comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meos & udi. E leuatione opꝰ ẽ oculorum.
ut uisionem mysticam cernere ualeamꝰ.
Et ecce uir unꝰ uestitꝰ ẽ lineis. ꝓ lineis quod
int̃p̃tatꝰ ẽ aquila theodotio baldum posuit.
accinti erant colore ephar. Et corpꝰ eius
quasi chrisolitꝰ. ꝓchrisolito qͥunꝰ ẽ de
duo decim lapidibꝰ qͥpoñt᷑ in logio pontificis.
in hebreo habet̾ tharsis. quod theodotio.
a sumaehus eodem u̾bo int̃ptatisunt. septu¬
agiõ u̾ nare appellauerunt. iuxta illuo
conod in psalmis legimꝰ. Inspũ uiolento
confringes naues tharsis. idẽ maris. Et
lonas fugere cupiebat nintharsum urbẽ
silicie ut pleriq estimant. licteram po¬
nentes ꝓlittera. uł indiȩ regionem ut
pudat io sephus.s absolute inpelagus.
Nidi aut̃ ego daniel solis uisionem. Utri
aut̃ quierant mecũ ñ uiderunt.s t̾ror.
nmius irruit suꝑ eos. & fu gerunt in
ab sconditum. Et apłs paulus simile qͥd
in actibꝰ apłorum passus ẽ ut ceteris ñ

Expanded text:
meos, et vidi. Elevatione opus est oculorum, ut visionem mysticam cernere valeamus. Et ecce vir unus vestitus lineis. Pro lineis, quod interpretatus est Aquila, Theodotio BADDIM posuit, accincti erant colore ὠφάζ. 698 Et corpus ejus quasi chrysolithus. Pro chrysolitho, qui unus est de duodecim lapidibus qui ponuntur in Logio Pontificis, in Hebraeo habet THARSIS, quod Theodotio et Symmachus eodem verbo interpretati sunt: Septuaginta vero mare appellaverunt, juxta illud quod in psalmo legimus: In spiritu violento confringes naves Tharsis , id est, maris. Et Jonas fugere cupiebat non in Tharsum urbem Ciliciae, ut plerique aestimant, litteram ponentes pro littera, vel Indiae regionem, ut putat Josephus: sed absolute in pelagus . Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri qui erant mecum non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugerunt in absconditum. Et Paulus apostolus simile quid in Actibus apostolorum passus est, ut, caeteris non
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. Tuenĩ fecisti. ut possim & audire & sen-¬
tire queloqueris. & ait. Num quid scis quare
uenerim adte. & nunc reu̾tar ut p̃lier ad¬
u̾sꝰ pͥncipem ꝑsarum. Quod dicit. hoc est.
Ueni qͥđ ut doc̾em te. & audias p̃ces tuas.

Expanded text:
Domine. Tu enim fecisti ut possim, et audire, et senDomine. Tu enim fecisti ut possim, et audire, et sentire quae loqueris. Numquid scis quare venerim ad te? et nunc revertar ut praelier adversum principem Persarum. Quod dicit hoc est: Veni quidem ut docerem te exauditas preces tuas:
Abbreviated transcription (Latin):
die er quo posuit corsuum ꝓpħa ad intel¬
ligendum. & auditꝰ sit adño. id circo ñ
sfatim missis ẽ angłs. qui ei dĩ in dul¬
gentiam ñtiaret. qui aiuginti & uno
diebꝰ resticit ei pͥnceps ꝑ sarum. enume¬
rans peccata popłi iudeorum. quod iuste
tenerentur captiui. & dimitti ñ debent.
nes tuas offerebam dõ. uenit in adudori¬
um michi angłs michael. qui p̃ẽ popło
te quȩ uentura sunt popło tuo in nouis¬
simis diebꝰ. Quod daniel dep̾catꝰ ẽ. hoc au
dire adõ meretur. quid futurum sit
popło ifrłi ñ inuicino tempore. s innouis
t̃p̃tatꝰ ẽ. uirta illud quod incentessi mo
scđo psalmo legimꝰ. Benedic anima mea
dnmñ. & omniã int̾iora mea nom̃sem̃
eius. Prius enĩ quam dĩ uisipnem ui
dere meream᷑. int̾iora nr̃a foras aspiciunt. Cũ
tactꝰ quasi filii hominis. & pauor. recessisset
acorde : sacram̃ta dĩ audire ñ poterat. & id¬
circo nunc ait. Quia confortastime nẽ loquere

Expanded text:
intelligendum, exauditus sit a Deo, idcirco non statim missus est angelus qui ei Dei indulgentiam nuntiaret: quia viginti et uno diebus restitit ei princeps Persarum, enumerans peccata populi Judaeorum, quod juste tenerentur captivi, et dimitti non deberent. nes tuas Deo offerebam, venit in adjutorium mihi angelus Michael qui praeest populo te quae ventura sint populo tuo in novissimis diebus. Quod Daniel deprecatus est, hoc a Deo meretur audire, quid futurum sit populo Israel non in vicino tempore, sed 700 in terpretatus est, juxta illud quod in centesimo secundo psalmo legimus: Benedic, anima mea, Domino, et omnia interiora mea, nomen sanctum ejus. Prius enim quam visionem Dei videre mereamur, interiora nostra foras aspiciunt; cum eum tactus quasi filii hominis, et pavor recessisset ex corde, sacramenta Dei audire non poterat, et idcirco nunc ait: Quia confortasti me, loquere,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatoris annum quando int̾fecto hycano
herodes iudeam optinuit. septem & sera¬
ginta duȩ ebdomãdes id ẽ quadringenti
otiginta tres supputent᷑ anni: sic possumꝰ
pͥmo anno. hoc ẽ darii sexto completa ẽ
templi edificatio. & centesimȩ octogesimȩ
octogesime scd̃ȩ. olympiadis anno t̾cio idẽ
augusti decimo : herodes in iuideos sus-¬
cepit imꝑium. qui faciunt annos qua¬
dringentos otoginta quatuor. ꝑsingłas
olẏmpiadas quadriennio supputato
Dicit idem eusebuis & aliam opinionem
quam exparte ñreꝓbat. quod pleriq una
ebdomadam annorum inseptuaginta
annos extendunt. ꝑsingłos ebdom̾adis
annos decennio supputato. & uolunt. a
passione xp̃i usq adneronis imꝑium annos
ẽẽ triginta quinq contra uideos quando

