhibuit, quibus necesse erat ut quotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur. Sed exigente ejusdem 361 famis necessitate, panis defuit; coeperuntque laborantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et
Abbreviated transcription (Latin):
exi gere oleum torquendo non pote rãt uerba
illus moleste susceperunt eumq in iuriis in secta¬
tisunt. Quibus uir. laetiori ad huc uultures¬
pondit dicciis. Si prome oretis istum ut rem seõlo
impleatis & sic auobis reuertar Cumq illi exoli¬
uis oleum de fluere non cernerent & uirum dĩ ad in¬
plendum utrem sibi iisiste re uiderent: uehem̃ter ac¬
censi maioribus adhuc uerborum contumelus de cesta¬
ri coeperunt. Uir aut̃ dĩ uidens quod ex p̃lo oleum
nullomodo exir&. aqua sibi dare petut Quacunctis
uidentibus benedixit atq inp̃losuis manibus iactauit:
Exqua protinus bene dictione tanta ubertas olei erupit
ut langobar di quiprius du incassum labora uerant
non solum sut uascula omni sed utrem quoq uirdĩ
de tule rat implerent. & gratias agerent : quia is qͥ
oleum petere uenerat bene dicendo dedit quod postula
Alio quoq tempore uehemens ubiq fecmis incu¬

Expanded text:
exigere oleum torquendo non poterant, verba exigere oleum torquendo non poterant, verba illius moleste susceperunt, eumque injuriis insectati sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens: Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunt. Vir autem Dei videns quod ex prelo oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabat. Alio quoque tempore vehemens ubique
Abbreviated transcription (Latin):
&it hos dies quoq fere quadraginta: iudisti apud
me eum cuius superius memoriam feci uenerabilem
annis singulis uenire consueuit : sed execdem pro¬
unci& quidam mona chus ante triduum uenit qui
grcuus nuntumerore meꝑculit. Quia eundem ui¬
rum obisse nunti auit. Huius ego uiri & non sine ge¬
mitu dulce duus recolo: Iam tamen sine for midine
uirtutis narro. Quas auicinis eius sacerdotibus
mira ueritate & simplicitate p̃ditis agnoui: It
sicut inter amaantes seanimes magnum caritatis
ꝓcimiliarittis ausum p̃b&: ame plerumq ex dul¬
cedine exactus ipse quoq dehis quoie egerat ȩx¬
trema quedam fateri cogebatur. Hic namq quo¬
dem cempore c̃p̃la langobardi olinã p̃merent
ut inoleũ liquari debuiss& sicut iocundi erat &
uultus & animi utrȩ uercuum ad p̃lum detulit:
Lab orantesq lan gobar dis laete uultu saluta¬
uit Utrem protulit & iubendo potius quem peten-¬
do eum sibi impleridixit. Sed gentiles uira qui&
toco iamndie frustralaborauerant atq ab oluus

Expanded text:
te dies quoque fere quadraginta vidisti apud me eum cuius superius memoriam feci, venerabilisannis singulis venire consuevit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eundem virum obiisse nuntiavit. Huius ergo viri etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, cum tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis eius sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amafamiliaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in prelo Langobardi olivas premerent, ut in oleum liquari debuissent, sicut jocundi erat et vultus et animi, utrem vacuum ad prelum detulit, laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit, et jubendo potius quam petendo eum impleri sibi dixit. Sed gentiles viri, qui tota jam die frustra laboraverant, atque ab olivis
Abbreviated transcription (Latin):
Q ue mox ciꝑto tecto oratorii egressa aspitientib: fr̃ibus
penetrauit celum: Cuius idcirco Animã in columbe speciem
appariusse. credendum ẽ. ut om̃ps ds̃ ex hac ipsit spectie
ostender& eiuir ille quam suplici corde seruiss&

