comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem corporibus consequantur eternam. apte aut̃ ad¬
ditur. Quicumq effuderit sanguinem humanum:
fundetur sangius illius. Quanti effuderunt sanguinẽ:
ueneno uel suspendio: et tameneum homo mortuus sit
non ẽ sangis effusus: Quomͦ ergo dñs effusurus ẽ san¬
gumem eoꝵ intali homine cum ille quioccidit. sangui¬
nem non effundit. nisi quia sanguis hominis ut diximꝰ
ipsum utale eiꝰ quosubsistit. debet intelligi: Oł qui ef¬
fuderit. idẽ qui aliquo genere mortis hominem occide¬
rit. fundetur sanguis illius: qui apeccando uitam ꝑdi
eternam. Anima enim quȩ peccauerit: ipsa morietur:
insimile ẽ hoc qđ petro dicitur. Omnes enim qui accepe¬
int gladium: gladio ꝑibunt. Aesi aꝑte diceretur Os̃
qui iniuste occidunt hominem: eadem occisione ipsi in anima
ꝑeunt. Apte aut̃ subdit᷑. Adimaginem quippe dei factus est
homo: iccirco namq maioris ẽ sceleris innocentem occidi

Expanded text:
eisdem corporibus consequantur aeternam. Apte autem adeisdem corporibus consequantur aeternam. Apte autem additur: Quicunque effuderit sanguinem humanum, fundetur sanguis illius. Quanti effuderunt sanguinem hveneno, vel suspendio, et tamen cum homo mortuus sit, non est sanguis effusus; quomodo ergo Dominus effusurus est sanguinem eorum in tali homine, cum ille qui occidit sanguinem non effudit, nisi quia sanguis hominis, ut diximus, ipsum vitale ejus quo subsistit debet intelligi? quod qui effuderit, id est, qui aliquo genere mortis hominem occiderit, fundetur sanguis illius, quia peccando vitam perdit aeternam. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Cui simile est hoc quod Petro dicitur: Omnes enim qui acceperint gladium gladio peribunt; ac si aperte diceretur: Omnes qui injuste occidunt hominem, et iidem occisione ipsi in anima pereunt. Apte autem subditur: Ad imaginem quippe Dei factus est homo. Idcirco namque majoris est sceleris innocentem occidi
Abbreviated transcription (Latin):
diffusus in nro corpore plus cȩtheris humoribus princi¬
patur: ita ut ubicumq fuerit uulnus inflictum. non
numoralius. s: ipse ꝓceclat. Itaq anima que omnibus quibꝰ
constamus inuisibiliter preualet. illo meluis significatur
qđ omnibꝰ quibus constamus uisibilibus preualet. In prõp¬
tu ẽ aũt intelligere. quomͦ demanu hominis requirat
ls animam hominis: ultionem ex petens ab eo qui pec¬
cauit: s queri merito potest. quomodo et abestiis quȩ
rationis sunt ex ꝑtes requiratur: nisi forte mysterium
future resurrectionis hic nobis intimatum intelligere
ualemus: quando cuncta generis humani corpora quȩ
uel aferis comesta. uel alio quolibet consumpta modo
siue corrupta fuerant. incorrupta redduntur. cuncte
anime hominum quocumq genere mortis separare
acorpore sila queq remittuntur incorpora: ut uł uitã
pro bonis.uel mortem promalis meritis. iniudicio cum

Expanded text:
diffusus in nostro corpore plus caeteris humoribus princidiffusus in nostro corpore plus caeteris humoribus principatur, ita ut ubicunque fuerit vulnus inflictum, non humor alius, sed ipse procedat. Itaque anima quae omnibus quibus constamus invisibiliter praevalet illo melius significatur quod omnibus quibus constamus visibilibus praevalet. In promptu est autem intelligere quomodo de manu hominis requirat Deus animam hominis, ultionem expetens ab eo qui peccavit; sed quaeri merito potest quomodo et a bestiis quae rationis sunt expertes requiratur, nisi forte mysterium futurae resurrectionis hic nobis intimatum intelligere valemus, quando cuncta generis humani corpora quae vel a feris comesta, vel alio quolibet consumpta modo, sive corrupta fuerant, incorrupta redduntur, cunctae animae hominum quocunque genere mortis separatae a corpore sua quaeque remittuntur in corpora, ut vel vitam pro bonis, vel mortem pro malis meritis in judicio cum
Abbreviated transcription (Latin):
ne facerent ꝓhibuerit. Sanguinem animarũ ur̃arũ
requiram de manu cunctarũ bestiarum. et demanu
hominis: demanu uiri et frĩs eius requiram animam
hominis. Quicumq effuderit humanum sanguinem:
fundetur sanguis illius. Sanguinem enim animarum
typice dicit ipsum uitale quo uegetantur et sustentan¬
tur: et uiuunt homines in carne ꝑ animam. Sicut etiã
manum bestiarum typice uocat ipsum deuorandi effec¬
tum: quo hominem occidunt. Quis namq sanum sapi¬
ens ueraciter hominis sangiinem hominis ad sub¬
stantiam anime credat ꝑtinere. quanius idem legis¬
lator alibi manifestius dicere uidetur. Anima enim oit̃
carnis insanguine ẽ. Sie et enim dictum ẽ hoc: quomodo
dictum ẽ. petra aut̃ erat xpẽ Non qđ hoc erat: s qđ hine
significabatur. Non aut̃ frustra lex uoluit animam sig¬
nificare ꝑsangumem: rem scilicet inuisibilem ꝑ remui¬
sibilem: nisi qđ sangus ꝑuenas omnes abipso corde

Expanded text:
ine facerent prohibuerit. Sanguinem enim animarum vestrarum ine facerent prohibuerit. Sanguinem enim animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum, et de manu hominis, de manu viri et fratris ejus requiram animam hominis. Quicunque effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis ipsius. Sanguinem enim animarum typice dicit ipsum vitale quo vegetantur, et sustentantur, et vivunt homines in carne per animam, sicut etiam manum bestiarum typice vocat ipsum devorandi effectum, quo hominem occidunt. Quis namque sanum sapiens veraciter sanguinem hominis ad substantiam animae credat pertinere? quamvis idem legislator alibi manifestius dicere videtur: Anima enim omnis carnis in sanguine est . Sic etenim dictum est hoc quomodo dictum est Petra autem erat Christus, non quod hoc erat, sed quod hinc significabatur. Non autem frustra lex voluit animam significare per sanguinem, rem scilicet invisibilem per rem visibilem, nisi quod sanguis per venas omnes ab ipso corde
Abbreviated transcription (Latin):
mysteriis initiando. Unde hic quoq recte subiungit᷑.
Ercepto. qđ carnem cum sanguine non comedetis. San¬
guis namq carnalia desideria: carnalemq sensum
merito designat. Effunditur aut̃ sanguis. cum abrenun¬
cratur carnalibus illecebris. atq cogitationibus in qͥ¬
hus male uiuebatur: ut possint dicere tales cum apło
uo aut ram non ego. uiuit uero inme xpc. Et iterũ:
continuo. non adquieuit carni et sangiuuni. Alioquin qui
ꝑseuerantes quosq in sceleribus pristinis unitati scẽ eccłt
incorporare baptizando incipit: quasi animalia sibi adnõ
data cum sanguine comedit. quia insocietatem recipit
eos quorum adhuc conscientie conuersntio prisca. uelut
suffocata tenetur. Ferunt aut̃ qđ in hoc maxima fuerit
preuaricatio gigantum: quia cum sanguine carnem
comederent. Ideoq dñs illis diluuio extinctis carne
quidem uesci homines concesserit. s ne id cum sangu¬

