comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de deiciunt: ut iͥmusibilib erigantur
quasi infaciẽ cadunt. qͥa timore conpun¬
cti. uidentes humiliant᷑. Notandũ uͦ qđ¬
dr̃ micto ego te ad filios ifrł: ad gentes
apostatrices: que recesserunt amẽ. Sicuc
enim duob modis adõ recedit᷑: ita duob
modis adõ apostate homines fiunt. Nã
unusqͥsq a c̃ditore suo: aut fide rece¬
dit aut oꝑe. Sic̃ gͦ qͥ fide recedit apo¬
stata est: ita qͥ adꝑuersum opꝰ quod de¬
seruerat redit. ab omĩpotente dõ apo¬
stata absq ulla dubietate deputabit᷑
etiam si fidem tenere indeat᷑. Unũ enĩ
sine altero ꝓdesse nonualet :quia nec
fides sine oꝑib. nec oꝑa ad iuuant sine
fide: iisi fortasse ꝓfide ꝑ cipienda fiant.
sic̃ cornelius ante ꝓ bonis oꝑib meruit
audire. quam fidelis existeret. Qua ex
re colligit᷑. quia bona oꝑa ꝓfide ꝑcipien¬
da faciebat. Nam cui ab angło dicitur
orationes tue & elemosine tue ascendert̃

Expanded text:
te deiiciunt, ut inuisibilibus erigantur, te deiiciunt, ut inuisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti, uidentes humiliantur. Iterum  Mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. » Sicut enim duobus modis a Deo receditur, ita duobus modis a Deo apostatae homines fiunt, nam unusquisque a conditore suo aut fide recedit aut opere. Sicut ergo, qui fide recedit apostata est, ita qui ad perversum opus quod deseruerat redit, ab omnipotente Deo apostata absque dubietate ulla deputatur, etiamsi fidem tenere videatur. Unum enim sine altero prodesse nihil valet, quia fides sine operibus nec opera sine fide adjuvant, nisi fortasse pro fide percipienda fiant, sicut Cornelius ante pro bonis operibus meruit audire quam fidelis existeret. Qua ex re colligitur quia bona opera pro fide percipienda faciebat. Nam cui ab angelo dicitur: Orationes tuae, et eleemosynae ascenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. etiam nouum canticũ p̃dicationise¬
mittat. Sic saulus dum suꝑb damascũ ꝑ¬
geret. redemptoris uoce ꝓstratꝰ iacuit. Et
qui p̃dicator futurꝰ erãt: ñ statĩ moxut
p̃dicaret quod uidat audiuit. s ei iacen¬
oporteat fac̾e̾. Iacens gͦ solũ hoc audire
potuit. ut surgens diceret qđ̃ audiret
surgens uͦ hoc didicit. ut quȩ cognoue¬
rat p̃dicaret.S querendũ nob̾. ẽ. eur hie¬
rechiel & paulus infaciẽ cadunt. & de
Rursumq deꝑsecutorib dñi scͥptum ẽ.
Abierunt retrorsum: & cecidunt intrã.
Quid.ẽ hoc qͦd electi infaciẽ & reꝓbi
retrorsum cadunt. nisi quod omis quipͦ
se cadit. ibi ꝓculdubio cadit ubi ñuidet᷑
Qͥ uͦ ante se cecidit. ib cecidit ubi uidet.
Iniqͥgͦ qͥa minuisibilib cadunt: postse
cade dicuntur. qͥa ibi corruunt. ubi qͥd¬
eos tunc sequetur modo uide nͣpossunt.
Iusti uͦ qͥa u̾stis uisibilib semetipsos spon¬

Expanded text:
ret etiam novum canticum praedicationisret etiam novum canticum praedicationis. Sic Saulus, dum superbus Damascum pergeret , Redemptoris voce prostratus jacuit. Et qui praedicator futurus erat, non tamen mox ut praedicaret quod viderat audivit, sed ei jacenoporteat facere . Jacens ergo hoc solum audire potuit, ut surgens disceret quod audiret; surgens vero hoc didicit, ut quae cognoverat praedicaret. 5. Sed quaerendum nobis est cur Ezechiel et Paulus in faciem cadunt, et de Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem, et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit ibi procul dubio cadit, ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit, ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt, ubi qeos tunc sequatnr modo uidere non possum. Iusti uero, quia in istis uisibilibus semetipsos spon
Abbreviated transcription (Latin):
amore aliquid sentire ceꝑimꝰ : dignũ. ẽ. ut
ad p̾enitentiam cadamus. Et cum infirmi¬
tatem nram̃ subtilit cognoscentes: hu¬
milit iacemꝰ ꝑdiuini uerbi consolatio¬
nen surggere ad fortia oꝑa iubemur. Et
cum iam inbonoꝵ oꝑin soliditate ꝑsis¬
tunus: necesse est ut unde nos correximꝰ.
in de iã p̃dicantes & alios leuemus. Iacen
d gͦ ñ p̃cipit᷑. ut ad p̃dicationẽ ꝑgat: ne
infirmus q̃sq hoc quod uerbo ȩdificare
potest. oꝑe destruat. Unde recte quoq:
ꝑ psalmistam dr̃. eduxit me delacu mise¬
riȩ: & deluto fecis. Et statuit supͣ petram
pedes meos & direx̃ gressus ieos: & inim¬
Sit mos meum canticũ nouũ: humnũ
dõ uro. Prius enim deluto prauitatis
edicitur: ut eius pedes ꝑfidem impetra
solidentur. Sed quia rectam fidem rec¬
ta subsequi debet oꝑatio. gressus eius
ditecti sunt: ut pꝰ directionem gressuũ.
idest pꝰ ꝑfectionẽ boni oꝑis. qđ inore acce¬

Expanded text:
timore aliquid sentire coeperimus, dignum est ut timore aliquid sentire coeperimus, dignum est ut ad poenitentiam cadamus. Et cum infirmitatem nostram subtiliter cognoscentes humiliter jacemus, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera jubemur. Et cum jam in bonorum operum soliditate persistimus, necesse est ut unde nosmetipsos correximus, inde jam praedicantes et alios levemus. Jacenti ergo non praecipitur ut ad praedicationem pergat, ne infirmus quisque hoc quod verbo aedificare potest opere destruat. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Eduxit me de lacu miseriae, et de luto faecis; statuit supra petram pedes meos, et direxit gressus meos; et immisit in os meum canticum novum, hymnum Deo nostro . Prius enim de luto pravitatis educitur, ut ejus pedes per fidem in petra solidentur. Sed quia rectam fidem recta subsequi debet operatio, gressus ejus directi sunt, ut post directionem gressuum, id est post perfectionem boni operis, in ore accipe
Abbreviated transcription (Latin):
fili hominis mutto ego te ad filios isrł:
ad gentes a postatrices quȩ recesserunt
ai me. Sic ꝓpħa describit sua: ut sig¬
nificet nr̃a. Nam quid est hoc quodei
lacent dr. sta suꝑ pedes tuos. & loquar
tecum: Qͥ enĩ iacenti loquebat᷑. cur ñ
se nͥ stanti ꝓmictit. ẽẽ. locuturũ : Sed sci¬
endũ. qͥ a alia sunt quȩ lacentes. alia
que stantes audire debeamꝰ Iacenti enĩ
dr̃ ut surgat: stanti aut̃ p̃cipit᷑ ut ad
p̃dicationem ꝓficisq debeat. Ad huc
enim nob̾ minfirmitatis c̃fusioẽ iacen¬
tib : preberi non debet auctoritas p̾di¬
cationi᷑. Sed cũ iam in bono oꝑe surgimꝰ
cũ iã rechi stare cȩꝑimꝰ: diguũ.e̾. ut ad lu¬
crandos alios inp̃dicatione mitti debeacoꝰ.
Stansgͦ ꝓpħa uisionem sp̃italem uidit et
cecidit. cadens uͦ iam ad monitionis uerbũ
suscepit ut surgeret: surgens autẽ p̃cep¬
tum audunt ut p̾dicaret᷑. Nam qͥ ad huc
exsuꝑbie uertice stamꝰ: cũ iã de ęt̾nitatis