Expanded text:
quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus fratribus, quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus fratribus, penetravit coelum. Cujus idcirco animam in columbae specie apparuisse credendum est, ut omnipotens Deus ex hac ipsa specie ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
nunc misericor dit̃ iustus ẽ ut sint quibus postea debeat
iuste miserere. E undem uenerabilem senem dum exterio.¬
rib tenebris p̃mer&. et̃dia n nũquam lucem distituit:
fuiss& incecitate tempus exemptum: Si dñs lum̃ reddidit
i cinũ suum obitum denuntictuit: Atq ut monasteriis
circum quatq constructis. uerbum uitȩ p̃dicar& ad monuit:
uatenus corporis recepto lumine uisitatis in circuitu
fr̃ib cordis lum̃ aperir&: Quistatim ussis obtemperans
frm̃ cenobiaa circinut. mandata uite quȩ agendo didicerat
p̃dicauit: Quinto decimo igitur die admonasterium suui
ꝑ acta p̃dicatione reuersus ẽ: Ibiq fr̃ib conuoecttis
adstans inmedium secram̃tum dominici corporis & sangninis
sumpsit Mox cũeius misticus ps almorum cantus exorsus. ẽ:
Q iu illiꝰ ps allentib orationi intentus animã reddidit Om̃s
uero fr̃s quiaderant exore eius exisse columbam uider̃:

Expanded text:
nunc misericorditer justus est, ut sint quibus postea debeat nunc misericorditer justus est, ut sint quibus postea debeat juste misereri. Unde venerabilem senem dum exterioribus tenebris premeret, interna nunquam luce destituit. 388 fuisset in caecitate tempus expletum, ei Dominus lumen reddidit, et vicinum suum obitum denuntiavit, atque ut monasteriis circumquaque constructis verbum vitae praedicaret admonuit, quatenus corporis recepto lumine, visitatis in circuitu fratribus, cordis lumen aperiret. Qui statim jussis obtemperans, fratrum coenobia circuivit, mandata vitae quae agendo didicerat praedicavit. Quinto decimo igitur die ad monasterium suum peracta praedicatione reversus est, ibique fratribus convocatis astans in medio, sacramentum dominici corporis et sanguinis sumpsit, moxque cum eis mysticos psalmorum cantus exorsus est. Qui illis psallentibus orationi intentus animam reddidit. Omnes vero fratres qui aderant ex ore ejus exisse columbam viderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc in monasterio positus cuius dam uolde uenera¬
bilis uiri relatione cognoui quod dico. Aiebat erũ
qui uenerabilis pat̃ nomine spes moncsteria construxit
in loco cui uocabulum cample .ẽ qui sexti fer memilia¬
ru int̃ ircente spatio auestusta nursice urbae disuin¬
gitur: Hunc omp̃s & misericors ds̃ ab aet̃ nouerberefla¬
gellando protexit Eiq dispenscitionis sue inaiximã
securittẽ seruauit & gratiam. Iuantumq eum prius
flagellando diliger&. post modum ꝑfecte sanando mons¬
trauit Eius namq oculos ꝑ qua draginta annorum spa-¬
tium continucie caecitatis tenebris praessit: Nullum ei
lum̃ uel extremȩ uisionis aperiens. sed quia nemo inuer¬
bera illius gratia sedistituente sussist&: Et nisi is dem mi¬
nobis ipsa aug& corruptio peccatorum. fitq modo mise¬
rabile ut culpanrã unde sperare debuit terminũ. indesu¬
mat augm̃tũ. Ideir conrã ds̃ infirma conspiciens. flagel¬
lis suis custodiam ꝑmisc& atq inꝑcus sione su electis filus

Expanded text:
dhuc in monasterio meo positus cujusdam valde venerabilis viri relatione cognovi quod dico. Aiebat enim quia venerabilis Pater nomine Spes, monasterium construxit in loco cui vocabulum Cample est, qui sexti ferme milliarii interjacente spatio a vetusta Nursiae urbe disjungitur. Hunc omnipotens et misericors Deus ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit et gratiam; quantumque eum prius flagellando diligeret, postmodum perfecte sanando monstravit. Ejus namque oculos per quadraginta annorum spatium continuae caecitatis tenebris pressit, nullum ei lumen vel extremae visionis aperiens. Sed quia nemo in verbere illius gratia se destituente subsistit, et nisi idem mimpatientiam peccatum nobis ipsa auget correptio peccatorum, fitque modo miserabili ut culpa nostra unde sperare debuit terminum, inde sumat augmentum; idcirco nostra Deus infirma conspiciens, flagellis suis custodiam permiscet, atque in percussione sua electis filiis
Abbreviated transcription (Latin):
Siboni bonos in regno & malimalos insupplicio agnos¬
cunt¬
Quodsi & icm ignotire anune nonnũ quã exitu recognos¬
cunt quae uel proculpis torm̃ta uel probonis actibus
similia sunt praemia recepturae & demorte iohannis
& ursi eumorphi & stephani