Expanded text:
peratoris annum, quando, interfecto Hircano peratoris annum, quando, interfecto Hircano Herodes Judaeam obtinuit, septem et sexaginta duae hebdomadae, id est, quadringenti octoginta tres supputentur anni, sic possumus primo anno, hoc est, Darii sexto, completa est templi aedificatio, et centesimae octogesimae sextae Olympiadis anno tertio, id est, Augusti decimo, Herodes in Judaeos cepit imperium: qui faciunt annos quadringentos octoginta tres, per singulas Olympiades, quadriennio supputato. Dicit idem Eusebius, et aliam opinionem, quam ex parte non reprobo: quod plerique unam hebdomadem annorum in septuaginta annos extendant, per singulos hebdomadis annos, decennio supputato. Et volunt a passione Domini usque ad Neronis imperium, annos esse triginta quinque; quando
Abbreviated transcription (Latin):
Ciuitatem quoq & ipsum scũarium sub
duce romano romanꝰ uastauit ȩxercitus.
siue ipse herodes qui ꝑambi tionem
in debitum in iudeos arripuit
ꝑium. Quodq infert: Confirmabit
te iudeam.apud & augusto apud roma¬
nos. ap̃c natus sit. qui tribꝰ annis & sex m̃¬
sibus iuixta eugłistam iohannem ȩregłiũ
p̃duucauit. & confirmauit ueri dei cul¬
tum multis. hau dubium quin apłis &
credentibus quando pospassinem dñi
in dimidia rursum ebdomada defecit
hostia & sacͥficium. Quicquid enim intẽ¬
plo pꝰea factumẽ. ñ fuit sacrificium dei.
s cultꝰ diaboli: cunctis in commune claman¬
tibꝰ. Sanguis eius suꝑnos & suꝑ filios nr̃os.
& ñ habemꝰ regem nisi cesarem. Quem
locum inchronico eusdem eusebii quẽ
annos plurimos in latinam linguam
u̾timus. diligens lector plenius edisser¬
tum poterit inuenire. Quod aũt aꝑfecti¬
one templi usq ad decimum augusti im¬

Expanded text:
Civitatem quoque et ipsum sanctuarium sub Civitatem quoque et ipsum sanctuarium sub duce Romano, Romanus vastavit exercitus, sive ipse Herodes, qui per Romanos indebitum in Judaeos arripuit imperium. Quodque infert: Confirmabit te apud Judaeam, et Augusto apud Romanos, Christus natus sit, qui tribus annis, et sex mensibus juxta Evangelistam Joannem Evangelium praedicavit, et confirmavit veri Dei cultum multis: haud dubium cum apostolis, et credentibus, quando post passionem Domini in dimidia rursum hebdomada defecit hostia, et sacrificium. Quidquid enim in templo postea factum est, non fuit sacrificium Dei, sed cultus diaboli, cunctis in commune clamantibus: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Et: Non habemus regem, nisi Caesarem. Quem locum in Chronico ejusdem Eusebii, quem ante annos plurimos in Latinam linguam vertimus, diligens lector plenius edissertum poterit invenire. Quod autem a perfectione templi usque ad decimum Augusti im
Abbreviated transcription (Latin):
suo seruans. & pontificatum hyrcano frĩ
eius tradidit. Tunc pͥmum gens
iudeorum romanis factaẽ tribu¬
taria. Post quem herodes filiꝰ
antripatri int̾fecto hyrcano reg¬
num iudeorum senatus consultu
accepit. & pͥmus aliengena iudeis p̾fuit
Qui pontificatum quoq nequaquã
iurta legem moysi mortuis parenti¬
bus tradebat liberis. s alienis. & nec
idem eusebius ex positionem quamsi
uoluerimus in latinum sermonem u̾t̾e̾.
extendemꝰ libri magnitu dinem. Nec
ẽ gͦ int̃p̃tacionis eus sententia. Aserto
anno darii qui pꝰ cyrum & cãbysem
filium eius regnauit inꝑsis. quando
tem pli oꝑa consũmata sunt. usq ad he¬
rodem & cesarem augustum numerat
ebdomadas septem & sȩraginta quinq
quȩ faciunt annos quadringentos octo¬
ginta tres. quando . xp̃c hoc e̾ hyrcanus
nouissimꝰ pontifer degenere machabe¬
orum abherode iugulatꝰ ẽ. & cessauit
iurta legem dei pontificum successio.

Expanded text:
suo, et pontificatum Hircano fratri suo, et pontificatum Hircano fratri ejus tradidit. Tunc primum gens Judaeorum Romanis facta est tributaria. Post quem Herodes filius Antipatris, interfecto Hircano, regnum Judaeorum senatusconsulto accepit, et primus alienigena Judaeis praefuit. Qui pontificatum quoque nequaquam juxta legem Moysi, mortuis parentibus, tradebat liberis, sed alienis, et nec idem Eusebius explanationem, quam si voluerimus in Latinum sermonem vertere, extendemus libri magnitudinem. Haec est ergo interpretationis ejus sententia: A sexto anno Darii, qui post Cyrum, et Cambysen filium ejus regnavit in Persis, quando templi opera consummata sunt, usque ad Herodem, et Caesarem Augustum, numerat hebdomadas septem et sexaginta duas, quae faciunt annos quadringentos 688 octoginta tres: quando Christus, hoc est, Hircanus, novissimus pontifex de genere Machabaeorum, ab Herode jugulatus est, et cessavit juxta legem Dei pontificum successio.
Abbreviated transcription (Latin):
successor fuit alexander rex partt̃ & ponti¬
fifex. qui rȩr̃ popłm annis iuginti septem.
Et hactenus aprimo anno regis cyri. &
captiuorum redditu qui in uidȩam uenire
uoluerunt. supputantur anm quadrin¬
genti octoginta tres. quos septẽ
& seraginta duȩ ebdomades
idẽ seraginta nouem simul
efficiunt. & hoc omni tẽpore
pontifices rexert̃ popło uideoꝵ. quos
ego nunc arbritor uocari ap̃os duces. Mor¬
tuo aut̃ nouissimo eorum alęxeandro.
huc atq illuc inuarias partes absq ullo
duce gens udeorum seditionibꝰ uerab at
intantum ut alȩxandra quȩ & salina uoca¬
bat᷑ eusdem alȩrandri uror obtineret im¬
ꝑium. & pontificatum quid em hyrcano
filio reseruaret. aristobolo aũt alteri filio
regnum traderet. quod obtinuit annis
decem. Pugnantibꝰ autem contrase indes¬
tina seditione germanis. & gentẽ iudeoꝵ
in diu̾sa studia trahentibꝰ: suꝑ uenit gne¬
us pompeiis dux romani ȩxercitꝰ. captaq

Expanded text:
successor fuit Alexander, rex 687 pariter, et pontsuccessor fuit Alexander, rex 687 pariter, et pontifex, qui rexit populum annis viginti septem: et hactenus, a primo anno Cyri regis, et captivorum reditu, qui in Judaeam venire voluerunt, supputantur anni quadringenti octoginta tres: quos septem, et sexaginta duae hebdomadae, id est, sexaginta novem simul efficiunt. Et hoc omni tempore pontifices rexerunt populum Judaeorum, quos ego nunc arbitror vocari Christos duces. Mortuo autem novissimo eorum Alexandro, huc atque illuc in varias partes absque ullo duce gens Judaeorum seditionibus vexabatur, in tantum ut Alexandra, quae et Salina vocabatur, ejusdem Alexandri uxor, obtineret imperium, et pontificatum quidem Hircano filio reservaret: Aristobolo autem alteri filio regnum traderet, quod obtinuit annis decem. Pugnantibus autem contra se intestina seditione germanis, et gentem Judaeorum in diversa studia trahentibus, supervenit Cneus Pompeius dux Romani exercitus, captaque
Abbreviated transcription (Latin):
syrach scͥpsit librum qui grece Natispe tõc
appellatur & aplerisq salomonis falso dr̃
Cui successit inpontificatum alius sonias.
quo tempore seꝓtuaginta antiochus iude¬
os diis gentium immolare cogebat. Quo
mortuo uidas machabeus purgauit tẽ¬
plum. & idolorum simulachra contͥuit.
Cui successit fr̃ ionatham. & pꝰ eum rexit
popłm sy mon. fr̃ utriusq. In cuiꝰ morte
ducentesimus septuagesimꝰ septimꝰ regni
syrie impletꝰ ẽ annus. & usq ad hoc tẽpꝰ
machabeorum pͥmꝰ liber hẏstoriam cõ¬
tinet. supputant᷑q apͥmo anno cyri
regis ꝑsarum usq adfinem machabeorũ
uoluminis & mortem sy monis pontificis
anni quadringenti uinginti quinq. Post
quem tenuit ioħes pontificatum antis
uinginti nouem.D.uo mortuo. aristobolꝰ
uno anno p̃fuit popło. qui pͥmus reu̾sus de
babylone diadema in signe regiȩ potesta¬
tis cum honore pontificatꝰ assumpsit. Huiꝰ