Expanded text:
ili hominis, mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. 4. Sic propheta describit sua, ut significet nostra. Nam quid est hoc quod ei jacenti dicitur: Sta super pedes tuos, et loquar tecum? Qui enim jacenti loquebatur, cur non se nisi stanti promittit esse locuturum? Sed sciendum quia alia sunt quae jacentes, alquae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur, ut surgat; stanti autem praecipitur, ut ad praedicationem proficisci debeat. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis. Sed cum jam in bono opere surgimus, cum jam recti stare coeperimus, dignum est ut ad lucrandos alios in praedicationem mitti debeamus. Stans ergo propheta visionem spiritalem vidit, et cecidit; cadens vero jam monitionis verbum suscepit ut surgeret, surgens autem praeceptum audivit ut praedicaret. Nam qui adhuc ex superbiae vertice stamus, cum jam de aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dĩ. qui nouit doctrinã altissimi : & ui¬
siones omĩpotentis uidet: qui cadens aꝑtos
ht ocłos.C.adens aꝑtos oculos habuit. qͥ
rectũ qđ diceret uidit: s recte uiuere con¬
tẽpsit. Cadens uidelicet inꝑuerso oꝑe: &
aꝑtos habens ocłos in scã predicatione. Est
tam̃ aliud qđ possit intelligi. quur beatus
hiezechiel qͥ ad p̾dicationẽ mittitur. ẽẽ ex¬
asperans ꝓ hibetur. Nisi enĩ ad loquenda
uba qͦ mittebat᷑ obediret: omĩpotñtẽ dnm
exasperasset. Nã sic̃ mali ido dm̃ erasꝑdnt
qͥa locunt᷑ uel faciunt mala: ita ñ numꝗͣ
boni exasꝑant: quia reticent bona. Illis
itaq culpa ẽ. ꝑuersa agere: istis recta reti¬
cere. In hoc gͦ cũ malis etiã boni simul dm̃
exasꝑant: quia cũ ꝑuersa ñ increpant. eis
suũ silentiũ ꝑsiciendi licentiã p̾stant. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
it doctrinam Altissimi, et visiones omnipotentis videt, qui cadens apertos habet oculos . Cadens apertos oculos habuit, qui rectum quod diceret vidit, sed recte vivere contempsit. Cadens videlicet in perverso opere, et apertos habens oculos in sancta praedicatione. 27. Est tamen aliud quod possit intelligi cur beatus Ezechiel, qui ad praedicationem mittitur, esse exasperans prohibetur. Nisi enim ad loquenda verba cum mittebatur obediret, omnipotentem Domiexasperasset. Nam sicut mali ideo Deum exasperant quia loquuntur vel faciunt mala, ita nonnunquam boni exasperant, quia reticent bona. Illis itaque culpa est perversa agere, istis recta reticere. In hoc ergo cum malis etiam boni simul Deum exasperant, quia cum perversa non increpant, eis per suum silentium proficiendi licentiam praestant. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
bus loqͥtur. ut ab hominib cognoseatur.
Nam per scripturã suã p̃cipiat dicens. lau¬
det te alienus & ñ ostuũ : quomodo facit
ipse qđ ꝓhibet: S si uirtutes suas omp̃s
dñs taceret: eũ nullus agnosceret. Si eũ
nullus agnosceret: nullus amaret. Si
nullus amaret: nullus aduttã rediret.
Unde et per psalmistã de eo dicit᷑. Uirtutẽ
operũ suorũ annuntiauit popło suo: ut
det illis hereditatẽ gentiũ. Uirtutes gͦ su¬
as anniurtiat. ñ ut laudib suis ipse ꝑtici¬
at: sed ut qui hunc ex sua laude cognoue¬
rint. adperpetuã hereditatẽ uiuant.
Iusti itaq atq ꝑfecti ñ solũ cũ uituꝑatio¬
nis suȩ uerba rep̃hendunt. s etiã cũ uir

Expanded text:
bus loquitur, ut ab hominibus cognoscatur. bus loquitur, ut ab hominibus cognoscatur. Nam cum per Scripturam suam praecipiat, dicens: Laudet te alienus, et non os tuum , quomodo facit ipse quod prohibet? Sed si virtutes suas omnipotens Deus taceret, eum nullus agnosceret; si eum nullus agnosceret, nullus amaret; si nullus amaret, nullus ad vitam rediret. Unde et per Psalmistam de eo dicitur: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditatem gentium . Virtutes ergo suas annuntiant, non ut laudibus suis ipse proficiat, sed ut hi qui hunc ex sua laude cognoverint ad perpetuam haereditatem veniant. Justi itaque atque perfecti non solum cum vituperationis suae verba reprehend
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ opinionẽ detrahentiũ uerba p̃uale¬
ant. qui suã conscientiã subtilit̾ discuti¬
entes. se in ea inueniunt de amore pͥua¬
te głe nichil habere. Hinc. ẽ. enĩ qđ iusti
atq perfecti aliquando uircutes suas p̃¬
dicant. bona quȩ diuinitus acceperunt.
narrant: ñ ut ipsi apd̾ homines sua osten¬
sione ꝑficiant. sed ut eos qͥb p̃dicant exem¬
plo suo adutã trahant. Unde paulus apłs
quoties fustib cesus. quoties lapidatus.
quoties naufragiũ pertulit. quanta ꝓuerita¬
te sustinuit. qđ ad t̾ciũ cęlũ raptꝰ. qđ in
paradisũ ductus sit. corinthiis narrat :
ut eoiũ sensũ afalsis p̃dicatorib auertat.
ut dũ se in notesceret qualis eẽt. illi eis ui¬
lescerent: quos ab eis cognouerat iniq ue¬
nerari. Qđ ꝑfecti cũ faciunt id ẽ. cũ ur
tutes ꝓpͥas. loquunt᷑. in hoc qͦq omĩpot̃n¬
tis di imitatores st̃. qui laudes suas homini¬