Expanded text:
boni bonos in regno, mali malos in supplicio agnoscuntQuod se etiam ignotae animae nonnunquam in exitu recognoscunt, quae vel pro culpis tormenta, vel pro bonis actibus similia sunt praemia recepturae; et de morte Joannis et Ursi, Eumorphii, et Stephani
Abbreviated transcription (Latin):
euntib fr̃ib om̃s eiꝰ de monasteru: monachos. tristes
uehem̃t᷑ inuener̃ Quib cũdicerent qͥdhabetis.
Ii q duos in tanto merore. deprimitis responder̃ dicentes
qđ exlia luce subtractus ẽ Cũq fr̃s qͥuenerant stu¬
diose reqͥrerent: qualit̃ dactus fuissa. responder̃.
Ursus Quiuoctionis eiꝰ horas ubtilit̃ inqͥrentes.⁊
ipso eũ mom̃to cognouer̃ exisse de corpore. quo ꝑ ioħem
qͥ apud eos de functus ẽ fuerat uocatꝰ Qua exre
datũ  ut iniuiat mansione socialit̾ inuerent. qͥb exor

Expanded text:
tres, omnes ejusdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes:quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re datum est, ut in una
Abbreviated transcription (Latin):
Habent eciã
in fideles fidem sedutinam indm̃: quam sitiq habrrent
infi deles non essent: Sed hinc insua ꝑfidii redar guen dis.
inc ad fidei gratiamꝓuocandi. quiasi deipsosuo uisibili cor¬
pore credunt quod minime uiderunt. cur in insibili non
credunt quae corporalit̃ uidere non possunt e& ðTRES¬

Expanded text:
Habent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redarguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi, quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt;
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti acuisione turbati. omnes sibim & pacẽ deder̃
corpus & sanguinẽ redemptoris acceper̃ Dõ sesinguli
cõmendantes ut eorum animas benigne sus ciper&
quorũ corpora in ctm pauenda morte tradiderat:
Sed omp̃s ds̃ quieorũmentes iirabilit̾ terruit : eorum..
uitam mirabilius seruauit: Nam diebus octo nauis
eadem usq ad superiores tabulas aquisplena iter pro¬
prium ꝑ gens encitauit Nono aut̃ die in quo tronen¬
sis castriporto deducta .ẽ. ex qua exier̃ omnes in colo¬
mes qui cump̃dicto uenerabili iuiro maximiano naui¬
gabant: Cumq post eos ipse quoq fuis set egressus.
mox in eius dem portu profundum nauis demersa ẽ. ac si
illis egredientibus propondere subleuatione caruiss&:
Etquae plena bominib: inpelago aquas porctiuerat atq
ncitauerat. inaxuniano cum suis fre tribus recedente
aquas sine hominibus inporto nonualuit portare. ut

Expanded text:
praesentia ac visione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, praesentia ac visione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora in tam pavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentes mirabiliter terruit, eorum quoque vitam mirabilius servavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano cum suis fratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut
Abbreviated transcription (Latin):
eq hoc silen dum puto.
sirei cusanum epm̃ : tunc aut̃ mei monasterii patrem
dignatus .ẽ. monstrare mireculum: Nam dum iussi¬
onem pontificis mei in constantino politanae urbis pa¬
latio responsis eccleasticis deseruirem: illic ad me
uenit. Qui cum admonasterium meum romã redir&.
inmcri adricitico mmict tẽpestate dep̃hensus. in aesti¬
mabili ordini atq inusitato mira culo erga secunctosq qͥ cũ-
eo aderant omnipotentis dĩ & iram cognouit & grãm: Nã
cum meorum morte uentorum nimieta tibus eleuatis fluc¬
tus se uirent: exnaui claui ꝑditi arbor abscis. ẽ uela
undis proiecta totumq uas nauus quassatum.: nimus fluc¬
tibus ab omini fuerat suc conpage dissolutum: Rmis itatq
patentibus: intrauit mare. atq. usq. ad superiores tabulas
impleuit nauem: itcut nontt̃t̃ neus int̾ undas Quam
undȩ itim intra nauẽ. eẽ. uiderentur Tunc in eadem
naue resedentes: nonitm exmorte uicina sed ex ipsa eiꝰ

