comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
an in castra romanor riuu fugassent ꝙ ꝓcut dubio hosces si unĩ¬
pio nor affisie ultima desreratione fracti semos c uniucisa suꝑ¬
penectib ne quẽ ibi in homĩe seu qualibet possessione teiumhum
roma uideret igm dare quã Romanis scruire maluerũt. ufficium
ãd cepliuda mortalũ mutabilitatẽ mala que posuinꝰ multisq de
ciuibꝰ niũdi dictis ad cuies xp̃i at xpistiana temporat fẽstinandum
arbitranuis Mleunuise ci latorem uoluuꝰ nos ad ostendendas
mutabiliũ rerũ nniseaas conflitaciones scculi pone ex pronsso debe
quis carũ cansieacione ad rogem xp̃ĩ quietẽ ꝑ manẽte Ine pe fẽli

Expanded text:
 in castra Romanorum ruunt, fugassentque procul dubio hostes, si Scipio non affuisset. Ultima demum desperatione fracti se ipsos cum universa suppellectile, ne quem ibi in homine seu qualibet possessione triumphum Roma videret, igni dare quam Romanis servire maluerunt. Sufficiunt ad comprobandam mortalium mutabilitatem mala quae posuimus, multisque de civibus mundi dictis ad cives Christi ac Christiana tempora festinandum arbitramur. Meminisse enim lectorem volumus nos ad ostendendas mutabilium rerum miserias conflictationes seculi ponere ex promisso debere, quatinus earum consideratione ad regni Chri
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i a successore suo Diria Selenco regm grecoꝵ supputatio in¬
choatur xxiͦ. amno post delctã bartagiiẽ ꝓsymone et ppło iudcoꝵ
hec legaçio a Romanis facta cagnoscitur iudasq et Ionatĩas
ante destructa bartagiñe fuisse credunt᷑ Sicq non incongrue
optum legis dei Ielotes machabei et maiti Romane urbis ac
paternaꝵ legum defempres scipiones equalẽs in uenũt᷑ Qrd̾
em̃ a seleuco regni grecoꝵ supputatio ulxca machabcos inçipiat
Ieromimꝰ in damele uelle uidetur uoi ait post mortẽ ado̾i sacer¬
sũo imposuit anno xͣgͦ mortis Oagxandri Exqua etate sc̃ptura
inachabeoru xegnũ grecaꝵ enunerat Appone ergͥo prior suputarom¬

Expanded text:
 supputatio inchoatur, anno XXIo post deletam Kartaginem pro Symone et populo Iudeorum haec legatio Romanis facta cognoscitur, Iudasque et Ionathas ante destructam Kartaginem fuisse creduntur. Sicque non incongrue optimi legis Dei zelatores Machabei et incliti Romanae urbis ac paternarum legum defensores Scipiones aequales inveniuntur. Quod enim a Seleuco regni Grecorum supputatio iuxta Machabeos incipiat, Ieronimus in Danielem velle videtur, ubi ait: Post mortem Iaddi sacerdotisuo imposuit, anno XIIo mortis Alexandri. Ex qua aetate scriptura Machabeorum regnum Grecorum enumerat. Appone ergo priori supputa
Abbreviated transcription (Latin):
nan rexxadut ⁊ nicendut ꝙ capitaliũ Quos dum ui fortiss imns
coseters uolt nuleriꝰ consul morte iua nnserabilit deseruis Iis
teumphaius amio seqnti cum equis et nolitis male pnguatũ
Mocrritiutis consul cum eis puguans ouitit obsidione q tum
etub asndore. d famie labbrante cingitut Qrunntur  q
mapis bator qquis impones actios ante se uutis unstico ut erat
odois detentura foret pͥrmuxntũ uebis monstrabal pñaipias

