comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confessio qnto ĩ passione fortior. tanto ẽ clarior ĩ honore:
qͥa dũ creuit pugna: creuit pugnantiũ gła. Et marty¬
rii tũphꝰ multiplici passionũ genere adornat᷑: ꝑ que gra¬
iuora torm̃ta gratiora fuere ⁊ p̃mia: dũ catholica mat᷑ ec
cłia ꝑ totũ orbẽ longe lateq diffusa. ĩ ipso capite suo xp̃o
iNͣu edocta. cõtumelias. cruces.: mortẽ ñ timere: magisq
roborata. ñ resistendo s ꝑferendo. uniu̾sos qͦs agmine in¬
clito carcer penalis inclusit. pari ÷ simili calore uirtutis ad

Expanded text:
sio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore, quia dum crevit pugna, crevit et pugnantium gloria, et martyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perque graviora tormenta graviora fuere et praemia, dum catholica mater Ec totum orbem longe lateque diffusa est, in ipso capite suo Christo Jesu edocta est contumelias, cruces et mortem, non timere, magis magisque roborata, non resistendo, sed perferendo, universos quos agmine inclyto carcer poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ potestatis exhibent: ⁊ quib ꝓdesse debuerat nocẽt
Et qͥa caritatis uiscera ñ habent. dñi uideri appetunt:
patres se esse minime recognoscũt: humilitatis locum.
ĩclationẽ dñationis ĩmutant. Et siqnͣdo extͥnsecus blan¬
diunt᷑: intͥnsecus seuiunt. De qͥb alias: ueritas dicit.
heniũt̃ ad uos ĩ uestim̃tis ouiũ: intͥnsecꝰ aũ st̃ lupira¬

Expanded text:
otestatis exhibent; et quibus prodesse debuerant, nocent: et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant; et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt: de quibus Veritas dicit: Veniunt ad vos i
Abbreviated transcription (Latin):
diusa torm̃toꝵ genera. xp̃i passionẽ ñ lassescentib
p̃cordioꝵ m̃tib imitabant᷑. Alii ferro pempti. alii flãms
txusti. alii flagris uerberati. alii uectib ꝑforati. alii crucia¬
frigore afflicti. alii fame cruciati: alii uͦ truncatis manib siu
cetis cesis membris. speclaculũ cõtumelie ĩ ppłos iuidi ꝓpt̃
nom̃ dñi portauert̃. Hi st̃ tͥumphatores ⁊ amici dĩ: qͥ con¬
tẽpnentes sceleratoꝵ ussa pͥncipũ mͦ coronant᷑. ⁊ accipuit pal¬
nias laboꝵ: qͥa fundati erat supͣ firmã petmͣ id ẽ xpm̃. De¬

Expanded text:
diversa tormentorum genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibfrigore afflicti, alii fame macerati, alii vero truncatis manibus sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
pulos mit̾tit: qͥa duo st̃ p̃cepta caritatis dĩ udelicet amor
ꝓximi: ⁊ minus qͣm int̾ duos caritas haberi ñ potest.
Nemo enĩ ꝓprie ad semetiplũ habere caritatẽ dicit᷑. s
dlectione se in alterũ tendit. ut esse caritas possit. Binos
innuat. quia qui caritatẽ erga alterũ ñ habet: p̃dicatios
officiũ suscipere nullatenꝰ debet. Bene aũ dicit᷑. quia mise¬

Expanded text:
cepta caritatis, Dei uide licet amor et proximi, et minus quam inter duos haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere caritatem dicitur, sed in alterum dilectione se extendit, ut esse caritas possit. Binos innuat, quia qui caritatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
onis sermo subtrahat᷑. Ex sua qͥppe nequitia p̃dican¬
is lingua restͥngitur: sicut psalmista ait. Peccatori. au
aixit us̃. Quare tu enarras iusticias meas: Et rursũ ex
uicio subicctoꝵ uox p̃dicantiũ ꝓhibetur: sic̃ ad ierechielẽ
dñs dicit. Linguã tuã adherescere faciã palato tuo: ⁊ eris
mutus. nec qͣsi uir obuirgans: qͥa domꝰ exasꝑans ẽ. Ac
i aꝑte dicat. Iccirco tͥ p̃dicationis sermo tollit᷑: qͥa dũ me
in sus actib plebs exasꝑat: ñ ẽ digna cui exoitatio ue¬
ntatis fiat. Ex cuiꝰ gͦ uicio p̃dicatori sermo subthat᷑ ũ
facile agnoscit᷑: qͥa uͦ pastoris taciturnitas aliqnͣdo s seꝑ
Itinã si ad p̃dicationis uirtutẽ ñ sufficimꝰ: loci nr̃i of¬
ficium ĩ innocentia uite teneamꝰ. Nã subdit᷑. Ecce ego

Expanded text:
onis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaermutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi,Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vit
Abbreviated transcription (Latin):
stͣnͣte cognouimꝰ. ad hoc tantũm᷑ ꝓferimꝰ: ut faciliꝰ intelli¬
gere ualeatis. qnͣta uł qͣlis sit hꝰ sacratissimi p̃sentia diei:
cũ om̃ib his de qͥb loquimꝰ. sine fine cõstat honesta. Nc̃
uͦ reu̾tam᷑ ad eos qͦs unda batismatis. ⁊ effusio sanguinis
oculi beati. qͥ xp̃m ĩ carne uenientẽ uidere meruert̃. hꝰ tã
p̃clare uisionis ioħes baptista qͥ eodẽ angło qͦ⁊ xp̃c denun¬

Expanded text:
 ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem ang
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ tanto maior ardet̃ amore. qͣnto subtiliꝰ claritatẽ diui¬
nitatis eius aspicuit᷑. Talib ut diximꝰ a pͥmordio incipi¬
entis uite. beatoꝵ spuũ distinctioĩb : suꝑna celoꝵ reg¬
na a deo cõditore ĩ ꝑpetuũ mirabilit̾ collocata subsistũt.