Expanded text:
eorum opinionem detrahentium verba praevaleeorum opinionem detrahentium verba praevaleant, qui suam conscientiam subtiliter discutientes, se in ea inveniunt de amore privatae gloriae nihil habere. 19. Hinc est enim quod justi atque perfecti aliquando virtutes suas praedicant, bona quae divinitus acceperunt narrant, non ut ipsi apud homines sua ostensione proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad vitam trahant. Unde Paulus apostolus quoties fustibus caesus, quoties lapidatus, quoties naufragium pertulit, quanta pro veritate sustinuit, quod ad tertium coelum raptus, quod in paradisum ductus sit, Corinthiis narrat , ut eorum sensum a falsis praedicatoribus avertat, ut dum se innotesceret qualis esset, illi eis vilescerent, quos ab eis cognoverat inique venerari. Quod perfecti cum faciunt, id est cum 1257 virtutes proprias loquuntur, in hoc quoque omnipotentis Dei imitatores sunt, qui laudes suas homini
Abbreviated transcription (Latin):
malignis garriens innos. Hinc paulus
iterũ de detrahentib corinthiis loquitur
dicens. Epłȩ inquiunt graues & fortes st̃:¬
p̃sentia aut̃ corporis infirma. & sermo
c̃ temꝑtibilis. Hoc cogitet qͥeuismodi ẽ:
bent si possunt detrahentiũ sibi ũba com¬
pescere. ne eorũ p̾dicationẽ ñ audiant qͥ au¬
dire poterant: & inpͣius morib remanentes.
Ine uiuere c̃tẽpnant. S hac in re subtili
inqͥsitione necesse ẽ. ut semet ipsũ animus
inuestiget. ne fortasse suę laudis głam
querat : & anunarũ lucra sequerere nr̃a
cogitatio simulet. Sȩpe enĩ sui nominis
laude animus pascitur: &. quasi sub obten¬
tu luerorũ spĩtaliũ. cũ de se bona dici cog¬
nouerit: lȩtat᷑. Et sepe suȩ głe defen¬
sione contra detrahentes irascitur:
& fingit sibimet quod hoc exeorũ
zelo faciat. quorũ corda abono iti¬
nere detrahentis sermo ꝑturbat. Illi
gͦ debent magnoꝑere curare. ne contra

Expanded text:
malignis garriens in nos . Hinc Paulus malignis garriens in nos . Hinc Paulus iterum de detrahentibus Corinthiis loquitur, dicens: Epistolae, inquiunt, graves sunt et fortes, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis; hoc cogbent, si possunt, detrahentium sibi verba compescere, ne eorum praedicationem non audiant qui audire poterant, et, in pravis moribus remanentes, bene vivere contemnant. Sed hac in re, subtili inquisitione necesse est ut semetipsum animus investiget, ne fortasse suae laudis gloriam quaerat, et animarum lucra se quaerere nostra cogitatio simulet. Saepe enim sui nominis laude animus pascitur, et quasi sub obtentu lucrorum spiritalium, cum de se bona dici cognoverit laetatur. Et saepe suae gloriae defensione contra detrahentes irascitur, et fingit sibimet quod hoc ex eorum zelo faciat quorum corda a bono itinere detrahentis sermo perturbat. Illi ergo debent magnopere curare ne contra
Abbreviated transcription (Latin):
flatib erigitur. modo flatib in clinatur.
Om̃is aut̃ in firmꝰ aniiꝰ qͥuel derogatione
deicit᷑. uel laudib exaltatur: arundo uen
bilem m̃tis uerticẽ. int̾ laudes hominũ
&e derogationes tenebat.S magna inqͥ¬
sitione res indiget: cũ recti operis uiã te¬
nemus. utrũ semꝑ despicere derogantiũ
uerba debeamꝰ. an certe aliquando ẽpesce¬
re. Dequa re sciendũ ẽ. quia linguas de¬
trahentiũ sic̃ nr̃o studio ñdebemus exci¬
tare ne ipsi pereant: ita per suã maliciã
excitatas debenꝰ ęquanimit tolerare: ut
no bis meritũ crescat. Aliquanlo aut̃
etiã conpescere. nedũ de nobis mala
disseminant. eorũ qͥaudire nos ad bo¬
na poterant. corda innocentiũ cor¬
rumpant. Hinc ẽ & enĩ qđ ioħs ob¬
trectatoris sui linguã redarguit di¬
cens. Is qͥamat primatũ gerere in cis.
diotrepes ũrecipit nos. Propt̃ hoc si ue¬
nero. cõmoneã eiꝰ opera q̃ facit uerbis

Expanded text:
flatibus erigitur, modo flatibus inclinatur. flatibus erigitur, modo flatibus inclinatur. Omnis autem infirmus animus, qui vel derogatione dejicitur, vel laudibus exaltatur, arundo ventbilem mentis verticem inter laudes hominum et derogationes tenebat. 17. Sed magna inqsitione res indiget, cum recti operis viam tenemus, utrum semper despicere derogantium verba debeamus, an certe aliquando compescere. De qua re sciendum est quia linguas detrahentium sicut nostro studio non debemus excitare ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne, dum de nobis mala disseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant corda innocentium corrumpant. Hinc est enim quod Joannes obtrectatoris sui linguam redarguit, dicens: Is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos; propter hoc si venero, commoneam ejus opera quae facit, verbis
Abbreviated transcription (Latin):
bis dicit᷑: semꝑ taciti recurrere ad m̃tẽ
debemꝰ. interiorẽ testem & iudicẽ querere.
Quid et enĩ ꝓdest si om̃s laudent. cũ ẽscien¬
tia accuset: Aut quid poterit obesse si
defendat. Beatus gͦ iob int̃ linguas dero¬
gantiũ inflexa m̃te ꝑsistens. quia int̾ra
IIpugnari falsis sermonib uidit: in cęlo
testẽ qͣsiuit. Hinc isaias ait. Popłe m̃s : qͥbe¬
atificant te. ipsi te decipiunt: & uiã g̃ssu-¬
um tuorũ dissiꝑant. Qui uidelicet ꝑopls
ne uerba suȩ laudis adtenderet. & incul
pis altius periret. statĩ ei dicit᷑ quẽ aspi¬
ciat. cuiꝰ uidiciũ pertimescat: cũ subditur.
Stat adudicandũ dñs. stat aduidicandos.
popłos. Ac si aperte diceret᷑. ludicia huma¬
na quur sequeris. qui stare suꝑ te cęle
cta ũba testant᷑. Ait enĩ. S qͥd existis ui¬
dere indesertũ. Hominẽ mollib uesti¬
tũ. Ecce qͥ mollib uestiunt᷑: indomibus
regũ st̃. Arundo aut̃ uento agitata. mͦ

Expanded text:
bis dicitur, semper taciti recurrere ad mentem debemus, interiorem testem et judicem quaerere. Quid enim prodest si omnes laudent cum conscientia accuset? Aut quid poterit obesse si defendat? Beatus ergo Job inter linguas derogantium inflexa mente persistens, quia in terra se impugnari falsis sermonibus vidit, in coelo testem quaesivit. Hinc Isaias ait: Popule meus, qui beatificant te, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant . Qui videlicet populus ne verba suae laudis attenderet, pas altius periret, statim ei dicitur, quem aspiciat, cujus judicium pertimescat, cum suStat ad judicandum Dominus, stat ad judicandos populos . Ac si aperte diceretur: Judicia humana cur sequeris, qui stare super te coelncta verba testantur. Ait enim: Sed quid existis videre in deserto? Hominem mollibus 1256 vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Arundo autem vento agitata modo
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ argentũq miscet᷑: ut resuna ex metal¬
lis duob fiat. inqua & ꝑ argentũ auri clari¬
tas tẽꝑet᷑. &. ꝑ auri claritatẽ species clarescat
argenti: In redẽptore autẽ nr̃o natura diui
atq coniuncta ẽ: ut & ꝑhumanitatẽ diui¬
nitatis eiꝰ claritas nr̃is potuisset ocłis tẽꝑ ari.
& ꝑ diuinitatẽ humana in eo natura clares¬
ceret: atq exaltata. fulgorẽ ultra hoc quod
creata fuerat haberet. Ipse uero aspectꝰ homi¬
nis suꝑ thronũ. & species electri qu̾ã uidit qͣ¬
lis ei apparuerit. adhuc subscribendo subiun
git. Uelut aspectꝰ ignis intrisecus eiꝰ ꝑ circu¬
itũ. alũbis eius & desuꝑ. & a lũbis eius usq¬