Expanded text:
ir fortissimus cohercere vult consul Valerius, morte sua miserabiliter de servis suis triumphavit. Anno sequenti cum Equis et Volscis male pugnatum est. Nam Minutius consul cum eis pugnans vincitur obsidioneque cum exercitu frigore ac fame laborante cingitur. Quintus ergiugumque boum Equis imponens, actis ante se victis rustico, ut erat, orbis obtentura foret principatum, Urbis monstrabatur principia,
Abbreviated transcription (Latin):
sisset It̃m alibi Ego uero Marcũ regulum cũpnosum uec infelitẽ
nes uuq̃ imserid putaui Non eg̃i magintũdo ammi eius crucia¬
bat᷑ a penis non grauitas/ non fides nõ constantia nõ ullã uictus
non demiqs ammũs ipse qui tot uirtutũ p̃sidio tantoq comitati
ñ corpꝰ cius carperetur icrepi ipse nõ potuit Dic Tulliio uides
quot modis in criis u̾ois ad exemplũ patiencie. cõccrrptũ ue mortis
c doloris amore uirtatũ incitamur Quid ciñ aliud d
dinis esse nil extumescere. omĩa despiterẽ Regulũ nec caritatẽ pa¬
trie noc suoꝵ uel ꝑprii corporis supplicie. a ꝑmisso reuocare quam
ontemptus prenciũ/ ab renuncio parentũ possessionũ
ignorabant cõtempnenda cognoiatur nos qui igmi ad agnicionẽ
ueritatis uotati sumꝰ quo dergnorancia eocusabimue Rt diccr᷑
aliquis mortem. iti philosophos pr̃o uirtute tõtempnendã mũdũ ueto¬

Expanded text:
sisset. Item alibi: Nec vero ego M. Regulum erumpnosum nec infelicem sisset. Item alibi: Nec vero ego M. Regulum erumpnosum nec infelicem nec umquam miserum putavi. Non enim magnitudo animi eius cruciabatur a Penis, non gravitas, non fides; non constancia, non ulla virtus, non denique animus ipse, qui tot virtutum presidio tantoque comitatu, cum corpus eius carperetur, carpi certe ipse non potuit. Sic Tullius. Vides, quot modis in his verbis ad exemplum pacientiae contemptumve mortis ac doloris amore virtutum incitamur? Quid est enim aliud dicere fortitudinis esse, nil extimescere, omnia despicere, Regulum nec caritatem patriae nec suorum vel proprii corporis supplicia a promisse revocare, quam contemptus presentium, abrenuntiatio parentum, possessionum ignorabant, contempnenda cognoscitur, nos, qui iam ad agnitionem veritatis vocati sumus, quomodo de ignorantia excusabimur? At dicet aliquis mortem i
Abbreviated transcription (Latin):
mõdo Marcus ⁊ egulas cum cõsul iterũ in affrica exinsidiis captꝰ
care iuratus missus est ad senatum ut nͥ reddici essent penis gaptui
nobiles quidã rediect ip̃e kartaginem is quui Romani uenisset un¬
itis spcm pidebat Dad cam ut res dedarat falsam nĩe
Qus erat talis Manere inpatria esse cum uxore cũ liberis tenere
consularis dignitatis grãdum Quis hoc Negat utilia que censes
agnitũdo anmi et fortitũdo negat. Harũ autẽ u̾tutũ
exporuit / sentẽtiam ne dicẽt recuiauit quã dui iure iurãdo host̾iũ
cenetur nõ se ese senatore Roddi captiuos negauit esse ytile/ illos eni
adolesçentes esse et bonos ducos se iam esse confectũ senectute Cui
cũ Ualuisset auctoritas captiui retenti sunt Ip̃ẽ bartagine redit
neq eum raritaõ patrib iecinuit nec ĩoꝵ Neq uero eric ignorabat
d crudelissimũ hostem et adͦqͣuisita. supplicia ꝑficist o
in meliore cauia q̃ si domi senex captiuuo ꝑuirus cõsulatꝭ dernã.¬

Expanded text:
modo: Marcus Regulus cum consul iterum in Affrica ex insidiis captus annibalis Amilcare, iuratus missus est ad senatum, ut, nisi redditi essent Penis captivi nobiles quidam, rediret ipse Kartaginem. Is, cum Romam venisset, utilitatis speciem videbat, sed eam, ut res declarat, falsam iudicavit. Quae erat talis: Manere in patria, esse cum uxore, cum liberis, tenere consularis dignitatis gradum. Quis haec negat utilia, quae censes? Magnitudo animi et fortitudo negat. Harum enim virtutum exposuit, sententiam ne diceret, recusavit: quamdiu iureiurando hostium teneretur, non se esse senatorem. Reddi captivos negavit esse utile; illos enim adolescentes esse et bonos duces, se iam confectum esse senectute. Cuius cum valuisset auctoritas, captivi retenti sunt. Ipse Kartaginem redit, neque eum caritas patriae retinuit nec suorum. Neque vero tum ignorabat se ad crudelissimum hostem et ad exquisita supplicia proficisciin meliore causa, quam si domi senex captivus, periurus consularis reman
Abbreviated transcription (Latin):
Garmibanto tunhumultaa pata adarasi cont̃ romanos uicauat
cidiũ ꝑgallias̃ ꝑfectus uiam ꝑ pyrenẽas alpes p̃mus p̾ne ac
ferro aꝑuit galłiuos ꝙ alpinas resistentes uitit᷑ Rranstonsis al¬
xiout pblio coruelio scipione et publio sympmo longo cofulit¬
aput iytinũ bellum cõmitit᷑ Itaq sapione uolnerato at ꝑstipion
filiũ qui postmodũ affricamus dictup est more exempto onuis
pene romano ꝵ deletur exercitus Ruxsumq bellum paraent at umi¬
tunt᷑. Tercio item dum bellum instaurat/ romani infugtam uer¬
tunt Gauciatus ib hannibal post metrurĩa primo uere tran