Expanded text:
e hoc silendum puto, Syracusanum episcopum, tunc autem mei monasterii Patrem, dignatus est monstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit navem, ita ut non tam navis intra undas quam undae jam intra navem esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes non jam ex morte vicina, sed ex ipsa ejus
Abbreviated transcription (Latin):
untia stare scit int̃ lapsus decurrentiũ tempoꝵ m̃tis gressũ fige¬
re scit nec ad subiecta se erigere: nec ad obiecta trepidare. Pie¬
rũq aũ qͥa exercerise utiliꝰ contricionis sue laboribꝰ nouit adđ
ilos c̃tigit flagella tolerasse: sic̃ scriptũ ẽ. Ibant gaudentes
aespectu c̃cilii quõ digni nabiti s̃ ꝓnomine ihusctimeliã pati

Expanded text:
untia stare, scit inter lapsus decurrentium temporum mentis gressum figere, scit nec ad subjecta se erigere, nec ad objecta trepidare. Plerumque autem quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in risto illos contigit flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pali
Abbreviated transcription (Latin):
ieo de spe ce resurrectione mortuo ego iudicor. Dũꝙ sadu¬
ce spe resurrectionẽq mortuq ee denegarem quã pharisei
uixta sacri eloquii ỹcepta crederent. facta in ꝑserutt or unani¬
mcttte. dissensio ẽ & diuisa turba illesus paulys exiit quȩ hunc
unita pͥus immanit̃ p̃ssit.

Expanded text:
ctione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exiit, quae hunc unita prius immaniter pressit.
Abbreviated transcription (Latin):
uso & pullis coruor in uocantibꝰ eũ. lumenta escã ancipiunt. dũ sacrȩ
scripture pabulo mentes dudũ butrȩ saciant᷑ Pullis uͦ coruo filus
scilicet gentiũ esca dat᷑ cũ eoꝵ desideriũ nr̃a c̃ uersatione reficit᷑. Iste
coruus esca fuit. dũ ipsũ excła quęreret s nẽ ipse escã accipit qͥa ipse
ad conu̾sionẽ alios exquirit. suiꝰ uidelicet pulli id ẽ p̃dicatores ex eo
editi ñ inse p̃sumunt s in uiribꝰ redẽptoris sui. Vnde bene dr̃. Et pul
lis coruo inuocantibꝰ eũ. Nichil enĩ sua uirtute posse se sciunt & qͣm¬
uis animarũ luera piis uotis esuriant. ab illo tam̃ qͥ cuncta intrinsers
oꝑat᷑ hȩc fieri ex optant. Hera enĩ fide cõp̃hendunt. qͥa neq qͥ plantat
ẽ aliqͥd neq qͥ rigat. s qui incrementũ dat ds̃.

Expanded text:
um, et pullis corvorum invocantibus eum . Jumenta escam accipiunt, dum sacrae Scripturae pabulo mentes dudum brutae satiantur. Pullis corvorum, filiis scilicet gentium esca datur, cum eorum desiderium nostra conversatione reficitur. Iste corvus esca fuit, dum ipsum Ecclesia quaereret. Sed nunc ipse escam accipit, quia ipse ad conversionem alios exquirit: cujus videlicet pulli, id est praedicatores ex eo editi non in se praesumunt, sed in viribus Redemptoris sui. Unde bene dlis corvorum invocantibus eum. Nihil enim sua virtute posse se sciunt. Et quamvis animarum lucra piis votis esuriant, ab illo tamen, qui cuncta intrinsecus operatur, haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehendunt: quia, neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum da
Abbreviated transcription (Latin):
exercitis cȩli adextris & asinistris eiꝰ stare ꝑhibet᷑ : Ds̃ enĩ qͥita ẽ
intra omnia ut etiã sit extra omnia. nec dextra nec sinistra ẽclu¬
dtt᷑ s dexctra dĩ angeloꝵ pars electa. sinistra aut̃ di pars angĩoꝵ
reꝓba designat᷑. Non enĩ ministrant đo solũmꝰ boni qͥ adiuuent
s etiã mali qͥ ꝓbent: ñ solũ qͥa culpa redeuntes subleuent .s
etiã qͥ redire nolentes grauent. Nec qd cȩli exercitꝰ đr angeloꝵ
diẽ sontra sp̃talia neqͥciȩ in celestib. Quoꝵ caput enuneians
ait. Scđm pͥncipẽ potestatis aeris huiꝰ. Ad extra gͦ dĩ & sinistra¬