Expanded text:
mysteriis initiando; unde hic quoque recte subjungitur: mysteriis initiando; unde hic quoque recte subjungitur: Excepto quod carnem cum sanguine non comedetis. Sanguine namque carnalia desideria carnalemque sensum merito designat. Effunditur autem sanguis cum abrenuntiatur carnalibus illecebris atque cogitationibus, in quibus male vivebatur, ut possint dicere tales cum Apo. Et iterum: Continuo non acquievi carni et sanguini : alioquin qui perseverantes quosque in sceleribus pristinis unitati sanctae Ecclesiae incorporari baptizando incipit, quasi animalia sibi a Domino data cum sanguine comedit, quia in societatem recipit eos quorum adhuc conscientia conversatio prisca velut suffocata tenetur. Ferunt autem quod in hoc maxima fuerit praevaricatio gigantum, quia cum sanguine carnem comederent; ideoque Dominus illis diluvio exstinctis, carne quidem vesci homines concesserit, sed ne id cum sangu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dixit michi pater. sic loquor. Horum namq dnĩo cun¬
cta animalia que mouentur interra. uniu̾sas uolueres
celi. omnes pisces maris subiecit: cum ait. Quecumq al¬
ligaueritis suꝑ terram: erunt ligata et in celo. Et quecũ¬
q solueritis suꝑ terram: erunt soluta et in celo. Ani¬
malia quippe. uolatilia. pisces: diu̾soꝵ ingenioꝵ ac
morum ꝑsonas insinuant. Que cuncta post diluuium
filiis noc dantur incibum: qui a post quam mundo dñs
donum lauachri salutaris attulit: cunctis etiam nati¬
onibus hoc ministrari uoluit. dicens apłis. Euntes ergo
docete omnes gentes. baptizantes eos in nomine patris.
et filii. et sp̃c scĩ. Dantur enim hȩc filiis noe inescam: iuxta
hoc qd petro ostensis in linteo mystico cunctis quadrupe¬
dibus ac reptilibus terre dicitur. Surge petre: occide. et
manduca. Idẽ extingue gentiles abhoc qd male uixerant
ueritatem predicando: et infer in eccłe menbra.sacris

Expanded text:
sicut dixit mihi Pater, sic loquor . Horum namque dominio cunsicut dixit mihi Pater, sic loquor . Horum namque dominio cuncta animalia quae moventur in terra, universas volucres coeli, omnes pisces maris subjecit cum ait: Quaecunque alligaveritis super terram, erunt ligata et in coelo; et quaecunque solveritis super terram, erunt soluta et in coelo . Animalia quippe, volatilia, pisces diversorum ingeniorum ac morum personas insinuant, quae cuncta post diluvium filiis Noe dantur in cibum, quia postquam mundo Dominus donum lavacri salutaris attulit, cunctis etiam nationibus hoc ministrari voluit dicens apostolis: Euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Dantur enim haec filiis Noe in escam juxta hoc quod Petro ostensis in linteo mystico cunctis quadrupedibus ac reptilibus terrae dicitur: Surge, Petre, occide, et manduca ; id est, exstingue gentiles ab hoc quod male vixerant, veritatem praedicando; et infer in Ecclesiae membra sacris
Abbreviated transcription (Latin):
homines ꝓhibet. contra naturam quippe suꝑbire ẽ: ab eq¬
liuelle timeri. Et tamen necesse ẽ ut rectores a subditis t¬
meantur: quando abeis dni minime timeri deprehendunt
Ineo enim qđ metum sibi aꝑuerse uiuentibus exigunt. qui¬
si non hominibus. s animalibus dñantur: Qui a uidelicet
ex qua parte bestiales sunt subditi: ex ea debent etiam
formidini iacere substrati. Iuxta intelligentiam uero
spitalem bene dicitur noe cumfiliis suis: dñs uidelieet
et saluator nr̃. cum apłis quos etiam filios appellari
dignatus ẽ dicens. Nonpossunt fili sponsi lugere. qͥ¬
di cum illis ẽ sponsus. Hos crescere ac mnultiplicari ds pater
toto orbe precipit: cum ait discipłis dns. Euntes inmundum
uniuersum. predicate ȩugłium omni creature. idẽ omnibꝰ
gentibus. Cuncta namq dnĩ saluatoris precepta: patris u¬
tiq precepta sunt. Ipse et enim dixit. Que ergo ego loquor:

Expanded text:
homines prohibet. Contra naturam quippe superbire est ab aeqhomines prohibet. Contra naturam quippe superbire est ab aequali velle timeri: et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Juxta intelligentiam vero spiritalem benedicitur Noe cum filiis suis, Dominus videlicet et Salvator noster cum apostolis, quos etiam filios appellare dignatus est, dicens: Non possunt filii sponsi lugere, quandiu cum illis est sponsus . Hos crescere ac multiplicari Deus pater toto orbe praecepit, cum ait discipulis Dominus: Euntes in mundum universum praedicate Evangelium omni creaturae , id est, omnibus gentibus. Cuncta namque Domini Salvatoris praecepta Patris utique praecepta sunt. Ipse etenim dixit: Quae ergo ego loquor,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cuncta animalia terre. et suꝑ omnes uolueres cęli
cum unu̾sis que mouentur suꝑ terram. Omnes pisces
maris manui urẽ traditi sunt: et omne qđ mouetur. et
uiuit erit uobis incibum: quasi olera iurentia tradidi
uobis omĩa. Patet sensus littere: qđ scde etatis scłi quo¬
modo et prime. et ceterarum initia benedicuntur adño
Denedicitur enim noe cum filiis suis. omnibus scilicet illis
qui eius et carne ꝓgeniti. et fidei atq obedientia prediti
ueraciter se eius esse filios docent. Qcꝓgenies eius ter¬
ram implere iubetur. sicut et factum ẽẽ constat. Qcl̃ ani¬
malibus terre cunctis ac uolucribus celi p̃dicantur. Ho¬
mines terrori esse cdebere: qd hec una cumpiscibus illis edes¬
cla conceduntur. quomodo usq ad diluuium olera come¬
denda acceꝑant. Ubi notandum. quia terrorem eoꝵ ac
tremorem cum esse suꝑ animalia p̃cipit: ꝓfecto esse suꝑ