Expanded text:
i Hamilcari patri ad aras contra Romanos iuraverat, cidium per Gallias profectus viam per Pyreneas Alpes primus igne ac ferro aperuit Gallosque Alpinos resistentes vicit. Transcensis Alpibus, P. Cornelio Scipione et Ptur. Itaque Scipione vulnerato ac per Scipionem filium, qui postmodum Affricanus dictus est, morte exempto omnis pene Romanorum deletur exercitus. Rursumque congredi parant ac vincuntur. Tercio item dum bellum instaurant, Romani in fugam vertuntur. Sauciatus ibi Hannibal, post in Etruriam primo vere tran
Abbreviated transcription (Latin):
lapge ex prẽda urbis ampliauit Magane hannibalis frem̃ cum
aliis captiuis romam gnisit/ astrubalem penoꝵ regem uicit
hexxq cuutates aut descruxit. aut indedicionẽ accepit Coniderodu
hoc loco potest cũ quanta non solum fortitũdine sẽi eciã ꝓrude¬
cia romami orbem tre suũ fecedint dũ em̃ hannibale affimium
uiribus in italia moranti de certare nõ ualerent regnũ eius tanq
ex hauitũ malicie et infirinũ hostilit̾ in rãdunt ac derastant
ut ꝑhoc hosam ad ꝓpria saltem redire conpellant Exquo liquĩe
apparet iuxta uiri prũdentis sentencia ingeiũ in bello pluri¬
mũ ualere Inter het haunibal in xtalia. Marcellum cõsalem
tum xercitu delcuit ceispͥmũ in msidias tallide euocatũ  pat

Expanded text:
large ex preda urbis ampliavit. Magonem Hannibalis fratrem cum large ex preda urbis ampliavit. Magonem Hannibalis fratrem cum aliis captivis Romam misit, Astrubalem Penorum regem vicit, LXXXque civitates aut destruxit, aut in dedition em accepit. Considerari hoc loco potest, cum quanta non solum fortitudine, sed et prudentia Romani orbem terrae suum fecerint. Dum enim Hannibali Affrorum viribus in Ittum milite et infirmum hostiliter invadunt ac devastant, ut per hoc hostem ad propria saltim redire compellant. Ex quo liquido apparet iuxta viri prudentis sententiam ingenium in bello plurimum valere. Inter haec Hannibal in Italia Marcellum consulem cum exercitu delevit, Crispinum in insidias
Abbreviated transcription (Latin):
pararent Hannibal bis a grandine tempestatibꝰ ꝙ ab inpugna¬
tõne urbil arcetur Dixisse tñ ex teligione ferunt harmbale
quidã romani duis suis urbem desensantibꝰ ascabebãt/ nos uero
occulus ac ꝑfundib̃ iudiciis dei sine cuiꝰ mitu nec foliũ intran
cadit actouere possumꝰ qui hanc urbem inter tot picula et dis¬
rcddemus Hoc dicimo anno ex quo in Italiam uenit haninbal
factum est intca duo sapiones a fr̃e hastrubalis in hispania
necant᷑ Dtẽpestate aqñto fuliuo consule caput urbe cãpame
capta principco eus Reneno interemit¬
Itaq ocasis saipionibꝰ dum cũcti metu coniternarẽtur esset q in¬
opia maxima erarii Scipio ad modũ adolescens marco claudio
alerio liuione consuliors patre patrimũq ulturus ie ol
cõsulare ergo prtitus officiũ xxiiii habens annos Pyrenieũ cum
exercitu transcendit captaq ibidem noua lãctagine sapiendia