Expanded text:
et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Diviet tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata, subsistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
soli dõ scire ẽ. qͦmͦ uł quemadmodũ eoꝵ nob̃ ĩ uisibilis. absq
contagione seu diminutione ĩ sua sola puritate cõsistat
ministeria cõplenda testante sacͦ eloquio cognouimꝰ: qͦrtĩ
pͥncipatꝰ ac potestates. subtilit̾ ac mirabilit̾ dĩ om̃ĩ poten¬
ns nutu distingunt᷑. Alii ex illis ad nos ĩ mundũ missi fu¬
tura p̃dicando p̃ueniunt: alii ad hoc st̃ cõstituti. ut ꝑ eos
signa ⁊ miracula frequentius fiant. Alii subiectis angłoꝵ
spiritib p̃sunt: ⁊ eis ad explenda diuina misteria disponen¬
do pͥncipantur. Alii mira potentia cetĩs p̃minẽt: ꝓ eo qd̃
tis ad obediendũ alia angłoꝵ agmina subiecta st̃. Alii tan¬
ta diuinitatis gr̃a replent᷑. ut ĩ eis dñs sedeat: ⁊ ꝑ eos
sua iudicia decernat. Alii tanto ꝑfectiori scientia pleni st̃
qnto claritatẽ dĩ uiciniꝰ cõtẽplantur. Alia uͦ ita dõ cõiun¬
cta st̃ angłoꝵ agmina: ut int̾ hec ⁊ dm̃ nulli alii int̾sit:

Expanded text:
soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint,
Abbreviated transcription (Latin):
tue. ⁊ sociã ẽẽ angłoꝵ suis affirmabat exemplis: ita ut in¬
numerabilis utͥqͣ sexꝰ multinudo eiꝰ sequeret᷑ uestigia.⁊ te¬
lictis nuptiarũ copulationib. spretaq liberoꝵ ꝓpagine
sponso qͥ ĩ celis ẽ. ꝑhenni m̃te. actu. habitu.⁊ gestu applies
gilias sacras amantes: elemosinas sectantes: pauperes re¬
creantes : nudos uestientes: infirmos uisitantes: in tͥbu¬
latione gaudentes: ĩ u̾bis calũpnie uł cõtu melie patien¬
tes: ĩ augm̃to sue ꝓfessionis humiles: in dãpno tẽꝑalu
regni celestis ⁊ ꝓpt̾ spem et̾ne remunerationis ardentissim
amore ĩdesinent̃ atq libent̾ insistunt: ⁊ sic ĩ caritate d̾i

Expanded text:
ue esse angelorum suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et gestu, applicauniis adhaerentes, vigilias sacras adamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temregni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ uocẽ. lingue ĩ signũ st̃: ñ fidelib s ĩfidelib. Unde
iscd̾e p̃dicator egregius qͥ ad p̃dicatioĩs u̾ba dormientẽ
cadentẽq de fenest᷑ euticũ. atq a uita funditꝰ extinctũ
corã cunctis infidelib orando suscitauit: militene uenis
ens.⁊ plenã infidelib insulã sciens. patrẽ publii dissine¬
mitate stomachi lassescentẽ ñ u̾bo curat: s medicinali ar¬
te reparat. dicens. Modico uino utere: ꝓpt̾ stomacũ. ⁊ fe¬
quentes tuas infirmitates. Qͥ gͦ infidelẽ infirmũ una p̃ce
saluat: cur egrotũ sociũ p̃ce ñ roborat: Qͥa nimirũ ille fo¬

Expanded text:
inguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Unde et idem praedicator egregius inter praedicationis verba dormientem, cadentemque de fenestra Eutychum, atque a vita funditus exstinctum, coram cunctis infidelibus orando suscitavit . Meliten veniens, et 1449 plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dyseum, ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece sal
Abbreviated transcription (Latin):
mm̃ultos. Quappt̃ nox ibõ nulla : nulle tenebre: cõcursus mi¬
biũ nulrꝰ: nec frigoris ardorisũe asꝑitas nulla: s talis que¬
dã rerũ erit tẽpies.qm nec eołs udit uec auris audint
noc ⁊̃ co̾r hoĩs ascendit. nͥ aloꝵ qͥ cã ꝑfru dignĩ intenuit᷑
quoꝵ nomiina scͥpta. st̃ ĩ libro ute. qͥ ⁊ lauerunt stolas i
sangrne agui. ⁊ st̃ ante sedem dĩ: scrinut̃q ei die ac nocte
Nouẽ senect᷑ ibi nec senectutis miseua: Dũ om̃s̃ cecurrit
ĩ ulrũ pfectũ in fiuensurã etatis plemifũdus xsis iip̃¬

Expanded text:
multos. Quapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris ardorisve asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cquorum nomina scripta sunt in libro vitae; qui et laverunt stolas in sanguine agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die ac nocte. Nec est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite portare sacculũ neq peram. neq calciam̃ta: ⁊ ne¬
minẽ ꝑ uiã salutaueritis. Predicatori enĩ tanta debet in
deo esse ficlutia: ut p̾sentis uite sũptꝰ qͣmuis ñ ꝓuideat.
tam̃ sͥ hos ñ deesse certissime sciat: ne dũ mens eiꝰ occupa¬
tur ad tẽꝑalia minꝰ aliis ꝓuideat et̾na. Cui etiã neminẽ
osꝑ sd̃ salutare concedit᷑ : ut sub qͣnta festinatione mitd

Expanded text:
te portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta fest
Abbreviated transcription (Latin):
mittens dicit. ĩ urã gentiũ ne abieriti. ⁊ ĩ ciuitates sama¬
nitanor ne intͣueritis. s potius ite ad oues q̃ ꝑierunt
tomꝰ isrł. nͥ hoc qd̃ ex facti fine colligimꝰ. qͥa priꝰ soli ui-¬
dee uoluit. ⁊ pꝰmodũ cũctis gentib p̃dicari: ut dũ illa
cõũti uocata renueret. p̃dicatores scĩ ad uocationẽ gentiũ
pordinẽ uenirẽt: qͣtinꝰ redẽpitoris nr̃i p̃dicatio a ꝓpͥis re¬
pulsa. gentiles ppłos qͣsi extͣneos quereret: ⁊ qd̃ iudee
fiebat in testimoniũ. hoc gentib grẽ ess increm̃tũ: E¬