Expanded text:
super cuncta animantia terrae, et super omnes volucres coeli super cuncta animantia terrae, et super omnes volucres coeli cum universis quae moventur super terram. Omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt, et omne quod movetur et vivit erit vobis in cibum; quasi olera virentia tradidi vobis omnia. Patet sensus litterae quod secundae aetatis saeculi quomodo et primae et caeterarum initia benedicantur a Domino. Benedicitur enim Noe cum filiis suis, omnibus scilicet illis qui ejus et carne progeniti, et fide atque obedientia praediti, veraciter se ejus esse filios docent; quod progenies ejus terram implere jubetur, sicut et factum esse constat; quod animalibus terrae cunctis ac volueribus coeli praedicantur homines terrori esse debere; quod haec una cum piscibus illis edenda conceduntur, quomodo usque ad diluvium olera comedenda acceperunt. Ubi notandum quia terrorem eorum ac tremorem cum esse super animalia praecipit, profecto esse super
Abbreviated transcription (Latin):
habitura ẽ statum. securos homines abimpetu uniuersalis
diluui esse clebere: nec tamen defuturum tempus. quando
cessante ac labentium rerum uicissitudine quȩ annuatim
geritur: orbis uniu̾sus cum animantibus sit igne ꝑiturus.
Petro at testante. qui ait. Quia celi erant prius. et terra de
aqua: et ꝑ aquam consistens dei uerbum: ꝑ qͤ ille tune mun¬
dus aqua mundatus ꝑiit. Celi aut̃ qui nunc sunt et terra
eodem uerbo repositi sunt: igni reseruati indiem iucdieii. Ubi¬
notandum. quia celos quos uel aqua ꝑditos. uel igni ꝑituros
deit. non allos quam turbulentum hunc aerem qui derre
ꝓximus ẽ acciꝑe debemus: a quo uolueres cȩli qđ in eo uo¬
ltent cognominantur:. Non enim etherei aut syderei celi¬
igni consumendi sunt: sieut nec aqua consumpti sunt. Bene¬
dixitq łs noe et filiis eius: et dixit adeos. Crescite et muu¬
tiplicamini. et implete terram: et terror ur ac tremor sit

Expanded text:
habitura est statum securos homines ab impetu universalis habitura est statum securos homines ab impetu universalis diluvii esse debere; nec tamen defuturum tempus quando, cessante hac labentium rerum vicissitudine quae annuatim geritur, orbis universus cum animantibus sit igne periturus, Petro attestante, qui ait: Quia coeli eaqua et per aquam consistens Dei verbo per quae ille tunc mundus aqua inundatus periit caeli autem qui nunc sunt et terra eodem verbo repositi sunt igni servati in diem iudinotandum quia coelos quos vel aqua perditos vel igni perituros dicit, non alios quam turbulentum hunc aerem qui terrae proximus est accipere debemus, a quo volucres coeli quod in eo volitent, cognominantur. Non enim aetherei aut siderei coeliigne consumendi sunt, sicut nec aqua consumpti sunt. Benedixitqtiplicamini, et implete terram, et terror vester ac timor sit
Abbreviated transcription (Latin):
desiderioꝵ solent incentiua generari: non tamenẽ consequens
ut atempore pubertatis primum incipiamus peccatis esse ob¬
norii: quanuis ex tunc ad maiora patranda etas lasciua incrtet.
Nam et illa diuina ẽ sententia: que dicit. Graue iugum suꝑ fili¬
os adam adie exitus deuentre matris eoꝵ: ipsum uidelicet
iuigum primȩ preuaricationis. ꝓpter quam omnes mini¬
quitatibus concepti. et in delictis sumus editi: quanuis ab
meunte adolescentia sponte plura adlimus eis. quibus ñ
nr̃a sponte: s paterni merito reatus grauati. hanc inlucẽ
ramur: Non igitur inquit ultra ꝑcutiam omnẽ animantẽ:
sicut feci S hec ꝓmissio pietatis quo usq ꝑtingat. subden¬
do manifestat. cum dicitur. Cunctis cdiebus terre sementis
et messis. frigus et estus. estas et hiemps: nox et lies non re¬
quiescent: Cum enim dixisset cunctis diebus. mox addidit ter¬
re: ut intelligeres cunctis diebus quibus terra modernum

Expanded text:
desideriorum solent incentiva generari, non tamen est consequens desideriorum solent incentiva generari, non tamen est consequens ut a tempore pubertatis primum incipiamus peccatis esse obnoxii, quamvis ex tunc ad majora patranda aetas lasciva incitet. Nam et illa divina est sententia quae dicit: Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum , ipsum videlicet jugum primae praevaricationis, propter quam omnes in iniquitatibus concepti et in delictis sumus editi, quamvis ab ineunte adolescentia sponte plura addimus eis quibus non nostra sponte, sed paterni merito reatus gravati hanc in lucem ramur. Non igitur, inquit, ultra percutiam omnem animantem sicut feci; sed haec promissio pietatis quo usque pertingat subdendo manifestat cum dicit: Cunctis diebus terrae sementis et messis, frigus et aestus, aestas et hiems, nox et dies, non requiescent. Cum enim dixisset cunctis diebus, mox addidit terrae, ut intelligeres cunctis diebus quibus terra modernum
Abbreviated transcription (Latin):
bierit hi emptisunt ab hominibus. primiciȩ deo et agno.
Offerente aut̃ noe holocausta odoratus ẽ dñs odorem sua¬
uitatis: quia uel passionem beatoꝵ martẏrum. uel uitam
fidelium uirginalem. ꝑ xp̃i grãm sibi conseeratam atq
oblatam. ds pater gratanter accipit. Et ait ad eum.
Nequaquam ultra maledicam terre. ꝓpter homines. Sensis
enim et cogitatio humani cordis inmalum ꝓna sunt: ab
ad olescentia sua Non igitur ultra ꝑcutiam omnẽ animan¬
tem: sicut feci. Non se ultra maledicturum t̾̃re. neq om¬
nem animantẽ ꝑcussurum dñs pollicetur: eo qđ in tantũ
sint homines ad peceandum ꝓcliues ut etiam si diluuio
rursum puniantur: nichilominus transacto illo denuose¬
se uitiis ac sceleribus inuolirant. Ubi intuendum: quia et¬
si sensus humani cordis ab adolescentia ad malum ꝓnus
esse phibetur: ex qua nimirum etate carnalium in nobis