Expanded text:
pararent, Hannibal bis a grandine tempestatibusque ab inpugnapararent, Hannibal bis a grandine tempestatibusque ab inpugnatione Urbis arcetur. Dixisse tunc ex religion e fer u n t Hannibal quidem Romani diis suis Urbem defensantibus asscribebant, nos vero occultis ac profundis iudiciis Dei, sine cuius nutu nec folium in terram cadit, attribuere possumus, qui hanc urbem inter tot pericula et disreddemus. Hoc decimo anno, ex quo in Italiam venit Hannibal, factum est. Interea duo Scipiones a fratre Hastrubalis in Hispania necantur. Ea tempestate a Quinto Fulvio consule Capua urbe Campaniae capta principes eius veneno se iItaque occisis Scipionibus, dum cuncti metu consternarentur, essetque inopia maxima erarii, Scipio admodum adolescens, M. Claudio et Valerio Liviano consulibus, patrem patruumque ulturus ulconsulare ergo sortitus officium, XXIIII habens annos, Pyreneum cum exercitu transcendit captaque ibidem Nova Kartagine stipendia
Abbreviated transcription (Latin):
fetorũ trcti in segnũ uictoris fattagtine missi dicunt uinis inqͥua
tantũ actriti malis romani fuere dt in oltima desperationd
capti urhem quoq destre ac ꝓuintĩd inutare togitassent dtiet¬
Dubu uxta deosũi qn̾uel omnes ieruituti iubiecti uel ad int̾incione
cesiꝰ fuissent q hamiubal post tot uictorias ad urb̃e capiendã ꝓte¬
sesset Mammibai uezo in ꝓiude cirta tarenti finch in apulia morata
unultos excalore tre ac fetore ꝑdidit Igitur semꝑmo gracto / et¬
quto fabio cõsulibꝰ clauduis ex p̃tore proconsul fictus humibalis
excitum plus natura locorã quã iutibꝰ romanoꝵ sauciatũ pm̃ꝰ
Uicit uc cet̾is sꝑem ricendi hannibalem dedit Int̾ hec Gcipione
hascrubalẽ penoꝵ Imꝑatorẽ ex̾citũ in yraliam partẽ. graui bello
presserunt Bneo flauio e suplicio cõsulibꝰ hannibal de campa¬
ma casera inquens urbem aggrodi cep̃tat uhi dum trepidi tam
uiri quã muliercõ ad menia cõfugerent urbonq defeniare

Expanded text:
fectorum tracti in signum victoriae Kartaginem missi dicuntur, his, inquam, tantum attriti malis Romani fuere, ut ultima desperatione capti Urbem quoque deserere ac provinciam mutare cogitassent. Nedubium iuxta Orosium, quin vel omnes servituti subiecti vel ad internicionem cesi fuissent, si Hannibal post tot victorias ad Urbem capiendam processisset. Hannibal vero inprovide circa Tarenti fines in Apulia moratus multos ex calore terrae ac fetore perdidit. Igitur Sempronio Graccho, Quinto Fabio Maximo consulibus, Claudius ex pretore proconsul factus Hannibalis exercitum plus natura locorum quam viribus Romanorum sauciatum primus vicit ac ceteris spem vincendi Hannibalem dedit. Inter haec Scipiones Hastrubalem Penorum imperatorem exercitum in Italiam parantem gravi bello presserunt. Gneo Fulvio et Sulpitio consulibus Hannibal de Campania castra movens Urbem aggredi temptat. Ubi dum trepidi tam viri quam mulieres ad menia confugerent Urbemque defensare
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientis Muste merientes ꝓdunt suauitatt ungenn testa igit llt
Rncu ad cteruoꝵ desideriũ cõuersi rapiam᷑ Sod nce actenuso egulo
anio lugatio ꝙ cõsuilibus romani post hec tot malis adtauere frtta
Louditio aũt talis suit ut ꝑ xx. annoõ triũ miliũ talentaꝵ^ si¬
qulis mius pondus pro expensis garent icilia eẜ ac Sardima
qras tũc occuparant decẽderut ⁊facta aũt hec ꝑactis xxiiiᵒͦ exquo
bellum pumcũ cepit anno ubi quot xece consulũ ienator uere