Expanded text:
aurum argentumque miscetur, ut res una ex metalaurum argentumque miscetur, ut res una ex metallis duobus fiat? In qua et per argentum auri claritas temperatur, et per auri claritatem species clarescit argenti. In Redemptore autem nostro utraque cta est ut et per humanitatem divinitatis ejus claritas nostris posset oculis temperari, et per divinitatem humana in eo natura claresceret, atque exaltata fulgorem ultra hoc quod creata fuerat haberet. Ipse vero aspectus hominis super thronum, et species electri quam vidit qualis ei apparuerit adhuc describens subjungit: IBID.-- Velut aspectus ignis intrinsecus per circuitum, a lumbis ejus et desu
Abbreviated transcription (Latin):
accepimꝰ: ꝑ ea minoratione in qua dignatꝰ
est apparere. Nã mox ut uerbũ caro factũ
est. iox ds̃ homo. potestate suꝑ angłos fuit.
De ipso qͥppe ante passionẽ scriptũ est. Ecce
angeli accesserunt: & ministrabant ei. Sed
tam̃ ut humanitatis eiꝰ infirmitas monstra¬
ret᷑: rursũ de eo scriptũ. ẽ. Apparuit illi angłs
de celo confortans eũ. In dociuñto gͦ utriusq
naturȩ. huic & angłi ministrare: hunc ꝙ an¬
gelus confortare describit᷑. Unꝰ qͥppe in utra¬
q natura: qm̃ qͥ ds̃ ante scła extitit. homo
facł est infine scłoꝵ. Cui tam̃ ante ꝑassio¬
nem
suã & angeli mmnistrant. & hunc angłs c̃fortat:
geli ministrare posst̃. sed iã hunc c̃fortare ñ
posst̃: qr ut p̃dictũ. ẽ. & si priꝰ firmam̃tũ sub
naturȩ se uidisse ostenderet: ꝓtinꝰ adiunxit.¬
Et uidi quasi speciẽ electri. Quid ẽ. qđ aspectꝰ
hominis uidet᷑ suꝑ thronũ quasi species elec¬
tri. nisi qđ in electro sic̃ longe suꝑiꝰ diximus.¬

Expanded text:
accipimus pro ea minoratione in qua dignatus est apparere. 24. Nam mox ut Verbum caro factum est, mox Deus homo potestate super angelos fuit. De ipso quippe ante passionem scriptum est: Ecce angeli accesserunt, et ministrabant ei . Sed tamen ut humanitatis ejus infirmitas monstraretur, rursum de eo scriptum est: Apparuit illi angelus de coelo, confortans eum . In documento ergo utriusque naturae huic et angeli ministrare, hunc et angelus confortare describitur. Unus quippe in utraque natura, quoniam qui Deus ante saecula exstitit, homo factus est in fine saeculorum. Cui tamen ante passionem suam et angeli ministrant, et hunc angelus confortat. geli ministrare possunt, sed jam hunc confortare non possunt, quia, ut praedictum est, etsi prius firmamentum sub naturae se vidisse ostenderet, protinus adjunxitEt vidi quasi speciem electri . » Quid est quod aspectus hominis videtur in throno, quasi species electri, nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qͥa p̾ueniens grã lib̃m in eo arbitri¬
um fecerat in bon̾o: qͦ lib̾o arbitrio ean¬
dem gram. ẽ. subsecutus in oꝑe: ad iunx̃
sed gratia di mecũ. Ac si diceret. In bono
oꝑe laboraui ñ ego: sed & ego. In
ed enim quod sõlo domini dono pͣuen¬
tus sum. ñ ego. Ineo autem qđ donum
uoluntate subsecutꝰ & ego. his gͥ bre¬
uit᷑ contra pelagium cęlestiumq diccis
ad exponendi ordinẽ redeamus. fili ho¬
minis. sta suꝑ pedes tuos: & loquar tecũ
Notandus nobis est ordo locutionis & o¬
ꝑis qͥa pͥus similitudo głe dñi apparec
ut deitiat: postmodum alloqͥtur ut e¬
leuet. deinde suꝑ habundantis grẽ spm̃
mittit & leuat᷑: ac supra pedes statuit
Nisi enim aliquid de et̾uitate in m̃te
uidemus. ñquã ĩfacie nr̃a penitendo ca¬
demus. S iã iacentes uox dnĩ consolat᷑: ut
inoꝑe suigamus. Qđtam̃ nos facere nr̃a
uirtute non possumꝰ. Ipsiꝰ gͦ nos spc̃ un

Expanded text:
Sed quia praeveniens gratia liberum in eo arbitriSed quia praeveniens gratia liberum in eo arbitrium fecerat in bonum, quo libero arbitrio eamdem gratiam est subsecutus in opere, adjunxit: Sed gratia Dei mecum . Ac si diceret: In bono opere laboravi, non ego, sed et ego. In hoc enim quod solo Domini dono praeventus sum, non ego; in eo autem quod donum voluntate subsecutus, et ego. His igitur breviter contra Pelagium et Coelestium dictis, ad exponendi ordinem redeamus. Fili hominis, sta super pedes tuos, et loquar tecum . 3. Notandus nobis est ordo locutionis et operis, quia prius similitudo gloriae Domini apparet ut dejiciat, postmodum alloquitur ut elevet, deinde superabundantis gratiae spiritum mittit et levat, ac supra pedes statuit. Nisi enim aliquid de aeternitate in mente videremus, nunquam in faciem nostram poenitendo caderemus. Sed jam jacentes vox Domini consolatur ut in opere surgamus, quod tamen nos facere nostra virtute non pos
Abbreviated transcription (Latin):
na uoluntate. hinc est qͦd ipsa uerĩtas
discipłis dicit. Sine me nichil pocestis fa¬
cere. Sed inhis considandũ ÷: qͥa sibo¬
na nr̃ã sic omĩpotentisdi dona sunt: ut
ineis aliquid urm nonsit: cur nos quass
ꝓ meritis ȩtnam retributionem queri¬
mus: Di autẽ ita nrm sunt: ut dona
om̃ipotentis dĩ ñsint: quur exeis omipo¬
teud̃ dõ gras agamꝰ : Sed sciendũ. ẽ. qͥa
mala nrã solũmodo nr̃a sunt: bona aut̃
aspirando nos p̃uenit ut uelimus : qͥ
ad iuuando subsequit᷑: ne in anit uelimꝰ
sed possimꝰ implere quȩ uolumꝰ Preue¬
mente gͣ grã. & bona uoluntate sub se¬
quente. hoc qđ om̃ĩpotentis dĩ donũ ẽ: fit
meritum nrm̃. Quod bene paulus bregi
sententia explicat dic̃s. Plus illis omnnb
laboraui. Qui ne uidetur suȩ uirtuq tri¬
buisse qđ fecerat ad uinxit. Non autem
ego: sed grã dĩ mecum. Qͥa enim celesti
dono pͣuentus.ẽ: quas alienum se abo¬
no suo oꝑe agnouit dics. Non autẽ ego.