Expanded text:
bierit; hi empti sunt ab hominibus primitiae Deo et Agno. bierit; hi empti sunt ab hominibus primitiae Deo et Agno. Offerente autem Noe holocausta, odoratus est Dominus odorem suavitatis, quia vel passionem beatorum martyrum vel vitam fidelium virginalem per Christi gratiam sibi consecratam atque oblatam Deus Pater gratanter accipit. Et ait ad eum: Nequaquam ultra maledicam terrae propter homines; sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adolescentia sua. Non igitur ultra percutiam omnem animantem sicut feci. Non se ultra maledicturum terrae, neque omnem animantem percussurum Dominus pollicetur, eo quod in tantum sint homines ad peccandum proclives, ut etiamsi diluvio rursum puniantur, nihilominus, transacto illo, denuo sese vitiis ac sceleribus involvant. Ubi intuendum quia etsi sensus humani cordis ab adolescentia ad malum pronus esse perhibetur, ex qua nimirum aetate carnalium in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
etiam animas ꝓhuuis custodia ponunt: Quia ueromun¬
da animalia siue uolatilia septena et septena arcam in¬
bauerant: constat quia dehis que paribus suꝑ fuerunt¬
holocausto dño oblata sunt. Et bene septima uolatilia siue pe¬
cora inhostia dnĩ deputata sunt : ꝓpter gr̃am uidelicet sp̃e
septi formis: euius dono prestatur fidelibus. non solum ut
credant in dnm᷑. s etiam ut paciantur ꝓ illo. Potest etiam
rectissime inpecoribus et uolatilibus quȩ in septimo nume¬
ro inuenta holocaustum dñi sunt facta. uirginum gła de¬
signari. que uelut mpari numero continetur: quia nimi¬
rum copule coniugalis expers. celibem ducere uitam ma¬
luit: et quasi in holocaustum dnõ offertur: cum neglectis
curis et actiomibus carnalibus. totamse conditori ꝑ ignẽ
sumini amoris conseerat. De quibus in apocalipsi ioħes
ait. hisunt quicum mulieribus non sunt coinquinati:
uirgines enim sunt. hi sequuntur agnum quocumq a¬

Expanded text:
etiam animas pro hujus custodia ponant; quia vero munetiam animas pro hujus custodia ponant; quia vero munda animalia sive volatilia septena et septena arcam intraverant, constat quia de his quae paribus superfueruntholocausta Domino oblata sunt. Et bene septima volatilia sive pecora in hostiam Domini deputata sunt, propter gratiam videlicet Spiritus septiformis, cujus dono praestatur fidelibus non solum ut credant in Dominum, sed etiam ut patiantur pro illo. Potest etiam rectissime in pecoribus et volatilibus quae in septimo numero inventa holocaustum Domini sunt facta, virginum gloria designari, quae velut impari numero continetur, quia nimirum copulae conjugalis expers, coelibem ducere vitam maluit, et quasi in holocaustum Domino offertur cum, neglectis curis et actionibus carnalibus, totam se Conditori per ignem summi amoris consecrat, de quibus in Apocalypsi Joannes ait: Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati; virgines enim sunt: hi qui sequuntur agnum quocunque a
Abbreviated transcription (Latin):
seruare unitatem sp̃c inuinculo pacis. Offeruntur autẽ
holocausta decunctis pecoribus et uolucribus mundis:
quia de omni natione. deomni hominum genere. de omĩ
etatȩ fideles ad palmam ꝑuensre martyrii.Si quid sa¬
ne inter pecora munda et uolueres mundas distare ere¬
dendum ẽ. inpecoribus inholocaustum oblatis. designan¬
tur. ii qui decominuni uita popłi dei sunt martyres ef¬
fecti. Inuolucribus uero. illi qui crebro contemplationis
uolatu celestia petere soliti: preciosa insuꝑsunt morte
coronati. Exeunt ergo aream diluiuo ablitam. munda
simulet inmunda animalia sicut uolatilia. s demundis
solummꝰ dnõ sacrificium offertur: Ascendunt delauachro
baptismi fideles accepta remissione peccatorum. s plures
erhis ad peccatorum sordes post baptisma recdeunt. Alii
in accepta uitȩ mundicia usq adfinem firmam ꝑseuerant.
ñnulli tantam ꝑcepte semel mundicie curam gerunt: ut

Expanded text:
servare unitatem Spiritus in vinculo pacis . Offeruntur autem servare unitatem Spiritus in vinculo pacis . Offeruntur autem holocausta de cunctis pecoribus et volucribus mundis, quia de omni natione, de omni hominum genere, de omni aetate, fideles ad palmam pervenere martyrii. Si quid sane inter pecora munda et volucres mundas distare credendum est, in pecoribus in holocaustum oblatis designantur hi qui de communi vita populi Dei sunt martyres effecti; in volucribus vero, illi qui crebro contemplationis volatu coelestia petere soliti, pretiosa insuper sunt morte coronati. Exeunt ergo arcam diluvio ablutam munda simul et immunda animalia, sive volatilia, sed de mundis solummodo Domino sacrificium offertur. Ascendunt de lavacro baptismi fideles accepta remissione peccatorum, sed plures ex his ad peccatorum sordes post baptisma redeunt. Alii in accepta vitae munditia usque ad finem firmum perseverant. Nonnulli tantam perceptae semel munditiae curam gerunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ossunt aut̃ in holocaustis que post diluuium dñõ de
mundis animantibus oblata sunt. etiam scĩ martires
specialiter figurari: qui post lauachrum baptisii nol
solum inte mundiciam seruauere. s et sanguinem sul
pro dnõ fudere: Holocaustum quippe: totum incensua
dicitur. Quo nomine illa sacrificia nuncupab antur.
que saero igni tota solebant absumi: et de quib mes
musum cedebat offerentium. Unde merito tales hostiȩ
martyribus scĩs figurate conueniunt: qui non inuita tan¬
tuminodo sua. uerum inmorte etiam dm̃ clarificare meru¬
erunt. Altare aut̃ in quo hec holocausta offeruntur. ipsum
ẽ cor electoꝵ: a nr̃o noȩ uidelicet xp̃o ȩdificatum:. et igne
spẽ eius quemmisit interram. et uoluit uehement̃ accen¬
di. celitus imbutum. Et bene multa holoc austa. unum uͦ
altare: quia multitudinis credentium erat cor et anima
una. nec erat ineis separatio ulla Et apłs. Solliciti in quit

Expanded text:
Possunt autem in holocaustis quae post diluvium Domino de Possunt autem in holocaustis quae post diluvium Domino de mundis animantibus oblata sunt etiam sancti martyres specialiter figurari, qui post lavacrum baptismi non solum vitae munditiam servavere, sed et sanguinem suum pro Domino fudere. Holocaustum quippe totum incensum dicitur, quo nomine illa sacrificia nuncupabantur quae sacro igni tota solebant absumi, et de quibus nihil in usum cedebat offerentium; unde merito tales nostiae martyribus sanctis figurate conveniunt, qui non in vita tantummodo sua, verum in morte etiam Deum clarificare meruerunt. Altare autem in quo haec, holocausta offeruntur ipsum est cor electorum, a nostro Noe videlicet Christo aedificatum, et igne spiritus ejus, quem misit in terram et voluit vehementer accendi, coelitus imbutum. Et bene multa holocausta, unum vero altare, quia multitudinis credentium erat cor unum et anima una, nec erat in eis separatio ulla; et Apostolus. Solliciti, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
sextam etatem. hostia sui corporis et sanguinis in altari
scẽ erueis deo dedicaret. Quod aut̃ dicitur. quia offeren¬
te noe odoratus ẽ dñs odorem suauitatis ñ illũ significa
odorẽsuauitatis qͥde accensis exiens ostiis humanas poterat nareso
lectare: s illiũ potiꝰ uirtutũ dicit odorem qui de purissimo
offerentis corde ꝓcedens ad conspectum diuinȩ maiesta¬
tis ascendebat: qualem infilio suo iacob ysaac patriareh
olebat cum diceret Ecce odor filii mei. sieut odor agri
odor sumus deo: in omni loco Iuxta mysticos uero sen¬
sus. aptissime post diluuium immolat noe: quia et hie
ẽ ordo nr̃e in xp̃o conseerationis: ut primo fonte uite
lauemur:  ac deinde ad sacrum altare dnice oblationle
libamine reficiamur. Unde dieit apłs. S abliiti estis. s.
scĩficati estis:. s iustificati estis Abluiti uidelicet in bap¬
tismo. scĩficati. hostia salutari: iustificati. bonis actibis