Expanded text:
sapientis: Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti. Restat igitur, ut esentium ad aeternorum desiderium conversi rapiamur. Sed haec hactenus. Regulo Atilio Lutacioque consulibus Romani post haec tot malis iterum adtriverConditio autem talis fuit, ut per XX annos trium milium talentorum singulis annis pondus pro ex pensis darent Siciliaque ac Sardinia, quas tunc occuparant, decederent. Facta est haec pactio XXoIII, ex quo bellum Punicum cepit, anno. Ubi quot regum, consulum senatorumve
Abbreviated transcription (Latin):
uno scqnti denuo adamnitilius unicũtur Romam dd cXxun
papraus consul contra eos missus xictor extitit ꝑximo dehint
anno fabius giius cũ eis pugrias uincaur in urbem q fugat᷑
pater eius fabius maximus uliro p̾ obtulit at conserto ecũ hostibus
prelio caꝑto duce eoꝵ poncio ntiltisq cesis milibus triumphanõ bellũ
sanmititũ quõo ꝑ leiiii amos cũ niulto utriusq urbis sanguie

Expanded text:
no sequenti denuo a Samnitibus vincuntur Romani. Sed Papirius consul contra eos missus victor extitit. Proximo dehinc anno Fabius Gurgis cum eis pugnans vincitur in Urbem q u e fug u decerneret, pater eius Fabius Maximus ultro se obtulit ac conserto cum hostibus prelio, capto duce eorum Pontio multisque cesis müibus, triumphans bellum Samniticum, quod per LVIIII annos cum
Abbreviated transcription (Latin):
in nauant Arrocissine tunt uteodre pugritites iomam uiicunturꝰ
Dcq xͦ deniũ anño uictoria nobili bartagineuses pociunt᷑ Ccla sunt
ibi Romanoꝵ xxx. milia captus cum d ͭ ͥᷤ uiris regula ac inca

Expanded text:
innovant. Atrocissime tunc utrobique pugnantes Romani vincuntur, innovant. Atrocissime tunc utrobique pugnantes Romani vincuntur, sicque Xo demum anno victoria nobili Kartaginenses potiuntur, Gesa sunt ibi Romanorum XXX milia, captus cum D viris Regulus ac in ca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpeors oguelio a sina ⁊ deuo diulio copalibus uanale płu paratib
a p̃fatis cõsulibꝰ eum classe romanoꝵ obiuatut uotatosp ab uen¬
bale coruelio asma ad colloquiũ pacis et frande necato dus
uauale tun es pliũ cõmisit ac plurius oitisis sẽrr captit᷑ iilib
uictor extitit Suu rursum bellĩ inscauirãtes/ ascipione lutio coruelio.
ip̃o et gtio aguila floro consulibus sub hanone rege suo multio
kamecatus es Abi et scipens nire magnitudimis᷑ ut pote cuiꝰ coriũ
pedĩd fuit multos de eceratu deudrans nõ minꝰ arte
Uictnite rechuli necatut coriuq eius ꝑmiraculo romam defectut Regula
captare accito ses soclia manũ cõseruit. cesuq er eis xct uii milibu
captis ⁊ ixxnbus cũ x et ui dephantib reliquos insuga ixxiit ͥᷤ¬
porranqs spxrt indedicione accepit qua dere fattagineses tot in¬
coauitioncalepatis audissent malenteõ inlttertate mori tũa scruuuas
nͥi nouente ntpo q laccdemonio rege ptio condiuto rursũs bellum

Expanded text:
eo Cornelio Asina, Gaio Duilio consulibus, navale prelium parantibus a prefatis consul i b u s cum class e Romanorum obviatur; vocatoque a Hannibale Corneli o Asin a ad colloquium pacis et fraude necato Duilius navale cum eis prelium commis it ac pluribus occisis seu captis milibus victor extitit. Qui rursum bellum instaurantes a Scipione Lucio Cornelio, ipso et Gaio Aquil o Floro consulibus, s u b Hanno ne rege s u o multis stra metatus est. Ubi et serpens mirae magnitudinis, utpote cuius corium CXX pedum fuit, multos de exercitu devorans non minus arte quam virtute Reguli necatur, coriumque eius pro miraculo Romam defertur. Regulumilcare accito ex Sicilia, manum conseruit, cesisque ex eis X et VII milibus, captis V milibus cum X et VII elephantibus, reliquos in fugam vertit oppidaque LXXXIo in deditionem accepit. Qua de re Kartaginenses tot inconditiones pacis audissent, malentes in libertate mori quam servituti  Xantippoque Lacedemoniorum rege precio conducto rursus bellum
Abbreviated transcription (Latin):
simio ab ur̃be condita çt ł cum Aexandeo mortuo ⁊ognog suo
a socis suis m ie ipso diiis̃ ac ꝑ lidi desolando regnũ romãõrs
iam tanquã pedagogo deruncto in propria auctoritage ac liber¬
tare scare cepisset qñto decio mucio e fabio maximo quat cõrulibus̃
etatem Uenerat consilio arteq usi hostcu diuuide conatur traq ctrustos
ac gallis pungnã ineunt grauissimeq utoiis pugnates decius cũ
Uii ilibꝰ legionis sũe occubuit r fabuis uero occisio ł milib ad¬
iẽ partis uictor extitit Reuertentibꝰ aũt de xxctoria iom¬

