comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conputruerat: uerum putoris sanie liquescebat: itaut ipse lob
dicer& alitummeum exhorruit uxormea: Omnia circalumbos
elus putruerunt: Si ued expo italntellegendum: conuulne¬
rauit lumbos meos. Quia iudaei usquead hoc persecuti sunt
apostolos. qui quasi delumbis doctrinae suae natifuerant
ut eos uulnere infidelitatis xp̃m negando sauciarent: dum
p&rus dicit nescio hominem: Et tenuit ceruicem meam.
Siueutalii dixerunt: tenens comam meam deuellit: Prolnde
nunc intellegamus quo furore diabolus acuirtute uirum istum
commouerit atque concuserit siue confregerit: ut &iam
comam capillorum elus simulad prehensam sit conatus e uellere.
Siued exp̃o ita intellegendum tempore passionis. ex suo permissu
tenuiteum aduersarius. &usquead mortis dormitationem
inclinauit: Quem lam uerberibus & ad fixione clauorum
confregerat & signum salutis in contrariam partem posuerunt
Concidit me uulnere superuulnus in ruit in mequasigigans :

Expanded text:
computruerat, verum etiam putoris sanie liquescebat: ita ut ipse Job diceret, halitum meum exhorruit uxor mea. Omnia circa lumbos ejus putruerunt. Sive de Christo intelligendum, convulneravit lumbos meos. Quia Judaei usque ad hoc persecuti sunt apostolos, qui quasi de lumbis doctrinae suae nati fuerant: ut eos vulnere infidelitatis Christum negando sauciarent: dum Petrus dicit, nescio hominem. Et tenuit cervicem meam, sive ut alii dixerunt, tenens comam meam divellit. Proinde nunc intelligamus quo furore diabolus ac virtute istum virum commoverit atque concusserit, sive confregerit, ut etiam comam capillorum ejus simul apprehensam, sit conatus evellere. Sive de Christo ita intelligendum: tempore passionis ex suo permissu tenuit adversarius, et usque ad mortis dormitationem inclinavit, quem jam verberibus, et affixione clavorum confregerat, et signum salutis in contrariam partem posuerunt. Conscidit me vulnere super vulnus: irruit in me quasi gigas.
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc cum ne factis considerent ex orari posse dm̃. ut contra
responsa sua uenir&: quae uidebant non sub ali qua ueni¬
ae con ditione suppensa: sed abrepta sententia termina¬
ta: tamen ad paenitentiam confugiunt. dicenter : quis scit
si penitebit ds̃ & de precabitur super malitiam. quam lo¬
cutus est ut facer& eis: Quod si homines barbari &impe¬
riti tantum habere potuerunt intellectum diuinae bo¬
nitatis. non ne multo magis non opost&. qui indiuinis litteris

Expanded text:
 hoc cum nec satis confiderent posse exorare Deum ut contra responsa sua veniret, quae videbant, non sub aliqua veniae conditione suspensa, sed abrupta, sententia terminata, tamen ad poenitentiam confugiunt, dicentes: « Quis scit si miserebitur Deus et deprecabitur Deus super malitia, quam locutus est ut faceret ? » Quod si homines barbari et imperiti tantum habere potuerunt intellectum divinae bonitatis, nonne multo magis nos oportet qui in divinis litteris
Abbreviated transcription (Latin):
da quae tua sunt ini quo spũ uenit accensus. site prolixiorem rep¬
pererit in largiendo. quã ille uenerat in diripiendo. quã uis sit¬
ille ferus. quã uis in manis & barbarus. erubescit bonitatẽ tuam.
mitigatur a furore
Resipisc& continuo. & facti pigebit. ac
suũ quidem peccatum exhorresc&. tui uero animi iustutem
mirabitur. & amabit
Sed hoc ego ubi nunc inuenio. cuius

Expanded text:
da quae tua sunt iniquo spiritu fuerit accensus, si te prolixiorem invenerit in largiendo quam ille venerat in diripiendo, quamvis ille sit ferus et barbarus, erubescet tamen bonitatem tuam, mitigabitur a furore, resipiscet continuo et facti poenitebit, ac suum quidem peccatum exhorrescet, tui vero animi virtutem mirabitur et amabit. Sed hoc ubi nunc invenio? Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixi mandato erubescens. plura dicere pra&ereo: ad sequen
tia uenio. si foste alicubi solatium qualem cũq meipudors
inueniam.
Quid ergo sequitur post haec: Nolite in quit u¬
dicare. ut non iudicemini. Ego solatiũ confusionis meae
dicare. ut non iudicemini.
Si &iã nullam
nobis peccatũ aliud fuiss& admissum. prohoc solo gehennȩ
nos tradisatis abundeq sufficer& Qui
Quippe qui in aliorum
delictis seueri &amarissimi iudices residemus: nras aũ trabes

Expanded text:
ut dixi, mandato plura dicere erubesco, ad sequentia ut dixi, mandato plura dicere erubesco, ad sequentia tamen veniam, si forte alicubi solatium qualecunque mei pudoris inveniam. Quid ergo sequitur post haec? Nolite judicare, ut non judicemini . Ego enim solatium mei pudoris invedicare, ut non judicemini . Si autem nullum nobis peccatum aliud fuisset admissum, pro hoc solo gehennae nos tradi satis abundeque sufficeret; quippe qui in alienis delictis severi et amarissimi judices residemus, nostras autem trabes
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo aut̃ latebimus cum. quinouit corda
nr̃a & iudicaturus ẽ ea.
Quidergo dicam de illo mandato quo
pauci: c&eri uero quasi econtrario audierint praeceptũ. & qua¬
si dictũ sit ad eos. thesaurizare omnimodo suꝑ terras. Ita relin¬
quentes caelũ. adheserunt terrae. & insaniunt erga pecuniã
congregandã totoq affectu. dm̃ quidem oderunt. diligunt
Quod aut̃ dictum ẽ nolite cogitare decra¬
stino nec audire scio aliquẽ. nec omnino seruare: Et ꝓpterea
dehoc mandato dicere aliquid. erubesco. sed cũ confusione p̃¬
Etenim opostebat nos. quocũq. pacto loquenti xp̃o
& pronuntianti ñ dubitare sed credere: Nunc uero &iam cau
sas & rationes adhibeat mandatorũ suorũ. atq. exemplis ea
ualidissimis muniat. nesic quidẽ erubescimus. Propter¬
Propter
hoc enĩ & auiũ quae ñ arant neq. seminant. & liliorũ quȩ non
nent. similitudines posuit . ut nemo dubitar&: Et tam̃ nos sic̃
gentes. aut foste &iam ali quid desperabilib gentib dehis