Expanded text:
sextam aetatem hostia sui corporis et sanguinis in altari sextam aetatem hostia sui corporis et sanguinis in altari sanctae crucis Deo dicaret: quod autem dicitur quia offerente Noe odoratus est Dominus odorem suavitatis, non illum significat odorem suavitatis qui de accensis exiens hostiis humanas poterat nares delectare; sed illum potius virtutum dicit odorem, qui, de purissimo offerentis corde procedens, ad conspectum divinae Majestatis ascendebat; qualem in filio suo Jacob Isaac patriarcha olebat, cum diceret: Ecce odor filii mei, sicut odor agri odor sumus Deo in omni loco . Juxta mysticos vero sensus aptissime post diluvium immolat Noe, quia et hic est ordo nostrae in Christo consecrationis, ut primo fonte vitae lavemur, ac deinde ad sacrum altare Dominicae oblationis libamine reficiamur; unde dicit Apostolus: Sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed justificati estis . Abluti videlicet in baptismo, sanctificati hostia salutari, justificati bonis actibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tante eladi fuit. mox edificato altari gras agit conditori:
simul obsecrans. ne ultra mundus tali plaga mereatur
ꝑcuti. Et quia deuote acpie supplicat: õcius auditu dig¬
nus efficitur: Sequitur enim. Edoratusq ẽ dñs odo¬
rem suauitatis: et ait ad eum. Nequaquam ultra maledicã
terre. ꝓpter homines. Dignumq fuit. ut uir sẽs et futuro¬
rum ꝓuidus sicut abel primȩ. ita et ipse initium scđẽ
mundi ȩtatis. oblatis deo sacrificiis consecraret: qđ ip¬
sum et abraham ac melchisedech. inter initia tercie et atis
fusse memor antur. Bauid etiam rex quarte patriarcha¬
ȩtatis. hoc ipsum in area areunȩ iebusei: Iesus quoq sacerdes
magnus. et zorobabel inprincipio quintȩ ȩtatis. restaura¬
to altari qdđ destruxerunt caldei. in eodem loco fecisse refe¬
runtur:. Quȩ cuncta figuram pretulere summi regis ac
ueri pontificis nr̃i: qui initium sexte etatis. immo totã

Expanded text:
tantae cladi superfuit, mox, aedificato altari, gratias agit Conditori, tantae cladi superfuit, mox, aedificato altari, gratias agit Conditori, simul obsecrans ne ultra mundus tali plaga mereatur percuti. Et quia devote ac pie supplicat, ocius auditu dignus efficitur. Sequitur enim: Odoratusque est Dominus odorem suavitatis, et ait ad eum: Nequaquam ultra maledicam terram propter homines. Dignumque fecit ut vir sanctus et futurorum providus, sicut Abel primae, ita et ipse initium secundae mundi aetatis, oblatis Deo sacrificiis, consecraret; quod ipsum et Abraham ac Melchisedech inter initia tertiae aetatis fecisse memorantur. David etiam rex quartae patriarcha aetatis hoc ipsum in area Areunae Jebusaei; Jesus quoque sacerdos magnus, et Zorobabel in principio quintae aetatis, restaurato altari quod destruxerunt Chaldaei, in eodem loco fecisse referuntur: quae cuncta figuram praetulere summi Regis ac veri Pontificis nostri, qui initium sextae aetatis, imo totam
Abbreviated transcription (Latin):
quo usq sol transcurso circulo signifero. ꝑ duodecim suos
meuses omnes mundi plagas illustraret: ut sicut aqua
orbem totum oꝑiens diluebat: ita uelut eooꝑans illi sol
eodem temporis spacio totum cireuens orbem. luce sui fu¬
goris irradiaret. qͦmͦ aut̃ fons uite dñs. sic et sol iusticie
solet figurate uocari. fons quia regenerat᷑. sol quia nos il¬
luminat: iuxta illud psalmographi. qm̃ apud te ẽ fons uite.
et in lumine tuo uidebimus lumen Et annum solis integrũ
erat noe cum his que saluanda erant ꝑ diluium animan¬
tibus et hominibus in arca: quia dñs ꝑ totum hunis scłi
tempus. ꝑq omnes orbes plagas eccłam suam et uncda
lauachri salutaris abluit: et grã sui spẽ illustrat. Edifica¬
it aut̃ noe altare dño: et tollens decunctis pecoribus. et
uolucribus mundis: obtulit holocausta suꝑ altare. Ut
uir iustus et uere ꝑfectus. ingenerationibus suis. Post quã

Expanded text:
quousque sol, transcurso circulo signifero, per duodecim suos quousque sol, transcurso circulo signifero, per duodecim suos menses omnes mundi plagas illustraret, ut sicut aqua orbem totum operiens diluebat, ita velut cooperans illi sol eodem temporis spatio totum circuiens orbem luce sui fulgoris irradiaret. Quomodo autem Fons vitae Dominus, sic et Sol justitiae solet figurate vocari. Fons, quia regenerat; Sol, quia nos illuminat, juxta illud Psalmographi; Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Et anno solis integro erat Noe cum his quae salvanda erant per diluvium animantibus et hominibus in arca, quia Dominus per totum hujus saeculi tempus, perque omnes orbis plagas Ecclesiam suam et unda lavacri salutaris abluit, et gratia sui Spiritus illustrat. Aedificavit autem Noe altare Domino, et tollens de cunctis pecoribus et volucribus mundis, obtulit holocausta super altare. Ut vir justus et vere perfectus in generationibus suis postquam
Abbreviated transcription (Latin):
tia dearca ingrediantur in nouam terre faciem. nouis
uernantem floribus: ibiq multiplicentur. et crescant. Qđ
aut̃ uicesima septima die mensis egrediuntur arc̾am. qui
ẽ numerus ternarius quadratus solidus ut prefati sumꝰ:
significat ꝑfectionem fidei. que inbaptismo conseeratur.
qđ nulla possit ex parte titubare. s aduersus omnes diabo¬
li insidias. inuicta semꝑ ac stabilis ꝑduret. Notandum q
iuxta litteram. qđ annum solis integrum fuerunt in ar¬
ca. qui septima decima die mensis scdi eam ingressi suis
et post annum uicesima septima die eiusdem mensis
egressi. Si enim hodierna die uerbi grã ꝑ kalendas apri¬
les esset luna. septima decima: sequente anno pridie ka¬
lendarum earumdem ucesima septim. a esset luna uentura:. de¬
cursis ex ordine diebus trecentis sexaginta quinq: quibus
annus solis expletur: Annum ergo totum erant in arca. id ẽ