Expanded text:
o ab Urbe condita CCCCoLo, cum Alexandro mortuo regnoque suo a sociis suis in se ipso diviso ac per hoc desolando regnum Romanorum iam tamquam pedagogo defuncto in propria auctoritate ac libertate stare cepisset, Q u in t o Decio Mure, Fabio Maximo quater consulibus qetatem venerant, consilio arteque usi hostem dividere conantur. Itaque Etruscoset i cum Samnitibus ac Gallis pugnam ineunt gravissimeque utrobivis pugnantes, Decius cum VII milibus legionis suae occubuit, Fabius vero occisis L milibus adversariae partis victor extitit. Re
Abbreviated transcription (Latin):
prus post tot trumpho in suꝑdĩa elatus sexthiam cui tunt
smorneut regia presidebat cũ exercitu Succtoꝵ imli petit
comes cetaxim pimuiũ transisset castra posint ubi tallide euotatio
Bs io tertcia ꝑtez ecertitus regine cũ silio eius int̾fenit uoqnam
dem crrum in iisieidõ astute uocatũ ꝯuilice tũ toto deleuit excitu
daes it uectante cladis demansiss feratur nũtius apite quoq
ferttasacia te sangne quẽ sitisti Res mranda at imisetill
urec fatali euẽtui icd dei occrutis indicis tribuenda. cno xcͣ
usaias londe torie xpim uotauerat cui iuxta cũndem ꝑphetam Tũs
genteo. siomiecetat dorsa regum retterat i portas̃ encat at utens
ferdeo consiegerat Dic inquã non iolum teruis sc̃d et aquit ͤ fo

Expanded text:
rus post tot triumphos in superbiam elatus Scithiam, cui tunc Thameris regina presidebat, cum exercitu ducentorum milium petit. Cumque Araxim fluvium transisset, castra posuit, ubi callide evocatis Scithis terciam partem exercitus reginae cum filio eius interfecit. Ob quam rem Cyrum in insidias astute vocatum mulier cum toto delevit exercitu adeo, ut nec tantae cladis remansisse feratur nuntius. Capite quoque fertur: 'Sacia te sanguine, quem sitisti'. Res miranda ac miseranda, nec fatali eventui, sed Dei occultis iudiciis tribuenda. Quis haec Ysaias longe ante Christum vocaverat, cui iuxta eundem prophetam Dominus gentes subiecerat, dorsa regum verterat, portas ereas ac vectes ferreos confregerat: hic, inquam, non solum terris, sed et aquis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mortuoꝵ exkemo quocs iudicio ac permaniuro met̾nũ xpisti
xeguo multa nobis tam utilia quam sprritalia mistito ac ꝓphduo¬
sensu ꝓtulere abacute eciam cotpre in iudea quo isti inbabilone ꝓpe¬
thauerunt scripsisse ex historia damelis cagnosatur bic ob hoc qd
popuium dei iniuste oppressum ꝑegemari at mifere uiuere opp̃ssore
lante pensare pene dixerit / uel potius eius sux hiis picienciam
admiratus fuit/ nõ de gubnacõne seu equitate dubitauit ꝑꝑter
quõd et luctator uocatus est Tantitũ quoq pulchrũ ualde edi¬
it in quo consie̾eratõne incarnatõnis passionis secun