Expanded text:
Sirach scripsit librum qui Graece παναρετὸς Sirach scripsit librum qui Graece παναρετὸς appellatur, et plerisque Salomonis falso dicitur. Cui successit in pontificatum alius Onias, quo tempore Antiochus Judaeos diis gentium immolare cogebat. Quo mortuo, Judas Machabaeus purgavit templum, et idolorum simulacra contrivit. Cui successit frater Jonathan: et post eum rexit populum Simon frater utriusque, in cujus morte ducentesimus septuagesimus septimus regni Syriae impletus est annus: et usque ad hoc tempus, Machabaeorum primus liber historiam continet. Supputanturque a primo anno Cyri regis Persarum, usque ad finem primi Machabaeorum voluminis, et mortem Simonis pontificis, anni quadringenti viginti quinque. Post quem Joannes tenuit Pontificatum, annis viginti novem: quo mortuo Aristobolus, uno anno praefuit populo: qui primus reversus de Babylone, diadema insigne regiae potestatis cum honore pontificatus assumpsit. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ecate alȩxander rer macedonum condidit
alȩxandriam ut iosephus in antiquitatũ
libris loquit᷑. uenitq ih erosolimam &
intemplo uictimas in molauit. Mortuo
autem alȩrandro centesima t̾cia decima¬
olẏmpiade.anno ducentessimo tͥcesimo
serto regni ꝑsarum quod ceꝑat pͥmo an¬
no olympiadis quo dẽpore cyrus rex ꝑsa¬
rum baby lonios chaldeosq suꝑauit.
Et pꝰ mort̾em iadi sacerdotis. qui sub al¬
exandro templo p̃fuit. suscepit pontifi¬
catum onias. Quo tempore seleuc hus
subiugata babylone diadema totirs
capiti suo imposuit anno duodecimo
mortis alexandri in quod tempꝰ supputantira
omnes anni acyri imꝑio ducenti quadragin¬
ta octo. ex qua ȩtate scriptura machabeors
regnum grecorum enumerat. Post omnia
pͣfuit iudeis pontifex eleararus. quo dempor¬
lȩxandriam in grecum dicunt᷑ u̾tisse ser.¬
monem. Post quem alt̃ onias cui successit¬
sy mon. Quo regente popłm hiesus filiꝰ¬

Expanded text:
aetate Alexander, rex Macedonum, condidit aetate Alexander, rex Macedonum, condidit Alexandriam, 686 ut Josephus in Antiquitatum libris loquitur: venitque Jerosolymam, et victimas in templo immolavit. Mortuo autem AleOlympiade, anno ducentesimo trigesimo sexto regni Persarum, quod coeperat primo anno Olympiadis; quo tempore Cyrus rex Persarum Babylonios Chaldaeosque superavit, et post mortem Jadus sacerdotis, qui sub Alexandro templo praefuit, suscepit pontificatum Onias, quo tempore Seleucus, subjugata Babylone, diadema totius Asiae capiti suo imposuit. Anno duodecimo mortis Alexandri, in quod tempus supputantur omnes anni a Cyri imperio, CC quadraginta octo, ex qua aetate Scriptura Machabaeorum regnum Graecorum enumerat. Post Oniam praefuit Judaeis pontifex Eleazarus, quo temporlexandriae in Graecum dicunt vertisse sermonem. Post quem altSimon, quo regente populum, Jesus fili
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu nationibꝰ: septem ebdomadar
areliquii sȩraginta & duab̃ ebdomadib̾
anni apͥmo anno cyri regis qui & liberta¬
tem dedit uolentibꝰ iudeis reu̾ti inpatriã.
usq ad sextum annum darii regis. sub
quo pͥncipis templi opꝰ om̃ẽ completum
ẽ. Porro iosephus & alios tres annos addit.
in quibꝰ ꝑibolus templi & quȩdam alia
quȩremanserant ꝑfecta sunt. qui additi
quadraginta ser annis. faciunt annos
quadraginta nouem. idẽ septem annor
eb domadas. Reliquas autem quadra¬
ginta duas eb domadas. abeiusdem da-¬
rii septimo anno emimerant. quo dẽpo¬
re ihesus filius iosedech & rorobabel iam ma¬
ioris etatis popło p̃erant. sub quibꝰ ꝓpħauert̃
aggeus & aracharias. pꝰquos esdras & neemi¬
as debabilone uenientes murosurbis ex¬
truxerunt. cenente pontificatum ioachĩ
filio ihesu cognom̃to iosedech. Post quem
successit in sacerdotium helyasub. ac deinde
ioiada & pꝰ ea ioħ es. Posquem iadus. cuiuis

Expanded text:
circuitu nationibus, septem hebdomadarum circuitu nationibus, septem hebdomadarum a reliquis sexaginta duabus hebdomadibus sunt a primo anno Cyri regis, qui libertatem dedit volentibus Judaeis reverti in patriam, usque ad sextum annum Darii regis, sub quo templi opus omne completum est. Porro Josephus, et alios tres annos addidit, in quibus περίβολοι templi, et quaedam alia quae remanserant perfecta sunt: qui additi quadraginta sex annis, faciunt annos quadraginta novem, id est, septem annorum hebdomadas. Reliquas autem sexaginta duas hebdomadas ab ejusdem Darii septimo anno enumerant. Quo tempore Jesus filius Josedec, et Zorobabel jam majoris aetatis populo praeerant: sub quibus prophetaverunt Aggaeus, et Zacharias: post quos Esdras et Neemias de Babylone venientes, muros urbis exstruxerunt, tenente pontificatum Joachim, filio Jesu, cognomento Josedec: post quem successit in sacerdotium Eliasub, ac deinde Joiade, et postea Joannes: post quem Jaddus, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
licitam uidet᷑ expetere rationem. ut lector
quirat. Si autem necesse ẽ & nobis dicere
quid sentiamus uirta aliam expositionẽ
hano ꝓpheciam & reuisionem debaby lone
pontifices quos ap̃o̾abeo quod unctisunt.
seͥcupra cognominat. quorum pͥnceps
fuit hiesus filius iosedech. sacerdos magnꝰ.
& qui fuerunt usq ad aduentum dñi sal-¬
uatoris. Hosq significat uaticinium ppħ̃a¬
le dicens. aberitu sermonis ut respondeat᷑
domades septem. & ebdomades sȩragin¬
ta duȩ. idẽ ut septem edomades. & pꝰea sera¬
ginta duȩ. quȩ faciunt quadringentos
octoginta tres acyro numerent᷑. Ae ne ui¬
ti in pontificatum. Primꝰ igit ut ante
iam diximus pͦ danielis ꝓphetiam q̃¬
facta ẽ sub cyro rege pꝰ quam debaby¬
lone reu̾sus ẽ popłs. hiesus filius iosedech
fuit sacerdos magnus & zorobabel filiꝰ
salathiel: qui templi fundam̃ta iecerunt.
impeditoq oꝑe asamaritanis & aliis in