Expanded text:
t in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quatenus Redemptoris nostri praedicatio a ppulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret, et quod Judaeae fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bebit ingressũ. Consideremꝰ gͦ inclirã urbis illiꝰ felicitatẽ
ĩ qͣntũ cõsiderare possibile ẽ. Ut enĩ uere ẽ: cõp̃hendere nult
sermo sufficiet. Dicit᷑ de ea ĩ qͦdã loco sic: qd̃ aufugiet ihi do¬
lor ⁊ tͥsticia. ⁊ gemitꝰ. Qd hac uita beatiꝰ : ubi ũ ẽ pauptatis
metus. ñ egritudinis inbecillitas: slemo ledit ᷑: irascit᷑ nemo
nemo ĩuidet: cupiditas nulla exardescit: nullũ cibi desi¬
deriũ: nulla honoris pulsat aut potestatis ambitio: nul¬
lus ibi diaboli metꝰ: pnsidie demonũ nulle: tror gehenne
ꝓcul: mois neq corꝑis neq aĩẽ: s uita ĩ mortalitatis mune
re iocunda. Nulla erit tunt usqͣm discordia. s cuncta con¬
sona. cimcta cõuenitatia : quia oĩũ erit scõꝵ una cõcordia:
pax cuncta ⁊ leticia continet: tnqͥlla st̃ omĩa ⁊ qͥeta. Iugis
splendor : ñ iste qͥ nẽ ẜ. s. tanto clarior qnͣto felicior: qͥa cuu

Expanded text:
s illius felicitatem, in quantum considerare possibile est. Ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas; nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet; cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsatio, aut potestatis ambitio. Nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis mre vita jucunda; nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenientia, quia omnium erit sanctorum una concordia, pax cuncta et laetitia continet. Tranquilla sunt omnia et quieta, jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto cl
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentiã habitus sui. ĩ actu. ĩ locutione. ĩ cogitatione
sua semꝑ circũspiciat: ⁊ ca q̃ mundi st̃ ꝑfecte deserat: ⁊ qd̃
ostendit humanis oculis habitu. hoc ante dĩ ocłos morib
p̃tendat. Iste itaq iã scs ẽ: ãmoneat᷑ ut crescat. Ille uͦ
adhuc iniquus ẽ ãmoneat᷑ ut corrigat: qͣtinꝰ quisqͥs se ad
sicerdotẽ iunxerit. sale sermonis illiꝰ conditꝰ recedat. le .ix.¬

Expanded text:
in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
malicie ñ habeamꝰ. Qͥ enĩ locũ p̾̃dicatioĩs suscipit. malan¬
ferre ñ debet s tolerare: ut ex ipsa sua mansuetudine. ita
seiuentiũ mitiget: ⁊ peccator uulnera ĩ alus. ipse afflictio¬
nib uulneratus sanet. Quẽ ⁊ siqͣnͣdo zelus rectitudinis ex¬
git. ut erga subiectos scuiat: furor ipse de amore sit. ñ de
crudelitate: qͣtinus ⁊ uira discipline foris exchibeat: ⁊ in
patña pietate diligat. qͦs foris qͣsi insequendo castigat.

Expanded text:
inter lupos .» Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et se quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae exhibeat, et intus paterna pietate diligat quos fo
Abbreviated transcription (Latin):
ntiprat: s ideo m̃cedẽ recipere. ut p̃dicaie subsistat. Qsqͥs
nãq ideo p̃dicat. ut hic ut laudis uł muneris m̃cedem
ꝑeadem dicta. ñ ipse s dñs ametur: uł iccirco t̾reua sti¬
rendia ĩ p̃dicatione cõsequit᷑. ne a p̃dicationis uoce ꝑ
indigentiã lassetur: huic ꝓculdubio ad recipiendã mer¬
quid nos o pastores agimus: qͥ ⁊ mercedem cõseqm᷑
tam̃ operarii nequaqm sumus: Fructꝰ qͥpꝑe scẽ eccł̃ie
in stipendio cotidiano ꝑcipimꝰ: s tam̃ ꝓ et̃na eccłia ini¬
sit: sine labore ꝑcipere hic mercedẽ laboris. Etce ex ob¬
Illa in nr̃m stipendiũ sumimꝰ que ꝓ redim̃dis peccatis sut
fideles optulert̃ : nec tam̃ cont᷑ peccata eadẽ uł orationis
studio uł p̃dicationis ut dignũ ẽ insudamꝰ. Uix ꝓ augi¬
sua quẽpiã aꝑta uoce rep̾hendimꝰ: ⁊ adhuc qd̃ ẽ giuu
aliqͣndo siꝑsona ĩ hoc mundo potens sit. eiꝰ forsitan:
errata laudant᷑: ne si adu̾set᷑ ꝑ iracundiã munꝰ subtłat

Expanded text:
icare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem itur per eadem dicta non ipse sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam merpossum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidisit, sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex obilla in nostrum stipendium sumimus, quae pro redimendis peccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Nos frasua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam munus subtrahat
Abbreviated transcription (Latin):
głosus martyrũ sanguis exornat: qmͣ ĩuolate cõfessionis
pere dignitatũ coronas: uł. de urginitate candidas: ul
de passione purpiteas. In celestib castris. pax ⁊ acies habeĩ
mensa pietas. etiã hoc p̃uidit. ut laboꝵ qͥdẽ tẽpꝰ ragonis
ñ extenderet: ne longũ faceret aut ec̃nũ. s breue. ⁊ ũt ita
dicã mom̃taneũ: ut ĩ hac breiu s ꝯcigua uita. agones essei
qͥdẽ cito finirentur. m̃itoꝵ uͦ p̃mia sine fine durarẽt: ut
pꝰ mundi hꝰ tenebras uisuri essensicandadissimã lucẽ:⁊
accepturi maiorẽ passionũ cunctarũ a cerhitatib beaticu¬
głe milicta iurgines. ã ꝑuesis. reneme annos uirtutab