Expanded text:
que mortuorum, extremo quoque iudicio ac permansuro in aeternum Christi regno multa nobis tam utilia quam spiritalia mystico ac prophetisensu protulere. Abacuch etiam eo tempore in Iudea, quo isti in Babylone prophetaverunt, scripsisse ex hystoria Danielis cognoscitur. Hic ob hoc, quod populum Dei iniuste oppressum peregrinari ac misere vivere, oppressores lance pensare pene dixerit vel potius eius super his patientiam admiratus fuerit, non de gubernatione seu equitate dubitaverit. Propter quod et luctator vocatus est. Canticum quoque pulchrum valde edidit, in quo consideratione incarnationis, pas
Abbreviated transcription (Latin):
uidecint᷑ diligens inquisto rerũ inuemer ulixande tocudi oriets
potitus uictoria / dũ romam quoꝙ cũ uiiu̾so occidente sibi subiiare
parat / ab india reu̾titur in babilonẽ ubi exterarũ gentin extos  ͤ¬
peus orbe/ ac ultimo occidonte i ab insrano gallis ginamiã affrica
papueno orrerete tonittiu ultim octidentio populi tiiore cõterriti
legatos miterent/ pacemq peterent alep ander ueto in babilone
miseras et cetas Nonus iste est aleuander qui psarum nobue
ac suꝑbũ imꝑm̃ descrixit et ad indcc̃donas reanstulit Aũquid
ip̃e non eit qũe totus orbis iremens̃ etia nõ uisũ expatarenõ ausu
uliro se seruituti deditur ⁊ tram̃ talis taritus q uinus potus po¬
nulo uiꝰ nĩstri insidiis extinguitur uiꝰ morte totus nũdus
contitur Regui macidonum monarchia que ab ip̃o oritur cũm¬

Expanded text:
 orientis potitus victoria, dum Romam quoque cum universo occidente sibi subiugare parat, ab India revertitur in Babylonem. Ubi exterarum gentium ex toto pene orbe ac ultimo occidente, id est ab Hispanis, Gallis, Germania, Affrica ipso in summo oriente constituto ultimi occidentis populi timore conterriti legatos mitterent pacemque peterent. Alexander ergo in Babylone itio, o mentes miseras et cecas! Nonne iste est Alexander, qui Persarum nobile ac superbum imperium destruxit et ad Macedonas transtulit? Numquid ipse non est, quem totus orbis tremens etiam non visum expectare non ausus ultro se servituti dedit? Et tamen tantus talisque unius potus poculo, unius ministri insidiis extinguitur, unius morte totus mundus concutitur. Regni Macedonum monarchia, quae ab ipso cepit,
Abbreviated transcription (Latin):
dixi ortũ narrauerim Eo igi᷑ tp̃e ad medos cessit cum procas in
ytaua reguauit eo illud acyro penitus sũbuersum fuit quo
atarquino  in iusta diaicione illud libedatũ mpria auctoritate
ioguouisset geminos quos peperat expomi et inaquam mit
iiia sy sunt gemimi facõ lemus et romulus urbis orbis futue
caput fundatorcõ et auctorcõ cruos ipĩus rrbis striptores tanq̃
totuis oebis marte obtẽture pñcipatũ iartis quoq fuios au¬
tiniãt in argumẽtũꝙ qd a liꝑta ut pore martis bestra lactat
at mitriti concia natira fuerint narrant Qrui reuera an iuxta cos
a lupanaria mẽtrile quaubet iuxta alios ꝑpter yite tuepitudimnẽ es
domos caꝵ lupanaria dicimꝰ sit utata nũtriti fuerint iuich̃il mea
n ueridicos scriptores iacerdotis fuii fuerunt C iii

Expanded text:
dixi, ortum narraverim. Eo igitur tempore ad Medos cessit, cum Procas in dixi, ortum narraverim. Eo igitur tempore ad Medos cessit, cum Procas in Italia regnavit; eo illud a Cyro penitus subversum fuit, quo a Tarquiniorum iniusta dominatione illud liberatum in propria auctoritate cognovisset, geminos, quos pepererat, exponi et in aquam proici iussit. Hi sunt gemini fratres Remus et Romulus, Urbis orbis futurae caput fundatores et auctores. Quos ipsius Urbis scriptores tamquam tocius orbis Marte obtenturae principatum Martis quoque filios autumant, in argumentumque, quod a lupa, utpote Martis bestia, lactati ac nutriti contra naturam fuerint, narrant. Qui revera an iuxta eos a lupa, an a meretrice qualibet iuxta alios, propter vitae turpitudinem, unde domos earum lupanaria dicimus, sic vocata, nutriti fuerint, nichil mea undum quosdam veridicos scriptores sacerdotis filii fuere. III
Abbreviated transcription (Latin):
iite qui ualthasar ꝑcussit rursum indanioe non ascaniis
issueri filius uotatur Pocuit uero essẽ qd binomiꝰ fi
Unde sosephus in libro antiquitatũ x ͦ daruis ait atiagis̃ filiꝯ
qui babilonioꝵ principatũ descruxie cum cyro cognalo suo q
ẽ alio nõie uocabat᷑ agretis chedio tp̃e całdei uñ¬
donozor suncs sucessores erant iecuperũt babilonẽ ac multis
malis nuitatẽ dei affuxerunt eiui tamt medis augoritatem
habentibꝰ de numero ut iupra dictũ est aeqũ non fuere priorũ
guerũt aũt reges medorũ h̃i Roatus dosarinus. Madidus
cardices. dioces/ frahortes dyodes astiages Darius Oyrus ex¬
hinc ꝑsacum reges. supputantur
entpus esse arbitror ut adromanoꝵ regmi pinipia stilum
uertamꝰ Cũ enĩ babilonie sub ꝓ̃recto iuo dehonorate ad huui
Iregnũ sub principata medoꝵ scetissẽt incolomie usq ad gtũ
et ab eo prorsũs ut insẽgñtious patebit est euersum iure ĩpõ
defitiente romani imperii qd illi tanqͣ pater fuiũ suicessissẽ