Expanded text:
licitam videtur expetere rationem, ut lector licitam videtur expetere rationem, ut lector quirat. Sin autem necesse est nos dicere quod sentimus, juxta aliam expositionem, hanc prophetiam, et reversionem de Babylone Pontifices quos Christos, ab eo quod uncti sunt, Scriptura cognominat: quorum princeps fuit Jesus filius Josedec, Sacerdos magnus: et qui fuerunt usque ad adventum Domini Salvatoris. Hosque significat vaticinium prophetale, dicens: Ab exitu sermonis, ut respondeatur sexaginta duae, 685 id est, ut septem hebdomadae, et postea sexaginta duae, quae faciunt annos quadringentos octoginta tres a Cyro numerentur. Ac ne viti in pontificatum. Primus igitur, ut ante jam diximus, post Danielis prophetiam, quaefacta est sub Cyro rege, postquam de Babylone reversus est populus, Jesus filius Josedec fuit, sacerdos magnus, et Zorobabel filius Salathiel, qui templi fundamenta jecerunt: impeditoque opere a Samaritis, et aliis in
Abbreviated transcription (Latin):
emsoauerosic̃ faciunt. Si enim octies unde¬
cim & quartam partem uolueris supputare.
nis octonarii repperientur anni quinqͣ¬
ginta nouem & m̃ses tres. qui simul faci¬
unt plus minus ue annos quin decim. Quoᷤ
si quadringentis septuaginta quinq an¬
nis uolueris addere. septuaginta annors
facies eb domadas. hoc ẽ simul annosan¬
nos quadringentos non aginta. H ȩe afri-¬
canus hisdem u̾bis quibꝰ ex p̃ssimꝰ locutꝰ ẽ.
Transeamꝰ ad eusebium pamphili. qui ĩ
frustra septuaginta quinq ebdomarũ
facta diuisio. ut pͥmum dicerent᷑ septem.
de inde sȩxaginta & duȩ. & ultima ad de¬
ret᷑ ebdomas una quẽ & ipso induas
partes secta ẽ. Scͥpt um ẽ enim. Sciesq &
intelliges abęxitu sermonis ut respondeat᷑
& edificetur iherłm usq ad xpm ducẽ ebdo¬
mades septem. & ebdomades sȩxaginta du¬
as. Et pꝰalia quȩ enarrant᷑ in medio. ponit
festum ẽ. Quȩ obseruatio cautam atq sol¬

Expanded text:
ἐμβολίσμους faciunt. 684 Si enim octies undeἐμβολίσμους faciunt. 684 Si enim octies undecim, et quartam partem volueris supputare, nis octonarii reperientur anni quinquaginta novem, et menses tres: qui simul faciunt plus minusve annos quindecim: quos si quadringentis septuaginta quinque annis volueris addere, septuaginta annorum facies hebdomadas, hoc est, simul annos quadringentos nonaginta. » Haec Africanus eisdem verbis quibus expressimus locutus est. Transeamus ad Eusebium Pamphili, qui in frustra septuaginta hebdomadarum facta divisio: ut primum diceretur septem, deinde sexaginta duae, et ultima adderetur hebdomas una, quae et ipsa in duas partes secta est. Scriptum est enim: Scies et intelliges ab exitu sermonis: ut respondeatur, et aedificetur Jerusmadas septem, et hebdomadas sexaginta duas. Et post alia quae narravit in medio, ponit festum est. Quae observatio cautam atque sol
Abbreviated transcription (Latin):
gendos non aginta ita ut centum suꝑsint
anni. Auicesimo aũt anno arcaxersis regis
usq ad xp̃m. complent᷑ eb domades septu¬
ag̾ urta lunarem hebreorum supputa¬
tionem. qui menses ñ uirta solis. s iuixta
lune cursum numerant. Nam acentesi
mo quinto decimo anno regni ꝑsarum
quando artaxarses rex eiusdem imꝑii
uicesimum regni sui habebat annum.
piadem & scđm eiusdem olympiadis
annum. tyberiiq cesaris annum quin¬
tum decimum colligunt᷑ anni qua drin-¬
genti septuaginta quinq: qui faciunt
annos hebraicos quadringentos ñagin¬
ta uixta lunares ut dirimꝰ m̃ses. qui scđm
illorum supputationem possunt facere ꝑsin¬
ut solis circulus ꝑannos qua dringentos non¬
aginta plus habeat dies trecentos sȩraginta
quinq & quartam diei partem & ꝑduo decĩ
m̃ses singulorum annorum undecim dies
& quarta diei pars amplius repꝑiant᷑. Un¬
de greci & iudei ꝑocdo annos tͥum msium

Expanded text:
gentos nonaginta, ita ut centum supersint gentos nonaginta, ita ut centum supersint anni. A vicesimo autem anno Artaxerxis regis usque ad Christum, complentur hebdomadae septuaginta, juxta lunarem Hebraeorum supputationem, qui menses non juxta solis, sed juxta lunae cursum numerant. Nam a centesimo et quintodecimo anno regni Persarum, quando Artaxerxes rex ejusdem imperii, vicesimum regni sui habebat annum, piadem, et secundum ejusdem Olympiadis annum, Tiberiique Caesaris annum quintumdecimum, colliguntur anni quadringenti septuaginta quinque, qui faciunt annos Hebraicos quadringentos nonaginta, juxta lunares ut diximus menses. Qui secundum illorum supputationem possunt facere per sinut solis circulus per annos quadringentos nonaginta plus habeat dies trecentos sexaginta quinque, et quartam diei partem: et per duodecim menses singulorum annorum undecim dies et quarta diei pars amplius reperiatur. Unde Graeci et Judaei, per octo annos trium mensium
Abbreviated transcription (Latin):
regis artarersis. Quo tempore regni ꝑsarũ
cẽtum & quindecim anni fuerant euolu¬
ti.Captiuitatis autem iherłm centesimꝰ
octogesimꝰ & quintꝰ annus erat. & tunc pͥ¬
mum artaxerses uissit muros ex crui ihe
emias platea & muri circundati. Ex illo
tempore sinumerare uelis septuag̾ annoꝵ
ebdomadas usq ad ap̃m poteris inuenire.
Quod si harum pͥncipium ab illo tempore¬
noluerimꝰ sumere: & dempora non concur¬
rent. & multa repperiemus contraria. Nam
si acyro & pͥma eiꝰ in dulgentia qua iudeoꝵ
ẽ larata captiuitas septuag̃ numerentur
ebdomades: centum & eoamplius inuenie¬
mus annos. qui statutum septuag̾ ebdo¬
madarum excedant numerum. & multo
Ad detͦq amplior numerus. sicaptiuitatis
eroedium uolueris eb domadarum hab̾e
pͥncipium. Pmansit enim regnum ꝑsa¬
rum usq adinitium macedonum annis
ducentis tringinta & ipsi macedones regna¬
ris quando passusẽ xp̃c numerantur anni
seraginta qui simul faciunt annos quin¬

