comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non debere murmurare contͣ celestẽ scripturarũ pauẽ. nec .ii.
rulentias egiptioꝵ. qui sũt magnarũ carniũ. s simplicẽ inaue
cibĩ querere. Alioquin sicas rursus uoluerimꝰ appet̾e: uora¬
biiius usq ad nausiã et statĩ dñ igne torquebim᷑. desid̾iũq¬
ur̃m uertetur in tumulos. ut sinius sepulchra dealbata qͦ
fous parent hominibꝰ speciosa intus aũt plena sunt ossibꝰ mo¬
tuoꝵ iom̃i spurcitia. Et ꝓfecti de sepulchris concupiscentie:
castra metati sũt in aseroth. Quarta decima mansio insolitu¬
dine pharan. que inatria uertitur. In hac aaron & maria
ꝓpt̃ etdnopissam contͣ moysem murmurant. & ꝑ tẏpũ zeli ad¬
uersus eccłam de gentibꝰ congregratã populus iudeoꝵ lepre
sorde ꝑfundit᷑. nec redit ad tabernaculũ. & pͥstinã rccipit sc̃ĩtatẽ.
donec statutũ plenitudinis gentiũ templis impleat. Et hoc

Expanded text:
nonorulentias Aegyptiorum, qui sunt magnarum carnium, sed simplicem mannae cibum quaerere. Alioqui si eas rursus voluerimus appetere, vorabimus usque ad nauseam, et statim Domini igne torquebimur, desideriumqnostrum uertetur in tumulos, ut simus sepulchra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia. Et profecti de sepulchris concupiscentiae castra metati sunt in Aseroth. Quarta decima mansio in solitudine Pharan, quae in \'atria\' uertitur. in hac Aaron et Maria propter Aethiopissam contra Moysen murmurant et in typum zeli aduersus ecclesiam de gentibus congregatam populus Iudaeorum leprae sorde perfunditur nec redit ad tabernaculum et pristinam recipit sanitatem, donec statutum plenitudinis gentium tempus inpleat. et hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
ille de euangelio. qđ iħe baptiatꝰ. statĩ ab spii ductus ẽ in deser¬
tũ & temptabat᷑ adiabolo. Itaq isrł post familiarẽ cũ dño sermo¬
nem. postꝗͣ iuxta montẽ sinai cõmoratꝰ ẽ anno uno & diebꝰ
quatuor mira dispositione caltroꝵ. egressus ẽ in solitudine
pharan que int̾p̃tat᷑ onager. aut feritas. ibiq succũbit maie
boͣstie. fastidiens celestẽ panẽ. & egiptioꝵ carnes desiderans:
quando multos subito uorauit incendiũ. Et int̾redente moyse
hinnũ uorax fiãma consũpsit. Cunc accipiũt coturnices. et iũq
unꝑn neglegentes: s humilitate sũmissi. dũ se honore arbitrãt᷑
incdignos. Unde & absentes ꝓphetaat. Saturatoq populo cum
dhuc esea ce̾t more ipsoꝵ: ira dei ascendit suꝑ eos. Et occidit
pingues eoꝵ et electos isrł p̃pediuit. ne ad inalũ uelociter cur¬
qui sapicutiam dimisumis secularẽ. & egiptias ollas contempsunus

Expanded text:
ille de euangelio, quod Iesus baptizatus statim ab spiritu ductus est in deserille de euangelio, quod Iesus baptizatus statim ab spiritu ductus est in desertum et temptabatur a diabolo. itaque et Israhel post familiarem cum deo sermonem, postquam iuxta montem Sinai commoratus est anno uno et diebus quattuor, mira dispositione castrorum egressus est in solitudinem Pharan, quae interpretatur \'onager\' aut \'feritas\', ibique succumbit malae bestiae fastidiens caelestem panem et Aegyptiorum carnes desiderans, quando multos subitum uorauit incendium et intercedente Moyse fumum uorax flamma consumpsit. tunc accipiunt coturnices et usque imperii neglegentes, sed humilitate submissi, dum se honore arbitrantur indignos, unde et absentes prophetant. saturatoque populo, cum adhuc esca esset in ore ipsorum, ira dei ascendit super eos et occidit pingues eorum et electos Israhel prae pedi uit, ne ad malum uelociter curqui sapientiam dimisimus saecularem et Aegyptias ollas contempsimus,
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculũ. que uarietas hostiarum. que uasoꝵ diuersitas.
que indiuñta ponificis. que sacerdotũ ac leuitarũ cerimo¬
nie. qͥd egeruit. quonͦ popultis numeratꝰ sit. hoc tantũ dicam
quod media pars exodi. & totus leuiticꝰ liber. & numerorũ
p̃cepta ñ modica. et ꝑsuigulas populi tribus distributio. e
oblatio pͥncipũ. In hac mansione. descripte sint. multoꝵq
uolumminũ disputatio hiuic loco sufficere uix posit. Int̃p̃tat᷑
aut sinai rubi. non unus ut supͣ insolituline sin. sed plures
ut ibi pͥncipiũ sit. hic ꝑfectioꝰ ibi solitariꝰ numerus: hic mubti¬
plex. Aliud ẽ enĩ unã. ualiud om̃s gratias possidere. Et ꝓfec̾ti
de sclitudine sinai castͣ metati sunt insepulchris concupiscẽ¬
ne. Cerciadecina mansio cuiꝰ nom̃ cũ int̃p̃tatione editum est.
aput hebreo appellat᷑. SabaRoti arrauua. Est aũt sensꝰ

Expanded text:
bernaculum, quae uarietas hostiarum, quae uasorum diuersitas, bernaculum, quae uarietas hostiarum, quae uasorum diuersitas, quae indumenta pontificis, quae sacerdotum ac leuitarum caerimoniae, quid egequod media pars Exodi, et totus Leviticus liber, et Numerorum praecepta non modica, et per singulas populi tribus distributio, et oblationes principum in hac Mansione descriptae sint, multorumque voluminum disputatio huic loco sufficere vix possit. Interpretatur autem SINAI rubi; non unus ut supra in solitudine Sin, sed plures: ut ibi principium sit, hic perfectio; ibi solitarius, numerus hic muplex. aliud est enim unam et aliud omnes gratias possidere. Et profecti de solitudine Sinai castra metati sunt in sepulchris concupiscentiae. Tertia decima mansio, cuius nomen cum interpretatione editum est, apud Hebraeos appellatur \'cabaroth atthaua\'. est autem sensus
Abbreviated transcription (Latin):
Lauerũtq uestunenta sua & ab uxorũ coitu separatis
die t̾cio descendit dñs in montẽ. Quo fumante: & fulgu¬
re & tonitruo. caligine. uoce tube. mortaliũ corda terrentibꝰ
Moyses loquebatur. et dñs respondebat ei. Supputemus
numerũ &e inueniemꝰ quinquagesiro die egressio nis isrł
ex egipto in uertice montis sinai legẽ clatam. Und et
pentecostes celebrat᷑ sollempnitas. et postea euangelii sacram̃tũ
sp̃s Sc̃i descensione completur. ut sic̃ pͥori ppło quinquagesima
die. uero iubeleo. ⁊ uero anno remissionis. et ueris quinquagĩta
&e quingentis denariis. qui debitoribꝰ dinuttũt᷑: lex data est.
ad apłos quoq et qͥ cũ ipsis erant incentũ uiginti mosaice ȩtatiꝰ
numero constitutis descenderit sp̃s sc̃s. et diuisis linguis credẽ¬
nũ. totus euangelica p̃dicatione iũdus expletus sit. Longũ
est si explicare uelim quid in lege p̃ceptũ sit. quoͣm fabricatũ ta¬