Expanded text:
bona voluntate . Hinc est quod ipsa Veritas discipulis dicit: Sine me nihil potestis facere . Sed in his considerandum quia sic bona nostra si omnipotentis Dei dona sunt ut in eis aliquid nostrum non sit, cur nos quasi pro meritis aeternam retributionem quaerimus? Si autem ita nostra sunt ut dona Dei omnipotentis non sint, cur ex eis omnipotenti Deo gratias agimus? Sed sciendum est quia mala nostra solummodo nostra sunt; bona autem aspirando nos praevenit ut velimus, qui adjuvando subsequitur ne inaniter velimus, sed possimus implere quae volumus. Praeveniente ergo gratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat, dicens: Plus illis omnibus laboravi . Qui ne suae videretur virtuti tribuisse quod fecerat, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Quia enim coelesti dono praeventus est, quasi alienum se a bono suo opere agnovit, dicens: Non autem ego.
Abbreviated transcription (Latin):
quando ea quę dĩ sunt. intenta cont̾ẽplacioe
considerant. Sed eoꝵ pennę deponunt᷑. quia
dũ alta dĩ iudicia aspiciunt. sue eis uirtutes
uilescunt Qd̃ aꝑte exponit᷑. cũ statin sub¬
dit᷑. Nã cũ fieret uox suꝑ firmamentũ. qd̾ erat
suꝑ capud eoꝵ: stabant & subunttebant alas
suas. Firmaitũ superiꝰ sub intellectu du¬
plici. iudicauimꝰ exponendũ: Possunt entm
sicut dictũ ẽ. firmaniti nomine celestes potes¬
tates intelligi. Et potest firmam̃ti nomine

Expanded text:
quando ea quae Dei sunt intenta contemplatione quando ea quae Dei sunt intenta contemplatione considerant. Sed eorum pennae deponuntur, quia dum alta Dei judicia aspiciunt, suae eis statim subditur: « Nam cum fieret vox super firmamentum, quod erat super caput eorum, stabant et submittebant alas suas. » Firmamentum superius sub intellectu duplici judicavimus exponendum. Possunt enim sicut praedictum est firmamenti nomine coelestes potestates inte
Abbreviated transcription (Latin):
ad finẽ inundi cendere: & hec eãde̾ castra quo¬
mͦ ambulent uidere: Castra enĩ multitudi¬
nes appellant᷑ exercitꝰ cũ inꝑcintũ ꝑgunt.
aut incerto quolibet loco initinere demo
alia castra continentiũ. atq ab hoc mnundo
recedentiũ qui contra malig̾noꝵ spirituũ
bella cotidie incorde se p̾paratt: alia castra
bonoꝵ coniugatoꝵ. qͥ uiuentes in amore oĩ¬
potentis dĩ concordit᷑ isic uicissim sibi car¬
nis debitũ soluũt. ut camen qͥd dõ de bo¬
nis oꝑib debeant. nullatenꝰ obliuiscant᷑
Sed & si qua ut homines delinqunt: he
incessant᷑ piis actib redimunt. Quia
ergo distincti fidelium ordines ab exortu
sc̃e eccłe usq ad finẽ mudi concordit̾ inuen¬
tes. contra potestates aerias dimicant: castra
ambulant: Et fit quasi qͥdã castroꝵ sontus:
quia in eis adlaudẽ omĩpotentis dĩ. & uirtu¬
tũ gladii & arma miraculoꝵ sonant. De sc̃is

Expanded text:
ad finem mundi tendere, et haec eadem castra quoad finem mundi tendere, et haec eadem castra quomodo ambulent videre. Castra enim multitudines appellantur exercitus, cum in procinctu pergunt, aut in certo quolibet loco in itinere demorAlia castra continentium, atque ab hoc mundo recedentium, qui contra malignorum spirituum bella quotidie in corde se praeparant. Alia castra bonorum conjugatorum, qui viventes in amore omnipotentis Dei concorditer, sic vicissim sibi carnis debitum solvunt, ut tamen quid Deo de bonis operibus debeant, nullatenus obliviscantur. Sed et si qua ut homines delinquunt, haec incessanter piis actibus redimunt. Quia ergo distincti fidelium ordines, ab exortu sanctae Ecclesiae usque ad finem mundi concorditer viventes, contra potestates aereas dimicant, castra ambulant; et fit quasi quidam castrorum sonitus, quia in eis ad laudem omnipotentis Dei et virtutum gladii et arma miraculorum sonant. De sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥmini cũ om̃ib & scimoniã. sine qua ne¬
mo uidebit dm̃. Quia aut̃ nl sine concor¬
dia dõ placeat.: ipsa ꝑse ueritas demonstrat
dicens Si offers munꝰ tuũ ad altare. &
ibi recordatꝰ fueris quia frat̾ tuus hab&e
aliquid aduersũ de. relinque ibi munus
tuũ ante altare.A uade priꝰ reconciliari fra¬
tri tuo. & tunc ueniens offeres munꝰ tuũ:
Ecce a discordantib accipere ñ uult sacrifi¬
ciũ: holocaustũ suscipere recusat: Hinc
ergo ꝑpendite quantũ sit malũ discordie:
ꝓpt qd̾ & illud abicit᷑ ꝑ qd̾ culpa lauxatur
Quia uero electi semꝑ in caritate conuncti stͣ
et hȩc eadẽ eoꝵ caritas sonũ laudis redoit aue¬
toriimalignis uero spͥritib idẽ. antiquis suiꝰ
hostib penã incutit timoris: recte nunc de
pennatis ammalib dicit᷑. Cũ ambularent
quasi sonꝰ erat multitudinis. ut sonꝰ castoꝵ:¬
Libet aut abexortu scẽ eccłe. fidei occłos usq

Expanded text:
sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nesequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . 9. Quia autem nil sine concordia Deo placeat. ipsa per se Veritas demonstrat, dicens: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum ad altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Ecce a discordantibus accipere non vult sacrificium, holocaustum suscipere recusat. Hinc ergo perpendite, quantum sit malum discordiae, propter quod et illud abjicitur, per quod culpa laxatur. Quia vero electi semper in charitate conjuncti sunt, et haec eadem eorum charitas sonum laudis reddit auctori, malignis vero spiritibus, id est antiquis suis hostibus poenam incutit timoris, recte nunc de pennatis animalibus dicitur: Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonitus castLibet autem ab exortu sanctae Ecclesiae fidei oculo usque
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ abstinentie facta ẽ. nsi laqueus culpes
Unde psalmista quoq nullã c̾e̾ contine̾¬
tiã sine comcordia designans. ait: Lauda¬
te eũ in dẏmpano & choro: In tympano
enĩ coriũ siceuͣ resonat: inchoro aut̃ uo¬
ces concordit᷑ cautant: Quid ergo ꝑ tympa¬
num. nisi abstinentia: A. quid̃ ꝑ chorũ
nisi caritatis concordia designat᷑: Qui itaq
sic abstinentiã tenet ut concordiã deserat.
laudat quidẽ in tympano. sed ñ laudat in
choro: Et sunt ñ nulli qui dũ plus sapere
quã necesse ẽ. student. aꝓximoꝵ pace resi¬
liunt: dũ eos uelut hebetes. stultosq con¬
tẽpiunt: Unde ꝑ se ueritas ainmonet di¬
cens Habete in uobis sal: & pace̾ habete int̾
uos: Quisqͥs habere sal sapientie studet: cu¬
ret necesse e̾. quatinꝰ a pace concordie nũꝙͣ.
recedat: Qd̃ uero de his duab uirtutib
diximꝰ: hoc ẽ. de ceteris om̃ib sentiendum