Expanded text:
is 70. quo tempore regni Persarum, centum et quindecim anni fuerant evoluti, captivitatis autem Jerusalem, centesimus octogesimus, et quintus annus erat: tunc primum Artaxerxes jussit muros exstrui Jeruest platea, et muri circumdati: et ex illo tempore si numerare velis septuaginta 683 annorum hebdomadas usque ad Christum poteris invenire. Quod si harum pvoluerimus sumere, et tempora non concurrent, et multa reperiemus contraria. Nam si a Cyro et prima ejus indulgentia, qua Judaeorum est laxata captivitas, LXX numerentur hebdomades, centum et eo amplius inmus annos, qui statutum septuaginta hebdomadarum excedant numerum: et multo us: additurque amplior numerus, si captivitatis exordium volueris hebdomadarum habere principium. Permansit enim regnum Persarum, usque ad initium Macedonum, annis ducentis triginta: et ipsi Macedones regnaris, quando passus est Christus, numerantur anni sexaginta, qui simul faciunt annos quin
Abbreviated transcription (Latin):
num claldeorum in ꝑsas medosq traris¬
tulit.usq ad septuagesimam annors
ebdomadem. hocẽ annos qua dringen¬
tos nonaginta. hec popło tuo ꝑparces
accident᷑. Primum ꝓpiciabit᷑ tibi ds̃.
quem nunc magnoꝑe dep̃caris. &
delebitur peccatum. & finem accipiet
p̃uacaricatio. Nunc enim urbe deser-¬
ta & templo usq ad fundam̃ta destruc¬
to: inluctu ẽ płs constitutꝰ. s ñ pꝰ gran¬
de tempꝰ in sfaurabit᷑. E ñ solum hoc
fiet in his sep̾tem eb domadibꝰ ut edi-¬
ficetur ciuitas & templum in stau¬

Expanded text:
num Chaldaeorum in Persas Medosque transnum Chaldaeorum in Persas Medosque transtulit usque ad septuagesimam annorum hebdomadam, hoc est annos quadringentos nonaginta, haec populo tuo per partes accident. Primum propitiabitur tibi Deus, quem nunc magnopere deprecaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim urbe deserta, et templo usque ad fundamenta destructo, in luctu est populus constitutus: sed non post grande tempus instaurabitur. Et non solum hoc fiet in his septuaginta hebdomadibus ut aedificetur civitas, et templum instau
Abbreviated transcription (Latin):
actu sunt ad impletȩ. Post augustum
enim qui suꝑ uxit pͦnatiuitatem xp̃i.
anni quindecim efficiunt᷑. Cui successit
Tberius cesar: & imꝑium habuit annis
uginti duom̃sibꝰ septem. diebus iugin
cum pateretur. Item gauis cesar. qui &
caligula annis tribꝰ ̃sibꝰ octo. diebꝰ tre¬
decim. Nero annis nouem. m̃ sibꝰ nouẽ.
diebꝰ sedecim. Salba m̃sibꝰ septem dieb̾
uiginti octo. Ocho m̃sibꝰ tͥbꝰ diebꝰ quiq¬
U itellius m̃sibꝰ octo. diebꝰ iunginti octo
Uespasianus anno pͥmo inꝑii sui debel¬
lauit iudeos & fiunt anm numero
quinquaginta quinq & m̃ses sex. Nã
imꝑauit annis undecim. atq ita indiẽ
suȩ ex pugnationis udei impleuerunt
edomadas septuaginta p̃dicatas ada¬
niele. Hebrei quid de hoc loco sentiant.
his aquibꝰ dicta sunt derelin quens.
nifestior fiat. Odaniel seito quod adiehac
qua tibi nunc loquor. erat aut̃ annꝰ
pͥmꝰ darii qui occidit balthasar. & reg¬

Expanded text:
actu sint adimpletae. Post Augustum actu sint adimpletae. Post Augustum enim, qui supervixit post nativitatem Christi, anni quindecim efficiuntur. Cui successit Tiberius Caesar, et imperium habuit annis viginti duobus, mensibus septem, diebus viginttres cum pateretur. Item Caius Caesar qui et Caligula, annis tribus, mensibus octo, diebus tredecim. Nero annis novem, mensibus novem diebus tredecim. Galba mensibus septem, diebus viginti octo. Otho mensibus tribus, diebus quinque. Vitellius mensibus octo, diebus viginti octo. Vespasianus anno primo imperii sui debellavit Judaeos, et fiunt anni numero quinquaginta duo, menses sex. Nam imperavit annis undecim, atque ita in diem expugnationis suae, Judaei impleverunt hebdomadas septuaginta praedictas a Daniele. » Hebraei quid de hoc loco sentiant bhis a quibus dicta sunt derelinquens. nifestior fiat. O Daniel, scito quod a die hac qua tibi nunc loquor erat autem annus primus Darii, qui occidit Balthasar, et reg
Abbreviated transcription (Latin):
ginta sex. Uideamꝰ autem qm̃ in quadra¬
gesimo & pͥmo anno imꝑii augusti qui
xp̃i in annum qua dragesimum pͥmũ.
Post mortem cleopatrȩ. anni qua drin-¬
genti tͥginta septem m̃ses quinq Un¬
de ad implent᷑ seraginta duȩ ebdomades
& dimidia. quȩ efficiunt annos quadrin¬
gentos triginta septem. m̃ses ser. indie
natiuitatis xp̃i. & manifestatea ẽ iusti¬
cia et̃na. & unctus ẽ scõrum sc̃s. idẽ xͦ.
in eum credentibꝰ tribuunt᷑. Quid ẽ
de ipso quod ẽet uenturus. & pati habe¬
uentum eius. ꝓpterea signari uisiõnem
as ꝓphetiam dicebat. qm̃ ipse ẽ signacu¬
lum omnium ꝓpħarum. ad implens
pmnia quȩ retro deo ꝓpħȩ mintiarun.
Post aduentum enim & passionem eiꝰ
iam ñuisioneq ꝓphetes ẽ. qui xpm ñ
dec eẽ uenturum. & paululũ pꝰ uide¬
amꝰ inquit quid aliȩ septem & dimidie
ebdomades quȩ sunt sub diuisȩ in ab¬
scione pͥorum ebdomadarum in quo

Expanded text:
aginta quinque. Videmus autem quoniam in quadraaginta quinque. Videmus autem quoniam in quadragesimo et primo anno imperii Augusti, quiChristi, in annum quadpost mortem Cleopatrae, anni quadringenti triginta septem, menses quinque. Unde adimplentur sexaginta duae hebdomades et dimidia, quae efficiunt annos quadringentos triginta septem, menses sex in diem Nativitatis Christi. Et manifestata est justitia aetin eum credentibus remittuntur. Quid est nuntiabant de ipso, quod esset venturus, et pati habeadventum ejus, propterea signari visionem et prophetiam dicebat: quoniam ipse est signaculum omnium prophetarum, adimplens omnia quae retro de eo prophetae nuntiabant. Post adventum enim et passionem ejus jamesse venturum. Et post paululum: Videamus, inquit, quid aliae septem, et dimidia hebdomades quae sunt subdivisae in abscissione priorum hebdomadarum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
&iniquum spũ oris su int̾ficiente. usq
ad consummationem & finem ꝑseue.¬
ret de solatio. Apollinaris lao dicenus¬
onini p̃teritorum temporum seliberan
questione. uota extendit infuturum.
& picło sedeincertis ꝓfert sentemtiã.
qu̾ȩ siforte hi qui pꝰ nos uicturi sunt
satutꝰ tempore completa ñuiderĩt.
aliam solutionem querere complent̃.
& magistrum erroris arguere. Dicã
am uidear facere ñdicenti. in qua-¬
dringentis nonaginta annis peccata
&omnia quȩ expeccatis oriunt᷑ uitia