Expanded text:
laueruntque uestimenta sua et ab uxorum coitu separatis laueruntque uestimenta sua et ab uxorum coitu separatis die tertio descendit dominus in montem, quo fumante et fulgore, tonitru, caligine, uoce tubae mortalium corda terrentibus Moyses loquebatur et dominus respondebat ei. supputemus numerum et inueniemus quinquagesimo die egressionis Israhel ex Aegypto in uertice montis Sinai legem datam. unde et pentecostes celebratur sollemnitas et postea euangelii sacramentum spiritus sancti descensione conpletur, ut, sicut priori populo quinquagesima die, uero iubeleo et uero anno remissionis et ueris quinquaginta et quingentis. denariis, qui debitoribus dimittuntur, lex data est, ad apostolos quoque et, qui cum eis erant, in centum uiginti, Mosaicae aetatis numero, constitutis descenderit spiritus sanctus et diuisis linguis credentium totus euangelica praedicatione mundus expletus sit. longum est, si replicare uelim, quid in lege praeceptum sit, quomodo fabricatum ta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ ssrł. Si aũt remissionẽ manuium iuxta syros raphi¬
dim sonat. dicemꝰ. ꝓpt̾ offensam populi quia contͣ dĩm mur¬
murant isto loco cognom̃ impositũ. Hec tãgimꝰ potiꝰ quã ex¬
ponimꝰ. breuit̾ indicasse contentt. qqđ post ferm̃tũ. halus. et
uassam ecłe soleant multiplicia demonũ aduersũ nos temp
tamenta consurgere. Et ꝓfecti de raphidim: castra posuerũt
ñ separat᷑ in ordine et p̃cellit in merito. Ad hanc. quadrage¬
sima septima die ꝑueniut scriptura dicente. Mens tercio
egressionis filioꝵ isrł decgipto. In dic hac tͣnsierũt insolitudi¬
ne synai. ꝓfectiq simul de raphidun. uenerũt indesertum
sinay. ⁊ castra metati sunt inheremo. Seditq ibi isrł e
regione montis. et moyses ascendit ad dm̃. Uocauitq cum
in diem terciũ : Quia t̾cia die descendet dñs uidente
uniuerso populo. suꝑ montẽ synai. Qđ et factũ est:

Expanded text:
 Israel. Si autem remissionem manuum juxta Syros Raphi Israel. Si autem remissionem manuum juxta Syros Raphidim dicitur, dicemus propter offensam populi, quia contra Dominum murmurant, isti loco nomen positum. Haec tangimus potius quam exponimus, breviter indicasse contenti quod post fermentum Alus et Massam ecclesiae, soleant multiplicia daemonum adversum tamenta consurgere. Et profecti de Raphidim castra posuerunt non separatur in ordine et praecellit in merito. ad hunc locum quadragesima septima die perueniunt scriptura dicente: mense tertio egressionis filiorum Israhel de Aegypto, in die hac transierunt in solitudinem Sinai profectique simul de Raphidim uenerunt in desertum Sinai et castra metati sunt in heremo seditque ibi Israhel e regione montis. et Moyses ascendit ad. deum uocauitque euin diemtertium, quia tertia die descendet do minus uidente uniuerso populo super montem Sinai. quod et factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
hebraicoꝵ nominũ repperi: uidit os sufficiens cis. aut certe un
oris fortiꝰ. meliꝰq tͣnsfert᷑ dissolutio fortiũ. uł sanitas fortiũ
siue iuxta ꝓpͥetatẽ liagne sẏrię remissio manuũ. Hec in exodo
legit᷑. Post ꝓfectionẽ de heremo siñ. querit᷑ mea populus ab
ardore sicis. fons de pet ͫ oreb erupit. & fluit: & quia temptauarᷤ
signũ suꝑat᷑ inimicꝰ. remissis orantis manibꝰ. hostis iuictor inseqͥt᷑.
Sed & moyses suꝑ lapidẽ de zacharia qͥ septẽ habebat oculos.
et in samuhelis uolumine appellatur. abenzer. id est lapis
adiutorii et utramq in anum eius aaron & ur. id ẽ montanus
lucidusq sustentant. Deuicto aduersario. suꝑuenit iet̾ro
addueit sepphorã et utrosq filios. dat consiliũ septuaginta se¬
morũ. et in tẏpum ecdȩ de gentib congregare. legis unmi¬
nictio euuangelio suggerente cõplet᷑. Pulchre aũt dissolutio

Expanded text:
Hebraicorum nominum reperi, vidit os sufficiens eis, aut certe, vitium Hebraicorum nominum reperi, vidit os sufficiens eis, aut certe, vitium oris fortium; meliusque transfertur, dissolutio fortium, vel sanitas fortium, siue iuxta proprietatem linguae Syrae \'remissio manuum\'. haec et in Exodo legitur post profectionem de heremo Sin. queritur in ea populus ab ardore sitis; fons de petra Oreb erumpit et profluit et, quia temptauerunt signum superatur inimicus; remissis orantis manibus hostis uictor insequitur. sedet Moyses super lapidem de Zacharia, qui septem habebat oculos et in Samuhelis uolumine appellatur aben ezer, id est \'lapis adiutor\', et utramque manum eius Aaron et Ur, id est \'montanus lucidusque\', sustentant. deuicto aduersario superuenit Iethro, adducit Sepphoram et utrosque filios, dat consilium septuaginta seniorum et in typum ecclesiae de gentibus congregatae legis imminutio euangelio suggerente conpletur. pulchre autem \'dissolutio\'
Abbreviated transcription (Latin):
ut in p̾senti ꝓro dephcã legũt. Raphcã literã ponentes ꝓlitera.
eo qđ res. & deleth paruo apice distinguant᷑ & int̃pͣtantur cu¬
dephca. castra metati sũt in halus. Decuna mansio mexodo non
habet᷑. creditur que in sin heremno contineri. eodem narrante
libro: ꝓfecta ẽ om̃is multitudo filioꝵ ifrł ac heremo sin. per
mansiones suas iuxta os dm̃. et uenerũt raphidin. E xqͦ ꝑspicu¬
ũ ẽ plures mansiones uniꝰ regionis uocabulo demonstrari. Inter¬
p̾taturq halus ferm̃tũ. qđ tollens mulier cõmiscuit farine sati
tribus. donec fermentaret᷑ totũ. In hac solttudine: murmurat
populus ꝓpt̃ fam̃: et conuersiis ꝓcuł respicit in nube gloriã dei.
accipitq uespere coturnicẽ. & mane alt̾ius diei manna. Et uota
in mansione decima ferm̃tũ poni. & post esũ carniũ manna
populo. Undecima mansio ẽ. quã uolent̃ int̾pretatã in libro

Expanded text:
ut in praesenti pro Dephca, legant Rephca, litteram ponentes pro littera, ut in praesenti pro Dephca, legant Rephca, litteram ponentes pro littera, eo quod RES et DELETH parvo apice, distinguantur, et interpretantur cuDehabetur. Crediturque in Sin eremo contineri, eodem narrante libro: Profecta est omnis multitudo filiorum Israel de eremo Sin, per mansiones suas, juxta os Domini, et venerunt Raphidim . Ex quo perspicuum est plures mansiones unius regionis vocabulo demonstrari. Interpretaturque Alus fermentum: quod tollens mulier, commiscuit farinae satis tribus, donec fermentaretur totum . In hac solitudine murmurat populus propter famem, et conversus respicit in nube procul gloriam Dei, accepitque vespere coturnicem, et mane alterius diei, manna. Et nota in mansione decima fermentum poni: et post esum carnium manna populo. Undecima mansio est. Quam violenter interpretatam in libro
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ et dñs ait. pulsate ⁊ aperiet᷑ uobis. In libro aũt hebraicorũ
nominũ adhesienem remissionẽq transtulimꝰ. qd̾ lectorẽ tur¬
bare non debet. nec putet nos dissonantia scribere. Ibi enim
iuxta id qđ uulgo habet᷑ edidimꝰ. si mediũ uerbũ scribat᷑
ꝑ bech. literã. Hic aũt in hebraico uolumine scriptũ repperi
ꝑ ha en: qđ elem̃tũ magis pulsationẽ quã glutinũ sonat.
sensusq manifestus. Post responsa dĩ. pꝰ octauũ numerũ
resurrectionis xp̃i. incipimꝰ sacram̃ta pulsare. Prudentem
scudiosũq letorẽ regatũ uelĩ: ut sciat me uertere nonuna
iuxta hebraicã ueritatẽ. Alioquin iugrecis ⁊ latinis codi¬
cibꝰ p̾t̾ pauca om̃ia corpͣta repperimꝰ. Et miror qͦsdã eruditos
et eclesiasticos uiros ea uoluisse transferre que in hebraico non
habentur. & de maleint᷑ p̾tatis factas explanationes querere.

Expanded text:
quod et dominus ait: pulsate et aperietur uobis. in libro autem Hebraicorum quod et dominus ait: pulsate et aperietur uobis. in libro autem Hebraicorum Nominum \'adhaesionem remissionemque\' transtulimus, quod lectorem turbare non debet. nec putet nos dissonantia scribere; ibi enim iuxta id, quod uulgo habetur, edidimus, si medium uerbum scribatur per beth litteram; hic autem in Hebraico uolumine scriptum repperi per phe, quod elementum magis pulsationem quam glutinum sonat. sensusque manifestus: post responsa domini, post octauum numerum resurrectionis Christi incipimus sacramenta pulsare. prudentem studiosumque lectorem rogatum uelim, ut sciat me uertere nomina iuxta Hebraicam ueritatem; alioquin in Graecis et Latinis codicibus praeter pauca omnia corrupta repperimus. et miret Ecclesiasticos viros ea voluisse transferre, quae in Hebraico non habentur, et de male interpretatis, fictas explanationes quaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ acceperit: sic̃ et moab tam urbis quã ꝓuintie nom̃ ẽ. In
hac saitudine quiq mansions sũt. lam suph. de qua supͣ dixi¬
mꝰ ⁊ heremꝰ. siñ. & dephca. et alus. et raphidin. de qͥbꝰ leq̃mur
inconsequentib. Din. aũt intp̃tatur rubus uł odiũ. quoꝵ
utrũq facit admisticos intellectus. quod postquã uenerinꝰ
ad cũ locũ de qͦ nobis sit diis loquuturꝰ. grande odiũ mere¬
auuir iimici. Qunt uidebimꝰ ardere rubũ & ñ cõburi.
inflamari ecłam ꝑsecutionib. et eã loquente in illa dño
ũ perire. Et nota quod in octaua mansione inqua torcu¬
laria ur̃a sũt. Unde et octauus psalmꝰ hoc titulo p̃notat᷑:
desertũ capimꝰ rubi. qͥa plures filii deserte inagis quã eiꝰ que ht̃
uirũ. Et ꝓfecti de deserto. sin castra metati sũt indephca. Nona
mansio. Hoc nom̃ apud hebreos Rpy ala idẽ pulsatio dr̃ : iuxra

Expanded text:
nomen acceperit, sicut et Moab tam urbis quam prouinciae nomen est. in nomen acceperit, sicut et Moab tam urbis quam prouinciae nomen est. in hac solitudine quinque mansiones: iam suph, de qua supra diximus, et heremus Sin et Dephca et Halus et Raphidim, de quibus loquemur in consequentibus. Sm autem interpretatur rubus uel odium, quorum utrumque facit ad mysticos intellectus, quod, postquam uenerimus ad eum locum, de quo nobis sit dominus locuturus, grande odium mereamur inimici. tunc uidebimus ardere rubum et non comburi, inflammari ecclesiam persecutionibus et eam loquente in illa domino non perire. et nota, quod in octaua mansione, in qua torcularia nostra sunt, unde et octauus psalmus hoc titulo praenotatur, desertum capimus rubi, quia plures filii desertae.magis quam eius, quae habet uirum. Et profecti de deserto Sin castra metati sunt in Dephca. Nona mansio. hoc nomen apud Hebraeos κροῦσμα, id est pulsatio, dicitur, iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgentib sinus qͥdã maris occurrerit. uixta quẽ castͣ metati sũt.
Aliud ẽ eiũ transire mare. aliud ẽ inꝑxiuio figere tabernacula.
phorũ. apparere nobis uñdũ inare. &p̃terita discrimina poni ante
aspiscere. Uerbũ iasuph: aput hebreos ex mari. & rubro cõpositũ
est. Suph. aũt &erubrũ & scirpus uocit᷑. Unde possumus suspicari.
qđ uenerit ad paludem quandã ⁊ lacũ: qͥ carecto & iuncis plenuez
fuerit. Quod aut om̃s congregationes aquarũ scriptura scã mare
uocet: nulla dubitatio ẽ. Hec mansio in exodo ñ habet᷑. s scriptũ
id ẽ tͥcesima pͥma. postquã egressi sũt de ramesse. & ꝓfecti de marirubro:
castra metati sũt in solitudine sũ. Octaua mansio. licet iuxta
ordinẽ exodi septima sit. Sid sciendũ qd̃ om̃is usq ad montẽ sinai
heremus. siyl. uocet᷑. & extota ꝓuncia etiã locus uniꝰ mansionis

Expanded text:
pergentibus sinus quidam maris occurrit, juxta quem castra metati sunt. pergentibus sinus quidam maris occurrit, juxta quem castra metati sunt. Aliud est enim transire mare, aliud in proximo figere tabernacula. phorum aperire nobis interdum mare, et praeterita discrimina poni ante aspicere. uerbum \'iam - suph\' apud Hebraeos ex mari et rubro conpositum est; suph autem et \'rubrum\' et \'scirpus\' uocatur. unde possumus suspicari, quod uenerint ad paludem quandam et lacum, qui carecto et iuncis plenus fuerit. quod autem omnes congregationes aquarum scriptura sancta mare uocet, nulla dubitatio est. haec mansio in Exodo non habetur. sed scriptum id est tricesima prima, postquam egressi sunt de Ramesse. Et profecti de Mari Rubro castra metati sunt in solitudine Sin. Octaua mansio, licet iuxta ordinem Exodi septima sit. sed sciendum, quod omnis usque ad montem Sinai heremus Sin uocetur et ex, tota prouincia etiam locus unius mansionis
Abbreviated transcription (Latin):
occurrer̾ fontes purissuni. nisi ubi magistroꝵ docͤtriua ꝓrũpit.
Nec dubiũ quin de duodeci apłis sermo sit: oe quoꝵ fontibus deriua¬
ta sũt ca que tociꝰ mũdi siccitatẽ rigant. luxta has aquas septua¬
gnita creuere paline. qͦs & ip̃sos scd̃i ordinis intelligimꝰ p̾ceptores:
Qucas cuangelista ait. duodecĩ fuisse apłos. ⁊ lxx discipłos iinoriᷤ
gͣdus. qͦs ⁊binos aute se dñs p̃mittebat : Deqͥbꝰ ⁊ paulꝰ refert. qđ ap¬
paruerit dñs pͥmũ duodecĩ. deinde apłis om̃ibꝰ. Alios uoluit in¬
tellegi pͥmos. et alios scdos xp̃i discipulos. Bibamꝰ de hiuiꝰcemodi fon-¬
tibus. idulces fructus uictorie deuorames. ad mansiones reliquas
p̃pareniur. ꝓfectiq de helim. castra metati sũt ad mare rubrumr.
Mare rubrũ qđ hebraice dr̃ ia mi. supħ: septuna mansio ẽ.
helim. Rursũ ad mare rubrũ uenerunt. Nisi forte in itiner

Expanded text:
occurrerunt fontes purissimi, nisi ubi magistrorum doctrina prorumpit. occurrerunt fontes purissimi, nisi ubi magistrorum doctrina prorumpit. nec dubium, quin de duodecim apostolis sermo sit, de quorum fontibus deriuatae aquae 3 totius mundi siccitatem rigant. iuxta has aquas septuaginta creuere palmae, quos et ipsos secundi ordinis intellegimus praeceptores Luca euangelista testante duodecim fuisse apoPaulus refert, quod apparuerit dominus primum duodecim, deinde apostolis omnibus, alios uolens intellegi primos et alios secundos Christi discipulos. bibamus de huiusce modi fontibus et dulces fructus uictoriae deuorantes ad mansiones reliquas praeparemur. Profectique de Helim castra metati sunt ad Mare Rubrum. Mare Rubrum, quod Hebraice dicitur \'iam suph\', septima mansio est. Elim, rursus ad mare Rubrum venerint: nisi forte in itinere
Abbreviated transcription (Latin):
discriminis. Nec terrearis sipꝰ uictoriã uenias ad amaritudinẽ:
qͥa uerũ pascha facientes atima cũ amaritudinib comedũt. e
temptatio ꝓbationẽ. ꝓbatio spẽ spes parturit salutẽ. Aput
medicos quoq quedã ant̾idotus noxios humores temperans
examaritudine nominat᷑ : que dulcis ostenditur restituens
sanitatẽ. Sic̃ econtͣrio uoluptas atq luxuria amaritudine
tẽperatur. dicente scriptura. que ad tempꝰ pingue facit fances
tuas: Noiussime uero amarius felle inuenies. & fecti de mara: uener̃
ritudine uenimꝰ ad arietes ⁊robustos pͥncipes gregis ques aputl ere¬
chiclem dñs iudicaturũ se ẽẽ dicit. qđ alii coꝵ conculcauerĩt aquas
& cõp̃sserunt oues: Alii lenes iplacabiles fucrĩt. De his e iucesimꝰ
octauus psalims loquit᷑. Afferte dño filii dei. afferte dño filios
arietũ. Sexte inansionis tenemus hospitiũ. Nũquã priꝰ dedex̃

Expanded text:
discriminis. nec terrearis, si post uictoriam uenias ad amaritudinem, discriminis. nec terrearis, si post uictoriam uenias ad amaritudinem, quia uerum pascha facientes azyma cum amaritudinibus comedunt et temptatio probationem, probatio spem, spes parit salutem. apud medicos quoque quaedam antidotus noxios humores temperans ex amaritudine nominatur,_ quae dulcis ostenditur restituens sanitatem, sicut e contrario uoluptas atque luxuria amaritudine terminatur dicente scriptura: quae ad tempus pinguefacit fauces tuas, nouissime uero amarius felle inuenies. Et profecti de Mara uenerunto. de amaritudine uenimus ad arietes et robustos principes gregis, quos apud Ezechiel dominus iudicaturum esse se dicit, quod alis et uicesimus octauus psalmus loquitur: adferte do- 2 mino, filii dei, adferte domino filios arietum. sextae mansionis tenemus hospitium. numquam prius
Abbreviated transcription (Latin):
nacula migͣntiũ. post assũptã fortitudinẽ. post confessionis
nobilitatẽ : pericula rursus occurrũt. Unde discimꝰ ẽẽ cauendas
semꝑ insidias. ⁊ inuocandam miam dei. ut iusequẽtẽ pharaonem
possimꝰ effugere. ⁊ nobis spiritali baptisino suffocet᷑. E gressi
de mari rubro: occurrit heremꝰ sur: que ⁊ solitudo aetham
dr̃. in qua tͥbus diebus ingredientes ũ habuerũt aquã. & ꝑue¬
niũt ad mara. que examaritudine nom̃ accepit. Habebat foris
aquã. ⁊ dulcedinẽ ñ ha bebat. Murmurat ppłs uidens aqua
& potare ñ sustinens. Intellege marã aquas occidentis iutere.
qͥb si imnnrat᷑ confessio crucis ⁊ passionis donuinice sacram̃ta
iũgant᷑. Om̃e qđ inpctabile ⁊ triste uidebat᷑ ac rigidũ: uerte¬
tur in dulcedinẽ. Uñ scriptũ ẽ Constituit ds̃ populo legẽ
&e iudicia ⁊ tẽpiauit eũ. Ubi enĩ magnitudo gr̾e: ibi magnitudo

Expanded text:
nacula transmigrantium, post adsumptam fortitudinem, post confessionis nacula transmigrantium, post adsumptam fortitudinem, post confessionis nobilitatem pericula rursus occurrunt. unde discimus cauendas semper insidias et inuocandam misericordiam dei, ut insequentem Pharaonem possimus effugere et nobis in spiritali baptismo suffocetur. egressis de Mari Rubro occurrit heremus Sur, quae et solitudo Aetham dicitur, in qua tribus diebus ingredientes non habuerunt aquam et peruenerunt ad Mara, quae ex amaritudine nomen accepit. habebat fons aquam, et dulcedinem non habebat. murmurat populus uidens aquas et potare non sustinens. intellege Mara aquas occidentis litterae, quibus si inmittatur confessio crucis et passionis dominicae sacramenta iungantur, omne, quod inpotabile et triste uidebatur ac rigidum, uertitur in dulcedinem. unde et scriptum est: constituit deus populo legem et iudicia et temptauit eum. ubi enim magnitudo gratiae, ibi magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
dissimȩ. aqͦ exardescũt mala suꝑ t̾ram. Qui cũ sit frigidissi¬
mus. nomine dext̃ uocat᷑. falso sibi assumens uocabulũ uirtu¬
tis ac dextre. cũ totus sit in sinistra. Et ꝓfecti de phiairoth:
trausierũt ꝑmediũ mare in deserto. et ambulauerũt uiã triũ
dierũ insolitudinẽ aetham et cast ͫ metati sũt in mara. Quĩta
mansio ẽ. mara. que in t̃p̃tat᷑ amaritudo. Non pot̾ant ad rubri
maris gurgites ꝑuenire. & pharaonem cũ suo exercitu ui¬
dere pereuntẽ. nisi postꝗͣ. habuerũt more nobilitates. idẽ in
dñi c̃fessione uirtutes: quando crediderũt. ⁊ moysi famulo
ciꝰ. ⁊ audier ab eo. dñs pugnabit ꝓuobis. ⁊ uos tacebitis. ⁊ uic¬
bores. maria p̃cinente in timpanis corporũ resonarũt carmi¬
na triũphantiũ. Cantemꝰ dño gloriose enĩ honorificatꝰ ẽ equũ
i ascẽsorẽ ꝓiecit in mare. Post p̃dicationẽ euangelii. pꝰ taber¬

Expanded text:
dissimi, a quo exardescunt mala super terram; qui, cum sit frigidissidissimi, a quo exardescunt mala super terram; qui, cum sit frigidissimus, nomine dexter uocatur, falso sibi adsumens uocabulum uirtutis ac dexterae, cum totus sit in sinistra. Et profecti de Phiahiroth transierunt per medium mare in deserto et ambulauerunt uiam trium dierum in solitudine Aetham et castra metati sunt de Aetham. Quinta mansio Mara, quae interpretatur \'amaritudo\'. non poterant ad Rubri Maris gurgites peruenire et Pharaonem cum suo exercitu uidere pereuntem, nisi postquam habuerunt in ore nobilitates, id est in domini confessione uirtutes, quando crediderunt deo et Moysi, famulo eius, et audierunt ab eo: dominus pugnabit pro uobis et uos tacebitis, et uictores Maria praecinente in tympanis t corporum resonarunt carmina triumphantium: cantemus domino; gloriose enim honorificatus est, equum et ascensorem proiecit in mare. post praedicationem euangelii, post taber
Abbreviated transcription (Latin):
pareinus nobis fortitudinẽ. assumamꝰ ꝑfectũ robur. ut inter
errorũ teuebras ⁊ confusionẽ noctis. scientie xp̃i lum appare
Dies quoq nr̃ nubẽ habeat ꝓtegentẽ: ut bis ducib ad sc̃am t̾rã
ꝑuenire ualeamus. ꝓfectiq de ethami. reuersi sũt phiai¬
roth. quod ẽ contͣ behelsephon ⁊ castra metati sũt eregione
macdol. Quarta mansio ẽ phiairoth. que int̾p̃tat᷑. os. nobilium
que scribitur ꝑ literã b&h. Quidã male hiroth. uillas putant.
Behelsephon in linguã nr̃am. uertit᷑ dñs aquilonis. ut ascensus
specule. aut habens archana. Porro macdol. magnitudo uł t᷑rn
assũpta. Igitur fortitudine nobilitam᷑ in dño. ⁊ behelsephon
idoli archana contẽpnimꝰ. illiꝰq magnificentiã ⁊turritã suꝑbiã
declinamꝰ. Non enĩ ẽ ab austro. unde dñs uenit. & ameridie in
qua sponsus recũbit fioribꝰ. Sed possessor aqͥlonis uenti frigi¬

Expanded text:
egypti. Praeparemus nobis fortitudinem, assumamus perfectum robur, ut inter egypti. Praeparemus nobis fortitudinem, assumamus perfectum robur, ut inter errorum tenebras, et confusionem noctis, scientiae Christi lumen appareat. Dies quoque noster nubem habeat protegentem: utIV. MANSIO. Profectique de Etham, reversi sunt ad Phiahiroth, quod est contra Beel sephon, et castra metati sunt e regione Magdol . Quarta Mansio est PHIAHIROTH, quae interpretatur oQuae scribitur per litteram beth, . Quidam male hiroth villas putant:  legant. Beelsephon in linguam nostram vertitur Dominus aquilonis, aut ascensus speculel \'turris\'. adsumpta igitur fortitudine nobilitamur in domino et Beelsephon idoli arcana contemnimus illiusque magnificentiam et turritam superbiam declinamus. non enim est ab austro, unde dominus uenit, et a meridie, in qua sponsus recumbit in floribus, sed possessor aquilonis, uenti frigi
Abbreviated transcription (Latin):
into egipti. de ferm̃to malitie et neqͥtie: sed uescim᷑ atimis sin¬
ceritatis ⁊ ueritatis: dñi p̃cepta oꝑe consũmantes: cauete aferm̃to
phariseorũ. In hac nobis p̃cipitur mansione: ut semꝑ egressiom
exegipto memores simus ut celebremus tͣnsitũ. id e̾ phase
dñi. ut pͥmogenita ur̃i uteri. cunctarũq uirtutũ ꝓpͥmo¬
genitis egipti que ꝑcussa sũt. dño conseeremnus. Et ꝓfecti de
sochoth castra inetati sũt iu &ham que ẽ mnextremo solitudi¬
nis. Tercia mansio offert᷑ post tabernacula. in qua pͥmũ uide
tur dũs nocte incolumna ignis: & ꝑ diẽ incolũna nubis. ut
p̃cedat populũ idux itineris fiat. Etham. nobis consonat for¬
titudo siue ꝑfectio. De qua et dauid canit. Qu disrupisti fluiio
etham. id ẽ fortes. Brandis ẽ fortitudo egiptũ dimitt̾e: et in ex¬
trema solitudine cõmorari. Exqͦ intelligimꝰ locũ soccoth. adhu

Expanded text:
mento Aegypti, de fermento malitiae et nequitiae, sed uescimur azymis sinmento Aegypti, de fermento malitiae et nequitiae, sed uescimur azymis sinceritatis et ueritatis domini praecepta opere consummantes: cauete a fermento pharisaeorum. in hac nobis praecipitur mansione, ut semper egressionis ex Aegypto memores simus, ut celebremus transitum, id est phase domini, ut primogenita nostri uteri cunctarumque uirtutum pro primogenitis Aegypti, quae percussa sunt, domino consecremus. Et profecti de Sochoth castra metati sunt in Aetham, quae est in extremo solitudinis. Tertia mansio offertur post tabetur Dominus nocte in columna ignis, et per diem in columna nubis, ut praecedat populum, et dux itineris fiat. ETHAM nobis sonat fortitudo, atque perfectio, de qua 472 et David canit: « Tu dirupisti fluvios Etham, » , id est, « fortes. » Grandis est fortitudo, Aegyptum dimittere, et in extrema solitudine commorari. Ex quo intelligimus locum Soccoth adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
effugerit. circũdant mortuis suis. ne exeuntiũ inuttentur exem¬
plum. Porro quod seqͥt᷑ indiis coꝵ fecit iudicia. siue ut lxx. tͣns
tulerũt ultiones. illud hebrei autumant. qđ nocte qua egressus
c̃ populus. om̃ia in egipto templa destructa sũt. siue motu terre
siue tactu fulminũ. Spiritalit᷑ aũt dicimꝰ qđ egredientibus nobis
exegipto errorũ idola corruant. & om̃is ꝑuersarũ doctrinarũ
cultura quatiat᷑. Et ꝓfisciscentes filii isrtͥ de ramesse: castra me¬
tati siuit in sochoth. Scd̾a mansio. In hac coquunt panes ximos:
et pͥmũ tendũt tabernacula. Unde exre. locꝰ nom̃ accepit. So¬
choth qͥppe int̾pretat᷑ inlingua ur̃a tabernacula:. siue tentoria.
& ob hoc septimo m̃se quinta decima die m̃sis. sollempnitas tab̾¬
naculoꝵ est. Cũ ergo exierimꝰ exegipto: pͥmũ tabernacula figimꝰ:
scientes nobis ad ulteriora ꝓgrediendũ. Tunc ñ comedimꝰ defer¬

Expanded text:
effugerit, circumdant mortuis suis, ne exeuntium imitentur exemeffugerit, circumdant mortuis suis, ne exeuntium imitentur exemplum. porro, quod sequitur: in diis eorum fecit iudicia siue, ut Septuaginta transtulerunt, ultiones, illud Hebraei autumant, quod nocte, qua egressus est populus, omnia in Aegypto templa destructa sint siue motu terrae siue tactu fulminum. spiritaliter autem discimus, quod egredientibus nobis ex Aegypto errorum idola corruant et omnis peruersarum doctrinarum cultura quatiatur. Et proficiscentes filii Israhel de Ramesse castra metati sunt in Sochoth. Secunda mansio. in hac coquunt panes azymos et primum tendunt tabernacula, unde et ex re locus nomen accepit. Sochoth quippe interpretatur in lingua nostra \'tabernacula\' siue \'tentoria\'. et ob hoc septimo mense, quinta decima die mensis sollemnitas tabernaculorum est. cum ergo exierimus ex Aegypto, primum tabernacula figimus scientes nobis ad ulteriora pergendum. tunc non comedimus de fer
Abbreviated transcription (Latin):
ueris exordiũ ẽ. quando t̾ra parturit. quando cuncta renouantur.
et eximus qͥnta decima die m̃sis pͥmi incrastinũ pasche pleno m̃sis
lumine post esũ agni immaculati. habentes calciatos pedes de apło
et accinctos puditicia lũbos & baculos ĩ manibus p̃paratos. Quãuis
enĩ inegipto quarta decima dic m̾sis pascha faciẽtes comederi¬
mus agnũ: tam̃ tũc lux nobis plena cõpletur. quando in manu¬
in excelsa ramesse dimittimꝰ. que excelsa dr̃. uel qđ egiptũ ꝑcusse¬
rit. uł qđ ꝓtexerit isrł uidentib egiptiis: qui amiirantur nos
de scło. et torquentur inuidia. & pꝰea tenere cupientes inꝑsecuti¬
onibus suffocantur: quando et egiptii sepeliũt pͥmogenitos suos.
et patres mortui terrenis operib oppͥmũt mortuos filios
Michi uident᷑ egiptioꝵ pͥmogenita. doginata eẽ philosophorũ.
qͥbus deceptos homines atq uiretitos tenebant. Que cũ isrł iniuis

Expanded text:
ueris exordium est, quando terra parturit, quando cuncta renouantur, ueris exordium est, quando terra parturit, quando cuncta renouantur, et eximus quinta decima die mensis primi, in crastinum paschae pleno mensis lumine, post esum agni inmaculati et calciatos pedes de apostolo et accinctos pudicitia lumbos et baculos in manibus praeparatos. quamuis enim in Aegypto quarta decima mensis pascha facientes comederimus agnum, tamen tunc lux nobis plena conpletur, quando in manu excelsa Ramessem dimittimus, quae excelsa dicitur, uel quod Aegyptum percusserit uel quod protexerit Israhel uidentibus Aegyptiis, qui admirantur nos exire de saeculo et torquentur inuidia et postea tenere cupientes in persecutionibus suffocantur, quando et Aegyptii sepeliunt primogenitos suos et patres mortui terrenis operibus opprimunt mortuos filios. mihi uidentur Aegyptiorum primogenita dogmata esse philosophorum, quibus deceptos homines atque inretitos tenebant. quae cum Israhel uiuus
Abbreviated transcription (Latin):
fecit dr̃s nuidicia. Ramesses aqͥbꝰ lã int̾p̃tatur cõmotio turbu¬
lenta. aut amaritudo. cõmotioq tinee. nos autẽ uerius estuna¬
mus expͥm tonitruũ gaudii: Ad hanc urbẽ que in extremis egn¬
ti fiaibus erat populus congregatus ẽ qͥ indesertũ exire cupiebat
eo qued tumultũ scłi relinquens. mnouebat᷑ auitiis pͥstinis & ab
excomedenre se pͥus tinea peccatoꝵ: et om̃em amaritudiuem
uertens in dulcedinẽ. dei uocem in sina monte desuꝑ tonans
audiret. Quod autẽ uerba diuina et eloqͥa scripturarum
inistius scłi & midi rota tonitruus appellantur: psalnusta
declarat dicens. Uox tonitrui tui in rota. Et dei patͥs uocẽ
inbaptisio saluatoris audientes. tonitruũ putauerũt. Cuinq
cõmoti fuerimiis ad euangelicã tubã & excitati tontrui gau¬
dio. eximꝰ in m̃se pͥmo quando hiemps. p̃terit: et abiit sibi. ꝙͣ do

Expanded text:
fecit dominus iudicia. Ramesse a quibusdam interpretatur \'commotio turbufecit dominus iudicia. Ramesse a quibusdam interpretatur \'commotio turbulenta\' aut \'amaritudo commotioque tineae\', nos autem uerius aestimamus exprimi \'tonitruum gaudii\'. ad hanc urbem, quae in extremis Aegypti finibus erat, populus congregatus est, qui in desertum exire cupiebat, eo quod tumultum saeculi derelinquens mouebatur a uitiis pristinis et ab excomedente se prius tinea peccatorum et omnem amaritudinem uertens in dulcedinem ut dei uocem in Sina monte desuper tonantis audiret. quod autem uerba diuina et eloquia scripturarum in istius saeculi et mundi rota tonitruus appellentur, psalmista declarat dicens: uox tonitrui tui in rota, et dei patris uocem in baptismo saluatoris audientes tonitruum putauerunt. cumque commoti fuerimus ad euangelicam tubam et excitati tonitrui gaudio, eximus in mense primo, quando hiemps praeteriit et abiit sibi, quando
Abbreviated transcription (Latin):
xl due. ꝑ has currit uerus hebreus qͥ de t̾ra tͣnsire festinat
ad celũ: et egipto scłi derelicta terrã reꝓmissionis ingditur
Necmirũ si in illo nuneri sacram̃to ꝑueniamus ad regna celoꝵ
sub quo dñs atq saluator apͥmo partarcha ꝑuenit ad uirginẽ.
quasi ad iordanem que pleno gurgite fluens sp̃s scĩ gratiis r¬
dũdabat. Qudd aũt ĩ manu. moysi et aaron egressos scͥbit. intelle¬
ge legẽ ⁊ sacerdotiũ opera & cultũ dei. quoꝵ alterũ altero in¬
diget. Nichil enĩ ꝓdest exercere uirtutes. nisi noueris creatorẽ
Nec dei ueneratio ꝓficit ad salutẽ: nisi p̃cepta conditoris impl¬
ueris. his duabus manibus quasi duobus seraphin inconfessi¬
baoth. Mouerũt aut̃ castra de ramesse. nĩse pͥmo quinta deci
ma mensis pͥmi. Altera die pꝰ pascha egressi sũt filii isrł in manu
excelsa inconspectu om̃iũ egiptioꝵ. & egiptii sepeliebant qͦs ꝑcꝰ¬
serat dñs exeis om̃c pͥmogenitũ in terra egipti. ⁊ in diis eoruo

Expanded text:
 de terra transire festinat ad caelum et Aegypto saeculi derelicta terram repromissionis ingreditur. nec mirum, si in illo numeri sacramento perueniamus ad regna caelorum, sub quo dominus atque saluator a primo patriarcha peruenit ad uirginem, quasi ad Iordanen, quae pleno gurgite fluens spiritus sancti gratiis redundabat. quod autem in manu Moysi et Aaron egressus scribitur, intellege legem et sacerdotium, opera et cultum dei, quorum alterum altero indiget. nihil enim prodest exercere uirtutes, nisi noueris creatorem, nec dei ueneratio proficiet ad salutem, nisi praecepta conditoris inpleueris. his duabus manibus quasi duobus seraphim in confessibaoth. Mouerunt autem de Ramessemense primo, quinta decima die mensis primi, altera die post pascha egressi sunt fillii Israhelin manu excelsain conspectu omnium Aegyptiorum. et Aegyptii sepeliebant, quos percusserat dominus ex eis, omne primogenitum in terra Aegypti, et in diis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
etiam corpore separent᷑. intus mnaneus corde. non corpore sãp̃aritꝰ
tolerat. relinque mũdũ. confuge aderucis lignũ. ni metiias ꝑ eil¬
las coturbines huiꝰ diluuii. Non mergeris. siligno portabers
Nouit gubernare. qͥ dignatus est creare. Tantũ adsit uirtus er¬
tnnsa qque om̃ia tolerat. nulla res te abarche soliditare euellat.
bonane bonus. etolera malos. M eliꝰ ẽ eni ut iitus posits ꝓy
bonos toleres malos. quam foras exiens et periens. matos pdi
docertes. falsa sentientes neretici uł scis matio. aitt etia ĩp̃si mlli
eatholici more ferarũ aninias deuorare querentiũ. tol exeia
usq ad finẽ scłi taniquã fine diluuis. Rugunt. licet fremant
entib atq ipsã archam confringere conentur non expauescas.
finito diluuio. illos rapiet inanis ac spinosa silua. tefertius sus¬
cipit terra. Post finc scłi impii rapient᷑ ad tenebras exteriores

Expanded text:
etiam corpore separentur, intus manens, corde, non corpore, separatur.etiam corpore separentur, intus manens, corde, non corpore, separatur.tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum, non metuas procellas et turbines hujus diluvii: non mergeris si ligno portaberis; novit gubernare qui dignatus est creare, tantum adsit virtus charitatis quae omnia tolerat. Nulla res te ab arcae soliditate evellat. Permane bonus, et tolera malos: melius enim est ut intus positus propter bonos toleres malos, quam foras exiens et periens, et bonos r prava docentes, falsa sentientes, haeretici vel schismatici, aut etiam ipsi mali catholici, more ferarum animas devorare quaerentium; tolerentur usque ad finem saeculi, tanquam finem diluvii. Rugiant licet, fremant dentibus, atque ipsam arcam confringere conentur, non expavescas: finito diluvio, illas rapiet inanis ac spinosa silva, te fertilis suscipit terra: post finem saeculi, impii rapientur ad tenebras exteriores,
Abbreviated transcription (Latin):
Re hoe possedderi uel possessus sit uirtute carttato que aina
tolciti T redixit ei cds. qđ̃ itiͥtite hominũ erescente diliuio pãco
muindum ⁊ dent . n idistad nonitus. confugt aoligii: et post emrpi
somenor/ saciem: angustus fereludit arche: Lolerat osi fresnttui
foritu anuarũ. fragores nimboꝵ. et pꝰ ista om̃ias qͥ solet giticemtuo¬
tio hoeuinũ socius quodamodo esficit᷑ serpentiũ aeferarĩ. fec
ox paueseit uir iste quod cũ eo sunt fere marcha. Inimo ibi a gioset
oidinẽ suũ feritas. quia se cognouit humanitas. & iibenti houin
obediũt. qͥa hominẽ superiori dũo obedisse cognoscit. Ostensiur
est seiuoe qͥd adam pceptũ contempnẽdo ꝑdiderit. et demonstratu at
posse honines bestus etia dominari. sisubdant obedicinti &. conatt¬
ri. expectat et tolerat sc̃s iste finẽ diluiniꝰ. nec antequa fimatiua
edusa ferarũ archa relinqͥtur. Tolerat bonus mala. et donee ĩfi

Expanded text:
sanctus Noe possederit vel possessus sit virtute charitatis, quae omnia tolerat. Praedixit ei Deus quod iniquitate hominum crescente, diluvio perderet mundum. Statim ille admonitus confugit ad lignum, et post camporum amoenorum faciem, angustiis se reclusit arcae, tolerat coeli fremitum, sonitum aquarum, fragorem nimborum; et post ista omnia, qui solet gaudere consortio hominum, socius quodam modo efficitur serpentium ac ferarum. Nec expavescit vir iste, quod cum eo sint ferae in arca: imo ibi agnoscit ordinem suum feritas, quia se cognovit humanitas; et jubenti homini obediunt, quia hominem superiori Domino obedisse cognoscunt. Ostensum est in Noe quid Adam praeceptum contemnendo perdiderit: et demonstratum est posse homines bestiis etiam dominari, si subdant se obedientia Conditori. Exspectat et tolerat sanctus iste finem diluvii: nec antequam finiatur, causa ferarum arca relinquitur . Tolerat bonus mala: et donec in fine
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in suppittatione tacuerit reddit insũmã. Prima mansio
selmona interp̾tatur imagũcula: scda phinon deminutiue
os ab ore non ab osse intellege. In his aaron mortuo. murmu¬
rant cont̾ dñm & moysen. manna fastidĩt. aserpentibus
iuilnerant᷑. et intypum saluatoris qͥ uerũ antiquũq serpẽ¬
tem in patibulo triũphauit diaboli uenena suꝑant᷑. Unde¬
& in imaguicula uere expresseq imaginis filii dei. passionẽ
cuis untuens conserua & qđ corde creditur ad iusticiã ore aũt¬

Expanded text:
cum in supputatione tacuerit, reddidit in summa. prima mansio cum in supputatione tacuerit, reddidit in summa. prima mansio Selmona interpretatur \'imaguncula\', secunda Phinon diminutiue \'os\' — ab ore, non ab osse, intellege - in his Aaron mortuo murmurant contra dominum et Moysen, manna fastidiunt, a serpentibus uulnerantur et in typum saluatoris, qui uerum antiquumque serpentem in patibulo triumphauit, diaboli uenena superantur. unde et imaguncula uerae expressaeque imaginis filii dei passionem eius intuens conseruatur et, quod corde credit, ore
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ in excelso uertice. Cũq nos dei auxilio destitutos hosli
in uaserit. duxeritq captiuos : ñ desperemus salutẽ. s iterũ
armemur ad p̾liũ. Pet̃ fieri. ut uincamꝰ ubi uicti sumus
et in eod ẽ loco triuphenus in qͦ fuimꝰ cante captiui. Et
ꝓfecti de monte or: castra metati sũt in selmona. Profectiq
de selmona. uenerũt inphinon. Hee due mansiones tͥcesi¬
ma qͥnta & tͥcesima sexta in ordine historie ñ inueniũtur
sed scriptũ ẽ ꝓ eis. egressi de monte or̃: ꝑuiã maris rubri
ut circũ irent terrã edom. Ex qͦ ostendit᷑ infinib atq qrcu¬
itu terre edoni eas positas. Nec scđm morẽ legit᷑ ꝓfecti de
monte oĩ castͫ merati sũt inselmon siue in phinoti. Sed
post ambitũ t̾re idumcoꝵ uenit ad extremũ crait. Ifecti
filii isrł castra metati sunt in oboth. Nec dixit ꝓfecti sit de illo
in illo loco. quia dias mansiones silentio pret̾miserat: quas