Expanded text:
osus martyrum sanguis exornat, quam inviolatae confessionis pere dignitatum coronas, vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas. In coelestibus castris pax et acies habent mensa bonitas, etiam hoc praevidit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, ne longum faceret, aut aeternum, sed breve, et, ut ita, dicam, momentaneum, ut in hac brevi et exigua vita agones essent quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitugloria militiae virgines cum pueris teneros annos virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
nes nob̾cũ: qs cũ nr̃o iudice. habemiꝰ. Et sic debemꝰ agere
curã nr̃i: ut ñ nogligamꝰ curã ꝓrimi: ut qͥsqͥs ad nos
uingit᷑. ex lingue nr̃e sale condiat᷑. Cum uacantẽ quẽpiã
lubricũ uidemꝰ: ãmonendꝰ ẽ ut cõugio refrenare studeat
inquitatẽ sirã: qͣtinus ꝑ hoc qd̾̃ licet discat superare qd̃ ñ
lcet. Cum coniugatũ uidemꝰ : ãmonendꝰ ẽ. ut sic exerceat.
arã scłi. ue postponat. amorẽ dĩ: sic placeat uoluntati cõ¬
nigis. ut ñ displiceat conditori. Cũ clicũ uidemꝰ. ãmonen¬
s ẽ qͣtinꝰ sic uiuat. ut exemplũ uite. sccularib p̃beat: ne.
siqͥd ĩ illo iuste rep̾hendit᷑. ex eiꝰ uicio ipsa religionis nr̃e

Expanded text:
sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi mmbrib irrigat celestib : ut felicit̾ ꝓferre ĩmarcessibilẽ
bonoꝵ operũ possint fructũ. Qͥ talenta sͥ credita ñ solũ redde¬
re. uerũ etiã cum usura sine fraude amplificare ꝓcurauert̃:
płi p̃ceptũ. arguendo. obsecrando. increpando. curãq facien¬
do inserere nitebaut᷑. Quor mens lucidissima: manꝰ uͦ ple¬
ne st̃ mundicia: eo qd ĩ mensa altaris sacͦscã xͥ corꝑis: san¬

Expanded text:
immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude amplificare procuraverunpraeceptum, arguendo, obsecrando, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ũt cũcta: q̃ tẽꝑalit̾ festa celebrant᷑. Et idõ curate. qͥ his sollẽp¬
nitatib ĩtẽstis: ne ab et̾na sollẽpnitate separemini. Qͥd ꝓdest
intesse festis hõĩũ: si deesse cõtĩgat festis angłoꝵ: Nolite gͦ¬
penlare ĩ uob tͣnsitoria q̃ possidetis: s cõsiderate qͥd estis.
Ecce mundꝰ qͥ diligit᷑ fugit. Sc̃i isti quor hodie mentionẽ faci¬
mꝰ. florentẽ mũdũ mentis despectu calcauert̃. Tẽ enĩ erat uita
longa: salus continua: opulentia ĩ reb : fecunditas ĩ ꝓpagi¬
ne. tñqͥllitas ĩ diut᷑na pate. Et tam̃ cũ ĩ seipso floreret: iã

Expanded text:
aliter festiva celebrantur. Curate qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? pensare in vobis transitoria, quae possidetis, sed considerate quid estis. Ecce mundus, qui diligitur, fugit. Sancti isti, quorum hodie mentionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret,
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia chausa ẽ. Pecumia uͦ clausa: ẽ sapientia occulta. Qͥ
gͥ sapientie u̾bũ habet: s hoc erogare ꝓximo negligit: q̃si
pecuniã ĩ saculo ligatã tenet. Unde scͥptũ ẽ. Sapientia
pͥmit. ad p̃dicanda celestia ũ assurgat. Nec debet stultoꝵ o
perũ exempla conspicere: ue sua oꝑa qͣsi ex mortuis pellib
credat munire. St̃ etenĩ multi: qͥ pͣuitatẽ suã ex alienis
pͣuitatib tuent᷑. Qͥa eiũ alios talia fecisse considerãt: sehe
facere licent᷑ putant. Hi qͥd aliud faciunt: nͥ pedes suos
ex mortuoꝵ animaliũ munire pellib conant᷑ Oĩs qͥ sali¬

Expanded text:
pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientiprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omni
Abbreviated transcription (Latin):
bere peccatũ. Si aũ bene cogitemus: rep̃hensio tisdi laus
sius ẽ. Qreenĩiã confiteris in accusatione peccati tui:
accusatione ipsuis tui. quare confiteris. nͥ qͥa ex mortuo
Et si peccatũ confitetur: utiq amorte reiuxit.
Si peccati cõfessor reuixit a morte: qͥs eũ suscitauit:
Nullus mortiuis ẽ sui ipsiꝰ suscitator. Ille potuit se¬
suscitare: qͥ mortua carne ñ mortiuis ẽ. Etenĩ hoc sulq¬
tauit: qd mortuũ fuerat. Ille se suscitauit qui uiuebat
in se: in carne aũ suscitandꝰ mortuus erat. Non enĩ p
solus filiũ suscitauit. de quo ducũ ẽ ab apło: ꝓpt̃ qd̾ ⁊ dẽ¬
plũ hoc: ⁊ post triduũ suscitabo illud. Mortuns ẽ autẽ
peccator: maxime ille quẽ moles consuetudinis p̃mit.
qͣsi mortuus ẽ lazarus. Parũ enĩ erat quia mortuus ẽ:
etiã sepultus ẽ. Qͥsqͥs gͥ male consuetudinis male uite
t̾renarũ scilicet cupiditatũ mole p̾mit᷑: ita utĩ illo iã fa