Expanded text:
tia de arca ingrediantur in novam terrae faciem, novis tia de arca ingrediantur in novam terrae faciem, novis vernantem floribus, ibique multiplicentur et crescant. Quod autem vigesima septima die mensis egrediuntur arcam, qui est numerus ternarius quadratus solidus, ut praefati sumus, significat perfectionem fidei quae in baptismo consecratur, quod nulla possit ex parte titubare, sed adversus omnes diaboli insidias invicta semper ac stabilis perduret. Notandum, quasi juxta litteram quod annum solis integrum fuerunt in arca qui septima decima die mensis secundi eam ingressi sunt, et post annum vicesima septima die ejusdem mensis egressi. Si enim hodierna die, verbi gratia, per Kalendas Apriles esset luna septima decima, sequenti anno pridie Kalendarum earumdem vicesima septima esset luna ventura, decursis ex ordine diebus trecentis sexaginta quinque, quibus annus solis expletur. Anno ergo toto erant in arca, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
la quȩ sunt apud te.ex omni carne. tam in uolatilibus
quam in bestiis et uniuersis reptilibus que reptant suꝑ terram
educ tecum: et ingredimini suꝑ terram. Crescite et multipli¬
camini: et replete eam Egressus ẽ ergo noe. et filii eius: et cet̾a.
Multifariȩ et multis modis: eadem xp̃i eccłȩ mysteria sepius
iterata significatione repetuntur. Egressio ergo noc de arca
interram diluiuio mundatam. cum his quos secum in duxe¬
rat hominibus et animantibus illi tempori figurate conue¬
nit: cum quiq fidelium fonte baptismatis abluti. ad exer¬
cenda etiam inpublico bona oꝑa xp̃o duce. spĩtali uidelicet
noe ꝓcedunt: et continuo uirtutum spĩtalium augmento
crescunt. ac multi plicantur. Euntes inquit in mundum.
genera in arcam aquis di luendam inducite: Statimq ad¬
iunxit. Docentes eos seruare omĩa quecumq mandaui uo¬
bis. quasi trpice diceret. Et egressa post diluiuium animan¬

Expanded text:
tia quae sunt apud te ex omni carne, tam in volatilibus, tia quae sunt apud te ex omni carne, tam in volatilibus, quam in bestiis, et universis reptilibus quae reptant super terram educ tecum; et ingredimini super terram. Crescite et multiplicamini, et replete eam. Egressus est ergo Noe et filii ejus, et caetera. Multifariam multis modis eadem Christi Ecclesiae mysteria saepius iterata significatione repetuntur. Egressio ergo Noe de arca in terram diluvio mundatam cum his quos secum induxerat hominibus et animantibus, illi tempori figurate convenit, cum quique fidelium fonte baptismatis abluti ad exercenda etiam in publico bona opera, Christo duce, spiritali videlicet Noe procedunt, et continuo virtutum spiritualium augmento crescunt et multiplicantur. Euntes, inquit, in mundum, genera in arcam aquis diluenda inducite, statimque adjunxit: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis , quasi typice diceret: Et egressa post diluvium animan
Abbreviated transcription (Latin):
inchoationem que fidelibus esset incho anda. monstraret:
Deniq idem mensis inlege inquo et pascha fieri preceptũ
ẽ mensis nouoꝵ uocatur: ob magnum utiq sacramentũ
mnouande inxp̃i passione. nr̃e uitȩ ueteris. Mense scđo.
uicesima septima die mensis: arefacta ẽ terra. Supra di¬
ctum ẽ qđ primo mense inchoante exsiccata esset suꝑfici¬
es terre: et minc mense secđo pene completo. arefacta esse
terra describitur: Quia nimirum tunc insuꝑ ficie urenti¬
bus herbis tellus ex siccata ẽ: ut posset reuirescere atq her¬
bas quas absumpserat aqua denuo germinare: nunc uͦ
intantum etiam interius arefacta ẽ. ut calcantium gres¬
sus sustineret. Intantum herbis uestita florentibus. ut
etiam pascendis esset idonea pecoribus ac iumentis.
ocutus ẽ aut ds ad noe: dicens. Egredere arca tu et uxor
la. filii tui et uxores filioꝵ tuoꝵ tecum: euncta animan¬

Expanded text:
inchoationem quae fidelibus esset inchoanda monstraret. inchoationem quae fidelibus esset inchoanda monstraret. Denique idem mensis in lege in quo et pascha fieri praeceptum est, mensis novorum vocatur, ob magnum utique sacramentum innovandae in Christi passione nostrae vitae veteris. Mense secundo, vigesima septima die mensis arefacta est terra. Supra dictum est quod primo mense inchoante exsiccata esset superficies terrae; et nunc mense secundo pene completo arefacta esse terra describitur, quia nimirum tunc in superficie virentibus herbis tellus exsiccata est, ut posset revirescere, atque herbas, quas absumpserat aqua, denuo germinare. Nunc vero in tantum etiam interius arefacta est, ut calcantium gressus sustineret, in tantum herbis vestita florentibus, ut etiam pascendis esset idonea pecoribus ac jumentis. Locutus est autem Deus ad Noe dicens: Egredere arcam tu et uxor tua, filii tui et uxores filiorum tuorum tecum; cuncta animan
Abbreviated transcription (Latin):
noe. aspexit iuditq qđ exsiccata esset suꝑficies terre
Tectum arce supremam eius tabulam dicit: de quas
dictum erat. et in eubito. consumm abis summitatem
n quo uidelicet tecto unum eubitum longo addito ipsum me¬
diatorem dei et hominum significari diximus: qui ita men¬
pris eccłȩ suȩ uoluit humanitus sociari: ut dignitate suȩ
potestatis singulariter hanc transcenderet: acto tam ab alto
ꝓtegeret. Hoc aut̃ tectum ut ab eunte diluiuo aꝑuit noȩ: qr
celebrato baptismi sacramento. singulis fidelium oportet
diligentius extempore dnĩcȩ incarnationis archana. do¬
ctorum ore reserari: ut cognitis eis que ille gessit. uel do¬
cuit in carne: uestigia eius ꝓ modulo suo imitando sequan¬
tur. Et hoc aptissime primo post sexcentos annos.primo
inense. prima die mensis factum esse ꝑhibetur: ut primor¬
dium quoq anni mensis et diei. no Quam uite sp̃italis