Expanded text:
exercitus coeli a dextris et a sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei angelorum pars electa, sinistra autem Dei pars angelorum reproba designatur. Neque enim ministrant Deo solummodo boni qui adjuvent, sed etiam mali qui probent. Non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent, nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum dicit: Contra spiritualia nequitiae in caelestibus . Quorum caput enuntians ait
Abbreviated transcription (Latin):
a chabrea exigentibꝰ meritis sius decipiat᷑. Heq enĩ fas ẽ crede¬
re bonũ sp̃m fallaciȩ deseriure uoluisse ut diceret: egrediar
& ero sp̃e mendaa inore omniũ ꝓphetarũ eiꝰ S qͥa achab rea
peccatis p̃cedentib dignus erat ut tali debuisset acceptione dã¬
nari quatenꝰ qͥ sepe uolens ceciderat inculpã quandoq nolens
caperet᷑ ad pęnã. occulta iusticia licentia malignis sp̃itibꝰ dat᷑
ut qs uolentes inpeccati laqueo strangulant inpeccati pęnã
etiam nolentes trabant.

Expanded text:
Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur: neque enim fas est credere bonum spiritum, fallaciae deservire voluisse, ut diceret: Egrediar spiritus in ore omnium prophetarum ejus; sed quia Achab rex peccatis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpa, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta justitia, licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbatione conterim̃ ne uiã ꝓpatria diligamꝰ. Solent ñ nulli uiatores cum
amena forsitan in itinera prata c̃spiciunt᷑ ꝑ gendi moras in nectere. & acepti
itineris reclitudinẽ declinare: eoꝙ gressus tardat pulchritudo itineris du
delectat. Plectis gͦ sius ad se ꝑgentib dñs huiꝰ mundi iter asperũ facit. ne dũ qͥs q
uitȩ p̃sentis requie quasi uiȩ amenitate pascit᷑ magis cũ divꝑgere quã citius pue¬
nire delectet: ne du oblectat᷑ in uia obliuiscat᷑ qd delectabat inpatria.up¬

Expanded text:
perturbatione conterimur, ne viam pro patria diligamus. Solent enim nonnulli viatores, cum perturbatione conterimur, ne viam pro patria diligamus. Solent enim nonnulli viatores, cum amoena fortasse in itinere prata conspiciunt, pergendi moras innectere, et a coepti itineris rectitudine declinare, eorumque gressus tardat pulchritudo itineris, dum delectat. Unde electis suis ad se pergentibus Dominus hujus mundi iter asperum facit; ne dum quisque vitae praesentis requie quasi vitae amoenitate pascitur, magis eum diu pergere quam citius pervenire delectet; ne dum oblectatur in via, obliviscatur quod desiderabat in patria.
Abbreviated transcription (Latin):
Iniuersũ stratũ eiꝰ usasti ininfirmitate eiꝰ. Cũ enĩ ꝗsq curis secularibꝰ fatigat᷑. dese¬
rere ꝓ diuinã gr̃am huiꝰ mundi ttinera laboriosa cõpungit᷑ Cogitare solet qͦ mͦ
p̃sentis uite desideria fugiat & ab eis laboribꝰ requiescat. sibi quoq mox deside¬
rate quietis ordinẽ querit uelut qd dam stratũ sie acunctis laboribꝰ cessationis
locũ inuenire ẽ cupsicit. S quia in hac uita ad huc homo positus incuiꝰlbet or¬
dinis loco in cuiꝰlibet secreti secessu uiuere sine temptationibꝰ nullatenꝰ potest.
plerunq in id qͦd ad requiẽ c̃struit᷑ maior dolor temptationibꝰ inuenit᷑. lInde
recte ꝑ ꝓpħam đr. Uniuersũ stratũ eiꝰ u̾sasti ininfirmitate eiꝰ. Acsi diceret. Omẽ
qd sͥ hic parauit ad requiem: hoc ei mutasti occulto iudicio ad ꝑ conturbationẽ.
Qdpio quidẽ di c̃silio agit᷑ ut huiꝰ ꝑ egrinationis tempore electoꝵ uita turbet᷑.