Expanded text:
Quomodo autem latebimus, cum qui novit corda nostra, judicaturus est ea? Quid ergo dicam de illo mandato quo Caeteri vero quasi e contrario audierint praeceptum, et quasi dictum sit ad eos: Thesaurizate omni modo super terram; ita relinquentes coelum adhaeserunt terrae, et insaniunt erga pecunias congregandas, totoque affectu odiunt Deum, diliguntQuod autem dictum est. Nolite cogitare de crastino, nec audire scio aliquem, nec omnino servare. Et propterea de hoc mandato dicere aliquid erubesco. Etenim oportebat nos quocunque pacto loquente Christo et pronuntiante non dubitare, sed credere. Nunc vero etiam cum et causas et rationes adhibeat mandatorum suorum, atque exemplis ea validissimis muniat, nec sic quidem erubescimus. Propter hoc enim et avium quae non arant, neque seminant, et liliorum, quae non nent, similitudines posuit, ut nemo dubitaret, et tamen nos sicut gentes, aut forte etiam aliquid desperabilius gentibus de
Abbreviated transcription (Latin):
Nam denon iurando. erubesco ꝓferre in medium. non
solũ propter iuramenta. sed propter periuria.: Sienĩ
uere iurare. crimen est : p̃ uaricatio mandati periurium :¬
percusserit indextram maxillã. conueste ei & alterã. & uolenti te
lium. Si quis angariauerit te mille passus. uade cũ illo duo¬
imus Prosingulis enim his. lacrimae
tantũ modo proferendae sunt. & confusio habenda est. Aper¬
te enim. contra haec om̃a militamus Adiudicia namq &¬
gimus: Pata aũt aliquid ex his quae
scripta sunt. & ferre tolerater. neq. in uerbis. neq in reb am¬

Expanded text:
Nam de non jurando erubesco proferre in medium, non solum propter juramenta, sed etiam propter perjuria. Si enim vere jurare crimen est et praevaricatio mandati, de perjurio percusserit in dextram maxillam, praebe illi et alteram; et volenti tecllium. Et si quis angariaverit te mille passus, vade cum illo im quid dicimus? Pro singulis autem his lacrymae nobis tantummodo proferendae sunt, et confusio habenda est: aperte enim contra haec omnia militamus. Pautem aliquid ex his quae scripta sunt ac ferre, neque in verbis, neque in reb
Abbreviated transcription (Latin):
sitantum modo. non laedas eũ qui te laesit. auertes te tamen
abeo nec libenter eũ uideas. man& sine dubio uulnus in pec¬
tore. & dolor augescit incorde. Quod si est. nondum utiq
pitium fieri dm̃. ut nonte quidem laedat. auestat se tam̃
abste. & peccatorũ tuorũ memoriã teneat. uidere te nolit
Igitur qualẽ uis erga te eẽ dm̃. cum delictorum ueniam poscis
talem te exhibere debes his qui deli querunt inte. sicut

Expanded text:
si tantummodo non laedas eum qui te laesit, avertis te tamen ab eo, nec libenter eum vides, manet sine dubio vulnus in pectore, et dolor augescit in corde. Nunquid tu ita vis i fieri Deum, ut non quidem te laedat, avertat se tamen abs te, et peccatorum tuorum memoriam teneat et videre te nolit? Igitur qualem vis esse erga te Deum, cum peccatorum veriam poscis, talem te exhibere debes his qui deliquerunt in te, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Puritas enim & ue¬
accidat. mandatur ut sub die uel iracundiam nostrã uel ini¬
micitias finiamus: In hoc enĩ constringimur. praecepto illo
quo ait
Sol non occidat. super iracundiã uestrã : Nos e con¬
tra. ne hoc quidẽ contenti sumus. ut iracundiam ultra solis
terminũ producamus. sed &insidias inuicẽ instruimus: siue
tes inuicem & comedentes. quod utiq aꝑta insania est
QQuid enim aliud faciunt insani & daemonae repl&i. nisi
membra sua morsibus laniant.

Expanded text:
Puritas enim et vePuritas enim et veci, mandatur ut sub die aut iracundiam nostram vel inimicitias nostras finiamus. In hoc constringimur praecepto quo ait: Sol non occidat super iracundiam vestram . Nos contra nec hoc contenti sumus ut iracundiam ultra solis terminum producamus, sed et insidias invicem instruimus sive tes invicem et comedentes, quod utique aperta insania est. Quid enim aliud faciunt insani et daemone repleti, nisi membra sua morsibus dilaniant?
Abbreviated transcription (Latin):
le fecerimus. desatis factione neglegimus. & obliuioni tradi¬
mus culpam. atq. inimicitias intẽpus longũ ꝓtrahi patimur
ignorantes quod tanto longior nobis erit poena quanto & dis¬
cordia. Ubi enim amicitia perman&. nihil facile creditꝰ¬
inimicitiae semel occuparint animos. oma quae fiunt. quae di¬
cuntur. quae audiuntur. ita accipiuntur. &ita intelleguntur
ut admaiores & longiores proficiant inimicitias. Siquid
nim boni dicatur deinimico. non creditur. Sic
mali . hoc solum creditur . & confirmatur. Iub & ergo dñs
relinqui donũ ante altare. & prius reconciliari fr̃i. ut
ex hoc discamus. quia si nec illo intẽpore quo ad ministe¬
riũ dĩ uidemur accedere : conciliationẽ dissimulariac dif¬
ferripatitur ds̃. quanto magis curari hoc in aliis temporib¬
Sed uereor. neplures ex nobis labiis tantũ modo faciant.
cũ xp̃s pacẽ non exore. sed ex corde desider&. & affectu¬
Vnde ex acerbari¬

Expanded text:
asi nil mali fecerimus de satisfactione negligimus, et oblivioni tradiasi nil mali fecerimus de satisfactione negligimus, et oblivioni tradimus culpam atque in longum tempus protrahi patimur, ignorantes quod tanto largior nobis erit poena, quanto largior discordia. Ubi enim amicitia permanet, nihil facile recipitur, nihil facile creditsemel inimicitiae occupaverint, omnia quae fiunt, quae dicuntur, quae audiuntur, ita accipiuntur et ita intelliguntur ut ad majores et longiores proficiant inimicitias. Si quidboni nobis dicatur de inimico, non credimus; si quid autem mali, hoc solum credimus et confirmamus. Et srelinqui donum ante altare et prius reconciliari fratri, ut ex hoc discamus quia si nec illo in tempore quo ad ministerium Dei jubemur accedere, reconciliationem dissimulari ac differri patitur Deus, quanto magis curanda sit haec in aliis temporibsed vereor ne plures ex nobis hoc labiis tantummodo faciant, cum Christus pacem non ex ore, sed ex corde desiderettius exacerbari
Abbreviated transcription (Latin):
ibi munus tuũ ante altare. & uade prius reconciliari frĩtuo.
& tunc uenies. offermunus tuũ. At nos pugnas habentes
It cum ds̃ tantum curae reconciliationis nrae habeat. ut
patiatur munera sua relinqui. & ante altare in perfecta
remanere . atq interrum piministeria sua. donectũ eas
& resoluas iracundiam: distinguas inimicitias cum fratre
tuo. nos nec hoc ipsum erubescimus. sed dies multos patimur
manere inimicitias. & trahimus sicut funẽ longũ discordias.
Non enĩ iracundos tantũ & maliciae memores punit ds̃.
sed eos qui irascentes. aut offensos patres. neglegunt & contẽp¬
rio dolent & irascuntur:
Quiuero fecer̃. nec doloris aliꝗd
nec iracundiae gerunt.
Obhoc ergo hunc qui abiracun¬
dia liber est. adducit ad illũ qui
ostendens quia criminis huius noxa penes hunc magis est. qui&
causas peccatidedit: Sed nec sic quidem emendamur. Persis¬
timus enim &iam proreb nullis contristare frs. & quasi nihil ma