Expanded text:
tus absttus abstUnde Psalmista quoque, nullam esse abstinentiam sine concordia designans, ait: Laudate eum in tympano et choro . In tympano enim curvum siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid ergo per tympanum nisi abstinentia, et quid per chorum nisi charitatis concordia designatur? Qui itaque sic abstinentiam tenet, ut concordiam deserat, laudat quidem in tympano, sed non laudat in choro. Et sunt nonnulli, qui dum sapere plusquam necesse est student, a proximorum pace resiliunt, dum eos velut hebetes stultosque contemnunt. Unde per se Veritas admonet, dicens: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos . Quisquis habere sal sapientiae studet, curet necesse est, quatenus a pace concordiae nunquam recedat. Quod vero de his duabus virtutibus diximus, hoc de caeteris omnibus sentiendum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ urget᷑. Distributionẽ t̾renarũ rerũ ñ
timet asi cidẽ operi caritas desit: quia diui¬
tiarũ subsidio nec ipse eget: Ualde aut̃
in nobis caritatẽ uerã. idẽ. amorẽ humi¬
lẽ quẽ nob̾ uicissimimpendimꝰ timet: &.¬
nimis concordie m̃ę inuidet: quia hanc
nos tenemꝰ in t̾ra. quam ipse tenere uolenᷤ
amisit in cęlo. Bene ergo dicit᷑. t̾ribilis ut
castroꝵ acies ordinata : quia electoꝵ mul¬
titudinẽ eo maligni sp̃s ꝑtimescunt. quo
eos ꝑ caritatis concordiã munitos contra
se & conglobatos aspiciunt: Quanta aut̃¬
sit concordie uirtꝰ ostendit᷑: cuͣ sine illa
uirtutes relique. uirtutes ñ ee̾ monstran¬
tur: Magna enĩ ẽ. iurtꝰ abstinentie: Sed
si qͥs ita ab alimentis abstineat. ut ceteros
incibo di rudicet. & alimenta eade̾ que
ds̃ creauit ad ꝑcipiendũ cũ gr̃arũ actio¬
ne fidelib etiam dãpnet: quid hiric uir¬

Expanded text:
non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non timet, si eidem operi charitas desit, quia divitiarum subsidiis nec ipse eget. Valde autem in nobis charitatem veram, id est amorem humilem, quem nobis vicissim impendimus, timet, et nimis concordiae nostrae invidet, quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse tenere nolens amisit in coelo. Bene ergo dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata, quia electorum multitudinem eo maligni spiritus pertimescunt, quo eos per charitatis concordiam munitos contra se et conglobatos aspiciunt. CAP. sit concordiae virtus ostenditur, cum sine illa virtutes reliquae, virtutes non esse monstrantur. Magna enim est virtus abstinentiae; sed si quis ita ab alimentis abstineat, ut caeteros in cibo dijudicet, et alimenta eadem quae Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus etiam damnet , quid huic vir
Abbreviated transcription (Latin):
Scimꝰ enĩ & constat. quia castroꝵ acies timc
hostib t̾ribilis ostendit᷑. quando ita fuerit
constipata. atq densata: ut in nullo loco
int̾rupta uideat᷑. Nam si ita disponit᷑. ut
locus uacuus ꝑ que̾ hostis possit ingredi
dimittat᷑. ꝓfecto iã suis hostib t̾ribilis ñ
ẽ A nos ergo cũ contra malignos spiritus
spiritalis certaminis acie̾ ponimꝰ. sũ opere
necesse ẽ. ut ꝑ caritate̾ sẽꝑ uniti. atq cons¬
tricti & ñquã int̾rupti ꝑ discordiã inueni
aisi: quia quelibet bona in nob̾ opera fueriñ.
Si caritas desit. ꝑ malũ discordiȩ locꝰ aperit᷑
in acię: unde ad feriendos nos ualeat hostis
intrare: Antiquus uero iminicꝰ. castitatẽ in
nob si sinc caritate fuerit ñ timet: quia ipse
nec carne premit᷑. ut in eiꝰ luxuriã dissol¬
uat᷑. Abstinentiã ñ timet. Ist eidẽ opi quia
ipse cibo ñ nutrit᷑. qui necessitate corporis

Expanded text:
Scimus enim et constat quia castrorum acies tunc Scimus enim et constat quia castrorum acies tunc hostibus terribilis ostenditur, quando ita fuerit constipata atque densata, ut in nullo loco interrupta videatur. Nam si ita disponitur, ut locus vacuus per quem hostis possit ingredi dimittatur, profecto jam suis hostibus terribilis non est. Et nos ergo cum contra malignos spiritus spiritalis certaminis aciem ponimus, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti atque constricti, et nunquam interrupti per diamur. Quia quaelibet bona in nobis opera fuerint, si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad feriendos nos valeat hostis intrare. Antiquus vero inimicus castitatem in nobis, si sine charitate fuerit, non timet, quia ipse nec carne premitur, ut in ejus luxuria dissolvatur. Abstinentiam non timet, quia ipse cibo non utitur, qui necessitate corporis
Abbreviated transcription (Latin):
tra sunt: que bellũ contra potestates aerias
ita sub spetię dilecte describit᷑. ut dicatur
Pulcha es amica mea. siiauis & decora sicut
hierłm t̾ribilis ut castroꝵ acies ordinata:
Quia enĩ hierłm pacis uisio int̾pretat᷑. cuꝰ
nomine patria cȩlestis exprimit᷑.⁊ scã eccła
suauis & decõra ut hierłm dicit᷑ quia eiꝰ ui¬
ta  desideriũ. uisiom iã pacis iitime cõ¬
parat᷑: ut in eo qd̃ auctorẽ suũ diligit. qd
eiꝰ spetiẽ uidere concupiscit. de quo scrip¬
tũ e. in quẽ desiderant angłi ꝓspicere.
ꝑ ipsa iã sui amoris desideria angłis si¬
milis dicat᷑. Quȩ quantũ dõ amabilis
efficit᷑: tanto agit ut maliguis spirttib.
t̾ribilis fiat. Qualit̾ aut̃ sit terribilis.
sub iunctaconparatione ostendit᷑ : id ẽ. ut cas¬
troꝵ acies ordinata: Quid.ẽ. qd̃ scã eccła
hostib suis ut castroꝵ acies sit timendas
Non enĩ a magno intellectu uacat. ista cõ¬
paratio: & idcirco .ẽ. subtilit̾ intuenda:

Expanded text:
ra sunt; quae bellum contra potestates aereas ita sub specie dilectae describitur, ut dicatur: Pulchra es, amica mea, suavis et decora sicut Jerusalem, terribilis ut castrorum acies ordinata . Quia enim Jerusalem pacis visio interpretatur, cujus nomsuavis et decora ut Hierusalem dicitur, quia ejus vita et desiderium visioni jam pacis intimae comparatur, ut in eo quod auctorem suum diligit, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum est: In quem desiderant angeli prospicere , per ipsa jam amoris sui desideria angelis similis dicatur: quae quanto Deo amabilis efficitur, tanto agit ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis, subjuncta comparatione ostenditur, id est, Ut castrorum acies ordinata . Quid est quod sancta Ecclesia hostibus suis ut castrorum acies sit timenda? Non enim a magno intellectu vacat ista comparatio, et idcirco est subtiliter intuenda.
Abbreviated transcription (Latin):
rimas uiderunt: Deponant ergo alas suas
cũ uox suꝑ firmam̃tũ fit: id .ẽ. humilien¬
t᷑ in eo qd̃ apprehendunt. cũ suꝑna conspi¬
ciunt. que ab eis conprehendi ñ possunt.
Sepe ȩtiam scoꝵ cogitationib ipsa quę ha
bent bona blandiunt᷑. ut eoꝵ mentes in ali¬
qua sui fiducia eleuent: Sed ꝓtinꝰ ad occul¬
ta dĩ iudicia recurrunt. quomꝰ alii exiur¬
tutib ad infernũ ꝑ elationẽ corruunt:
alii ex uiciis correcti. ad celũ ꝑ humilita¬
tem leuant᷑ Unde nos adhumilitatem
reuocans ꝓpheta: terret & ammonet
dicens. Uenite & indete oꝑa dñi. quam
t̃̾ribilis in consiliis suꝑ filios hominũ:. Quis
enĩ digne considerare ualeat quantꝰ suꝑ nos
t̾ror sit consilioꝵ dĩ quando & alt̾ ex iurtutib infino
tendit ad uitia: et alt̾ ex uitiis in uirtutib ponit finẽ :
Qa iuixa salomonis uocẽ: st̃ iusti atq sapientes: ioꝑa eoꝵ in