Expanded text:
 accipitur? Cum enim quisque, curis saecularibus fatigatus, deserere per divinam gratiam hujus mundi itinera laboriosa compungitur, cogitare solet quomodo praesentis vitae desideria fugiat, et ab ejus laboribus requiescat; sibique mox desideratae quietis ordinem quaerit, et velut quoddam stratum sicut a cunctis laboribus cessationis locum invenire concupiscit. Sed quia in hac vita adhuc homo positus in cujuslibet ordinis loco, in cujuslibet secreti secessu vivere sine tentationibus nullatenus potest, plerumque in id quod ad requiem construitur major dolor te dicitur: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus. Ac si diceret: Omne quod hic sibi paravit ad requiem, hoc ei mutasti occulto judicio ad perturbationem. Quod pio quidem Dei consilio agitur, ut hujus peregrinationis tempore electorum vita turbetu
Abbreviated transcription (Latin):
quo qndam corda leonũ cubilia fuer̃: dũ uicisse mnortẽ dñs eoꝵ ẽfessio¬
ne credit᷑ quasi de leonũ cubilib: coronant᷑. Remuneratio qͥppe uic¬
toriȩ corona ẽ: Botiens gͦ ei coronã fideles offer̃ quotiens hune uicisse
mortem & resurrexisse confitent᷑.

Expanded text:
quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
inpa qͣnđa sẽ falcem uidit cũ exnullo s loco patere fuge adi¬
tuẽ posse cognouit diẽs. qͥa neq ab oriente neq ab occidente
neq de sertus montibꝰ sub audis patet uia fugiendi. Atq mot ipsa
suꝑnx potentie omnimoda cõp̃hensionẽ sub dens ait. quo ds iu¬
dex ẽ Acsi diceret fugiendi uia undiq de ẽ. qa ille iudicat qͥ ubiqi¬

Expanded text:
re fugae aditum posse cognovit, dicens: Quia neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montibus ; subaudis patet via fugiendi, atque mox ipsam supernae potentiae omnimodam comprehensionem subdens, ait: Quoniam Deus judex est. Ac si diceret: Fugiendi via undique deest, quia ille judicat qui ubiq
Abbreviated transcription (Latin):
fica filiũ tuũ ut filius tuus clarificet te ꝓtinus respondet᷑ &. cla¬
rificaui & iterũ clarificabo Neq enĩ đs̃ qui sine tẽpore ui in¬
pulsionis intime clamat intẽpore ꝑsuã substantiã illã uoeẽ
edidit quã cireũseñ ptã temprẽ ꝑhumana uͥba distinã s nimi
rũ de cęlestib lo quens uba sua quȩ audiri ab hominib: uolut
rationali creatura ad ministrante formauit

Expanded text:
fica Filium tuum, ut et Filius tuus clarificet te: protinus respondetur: Et clarificavi, et iterum clarificabo. Neque enim Deus, qui sine tempore vi impulsionis intimae clamat, in tempore per suam substantiam illam vocem edidit quam circumscriptam tempore per humana verba distinxit, rum de coelestibus loquens, verba sua quae audiri ab hominibus voluit rationali creatura administrante formavit
Abbreviated transcription (Latin):
oculi eiꝰ. Neseit impiss mala. quȩ fecit: nisi cũ ꝓeisdẽ malis punirz iã ceꝑit
consiliũ enĩ balaam ẽtra israbelitas ꝑbuit s post inpȩna uidit. qͥd priꝰ
exculpa commisit. Flecti autẽ qͥa nepeceare debeant ꝓuident eis uide¬
licet oculi ante casũ patent. Iniquus uero pꝰcasũ oculos aꝑit qũo post
culpã iã inpęna sua ẽspicit. qͥa malũ debuit uitare qͦd fecit.

Expanded text:
alis puniri jam coeperit. Consilium enim Balaam contra Israelitas praebuit, sed post in poena vidit quid prius ex culpa commiserit. Electi autem, qui ne peccare debeant, praevident; eorum videlicet oculi ante casum patent. Iniquus vero post casum oculos aperit; quoniam post culpam jam in poena sua conspicit, quia malum debuit vitare quod f
Abbreviated transcription (Latin):
cula faceret. inmonte uͦ orando continue ꝑnoctaret. exempla sus
fidelibꝰ p̃buit. ut nec contemplationis studio ꝓximo curã negli¬
gant. nec rursũ cura ꝓximoꝵ in moderatius obligati ẽ templatio¬
nisstudia derelinquant. s sic in utrisq mentẽ partiendo ẽ iungaN.
quatenꝰ nee amorẽ dĩ p̃pediat amor ꝓximi. nec amorẽ ꝓximi qͥa
chonias rex teniut. quẽ matheus dũ quat̃ denas generationes
describeret. scđo numerauit. Quẽ enĩ infiae scđe. ipsũ rursum in¬
inicio t̃cie gn̾ationis inseruit. Ipse nanq inbabiloniã cũ isrłitica
plebe migratus ẽ. Qui dũ ab aliis ad alia ducit᷑. ꝓutriꝰq parietis late¬
in uidea ortus gentilitatẽ colligens. quasi abierosolimis babylo¬
niã uentt atq hanc insemetipso fidi fabricã. pͥus discordie stu