Expanded text:
uade prius reconciliari fratri tuo es munus tuum. at nos pugnas habentes inus tantum curae reconciliationis nostrae habeat, ut patiatur munera sua derelinqui ante altare et imperfecta manere atque interrumpi ministeria sua, donec eas et resolvas iracundiam et disjungas inimicitias cum fratre tuo, nec nos ipsum erubescimus, sed dies multos patimur manere inimicitias, et trahimus sicut funem longam discordiam. Non iracundos tantum et malitiae memores punit Deus, sed et eos qui irascentes offendunt aut placare negligunt atque contemrio dolent et irascuntur; qui vero fecerunt, nec doloris aliquid nec iracundiae gerunt. Ob hoc ergo hunc qui ab iracundia liber est adducit ad illum qui ostendens quia criminis hujus noxa penes hunc magis est qui causam peccati dedit. Sed nec sic quidem emendamur. Persistimus enim pro rebus nullis contristare fratres nostros, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis excedit. decus illud. illa pulcritudo. illa uistus. illa glo¬
ria illa magnificentia illa maiestas : Quid ergo dic mihi
horũ omniũ bonorũ expertes nosm& ipsos faciemꝰ & alienos

Expanded text:
tis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. O qu, omnium bonorum horum expertes nosmetipsos faciemus, et alios
Abbreviated transcription (Latin):
delis. ut beneficia dnĩ sui quȩ cõmuniter omnib: data sun
quasi soli sibi prȩstita reput&: & quasi ipse sit omnium de¬
bitor . & pomnib ipse solus habeatur obnoxius Hoc fecit
& paulus. qui mostem dnĩ & saluatoris nr̃i. quae ꝓuniuerso
xpensa ẽ mundo sibi soli p̃stitã dicit: quasi enim dese solo
loquens. ita scribit. Quod enim nunc uiuo incarne. in
fide uiuo filii dĩ qui tradidit sem & ipsũ prome. Hlaec autẽ
dicebam. ñ coangustare uolens amplissima & ꝑ orbẽ terrȩ
diffusa xpĩ munera: sed quasi ut diximus. qui ꝓomnibus
se solũ iudicar& obnoxiũ. & reuera quid inter est. si &

Expanded text:
delis, ut beneficia domini sui, quae communiter omnibus data sunt, quasi soli sibi reputet, et quasi ipse sit omnium debitor, et pro omnibus ipse solus habeatur obnoxiis. Hoc fecit et Paulus, qui mortem Domini et Salvatoris nostri, quae pro universo expensa est mundo, sibi soli praestitam dicit. Quasi enim de se solo loquens ita scribit: Quod enim nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui tradidit seipsum pro me. Haec autem dicebat, non coangustare volens amplissima et per orbem terrae diffusa Christi munera: sed quasi, ut diximus, qui pro omnibus se solum judicaret obnoxium. Et revera quid interest si
Abbreviated transcription (Latin):
uerborũ est. conferamus oculos ad illũ montẽ in quo transfor
matio facta ẽ. ñ in quantũ futurorũ bonorũ ueritas hab& sed
quantũ ferre oculi poterant intuentiũ: sic enĩ in euangelio
dicit. quia resplenduit sicut sol : In corruptorũ aut̃ gloria
corporũ. ñ hoc tantũ splendoris emittit. quantũ exista corrup¬
sed tantus erit futurȩ lucis splendor. quantũ corporeus ferre
ñ possit aspectus : Cũ tam̃ illũ tulerit . quiin mantis transfor¬
matione resplenduit :unde ostendit᷑ quia tantũ reuelatũ
sit. quantũ ferre oculi mostaliũ poterant: nec tam̃ tulerunt
ex integro. sed cecider̃ in quit infaciẽ super terrã : Tum prager

Expanded text:
ut potest. Conferamus oculos ad illum montem in quo transformmatio facta est non in quantum bonorum futurorum veritas habet, sed quantum ferre oculi poterant intuitum. Sic enim in Evangelio dicit, quia resplenduit sicut sol . Incorruptorum autem gloria corporum, non hoc tantum splendoris emittit, quantum ex ista corrupe possunt, sed tantus erit futurae lucis splendor, quantum corporeus ferre non possit aspectus, cum tamen illum tulerit qui in montis transformatione resplenduit. Unde ostenditur, quia tantum revelatum sit, quantum ferre mortalium oculi potuerunt. Nec tamen tulerunt ex integro, sed ceciderunt, inquit, in faciem suam super
Abbreviated transcription (Latin):
tis in&us. non aegritudinis. lȩdit iniuste aut lȩditur.
nemo irascitur. nemo inuid&. nulla cupiditas ex ardescit
nullũ cibi desideriũ. nulla honoris pulsat & potestatis am¬
bitio sed oms uitiorũ labes sopita. & paenitus extincta est :
Paxcuneta contin& ala&itia : tran quilla s̃ om̃a & qui&a:
iugis splendor. & lux. Non ista quȩ nunc ẽ sed tanto splen¬
didior tanto clarior. quanto splendidior nc̃ ẽ sol alucer¬
nulla frigoris. nulla ardoris asperitas. sed talis quaedam
erit rerũ tẽperies. quã scient illi soli qui ea dignifuerint
ꝑfrui: Non ẽ senectus ibi nec senectutis miseria. sed om
nis cuncta circũdat: Uerũ suꝑ haec oma ẽ sociari c̃sortus
angelorũ. & archangelorũ. omniũq cȩlestiũ suꝑnarũꝙ uirtutũ¬

Expanded text:
tis metus, non aegritudo, nemo laedit injuste aut laeditur, nemo irascitur, nemo invidet, nulla cupiditas exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsat et potestatis ambitio, sed omnis vitiorum labes deposita et poenitus exstincta est, pax cuncta continet et laetitia, tranquilla sunt omnia et quieta, jugis splendor non iste qui nunc est, sed tanto splendidior, tanto clarior quanto splendidior est sol lucernulla frigoris, nulla ardoris asperitas, sed talis quaedam erit rerum temperies, quam scient illi soli qui ea digni fuerint perfrui: non est senectus ibi, nec senectutis miseria, sed omnnis cuncta circumdat, verum super haec omnia est sociari consortiis angelorum et archangelorum, omniumque coelestium su
Abbreviated transcription (Latin):
efficimus adõ : Ipse enimdicit. Ds̃ ad ꝓpians ego sum & ñ
ds̃ delonge:
Etiterũ ꝑ eundẽ ꝓph&am. peccata in quit
separarunt interme : &uos.: Siergo peccata sunt quenos sepa¬
rant adõ. auferamus medio istud obstaculũ & nihil ẽ qđ nos