Expanded text:
id est in excelso uertice. cumque nos dei auxilio destitutos hostis id est in excelso uertice. cumque nos dei auxilio destitutos hostis inuaserit duxeritque captiuos, non desperemus salutem, sed iterum armemur ad proelium. potest fieri, ut uincamus, ubi uicti sumus, et in eodem loco triumphemus, in quo fuimus ante captiui. Et profecti de monte Or castra metati sunt in Selmona. profectique de Selmona uenerunt in Phinon. .Hae duae mansiones, tricesima quinta et tricesima sexta, in ordine historiae non inueniuntur, sed scriptum est pro eis: egressi de monte Or per uiam Maris Rubri, ut circumirent terram Edom. ex quo ostenditur in finibus atque circuitu terrae Edom eas positas. nec secundum morem legitur: profecti de monteOr castra metati sunt in Selmona siue in Phinon, sed post ambitum terrae Idumaeorum uenit ad extremum et ait: profecti filii Israhel castra metati sunt in Oboth. nec dixit: \'profecti sunt de illo et illo loco\', quia duas mansiones silentio praetermiserat, quas
Abbreviated transcription (Latin):
ut dignus locꝰ meritis illiꝰ monstraret᷑. Alorit᷑ aut eo anno
quo nouus populus reꝓmissionis t̾rã. intͣturus erat. mextre¬
mis finibus terre idumeoꝵ. Et quãquã in montẽ sacerdotalem¬
cũ eleataro filio uestim̃ta dereliquerit lex que eos qui eã imple¬
uerint ꝑducat ad sũmũ: tam̃ ipsa sublimitas non ẽ tͣnͣsfluen¬
ta iordanis. sed inextremis terrenoꝵ operũ finibꝰ. Et plan¬
git eũ populus triguita diebus. Aaron plangitur: ihe
non plangitur. In lege descensiis ad inferos: in euangelio ad
paradisũ tͣnsinigratio. Audit qͦ chana neu̾s qđ uenisset
isrł in loco exploratorũ: ubi quondã offendisse populũ
laturq nom̃ orma. id ẽ anathema. Fadẽ dicere mͥ ñ ẽ pigri
legentib necessariũ. qđ semꝑ humanus status in huiꝰ scłi
uita fluctuet. & alius in ualle alius in campis. alius mo¬
riatur in monte. Nec in monte simplicit᷑: s in montis monte

Expanded text:
ut dignus locus meritis illius monstraretur. moritur autem eo anno, ut dignus locus meritis illius monstraretur. moritur autem eo anno, quo nouus populus repromissionis terram intraturus erat, in extremis finibus terrae Idumaeorum. et quamquam in monte sacerdotium Eleazaro filio dereliquerit lexque eos, qui eam inpleuerint, perducat ad summum, tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Iordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. et plangit eum populus triginta diebus. Aaron plangitur, Iesus non plangitur. in lege descensus ad inferos, in euangelio ad paradisum transmigratio. audit quoque Chananaeus, quod uenisset Israhel, et in loco exploratorum, ubi quondam offendisse populum llaturque nomen Horma, id est anathema. eadem dicere mihi non est pigrum, legentibus necessarium, quod semper humanus status in huius saeculi uia fluctuet et alius in ualle, alius in campis, alius moriatur in monte, nec in monte simpliciter, sed in montis monte,
Abbreviated transcription (Latin):
cades: castͣ metati sunt in or monte in extremo terre edom As¬
cenditq aaron sacerdos in montẽ hor. iuxta p̾c eptũ dñi : et
mortuus ẽ ibi anno quatragesimo eggressionis filioꝵ isrł de
t̾ra egipti. mense quito pͥma die mensis. E ratq aaron centũ
uiginti tͥũ aunorũ. quando mortuus ẽ in monte ħor. &
audiuit cananeus rex qͥ habitabat ad austrũ iuterea chanqã
qđ uenissent filii isrł. Tricesima quarta mansio ẽ quã pleriq
int̾p̃tant᷑ liriñ. Nec errarent si ꝑ aleph. litterã scriberet᷑. Alii
pellem: et ipsi uerũ dicerent. si ẽẽt am positũ. Non nulli fo¬
ram̃. qđ posset accipi. si &h. haberet elem̃ta. Cũ aut̃ legai᷑
ꝑ he. magis mors intellit᷑. & leggi pot̾. Ascendit aa ron sacerdos
inmontis montẽ: id ẽ in uerticẽ eiꝰ. Ex quo animaduertimꝰ
ñ in monitẽ simplicit᷑. s in monte montis pontifice̾ mortur

Expanded text:
Cades castra metati sunt in Or monte, in extremo terrae Edom. asCades castra metati sunt in Or monte, in extremo terrae Edom. ascenditque Aaron sacerdos in montem Or iuxta praeceptum domini et mortuus est ibi anno quadragesimo egressionis filiorum Israhel de terra Aegypti, mense quinto, prima die mensis. eratque Aaron centum uiginti trium annorum, quando mortuus est in monte Or. et audiuit Chananaeus rex Arad, qui habitabat ad Austrum in terra Chanaan, quod uenissent filii Israhel. Tricesima quarta mansio est, quam plerique interpretantur \'lumen\', nec errarent, si per aleph litteram scriberetur; alii \'pellem\', et ipsi uerum dicerent, si esset ain positum; nonnulli \'foramen\', quod posset accipi, si heth haberet elementum. cum autem legatur per he, magis \'mons\' intellegitur et legi potest: ascendit Aaron sacerdos in montis montem, id est in uerticem eius. ex quo animaduertimus non in monte simpliciter, sed in monte montis pontificem mortuum,
Abbreviated transcription (Latin):
missisq nũtiis ad edom tusitus petit᷑. nec impetrat᷑ Quisi ti¬
meret post tantos ꝓfectus muruiur populi et offensam ma¬
gistrorĩ. &uie tͣnsitus denegatus. Uidetur mͥ in maria ꝓpħia
mortua. in moyse &aaron legi & sacerdotio indeoꝵ finis impositꝰ.
qđ nec ipsi ad terrã reꝓmissionis tnͣscendere ualeant. nec cre¬
dentẽ popłm desolitudine huiꝰ mũdi educere. Etuota. qđ post
mortẽ ꝓpħie naquas conͣditionis. idumeũ carneũ atq
terrenũ tͣnsire ñ possint. et cũ multis p̃cibꝰ ⁊ conatu. uiã ñ impe¬
trent. sed egrediat᷑ edom aduersus eos in populo multo. &
manu forti. Imp̃tatio quoq nominis. morti & offense mega¬
tioni tͣnsitui conuenit. Ubi enĩ mandatũ ib peteniũ: Ubi
peccatũ ibi offensa. Ubi offensa ibi mors. Hec ẽ manlio de qua
psalmista canit. Cõmouebit dñs desertũ cades. Profectiq de

Expanded text:
missisque nuntiis ad Edom transitus petitur nec inpetratur: quis timissisque nuntiis ad Edom transitus petitur nec inpetratur: quis timeret post tantos profectus murmur populi et offensam magistrorum et uiae transitus denegatos? uidetur mihi in Maria prophetia mortua, in Moyse et Aaron legi et sacerdotio Iudaeorum finis inpositus, quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere ualeant nec credentem populum de solitudine huius mundi educere. et nota, quod post mortem prophetiae et aquas contradictionis Idumaeum carneum atque terrenum transire non possint et cum multis precibus et conatu uiam non inpetrent, sed egrediatur Edom aduersus eos in populo multo et in manu forti. interpretatio quoque nominis morti et offensae et negato transitui conuenit. ubi enim mandatum, ibi peccatum; ubi peccatum, ibi offensa; ubi offensa, ibi mors. haec est mansio, de qua psalmista canit: commouebit dominus desertum Cades. Profectique de