Expanded text:
cula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis cula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immoderatius obligati contemplationis studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia cdescriberet, secundo numeravit. Quem enim fini secundae, ipsum rursum initio tertiae generationis inseruit: ipse namque in Babyloniam cum Israelitica plebe migratus est qui dum ab aliis ad alia ducitur, pro utriusque parietis latein Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi a Jerosolymis Babyloniam venit, atque hanc in semetipso fidei fabricam prius discordiae stu
Abbreviated transcription (Latin):
tura sacra angularẽ lapide uocat. illũ ꝓfecto qui dũ in se hinc
iudaieũ illine gentilẽ ppłm suscipit. in una excła fabrica quasi
duos parietes iungit. illũ de quo scriptũ ẽ. qui feẽ utraq unũ
qͥ angularẽ se lapide ñ solũ in inferioribꝰ s & in suꝑioribꝰ exhibus
quia & in terra plebi isrsitice nationes gentiũ & utrãq simul
angłis incelo saciauit. Eo qͥppe nato clamauer angłi. Int̾ra pax
hominib bone uoluntatis. In ortu enĩ regis nequã quã ꝓmagno
offerrent hominibꝰ pacis gaudia si discoriliã ñ haberent.
dĩ sufficit. ł ex equendo exteriora agere. ł contẽplando int̃na
sentire ad qd nunquã nr̃ intellectus assurgeret.si ad suscipi¬
enda naturã nr̃am ipse nr̃ conditor ñ ueniret. Qui & alit̃ lapis
contẽplatiue inse exempla monstrauit. Ab aetiua enĩ uita lon¬
ge c̃templatiua distabat s in carnatus redemptor ueniens
dũ utraq ex hibuit. inse utraq sociauit. Nam cũ in urbe mira¬

Expanded text:
tura sacra angularem lapidem vocet, illum profecto qui, dum in se hinc Judaicum illinc gentilem populum suscipit, in una Ecclesiae fabrica quasi duos parietes jungit, illum de quo scriptum est: Fecit utraque unum . Qui angularem se lapidem non solum in inferioribus, sed et in supernis exhibuit, quia et in terra plebi Israeliticae nationes gentium et utramque simul angelis in coelo sociavit. Eo quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis . In ortu enim Regis nequaquam pro magno offerrent hominibus pacis gaudia, si discordiam non haberent.Dei sufficit vel exsequendo exteriora agere, vel contemplando interna sentire. Ad quod nunquam noster intellectus assurgeret, si ad suscipiendam naturam nostram ipse noster conditor non veniret. Qui aliter avit. Ab activa enim vita longe contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramque exhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe mira
Abbreviated transcription (Latin):
edi ei frumentũ uinũ & oleũ.
& argentũ multiplicaui ei & aurũ quȩ fecer̃ haal frumentũ qͥp
pe aanõ accipimys qndo indictis obscurioribꝰ sub ducto tegmine
cũ scripturȩ sue atta p̃dicatione nos debriat. Dieũ qͦq suũ nob
tribuit cũ pceptis aptioribꝰ utã nr̃am blanda lenitate dispo¬
nit Argentũ multiplicat. cũ nob̾ lucȩ ueritatis plena elo quia
subministrat. Auro qͥppe nos ditat qͣndo cor nr̃m intellectu
summi fulgoris irradiat. Quȩ cuncta hereticibaal offerunt quia
mento dĩ uino atq oleo argento parit̃ & auro satane sacrificium
immolant. qͥa ad errorẽ discordie ũba pacis inclinant.

Expanded text:
edi eis frumentum, vinum et oleum; et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum a Domino accipimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quiamento Dei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant.
Abbreviated transcription (Latin):
strahere actionũ carnaliũ fuctuatione ẽtendit. Unde alias đr. Sapun¬
tiã scribe intempore otiiꝰ & quiminorat᷑ actu ipse ꝑcipit eã. Etrursũ.