Expanded text:
effecimus a Deo; ipse enim dicit: « Deus approximans ego sum, » et non effecimus a Deo; ipse enim dicit: « Deus approximans ego sum, » et non Deus de longe, et iterum per eumdem prophetam, « peccata, inquit, separant me et vos, » si ergo peccata sunt quae nos separant a Deo, auferamus medium istud obstaculum, et nihil est quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
rio factus ẽ : Sed tam̃ regressus & paenitens. in antiquum¬
recipitur statũ. & in priorẽ gloriam reparatur: Quod si
desperass& erubuiss& pro his quae acciderant ei reuesti
ad patrẽ. sed ꝑ mansiss& in regione longinqua &aliena.
felicissimã mortem subiss& Uides ergo sit utilitas paeniten¬
.quanta
tiae . quanta conuersionis spes. : Perpaenitentiã filius pro¬
digus recessit prioris gloriae statũ. quẽ senior fr̃ habebat
ꝑpatientiã. Et si audere intalib fas ẽ. uid & ur mihi quod ex
conuersione hic &iam ali quid amplius meruit . Uide  qͣuo¬
modo senior fr̃ dic̃. Ecce tot annis seruio tibi. & numquam
secutus uid&ur. qui ꝑ paenitentiã redit. cũ ille hedũ nũquã
acceperit. huic uitulus occisus sit saginatus: Haec i¬
& oñe habentes exempla paenitentiae . ñ ꝑseueremus inmał.
nec desperemus reconciliationẽ. sed redeamus &iam nos.

Expanded text:
rio factus est, sed tamen regressus et poenitens in antiquumrio factus est, sed tamen regressus et poenitens in antiquumrecipitur statum, et in priorem gloriam reparatur; quod si desperasset, et erubuisset pro his, quae acciderant ei, reverti ad patrem, sed mansisset in regione longinqua et aliena, felicissimam mortem subiisset. Vides ergo quanta est utilitas poenitenquanta sit conversionis spes per poenitentiam, filius prodigus recipit prioris gloriae statum, quem senior frater habebat patientiam, etsi audere in talibus fas est, videtur mihi quod ex conversione hic etiam amplius aliquid meruit; vide enim quomodo senior frater dicit: « Ecce tot annis servio tibi, et nunquam nsecutus videtur, qui per poenitentiam rediit, cum ille haedum nunquam acceperit, vitulus huic occisus sit saginatus. Haec issimi, habentes exempla poenitentiae, non perseveremus in malis, nec desperemus reconciliationem, sed dicamus: nos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nullis rigorẽ tẽperant medicinae. & delicatius ac tenerius
agunt cũ eis : Ita &ds̃ eos quos uid& uehem̃tius peccatis esse
corruptos ñ districta satis & ardua obseruantiae intentione
reuocat aduiam uistutis. sed sensim & paulatim : Ita ut in
quã plurimis sustent&. in plurimis subleu&. nedura eis &
ardua uideat᷑ repentina conuersio . Et ñtam peccandi amo
re tracti. residere uideantur inerrorib quã conuersionis
asperitate de territi : Sed non haec sola parabola. moderati¬
onẽ nobis conuersionis ostendit: Uerum & illa quae de
luxuriosi filii reditu scribitur &ille enim filius erat. ñ erat
extraneis: germanus erat eius quinum quã apatre discesserat:
Filius ergo ẽ qui adultimos malorũ fines dicitur ꝑuenisse:
Abierat enim in regionẽ longinquã. & longe satis adõ effec¬
tus. qui fuerat diues & nobilis. d&erior seruo & mercenna¬

Expanded text:
nullis rigorem temperant medicinae et delicatius ac tenerius nullis rigorem temperant medicinae et delicatius ac tenerius agunt cum eis, ita et Deus eos, quos videt vehementius peccatis esse corruptos, non districta satis et ardua observantiae intentione revocat ad viam virtutis, sed sensim et paulatim, ita ut in quamplurimis sustentet, in plurimis sublevet, ne dura eis et ardua videatur repentina conversio, et non tam peccandi amore retracti residere videantur in erroribus, quam conversionis asperitate deterriti, sed non haec sola pars pari moderatione nobis conversionis modum ostendit, verum et illa, quae de luxuriosi filii reditu scribitur, et ille enim filius erat, non erat extraneus, germanus erat ejus qui nunquam a patre discesserat, filius ergo est, qui ad ultimos malorum fines dicitur pervenisse, abierat enim in regionem longinquam, et longe satis a Deo effectus, qui fuerat dives et nobilis, deterior servo et mercena
Abbreviated transcription (Latin):
quã cader& ꝓfitemur: nemo enim cecidisseacum qui semper
iacuit. & num quã st&it: proferimus tam̃ etiam exscriptu¬
ris diuinis. Si qua suꝑ hoc uel in paraboł. uel peraptas senten¬
tias dicta sunt.: Si qua &iam in maiorũ continentur exemplis:
quid tibi uid&ur aliud continere ouis illa. quae cũ anonagm¬
ta nouem ouib aberrass&. requisita ẽ p̃modũ ac pastorib
humeris reportata: nõne aꝑte & lapsum & reparationem
fidelis ostendit: Ouis enim est & ipsa. sicut & illȩ non aginta¬
b utebatur. sed errauit : &errore nonminimo. Permon¬
tes enim & colles euagata est. longis scilic& & difficib cir¬
cuni acta erroris anfractib: Nec tam̃ relinquit eã pastor
bonus consumi inerrorib suis. sed requirit & reuocat: Reuocat
aũ non uiolenter ꝑurgens. nec uerberib cogens. sed ꝓpriis
humeris subuectans: Sicut enim optimi quiq medicorum
eos quos uiderint tabo longȩ aegritudinis afflictos. in non¬

Expanded text:
quam caderet, profitemur. Nemo enim cecidisse dicit eum qui semper jacuit, et nunquam stetit, proferamus tamen etiam ex Scripturis divinis, si qua super hoc vel in parabolis vel per apertas sententias sunt, si qua etiam in majorum continentur exemplis. Quid tibi videtur aliud continere ovis illa, quae cum a nonaginta novem ovibus aberrasset, requisita postmodum ac pastoris humeris reportata, nonne aperte et lapsum et reparationem fidelis ostendit, ovis enim est et ipsa, sicut et illae nonagintabus utebatur, sed erravit, et errore non minimo, per montes enim et colles evagata est, longe scilicet et difficilibus circumacta erroris anfractibus, nec tamen reliquit illam pastor bonus consumi in erroribus suis, sed requirit et revocat, revocat autem non violenter perurgens nec verberibus cogens, sed humeris propriis subvectans; sicut enim optimi quique medicorum erga eos quos viderint tabe longae aegritudinis afflictos in non
Abbreviated transcription (Latin):
& illa uideat᷑ ira sublatã : Disce qđ non nr̃a dep̃catione qui
eum offenderamus. sed postulatueiꝰ qui iuste fuerat nobis iratus
Ualde inquit nr̃ ds̃ est clemens. & ipse tã quã pater misen¬
cors dep̃catur : Ituide qui medius et quire conciliator ac¬
cessit : Non angelus non archangelus. sed ipse filius dep̃ca
tur ⁊ It sicut duob: iurgiose paratis. unus inmedio positus alter¬
cantiũ litem discordiamq dissoluit. itat xp̃s fecit : Ds̃ nob̶
iuste irascebat᷑ & nos contem nebamus iratũ.: et dem̃tẽ dñm de¬
clinabamus. et semedium xp̃s ingessit & sociauit utrãq naturã
& nob̾ quod inminebat a patre supplicium. ipse sustinuit.: Uis

Expanded text:
i, inter caetera: « Disce quod non nostra deprecatione, qui eum offenderamus, sed postulatu ejus, qui juste nobis fuerat iratus,Valde inquit. Nam Deus clemens, et ipse tanquam misericors pater deprecatur. Et vide qui medius est, qui reconciliator accessit, non angelus, non archangelus, sed ipse Filius deprecatera. Nam sicut duobus jurgio separatis, unus in medio positus altercantium litem discordiamque dissolvit; ita et Christus fecit. Deus nobis juste irascebatur, et nos contemnebamus iratum, et clementem Dominum declinabamus; et se medium Christus ingessit, et sociavit utramque naturam, et nobis quod imminebat supplicium ipse sustinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
trres. &ubiq nobis p̃parant᷑ auxilia. Quid igit᷑ miserius est
illis qui conuentũ istũ splendidũ derelinquunt. Et quid uobis
beatius. quiad tantã sollemnitatẽ ꝓperare uoluistis : Sed for¬

Expanded text:
et ubique nobis praeparantur auxilia; quid enim miserius est et ubique nobis praeparantur auxilia; quid enim miserius est illis qui conventum istum splendidum derelinquunt? Et quid vobis beatius est, qui ad tantam solemnitatem properare voluistis? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
bi theatrũ facile demonstrat᷑ : Nãcum in omni aere angeloꝵ
multitudo uersat᷑ . multo magis in ecclesia. multo amplius
hodiernodie : quando eorũ dñs ascendit incaelum: Et ut sci¬
rat me aiuuentute mea : Etilli qui cũ apłis erant aunt adrͥo¬
dem. angelus ipsius ẽ. Et iacob uidi inquit castra angelorum
Etmerito angelorum castrauidebant᷑ interra. Nã sicut impe¬
ratoris optimi prouisione . urbes om̃s uniuersae ciuitates:
castella singula. manumilitari aduersus hostilem muniun¬
tur aduentũ. Et om̃a loca diligenter armantur : Nebar¬
barica incursione deleantur : Ita & ds̃ quõ barbara et a gresti
mente rabiantes dȩ mones. ad pacis euersionẽ ubiq uersant᷑.
ad tutelã nram constituit exercitus angelorũ. ut eorũ p̃¬
sentia doemonũ confringat᷑ audacia. & ꝑ eos nob pacis gra
Uides quod & angeli prȩsunt : insistunt mar¬

Expanded text:
bi theatrum facile demonstratur: nam cum in omni aere angelorum bi theatrum facile demonstratur: nam cum in omni aere angelorum multitudo versetur, multo magis in ecclesia, multo amplius hodierno die quando eorum Dominus ascendit in coelum. Et ut scie liberavit a juventute mea . Et illi qui cum apostolis, erant, aiunt ad Rhoden: Angelus ejus est . Et Jacob: Vidi, inquit, castra angelorum . Et merito angelorum castra videbantur in terra: nam sicut imperatoris optimi urbes omnes, universae civitates, castella singula, manu militari adversus hostilem muniuntur adventum, et omnia loca diligenter armantur, ne barbarica incursione deleantur, ita et Deus, quoniam barbarica et agresti mente rapientes daemones ad pacis eversionem ubique versantur, ad tutelam nostram constituit exercitus angelorum, ut eorum praesentia daemonum confringatur audacia, et per eos nobis pacis graides quod angeli praesunt, assistunt mar
Abbreviated transcription (Latin):
uando decruce nrã processit oratio: foras ciuitatem
sollemnitatem celebrauimus : et nunc quando decru¬
cifixi ascensione tractamus. preclarũ diem &om¬
nilaecitia corus cantem. fines ciuitatis egressi sum macum
gsãtulatione celebramus Et hoc non ad contum eli am
ciuitatis. sed ad honorẽ obseruat᷑ scõrũ. Nenos causa
dissimulationis accusent : dicentes quod prodnõ sensimus
nudata. patientia nrã tortor cessit iratus. libenti animo pro
xponr̃ sanguis effusus est: decisa capita sunt. pro eius gloria
haec om̃a meruimus sustinere : Nec mysteriorũ arcanan n
nr̃is tabnaculis caelebrant᷑ : Ideo dilectis simi fratres. hodie
ad loca conuenimus beatorũ ad scõrũ habita cula festinamus
ut conuentus nr̃ ipsorũ quoq p̃sentia clarior redderetur ⁊ Non
enĩ in hoctheatro tantũ martyres presunt : sed & angelorũ instan¬
tia locus decoratus. Nã etangeli p̃sunt : et si marty res uidere
desideras. si angelos cupis inspicere: Aperi oculiͦs fidei & illudti¬

Expanded text:
uando de cruce nostra processit oratio, foris civitatem solemnitatem celebramus, et nunc quando de Crucifixi ascensione tractamus, praeclarum diem et omni laetitia coruscantem, fines civitatis egressi, summa cum gratulatione celebramus, et non ad contumeliam civitatis, sed ad honorem observatur sanctorum, ne eos causa dissimulationis accusent, dicentes: Quot pro Domino sensimus nudata, patientiae nostrae tortor cessit iratus, libenti anima pro Christo noster sanguis effusus est, decisa capita sunt pro ejus gloria; haec omnia meruimus sustinere, nec mysteriorum arcana in nostris tabernaculis celebrantur. Ideo, dilectissimi fratres, hodie ad loca convenimus beatorum martyrum, ad sanctorum habitacula festinamus, ut conventus noster ipsorum quoque praesentia clarior redderetur. Non enim in hoc theatro tantum martyres praesunt, sed angelorum instantia locus decoratur, nam et angeli praesunt. Et si martyres videre desideras, si angelos cupis inspicere, aperi oculos fidei, et illud ti
Abbreviated transcription (Latin):
primitias obtulit patri : et oblatũ donũ miratus ẽ pater : quod¬
& tanta dignitas offerebat. et quod offerebat᷑ nulla ma¬
cula foedebat᷑.: Nã & suis manibus suscepit oblatum. & suȩ
sedis fecit eẽ participem. et quod plus ẽ ad patrem suae dexterȩ
collocauit. ICognoscamus qui est ille qui audiuit. sede ad dex¬
teram meã.: Quaenatura ẽ. cuids̃ dixit: esto meae particeps¬

Expanded text:
primitias obtulit Patri, et oblatum donum miratus est Pater. Quod tanta dignitas offerebatur, et quod offerebatur nulla macula foedebatur. Nam et suis manibus suscepit oblatum, et suae sedis fecit esse participem, et, quod plus est, ad Patrem suae dexterae collocavit. Cognoscamus quis ille est qui audivit: Sede ad dexteram meam; quae natura est, cui
Abbreviated transcription (Latin):
sed considerabat sputis repl&um. crucifixum. ac&o potatũ.
& felle. Etcũ haec oma uiderit. non est scandalizatus. sed
regnũ caelorum confessus est. Wides quõ sion sine causa
misericor diã consecutus est. quia & ipse fidẽ intulit ad
salutẽ suã: n ec non & publicanus aliena in iuste auferens
quomodo saluatus ẽ. Transiens namq. xp̃s dicit ad eum.
Veni sequere me. Qui statim exsurgens. secutus est eũ.
Et sicut latro confessionẽ in tulit. sic publicanus oboe¬
dientiã suam & meruit in aposto latus ordine collocari.
Sicut enĩ cũ quidã graui aegritudine uexantur. & mul¬
timodis indigent medicam inib & attenuatus ẽ sumptib si ntro¬
ierit medicus & dixerit ad cum. qui ae grotat . plures species
ad confessionẽ medicam inis necessariaesunt : Respondeat uero

Expanded text:
sed considerabat sputis repletum, crucifixum, aceto potatum et felle. Et cum haec omnia videret, non est scandalizatus, sed regem coelorum confessus est. Vides quoniam non sine causa misericordiam consecutus est, quia et ipse fidem intulit ad salutem suam? Necnon et publicanus aliena injuste auferens, quomodo salvatus est? Transiens namque Christus dicit ad eum: Veni, sequere me. Qui statim exsurgens secutus est eum . Et sicut latro confessionem intulit, sic publicanus 157 obedientiam suam, et meruit in apostolatus ordine collocari. Sicut enim, cum quidam gravi aegritudine vexatur, et multis modis indiget medicaminibus, et attenuatus est sumptibus, si introierit medicus, et dixerit ad eum qui aegrotat, Plures species ad confectionem medicaminis necessariae erunt; respondeat vero
Abbreviated transcription (Latin):
m & ipsum adpende misericordi&e dĩ. In aestim abilis
ẽ sine fine est. quia comp̃hendi non potest: superans
omnem sensum. uincens omnẽ cogitationẽ: Sed quia ta¬
lis est misericordia dnĩ. tamen non ut homines misericor¬
diam consecuti. remissiores fierent: Quaerit quiddã
a nobis ds̃ miseretur quidem. sed non passim miser& ur
prouocat nos & dicit. Da &tu aliquid ut puta mille sce¬
lera ꝑ p&rasti. habes onera delictorum. uolo alleuiare
pondus tuum . da & tu manũ tuã: non quia ego tui aegeo sed
quia uolo & te ali quid conferre ad tuam utilitatẽ. Quo¬
modo ergo latro saluatus est. & tanta soluit peccata scito
eum misericordia prouocatum & fide sua tam quam ad¬
miniculo usum. In eo quod dix̃. mem̃to mei dnẽ in regno tuo.
Quid contulit ds̃ saluti ipsius. remissionẽ uidelic& pecca¬
torum: Quod uero intulit latro in dicium salutis suae: con¬
fessionis fidem : qualem grandem: excelsam nimis caelum
tangentem.: Quomodo ego dicam: ludaei uiderunt mor¬

Expanded text:
mo L: « Misericordia Dei inaestimabilis est, sine fine est, quae comprehendi non potest, superans omnem sensum, vincens omnem cogitationem. Sed quia talis est misericordia Domini, tamen non ut homines misericoiam consecuti remissiores fierent, quaerit quiddam a nobis Deus. Miseretur quidem, sed non passim miseretur. Provocat nos et dicit: Da tu et aliquid, ut puta, mille scelera perpetrasti, habes onera delictorum, volo alleviare pondus tuum, da et tu manum tuam: non quia tui ego egeo, sed quia volo et te aliquid conferre ad tuam salutem. Quomodo ergo latro salvatus est et tanta solvit peccata? Scito eum misericordia provocatum, et fide sua tanquam adminiculo usum in eo quod dicit: Memento mei, Domine, in regnum tuum . Quid contulit Deus saluti ipsius? remissionem videlicet peccatorum. Quid vero intulit latro? indicium salutis suae, confessionis fidem. Qualem? grandem et excelsam nimis, coelum tangentem. Quomodo? ego dicam. Judaei viderunt mor
Abbreviated transcription (Latin):
in homines diuina describitur. Quid enim aliut quod occur¬
nit. nisi quia nos peceatis inpedientib nr̃a uirtute ꝑ ueni re¬
ad dñm nrum poteramus : Ipse aut̃ potens ad inualidos ꝑ¬
uenire: descendit. sicut in tacche operib: ipsi significanter
exprimitur: quod cum desiderass& uidere dñm & obhoc inar¬
borẽ ascendiss& preueniente dño conspicitur & uocatur:

Expanded text:
in homines divina describitur. Quid enim aliud est, quod occurin homines divina describitur. Quid enim aliud est, quod occurrit, nisi quia nos peccatis impedientibus, nostra virtute ad Deum pervenire non poteramus. Ipse autem potens ad invalidos pervenire, descendit: sicut de Zachaeo operibus ipsis significantibus exprimitur: quod cum desiderasset videre Dominum, et ob hoc in arborem conscendisset, praeveniente Domino, conspicitur, et vocatur:
Abbreviated transcription (Latin):
secum ipse reputans dicit. Dicam patrimeo peccaui in caelũ
& in conspectutuo
Suscipeme sicut unum demercenariis tuis.
Ostendit scriptura hunc patrem. non hominẽ intellegi debe¬
re sed dm̃: quandoquidem non solũ cȩlum nominxt. in confessi¬
peccta abscondi possunt : scrutans inquid corda & renes ds̃. Uerũ
hugentiles quu n tenebris infidelitatis blasphemauerant.
iam conuersi ad fidem & confitentes ueritatem dĩ in penitentia
erroris sui iustedicunt : peccaui incȩlum & inte: qui enim in
celum peceat quod & si suꝑnum tamen uisibile elementum est
Ipse eft qui peccat in hominẽ : quem suscepit filius dĩ prosalute
nr̃a Pro inde & in patrẽ dm̃ omnia speculantem peccat.
hisigitur cogitatis. resi piscentem. & ꝑ confessionis humilitatẽ
c regione longinqua remeantem filium ad seuidens pater.
la&atur. occurrit . am plectitur &osculat᷑ . Aꝑte hic caritas

Expanded text:
secum ipse reputans dicit: Dicam patri meo: Peccavi in coelum secum ipse reputans dicit: Dicam patri meo: Peccavi in coelum et in conspectu tuo, suscipe me, sicut unum de mercenariis tuis. Ostendit Scriptura haec, Patrem non hominem intelligi debere, sed Deum. Quandoquidem non solum coelum nominat in confessipeccata abscondi possunt, Scrutans, inquit, corda et renes Deus . Verum n tenebris infidelitatis viventes blasphemaverunt, jam conversi ad fidem confitentes veritatem Dei, in poenitentia erroris sui juste dicunt: Peccavi in coelum et in te. Qui enim in coelum peccat, quod etsi supernum sit, tamen visibile et lunaticum est, ipse est qui peccat in hominem, quem suscepit Filius Dei pro salute nostra. Proinde in Patrem Deum omnia speculantem peccat. IX. His igitur cogitatis, resipiscentem et per confessionis humilitatem ex regione longinqua remeantem filium ad se videns pater, laetatus occurrit, amplectitur et osculatur. Aperte hic charitas
Abbreviated transcription (Latin):
depaterna hereditate substantiam : utiq spirita lib destitutus opi
didas & in mundas in anima sua cogitationes nutrire: & edit escas
in rationabiles praue conuersatonisdulces quidem egentibonorũ
quia suaue ꝑuersis uidetur omne opus carneae uoluptatis qđ
seductio desiderii & corruptio uitȩ est: quȩ uirtutem & fortitudi¬
nem anime non modo nullum prȩftat sed totam penitus eneruat¬
& perimit . huius modi cibos quasi porci nos & male dulces. quod
sunt carnalium delectationum in lecebre siliquarum nomine
scriptura designat. Itaq ille digressus apatre : in longinquam
peregrinationem ꝓfectus. patitur interra aliena consumptis facul¬
tatibus quȩ su pra dicta sunt. omnia dignic ꝑuersis : & posteama¬
lorum suorum necessitate constrictus. hoc est famȩ & egestate
adinopiã deabundantia ad famem transtulerit hȩc in loco
seruitutis & miseriȩ reminiscens. incipit cogitare dereditu &

Expanded text:
de paterna haereditate substantiam: utique spiritualibus destitutus de paterna haereditate substantiam: utique spiritualibus destitutus didas et immundas in anima sua cogitationes nutrire, ut ederet escas irrationabiles pravae conversationis: dulces quidem egenti bonorum, quia suave perversis videtur omne opus carneae voluptatis: quod seductio desiderii et corruptio vitae est, quae virtatem et fortitudinem animae, non modo nullam praestat, sed totum penitus enervat et perimit. Hujusmodi cibos, quasi porcinos et male dulces, prout sunt dilectio carnium illecebrae, siliquarum nomine Scriptura designat. VIII. Itaque ille digressus a patre, et in longinquam peregrinationem profectus, in terra aliena consumptis facultatibus quae supradictae sunt, omnia digna perpessus, et postea malorum suorum necessitate constrictus: hoc est, et fame et egestate, ad eleemosynam, de abundantia ad famem transierit: in hoc loco servitutis et miseriae reminiscens, incipit cogitare de reditu, et
Abbreviated transcription (Latin):
auctor esse uidextur. sullis libertatem ꝓpriae uoluntatis
absciderit. Itaq & petentidat . quia ex nobis non exdõ in¬
opiȩ & offensionis nrae causa ꝓficiscitur. Accipiens aũt pan¬
longe: non locorum interta pedinem sed declinationem mentis
expressit. Quienim obliuionem dĩ ceperit. hic uere pere¬
grinari adõ dicitur sicut econtra conuersatio secularis. non solũ
peregrinum sed alienum dõ hominem facit : & ut breuiter dicam
sicut peregrinantes a seculo presentamur addñm. sic & ꝑma¬
ess& in conspectu dĩ sed quosua mente diuisus exiss& adñi respectu
ꝑ homicidium separatus ađo. hac ergo peregrinatione per¬
magnã ignorantiã peregrinatos fuisse nos sciens bextissi¬
mus paulus. dicit. uos qui aliquando longefuistis. nunc facti
estis prope in huius modi ergo ꝓfectus peregrinationem
iunior ille filius absumit & deuorat de preditã portionssuȩ¬

Expanded text:
auctor esse videatur, si in illis libertatem propriae voluntatis auctor esse videatur, si in illis libertatem propriae voluntatis absciderit. Itaque et petenti dat, quia ex nobis, non ex Deo, inopiae et offensionis nostrae causa proficiscitur. Accipiens autem parlonge, non locorum intercapedinem, sed declinationem mentis expressit. Qui enim oblivionem Dei ceperit, hic vere peregrinari a Deo dicitur; sicut econtra, conversatio saecularis non solum peregrinum, sed alienum Deo hominem facit. Et ut breviter dicam, sicut peregrinantes a saeculo praesentamur ad Dominum, sic et permaesset in conspectu Dei, sed quo sua mente divisus exiisset a Domini respectu, per homicidium separatus amagnam ignorantiam peregrinatos fuisse nos sciens beatissimus Paulus, dicit: Vos qui aliquando longe fuistis, nunc autem facti estis prope . Hujusmodi ergo profectus, peregrinationem junior ille filius assumit, et devorat praedictae portionis s
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis nascentib datur. De subsequenti aut̃ conuersatione
unus quisq plus aut minus huius substantiae possidere inue¬
nitur dum in sem& ipsis ꝑ dissimilitudinem uoluntatum negle¬
gentes deserunt. Dili genter aut custodiunt natu raliabona
Alius enim memor & intellegens dñi creatoris. eaquȩ adõ
patre sumpserit. ita ut sunt patris esse credens. quasi paterna
custodit. Aliusaut̃ sua & ex se sibi esse exifti mans. sicut i¬
priae possessionis licentia dissi pandis ab utitur. & cito
profligata facultate priuatur¬
Discribitur aũt iniftis & euiden¬
ter oftenditur libertas arbitrii. quam animȩ rationali specialit̃¬
in seruit creator ds̃: uide enim pater iste. quo modo nec illum
discedere uolentem retineat: neliberi arbitrii auferat potes¬
tatem. neq alium manere cupientem cogat abscedere: neforte
sequentium malorum: quȩ postea hissuo uitio accedent: ipse potius

