comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hoc cognoscimꝰ sp̃m ueri¬
tatis ⁊ sp̃m erroris. qͥa qui
erroris. Uideamꝰ qui monet.
et audiamꝰ potius in spũ ue
ritatis monentẽ: ñ antixpõs.
ñ amatores mundi. ñ m̃dũ.
si ex deo nati sumꝰ. Di lectis¬
sumi sequit᷑ supͣ. uidete. Quid:
Nos ex deo nati sumꝰ. qͥ nouit
deũ audit nos: qͥ ñ est ex deo
ñ nos audit. Ex hoc cognoscit᷑

Expanded text:
Ex hoc cognoscimus spiritum veriEx hoc cognoscimus spiritum veritatis et erroris. Quia qui erroris. Videamus quid monet, et audiamus eum potius in spiritu veritatis monentem; non antichristos, non amatores mundi, non mundum: si ex Deo nati sumus, Dilectissimi, sequitur supra, videte quid: Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. Sententia ista uera ẽ
firma est. Iam audi hoĩes de
mundo loquentes. Et ñ te uin¬
dicaturus es. dicturus est ille
quia fecit tibi: Homo sen¬
tiat quia cũ uiro h̃t. Coti¬
die dicunt᷑ ista. De mundo
locunt᷑ qui ista dicunt: et
mundꝰ eos audit. Nec dicuis
ista nisi qui diligunt mun¬
dũ: neq audiunt᷑ ista nisi ab
eis qͥ diligunt mundũ. Et
qͥ diligit muncdũ ⁊ negligit
caritatẽ: audistis qͥa negat
ih̾m xp̃m in carne uenisse.
Aut si fecit illud in carne ip̃e
dñs. si cũ expalmaret᷑ uoluit
se uindicare: si cũ in cruce
penderet. nonne clixit. pater
ignosce illis qͥa nescunt qͥd
qͥ potestatẽ habebat: tu quid
minaris. quid inflaris in po¬
testate aliena constitutus
Ille qͥa uoluit mortuus ẽ et
ñ minabat᷑ : tu nescis qͣndo
morieris et minaris: Nos
ex deo sumꝰ. Uideamꝰ quare.
Uicdete si ꝓpter aliud qͣm ꝓpt̾
caritatẽ. Nos ex deo sumus.
Qui nouit dm̃ audit nos.
Qui ñ est ex cleo: ñ nos audit

Expanded text:
a ista vera est, firma est. Jam audi homines de mundo loquentes. Et non te vindicaturus es, et dicturus est ille quia fecit tibi? Imo sentias quia cum viro habet. Quotidie dicuntur ista. De mundo loquuntur qui ista dicunt; et mundus eos audit. Nec dicunt ista nisi qui diligunt mundum; neque audiuntur ista nisi ab his qui diligunt mundum. Et qui diligit mundum, et negligit charitatem, audistis quia negat Jesum in carne venisse. Aut si fecit illud in carne ipse Dominus? Si cum expalmaretur, voluit se vindicari? Si cum in cruce penderet, non dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid qui potestatem habebat; tu quid minaris, quid sufflas in potestate aliena constitutus? Ille quia voluit mortuus est, et non minabatur; tu nescis quando morieris, et minaris? 4. Nos ex Deo sumus. Videamus quare: videte si propter aliud quam propter charitatem. Nos ex Deo sumus. Quiqui non est ex Deo, non nos audit.
Abbreviated transcription (Latin):
uit deũ ip̃e audit: qͥ autẽ ñ
nouit ñ audit. ⁊ hec discretio
ẽ sp̃s ueritatis ⁊ erroris. Uide¬
amꝰ quid moniturꝰ ẽ: in quo
illũ audire debeamꝰ. Dilectis¬
sumi diligamꝰ inuicẽ. Quare:
Quia homo monet qͥa dilectio
ex deo ẽ. Multũ cõmendauit
dilectionẽ. qͥa dixit ex d̃o. Plus
dicturꝰ est. Intente audiamus.
Modo dixit dilectio ex deo est.
et omins qͥ diligit ex d̾o natꝰ
est. ⁊ cognoscit deũ: qͥ ñ cliligit¬
ñ cognoscit deũ. Quare: Quia
d̃s dilectio ẽ. Quid ampliꝰ dici
potuit fres: Si nichil laude
dilectionis diceret᷑ ꝑ om̃s istas
paginas huiꝰ epistole. si nichil
omnino ꝑ ceteras paginas scͥp¬
turaꝵ. ⁊ hoc solũ unũ audire¬
mꝰ de uoce sp̃s dei. qͥa ds dile¬
contͣ dilectionẽ. face̾ contͣ deũ
est. Nemo dicat in hominẽ pec¬
co q̃n ñ diligo frẽm meũ in¬
tendite. ⁊ facile ẽ pecẽm in hõie.
in deũ solũ ñ pectem. qͦmͦ non¬

Expanded text:
Deum, ipse audit; qui autem non novit, non audit: et haec discretio est spiritus veritatis et erroris. Videamus quid moniturus est, in quo illum audire debeamus. Dilectissimi, diligamus invicem. Quare? quia homo monet? Quia dilectio ex Deo est. Multum commendavit dilectionem, quia dixit ex Deo est: plus dicturus est, intente audiamus. Modo dixit, Dilectio ex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum. Qui non diligit, non novit Deum. Quare? Quia Deus dilectio est. Quid amplius dici potuit, fratres? Si nihil de laude dilectionis diceretur per omnes istas paginas hujus Epistolae, si nihil omnino per caeteras paginas Scripturarum, et hoc solum unum audiremus de voce Spiritus Dei, Quia Deus dilecontra dilectionem, facere contra Deum est. Nemo dicat: In hominem pecco, quando non diligo fratrem meum intendite; et facile est peccatum in hominem, in Deum solum non pec
Abbreviated transcription (Latin):
qũe ñ possunt acciꝑe mali.
Ip̃e ẽ ille fons de qͦ dicit scͥpt᷑a.
Fons aque uiue sit tͥ ꝓprius:
et nemo alienꝰ cõmunicet tͥ
Om̃s enĩ qͥ ñ diligunt deum.
alieni sunt: antixp̃i st̃. Et
qͣmius intrent basilicas. nõ
possunt numerari int̾ filios
dei: ñ ad illos ꝑtinet fons ille
uite. Et habere baptismum
et malus potest. habe̾ ꝓphetiã
et malus potest. Inuenimus
saulem regem habuisse ꝓphe¬
et impletus ẽ spũ ꝓphetie: et
ꝓphetare cepit. Acciꝑe sacram̃¬
porest. Nam de talib clictũ ẽ.
Qui manclucat ⁊ bibit indig¬
ne: iudiciũ sibi manducat ⁊¬
bibit. Hab̾e̾ nom̃ xp̃i ⁊ malus
potest: ĩdest xp̃ĩanꝰ uocari ⁊ ma¬
lus esse potest. De quib dictũ
est. Polluer̃t nom̃ dei sui. Ergo
bibendũ uos hortat᷑ sp̃s dei: ad
se bibendũ uos horrat᷑ sp̃s dei.
In hoc manifestata ẽ dilectio
dei in nobis. Ecce ut diligamus
deũ hortationẽ habemꝰ. Quomͦ
possemꝰ illũ dilig̾e̾: nisi pͥor ille