Expanded text:
ra. Si autem bene cogitemus, reprehensio tua, laus ipsius est. Quare enim jam confiteris in accusatione peccati tui? in accusatione tui ipsius quare confiteris, nisi quia ex mortuo et si peccatum confitetur, utique a morte revixit. Si peccati confessor revixit a morte, quis eum suscitavit? Nullus mortuus est sui ipsius suscitator. Ille se potuit suscitare, qui mortua carne non mortuus est. Etenim hoc suscitavit quod mortuum fuerat. Ille se suscitavit, qui vivebat in se, in carne autem sua suscitanda mortuus erat. Non enim Pater solus Filium suscitavit, de quo dictum est ab Apostolo, plum hoc, et in triduo suscitabo illud . Mortuus est autem peccator, maxime ille quem moles consuetudinis premit, quasi sepultus est Lazarus. Parum enim erat, quia mortuus; etiam sepultus. Quisquis igitur malae consuetudinis, malae vitae, terrenarum scilicet cupiditatum
Abbreviated transcription (Latin):
fuderat: ⁊ multe ex uniu̾sa iudea turbe. ad celestẽ me¬
hoicũ confluebãt. Qͥa enĩ tarda ẽ humane ignorantie
fides ad credenda q̃ ñ uidet. ⁊ speranda q̃ nescit: oporte¬
bat diuina eruditione firmandos. corporeis bñficiis. ⁊ ui¬
sibilib miraculis incitari: ut cuiꝰ tã benignã ecꝑiebant᷑
potentiã: ñ ambigerent salutarẽ esse doctͥnã. Qualis gͥ¬

Expanded text:
multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
ruptelã nuda st̃ omĩa: ita religiosis ad castimoniã oꝑta
st̃ uniu̾sa. Qd aũ ait euangłica lectio: Qui scandali⁊ aut¬
rit unũ de pusillis istis qui in me credũt: expedit ei. ut sul¬
pendat᷑ mola asinaria ĩ collo eiꝰ ⁊ mergat᷑ ĩ ꝓfundũ ma

Expanded text:
ruptelam nuda sunt omnia, ita religiosis ad castimoniam operata ruptelam nuda sunt omnia, ita religiosis ad castimoniam operata sunt universa. Quid autem ait evangelica lectio? Qui scandalizaverit unum de pusillis 287 istis, qui in me credunt: expedit ei, ut suspendatur mola asinaria i
Abbreviated transcription (Latin):
Dudꝰ adam. incola paradisi fuit. Deniq post peccatũ nu¬
ditatẽ suã ꝑuidens: folus pudenda contexit. Prius eni
qͣm peccaret honestatis erat colore uestitus: atq ideo nudi¬
tatemi in honestã ñ natura instituit: s delicti reatꝰ muemt
Nã sc̃ĩ angłi in splendidissimo habitu cõstituti: nũqͥd tu¬
nicis oꝑiunt᷑⁊ pallus: S cũ sit ĩ illis natiuitatis sue nu¬
da substantia: uestiti uident᷑ eẽ qd̾ scĩ st̃. Sic igit᷑  adam
custodiens honestatis anglice dignitatẽ: erat qͥdẽ nudꝰ mũ¬
danis uestib: s ĩmortalitatis erat splendore uestitus.
Nichil pͣuũ respiciebãt oculi eiꝰ: ñ cor eiꝰ tͣpe aliqͥd cogita¬
bat. Erat apud honestas mentes. nuditas ipsa uestita.
Sic̃ enĩ apud neqͣm hoĩes. tͣpis cogitatio a cõcupiscentia
uestib ñ arcet᷑: ita apud scõs iuros honesta simplicitas ad
cõcupiscendũ nuditate ñ tͣhitur. S sicut uiciosis ad cor¬

Expanded text:
 Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia, vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiens honestatis angelicae dignitatem, erat quidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihil pravum respiciebant ejus oculi; non cor ejus turpe aliquid cogitabat; erat apud honestas mentes nuditas ipsa vestita. Sicut enim apud nequam homines turpis cogitatio a concupiscentia vestibus non arcetur, ita apud sanctos viros honesta simplicitas ad concupiscendum nuditate non trahitur; sed sicut vitiosis ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
quentiũ fouẽt. ne tẽꝑalia stipendra amittat: S ⁊ nos qͥ
ex oblationib fideliũ uiuimꝰ. qͣs illi ꝓ suis peccatis op
tulert̃. si comedimꝰ ⁊ tacemꝰ: eoꝵ ꝓculdubio peccata man
ducare: ⁊ nichil cõtͣ peccata p̃dicando agere. Audra¬
mꝰ qͥd beati iob uoce dicit᷑. Si adu̾sũ me t̾ra mea clamat
⁊ cũ ipsa sulci eiꝰ deflent: si fructꝰ eiꝰ comedi absq pecu
nia. Terra eteñ contͣ possessorẽ clamat: qͣndo contͣ pasto¬
rẽ suũ iuste eccłia murmurat. Cuius etiã sulci deflent:
de uita pastoris. Cuius iudelicet t̾re fructꝰ possessor bonꝰ
sine. pecunia ñ manducat: quia discretus pastor p̃roga
talentũ u̾bi: ne ad dãpnationẽ suã de eccłia stipendiũ
sumat alim̃ti. Tunc enĩ de t̾ra nr̃a cũ pecunia fructus co¬
medimꝰ: qͣndo sum̃tes eccłiastica subsidia ĩ p̃dicatione
uboramꝰ. E recones nãq uenturi iudicis sumꝰ. Qͥs uͦ uen¬
turũ iudicẽ nuntiat. si p̃co tacet: Pinde cõsiderandũ no