Expanded text:
rimas viderunt. Deponant ergo alas suas, rimas viderunt. Deponant ergo alas suas, cum vox super firmamentum fit, id est humilientur in eo quod apprehendunt cum superna conspiciunt quae ab eis comprehendi non possunt. 18. Saepe etiam sanctorum cogitationibus ipsa quae bent bona blandiuntur, ut eorum mentes in aliqua sui fiducia elevent, sed protinus ad occulta Dei judicia recurrunt, quomodo alii ex virtutibus ad infernum per elationem corruunt, alii ex vitiis correcti ad coelum per humilitatem levantur. Unde nos ad humilitatem revocans propheta terret et admonet dicens: « Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . Quis enim digne considerare valeat quantus super nos terror sit consiliorum Dei, quando et alter ex virtutibus in finem tendit ad vitia, et alter ex vitiis in virtutibus concludit finem? Quia juxta Salomonis vocem: Sunt justi atque sapientes, et o
Abbreviated transcription (Latin):
tunt alas suas: quia scoꝵ mͣtes cũ creatoris
sui potentiã intenta cõtẽplatione cũsiderañ.
uilescunt eoꝵ animo uirtutes quas ha¬
bent. Et tanto fiunt apud se humiles.
quantocis illud altũ. ẽ. qd suꝑ angłos so¬
nat: Fortasse enĩ doctores sunt: Cũ cepe¬
rint taeita mnente cogitare. que sit in ef¬
fabilis dĩ sapientia. que mentes homi¬
nũ sine strepitu uerboꝵ docet & quo¬
mͦ hec ẽade̾ sapientia si auditoꝵ mentes ñ
doccat. uox docentiũ uacue laborat: sua eis ꝓti¬
nꝰ doctrinauilescit. quia neq qͥ plantat ẽ. aliqͥd
neq qͥ rigat. sed qͥ increm̃tu dat ds̃: fortasse
ꝓphetȩ sunt. Sed cũ tacita mente consideraĩ
quia ꝓphetiȩ sue oculo simul omĩa diuini¬
tatis mysteria penetrare ñ possunt. qmͣ
te ꝓphetamꝰ. in illa inmensitate secretoꝵ
uident quia paruͣ ẽ. om̃ẽ qͦd uident. atq
ex ipsa altitudine luminis considerant.
quã minꝰ sit illud qd̾ intento ocło quasi ꝑ

Expanded text:
tunt alas suas, quia sanctorum mentes cum creatoris sui potentiam intenta contemplatione considerant, vilescunt eorum animo virtutes quas habent; et tanto fiunt apud se humiles, quanto eis illud altum est quod super angelos sonat. Fortasse enim doctores sunt; sed cum coeperint tacita mente cogitare quae sit ineffabilis Dei sapientia, quae mentes hominum sine strepitu verborum docet, et quomodo haec eadem sapientia si auditorum mentes non doceat, vox docentium vacue laborat, sua eis doctrina protinus vilescit, quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Fortasse prophetae sunt; sed cum tacita mente considerant quia prophetiae suae oculo simul omnia Divinitatis mysteria penetrare non possunt, quoniam tquia parum est omne quod vident, atque ex ipsa immensa altitudine luminis considerant quam minus sit illud quod intento oculo quasi per
Abbreviated transcription (Latin):
głam. diuinitate suꝑ angłos fuit. sed tamen
angelis ut dictũ est humanitate minoratus.
ex qua & morti subiacuit. At pꝰꝗͣ mortẽ re¬
surgendo calcauit. humanitatẽ suã etiã maies¬
tatib arthangłoꝵ suꝑ posuit. Priꝰ itaq thronꝰ

Expanded text:
gloriam, divinitate super angelos fuit; sed tamen ab gloriam, divinitate super angelos fuit; sed tamen ab angelis, ut dictum est, humanitate minoratus, ex qua morti subjacuit. At postquam mortem resurgendo calcavit, humanitatem suam etiam majestatibus archan
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ mox subdit᷑. & suꝑ similitudinẽ throni si¬
militudo quasi aspectꝰ hominis desuꝑ: Mãsi ita
ut dictũ ẽ firmam̃tũ exprimit᷑ dñs. & rursus
homo accipit᷑ dñs. qua ratione potest intelli¬
gi. & ipse suꝑ thronũ. & ipse sub throno: Sed
astrictos huiꝰ questionis nodos ipse soluit de
quo loqmñ: qui ꝑ afflatũ scĩ sp̃s ea quȩ clausa st̃
aꝑit. Incarnatꝰ enĩ unigenit᷑ patris. ꝑ hoc quod
homo factꝰ ẽ. infra angłos fuit. sicut de eo scrip¬
tũ ẽ. Minuisti eũ paulontinꝰ ab angłis. Resurgeis
autẽ & ascendens in celos. om̃ib angelicis
potestatib p̾sidet: sicut de eo illic rursus
scriptũ ẽ. Omĩa subiecisti sub pedibus eius
Et sicut ipse ait. Data ẽ mͥ om̃is potestas in celo
& in t̾ra. firmam̃tũ gͦ sub throno. & homo suꝑ
thronũ ẽ. quia ꝑ humanȩ assũptionẽ nature.¬
& ipse. ẽ. sub angłis natꝰ. & ipse suꝑ angłos exal¬
tatus: qui & priꝰquã ꝑ resurrectionis exaltaret᷑

Expanded text:
cum et mox subditur: « Et super similitudinem throni, similitudo quasi aspectus hominis desuper? » Nam si ita, ut dictum est, firmamento exprimitur Dominus, et rursus homo accipitur Dominus, qua ratione potest intelligi, et ipse super thronum, et ipse sub throno? Sed astrictos hujus quaestionis nodos quo loquimur, quo loquimur, qui afflatu sancti Spiritus ea quae clausa sunt aperit. Incarnatus enim Unigenitus Patris per hoc quod homo factus est, infra angelos fuit, sicut de eo scriptum est: Minuisti eum paulo minus ab angelis . Resurgens autem et ascendens in coelos, omnibus angelicis potestatibus praesidet, sicut de eo illic rursum scriptum est: Omnia subjecisti sub pedibus ejus . Et sicut ipse ait: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Firmamentum ergo sub throno, et homo super thronum est, quia  ipse super angelos exaltatus. Qui et priusquam per resurrectionis exaltaretur
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ait: Siqͥs hoc uel illud fecerit.
applicat illiis adꝰ eos. uidelicet sacerdotes:
Qui rursum dicit: Diis n detrahes: id
ẽ. sacerdotib: Et sicut psalmista ait:
Q stetit in sinagoga deorũ: ui mes io
aut̃ deos discernit: Essentialit̾ aut̃ deus
dicit᷑: sicut ad moysem dicit:. Ego sũ
deus patris tui abraham: ds̾ isaac & d̃s
iacob Unde paulus apłs uolens. nun¬
cupattuũ di nomen ab essentiali dis¬