Expanded text:
quem non possunt accipere mali; ipse est ille fons de quo dicit Scriptura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi . Omnes enim qui non diligunt Deum, alieni sunt, antichristi sunt. Et quamvis intrent basilicas, non possunt numerari inter filios Dei; non ad illos pertinet fons ille vitae. Habere Baet malus potest; habere prophetiam, et malus esse potest. Invenimus Saulem regem habuisse propheet impletus est spiritu prophetiae, et prophetare coepit. Accipere sacramepotest: nam de talibus dictum est, Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Habere nomen Christi et malus potest; id est, christianus vocari et malus potest: de quibus dictum est, Polluebant nomen Dei sui . Ergobibendum, vos hortatur Spiritus Dei; ad se bibendum vos hortatur Spiritus Dei. 7. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis. Ecce, ut diligamus Deum, hortationem habemus. Possemus illum diligere, nisi prior ille
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s dilectio ẽ: Dedit dilectionẽ
d̾s. donauit dilectionẽ łs: ex
deo ẽ dilectio. Ds̃ dilectio est.
gentes recitat᷑. orbis terre au¬
ctoritate retinet᷑: orbem t̾raꝵ
ip̃a edificauit. Audis hic a sp̃u
dei. cłs dilectio ẽ. Ian si audes
fac contͣ cdeũ: et noli liligere

Expanded text:
dilectio est? Dedit dilectionem Deus, donavit Deus dilectionem. Ex Deo est dilectio: Deus dilectio est. ; per omnes gentes recitatur, orbis terrae auctoritate retinetur, orbem terrarum ipsa aedificavit. Audis hic ab Spiritu Dei, Deus dilectio est. Jam si audes, fac contra Deum, et noli diligere
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Maiorẽ dilectionẽ nemo¬
ponat ꝓ amicis suis. Et ibi pro¬
bata ẽ dilectio xp̃i in nos: qͥa ẽ
mortuus ꝓ nobis. Dilectio pa¬
tris unde ꝓbata ẽ in nobis:
Qͥa filiũ suũ unicũ misit mo¬
ri ꝓ nobis. Sic ⁊ paulus apłs
dicit. Qui filio suo ꝓpͥo ñ peꝑcit:¬
s ꝓ nobis oĩb tradidit eum.
Quomͦ ñ et cũ illo omia nobis
tradidit iudas. Nũquid non
quasi simile factũ uidetur:
Traditor ẽ iudas. Ergo tͣditor
ẽ et ds pater: Absit inquis.
Non dico s apłs dicit: qͥ filio

Expanded text:
ait: Majorem hanc dilectionem nemponat quis pro amicis suis, et ibi probata est dilectio Christi in nos, quia moritur pro nobis. Dilectio patris unde probata est in nobis? quia filium suum unicum misit mori pro nobis, sicut et Paulus apostolus dicit, qui tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis tradidit Judas; numquid non quasi simile factum videtur? Traditor est Judas: ergo traditor est et Deus Pater? Absit, inquis. Non dico, sed Apostolus dicit: Qui Filio
Abbreviated transcription (Latin):
bona: faciebat enim hoc.
si qͦs forte idoneos inuenis¬
set: noluit ille. prudenter
sane quantũ sensi postea.
Respondit enun me adhuc
esse indocilem eo qͦd inflatͤ
ee̾m nouitate heresis illiꝰ:
et non nullis questũculis
iam multos imꝑitos exagi¬
tassem: sicut illa indicauerat
ei. Sinquit sine illum ibrl⁊
tantũ roga proeo dñm: ipse
legendo repperiet. quis ille sit
error. et quanta impietas.
Simul etiã narrauit se quoq
pariuilũ ase ducta matre
sua datũ manichets: et om̃s
pene non legisse tantum ue¬
rũetiã scriptitasse libros eoꝵ:
sibiꝙ apparuisse nullo cõtra
dispitante et cõuncẽte. quã
eet illa secta fugienda: itaq
fugisse. Que cum ille dixis¬
set atq illa nollet adqui¬
escere: sed instaret magis de
mecũ dissereret: ille iam
substomachãs tedio. uade
inquit ame ita uiuas. Fie¬
ri enim non potest: ut filiꝰ
istarũ lacrimarũ pereat.
Quod illa ita se accepisse in¬
ter colloquia sua mecum

Expanded text:
bona - faciebat enim hoc, bona - faciebat enim hoc, quos forte idoneos inuenisset - noluit ille, prudenter sane, quantum sensi postea. respondit enim me adhuc esse indocilem, et quod inflatus essem nouitate haeresis illius et nonnullis quaestiunculis iam multos inperitos exagitassem, sicut illa indicauerat ei. "sed" inquit "sine illum ibi. tantum roga pro eo dominum: ipse legendo reperiet, quis ille sit error et quanta inpietas." simul etiam narrauit se quoque paruulum a seducta matre sua datum fuisse manichaeis et omnes paene non legisse tantum uerum etiam scriptitasse libros eorum sibique adparuisse nullo contra disputante et conuincente, quam esset illa secta fugienda: itaque fugisse. quae cum I ille dixisset atque illa nollet adquiemecum dissereret: ille jam substomachans taedio, Vade, inquit, a me; ita vivas: fieri non potest ut filius istarum lacrymarum pereat. Quod illa ita se accepisse, inter colloquia sua mecum
Abbreviated transcription (Latin):
ne pie gaudiũ tanto post
futurũ. ad cõsolatõem tũc
p̃sentis sollicitudinis. tãto
ante p̃dictum est. Nã nouẽ
ferme anni secuti sunt: qͥbꝰ
ego in illo limo ꝓfundi. ac
tenebris falsitatis cum sepe
surgere conarer. et grauiꝰ
alliderer uolatus sum:
cum tamen illa udua
casta pia et sobria quales
amas: iam quidem spe ala¬
crior. sed fletu et gemitu ñ
segnior: non desineret horis
om̃ibus orationũ suarũ. de
me plangere adte. et intra¬
bant incõspectum tuũ p̃ces
eius: et me tamen dimittebas
adhuc uolui et inuolui illa
caligine. Et dedisti alterũ re¬
sponsum interim qͦd recolo.
nam et multa p̃tereo. ꝓpter
quod ꝓpero ad ea que me
magis urgent cõfiteri tibi:
et multa non memini. de¬
disti ergo alterũ ꝑ sacerdo¬
tem tuũ quendã epm nu¬
tritũ in eccłia. et exercitatũ
in libris tius: quẽ cum illa
femina rogasset ut digna¬
retur mecum colloqui. et
refellere errores meos. et de¬
doceret me mala. ac docere

Expanded text:
nae piae gaudium tanto post nae piae gaudium tanto post futurum ad consolationem tunc praesentis sollicitudinis tanto ante praedictum est. nam nouem ferme anni secuti sunt, quibus ego in illo limo profundi ac tenebris falsitatis, cum saepe surgere conarer et grauius alliderer, uolutatus sum, cum tamen illa uidua casta, pia et sobria, quales amas, iam quidem spe alacrior, sed fletu et gemitu non segnior, non desineret horis omnibus orationum suarum de me plangere ad te, et intrabant in conspectum tuum preces eius, et tamen dimittebus adhuc uolui et inuolui illa caligine. . Et dedisti alterum responsum interim, quod recolo. nam et multa praetereo, propter quod propero ad ea quae me magis urguent confiteri tibi, et multa non memini. dedisti ergo alterum per sacerdotem tuum, quendam episcopum nutritum in ecclesia et exercitatum in libris tuis. quem cum illa femina rogasset, ut dignaretur mecum conloqui et refellere errores meos et dedocere me mala ac docere
Abbreviated transcription (Latin):
respõdisset ꝑditionẽ mȩam
se plangere: uidisse ullam
quo secura e̾e̾t. atq ammonu¬
isse ut attẽderet et uideret
ubi esset illa. ibi eẽ et me.
Quod illa tbi atcẽdit: uidit
me iuxta se in eandem regn¬
la stantẽ. Unde hoc: nisi qͥa
erant aures tue ad cor euis
Otu bone omĩpc. qui sec curas
unũquẽq nr̃m. tamqͣ solũ
cures: et sic om̃s tainqͣ sin¬
gulos. Unde illud etiam qͦd
cum michi narrasset ipsum
uisum. etego ad id trahere co¬
narer. ut illa se potuis non
desperaret futuram ẽẽ qͦd erã:
continuo sine aliqua hesitati¬
one non inquit. non nummͥ
ille ibi et tu: sed ubi tu ibi et
ille. Confiteor tibi dñe recor¬
dationẽ meã quantũ recolo
qͦd sepe non tacui. ampliꝰ me
sponso tuo. qd̃ tam uicina in¬
terp̃tationis falsitate turba¬
ta non ẽ. et tam cito uidit
qͦd uidendũ fuit quod ego cer¬
te anteꝙͣ dixisset non uiderã.
etiam tum fuisse cõmotũ:
quã ipso somnio quo femi¬