Expanded text:
strahere actionum carnalium fluctuatione contendit. Unde alias dicitur: « Sapienstrahere actionum carnalium fluctuatione contendit. Unde alias dicitur: « Sapientiam scriba in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipit eam .
Abbreviated transcription (Latin):
museis ꝑcitiitur: qͥa eoꝵ corda qui terrenã uitã diligunt. ex desiderio
suoꝵ inquietudinib feruint᷑ turpib eogitationũ carnaliũ adima dẽp̃ssa
s̃. ut ad quietis intimȩ desideriũ ñleuentꝰ Unde cũ mira opera pietatis
adeor ueritas uenit. prius ab eo cogitationũ carnaliũ estus eieit. & post
in eo uirtutũ dona disponit. Qd bene nobis saera hẏstoria euangelu in nu¬
it inqua dũ ad resuscitandã siliã pͥncipis inuitat dñs duceret᷑ ꝓtinus¬
addit᷑ Et cũ eierta e̾e̾t turba. intrauit & tenuit manus eiꝰ & surrearnit pu¬
ella. Foras gͦ turba eicit᷑ ut puella suscitet᷑. quia si ñ prius asecretiorib: cor¬
dis expellit᷑ importuna sȩculariũ muititudo curarũ. anima quȩ in¬
trinsecus iacet mortua. ñ resurget. Hã dũ se ꝑuinumeras terrenoꝵ desi
derioꝵ cogitationes spargit ad ẽsiderationẽ sui sese nullatenus collignt
Rullus qͥppe dĩ sapientiam quȩ ds ẽ plene recipit: nisi qui ab omni seab¬

Expanded text:
ligunt, dum desideriorum suorum inquietudinibus feriuntur, turbis cogitationum carnalium ad ima depressa sunt, ut ad quietis intimae desiderium non leventur. Unde cum mira ope pietatis ad cor veritas venit, prius ab eo cogitationum carnalium aestus ejicit, et post in eo virtutum dona disponit. Quod bene nobis sacra Evangelii historia innuit, in qua dum ad resuscitandam filiam principis invitatus Dominus duceretadditur: « Et cum ejecta esset turba, intravit et tenuit manum ejus, et surrexit puella . » Foras ergo turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia si non prius a secretioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarum, anima quae intrinsecus jacet morderiorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. Nullus quippe sapientiam, quae Deus est, plene percipit, nisi qui ab omni se ab
Abbreviated transcription (Latin):
usis̃ tcorulttio puitatis qͥa & si adhuc foras reũ sententia n clamat
nentisuuttu s spicit s intus de testimonio bone recordationis pila¬
rescit & qͦ apud se qͥd metuat ñ ht̃ ome qͥd erga semetipsũ ẽ bianadu
eniri tnquillũ in iudicio uideant. qͥa tnferiendos se ab illo ñ dubi¬
tant eũ insius moribꝰ ꝑ turbatũ putant.

Expanded text:
clamat, nentis vul tum conspicit, sed intus de testimonio bonae recordationis hilarescit, et quod apud se, quod metuat non habet, omne quod erga semetipsum est blanduenim eum tranquillum in judicio videant, tamen quia feriendos se ab illo non dubitant, eum in suis motibus perturbatum putant.
Abbreviated transcription (Latin):
aicrs. dsi tnteundo inioratiaditũ p̃but s stans oculos reparauit
ꝑhumanitatis quippe dispensationẽ transire habuit. ꝑdiuini¬
tatis u potentiã qua ubiꝙ p̃sens ẽ stare. uoces gͥcęcitatis nr̃e
dñs audire tnsiens dr̃ qͥa humane miserie factus homo mi¬
seret᷑ stans aũ lucẽ reparat. quia infirmitatis nr̃e tenebras ei
uirtute diuinitatis illustrat.

Expanded text:
it, cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos reparavit humanitatis quippe dispensationem transire habuit; per divinitatis vero potentiam, quia ubique praesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transseretur. Stans autem lucem reparat, quia infirmitatis nostrae tenebras ex virtute divinitatis illustrat.
Abbreviated transcription (Latin):
tice multa interio grana mununt᷑ siç innumeros sẽȩ ȩecłȩ ppłos
unitas fidei ẽtigit. quos intus diuersas meritoꝵ tenet. Hergit᷑ rec¬
tor incautus adloquendũ ꝓruat: hoc ꝗd iã p̃misimus ꝑsemerpsã
Aesibabite ꝑhabitũ sacerdotis dicat. Mala punica tinnabulis iuingite
ut ꝑomne qđ dicitis unitatẽ fid ei cauta obseruatione teneatis.¬

Expanded text:
tice multa interius grana muniuntur; sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod jam praemisimus, per semetipsam te per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite, ut per omne quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis.