comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.i. hospiciũ petens. quia hostio pedem inferat. Annqͥtio¬
eñi hospites qui recpiebant et qui raipiebant̾ uenu¬
bant ad hostiũ et ponebant pedem ĩeo et firinabart
ꝙ unus nor denperet aliũ. unde qui rechpoit. et qu h¬
cipitur hospes dr̃. ut̾q enĩ ponendo pedem in hostio au¬
petens ethĩa est. unde facilis benignus aptus. a

Expanded text:
stium petens, quia hostio pedem inferat. Antiquitus hospes qui recipiebat et hospes qui recipiebatur veniebant ad hostium et ponebant pedem in eo et firmabant quod unus non deciperet alium, unde et qui recipit et qui recipitur hospes dicitur; uterque enim, pedem in hostio petens ethymologia est. Unde facilis, benignus, aptus et
Abbreviated transcription (Latin):
Hermafroditus herma apud gretos dr̃ mascłs a frondi.
femĩa nũcupatur. unde hermafroditus uł hermafrodita
dt̃ qui utrũq sexum. ht̃. ħ alio nomĩe duttut androgeꝰ
hn dextram mamillã uitilem siustrã muliebrem hñteẜ
birissĩ cocundo eti giguũt et parsũt. Et quia talis homo
tudine hermafroditus dicituc inftratus. quillase med¬

Expanded text:
Vel herma, apud Grecos, dicitur masculus, afrodis femina nuncupatur, unde hermafroditus vel hermafrodita dicitur qui utrumque sexum habet. Hic alio nomine dicitur androgenus: hii, dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt; et, quia talis homo quadam similitudine hermafroditus dicitur castratus, quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
hereo. et elus compoĩta sunt neutra. et faciunt p̾fitum in
si. et supinũ in sum. Et producit. he.¬
Heres. ab herus. dicitur hic et hec heres. dis. ꝓprie filius
heri. quia ei succed̾e̾ d inheditate. l et heredes dicantur
alii qui in ħeditatẽ succedũt uł ħes dicitur a rebus addi¬
tis siue ab ħere. quia possidet agrum. et censũ soluit uel¬
dr̃ heres ab hereo quia ꝓxime ad hereat et ab heres ħ ħe¬
Neresis ab hereo pro ĩumi uł dubitare diatur ħ heresis.
sis .I. diuisio ab unitate fidei. qͥa nimis ad heret illis uił
quia facit illos dubitare in fide quos inuadit uł ħesis ĩ¬

Expanded text:
Hereo et eius composita neutra sunt et faciunt preteritum in -si et supinum in -sum et producunt hem ab herus hic et hec heres -dis, proprie filius heri, qui ei succedere debet in hereditatem, licet et heredes dicantur etiam alii qui in hereditatem succedunt. Vel heres dicitur a rebus additis, sive ab ere, quia qui possidet agrum et censum solvit; vel heres ab hereo, quia proxime adhereat, et hinc hoc hereItem ab hereo pro inniti vel dubitare hec heresis -sis, idest divisio ab unitate fidei, quia nimis adhereat illis, vel quia facit illos dubitare in fide quos invadit; vel heresis in
Abbreviated transcription (Latin):
pro eodem et dr̃ a linea. quia lineatim flũt littere .I.
quibusdã lineis et prrotrarcõib grãmaton u̾titur in
hic grãmatus qui sumit iniddũ legendi. uł qui ꝑ
sic dostribitur. grãmatica est scĩa recte scribendi rate prro¬
nũciandi. recte construendi. gnara. gnam. docet enĩ
hoc ars. rette scribere. sine quo non est habere ꝑfc̃ionẽ
ip̃ius artis. Nec tamer ob hoc in iũgo scritendi offi¬
et oĩno figuras sibi elegantet et artiticiose toquitu
Etihoc quide̾̃ necessariũ est. S non sufficiens liauins
alia duo que restant. que ad huis artin qu dltie
nem eriguntur.s. recte scire prũciare etueste oiusr
Ex quib om̃ib quasi integralit᷑ hec ars conilm
Et comꝑatur. tior. ssimꝰ Unde grãmatice. ciuis. lts
adubium. Et grãmatizo. ⁊as .I. grãmatice loqul ua

Expanded text:
deo dicitur a linea, quia lineatim fiunt littere, idest quibusdam lineis et protractionibus. Gramaton vertitur in hinc hic gramatus, qui sumit initium legendi vel qui pesic describitur: gramatica est scientia recte scribendi, recte pronuntiandi et recte construendi gnara; docet enim hec ars recte scribere, sine quo non est habere perfectionem ipsius artis. Nec tamen ob hoc scribendi offia, et omnino figuras sibi eleganter et artificiose coaptare; et hoc quidem necessarium est, sed non sufficiens, sicut nec alia duo que restant, que ad huius artis quoquenem exiguntur, scilicet scire pronuntiare et recte construere, ex quibus omnibus quasi integraliter consistit. et comparatur -cior -simus, unde gramatice -cius -sime adverbium, et gramatizo -as, idest gramatice loqui.
Abbreviated transcription (Latin):
.cas .I. honorare honorẽ impedire. unde honorificus. ca.
cum. Et comꝑatur. S tamẽ comꝑatiua non sũt an u¬
sui. et hic et hec et hoc honorificens. tis. s non est ĩ usu
t̃ eius comꝑatiua sunt in usu. fit ergo quedã mixta
comꝑacio ex comꝑatiuis istius et ex hoc põitĩo. hono¬
⁊tficus. centior. sumiꝰ. unde honolifice.cencius. ssime. ad¬
ũbium. et ħ honorificenie. cie. sib honorificens .i. ho

Expanded text:
 honorare, unde honorificus -a -um, et comparatur, sed eius comparativa non sunt in usu; et hic et hec et hoc honorificens -tis, sed non est in usu, tamen eius comparativa sunt in usu: fit ergo quedam mixta comparatio ex comparativis istius et ex hoc positivo, honorificus -centior -centissimus, ude honorifice -centius -centissime adverbium, et hec honorifice
Abbreviated transcription (Latin):
sicut robut omĩs ligni cutis et spẽs. quia sit siunis¬
sima spãliter tñ est quedã herba que nascitur cx hus¬
no sangne. Et q̃dam alia herba q̃ etiã mortua recents
ħbn renascitur et uulgo ita uocatur et dr̃ sic. quia rai¬
rũt. Qñq eciam inuenitur pro radice talis herbe.Itĩ

Expanded text:
sicut robur omnis ligni cutis et species, quia sit firmissima. Specialiter tamen est quedam herba que nascitur ex humano sanguine, et quedam alia herba que etiam mortua recenti herba renascitur et vulgo ita vocatur; et dicitur sic, quia mulerunt; quandoque etiam invenitur pro radice talis herbe.
Abbreviated transcription (Latin):
Hystorio. ab histerion ꝙ est gesticulari  l a
stus et hĩtus hoĩm scit rep̃sentare. unde hpsatloulos
faciei aponentes repñtabatt hĩtus et gestꝰ diulb¬
hyo hias. mestate tra est huilca. cũ. est fissa. et rimosas
lore solis. Et componit᷑ semi ulcus.ca. cumi. li qoas

Expanded text:
tur. H 51 HYSTERION, idest gesticulare; undegestus et habitus hominum scit representare, unde hystriones faciei apponentes, representabant habitus et gestus diestate est terra hyulca, cum est fissa et rimosa calore solis. Et componitur semiulcus -a -um, ides
Abbreviated transcription (Latin):
puus. et semipetalis piscitulus sic dictus quia herendo
nanem retineat. l enĩ ruant uenti. licet seniãt ꝓcelle
nauis nauis ñ .q. radrcnta in mari stare uidetur nec mo¬
eius hanc lactim morara capplłant quia cogat mnoretes
tudinẽ illius piscis stũ et hoc dicit ambrosiuas¬

Expanded text:
parvus et semipedalis pisciculus, sic dictus quia herendo navem retineat: licet ruant venti, licet seviant procelle, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moeius’; hunc Latini moram appellant, quia cogat morari tudinem illius piscis factum,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uulgo dr̃ assazare. Et componitur aggusto. stas.I
ualte uł iuxta gustare. Item congasto. stas .I. simul gu¬
stare. Item de gusto. stas. ualde uł de orsum uł de aliquo
gustare. Item p̾gusto. stas. p̃libare ante gustare. Item¬
regusto. stris. Itum gustare. Gusto et eius composita neu¬

Expanded text:
quod vulgo dicitur assaiare, et componitur aggusto -as, idest valde vel iuxta gustare; congusto -as, simul gustare; degusto -as -are, valde vel deorsum de aliquo gustare; pregusto -as, prelibare, ante gustare; regusto -as, iterum gustare. Gusto et eius composita neu
Abbreviated transcription (Latin):
Nanuis . iii. ma. ge. est ferrũ recuruũ cum quo capiũt᷑
quidã. unã semꝑ amo quius non soluor ab hanio. hamiꝰ
etiam harus assex conclauis qui subtegitur terra-
inueis. subarlorib defendendis. uł in domo arca scrinea
it fhauros ut si alũ fur in grediatur eius pedibus infi¬
gatur. et ita fur dep̃hendatur. Et tunc corr primã. Et ab¬

Expanded text:
urvum cum quo capiuntur versus ‘unam semper amo cuius non solvar ab hamo’. Hamus etiam hamus asser cum clavis qui subtegitur terra in vineis sub arboribus defendendis, vel in domo circa scrinia et thesauros, ut, si aliquando fur ingrediatur, eius pedibus infigatur et ita fur deprehendatur; et tunc corripit
Abbreviated transcription (Latin):
meron. Grues in iusso et uoluntario usu in nocte sollicitã
e̾tent custodiã dispoĩtos uigiles seruant et ceteris consor¬
tibus gn̾is quiescentib alie amĩeunt et explorant. nequã
tutelam post ubi bigiliaꝵ fu̾it tempus impletũ ꝑfuncta
muñe in sompnũ se premisso clangore componit ut extitet
dormientẽ au uicẽ muneris traditura est. at illa uolens.
suscipit sortem nec usu nr̃o in uita et pigrior sompno re¬
nũciat. S impigre suis extutitur estratis ⁊ uice̾ exseqͣr
Et ꝙͣ accepit grãm pari custodia atq officio rep̃sentat. I teo
nulla discrerio quia deuocio nͣlis. Ideo tuta custodia quia
uoluntas liba. ¶Hũc eciam uolantes ordinẽ seruant
et hac mod̾acõne omnẽ laborẽ alleuiant ut ꝑuices firi¬
gantur ductus sui mun̾e p̃cedit enĩ una et p̾currit ceteris
deinde conũtitur et sequẽti soxtem ducendi agminis. cedit
Quid ħ pulcrius et laborem om̃ib et honorẽ ẽẽ cõem nͨ¬

Expanded text:
usso et uoluntario usu grues in nocte sollicitam exercent custodiam! dispositos uigiles cernas, et ceteris consortibus generis historia aliae circumeunt et explorant, ne qua tutelam. post ubi uigiliarum fuerit tempus impletum, perfuncta. munere in somnum se praemisso clangore cooponitconponit, ut excitet dormientem cui uicem muneris traditura est. at illa uolens suscipit sortem nec usu nostro inuita et pigrior somno renuntiat, sed inpigre suis excutitur stratis, uicem exsequitur et quam accepit gratiam pari cura atque officio repraesentat. ideo nulla desertio, quia deuotio naturalis, ideo tuta custodia, quia uoluntas libera. hunc etiam uolantes ordinem seruant et hac moderatione omnem laborem adleuant, ut per uices fungantur ductus consilio munere. praecedit enim una ceterisdeinde convertitur, et sequenti sortem ducendi agminis cedit. Quid hoc pulchrius, et laborem omnibus et honorem esse commun
Abbreviated transcription (Latin):
singli ꝑtiri curris disc̾ent obsequia imperia q diuitere
nemo esse ⁊ bonoꝵ exors nullus ĩmimis laboris. ħ erat
pulchrimus retum status nec in solescebat quistͣ ꝑpetua
potestate nec diuturno seruicio frangebatur.quis et
sine in uidia erat ordine muneris et temporis modera¬
cione delata ppomocio. et tołabilior uidebatur que coĩ
cadelat sorte custodia. Nemo audebat alium seruicio pͥrt᷑u
cui sibi successus in horiore mutuo forent subeunda fa¬
stigia. Ilemii labor giius ꝙ̃ dignitas secitura rene
ꝑtũ et ducatus sui cedat in signe. fiat q uolens nũo
postremus exprimo. Nos autem nõ solum. de prirs s
etiã demedio sepe contendimꝰ et p̾mos discubitus incon¬
uinio uendicamus. ac si semel delatum fu̾it uolumꝰ¬

Expanded text:
singuli partiri curas discerent, obsequia imperiaque dividerent, nemo esset honoris exsors, nullus immunis laboris. Hic erat pulcherrimus rerum status, nec insolescebat quisquam perpetua potestate, nec diuturno servitio frangebatur; quia et sine invidia erat ordine muneris et temporis moderatione delata promotio; et tolerabilior videbatur quae communi cadebat sorte custodia. Nemo audebat alium servitio premere, cujus sibi successuri in honorem mutua forent subeunda fastidia: nemini labor gravis, quem dignitas secutura rele et ducatus sui cedat insigne, fiatque volens numero postremus ex primo? Nos autem non solum de primo, sed etiam de medio saepe contendimus, et primos discubitus in convivio vindicamus: ac si semel delatum fuerit, volum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ħ gurgustiũ. stii. cella modica uł domus pauꝑũ
angusta seneta et tenebrosa uł locus tabernarũ tene¬
brosus ubi turpia cõuiuia fiũt uł ubi pisces mittũtur
uł re te piscatoꝵ. quia in aquis cuituliones dep̃hendert
et gurgustiũ capite piscium ilsius.

Expanded text:
c gurgustium, cella modica vel domus pauperum angusta, secreta, tenebrosa; vel locus tabernarum tenebrosus, ubi turpia convivia fiunt; vel ubi pisces mittuntur; vel rete piscatorum, quia in aquis curculiones deprehenderepelle eius et gurgustium capite piscium illius’.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur quia maxiniã ẜuant inuolatu concordiam.
bnde dicũtur dedicate concordie.uł ideo tractum est.
agrnbus. quia detibiis gruũ solent fieri fistule que
dr incongnio.is .I. maturare ĩmin̾e. impẽdłre instare.
Etppprie didtur demalo. malũ ingruit quasi contra cori¬
gniũ et bonũ est qd̾ impendet .I. contra congruttate. uẽt
gruo neuttũ est cum omib suis compoĩtis. et facit pre¬

Expanded text:
que maxime servant in volatu concordiam, unde etiam dicuntur dedicate Concordie; vel ideo tractum est a gruibus, quia de tibiis gruum solent fieri fistule, ques, idest maturare, imminere, impendere, instare; et proprie dicitur de malo: malum ingruit, quia contra congruum et bonum est quod impendet, idest contra congruitatem venit. Gruo neutrum est cum omnibus suis compositis et facit
Abbreviated transcription (Latin):
est ab eleccõne ꝙͣ quisq arbitrio suo ergo dicta est ad in¬
stituenda uł suscipienda quel spe sibi eligit. Nobis uero
nichil ex arbitrio mõ in drcere licet. S nec eligere hulus
rei apłos dei hũis auictores qui nec tp̃r quicꝙͣ ex suo arbi¬
trio qd̾ induc̾ent eleg̾unt. S acceptam a ip̃o disciplinaĩ¬

Expanded text:
est ab electione quam quisque arbitrio suo, ad instituenda vel suscipienda quelibet, ipse sibi eligit. Nobis vero nichil ex arbitrio nostro inducere licet, sed nec eligere: huius rei apostolos Dei habemus auctores, quia nec ipsi quicquam ex suo arbitrio quod inducerent elegerunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
gerontis. et li ge ronta. te.I fener uł sacerdos. bnte genꝰ¬
teus. tea. teum. et geronticus.ca. tum .I. senilis uł sacge¬
bilis in quo pauꝑes et ꝓpt̃ senectutẽ solam in tirmi hoig
curantur et pascunt᷑. et ur̃ compõttum a geron et comos
ꝙ est uilła uł comedo. quia talis locus in leca s. sil uosis q
iu uillis solz eẽ. ut ibi gerontes comedant et reficiant᷑¬
gerra .I. piscis in sipidus et millrꝰ saporis. In piꝰali bero
ad huc aliud significat Nam gerre geriaꝵ dicũtur sea
ferree cirta altaria et choros. unde g̾rtus.ta. tum. geri
circũdatus et septus.
uł in sipiens stultus. in discretus in sipidus ad moduma
illius piscis uł garrulus. et turc dictur gerto .q. garro
congerro. congeronis .I. gerro simul cum a lio. uldi¬
g̾rones dicũtur qͥ aliena ad se congerrant.

Expanded text:
geron -tis, et hic geronta -te, idest senex vel sacerdos, unde geteus -a -um et geronticus -a -um, idest senilis vel sacerabilis in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curantur et pascuntur. Et videtur compositum a geron et comos, quod est villa, vel comedo, quia talis locus in locis silvosis et in villis solet esse, ut ibi gerontes comedant et reficiantgera est piscis insipidus et nullius saporis. In plurali vero adhuc aliud significat: nam gere -arum dicuntur sepes ferree circa altaria et choros, unde geratus -a -um, geris circumdatus et septus. vel insipiens, stultus, indiscretus, insipidus ad modum illius piscis, vel garrulus, et tunc dicitur gerro quasi garrocongero -onis, gero simul cum alio; vel congerones dicuntur qui aliena ad se congregant.
Abbreviated transcription (Latin):
ageratumore. et ħ griuma. me. crusta que fit in laterib
doli ꝓptꝰ uinũ. unde grumosus. sa. sum. Et comꝑatur
unde hec grumositas. grumositatis¬
Onuida. de. fe.go. in ferior pars. tecti campane aqua sil¬
uł agrunda guatas aque fundere uł a grunda tadere gut¬
tatim. Et hinc ħ grundatoriũ idem ꝙ griuida uł quod¬
sc pd  et parietem uel ipsa grunda.

Expanded text:
icitur ager a tumore, et hec gruma -e crusta que fit in lateribus dolii propter vinum, unde grumosus -a -um, et comparatur, unde hec grumositas. G 9NDA -e, inferior pars tecti campane, a qua distilvel a grunda guttas aque fundere, vel a grunda cadere guttatim. Et hinc hoc grundatorium, idem quod grunda, vel quodctum et parietem vel sub ipsa grunda.
Abbreviated transcription (Latin):
S granidũ de accũti fecunditate. ut arbor grauida pomis
et mulier grauida fetu. Item graues dñis autẽticos ue¬
nerabrles. unde contemptibiles lenes dicimꝰ. Et dicitur
grauis pro consilio et constancia. quia non leni motu
dissilit et fixa const ancie grauitate consistit. Et com
grauedo. dinis. Graiuitas expondere cũ et siũa constat
s grauedo uł grauitudo corporis est. Item qͥnta etas dr̃
grnuitas que est declinacio a inuentute insenentutẽ. nõ¬
dum senectus. s iam non inuentus. Item agrnus. Gra

Expanded text:
gravidum de accidenti fecunditate, ut arbor gravida pomis, et mulier gravida fetu. Item graves dicimus autenticos, venerabiles, unde et conteGravis pro considesilit, sed fixa constantie gravitate consistit; et compgravedo -nis: gravitas ex pondere animi et sententie constat, sed gravedo -nis gravitudo corporis est. Item quinta etas dicitur gravitas, que est declinatio a iuventute in senectutem, nondum senectus sed iam non
Abbreviated transcription (Latin):
G intutus. agratus. dr̃ gratuitus .ta. tum .I. gratis.
datus. et hĩtus. unde gratuite adu̾biũ gratis. sponte
sine cã pro quo inuenitur qñq gratuito abłs et dat̃s¬
agere. Unde gratulamẽ. ñs. et gratulabũdus. da. dũ.¬
I. letus. uł letabũdus. et gratulant᷑ .i. letanter. Et corr̃
sus acceptabilis placitus et gratas memor beneficii et
gratus .I. remiun̾atus. Et comꝑactur.tio. ssimus. unde gra¬
te.nius. ssime. adu̾bium. et ħ gratitudo. dinis. et com¬

Expanded text:
 Item a gratus gratuitus -a -um, idest gratis datus et habitus, unde gratuite adverbium, idest gratis, sponte, sine causa; pro quo quandoque invenitur gratuito, ablatiagere, unde gratulamen -nis et gratulabundus, idest letus vel letabundus, et gratulanter, idest letanter. Item sus, acceptabilis, placitus; et gratus, idest memor beneficii; et gratus, idest remuneratus; et comparatur -tior -simus, unde grate -tius -sime adverbium et hec gratitudo -nis; et com
Abbreviated transcription (Latin):
fuendũ. futum. futu. fuens. et futurus.i. eẽ. Et est modo
defectiuũ. tm̃ enĩ p̾t̾itum tempus. et que formantur a
sigͣtionis. et sum raret p̾t̾ito et p̾fitum huius u̾bi fuo
non hẽbat pñs in usu. Ideo sum es. est. accepit istud p̃¬
tĩtum mutuo. Et itti ex. sum. es. est. et ex ħ p̾t̾ito fui
fcm̃ est quasi unũ u̾bum. Et cum. sum. es. est. hẽat duo
ꝑticipia scil. eus. et futurus. ers. formatur asum. es.
integrum faciebat. supinũ. futũ.tu. Et hinc addita. rus

Expanded text:
-dum, futum -tu et fuens et futurus, idest esse, et est modo defectivum: tantum enim preteritum et que formantur a significationis, et sum carebat preterito, et preteritum huius verbi fuo non habebat presens in usu, ideo sum es est accepit illud preteritum mutuo, et ita, ex sum es est et ex hoc preterito fui, factum est quasi verbum unum. Et, cum sum es est habeat duo participia, scilicet ens et futurus, ens formatur a sum es integrum faciebat supinum futum -tu et hinc, addita -rus
Abbreviated transcription (Latin):
granare. uł grana ĩ orrea ĩ mittere et reponere. Grano
et eius compoĩta sunt actiua. Et ꝓducit hanc sillabã gri.
Graphici a grãma uł a grãmaton apud grecos. dicit᷑
graphos .I. scriptor. unde graphi a scriptum. et grapho.
phas .I. siribo. bis scripsi. Et componit᷑ apud gretos. cata
alia in pr̃ti. aliter enĩ iũctura compõnis non maneret
ĩmobilis. Qd̾ presc̾. asserit aꝑte. et a grapho. ħ graphꝰ
.I. scriptor. Unde grapho. phas.I. scribere. Item a graphꝰ¬
phii .I. stilus. sum quo scribitur incerai.
est grassari. in uad̾e ꝓpetrare. latro anari p̾tari. ĩ pugnate
aprie grissars. est crudelr̃ gradi. et dr̃ sic aibimpetu gra¬
diendi ut dicatur grassari.q. cum impetu gradi. ad cru¬
teliter agendũ. unde ħ grassator. qui crudelit̾ agit. latro
predaitor semens crudeliter et homicida. Ei ponitur qñq¬

Expanded text:
granare vel grana in horreum immittere et reponere. Grano et eius composita sunt activa et producunt hanc sillabam gra-.  a grama vel gramaton apud Grecos dicitur graphos, idest scriptor, unde graphia, idest scriptura et grapho graphas, idest scribo scripsi; et componitur apud Grecos catagalia in preterito: aliter enim iunctura prepositionis non maneret ut immobilis, quod Priscianus asserit aperte. A graphos hic graphus, idest scriptor, unde grapho -as, idest scribere, et compidest stilus, cum quo scribitur in cera.s grassatum, invadere, perpetrare, latrocinari, predari, impugnare. Proprie grassari est crudeliter, et dicitur sic ab impetu gradiendi, ut dicatur grassari quasi cum impetu gradi ad crudeliter agendum; unde hic grassator -ris, qui crudeliter agit, latro, predator, seviens crudeliter, homicida: Iuvenalis
Abbreviated transcription (Latin):
Heber fuit pro nepos sem. et int̾pretatur transitus.
siret deus nec ꝑseueraret in eis translata ad gentes grã.
ex ip̃o enĩ orti sunt hebrei et duti. ab heber. d̾iuatur he¬
breus .a. un. qd̾ in f̾pretatur transiens uł transitus¬
sitores quo nomĩe admouentur ut depeiorib ad meliora trã¬
seant. et prestinos errores relinqnͣt. Et cib hebreus hebraicꝰ¬

Expanded text:
HEBER fuit pronepos Sem et interpretatur transitus, siret Deus, nec perseveraret in eis, translata ad gentes gratia; ex ipso enim orti sunt Hebrei et dicti. Ab Heber hebreus -a -um, quod interpretatur transitus vel transitositores, quo nomine admonentur ut de peioribus ad meliora transeant et pristinos errores relinquant. Et ab hebreus hebraic
Abbreviated transcription (Latin):
aucoram trnhit ne extusiatur fluctibus itaq non sus
se liberat uirib s ailieno stabilit et regit ponts  auiꝰ¬
cio nante uelut signũ future ꝑtiubricionis tabesart
sibi pretauent ne eos imꝑatos turbo ĩ promsus iuenr¬
sum ingoniũ ẽẽ huiꝰ atq uirtutẽ tum uideat istos u
quilonẽ tñ solenuẽ obeunde fecunditatis ꝑegrina cõm
naci ingenio componere aĩed eriguo corpore teñ ualisi¬
tatis assum̃e ut maximais nauiũ plenus iurtertes
in mediis fluctibus sistant sic breuis pisciculus hepr
tanta facilitate moratur nauẽ iugentẽ statuer ullas
radicatã mari hr̃e uideas nec morieri aliquã dm euli
mobilẽ seruat. et in ista sigõne. s. pro pisciciulo ꝓduat

Expanded text:
anchoram trahit, ne excutiatur fluctibus. Itaque non suis se liberat viribus sed alieno stabilit et regit pondere. Quo indicio, nautae velut signum futurae perturbationis capessunt, et sibi praecavent ne eos imparatos turbo improvisus inusum ingenium esse huiusmodi atque uirtutem, cum uideat istos in aquilonem tam sollemnem obeundae fecunditatis peregrinationem uiuaci ingenio conponere, alios in exiguo corpore tantum ualiditatis adsumere, ut maximas hic plenis currentes uelis in mediis fluctibus sistant, sicut breuis pisciculus echeneis tanta facilitate memoratur nauem ingentem statuere, ut quasi radicatam marlmari haerere uideas nec mouerimoneri; aliquamdiu enim inmobilem seruat. an
Abbreviated transcription (Latin):
.ca. cum. stupidus torpens sompno lentus. qui mull
dormit. Glirius eciam dr̃ deglire fcũs. uł ad gliteu¬
quoddã genus muriũ ꝙ multũ dormit. Et dr̃ sic. qus
sompnus fricit głires pingues et trescere. Tota eui
hieme dormiunt. et quasi mortui existunt. estae n¬

Expanded text:
-a -um, stupidus, torpens, somnolentus, qui multum dormit; glirius etiam dicitur de glire factus vel ad glirequoddam genus murium quod multum dormit, et dicitur sic quia somnus facit glires pingues et crescere: tota enim hyeme dormiunt et quasi mortui existunt, estate r
Abbreviated transcription (Latin):
neũ. deglutine existens. uł ad gliiten ꝑtinens. et glutino¬
sus.sa. sum. id. est plenus glitine uł. tenax.¬
est illud tenax qd̾ fit deglutine ad aliꝙ̾ liuiend̾. Et glu¬
tunũ d̾iuatur gltino. nas .I. cõingere glutino colligẽte
unde glutinanter et glutinatim et ꝯũctim. Et componit̾
agglutino. ncis .I. ad uung̾e alligare: Item ꝯglinino. nas.
.I. coniũgere. Item reglutino. nas: It̾um cõiungere. gla¬

Expanded text:
a -um, de glutine existens vel ad gluten pertinens, et glutinosus -a -um, idest plenus glutine vel tenax,est illud tenax quod fit de glutine ad aliquid liniendum. Et a glutinum fit glutino -as, idest coniungere glutino, colligare; unde glutinanter et glutinatim, idest coniunctim, et componitur agglutino -as, idest adiungere, alligare; conglutino -as, idest coniungere; reglutino
Abbreviated transcription (Latin):
regio que et galacia. Si quidem osim gałłi inauxiliũ ai rege
bitinie euccati regiiẽ cum eo ꝑacta uictoria diuiserũt sitꝙ
de eiscem grecis ad mixti primũ gallogreci dicti sunt et eoꝵ
regio gtislog̾tis nũc ex cantiquo nomĩe galloꝵ gaillathe.
dicũtur et eoꝵ regio galacia cie. et hinc gallogͥ̾tus. ca. cũ.
et hic et hec galatha. the. Et ꝓducit penult̾ gallogrecus.

Expanded text:
olim Galli, in auxilium a rege Bithinie evocati, regnum cum eo, peracta victoria, diviserunt, sicque de eisdem Grecis admixti primum Gallogreci dicti sunt, et eorum regio Gallogrecia. Nunc ex antiquo nomine Gallorum Galathe dicuntur, et eorum regio Galatia dicitur, et hinc gallogrecus -a -um et hic et hec
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ psum. grpsi. neu. go. cognatum ost calci et est nome
girtum et pide gipscus.a. um. de gipso exĩ. uł ad gipsũ
¶Iraculum. culi. est illud cum quo pñi ¶Lolinitus.
ludunt. ꝙ in sũmitate canne uł baculi uoluctur et contra
uentum cum impetu defertur. Et corr̾. cu.¬
iineu. qd̾ alio nomĩe deuolutoriũ dr̃. quia u̾tendo ingi¬
rum ude fila deuoluũtur filum .ni. decolo ducitur infusũ
a fuso in alabrum uł traductoriũ. ab alabro in girgullum¬
uł deuolutoriũ. a girgillo in glomiscellũ. a glomicello
in pannũ a pano in telam. Item girgillũs est lignum
mobile ex quo funis in puteum cum situlss dimittitur
ad hauriend̾ a ꝙͣ et dr̃ girgislus qr in gyrum u̾satur.¬

Expanded text:
 Hoc GIPSUM cognatum est calci, et est nomen grecum; et inde gipseus -a -um, de gipso existens vel ad gipsum IRACULUM est illud, cum quo pueri ludunt, quod in summitate cannae vel baculi volvitur, et contra ventum cum impetu defertur. Jo. mineum quod alio nomine dicitur devolutorium, quia vertendo in girum inde fila devolvuntur: filum enim a colo ducitur in fusum, a fuso in alabrum vel traductorium, ab alabro in girgillum, a girgillo in glomicellum, a glomicello in pannum, a panno in telam. Item girgillus est lignum mobile, ex quo funis in puteum cum situla demittitur ad auriendam aquam, et dicitur girgillus quia in girum versatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ure. Ranaꝵ coaxare. Choruoꝵ crocitare. a quilaꝵ clang̾e
dicipitium papiare. uultueũ pulpare. Miluoꝵ lipire. olox
drẽsare. gruũ. gruere. Cicomaꝵ crocolate. ¶Anserum
sidingere. Anatum restrissitere. pauonũ paupulare
Sallox cucuxrire. gambunoꝵ fringulire. Noctuaꝵ cucubire
Cuuloꝵ cuculare. Meniloꝵ zinziare. Turdoꝵ trucilait ł
setitare. Sturuoꝵ passitate. hyriuidinũ frirũnire uł
mimurrire. dixit tũ ꝙ minirire est oĩm mimi tissĩaꝵ
anicłax. Galliuax est crispare. passeꝵ tincitire. apiũ
embicare uł lombilare. Cicadaꝵ frinictite.¬

Expanded text:
re, ranarum coaxare, corvorum crocitare, aquilarum clangere, accipitrum pipiare, vulturum pulpare, milvorum lupire, olorum drensare, gruum gruere, ciconiarum crotolare, anserum sclingere, anatum tetrissitare, pavonum paupolare, gallorum cucurrire, graculorum fringulire, noctuarum cucubire, cuculorum cuculare, merulorum zinziare, turdorum trucilare vel soccitare, sturnorum passitare, hyrundinum fritinnire vel minurrire dicunt tamen quod minurrire est omnium minutissimarum avicularum, gallinarum crispare, passerum tictiare, apum bombizare vel bombilare, cicadarum frinitare
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur degulo. las .I. deuorare uł gulam amantello. uel
aliare auferre. uł ualde gulam aptare. Qd̾ ã dicit̃ gulare
q. gule dedere. et degulator .q. gule deditus ethĩa ẽ: Item in¬
gulo lax .I. in gulam mittere et deuorare uł ingulare est
mantellũ uł aͦ gula aptare. Item trangulo. las .i. ultra
gulam de orsum ĩmittere .s. transglitur. Item componit᷑¬

Expanded text:
ponitur degulo -as, idest devorare, vel gulam a mantello vel alia re auferre, vel valde gulam aptare: quod autem dicitur degulare quasi gule dedere, et degulator quasi gule deditus, ethymologia est; ingulo -as, in gulam mittere et devorare, vel ingulare est mantellum vel aliud gule aptare; transgulo -as, idest ultra gulam deorsum immittere, scilicet transglutire. Item componit
Abbreviated transcription (Latin):
pugna lucta cursus quia solent nudi. ex̃ceri in talibus
ludis. Et ħ gininasiũ. sii. idem ꝙ giinas uł locus in quo
siebat. ante enĩ in loco alieno certantes cincti erant ne
nudarentur post relaxato angulo repente prostratus et
exanimatus est quidã cursor quare ex consilii decreto arthoni
pomenes ut nudi deinceps extitarentur ꝑmisit ex illo
de inceps gininas et gmiasiũ. dictũ est a nuditate. quia
dicit᷑ ginias et locus studii dr̃ gumasiũ. et qñq ipsura
studiũ. quia sicut in palestra corpus sic in studio animꝰ ex̾¬
tur. Et hinc accidit ut oĩm ꝓprie artiũ ex̾tidũ. uł locus
giminasiũ grece ex̾tinũ uocatur et hinc ginmasiũ dr̃
gñalis locus ex̾ticioꝵ. plam et banea et loca scorarium ⁊
cursoꝵ et atlethaꝵ guimasia sunt quia ibi homĩes insue

Expanded text:
pugna, lucta, cursus, quia solent nudi exerceri in talibus ludis; et hoc gignasium -sii, idem quod gignas, vel locus in quo fiebant. Ante enim in alieno loco certantes cincti erant ne nudarentur, post, relaxato cingulo, repente prostratus et exanimatus est quidam cursor, qua re ex consilii decreto tunc archon Ypomenos ut nudi deinceps exercitarentur permisit. Ex illo deinceps gignas et gignasium dictum est a nuditate, quia dicitur gignas, et locus studii dicitur gignasium, et quandoque ipsum studium, quia, sicut in palestris corpus, sic in studio animus exercetur. Et hinc accidit ut omnium prope artium exercitium vel locusgignasium grece exercitium vocatur, et hinc gignasium dicitur generalis locus exercitiorum. Nam et balnea et loca scolarum et cursorum et athletarum gignasia sunt, quia ibi homines in sue
Abbreviated transcription (Latin):
sunt gentises ꝓprie qui nec cirtundidũtur ut uidei nec lnꝑtizãt᷑
ut x pͥiami. unde et gentiles dicũtur quia tales existunt ut
sunt geniti. to xp̃ami non Ita sunt ut funt geniti sunt ꝙ
lapti ati. Similr᷑ et iudei mutantur quia cirtuncidũtur.
Et hinc gentilit᷑ adũbium. et ħ gentilitas. tatis .I. collcĩo
gentiliũ uł ꝓprietas qua aliquis dr̃ gentilis et gentilicus

Expanded text:
sunt gentiles proprie qui nec circumciduntur ut Iudei, nec baptizantur ut Christiani; unde et gentiles dicuntur quia tales existunt ut sunt geniti, sed Christiani non ita sunt ut fuerunt geniti, quia sunt baptizati. Similiter et Iudei mutantur, quia circumciduntur. Et hinc gentiliter adverbium, et hec gentilitas -tis, idest collectio gentilium, vel proprietas qua aliquis dicitur gentilis; et gentilicus
Abbreviated transcription (Latin):
ugnum recanare. pardoꝵ felire. pantherax tauxire ursoꝵ
uncare uł seuire aproꝵ frendere luicum lincare. luporum
ululare. Serpentũ sibilare. onagroꝵ mugilare. Cerudꝵ
ragire. loũ mugire. Equoꝵ hĩture. Alsmoꝵ rudere porcoꝵ
grunl ax. u̾ris quinitare. Arietum lorectare. Diuũ la¬

Expanded text:
tigridum rachanare, pardorum felire, pantherarum caurire, ursorum urcare vel sevire, aprorum frendere, lincum urcare, luporum ululare, serpentum sibilare, onagrorum mugilare, cervorum rugire, boum mugire, equorum hinnire, asinorum rudere, porcorum grunire, verris quiritare, arietum lorectare, ovium ba
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m antiquos gerund da. dum pro gerendꝰ. unde
gerundinꝰ na. nũ. et ꝑ sincoptim. gerundius. dia dli
gerundia uł gerundina dicũtur quedã nomĩa que
gerunt oĩmodam signacionẽ suoꝵ ũboꝵ. Et i super
significaciõm .l. actiuã et passiuã. Scd̾m. dꝙ a  e̾¬

Expanded text:
secundum antiquos, gerundus -a -um pro gerendus, unde gerundivus -a -um et per sincopam gerundius -a -um. Gerundia vel gerundiva dicuntur quedam nomina, quia gerunt omnimodam significationem suorum verborum, et insuper, significatio
Abbreviated transcription (Latin):
Germania agigno. et mania dicta ẽ g̾mania terra
diues ppłus ĩmanib. Unde ꝓpt̾ fetunditatẽ gignendoꝵ
ppłoꝵ ĩmaniũ dicta est germania. Et sũt due g̾manie
suꝑio iuxta septẽtrionalẽ aceanũ. Inferior cita ren ũ
dat ibi in mania corpora hoĩm et ĩmanes nacõnes¬
senissimus durare frigorib. Quo mores ex ip̃o celi ri¬
gore traxerũt feroces animo sũtibi homũes et semp¬
in domiti raptu uenatuq uiuentes hoꝵ plurime gẽ¬
tes barie armis discordes hĩtu signis dissone et origũ
nicus qͥdam cesar quia g̾nianiã deuict. uł quia eo an no
natus est pat̾ eius gormaniam deuicit

Expanded text:
em a gigno et immania dicta est Germania, terra dives populis immanibus, unde, propter fecunditatem gignendorum populorum immanium, dicta est Germania. Et sunt due Germanie: superior iuxta septentrionalem oceanum, inferior circa Renum.dant ibi isaevissimis duratae frigoribus, qui mores ex ipso coeli rigore traxeruindomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurime gentes varie armis, discolores habitu, linguis dissone et origine nicus, quidam Cesar, quia Germaniam devicit, vel quia eo anno natus est quo pater eius Germaniam devicit
Abbreviated transcription (Latin):
miair in gremio accipere uł locxire. Et componitur at¬
mio. as. grenuũ destruere. uł agremo proicere. inga¬
mio. as. in gremio acciꝑe uł ingremiũ ĩ mittere. Su¬
gremio. as. sursum gremiũ faciendo pannos eleuan
et succingere. Et est actiuũ gremio. cu omib suis

Expanded text:
m vel in gremio accipere vel locare. Componitur agmio -as, gremium destruere vel a gremio proicere; ingremio -as, in gremio accipere vel in gremio mittere; suggremio -as, sursum, gremium faciendo, pannos elevare et succingere; et est activum gremio -as cum omnibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
gens. ab uno principio orta multitudo. uł ab alia nacõe.
Scd̾m ꝓpriam collcõmi distincta. ut grecie. asye dicta gẽs
ppt̾ gn̾aciones familiax agiguendo sicut nacio a nasce¬
do. Gens genus est nacõnis uł familie ut iuuilie claudie
genus ad qualitatẽ refertur ut pomi pecoris. Et scias¬

Expanded text:
est ab uno principio orta multitudo vel ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Grecie, Asie; dicta gens propter generationes familiarum a gignendo, sicut natio a nascendo. Gens genus nationis est vel familie, ut Iulie, Claudie. Genus ad qualitatem refertur, ut pomi, pecoris; dici
Abbreviated transcription (Latin):
Genius .iii. ma. ge. deus qui p̾est nupciis. uł deus ue
a ul dicmir agiguẽdis libris. unde hic genialis. lis. dr̃
latus qui in nup̃ciis sternitur .s. in quo sponsus et sponsa
aibunt. S cubłe est concubinalis lectus acubando non
agiguendo ad genialem fit ascensus causa giguendi.
uileros ad cubile fit descensus solum cã concubendi. et ħ et

Expanded text:
 deus nature; darum, vel a gignendis liberis; unde hic genialis -lis dicitur lectus qui in nuptiis sternitur, scilicet in quo sponsus et sponsa cubant; sed cubile est concubinalis lectus, a cubando non a gignendo: ad genialem fit ascensus causa gignendi liberos, ad cubile fit descensus solum causa concubandi. Et hic
Abbreviated transcription (Latin):
Iton.tonis.ma. ge. fuiti quidã serꝑens creatus a f̾ra
que apollo in ꝑucso monte int̾fecit. Et infpretatur fi¬
titon dubitacio dr̃ qm̃ apollo in t̾fecit. quia sapiẽtiadubõriẽ.
ab soluit. Et hunc ip̃e aposlo dictus ẽ fitoni. uł ficius. Et hĩc¬
ꝓpt uictoriã ꝙͣ hũit defitone. Et aficio. ficius . a .ñ. uel
ficeus. cea. ceum .I. apollineus. uił afitone serpente pos¬
tator plenus fitonico spũ. Et d̾iuatrix uł incantatrix
fitonico spũ plena. Quia apollo autor fit d̾iuacionis

Expanded text:
ITON -nis fuit quidam serpens creatus a terra quem Apollo in Parnaso monte interfecit; et interpretatur fifiton dubitatio dicitur, quem Apollo interfecit quia sapientia dubitationem absolvit; et hinc ipse Apollo dictus est Fiton vel Fitius, unde Mpropter victoriam quam habuit de Fitone. Et a Fitio fitius -a -um vel fiteus -a -um, idest apollineus; vel a Fitone serpente postator plenus fitonico spiritu et divinatrix vel incantatrix fitonico spiritu plena, quia Apollo auctor fuit divinationis
Abbreviated transcription (Latin):
machematicus.cri. cum. genetaliaci quidã magi dei siut
ꝓpt᷑ consideracões naturaliũ diex. quia genesim hom
mores et actus et euentus p̃dicare conãtur .⁊. qui qual
signo fu̾it natus aut ꝙ̃ effcm̃ hẽat uite que nasctuir
hii sunt qui uulgo mathematici bocantur. unde ħ gene

Expanded text:
mathemathicus. Genetaliaci quidam magi dicti sunt propter considerationes natalium dierum, quia genesim homintium mores et actus et eventus predicare conantur, idest quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vite qui nascitur: h
Abbreviated transcription (Latin):
slicis̾ .I. quedã auis. uł fulica dr̃ .q. fuliga quia caro eius le¬
porinam sapiat. lagos enĩ grece lepus dr̃ latine. unde et
apud grecos lagos uocatur. et ẽ ħ anis stagnensis .I. in
stagnus et paludibus morans ħ ħt uid̾ in medio aque¬
uł in petris quas aque cirtũdãt maritine ꝙ semper

Expanded text:
-cis, idest quedam avis; vel fulica dicitur quasi fuliga, quia caro eius leporinam sapiat: lagos enim lepus dicitur grece, unde et apud Grecos lagos vocatur, et est hec avis stagnensis, idest in stagnis et paludibus morans. F 63 FUNGOR -eris fuvel in petris quas aquae circumdant, maritimoque semper
Abbreviated transcription (Latin):
uxta ihłm que fuit filioꝵ hennon. Et iride dicta esti
achennon .q. tera hennon uł filiaꝵ eius. Et fuił hoc
uasis ołim consemta ydolis et sccłe ydolatrie plena re
ulet adnũib mortuoꝵ. ibi eñi hebrei filios suos ĩmo¬
la bant demonib bnde dicta est gehenna .s. locus ignis
essulphiuris infernus uł pena inferni. futuri enĩ su¬
nliii lirus ubi ꝑt̃ores sunt cruciandi p̃dicti lod ucca¬

Expanded text:
icta est Geennon, quasi terra Hennon vel filiorum eius. Et fuit hec vallis olim consecrata idolis, et scelere idolatrie plena et repleta cadaveribus mortuorum; ibi enim Ebrei filios suos immolabant demoniis; inde dicta est Gehenna, scilicet locus ignis et sulphuris, infernus vel pena inferni: futuri enim supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, predicti loci voca
Abbreviated transcription (Latin):
Erondator a frons. dis. dr̃ ħ frondator. toris. qui frondes
cossigit ad pastum ałiu uł qui auellit frondes auitib
ut ciciꝰ maturescant uł qua canit fronde ułcus quedam
que ex frondib ndum facit. unde nirgiliꝰ. hic alta sub
rupe canet frondator ad auras.
deus. dea. deum. S frondeum qd̾ defrondib. totum est
frondatum. uł frondosũ. ẽꝙ frorides h̃t et eis abundat
ut locus arboꝵ sicut gramineũ ⁊ graminosũ.

Expanded text:
o. Item a frons -dis hic frondator -ris qui frondes colligit ad pastum animalium, vel qui avellit frondes a vitibus ut citius maturescant, vel qui canit fronde, vel avis quedam que ex frondibus nidum facit, unde Virgilius ecl. 1, 56 ‘hic alta sub rupe canet frondator ad auradeus -a -um, sed frondeum quod de frondibus totum est, frondatum vel frondosum quod habet frondes et eis abundat, ut locus arborum, sicut gramineum et graminosum.
Abbreviated transcription (Latin):
galicia.ts̃e. qͣuia gignat homines candidiores reliquis.
qsbaiise ⁊płis. unde. galicianus. na. nũ. gentile. hii gali
Daulea sa gala. dicitur ħ galilea. loe. regio palestine
si duita quia gignat candidiores homĩes ꝙ̃ alia regio
plestine. et hnic galileus. lea. leum. Galileus int̾pre¬
taur uolubił. unde sepe inuenttur galdei sunt:I. uo

Expanded text:
Galitia -e, quia gignat homines candidiores reliquis Yspanie populis, unde galitianus -a -um, gentile. Hii Galitem a gala hec Galilea -e, regio Palestine, sic dicta quia gignat candidiores homines quam alia regio Palestine; et hinc galileus. Galileus interpretatur volubilis, unde sepe invenitur ‘galilei sunt’, idest
Abbreviated transcription (Latin):
Sabriel hebrayce in nr̃a lingua interp̃tatur fortitudo dei¬
põit ubi enĩ potencia diuina uł fortitudo manifestrtur
gabriel mittitur. unde cum dñs erat nasciturus et triũ¬
est ut illum annũciaret qui ad  bellandas aerias pote¬
states humilis uenire dignatus est ¶ Et scias ꝙ iste acr¬

Expanded text:
ra lingua interpretatur fortitudo Dei: ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur; unde, cum Dominus erat nasciturus et triumut illum annuntiaret, qui ad debellandas aereas potestates humilis venire dignatus est. G 2 GABAON fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Glanculus greci glaucum dicunt albun. unde ħ glane
quidã piscis quia sit albus et. glancus .ca. cum .I. splen¬
didus. ut oruli glanci.I. splendidi. hñt eñi crmndorẽ ad¬
mixtũ uirori. Et glancus. ca. cum.I. subniger. Esieñ
glancus. color f̾rugineus sb̾iger et glantus uiridis e
flauus. Glancus ergo albus. splendidus subniger. au¬
bens flauus uiridis. Ꝙ glaricus dr̃ albus uł splendid
uł flauus tractum ẽ agreto. Ꝙ glancus dr̃ uiridis uł
sb̾niger tractum õ aglanco qui dr̃ deus maris. Namco¬
lor maris uindis en sbͥniger ẽ et compatur a glanus
quia fit quesi globrs. bnde hec glebula. le. et giebella
inulieris cã adulacõnis et blandimenti quadã dimini¬
cõne impoĩtum ut meagliceriũ quasi meri dulcicudia.

Expanded text:
GLAUCUM Greci dicunt album, unde hic glaucus quidam piscis, quia sit albus; et glaucus -a -um, splendidus, ut oculi glauci, idest splendidi: habent enim candorem admixtum viridi; et glaucus -a -um, idest subniger: est enim glaucus color ferrugineus, subniger, et glaucus viridis et flavus. Glaucus ergo albus, splendidus, subniger, rubeus, flavus, viridis. Quod glaucus dicitur albus vel splendidus vel flavus, tractum est a Greco; quod glaucus dicitur viridis vel subniger tractum est a Glauco deo maris: nam color maris viridis est et subniger; et comparatur quia sit quasi globus, unde hec glebula -e et hec glebellmulieris, causa adulationis et blandimenti quadam diminutione impositum, ut ‘mea Glicerium’, quasi mea dulcicula,
Abbreviated transcription (Latin):
in fine hyspmie qua diuidit euroꝑm ab afri inquo
hertulis colũne infuntur q̃ de nomĩe insule paue
sunt. et inde cirteui maris faucib occeani estus ĩmt
Et est acontinente t̾ra. cxx. passibus diuisa. Qm tisa
rubro mari ꝓfecti otupantes in lingua sua. gadem Iu
colũne quetũq sunt posite auiris fortib ineo. loco uli
ꝙͣ subiugare non pofunt gñaliter dicuntur gades aoi¬
dibus hertulis uł quia quasi prosepe et t̾mino poste