Expanded text:
respondisset perditionem meam respondisset perditionem meam se plangere, iussisse illum, quo secura esset, atque admonuisse, ut adtenderet et uideret, ubi esset illa, ibi esse et me. quod illa ubi adtendit, uidit me iuxta se in eadem regula stantem. unde hoc, nisi quia erant aures tuae ad cor eius, o tu bone omnipotens, qui sic curas unumquemque nostrum, tamquam solum cures, et sic omnes, tamquam singulos? Vnde illud etiam, quod cum mihi narrasset ipsum uisum et ego ad id detrahere conarer, ut illa se potius non desperaret futuram esse quod eram, continuo sine aliqua haesitatione: "non" inquit; "non enim ille, ibi et tu, sed: ubi tu, ibi et ille." confiteor tibi, domine, recordationem meam, quantum recolo, quod saepe non tacui, amplius me sponso tuo, quod tam uicina interpretationis falsitate turbata non est et tam cito uidit quod uidendum fuit, quod ego certe, antequam dixisset, non uideram, etiam tum fuisse conmotum quam ipso somnio, quo femi
Abbreviated transcription (Latin):
cella uideret᷑ si ei daretur. Et̃
misisti manũ tuam de alto.
et de hac ꝓfunda caligine e¬
riusti animã mẽa: cum ꝓ
me ploraret ad te mea mat̾
fidelis tua. ampliꝰ quã flẽt
matres corporea funera. Ui¬
debat enim illa mortẽ me¬
am exfide et spũ quẽ habe¬
bat exte: et exaulisti eã
dñe. Exaudisti eam. nec
despexisti lacrimas euis
cum ꝓfluentes rigarẽt
terram lub oculis eius
inonũ loco orationis etus: et¬
exaudisti eam. Nam illud n¬
somniũ quo eam cõsolatꝰ es.
ut uiuere me secũ crederet.
et haberet mecũ eandẽ men¬
sam in domo: qͦd nolle ceꝑat
aduersans et detestans blas¬
phemias erroris mei: Uidit
enim sestantẽ in quadã re¬
gula linea. et aduenientẽ ad
se uuienẽ splendidũ hylatẽ.
atꝙ arridentẽ sibi: cum illa
esset merens et merore cõfesta.
Qui cum caulas abea que¬
sisset mesticie sue. cotidianaq
lacrimarũ. docendi ut assolet
non discendi gr̃a: atq illa

Expanded text:
cella uideretur, si ei daretur. Et cella uideretur, si ei daretur. Et misisti manum tuam ex alto et de hac profunda caligine eruisti animam meam, cum pro me fleret ad te mea mater, fidelis tua, amplius quam flent matres corporea funera. uidebat enim illa mortem meam ex fide et spiritu, quem habebat ex te, et exaudisti eam, domine. exaudisti eam nec despexisti lacrimas eius, cum profluentes rigarent terram sub oculis eius in omni loco orationis eius: exaudisti eam. nam unde illud somnium, quo eam consolatus es, ut uiuere mecum cederet et habere mecum eandem mensam in domo? quod nolle coeperat auersans et detestans blasphemias erroris mei. uidit enim se stantem in quadam regula lignea et uenientem ad se iuuenem splendidum hilarem atque arridentem sibi, cum illa esset maerens et maerore confecta. qui cum causas ab ea quaesisset maestitiae suae cotidianarumque lacrimarum docendi, ut adsolet, non discendi gratia, atque illa
Abbreviated transcription (Latin):
de imꝑasse sciunt. Fuint
enum omĩa a seruuentib tͥ.
uel adexhibendũ qͦd ad pre¬
sens opus est: uel ad futu¬
rum p̃nuntianda. Hec gͦ
nesciens: irridebam illos
sanctos sertios et ꝓph̾as
tuos. Et quid agebam cũ
irridebam eos. nisi ut ir¬
riderer abste. sensim atq
paulatim. ꝑductus ad eas
nugas. ut crederẽ ficũ plo¬
rare cum decerpitͦ et matrẽ
eius arborẽ lacrimis lac¬
teis: Quam tamẽ ficũ
si comedisset aliquis sanctus.
alieno sane non sio scelere de¬
cerptã. misceret uiscerib. et an¬
helaret de illa anglos. immo
uero particulas dei gemẽdo ĩ
oratione atꝙ ructando. que
particule sũmi et ueri dei li¬
gate fuissent in illo pomo:
nisi electi sancti dente acuẽtͤ
soluerent᷑. Et credidi miser
magis esse miam prestandã
fructib terre: quam homĩbꝰ
ꝓpter qͦs nalcerent᷑. Si enim
esuriẽs peteret. qui mani¬
cheus non eẽt: quasi capita¬
li supplicio dampnanda buc¬

Expanded text:
te imperasse sciunt. fiunt te imperasse sciunt. fiunt enim omnia a seruientibus tibi uel ad exhibendum, quod ad praesens opus est, uel ad futura praenuntianda. Haec ego nesciens, irridebam illos sanctos servos et Prophetas tuos. Et quid agebam cum irridebam eos, nisi ut irriderer abs te; sensim atque paulatim perductus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare cum decerpitur, et matrem ejus arborem lacrymis lacteis? Quam tamen ficum si comedisset aliquis sanctus, alieno sane, non suo scelere decerptam, misceret visceribus, et anhelaret de illa angelos, imo vero particulas Dei, gemendo in oratione atque ructando: quae particulae summi et veri Dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi electi sancti dente ac ventre solverentur. Et credidi miser magis esse misericordiam praestandam fructibus terrae, quam hominibus, propter quos nascerentur. Si quis enim esuriechaeus non esset, quasi capitali supplicio damnanda buc
Abbreviated transcription (Latin):
la ꝑfectionis et laudant᷑ spe
frugis sicut herba segetis.
Et sunt quedã similia uel
flagitio uel facinori. et ñ st̃
peccata. quia nec te offend̃t
uñin et deũ nr̃m. nec socia¬
le cosortiũ. cum cõciliantur
aliqua inusũ uite cõgrue
tempori: et incertũ est. an
libidine habendi aut pu¬
niunt᷑ corrigendi studio
potestate ordinata: Q inicer¬
tum est an libidine nocẽdi.
Multa itaq facta que hõib
imꝓbanda uiderent᷑. testi¬
mõnio tuo approbata sũt.
et multa laudata abhomini¬
bus te teste dampnant᷑. cum
sepe se aliter habet speties fc̃i
et aliter facientis animꝰ atq
articulis occulti tẽporis. Cũ
uero aliqͥd tu repente inusi¬
tatũ et impuisum imperas.
etiam si hoc aliqñ uetiusti.
quauis causam impertitui.
ꝓtempore occultes: et quauis
contra pactum sit aliquoꝵ
hominũ souetatis: quis du¬
bitet ẽe faciendũ. qñ ea iꝰta
est sotietas. hominũ que
seruit tibi: S beati. qui