Expanded text:
Noe aspexit, viditque quod exsiccata esset superficies terrae. Noe aspexit, viditque quod exsiccata esset superficies terrae. Tectum arcae supremam ejus tabulam dicit de qua praedictum erat: Et in cubito consummabis summitatem. In quo videlicet tecto unum cubitum longo ac lato ipsum Mediatorem Dei et hominum significari diximus, qui ita membris Ecclesiae suae voluit humanitus sociari, ut dignitate suae potestatis singulariter hanc transcenderet, ac totam ab alto protegeret. Hoc autem tectum, abeunte diluvio, aperuit Noe, quia celebrato baptismi sacramento, singulis fidelium oportet diligentius ex tempore dominicae Incarnationis arcana doctorum ore reserari, ut cognitis eis quae ille gessit vel docuit in carne, vestigia ejus pro modulo suo imitando sequantur. Et hoc aptissime primo post sexcentos annos, primo mense, prima die mensis, factum esse perhibetur, ut primordium quoque anni, mensis, et diei, novam vitae spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
remeantes. inqua udelicet patria sicut ꝓphetia euaeua¬
bitur. scientia destruetur. linguȩ cessabunt: sic et undaba¬
ptismi siccabitur Caritas aut̃ niunquam cadit: ꝑ quam
ueritas et uita incommutabilis ꝑpetuo presens uidebit̾
atq laudabitur. et quia non solum ut bona oꝑemur. ue¬
run etiam ut post bona oꝑa ad uitam ꝑueniamus eter¬
nam. suꝑni ẽ donum muneris. Recte columba non solũ
post dies septem exiit. ut surculum oliue inferret in arcã
s et adducta oliua post dies septem alios egressa ẽ. ut
ubero solis et uelut noui orbis frueretur aspectu. Grã
enim dei uita ȩterna in xp̃o iħu: et deplenitudine eius
nos onĩs accepimus. gr̃am ꝓ grã. Gratiam uidelicet be¬
ate retributionis: ꝓ grã hone actionis. Igitur sexcen¬
tisimo primo anno. primo mense. prima die mensis. in¬
minute sunt aque suꝑ terram: et aꝑiens tectum arce

Expanded text:
remeantes: in qua videlicet patria sicut prophetia evacuaremeantes: in qua videlicet patria sicut prophetia evacuabitur, scientia destruetur, linguae cessabunt, sic et unda baptismi siccabitur; charitas autem nunquam cadet, per quam veritas et vita incommutabilis perpetuo praesens videbitur atque laudabitur. Et quia non solum, ut bona operemur, verum etiam ut post bona opera ad vitam perveniamus aeternam superni est donum muneris, recte columba non solum post dies septem exiit, ut surculum olivae inferret in arcam, sed et adducta oliva post dies septem alios egressa est, ut libero solis et velut novi orbis frueretur aspectu. Gratia enim Dei vita aeterna in Christo Jesu, et de plenitudine ejus nos omnes accepimus, gratiam pro gratia, gratiam videlicet retributionis pro gratia bonae actionis. Igitur sexcentesimo primo anno, primo mense, primo die mensis immutatae sunt aquae super terram; et aperiens tectum arcae
Abbreviated transcription (Latin):
cie columbe suꝑ eum: qđ accipientibus baptisma singłis
eccłȩ filiis ad aꝑiendam et illius ianuam regni celestis.
imponitur manus apontifice ꝑunctionem sacro sc̃i cris¬
matis. ut accipiant sp̃m scm̃. Cuifigure congruit apte qd̃
iorus ante illationem oliuȩ ꝑ columbam egressus fue¬
rat. nec reuersus in arc̾am: ne iudelicet ꝓphetia uel simo¬
nls ꝓfidiam silendo preteriret: quibaptitatus quidem
non innocentiam columbine simplicitatis pio. s malig¬
no potuis incorde coruinam gestaret nigredinem:
N tellexit ergo noe qd cessassent aque suꝑ terram: expec¬
tauitq nichilominus septem alios dies: et emisit colũ¬
bam: que non ẽ reuersa ultra adeum. columba quȩ ces¬
santibus aquis suꝑ terram exiit de arca nec rediit: sig¬
nificat ex euntes dehac uita animas scõꝵ inliberam lucẽ
patriȩ celestis. neq ultra adterrenam conuersationem

Expanded text:
cie columbae super eum; quod, accipientibus baptisma singulis cie columbae super eum; quod, accipientibus baptisma singulis Ecclesiae filiis, ad aperiendam et illis januam regni coelestis imponitur manus a pontifice per unctionem sacrosancti chrismatis, ut accipiant Spiritum sanctum. Cui figurae congruit apte quod corvus ante illationem olivae per columbam egressus fuerat, nec reversus in arcam, ne videlicet prophetia vel Simonis perfidiam silendo praeteriret, qui baptizatus quidem non innocentiam columbinae simplicitatis, pio sed maligno potius in corde corvinam gestaret nigredinem Intellexit ergo Noe quod cessassent aquae super terram, exspectavitque nihilominus septem alios dies, et emisit columbam, quae non est reversa ultra ad eum. Columba quae, cessantibus aquis, super terram exiit de arca nec rediit, significat exeuntes de hac vita animas sanctorum in liberam lucem patriae coelestis, neque ultra ad terrenam conversationem
Abbreviated transcription (Latin):
amus enim oliue foris inuentus. et ore columbe in arcͥam
illatus. tẏpum gerit eoꝵ. qui extra eccłam quidem bap¬
tisi a ꝑcipiunt: s pinguedine caritatis fructuosi et piam
tentione uelut foliorum sunt uiriditate integri. Quoꝵ
plurimi posteriore tempore quasi aduesꝑam reconciliatio¬
ne sp̃italium uiroꝵ:. uelut ore columbe reuocantur ad eccle¬
lisiam. Qđ bene post septem dies exquo fous ipsa reqͥem
non inuenit. columba fecit. Septenarius quipe dierum
numerus: mystice luci gratie sp̃italis solet aptari. Qui a
nimirum uiri spĩtales postquam acarnalibus desideriis
mentem abstrahunt suam:eodem spũ grẽ admoniti.
abstrahere abhis et alios conantur. Potest incolumba
que aꝑta post dilurum fenestra ramum oliue intulit
iartam. etiam hoc prefiguratum intelligi: qđ baptiza¬
to dũo iniordane aꝑtisunt cęli: et descendit sp̃e sc̃s inspe¬