Expanded text:
cunctis nascentibus datur. De subsequente autem conversatione cunctis nascentibus datur. De subsequente autem conversatione unusquisque plus aut minus hujus substantiae possidere invenitur, dum in semetipsis per dissimilitudinem voluntatum negligentes deserunt: diligentes autem custodiunt, ut naturalia bona. Alius autem memorat intelligens Domini Creatoris ea quae a Deo Patre sumpserit, ita ut sui ea patris esse credens, quasi paterna custodiat. Alius autem sua ex se sibi esse aestimans, sicut propriae possessionis licentia dissipandis abutitur, et cito profligata facultate privascribitur autem in istis, et evidenter ostenditur libertas quam animae rationali inseruit creator Deus. Vide enim, pater iste quomodo nec illum discedere volentem retineat, nec liberi arbitrii auferat potestatem. Neque alium manere cupientem cogat abscedere, ne forte sequentium malorum, quae postea his suo vitio accedent, ipse potius
Abbreviated transcription (Latin):
tem hominem conparans : solicitudinẽ pastoris adhib&
tru sui liberalitate utitur ut recognoscat unde ceciderit
penitentiae & reuersionis utilitatem ad commodat. Un¬
de haec inter parabolas supradictas. ratio districtionis est
secundum ꝑ sonas. uel mentis peccantium: ut pater filium
non requirat peregrinantẽ sed recipiat penitentẽ: Paftor
uero ouem errantem & non sapientem reuerti requirat & ume¬
ris suis referat. Uideamus nunc si consonent. quȩ significata
sunt adhanc expositionem. Dicit scriptura diuidere patrẽ
ex equo filiis duobus substantiam suam: & quã substantiam
hic euangelicus diuidit filios spiritalib Nisi sapientiam intellec
tum boni & mali: quaeuere & ꝑ p&uae sunt opes anime bene
utenti .: Dat aut̃ his pater diuitias suas exequo non enim quis¬
quam aut iustus aut peccator nascitur sed qui exdo est in pri¬
ma natiuitate hominib substantia rationabilis Aequaliter

Expanded text:
tem hominem comparans, sollicitudinem pastoris adhibentem hominem comparans, sollicitudinem pastoris adhibentrii sui libertate utitur, et recognoscit unde ceciderit, poenitentiae et reversionis utilitatem accommodat. Unde haec inter parabolas supradictas ratio distinctionis est, secundum personas vel mentes peccantium: pater filium non requirat peregrinantem, sed recipiat poenitentem. Pastor vero ovem errantem, et non sapientem reverti, requirat, et humeris suis referat. VI. Videamus nunc si consonent, quae significata sunt ad hanc expositionem. Dicit Scriptura: Dividere patrem ex aequo filiis duobus substantiam suam. Et quam substantiam hic evangelicus pater dividit filio spirituali, nisi sapientiae intellecm boni et mali, quae verae et perpetuae sunt opes animae bene viventi? Dat autem hic pater divitias suas ex aequo. Non enim quisquam aut justus, aut peccator nascitur: sed quae ex Deo est, in prima nativitate hominis portio substantiae rationalis, aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
erroris amiserat. emundatis sensib repperit: & gaudio gau¬
d& qđ omnem in munditiam interioris aulȩ. ftudus disciplinȩ
spiritalis absterserit : & contactas animȩ derebus & curis sȩcu¬
laribus sordes. Orationibus & increpationib expurgata
discusserit: Secundum prȩdictum ordinem. consequent̃
ad nectit parabolam de duob filiis. conlationem ut mihi
uid&ur faciens. non iudȩis trans gressorib: neq degen¬
tibus ꝑditis: sed populi eius. qui ꝑ pęnitentiam saluti red
ditur: quem uniorem filium nominat: hoc est his iuni¬
orem qui abaeuo superiore usq ad saluatoris Humanũ
ad uentum: secundum iufiitram legis uiuentes. iufti uide¬
bantur. Ergo quod ait iuniorem & seniorem non in
ordi ne tem poris sed inuo luntatum qualite᷑ te. pro po¬
nens ei qui non uo luntariȩ sed aliȩno dolo circum uentus
errar& sicut oui hoc ẽ inrationabili animȩ inpruden¬

Expanded text:
cordis amiserat: emendatis sensibus reperit: et gaudio gaucordis amiserat: emendatis sensibus reperit: et gaudio gaudet quod omnem immunditiam interioris aulae, studiis disciplinae specialis absterserit: et contractas animae de rebus et curis saecularibus sordes, orationibus et increpationibus expurgatas excusserit. V. Secundum praedictum consequenter annectit parabolam, de duobus filiis collationem, ut mihi videor facere: non de Judaeis transgressoribus, nec de gentibus perditis, sed populi ejus, qui per patientiam redditur saluti, quem juniorem filium nominat. Seth, Enos et his juniores, qui ab Eva usque ad Salvatoris humanum adventum, secundum justitiam legis viventes justi videbantur. Ergo quod ait juniorem et seniorem, non in ordine temporis, sed in voluptatum qualitate, praeponens se ei, qui non voluntarie, sed alieno dolo circumventus aberraverat, sicut ovis, hoc est, irrationabili animali impruden
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝑditam. intra do mum suam accensalucerna mulier in¬
uenit. ⁊ Deinde haec defiliis duobus parabola sub sequitur
scđm dispensationem & ꝓui dentiȩ diuinȩ ordinem. harum
conparationum textum faciens. Nam quia ipse princeps.
& auctorsalutis nrãe est : Seductum hominem & dolo diaboli
ꝑditum saluatore cu piens: ex ꝑfecto refutuere hoc est numero
cen tesimo reddere: in quo ꝑfectionis plenitudo numeratur
Hinc initium comparationis facit subiungit aũt & mulieris
personam : arguens iudȩos. Docens aut ecclesiam. ut intel¬
nominat propter mon&x regalis similitudinem: figu raliter
illi tam quam nummo imago & inscriptio regis caelestis insclup¬
tasit: Quȩrit ergo dragmam mulier accensa lucerna & mun¬
data domo inuenit. hoc est homo inluminatus uerbo & miseri¬
cordia dĩ gloriã naturȩ suae in qua adimaginem creatoris sui
factus est: Quam obscurata peccatis domo cordis intenebris

Expanded text:
quam perditam intra domum suam accensa lucerna mulier inquam perditam intra domum suam accensa lucerna mulier invenit. Deinde haec de filiis duobus parabola subsequitur, secundum dispensationem, et providentiae divinae ordinem, harum comparationum textum faciens. Nam quia ipse princeps et auctor salutis nostrae est, seductum hominem, et dolo diaboli perditum, salvare incipiens, et perfectioni restituere: hoc est numero centesimo reddere, in quo perfectionis plenitudo numeratur: hinc initium comparationis facit. Subjungit autem et mulieris personam, arguens Judaeos, docens autem Ecclesiam, et hominominat, propter monetae regalis similitudinem: figuraliter illi tamquam nummo, imago et inscriptio regis coelestis insculpta sit. Quaerit ergo eam drachmam mulier, accensa lucerna et mundata domo invenit; hoc est, homo illuminatus verbo et misericordia Dei, gloriam naturae suae, in qua ad imaginem creatoris sui factus est, quam obscurata peccatis domo cordis, in tenebris