Expanded text:
Moyses ait: Si quis hoc vel illud fecerit, Moyses ait: Si quis hoc vel illud fecerit, applica illum ad deos, videlicet ad sacerdotes . Qui rursum dicit: Diis est sacerdotibus. Et sicut Psalmista ait: Deus stetit in synagoga Deorum, in medio autem Deos discernit. Essentialiter autem Deus dicitur, sicut ipse ad Mosem dicit: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Unde Paulus apostolus volens nuncupativum Dei nomen ab essentiali dis
Abbreviated transcription (Latin):
in scoꝵ cordib amorẽ: & ipse ex amanti¬
petrus fleiit amare: sed tamen illic pre¬
iuittit᷑ quia dñs iħs respexit petrum:
Uenit maria magdalene post multas ma¬
culas culpe: ad pedes redẽptoris nr̃i cũ
lacrimis. Sed quis illã infũdit intꝰ. nisi
qui benigne suscepit foris: Quis illam
ad lacrinas urgebat. ꝑ conpunctionis
sp̃m̃. nisi qͥ hanc exteriꝰ coram simul
recunbentib recipiebat aduieniã : Re¬
dẽptor igit᷑ nrͣ peccatricis mulieris mͣ¬
tem exthrabebat. cũ de culpa conpun¬
geret: suscipiebat ut a culpa liberaret: Be¬
ne ergo iste alarũ sonꝰ. quasi sonꝰ sublimis
dĩ dicit᷑: quia quicqͥd in scõꝵ uirtutib
aꝓpheta. sublimis dĩ ẽe̾ memorat᷑. In scripp¬
tira &. eni sacra. aliquando ds nruncupa¬
tiue: aliquando essentialit᷑ dicit᷑. dicitur:
Nuncupatĩue enĩ dicit᷑ sicut seriptũ ẽ.
Ecce constitui te dm̃ pharaonis: &e sicut

Expanded text:
in sanctorum cordibus amorem, et ipse ex amantiin sanctorum cordibus amorem, et ipse ex amantiPetrus flevit amare, sed tamen illic praemittitur quia Jesus respexit Petrum . Venit Maria Magdalene post multas maculas culpae, ad pedes Redemptoris nostri cum lacrymis ; sed quis illam infudit intus, nisi qui benigne suscepit foris? Quis illam ad lacrymas urgebat per compunctionis spiritum, nisi qui hanc exterius coram 1236 simul recumbentibus recipiebat ad veniam? Redemptor igitur noster peccatricis mulieris mentem extrahebat cum de culpa compungeret, suscipiebat ut a culpa liberaret. Bene ergo iste alarum sonus quasi sonus sublimis Dei dicitur, quia quidquid in sanctorum virtutibus memoratur. In Scriptura etenim sacra aliquando Deus nuncupative, aliquando vero essentialiter dicitur. Nuncupative enim dicitur, sicut scriptum est: Ecce constitui te deum Pharaonis . Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in mundo diffusa.e: quanti iam paruu¬
li. quanti grauiores. quanti fortes iuue¬
nes. quanti in becilles. quante conuerse
pecctrices. quante anus uirgines per
fidem. ꝑspẽ. ꝑ amorẽ ad celestia euolant.
quis dicere. quis estimare fufficiat. :¬
Ecce alarũ sonitꝰ qͥ prius in paucis anim¬
malib fuit : iam nunc in popłis resonat.
iam nunc mundi multitudinẽ ad cȩles¬
te desideriũ penȩ uirtutũ leuant. Bene
ergo dicit᷑. & audiebam sonũ alarum. qua¬
si sonũ aquarũ multarũ: quia sicut
prefati sumꝰ ille uirtutũ somis. qui in
aure dĩ priꝰ ex paucis sc̃ĩs fatꝰ ẽ: postmo¬
dum ex aquis multis. idẽ. ex unume¬
rabilib ẽ popłis multiplicatꝰ. De quo so¬
.ẽ. qd̃ alarũ sonꝰ. in scĩs animalib quasi sonꝰ
sublimis dĩ dicit᷑. iusi qd̾ omip̃s d̃ .&. ipse
implet mentes scõꝵ celesti desiderio. &
ipse exaudit impletas : Ipse &. enĩ creat

Expanded text:
in mundo diffusa est, quanti jam parvuin mundo diffusa est, quanti jam parvuli, quanti graviores, quanti fortes juvenes, quanti imbecilles, quantae conversae peccatrices, quantae anus, virgines, per fidem, per spem, per amorem, ad coelestia evolant; quis dicere, quis aestimare sufficit? Ecce alarum sonus, qui prius in paucis animalibus fuit, jam nunc in populis resonat. Jam nunc mundi multitudinem ad coeleste desiderium pennae virtutum levant. Bene ergo dicitur: Et audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quia, sicut praefati sumus, ille virtutum sonus qui in aurem Dei prius ex paucis sanctis factus est, postmodum ex aquis multis id est ex innumerabilibus est populis multiplicatus. De quo soest quod alarum sonus in sanctis animalibus quasi sonus sublimis Dei dicitur, nisi quod omnipotens Deus et ipse implet mentes sanctorum coelesti desiderio, et ipse exaudit impletas? Ipse etenim creat
Abbreviated transcription (Latin):
uod ꝑ exempla iustoꝵ multi ꝓficuit.
superioris locutionis fine tractatũ
.ẽ: atq hoc ipsũ ꝓpheta nobis cerciꝰ
apperit: cũ his que dixerat adiungit & au¬
multarũ. Solent in sacro eloquio ꝑ aquas
popłi designari: Unoe ꝑ ioħm dicit᷑. Aquȩ
uero sunt popłi. Idcirco aut̃ aquis popłs de¬
signat᷑ : quia & in uita sonũ habet ex tumul¬
tu carnis. & cotidie defluit. ex cursu morta¬
litatis: Ut aut̃ sepe iã diximꝰ ale sunt ani¬
maliũ. uirtutes scõꝵ. Quidẽ. ergo qd̃ ꝓphe
ta alarsĩ sonũ audit quasisonũ aquarũ
multarũ. nsi qd̃ ex omĩptis dĩ pietate ille
ale uirtutũ que in paucis prius scis sona¬
bant. iam nunc predicatione diffusa. in
multoꝵ popłoꝵ conuersatione resonante
Incarnato enĩ passo. acresurrente dño.
pauca pennata animalia fuerunt: quia
rari ualde extiterunt qͥ celestia desidera¬
rent. & uirtutũ pennis se in alta suspende¬
rent Sed postquã diuiłatis eiꝰ predicatio

Expanded text:
uod per exempla justorum multi proficiunt, superioris locutionis fine tractatum est. Atque hoc ipsum propheta nobis certius aperit cum his quae dixerat adjungit: multarum. 1. Solent in sacro eloquio per aquas, populi designari. Unde per Joannem dicitur: Aquae vero sunt populi . Idcirco autem aquis populus designatur, quia et in vita sonum habet ex tumultu carnis, et quotidie defluit ex decursu mortalitatis. Ut autem saepe jam diximus, alae sunt animalium, virtuteslarum sonum audit, quasi sonum aquarum multarum, nisi quod ex omnipotentis Dei pietate illae alae virtutum, quae in paucis prius sanctis sonabant, jam nunc praedicatione diffusa in multorum populorum conversatione resonant? Incarnato enim, passo ac resurgente Domino, pauca pennata animalia fuerunt, quia rari valde exstiterunt, qui coelestia desiderarent, et virtutum pennis se in alta suspenderent. Sed postquam divinitatis ejus praedicatio