Expanded text:
a, in qua Herculis columne visuntur, que de nomine insule Gades dicte sunt, et inde extremi maris faucibus oceani estus immittitur, et est a continenti terra CXX passibus divisa, quam Tyrii, a rubro mari profecti, occupantes, in lingua sua Gadem bis,columne quecumque sunt posite a viris fortibus in eo loco ultra quem subiugare non potuerunt generaliter dicuntur gades, a Gadibus Herculis, vel quia quasi pro sepe et termino posite
Abbreviated transcription (Latin):
fures ibi cillentur .I. mouent᷑. et ħt muinꝰ pena q aui
quia statim strangulat et int̾ficit: Item finta ẽ uo
inflrumentũ rusticoꝵ. Et scd̾m hoc componitur aist maie
en cilleo. quia cum eo mouetur frumentũ inarea urte
ca componit᷑ a fo fers. et cciput. Inde dicitur turte . mo
ferens caput quia antiqui solebaant deferre apta u

Expanded text:
fures cillentur, idest moventur; et habet minus pene quam crux, quia statim strangulat et interficit. Item furca est quoddam instrumentum rusticorum et secundum hoc componitur a frumento et cilleo, quia cum ea movetur frumentum in area; vel furca componitur a fero fers et caput, inde dicitur furca quasi ferens caput, quia antiqu
Abbreviated transcription (Latin):
micare. unde ħ gladiator toris. qui gladio dimicat. et ẽ
nomẽ cuiꝰdam officii ꝙ olim rome ex̾cebatur in arena.
unde ħ gladiatura .re. ars illa ludus ille. Et gladiato
G ladio. dias. componitur congladio. as. simul gla¬
diare. digladio. dias. diu̾sis. modis gladiare. gladio ĩ
hac significeicõne cum suis compoĩtis est neutrũ. Item
gladio. as .I. gladio. int̾ficere. et in hac significadõe cũ¬
omnibus. suis compositis. ẽ actiuũ¬

Expanded text:
micare, unde hic gladiator -ris, qui gladiis dimicat, et est nomen cuiusdam officii quod olim Rome exercebatur in arena. Unde hec gladiatura -re, ars illa, ludus ille, et gladiatorGladio componitur congladio -as, idest simul gladiare; digladio -as, idest diversis modis gladiare: gladio in hac significatione cum suis compositis est neutrum. Item gladio -as, idest gladio interficere, et in hac significatione cum suis compositis est activu
Abbreviated transcription (Latin):
Hornacio a fornax. dr̃ fornacio. cis .I. fornacẽ facere
uł infornace coquere. unde fomacit᷑. ta. tũ.I. ĩ fornace
q. fos urna uł quali foꝵ urgens. Item fornax. nacis.
dicebatur quedã dea apud gentiles. unde hec fornacula le
dimi. Et hoc fornacaliũ. uł fornarale. lis. Et dicũtur
cornacalia festa illius dee apud antiquos. ffornacatia
enã dicunt᷑ quedã instrumẽta ad opus fornacis aptata.¬

Expanded text:
ornacis aptata, et fornacio -cis, idest fornacem facere vel in fornace coquere; unde fornacitus -a -um, idest in fornace si fos urna vel urgens; et Fornax -cis dicebatur quedam dea apud gentiles; unde hec fornacula -le diminutivum et hoc fornacalium et fornacale -lis; et dicuntur Fornacalia festa illius dee apud antiquos, et fornacalia etiam dicuntur quedam instrumenta ad modum fornacis aptata
Abbreviated transcription (Latin):
Gerion gerionis fuit rex hyspanie tricorꝑꝵr. ꝙ nithil
aliud fuit nisi ꝙ fuerunt tres frẽs tante concordie uł in
trib corporib .q. una aninia eẽt. uł quia ille hũit tria regͣ
p̃fuit a̾ balerice maiori. et balerite minori. et ebuso .s.
hiis tribus insulis et ideo fictus est ẽẽ tricorpor. Et hoc¬

Expanded text:
GERION -nis fuit rex Yspanie tricorpor, quod nil aliud fuit nisi quia fuerunt tres fratres tante concordie ut in tribus corporibus quasi una anima esset, vel quia ille habuit tria regna: prefuit enim Balerice maiori et Balerice minori et Ebuso, scilicet his tribus insulis, et ideo fictus est esse tricorpor. G
Abbreviated transcription (Latin):
et funestus. sta. stum. et ħ et hec funebris et hoc funebre
Scd̾m ꝓprietatem. quia funebre est luctuosũ et funerũ.
qd̃ ex fun̾e constat . uł. qd̾ ad funus ꝑtinet. funestũ uo
qd̾ funere est in quinatũ. unde fiuu esto. stas .I. funere in¬
quinare et ponitur simplicit᷑ pro inquinare. Qr a̾ sit drĩa¬

Expanded text:
et funestus -a -um, et hic et hec funebris et hoc -bre, en secundum proprietatem, quia funebre et luctuosum et funereum quod ex funere constat vel quod ad funus pertinet, funestum vero quod funere est inquinatum; unde funesto -as, idest funere inquinare et ponitur simpliciter pro inquinare. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
Hormido. das diuatur a formon ꝙ est ignis uł ca
lor. et est formidate formidinẽ hẽre. Qd̾ fit cum for¬
mon .I. sanguis ad p̃cordia fugiens acute se contrahit.
Nam timor sanguinẽ gelat qui coactus gignit for¬
in idinẽ. quit dicit boecius incõmento suꝑ cathegorias
apͥ ͦ. cum homo penitet ex aliquo delicto sangius amicui
nature quasi cooꝑturus delutũ tendit ad exfiora. ⁊ ita
fit homo rubens. Eꝯͣ cum pro aliquo tiraet fugͭ ad in

Expanded text:
ompositis. Item a formon quod est ignis vel calor formido -as, trepidare, formidinem habere, quod fit cum formum, idest sanguis, ad precordia fugiens a cute se contrahit. Nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, quia, ut ait Boetius in commento super cathegorias Aristotelis, cum homo penitet ex aliquo delicto, sanguis, amicus nature, quasi cooperturus delictum, tendit ad exteriora et ita fit homo rubeus; contra, cum pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fulguro. ras .I. fulmino. nas. scd̾m ꝙ sunt ũ̾ba excepte ac¬
coĩs neutra sunt et ꝓprie non hñt nͥ t̾ciaꝰ ꝑ sonts. et
scd̾m ħ fulminare uł fulgurare. est fulmĩa uł fuigura.
mitte. translatiue tñ accepta ad homines actiua sunt I.
fulgore uł fulmĩe uł aliquo quasi fubnũe aliꝙ̃ ferire. et
eoꝵ compoĩta similr̃. Fulgurare prosplend̾e neutrũ est.

Expanded text:
unt verba excepte actionis, neutra sunt et proprie non habent nisi tertias personas, et secundum hoc fulminare vel fulgurare est fulmina vel fulgura mittere; translative tamen, accepta ad homines, activa sunt, idest fulgure vel fulmine vel aliquo quasi fulmine ferire, et eorum composita simi