Expanded text:
lia stipendia amittant? Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro peccatis suis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata mandducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fnia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem suum juste Ecclesia murmurat. Cujus etiam sulci deflent, de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si
Abbreviated transcription (Latin):
tib ad que p̃mia uoceris intellige. Misericordẽ te miscd̃ia.
iustũ uult esse iusticia: ut in creatura sua creator appare¬
at:⁊ in speculo cordis humani ꝑ lineas imitationis ex¬
p̃ssa dĩ imago resplendeat. Secura esto oꝑantiũ fides: ad¬
erunt tͥ desideria tua: ⁊ his q̃ amas sine fine potieris Et
qm̃ tͥ ꝑ elemosinã omĩa munda st̃: ad eã ꝙͦ beatitudinẽ
mi: cui tantũ p̃miũ p̃paratur. Qd gͦ ẽ habere eor mũdũ:
nͥ eis q̃ supͣdicte st̃ studere uirtitib: Hidere aũ dm̃. qͣn¬
te sit beatitudinis: q̃ mens cõcipere. que lingua ualeat
explicare: Ettam̃ hoc consequetur. cũ tnsformabit᷑ huma¬

Expanded text:
tibus ad quae praemia voceris intellige. Misericordem te misericordia, justum vult te esse justitia, ut in creatura sua Creator appareat, et in speculo cordis humani per lineas imitationis expressa Dei imago resplendeat. Secura est operantium fides, aderunt tibi desideria tua, et iis quae amas sine fine potieris. Et per eleemosynam omnia munda sunt, ad eam quoque beatitudinem, mi, cui tantum praemium praeparatur. Quid ergo est habere cor mundum, nisi eis quae supra dictae sunt studere virtutibus? Videre autem Deum quantae sit beatitudinis, quae mens concipere, quae lingua valeat explicare? Et tamen hoc consequetur, cum transformabitur huma
Abbreviated transcription (Latin):
des debent᷑: una in ua: altera in patͥa. Una q̃ nos in la¬
Merces itaq q̃ in p̃senti recipitur: hoc in nobis debet age¬
re ut ad sequentẽ mercełe robustuis tendat ᷑. Uerus gͦ¬

Expanded text:
des debeantur, una in via, altera in patria: una quae nos in lades debeantur, una in via, altera in patria: una quae nos in laMerces itaque quae in praesenti recipitur, hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendamus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. acit ad eundem p̃dicatorẽ reu̾tet᷑ : qͥa aut erit qͥso
p̃destinatus ad uitã. ⁊ celeste ubũ sequet᷑. qd̃ audit: autsi
uullus audire uoluerit. ipse p̃dicator sine fructu ñ ext
ces recõpensatur. Ecce aũ qͥ peram ⁊ sacculũ portare ꝓhibe
sũptus ⁊ alim̃ta ex eadem p̃dicatione concedit. Nã seqͥtut
In eadem aũ domo manete: edentes ⁊ bibentes que apd
illoᷤ st̃. Dignus ẽ enĩ oparius m̃cede fua. Si pax nra recips¬
t᷑: dignũ ẽ ut in eadem domo maneamꝰ. edentes ⁊ bibris¬
as que apud illos sunt: ut ab eis t̾rena stipendia conse¬
qmͣ quib p̃mia patrie celestis offerimꝰ. Unde etiã paulꝰ.
hec ipsa ꝓ minimo suscipiens dicit. Si nos uobis spũa¬
ilia seminauimꝰ: magnũ ẽ si urã carnalia metamꝰ: .iiiͦ.¬
ipsa alim̃ta sustentationis: ut hic merces de labore
yditationis incohetur: que illic de uisione ueritatis ꝑfi
aitur. Qͥ in re considerandũ ẽ. qd̃ uni nr̃o oꝑi due merce¬

Expanded text:
ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erirces recompensatur. 7. Ecce autem qui peram et sacculum portare prohibuit sumptus et alimenta ex eadem praedicatione 1499 concedit. Nam subditur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis vicitur. Qua in re considerandum, quod uni nostro operi duae merce
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut camelũ animal tortuosũ atq deforme exigua iñ.xi.¬
cau̾na p̃terite ñ patitur: ita : diuitẽ auarũ atq men¬
dacẽ arta celi ianua minime intrare ꝑmittit. Nã ideo iud
ĩ scło nascim᷑: nudi etiã accedimꝰ ad lauachrũ: ut nudi
qͦ expeditiq ad celi ianuã ꝓperemꝰ. Qmͣ aũ ĩ congruũ : ab¬
surdũ ẽ. ut quẽ nudũ mat̾ genuit: nudũ suscepit ecelia:
diues uelit intrare ĩ celũ. Propterea adolescenti illi diuiti
iustus. qͣmius sc̃s̃. aurũ ut diuitias possidens ñ possit ex̃
ꝑfectus. Talẽ quippe uoluit adolescentẽ ilũ dñs ad para¬
disum redire: qualis adã fuerat de paradisi sublimitate

Expanded text:
im camelum, animal tortuosum atque deforme, exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime intrare permittit. Nam ideo nudi in saeculo nascimur, nudi etiam ad lavacrum accediet expediti ad coeli januam properamus. Quam autem incongruum et absurdum est ut, quem nudum mater genuit, nudum suscipit Ecclesia, dives intrare velit in coelum? propterea adolescenti illi diviti justus, quamvis sanctus, aurum vel divitias possidens, non possit esse perfectus. Talem enim voluit adolescentem illum Dominus ad paradisum redire, qualis Adam fuerat de paradisi sublimitate
Abbreviated transcription (Latin):
Q ͦ gͦ isti: nͥ int̾ numeros dñationũ currũt. Et sũt ñnulli
qͥ dũ sͥmetipsis iugilanti cura dñant᷑: dũ se sollicita in¬
tentione discutuit̃. diuino timori semꝑ inherentes: hoc
ĩ munere uirtutis accipiunt. ut udicare recte ⁊ alioᷤ possĩ
Quoꝵ ꝓfecto mentib dũ diuina cõtẽplatio p̃sto ẽ: ĩ his
aeluit ĩ throno suo dñs p̃sidens. alioꝵ facta exxaminat
curcta mirabilit̾ de sua sede dispensat. Qͥd gͦ isti. nͥ thro¬
nisui conditoris sũt: Nel qͦ nͥ ad suꝑnarum sediũ nune¬
tos ascribuntur: ꝑ qͦs dũ scã eccła regit᷑. plerũq de qͥb dã
sut infirmiᷤᷤ actib etiã electi iudicant᷑. Nc̃ facta ẽ sał⁊ uirtꝰ ⁊¬