Expanded text:
iniquum spiritu oris sui interficiente, usque ad consummationem, et finem perseveret desolatio. Apollinarius omni praeteritorum temporum se liberans quaestione, vota extendit in futurum, et periculose de incertis profert sententiam. Quae si forte hi qui post nos victuri sunt statuto tempore completa non viderint, aliam solutionem quaerere compellentur, et magistrum erroris arguere. Dicit ne calumniam videar facere non dicenti: In quadringentis nonaginta annis peccata, et omnia 690 quae ex peccatis oriuntur vitia
Abbreviated transcription (Latin):
ratꝰ ẽ uirgine ad quadragesimum nonũ
annum. idẽ finem septem ebdomarũ.
isrłis expect᷑am penitentiam.p̾ea uero
abotauo claudii cesaris anno. contra
iudeos romana arma correpta. Tricesi¬
mo enim iuxta eugłistam lucam anno
pascha duos pꝰea impleuit annos. & ex-¬
inde sex dyberii supputant᷑ anni. &
quatuor gdi cesart᷑ cognom̃to caligulȩ
& octo clau̾dii. id ẽ simul anni quadra¬
ginta nouem qui faciunt ebdomadas
annorum septem. Cum autem quadrin-¬
genti tringinta quatuor anni pꝰ hec
fuerint euo luti. idẽ sȩxagenta quatuoꝵ¬
duȩ ebdomades:tunc abhelya quiuen¬
turusẽ iuxta sermonem dñi saluato

Expanded text:
rgine, usque ad quadragesimum nonum annum, id est, finem septem hebdomadarum, Israelis exspectatam poenitentiam. Postea vero ab octavo Claudii Caesaris anno, contra Judaeos Romana arma correpta. Tricesimo enim juxta evangelistam Lucam anno paschata duos postea implevit annos, et exinde sex Tiberii supputantur anni, et quatuor C. Caesaris cognomento Caligulae, et octo Claudii, id est, simul anni quadraginta novem, qui faciunt hebdomadas annorum septem. Cum autem quadringenti triginta quatuor anni post hoc fuerint evoluti, id est, sexaginta duae hebdomadae, tunc ab Elia, qui venturus est juxta s
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ septuaginta annos posimꝰ acciꝑe.
Hȩc eusebuis. Hypolitꝰ autem deisdem eb¬
doma dibus ita opinatus ẽ. Septem eb¬
domadas ante redditum popłi supputat.
& seraginta duas pꝰredditum uiq adna¬
duitatem xp̃i. Quarum tempora omnino
ñ congruunt. Siquidem regni ꝑsarum
ducenti triginta supputantur anni. &
macedonum trecenti. &. pꝰ illos usq ad
natiuitatem saluatoris anni triginta.
hocẽ ab inttio cyri regis ꝑsarum usq ad
ad uentum saluatoris anni quingenti
sȩraginta. Nouissimam quoq ebdoma¬
dam ponit inconsummatione mundi.
quam uidit diudit in helyȩ tempora & an¬
tupi. ut̃ tribꝰ & semis annis ultime ebdoma¬
dis dĩnoti tia confirmetur. dequa dictũ
Ciconfirmabit pactum multis ebdoma¬

Expanded text:
annis possimus accipere. Haec Eusebius. Hyppolitus autem de eisdem hebdomadibus opinatus est ita: Septem hebdomadas ante reditum populi supputat, et sexaginta duas post reditum, usque ad nativitatem Christi; quarum tempora omnino non congruunt. Siquidem regni Persarum ducenti, et triginta supputantur anni, et Macedonum trecenti, et post illos usque ad nativitatem Domini, anni triginta, hoc est, ab initio Cyri regis Persarum usque ad adventum Salvatoris, anni quingenti sexaginta. Novissimam quoque hebdomadam ponit in consummatione mundi, quam dividit in Eliae tempora, et antichristi, ut tribus et semis annis ultimae hebdomadis, Dei notitia confirmetur. De qua dictum est: Confirmabit pactum multis hebdoma
Abbreviated transcription (Latin):
& deinceps quando iherosolima templũq
succẽssum ẽ. usq adtraianunum alios ẽẽ
triginta quinq annos & hanc ẽẽ ebdoma¬
dem dequa angłs loquit᷑ dameli. confir¬
mabit autem pactum multis ebdomada
riis ioħem eugłistam. usq ad tempora
iurisse traiani. s nescio quomͦ suꝑiores

Expanded text:
Jerosolyma templumque succensum est, usque ad Trajanum, alios esse annos triginta quinque, et hanc esse hebdomadem de qua angelus loquitur Danieli: Confirmabit autem pactum multis hebdomada riis Joannem evangelistam usque ad tempora vixisse Trajani. Sed nescio quomodo superiore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. de temporib disserendum .ẽ. Hulliq
dubium quin de aduentu xͥ p̾dicatio sit
qui post septuag̃ ebdomadas mundo appa¬
ruit. postꝗͣ consuminata ẽsunt delicta. et si¬
nem accepit peccatum. et deleta ÷ iniquitas.
et annunciata iusticia sempit̾na. quȩ legis
iusticiam uinceret. et impleta ÷ uisio et̾
ꝓpħia. quia lex et ꝓpħe usq adbaptistam

Expanded text:
pertinet, de temporibus disserendum est. Nullique pertinet, de temporibus disserendum est. Nullique dubium quin de adventu Christi praedicatio sit, qui post septuaginta hebdomadas mundo apparuit, post quem consummata sunt delicta, et finem accepit peccatum, et deleta est iniquitas: et annuntiata justitia sempiterna, quae legis justitiam vinceret: et impleta est visio, et prophetia: quia lex et Prophetae usque ad Baptistam
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ꝓpħa dixerat eduxisti popłm tuum.
& nom̃ cuum in uo catum ẽ suꝑ ciuitatẽ
tuam. & suꝑ popłm tuum. ꝓpterea erꝑso¬
na dei loquit᷑ gabriel. Nequaquam popłs
quando ds̃ loquit᷑ ad moyssem. Bescende
peccauit enim popłs tuiis. hoc ẽ ñppłs
di quod in septuag̃ annorum ebdomã¬
dib futura sunt popło tuo. et urbi tuȩ q̃
sequentur. Scio de hac questione ab eru¬
dissimis uiris uarie disputatum. et unum¬
quẽq ꝓcaptu ingenii dixisse sui qd̾ sen¬
serat. Quia gͥ ꝑiculosum est de aliquoꝵ ma¬
gistroꝵ eccłȩ uidicare sententiis. et alterum
p̃ferre alteri: dicã quid unusꝗsq senserit
lectoris arbitrio derelinq̃ns cuius exsposi¬
tionẽ sequi debeat. Affricanus in qͥnto tẽ¬
poꝵ uolumine. de septuag̃ ebdomadibus
hec loquutꝰ ad uerbum .ẽ. Capitulum qd̾
in damhele de septuag̃ ebdomadib legimꝰ
inulta & ammiranda continet. quȩ nunc
longum est dicere. Ergo qd̃ ad p̃sens opus