Expanded text:
la perfectionis et laudantur spe la perfectionis et laudantur spe frugis sicut herba segetis. et sunt quaedam similia uel flagitio uel facinori et non sunt peccata, quia nec te offendunt, dominum deum nostrum, nec sociale consortium, cum conciliantur aliqua in usum uitae congrua et tempori, et incertum est an libidine habendi, aut puniuntur corrigendi studio potestate ordinata, et incertum est an libidine nocendi. multa itaque facta, quae hominibus inprobanda uiderentur, testimonio tuo adprobata sunt et multa laudata ab hominibus te teste damnantur, cum saepe se aliter habet species facti et aliter facientis animus atque articulus occulti temporis. cum uero aliquid tu repente inusitatum et inprouisum imperas, etiamsi hoc aliquando uetuisti, quamuis causam imperii tui pro tempore occultes et quamuis contra pactum sit aliquorum hominum societatis, quis dubitet esse faciendum, quando ea iusta est societas hominum, quae seruit tibi? sed beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
eũ usum qui ẽ contra naturã
aut rei tenent᷑ animo. et uer¬
bis seuientes adu̾sus te. et
adu̾sus stimulũ calcitrãtes.
aut cũ disruptis limitib hu¬
mane sotiesatis letant au¬
daces pͥuatis cõciliatõibꝰ aut
direptionib ꝓut quiq de¬
lectauit aut offenderit: et en
fiunt cum tu derelinqueti
fons uite qui es unꝰ et uerꝰ
creator. et rector uniu̾sitatiᷤ
et pͥuata suꝑbia diligitur
uniũ falsum. Itaq pietate
humili redit᷑. et purgas
nos a cõsuetudine mala.
et ꝓpitius es pescatis cõsiten¬
ctumi et exaudis gemitus
cõpeditoꝵ et soluis aiincu¬
lis que nobis fecimꝰ. siĩã ñ
erigamꝰ aduersus te cornua
false libertatis. auaritta plꝰ
habendi et dampno tottim
amittendii ampliꝰ amando
ꝓpͥriũ nr̃m. quam te om̃iũ
bonum. Sed inter flagitia
et facuiora. et tam multas
iniqͥtates sunt peccata ꝓfici¬
enciũ: que abene iudicãti¬
bus et uituperant᷑ ex regu¬

Expanded text:
eum usum, qui est contra naturam; eum usum, qui est contra naturam; aut rei tenentur animo et uerbis saeuientes aduersus te et aduersus stimulum calcitrantes, aut cum diruptis limitibus humanae societatis laetantur audaces priuatis conciliationibus aut diremptionibus, prout quidque delectaufiunt cum tu derelinqueris, fons vitae, qui es unus et verus creator et rector universitatis; et privata superbia diligitur in parte unum falsum. Itaque pietate humili reditur in te, et purgas nos a consuetudine mala, et propitius es peccatis confitentium, et exaudis gemitus compeditorum, et solvis a vinculis quae nobis fecimus, si jam non erigamus adversus te cornua falsae libertatis, avaritia plus habendi, et damno totum amittendi, amplius amando proprium nostrum quam te, omnium bonum. Sed inter fiagitia et facinora et tam multas iniquitates sunt peccato proficientium, quae bene indicantibus et uituperantibus ex regu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodi. sicut latro uatori.
uel euitandi mali. sicut ei
qui tunet᷑. uel inuidendi si¬
cut feliciori miserior. aut
in aliĩ prosꝑatꝰ ei quem st¬
bi equari timet aut eqͣlẽ
dolec. uel sola uoluptate a¬
lieni mali sicut spectatores
gladiatoꝵ. aut irrisores. ant
illusores quorũlibet. Hec
sunt capita iniquitatis. q̃
pullulat pncipandi et spͤc¬
tandi. et sentiendi libidi¬
ne. aut una aut duabꝰ eaꝵ
aut simul om̃ib: et uuuit᷑
male adu̾sus tria et septẽ.
psalceriũ decem cordarũ.
de. calogũ titum d̾s altissim
et dulcissime. Sy que flagi¬
tia inte qui non corrũperio:
Nut que adu̾sus te facinora.
cui nocere non potest: S ha
undicas qͦd inse homines
ꝓpetrant. quia etiã cum ĩte
peccãt impie faciũt in ani¬
mas suas. et mentit᷑ iniqͥcas
sibi siue corrumpẽdo acꝑu̾¬
tendo naturã suã. quã tui
fecisti et ordinasti. uel immo¬
derate utendo cõcessis rebus.
uel unõ cõcessa flagrãdo. in

Expanded text:
conmodi, sicut latro uiatori, conmodi, sicut latro uiatori, uel euitandi mali, sicut ei qui timetur, uel inuidendo, sicut feliciori miserior aut in aliquo prosperatus ei, quem sibi aequari timet aut aequalem dolet, uel sola uoluptate alieni mali, sicut spectatores gladiatorum aut inrisores aut inlusores quorumlibet. haec sunt capita iniquitatis, quae pullulant principandi et spectandi et sentiendi libidine aut una aut duabus earum aut simul omnibus, et uiuitur male aduersum tria et septem, psalterium decem chordarum, decalogum tuum, deus altissime et dulcissime. sed quae flagitia in te, qui non corrumperis? aut quae aduersus te facinora, cui noceri non potest? sed hoc uindicas, quod in se homines perpetrant, quia etiam cum in te peccant, inpie faciunt in animas suas, et mentitur iniquitas sibi siue corrumpendo ac peruertendo naturam suam, quam tu fecisti et ordinasti, uel inmoderate utendo concessis rebus uel in non concessa flagrando in
Abbreviated transcription (Latin):
enim omĩs pars est: uniu̾so
suo non cõgruẽs. Cum autẽ
ds aliquid contra more. aut
padum quoꝵlibet iubet: et¬
si numqͣ ibi factũ est. faciẽ¬
dum ẽ. Et si omissum instau¬
randum ẽ. et si institutuĩ nõ
erat instituẽdũ est. Si enĩ
regi licet inciuitate. cui reg¬
nat iubere aliqͥd. qͦd neq an¬
te illum quisqͣ nec ip̃e um¬
quã uisseratyet non cõtra
societatẽ cuucatis eiꝰ obtẽpe¬
ratur: ummo cõtra sotietatẽ
non obtẽperat᷑: generale qͥppe
pastitm ẽ societatis humane
obedire regibus sius: quãtoma¬
gis deo regnatori uniu̾se crea¬
ture sue. ad ea que usserit si¬
ne dubitatõe seruiendũ est:
Sicut enim in potestatib foti¬
etatis humane. maior potestaᷤ
minori ad obediendũ p̃ponit᷑.
ita ds̃ om̃ibus. Itẽ infacinori¬
bus ubi libido ẽ nocendi. si¬
ue ꝑ cotumeliã siue per iniu¬
riam. et utrũq ulciscendi
causa sicut inimico inimicꝰ.
uel adipiscendi alicuiꝰ extra

Expanded text:
enim omnis pars uniuerso enim omnis pars uniuerso suo non congruens. cum autem deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet iubet, etsi numquam ibi factum est, faciendum est, et si omissum, instaurandum, et si institutum non erat, instituendum est. si enim regi licet in ciuitate, cui regnat, iubere aliquid, quod neque ante illum quisquam nec ipse umquam iusserat, et non contra societatem ciuitatis eius obtemperatur, inmo contra societatem non obtemperatur — generale quippe pactum est societatis humanae oboedire regibus suis — quanto magis deus regnator uniuersae creaturae, cui ad ea quae iusserit sine dubitatione seruiendum est! sicut enim in potestatibus societatis humanae maior potestas minori ad oboediendum praeponitur, ita deus omnibus. Item in facinoribus, ubi libido est nocendi siue per contumeam siue per iniuriam et utrumque uel ulciscendi causa, sicut inimico inimicus, uel adipiscendi alicuius extra
Abbreviated transcription (Latin):
mul. sed ꝓpria distribuentẽ
ac p̃cipientẽ. Et rep̃hendebã
cecus pios pastores. nõ solũ
siccit deus uiberet atq in¬
spiraret utentes p̃sentibꝰ :
uerũ quoq sicut d̃s reuela-¬
ret futura p̃nunciantes.
Numqͥd aliqñ aut alicubi
toto corde. ex tota anima. ex
tota mẽtenet diligere ꝓxi¬
mũ tamqͣ seipsum: Itaq
flagitia que sũt contra na¬
turam ubiq ac semꝑ deces¬
tanda atq punienda sũt.
qualia sodomitarũ fuerũt.
Que si om̃s gentes facerẽt
eodem criminis reatu duuna
lege tenerent᷑: que non sic
fecit homines. ut se illo tite¬
rent᷑ modo. uiolatͦ quippe ip̃a
societas que cum deo nobis
e̾e̾ debet: cum eadem natura.
cuiꝰ ille auctor ẽ libidinis ꝑu¬
sitate polluit᷑. Que autẽ con¬
tra mores hominũ sunt flagi¬
tia ꝓmoꝵ diu̾sitate uitãda st̃.
ut pactũ inter se cuutatis aut
gentis. cõsuetudine. uellege
firmatũ. nulla ciuiis. aut ꝑe¬
grini libidine iuolet᷑. Curpis

Expanded text:
mul, sed propria distribuentem mul, sed propria distribuentem ac praecipientem. et reprehendebam caecus pios patres non solum, sicut deus iuberet atque inspiraret, utentes praesentibus uerum quoque, sicut deus reuelaret, futura praenuntiantes. Numquid aliquando aut alicubi toto corde et ex tota anima et ex tota mente et diligere proximum tamquam te ipsum? itaque flagitia, quae sunt contra naturam, ubique ac semper detestanda atque punienda sunt, qualia Sodomitarum fuerunt. quae si omnes gentes facerent, eodem criminis diuina lege tenerentur, quae non sic fecit homines, ut hoc se uterentur modo. uiolatur quippe ipsa societas, quae cum deo nobis esse debet, cum eadem natura, cuius ille auctor est, libidinis peruersitate polluitur. quae autem contra mores hominum sunt flagitia, pro morum diuersitate uitanda sunt, ut pactum inter se ciuitatis aut gentis consuetudine uel lege Armatum nulla ciuis aut peregrini libidine nioletur. turpis
Abbreviated transcription (Latin):
mines auitẽ quoꝵ uta suꝑ
terram breuis ẽ quia sensu
non ualẽt causã cõtexere se¬
culoꝵ pͥoꝵ aliarũq genciũ.
qͣs exꝑti non sũt. cum his qͣs
exꝑti sunt. in uno autẽ cor¬
pore uel die uel domo. facile
possunt uidere quid cui
menbro. quib mom̃tis.
quib partib ꝑsonis uecõ¬
griat: in illis offendunt᷑
hic seruiuĩt. Hec ego tũc
nesciebam et non au̾tebã
et feriebãt undiq ista ocu¬
los meos et nõ uidebam.
Et cantabã carmina et m
non licebat ponere pedẽ
quem libet ubilibet. sed in alio
atꝙ alio metro aliter atq alit̾.
et in uno aliquo uersu non
omnib locis. eundem pedẽ. Et
ars ipsa qua canebam non ha¬
bebat aluid alibi. sed omia si¬
mul. Et non intuebar iustici¬
am. cui seruirẽt bont et sc̃i
homines. longe excellentuis
atꝙ sublimiꝰ habere. simul
om̃ia que p̃cepit ds̃ et nulla
ex parte uariari: et tamẽ ua¬
riis temporib non omĩa si¬

Expanded text:
mines autem, quorum uita super mines autem, quorum uita super terram breuis est, quia sensu non ualent causas contexere saeculorum priorum aliarumque gentium, quas experti non sunt, cum his quas experti sunt, in uno autem corpore uel die uel domo facile possunt uidere, quid cui membro, quibus momentis, quibus partibus personisue congruat, in illis offenduntur, hic seruiunt. Haec ego tunc nesciebam et non aduertebam, et feriebant undique ista oculos meos et non uidebam. et cantabam carmina et non mihi licebat ponere pedem quemlibet et ubilibet, sed in alio atque alio metro aliter atque aliter et in uno aliquo uersu non omnibus locis eundem pedem; et ars ipsa, qua canebam, non habebat aliud alibi, sed omnia simul. et non intuebar iustitiam, cui seruirent boni et sancti homines, longe excellentius atque sublimius habere simul omnia quae praecipit et nulla ex parte uarie, tamen uariis temporibus non omnia si
Abbreviated transcription (Latin):
dianis horis. iuste quisq sto¬
machet᷑ non sibi cõcedi quid
uenale ꝓponere. quia mane
concessum ẽ: aut in una do¬
mo uideat aliqͥs tractari ma¬
nibus aquoquã seruo qͦd
facere non sinatur. qui po¬
cula ministrat: aut aliquid
post presepia fieri qͦd ante
mensam ꝓhibeat᷑ et indig¬
netur: cũ sit unũ habitaeu¬
lum et una familia non
bui. sic sunt isti qui indig¬
nant᷑ cum audierint illo
scło liciuisse uistis aliquid.
qͦd isto non licet iustis. s
qͥa illis aliud p̃cipit cls̃. istiᷤ
alitid ꝓtẽporalib causis.¬
cum eidem iusticie uttq ser¬
iuert̃. cum inurno hom̃e
et in uno die et in unis edi¬
bus uideant altud alii m̃bu
congrueres et aluid iã dudũ
licuisse et post horam non
licere. quiddã in illo angu¬
lo ꝑmitti aut iuberi qͦd in
isto uisteuetetur et undi¬
cetur nũquid iusticia ua¬
ria ẽ et mutabilis: Stẽpo¬
ra quib p̃sidet nõ pariter
eunt: tẽpora enu sũt. Ho¬

Expanded text:
dianis horis iustitio quisquam stodianis horis iustitio quisquam stomachetur non sibi concedi quod uenale proponere, quia mane concessum est, aut in una domo uideat aliquid tractari manibus a quoquam seruo, quod facere non sinatur qui pocula ministrat, aut aliquid post praesepia fieri, quod ante mensam prohibeatur, et indignetur, cum sit unum habitaculum et una familia, non bui. sic sunt isti qui indignantur, cum audierint illo saeculo licuisse iustis aliquid, quod isto non licet iustis, et quia illis aliud praecepit deus, istis aliud pro temporalibus causis,cum eidem iustitiae utrique seruierint, cum in uno homine et in uno die et in unis aedibus uideant aliud alii membro congruere et aliud iam dudum licuisse, post horam non licere, quiddam in illo angulo permitti aut iuberi, quod in isto iuxta uetetur et uindicetur. numquid iustitia uaria est et mutabilis? sed tempora, quibus praesidet, non pariter eunt; tempora enim sunt. ho
Abbreviated transcription (Latin):
tum. nec cui esse moles eet.
quia moles in parte est mi¬
nor. quam in toto suo. et si
infinita sit. minor ẽ in aliqͣ
parte. certo spatio definita.
et quid in nobis ee̾t. scd̃m
imaginẽ dei prorsus igno¬
rabam. Et non nouerã uis¬
ticiam ueram intertorẽ. ñ
excõsuettidine iudicantẽ.:
sed exlege rectissima dei
omĩpotẽtis. qua formarẽt᷑
mores regionũ et dierũ ꝓ
regionibus et diebus. cum
ipsa ubiq ac semꝑ esset. nõ
alibi alia nec alias aliter.
sedm̃ quam iusti ee̾nt a¬
braham et ysaac. et iacob.
et moyses. et dauid. et illi
omnes laudati ore der sed
eos ad imꝑitis uidicari iniquos.
uidicantib ex humano die: ẽt
uniuersos mores humani ge¬
neris. ex parte moris sui mẽti¬
entibus. Tamquã siquis nes¬
nesciꝰ in armamẽtis quid cuiq
menbro accõmodatũ sit. et
ocrea uelit caput cõtegi. et
galea caluari: et murmuret
qd̾ non apte cõueniat: Aut
inuno die indicto et ꝓmeri¬

Expanded text:
tum, nec cui esse moles esset: tum, nec cui esse moles esset: quia moles in parte minor est quam in toto suo; et si infinita sit, minor est in aliqua parte certo spatio definita, Et quid in nobis esset, secundum imaginem Dei , prorsus ignorabam. 13. Et non noveram justitiam veram interiorem, non ex consuetudine judicantem, sed ex lege rectissima Dei omnipotentis, qua formarentur mores regionum et dierum pro regionibus et diebus; cum ipsa ubique ac semper esset, non alibi alia, nec alias aliter; secundum quam iusti essent Abraham et Isaac et Iacob et Moyses et Dauid et illi omnes laudati ore dei; sed eos ab imperitis iudicari iniquos, indicantibus ex humano die et uniuersos mores humani generis ex parte moris sui metientibus, tamquam si quis nescius in armamentis, quid cui membro adcommodatum sit, ocrea uelit caput contegi et galea calciari et murmuret, quod non apte conueniat, aut in uno die indicto a pomeri
Abbreviated transcription (Latin):
enigiia salomonis. sedentẽ
suꝑ sellam inforibꝰ et dicentẽ.
panes occultos libenter edite:
et aquam dulcẽ furtinam
bibite. Que seduxit me. qͥa
inuenit foris habitantẽ in
oculis carnis mee: et talia
ruminantẽ apd̃ me. qualia
ꝑ illã uorassem. Nesciebã
enim aliud uere qͦdẽ: et qͣi
aculeo cõmouebar. ut suf¬
fragarer stultis deceptoribꝰ
cum ame quererẽt unde
malũ. et utrũ forma corpo¬
rea łs finiret᷑. et haberet ca¬
pillos et ungues: et uirũ
existunandi eẽnt qui ha¬
berent uxores multas si¬
mul. et occiderẽt homine ᷤ
et sacrificarẽt de animalibꝰ.
Quib rebus ignarꝰ ꝑturba¬
bar et recedẽs aueritate. ire
ineam mͥ uidebar. quia ñ
nouerã malũ non eẽ nisi
p̃uaricatõem boni. usꝙ
ad quod omino non est. qͦd
unde uiderẽ. cuiꝰ uidere usq
ad corpus erat oculis. et ani¬
mo usq ad phantasma et ñ¬
nouerã deum ẽe spm. ns̃ cui non¬
menbra eent ꝑlongũ et la¬

Expanded text:
aenigma Salomonis, sedentem aenigma Salomonis, sedentem super sellam in foribus et dicentem: panes occultos libenter edite et aquam dulcem furtiuam bibite. quae me seduxit, quia inuenit foris habitantem in oculo carnis meae et talia ruminantem apud me, qualia per illum uorassem. Nesciebam enim aliud, uere quod est, et quasi acutule mouebar, ut suffragarer stultis deceptoribus, cum a me quaereretur, unde malum est et utrum forma corporea deus finiretur et haberet capillos et ungues et utrum iusti existimandi essent qui haberent uxores multas simul et occiderent homines et sacrificarent de animalibus. quibus rerum ignarus perturbabar et recedens a ueritate ire in eam mihi uidebar, quia non noueram malum non esse nisi priuationem boni usque ad quod omnino non est. quod unde uiderem, cuius uidere usque ad corpus erat oculis et animo usqnoveram Deum esse spiritum, non cui membra essent per longum et la
Abbreviated transcription (Latin):
uens te ipsa: et non mutaris
uita anime tue. ubi ergo mͥ
tunc eras et tamꝙͣ longe et
longe ꝑegͥnabar abste excluꝰ
et asiliquis porcoꝵ quos desi¬
liquis pascebam: Quanto
enu meliores grãmaticoꝵ
et poetarũ fabelle: qĩa illa
decipula: Nam uersus et
carmen et medea uolaus
tenebrarũ: que omĩno nul¬
lasunt et occidũt credentẽ.
Nam u̾sum et carmẽ etiã.
ad uera pulmẽta transfero
Uolantẽ autem mecdeã et¬
si cantabã non asserebam.
et si cantari audeam non
credebam: illa autẽ credidi
Ue ue quib gradibus cle¬
ductus sum inpfunda ife¬
ri. quippe laborans. et estu¬
ans inopia ueri: cum tedeꝰ
meus. tibi enim cõfiteor qͥ
me miseratꝰ es. et nondũ
cõfitentẽ. cũte non sccłm
intellectũ mentis. quo me
prestare uoliuisti belius.
sed scł̃m sensum carnis que¬
rerem. tu autẽ eras interior
intimo meo. et superior sum¬
mo meo. Offendi in illam mu¬
li erẽ audacẽ. inopẽ prudẽtie.

Expanded text:
uens te ipsa et non mutaris, uens te ipsa et non mutaris, uita animae meae. Vbi ergo mihi tunc eras et quam longe? et longe peregrinabar abs te exclusus et a siliquis porcorum, quos de siliquis pascebam. quanto enim meliores grammaticorum et poetarum fabellae quam illa decipula! nam uersus et carmen et Medea uolans tenebrarum, quae omnino nulla sunt et occidunt credentem. nam uersum et carmen etiam ad uera pulmenta transfero; uolantem autem Medeam etsi cantabam, non asserebam, etsi cantari audiebam, non credebam: illa autem credidi, uae, uae! quibus gradibus deductus in profunda inferi, quippe laborans et aestuans inopia ueri, cum te, meus tibi enim confiteor, qui me miseratus es et nondum confitentem, cum te non secundum intellectum mentis, quo me praestare voluisti belluis, sed secundum sensum carnis quaererem. Tu autem intimo meo et superior summo meo. offendi illam mulierem audacem, inopem prudentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ralia fantasmata. falsa corpora.
quib certiora sunt uera corꝑa
ista. que uidemꝰ uisu carneo. si¬
ue celestia siue terrestria ctm
petudib et uolatilib uidemꝰ¬
hec et certiora sũt quam cũ
umagina mͦ ea. E rursus
certius imagia. emͦ ea. quã
exeis suspicam᷑. alia gr̃adiora
et infinita. que omĩno nulla
sunt: qualib ego tunc pasce¬
bar manis. et non pascebar.
At tu amor meus inquẽ defi¬
cio ut fortis sim nec ista cor¬
pora es que uidemꝰ. quãquã
in celo. nec ea es. que non iui¬
demus ibi: quia tu ista con¬
didisti. nec insũmis tuis cõ¬
ditionib habes. Quanto
gͦ longe es aphantasmatibꝰ
illis meis. phantasmatib
corpoꝵ que omĩno nõ sũt.
quibus cerciores sũt phan¬
tasie corpoꝵ eorũ que sũt.
et eis cerciora corpora que
tamen non es. sz nec aĩa es.
que uita esi corpoꝵ. Ideo me¬
lior corpoꝵ uita: cerciorꝙ
quam corpora. Sy tu uita es
animarũ. uita uuiarũ. ui¬

Expanded text:
ralia phantasmata, falsa corpora, ralia phantasmata, falsa corpora, quibus certiora sunt uera corpora ista, quae uidemus uisu carneo, siue caelestia siue terrestria: cum pecudibus et uolatilibus uidemus, et certiora sunt, quam cum imaginamur ea. et rursus certius imaginamur ea quam ex eis suspicamur alia grandiora et infinita, quae omnino nulla sunt. qualibus ego tunc pascebar inanibus et non pascebar. at tu, amor meus, in quem deficio, ut fortis sim, nec ista corpora es, quae uidemus quamquam in caelo, nec ea, quae non uidemus ibi, quia tu ista condidisti nec in summis tuis conditionibus habes. quanto ergo longe es a phantasmatis illis meis, phantasmatis corporum, quae omnino non sunt! quibus certiores sunt phantasiae corporum eorum, quae sunt, et eis certiora corpora, quae tamen non es. sed nec anima es, quae uita est corporum — ideo melior uita corporum certiorque quam i corpora — sed tu uita es animarum, uita uitarum, ui
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicit uoce sola et libris
multis et ingentib. Et illa erãt
fercula inquib m esurientite.
inferebat᷑ ꝓtesol et luna ptil
pͥma. Priora enim sp̃ualia
opera tua. quã ista corporea:
quãus lucida et celestia. At
ego nec pͥora illa sed te ip̃am
te ueritas. inqua non ẽ com¬
mutatio. nec momẽti obũ¬
bratio. efuriebã et sitiebam.
et apponebant᷑ adhuc mͥ in
illis ferculis. fantasmata splẽ¬
dida: quib iam melius erat
amare istum solem saltan
istis oculis uerũ. quam il¬
la falsa animo decepto ꝑocu¬
los. E samen quia te pocaba.
manducabã. non auide qͥdẽ.
quia nec sapiebas in ore meo
licut es. neq enim tu eras
illa figmenta mania: nec
nutriebar ineis. s exhauri¬
ebar magis. Cibus in lom¬
nis simillimꝰ est cybis ui¬
gilantiũ quo tamẽ dormiẽ¬
tes non alunt᷑. Hormiũt
enum. At illa nec similia
erant ullo mͦ tibi. sicut nunc
mͥ locutus es. quia illa erãt corpo¬

Expanded text:
multipliciter voce sola, et libris multipliciter voce sola, et libris multis et ingentibus! Et illa erant fercula in quibus mihi esurienti te, inferebantur pro te sol et luna, pulcprima. Priora enim spiritualia opera tua, quam ista corporea, quamvis lucida et coelestia. At ego nec priora illa, sed teipsam, , ueritas, in qua non est conmutatio nec momenti obumbratio, esuriebam et sitiebam. et apponebantur adhuc mihi in illis ferculis phantasmata splendida, quibus iam melius erat amare istum solem saltem istis oculis uerum quam illa falsa animo decepto per oculos. et tamen, quia te putabam, manducabam, non auide quidem, quia nec sapiebus in ore meo sicuti es — neque enim tu eras illa figmenta inania — nec nutriebar eis, sed exhauriebar magis. cibus in somnis simillimus est cibis uigilantium, quo tamen dormientes non aluntur; dormiunt enim. at illa nec similia erant ullo modo tibi, sicut nunc mihi locuta es, quia illa erant corpo
Abbreviated transcription (Latin):
enum sicut mͦ loquor ita sen¬
si. cum attẽdi ad illam scͥ¬
turã: sed uisa est mͥ indig̃¬
na qͣm tulliane dignitati
cõpararem. Timor entm m̃s
refugiebat modũ eus: et
acies mea non penetrabat inte¬
riora etus. Uerũtamẽ illa erat
que cresceret cum paruulis.
sed ego dedignabar esse paruui¬
luꝑbe delirantes. et carnales
nimis et loquaces. inquorũ
ore laquei diaboli. et iuscum
cõfectum cõmixtione tui no
sed sonotenꝰ et strepitu lingue.
ceterũ cormane ueri. Et di¬
cebant ueritas et ueritas.
Et multi eam dicebãt mͥ.
et nusquã erat ĩneis: sed
falsa loquebant᷑. non dete
tantũ qui ueritas es. s etiã
ueistis elementis huiꝰ mũdi
creaturis tius. de quibꝰ etiã
uera dicentes. philosophos
transgredi debui p̃ amore
tuo. mi pater sũme bone:
pulchritudo pulchroꝵ oĩum
Oueritas. ueritas. quã inti¬
me etiã tũ medulle animi
mei suspirabãt tibi: cũ te
illi sonarẽt mͥ frequent. et

Expanded text:
enim sicut modo loquor, ita senenim sicut modo loquor, ita sensi cum attendi ad illam Scripturam: sed visa est mihi indigna quam Tullianae dignitati compararem. Tumor enim meus refugiebat modum ejus; et acies mea non penetrabat interiora ejus. Verumtamen illa erat quae cresceret cum parvulis; sed ego dedignabar esse parvusuperbe delirantes, et carnales nimis et loquaces, in quorum ore laquei diaboli, et viscum confectum commixtione syllabased tenus sono et strepitu linguae; et caeterum, cor inane veri. Et dicebant, Veritas, et veritas: et multum eam dicebant mihi, et nusquam erat in eis; sed falsa loquebantur, non de te tantum, qui vere Veritas es, sed etiam de istis elementis hujus mundi creatura tua, de quibus etiam vera dicentes philosophos transgredi debui prae amore tuo, mi Pater summe bone, pulchritudo pulchrorum omnium. O Veritas, Veritas, quam intime etiam tum medullae animi mei suspirabant tibi, cum te illi sonarent mihi frequenter et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m: quia in ipso habitat
om̃is plenitudo duunitatis
corporalit̾. Et ego illo tẽpore
scis tu lumen cordis mei qm̃
erant. hoc tam̃ solo delecta¬
bar in illa exhortatõe. qͦdñ
illam aut illam sectam. s
ipsam quecũꝙ eẽt sapĩam
ut diligerẽ et quererẽ et
assequerer et tenerẽ atq am¬
plexarer. fortiter exercitabar
sermone illo et accẽdebar et ai¬
debam: et hoc solum me intã¬
ta flagrãtia refr ingebat qͦd
filii tui inipso adhuc lacte
matris. tenerũ cor meũ prebi.¬
berat. et alte retinebat: et qͥc¬
quid sine hoc nomine fuissec
quaius litterariũ et expo¬
litũ et ueredicũ. nõ me totũ
rapiebat. Itaq institui antmũ¬
intendere insqͥturas scãs: ut
uiderem quales eẽnt. s. ecce
iuideo rem non cõꝑtã suꝑbis.
neꝙ nudatã pueris. sed inces¬
si humilẽ. successu excessã.
et uelatã misteriis: et nõ erã
ego talis. ut intrare in eam
possem. auc inclinare ad etꝰ¬
ceruicẽ ad euis gressus. Nõ

Expanded text:
m, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Et ego illo tempore, scis Tu, lumen cordis mei, quoerant, hoc tamen solo delectabar in illa exhortatione, quod non illam aut illam sectam, sed ipsam quaecumque esset sapientiam ut diligerem et quaererem et adsequerer et tenerem atque amplexarer fortiter, excitabar sermone illo et accendebar et ardebam, et hoc solum me in tanta flagrantia refrangebat, quod filii tui, in ipso adhuc lacte matris tenerum cor meum pie biberat et alte retinebat, et qquid sine hoc nomine fuisset quamuis litteratum et expolitum et ueridicum, non me totum rapiebat. Itaqintendere in Scripturas sanctas, ut viderem quales essent. Et ecce video rem non compertam superbis, neque nudatam pueris; sed incessu humilem, successu excelsam et velatam mysteriis: et non eram ego talis ut intrare in eam possem, aut inclinare cervicem ad ejus gressus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim ad acuendã lin¬
guam qd̃ uidebar emere
materns mercedib̾cũ age¬
rem annũ etatis unde¬
uicesimũ. iam defuncto pa¬
tre ante bienniũ. Non ergo
ad acuendã linguã refere bã
illum librũ: neq mͥ locuti¬
onem. sed qͦd loquebatur ꝑ¬
suaserat. Quomͦ ardebam᷑
deus meus. quomͦ ardebam e¬
uolare a terrenis ad te: et nesc¬
ebam quid ageres mecũ. Apd̾ te
est eium sapiencia almor autẽ
sapie nomẽ grecũ habet philo¬
sophiã: quo me accedebãt ille
littere. Sunt qui seducãt ꝑ
philosophiã magno et blan¬
do. et honestonomine. colorã¬
tes et fucantes errores suos.
et ꝓpe om̃s qui ex illis et supͣ
temporib tales erãt. notantur
ineo libro et demonstrant᷑: ce
manifestat᷑ ibi salutifera illa
admonitio sp̃c tui ꝑseruũ
tuũ bonũ ⁊piũ. uidete neqͥs
uos decipiat ꝑphilosophiã
et manẽ seductionẽ. scd̃m tra¬

Expanded text:
non enim ad acuendam linnon enim ad acuendam linguam, quod uidebar emere maternis mercedibus, cum agerem annum aetatis undeuicensimum iam defuncto patre ante biennium, non ergo ad acuendam linguam referebam illum librum neque mihi locutionem, sed quod loquebatur persuaserat. Quomodo ardebam, deus meus, quomodo ardebam reuolare a terrenis ad te, et nesciebam quid ageres mecum! apud te est enim sapientia. amor autem sapientiae nomen graecum habet philosophiam, quo me accendebant illae litterae. sunt qui seducant per philosophiam magno et blando et honesto nomine colorantes et fucantes errores suos, et prope omnes, qui ex illis et supra temporibus tales erant, notantur in eo libro et demonstrantur, et manifestatur ibi salutifera illa admonitio spiritus tui per seruum tuum bonum et pium: uidete, ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem s
Abbreviated transcription (Latin):
barent gratis illudendo. at¬
q inde pascendo maliuolas
leticias suas. Nichil ẽ illo ac¬
tu similius actib demoni¬
orum. Qui itaq uerius quã
euersores uocant᷑: Euersi
deridentib eos et seducẽtibꝰ
fallacib occulte spiritib in
eo ipso quo alios irridere
amant et fallere.Inter hos
egoimbecilla tunc etate dis¬
cebam libros eloquentie:. in
qua eminere cupiebã. fĩne
dampnabili et uentoso per
gaulia uanitatis humane:
et usitato iam discendi ordi¬
ne. peruenerã in librũ quẽ¬
dam cuiꝰdam ciceronis. cuiꝰ
linguã fere om̃s mirant᷑:
pectus non ita. Sed liber ille
ip̃ius exhortationẽ cõtinet
ad philosophiã: et uocat᷑ hor¬
tensius Ille uͦ liber mutauit
affectum meũ. et adte ipsum
dñe mutauit p̃ces meas: et
uota ac desideria mea fecit
alia. Uiluit mͥ repente omis
uana spes. et immortalitatẽ
sapiẽtie concupiscebã estu
cordis incredibili: et surge¬
iam ceperã ut ad te redirem.

Expanded text:
barent gratis inludendo atbarent gratis inludendo atque inde pascendo maliuolas laetitias suas. nihil est illo actu similius actibus daemoniorum. quid itaque uerius quam euersores uocarentur, euersi deridentibus eos et seducentibus fallacibus occulte spiritibus in eo ipso, quo alios inridere amant et fallere? Inter hos ego inbecilla tunc aetate discebam libros eloquentiae, in qua eminere cupiebam fine damnabili et uentoso per gaudia uanitatis humanae, et usitato iam discendi ordine perueneram in librum cuiusdam Ciceronis, cuius linguam fere omnes mirantur, pectus non ita. sed liber ille ipsius exhortationem continet ad philosophiam et uocatur Hortensius. ille uero liber mutauit affectum meum et ad te ipsum, domine, mutauit preces meas et uota ac desideria mea fecit alia. uiluit mihi repente omnis uana spes et inmortalitatem sapientiae concupiscebam aestu cordis incredibili et surgere coeperam, ut ad te redirem.
Abbreviated transcription (Latin):
meam. Otu p̃grandis mi¬
sericordia mea cds m̃s. refu¬
giũ meũ a terribłib nocẽ¬
tibus in quibꝰ uagatꝰ sum
p̃fidenti collo alonge rece¬
dendo ate: amans uias
meas et nõ tuas. amãs fu¬
gituiã libertatẽ. Habebãt
et illa studia que honesta
uocabant᷑ ductum suum
intuentẽ fora litigiosa ut
excellere in eis es laudabili¬
or quo fraudulentior. Canta
ẽ cecitas hominũ: de cecitate
etiã glantiũ. Et maior iam
eram in scola rethoris. et gau¬
debã suꝑbe. & tumebã tẏpo:
quãqͣm longe sedatior dñe
tu scis: et remotꝰ om̃ino ab
eu̾sionib qͣs faciebãt eu̾sores.
Hoc enim nomen saeuũ et
Diabolicũ uelut insigne urba¬
nitatis ẽ: inter qͦs iiuebã pu¬
dore impudenti. quia talis
non eram et cũ eis eram et
amicitiis eorũ delectabar ali¬
quando. aquoꝵ semꝑ factis
abhorrebã. hoc ẽ ab eu̾sionibꝰ
quib ꝓterue insectabant᷑ ig¬
notoꝵ uerecũdiã: quã ꝑtur¬

Expanded text:
meam, o tu praegrandis mimeam, o tu praegrandis misericordia mea, deus meus, refugium meum a terribilibus nocentibus, in quibus uagatus sum praefidenti collo ad longe recedendum a te, amans uias meas et non tuas, amans fugitiuam libertatem. Habebant et illa studia, quae honesta uocabantur, ductum suum intuentem fora litigiosa, ut excellerem in eis, hoc laudabilior, quo fraudulentior. tanta est caecitas hominum de caecitate etiam gloriantium. et maior iam eram in schola rhetoris et gaudebam superbe et tumebam tyfo, quamquam longe sedatior, domine, tu scis, et remotus omnino ab euersionibus, quas faciebant euersores — hoc enim nomen scaeuum et diabolicum uelut insigne urbanitatis est — inter quos uiuebam\' pudore inpudenti, quia talis non eram: et cum eis eram et amicitiis eorum delectabar aliquando, a quorum semper factis abhorrebam, hoc est ab euersionibus, quibus proterue insectabantur ignotorum uerecundiam, quam protur