Expanded text:
unt nonnulli, qui dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dum se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid igitur isti nisi throni sui Conditoris sunt, vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur, per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicant
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ debilẽ edidit mat̾ ex utero: sanũ fecit petrus ex i
solũ ille aduitꝰ ẽ. cui gressus ẽ redditꝰ: s etiã qͥnꝙ milia
uiroꝵ: que tunc ad exhortationẽ apli. ob eiꝰdẽ curationis
mirationisq miraiłni credidert̃. Et ille pauꝑ qͥ ñ habebãt
qoͥ petenti daret. tantã dedit diuine gr̃e largitatẽ: ut quẽ¬
admodũ unũ hoĩem redintegrat ĩ pedib. sic tot nulia
creclentiũ sanaret ĩ cordib: faceretq eos ĩ xp̃o alacres: qͦs

Expanded text:
Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex veQuem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex vesolum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad exhortationem Apostoli ob ejusdem curationis miraculum crediderunt . Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ impares censu. Nec distat qnͣtũ sint ĩ t̾rena facultate
dissimiles: qͥ in spiritalib bonis ĩueniunt᷑ eqͣles. xi.¬
eata gͥ illa pauꝑtas. q̃ rerũ tꝑaliũ amore ñ capit᷑.
nec mundi opib augeri appetit: s celestib bonis
differentia relinquentes. ad uocẽ celestis magistri a captu¬
ra pisciũ in piscatores hõiũ alacri cõu̾sione mutati st̃:
uniu̾sis reb suis possessionibꝙ distͣctis: ꝑ deuotissimã pau¬
ptatẽ bonis ditabantur et̾uis: ⁊ ex apłica p̃dicatione gau¬
debat nichil habere de mundo. ⁊ omĩa possidere cũ xp̃o.
Hĩc beatꝰ petrus apłs cũ ascendens ad tẽplũ a claudo ele¬
mosina posceret᷑ : argentũ inquit ⁊ aurũ ñ ẽ mͥ: qd̾ autẽ
habeo hoc tͥ do. In noĩe itłu xp̃i nazareni: surge ⁊ ambula.
Qd hac humilitate sublimius: Qd hac pauꝑtate locuple¬
tius: Non habet p̃sidia. p̃cunie: s habet dona nature

Expanded text:
et impares censu; nec interest quantum sint in facultate terrena et impares censu; nec interest quantum sint in facultate terrena dissimiles, qui in spiritalibus bonis inveniuntur aequales. Beata igitur illa paupertas, quae rerum temporalium amore non capitur, nec mundi opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis differentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et universis suis rebus possessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditabantur aeternis, et ex apostolica praedicatione gaudebant nihil habere de mundo, et omnia possidere cum Christo. Hinc beatus Petrus apostolus, cum ascendens in templum a claudo eleemosyna habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae.
Abbreviated transcription (Latin):
Ib ueritas loqueretur. forte ess ambiguũ: si dicens beat᷑i
pauꝑes nichil adderet de intelligenda pauꝑũ qͣlitate: ⁊
sufficere uideret᷑ ad ꝓmerendũ regnũ celoꝵ ea sola ĩopia. qm
multi sub dura ⁊ gͣui necessitate patiunt᷑. S cũ ait. beati
pauꝑes spũ: ostendit eis regnũ celoꝵ tͥbuendũ. qͦs humi¬
litas cõmendat animoꝵ. magis qͣm indigentia facultati
Dubitari aũ ñ potest qd̾ humilitatis istius bonũ. facilius
pauꝑes qm diuites asseqnͣtur: dũ⁊ illis ĩ tenuitate ami¬
ca ẽ mansuetudo: ⁊ istis ĩ diuitus familiaris elatio. U erũ¬
tam̃⁊ ĩ plerisq diuitib ĩuenit᷑ hic animꝰ. qͥ abundantia
sua ñ ad tumorẽ suꝑbie.s ad oꝑa benignitatis urat᷑.
idq ꝓ lucris maximis numeret. qd ad releuandã misi¬
riã alieni laboris ĩpenderit. Om̃ĩ generi atq ordini hõnĩ
datur ĩ hac uirtute consortiũ: qͥa possũt ẽẽ ꝓposito pares:

Expanded text:
ribus Veritas loqueretur forte esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem superbiae, sed ad opera benignitatis utatur, idque pro lucris maximis numeret quod ad relevandam miseriam alieni laboris impenderit. Omni generi atque ordini hominum datur in hac virtute consortium, quia possunt esse proposito pares,
Abbreviated transcription (Latin):
derem: inueniemꝰ pͥmitꝰ cũ ĩ scͥpturis legimꝰ confessionẽ
ilem ꝑ  b is intelligere uocẽ peccatoris. Maxime aũ hoc
pcendũ fuit: ⁊ huic admonenda ẽ caritas ur̃a: quia
nox ut hoc u̾bũ sonuit uoce lectoris: secutus ẽ etiam
onus tunsionis pectoris ur̃i: audito scilicet qd̃ dnĩs ait
tore arguere: ⁊ euidenti pulsu. occultũ castigare pecc
lrare hoc fecistis: nͥ qͥa audistis. confiteor tͥ pat̾ dñe celi¬
tre: Confiteor audistis: qͥ cõfitetur ñ atcendistis. Nũc
s adũtite. S quia confiteor xp̃s dixit. a qͦ longe ẽ om̃e
ꝑeccatũ: ñ solius ẽ peccatoris s laudatoris.¬