Expanded text:
 Eduxisti populum tuum, et nomen tuum invocatum est super civitatem tuam, et super populum tuum, propterea ex persona Dei loquitur Gabriel: Nequaquam populus quando Deus loquitur ad Moysen: Descende, peccavit enim populus tuus , hoc di quid in septuaginta annorum hebdomadibus futurum sit populo tuo, et urbi tuae quae sequuntur. Scio de hac quaestione ab eruditissimis viris varie disputatum, et unumquemque pro captu ingenii sui dixisse quod senserat. Quia igitur periculosum est de magistrorum Ecclesiae judicare sententiis, et alterum praeferre alteri, dicam quid unusquisque senserit, lectoris arbitrio derelinquens, cujus expositionem sequi debeat. Africanus in quinto Temporum volumine, de septuaginta hebdomadibus haec locutus 682 ad verbum est. « Capitulum quod in Daniele de septuaginta hebdomadibus legimus multa et mirabilia continet, quae nunc longum est dicere: ergo quod ad praesens opus
Abbreviated transcription (Latin):
humanum corpꝰ assumeret sꝑabant᷑ magis
arcaxersis regis ꝑsarum annum habere pͥn¬
cipium. Neemias quippe huiꝰ pͥncerna sicut
ĩ erre libro legimus rogauit regem. accepitq
responsum ut edificaret᷑ iherłm. Et iste
egressus ẽ sermo qua ex struendȩ urbis &
circumdande muris daret licentiam quȩ
usq ad illud tempꝰ uicinarum gentium pa¬
tebat incursibꝰ. Si quidem acyri regis imꝑio
qui uolentibꝰ reu̾ti iherosolimam dederat
potestatem. ihesus pontifer & rorobabel &
pꝰea ezãs sacerdos & ceteri quicum eis ꝓfi¬
cisci uoluerant templum & urbem &mu¬
circuitu nationibꝰ ne impleret᷑ opꝰ quasi¬

Expanded text:
humanum corpus assumeret, sperabantur magis Artaxerxis regis Persarum annum habere principium. Neemias quippe hujus pincerna , sicut in Esdrae libro legimus rogavit regem, accepitque responsum, ut aedificaretur Jerusalem. Et iste egressus est sermo qui exstruendae urbis, et circumdandae muris daret licentiam: quae usque ad illud tempus vicinarum gentium patebat incursibus. Si quidem ad Cyri regis imperium, qui volentibus reverti Jerosolymam dederat potestatem, Jesus Pontifex et Zorobabel, et postea Esdras Sacerdos, et caeteri qui cum eis proficisci voluerant, Templum et urbem, et mucircuitu nationibus, ne impleretur op
Abbreviated transcription (Latin):
crapulatꝰ auino. Malitia enim nr̃a inebriat
dm. quȩ quando innobis undictam excer¬
cet eugilare dicit᷑. & de sua ebrietate con-¬
surgere: ut nos peccato ebrios eiugilare
forti. Memor ẽ antiqui beneficii ut ad
similem clementiam dm̃ ꝓuocet. Ostende
faciem tuam suꝑ scũarium tuum quod
destructum ẽ. Imple oꝑe quod sermone
pollicitus es. uicinum tempꝰ desolationis

Expanded text:
crapulatus a vino . Malitia enim et iniquitas nostra inebriat crapulatus a vino . Malitia enim et iniquitas nostra inebriat Deum: quae quando in nobis corripitur, evigilare dicitur, et de sua ebrietate consurgere; ut nos peccato ebrios evigilare tc. Memor est antiqui beneficii, ut ad similem Deum clementiam provocet. Et ostende faciem tuam super sanctuarium tuum, quod desertum est. Imple opere, quod sermone pollicitus es: vicinum tempus desolationis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum iustus s & misericors ẽ dicit. tibi dñe¬
miscđia: ut pꝰ setentiam iudicantis. eum
ꝓuocet ad clem̃tiam. Et stillauit suꝑnos¬
effudisti iram tuam quam ferre non po¬
teramus. s stillam furoris tui. ut corepti in
deuteronomio male dictiones & benedic¬
tiones dei legimꝰ. que pꝰea dicta ft̃ in monte
garizim & ebal. suꝑ iustos & peceatores. Om̃e
tatibꝰ nr̃is. & cogitaremꝰ ueritatem tuam.
Erandis duritia. ut inplagis positi dnm̃ ñ
rogarent. Quod si & rogarunt. idõ ñ rogart̃
quia ñ sunt reu̾si abiniquitatibꝰ suis. Reu̾sio
autem abiniquitate ẽ. cogitare diem ueri¬
tatem dei. & uigilauit dñs suꝑmalitiam
& adduxit eam suꝑnos. Quando autem ꝓpt̃
peccata coripimur. iugilat suꝑnos deus.
& uisitat nos. quando uero ađo derserim
& ñ iudicam. indigniq sumus correptibe
dm̃i: tunc dormire dicit᷑. Inde & inpsalmis
legimꝰ. Surrer̃ quasidormiens dñs & quasi

Expanded text:
non solum justus, sed et misericors est, dicit: Tibi, Dnon solum justus, sed et misericors est, dicit: Tibi, Dia, ut post sententiam judicantis, eum provocet ad clementiam. Et stillavit sueffudisti iram, quam ferre non poteramus; sed stillam furoris tui, ut correpti in Deuteronomio maledictiones et benedictiones Dei legimus, quae postea dictavit in monte Garizim et Hebal super justos et peccatores . 63. itatibus nostris, et cogitaremus veritatem tuam. Grandis duritia, ut in plagis positi, Deum non rogarent, quod et si rogarunt, ideo non rogarunt, quia non sunt reversi ab iniquitatibus suis. Reversio autem ab iniquitate est cogitare veritatem Dei. Et vigilavit Dominus super malitiam, et adduxit eam super nos, etc. Quando propter peccata corripimur, vigilat super nos Deus, et visitat nos. Quando vero a Deo deserimur, et non judicamur, indignique sumus correptione Domini, tunc dormire dicitur. Unde et in Psalmis legimus: Surrexit quasi dormiens Dominus, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ci qui & philopator appellatus ẽ. cum ob¬
ses fuisset romȩ. & nesciente senatu. ꝑdo
lum suscepiss imꝑium. contra pto lomeũ
philomecorem dimicauit. Hoc ẽ contra
meridiem & contra egyptios: rursum¬
q adorientem contra eos qui res nouas
inꝑside moliebant᷑. ad extremum mo¬
contra iudeos dimicans. capta iudea
in gressus ẽ ih erosolimam. & intemplo dei si¬
mu lachrum iouis olimpii statuit. Et usq ad
forticudinem cęli. idẽ filiorum isrł qui angłoꝵ
uallabant᷑ aurilio. ererit magnificentiam
suam. ita ut de scĩs plurimos idolatriȩ sub¬
iceret. & uelut stellas cęli cumculcaret pedi¬
bus suis. atq ita factum ẽ: ut meridiem &
orientem idẽ egẏptum & ꝑsidem suo tenet
imꝑio. Quodq ait. & usq ad pͥncipem forti¬
tudinis magnificatus ẽ. hoc significat quod
erectꝰ sit contra dm̃ & scõs illius ꝑsecutꝰ. &
quod mane offerebat᷑ & uesꝑe. & polluerit