Expanded text:
Ramus enim olivae foris inventus, et ore columbae in arcam Ramus enim olivae foris inventus, et ore columbae in arcam illatus typum gerit eorum qui extra Ecclesiam quidem baptisma percipiunt, sed pinguedine charitatis fructuosi, et pia intentione velut foliorum sunt viriditate integri: quorum plurimi posteriore tempore quasi ad vesperam reconciliatione spiritalium virorum velut ore columbae revocantur ad Ecclesiam, quod bene post septem dies ex quo foris ipsa requiem non invenit columba fecit. Septenarius quippe dierum numerus mystice luci gratiae spiritalis solet aptari, quia nimirum viri spiritales postquam a carnalibus desideriis mentem abstrahunt suam, eodem spiritu gratiae admoniti abstrahere ab his et alios conantur. Potest in columba, quae aperta post diluvium fenestra ramum olivae intulit in arcam, etiam hoc praefiguratum intelligi, quod, baptizato Domino in Jordane, aperti sunt coeli, et descendit Spiritus sanctus in spe
Abbreviated transcription (Latin):
sam. intulit inaream. Columbaut diximus spĩtalem
ac simplicem designat mentem electoꝵ qui pate facta si¬
bi fenestra suꝑne contemplationis. tanto cautius que in
infimis uoluuntur omnia sꝑnunt: quanto altius ea que
ꝑpetuo manent gaudia. cernunt: Tales namq inexem¬
plum huius columb e adeo cuncta scłi oblectamenta
quasi sublimius uolando despiciunt: ut ne ultimis qul¬
dem sue mentis uestigiis ea tangere eurent: ut pote
qui nullam sibi in hoc mundo inuenire ueram requiem
possint: cuius et aduersa simul et ꝓspera instar aqua¬
labentium uaga feruntur ac cdubia. Nonsolum aut̃ hi intra
septa eccłe ipsi manere. s et alios quantum ualent. uel exem¬
plo suo.uel hortatu inhanc introducere satagunt. Unde re¬
cte subditur. Expectatis aut̃ ultra septem diebus. rursum
dimisit columbam ex arcͤa. At illa uenit aduesꝑam: por¬
tans ad eum ramum oliue uirentibus folus inore suo.

Expanded text:
sam intulit in arcam. Columba, ut diximus, spiritalem sam intulit in arcam. Columba, ut diximus, spiritalem ac simplicem designat mentem electorum, qui, patefacta sibi fenestra supernae contemplationis, tanto cautius quae in infimis volvuntur omnia spernunt, quanto altius ea quae perpetuo manent gaudia cernunt. Tales namque in exemplum hujus columbae adeo cuncta saeculi oblectamenta quasi sublimius volando despiciunt, ut ne ultimis quidem suae mentis vestigiis ea tangere curent, ut pote qui nullam sibi in hoc mundo invenire veram requiem possint, cujus et adversa simul et prospera instar aqualabentium vaga feruntur ac dubia. Non solum autem hi intra septa Ecclesiae ipsi manere, sed et alios quantum valent vel exemplo suo vel hortatu in hanc introducere satagunt; unde recte subditur; Exspectatis autem ultra septem diebus, rursum dimisit columbam ex arca; at illa venit ad vesperam portans ad eum ramum olivae virentibus foliis in ore suo.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ et reuersus ẽ in arcͥam. s egrediebatur inquit et reuerteba¬
tur: donec siccarentur aque suꝑ terram. Quia uidelicet bue
illucq uolatu dubio uertebatur: modo abire incipiens.
modo ad arcam uelut intraturus rediens. nec tamen fe¬
nestram uncde egressus fuerat repetens: s potius foris
uagans. usq dum remotis aquis requiem sibi ac sedem
extra aream repꝑiret: Cuius egressui atq itineri. recte
comparantur hi qui sacramentis quidem celestibus insti¬
tuti atq imbuti sunt: nec tamen nigredinẽ terrene oblec¬
tationis exuentes lata potius mundi itinera quam eccła¬
stice conuersationis claustra diligunt. Emisit quoq¬
columbam posteum: ut uideret si iam cessassent aquȩ su¬
ꝑ faciem terre. Que cum non inuenisset ubi requiesceret
pes cius: reuersa ẽ ad eum in arcam. Aque enim erant
suꝑ uniuersam terram: extenditq manum: et ad prehen¬

Expanded text:
est et reversus est in arcam; sed egrediebatur, inquit, et revertebaest et reversus est in arcam; sed egrediebatur, inquit, et revertebatur donec siccarentur aquae super terram, quia videlicet huc illucque volatu dubio vertebatur, modo abire incipiens, modo ad arcam velut intraturus rediens, nec tamen fenestram unde egressus fuerat repetens, sed potius foris vagans usque dum remotis aquis requiem sibi ac sedem extra arcam reperiret; cujus egressui atque itineri recte comparantur hi qui sacramentis quidem coelestibus instituti atque imbuti sunt, nec tamen nigredinem terrenae oblectationis exuentes, lata potius mundi itinera quam ecclesiasticae conversationis claustra diligunt. Emisit quoqcolumbam post eum: ut videret si jam cessassent aque super faciem terre. Que cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus: reversa est asuper universam terram; extenditque manum, et apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
plentur: potest innumero quadraginta dierum non in¬
intimari. Lex enim indecem preceptis continetur: Eugłii
doctrina: in quatuor libris descripta ẽ. Et apte post initi¬
um decimi mensis. post apparentia montium cacumina
quadraginta dies transeunt: et sic fenestram suam aꝑiens
noe. noue lucis in arcam pate fecit introitum᷑. quia nimi¬
rum pate facta fidelibus uita futura quam ꝑcepturi st̃
ate facta suꝑbia eoꝵ qui extra eccłam positi de mundana
grẽ ꝑ ipsum debeant munere ꝑfici: qui cum et hanc fidẽ
atq humilitatem flagitandi in omnibus diuini auxilii
ꝑceꝑint: Tunc etiam altiora suꝑne patrie dona cognos¬
cere quasi aꝑta nouiter fenestra in arca merentur: sed
tandem donoꝵ celestium cognitione ut diximus. alii
ad ꝑniciem suam. alii utuntur ad salutem. Unde bene de
emisso ex arcͥa coruo. subiungitur. Qui egrediebatur. et reuerti¬
batur: donec siccarentur aque suꝑ terram. Non ait egressus

Expanded text:
plentur, potest in numero dierum quadragenario non implentur, potest in numero dierum quadragenario non imintimari. Lex enim in decem praeceptis continetur: Evangelii doctrina in quatuor libris descripta est, et apte post initium decimi mensis, post apparentia montium cacumina quadraginta dies transeunt, et sic fenestram suam aperiens Noe novae lucis in arcam patefecit introitum, quia nimirum patefacta fidelibus vita futura quam percepturi sunt, patefacta superbia eorum qui extra Ecclesiam positi de mundana icae gratiae per ipsum debeant munere perfici, qui cum et hanc fidem atque humilitatem flagitandi in omnibus divini auxilii perceperint, tunc etiam altiora supernae patriae dona cognoscere, quasi aperta noviter fenestra in arca merentur, sed eamdem donorum coelestium cognitionem, ut diximus, alii ad perniciem suam, alii utuntur ad salutem; unde bene de emisso ex arca corvo subjungitur. Qui egrediebatur et revertebatur, donec siccarentur aquae super terram. Non ait egressus