Expanded text:
rimitus, non semper cum in Scripturis legimus confessionem, debere nos intelligere vocem peccatoris. Maxime autem hoc dicendum fuit, et hinc admonenda Charitas vestra: quia mox ut hoc verbum sonuit in ore Lectoris, secutus est etiam sonus tunsionis pectoris vestri, audito scilicet quod Dominus ait, ctore, et evidenti pulsu occultum castigare peccatum? Quare hoc fecistis, nisi quia audistis, Confiteor tibi, Pater? Confiteor, audistis: qui confitetur, non attendistis. Nunc ergo advertite. Si, Confiteor, Christus dixit, a quo longe est omne peccatum; non solius est peccatoris
Abbreviated transcription (Latin):
rincipatus illi sp̃s uocant᷑: qui ipsis quoq bonis
angłoꝵ spiritib p̃sunt. Ꝙ subiectis aliis dũ queq
sunt agenda disponunt: eis ad explenda diuina misteri¬
a pͥncipant᷑. Dñationes aũ uocant᷑: qui etiã potestates
pͥncipatuũ dissimilitudine alta tͣnscendũt. Ea gͦ angłoꝵ¬
igmina q̃ mira potentia p̾minent: ꝓ eo qd eis cetera ad
obediendũ subiecti sc̃ dñationes uocantur. Throni quoq¬
illa agmina sunt uocata: quib ad exercendũ iudiciũ seꝑ
ds̃ om̃ipotens p̃sidet. Quia enĩ thronos latino eloqͥo sede
dicimꝰ ÷ throni dĩ dicti st̃ hi qui tanta diuinitatis gr̃ã re¬
plent᷑. ut ui eis dñs sedeat: ⁊ ꝑ eos sua iudicia decernat. Unde
ꝑ psalmistã dr̃. Sedes suꝑ thronũ: qͥ uidicas eqͥtatẽ. Che¬
tubin quoq: plenitudo scientie dr̃. Et sublimiora illa ag¬
mina iccirco cherubin uocata st̃. qͥa tanto ꝑfectiore scien¬
ta plena sunt. qnͣto claritatẽ dĩ uiciniꝰ cõtẽplant᷑: ut¬

Expanded text:
rincipatus etiam vocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis, dum ea quae sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes autem vocantur qui etiam potestates principatuum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes illa agmina sunt vocata, quibus ad exercendum judicium semper Deus omnipotens praesidet. Quia enim thronos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. Unde et per Psalmistam dicitur: Sedes super thronum, qui judicas aequitatem . Cherubim quoque plenitudo scientiae dmina idcirco Cherubim vocata sunt, quia tanto perfectiore scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantu
Abbreviated transcription (Latin):
mascũt.S qͥd ꝓdest nos de anglicis spiritib ista ꝑstͥngere:
siñ studeamꝰ hec etiã ad nrõs ꝓfectus congrua considera¬
tione diriuare: Qͥa enĩ suꝑna illa ciuutas ex anglis:
hõib constat. ad quã credimꝰ tantũ humanum genꝰ ascen¬
dere. qͣntos illic contigit electos angłos remansisse: sicut
scͥptũ ẽ. statuit t̾minos gentiũ scdm̃ numerũ angłorũ
di: debemꝰ ⁊ nos aliqͥd ex illis distinctionib suꝑnoꝵ cuuiũ
adusũ nr̃e cõu̾sationis there: nosq ipsos ad increm̃ta
uirtutũ bonis studiis inflãmare. Qͥa enĩ tanta illic ascer¬
sura credit᷑ mulcitudo hõiũ. qnͣta multitudo remansit
angłoꝵ: suꝑest ut ipsi quoꝙ hoĩes qͥ ad celestẽ patriã
redeunt. ex illis agminib aliqͥd illuc reu̾tentes imitent᷑
Distincde nãq cõu̾sationes hõiũ. singłoꝵ agminũ ordin

Expanded text:
uid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat: ad quam tantum remansisse sicut scriptum est, « statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei: » debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illic ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit Angelorum; superest, ut ipsi quoque homines, qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur; dis
Abbreviated transcription (Latin):
ledentib patientiã rependamꝰ. Qͥ enĩ fuerit patientior
ad inuiriã: potentior constituet᷑ in regno. Non enĩ ad im¬
periũ celoꝵ ꝑuenit᷑ suꝑbia. diuitus p̃fectura: s humilitate.
pauperie. lenitate. Arta enĩ ⁊ angusta uia ẽ: que ducit ad
regnũ. Qsqͥs gͦ honorib inflatus fuerit. ⁊ auri thesauri di¬
latatus: tanqͣm onustũ ⁊ impeditũ animal ꝑ angustũ
regni iter. tnͣsire ñ poterit: sunul etiã ut se estimet ꝑuenis¬
se. sarcinã eius exigua porta ñ capiens. reꝑcusso limine re¬
trorsũ redire cogetur. Tam enĩ angusta ẽ diuiti porta ce¬
lestis: qm ẽ camelo foram̃ acus exiguũ. Unde ait dñs.

Expanded text:
aedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; non enim ad imperium coelorum pervenitur superbia, divitiis, praefectura, sed humilitate, pauperie, lenitate. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanquam onustum et impeditum animal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum; u
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunt᷑: nec beatũ quẽqͣm faciut ista lam̃ta. q̃ totiꝰ huma¬
ni generis deploratione fundunt᷑. Alia ratio ẽ scõꝵ gemitu¬
um: alia beator causa latͥmarũ. Religiosa tͥsticia aut alienũ
peccatũ luget aut ꝓpriũ: nec de hoc dolet qd diuina uist¬
cia agit᷑ s de eo meret. qd̾ humana iniquitate cõmitit᷑.
ubi magis plangendꝰ ẽ faciẽs maligna ꝙͣ patiens: qͥa inuistũ
malicia sua demergit ad penã: iustũ aũ tolerantia ducit

Expanded text:
communis; nec beatum quemquam faciunt ista lamenta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit ad poenam, justum autem tolerantia ducit