Expanded text:
ci, qui et Philopator appellatus est. Qui cum obci, qui et Philopator appellatus est. Qui cum obses fuisset Romae, et, nesciente senatu, per dolum cepisset imperium, contra Ptolomaeum Philometorem dimicavit, hoc est, contra Meridiem, et contra Aegyptios. Rursumque ad Orientem, et contra eos qui res novas in Perside moliebantur; ad extremum contra Judaeos dimicans, capta Judaea, ingressus est Jerosolymam; et in templo Dei simulacrum Jovis Olympii statuit: et usque ad fortitudinem coeli, id est, filios Israel, qui angelorum vallabantur auxilio, erexit magnificensuam, ita ut de sanctis plurimos idololatriae subjiceret, et velut stellas coeli conculcaret pedibus suis. Atque ita factum est, ut meridiem et orientem, id est, Aegyptum et Persidem, suo teneret imperio. Quodque ait, « et usque ad principem fortitudinis magnificatus est, » hoc significat quod erectus sit contra Deum, et sanctos illius persecutus, quod man
Abbreviated transcription (Latin):
successionibus: gabriel qui p̃positꝰ e̾ pliis
huic offitio mancipat᷑. Gabriel enim in
lingua nr̃a n̾titur fortitudo uł robustꝰ
dĩ. Inde & eo tempore quo erat dñs nas-¬
eturus in dicturꝰ bellum demonibus
& trium phaturus de mundo: gabriel ue¬
nit ad achariam & admariam & pꝰea in
psalmis de dño legimus triumphante
Quis ẽ rex głe: Dñs fortis & potens. dñs
potens inprelio ipse ẽ rer głȩ. Ubicumq
autem medicina te sanatio necessaria ẽ
ra phael mitcit᷑. qui int̃ptat᷑ curatio uł me¬
dicina dei: sicui tam̃ placet tobiȩ librũ
reciꝑe. Poero ubi popło ꝓsꝑa ꝓmitunt᷑.¬

Expanded text:
successionibus, Gabriel, qui praepositus est praeliis successionibus, Gabriel, qui praepositus est praeliis huic officio mancipatur. Gabriel enim in nostra lingua vertitur fortitudo vel robustus Dei. Unde et eo tempore, quo erat Dominus nasciturus, et indicturus bellum daemonibus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Zachariam et ad Mariam , et postea in psalmis de Domino legimus triumphantes et potens, Dominus fortis in praelio; ipse est rex gloriae . Ubicumque autem medicina, et sanatio necessaria est, Raphael mittitur, qui interpretatur curatio; vel medicina Dei: si cui tamen placet Tobiae librum recipere. Porro ubi populo prospera promitt
Abbreviated transcription (Latin):
liare cupiens. quod habebat p̃tiosa dona¬
ria: & ibi quoq amisso erercitu sine ma-¬
nibꝰ contrictꝰ ẽ id ẽ tristicia & morbo ꝑut
Uesꝑe autem & mane successionem diei noctisq
significat. Factum ẽ autem cum uiderem
ego daniel uisionem. & quererem intelli¬
gentiam. Uidebat uisionem ꝓpicturam
ciebat. Non gͦ omnia que uidẽt incelligit.
quomͦ siscͥpturam scãm legamꝰ oculis & cor¬
de ñ intelligamꝰ. Ecce stecit in conspectu
meo quasi speties uiri. Non uiri sunt an¬
głi. s inspecie uident᷑ uirorum. sicut abra¬
ham ad quercum manbre tresusi sunt
iuri. qui utiq uiri non erant: equibꝰ unꝰ
ad orat᷑ ut dñs. Unde & saluator loquit᷑
ineuangło abraham uidit diem meum
istum uisionem. Uirum istum qui gabri-
elem p̃cepit ut danielem faciat intellige̾
uisionem. iudei michael autumant
Consequaent̃ aut̃ quia uisio dep̃liiserat.
regnorumq certaminibꝰ. immo regnoꝵ

Expanded text:
liare cupiens, quod habebat pretiosa 676 donaliare cupiens, quod habebat pretiosa 676 donaria, et ibi quoque amisso exercitu, sine manibus contritus est, id est, tristitiae morbo periit. Vespere autem et mane, successionem diei noctisque significat. Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam. Videbat visionem per picturam, et intelligit: quomodo si Scripturam sanctam legamus oculis et corde non intelligamus. Et ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Non enim viri sunt angeli, sed in specie videntur virorum. Sicut Abraham ad quercum Mambre tres visi sunt viri , qui utique viri non erant; e quibus unus adoratur ut Dominus. Unde et Salvator loquitur in Evangelio: Abraham vidit diem meum;istam visionem . » Virum istum, qui Gabrieli loqui praecepit, ut Danielem faciat intelligere visionem, Judaei Michael autumant. Consequenter autem, quia visio de praeliis erat regumque certaminibus, imo regnorum
Abbreviated transcription (Latin):
anno tͣcio in templo posuisse statuam iouis.
& usq adiudam machabeum. idẽ usq ad
annum centesimum qua dragesimum
contaminationis aũt dempli tres. duo
milia trecentos dies & tres m̃ses ẽẽ cõpletos.
pꝰ quos templum  purgatum. Quidam ꝓduobꝰ
milibus trecenteis duo milia ducentos legunt.
ne sex annis tres m̃ses suꝑ eẽ uideant᷑. Hunc lo¬
cum pleriq nr̃orum ad antixp̃m referunt.¬
& quod subantiocho in dypo factum ẽ. sub
illo inueritate dicunt ẽẽ conplendum. Quod
aut̃ in fert. mundabit᷑ scũarium: iudȩ macha¬
bei significat tempora. qui deuico modin fi¬
liis ac ꝓpinquis secum adnitentibꝰ & mul¬
tis depopło iudeorum antiochi duces suꝑ-¬
auit iurta emmaus: quȩ nunc nicopolis
dr̃. Quod audiens antiochus qui contra pͥn¬
cipem pͥncipium surręxerat. id ẽ dnm do¬
minatuium. & regem regum. in elimaide
quȩ regio ꝑsarum ẽ templum dianȩ spo¬

Expanded text:
anno tertio, in templo posuisse statuam Jovis, anno tertio, in templo posuisse statuam Jovis, et usque ad Judam Machabaeum, id est, usque ad annum centesimum quadragesimum contaminationis autem templi tres, duo millia trecentos dies, et tres menses esse completos; post quos templum purgatum est. Quidam pro duobus millibus trecentis, duo millia ducentos legunt: ne sex anni, et tres menses superesse videantur. Hunc locum plerique nostrorum ad antichristum referunt, et quod sub Antiocho in typo factum est, sub illo in veritate dicunt esse complendum. Quod autem infert: Mundabitur sanctuarium, Judae Machabaei significat tempora, qui de vico Modin fratribus ac propinquis secum annitentibus, et multis de populo Judaeorum, Antiochi duces superat juxta Emaus, quae nunc Nicopolis dicitur. Quod audiens Antiochus qui contra principem principum surrexerat, id est, Dominum dominantium, et regem regum in Elimaide, quae regio Persarum est, templum Dianae spo