Expanded text:
iste, qui Balthasar percussit, rursum in Daniele non Astyagis, sed Assueri filius vocatur. Potuit vero esse, quod binomius fuerit. Unde Iosephus in libro Antiquitatum X°: Darius, ait, Astyagis filius, qui Babyloniorum principatum destruxit cum Cyro cognato suo, qui tamen alio nomine vocabatur a Grecis. Medio tempore Chaldei, unirruperunt Babylonem ac multis malis civitatem Dei afflixerunt. Qui tamen Medis auctoritatem habentibus de numero, ut supra dictum est, regum non fuere priorum. Fuerunt autem reges Medorum hii: Arbatus, Sosarmus, Madidus, Cardices, Dioces, Frahortes, Dyocles, Astyages, Darius, Cyrus. Exhinc Persarum reges supputantur. II. Tempus esse arbitror, ut ad Romanorum regni principia stilum vertamus. Cum enim Babyloniae sub prefecto suo dehonoratae adhuc regnum sub principatu Medorum stetisset incolome usque ad Cyrum, et ab eo prorsus, ut in sequentibus patebit, est eversum, iure ipso deficiente, Romani imperii, quod illi tanquam patri filium successisse
Abbreviated transcription (Latin):
pici expcitauit Satisscat inq̃traiosõ specui marcus mricis
milcs qui dũ armatꝰ illa ie p̃cipitasset morte sua horcenda uo¬
raginẽ clausit romis scenici ludi ad placandos deos suadentibꝰ
pontifiabꝰ sunt insatuti Ca tempestate ylli rursum romã
uolere cupientcõ cũ in genti exerritu ad quartũ ab urbe lapidem
consederiũ Qubus tilus quiris cũ romanoꝵ exercitu currens
Uictos firgatos q bacbaros in pariã redne cõpulit. Nuu rursum¬

Expanded text:
pitium expectavit. Satisfecit monstruoso specui M. Curcius pitium expectavit. Satisfecit monstruoso specui M. Curcius miles, qui dum armatus illo se precipitasset, morte sua horrendam voraginem clausit. Romae tunc scenici ludi ad placandos deos suadentibus pontificibus sunt instituti. Ea tempestate Galli rursum Romam delere cupientes cum ingenti exercitu ad quartum ab Urbe lapidem consederunt. Quibus Titus Quintius cum Romanorum exercitu occurrens victos fugatosq
Abbreviated transcription (Latin):
uaris ac plurimis ancipiti uictoria utrobiꝙ gestis bellis bellorĩ
distimniba ad hanc tandẽ flororitissima illa glorieꝵꝑ auidissima
dedicta et lacdmomoꝵ niuitas ut tota delcta mietiatt uix m
ca si iuenirent᷑ senco Conon athenas̃ egusus tũ marimo
qnitras d persis fuerat coneremata a ꝑsit eursum ip̃o rogante
est reformnata non multo post clapso temꝑe romam qui a
uultis faliscib cquis futrionitꝰ ꝑ hex amnios multis malis attriti
furecãt iande curitatidus eoꝵ cãptis sub camillo duce func̃ inpoue
certartũ. p̃nestinos qui usꝙ ad portas ciuitat sepe unerant
tito qũto sduce iuxta flinem alc pugna uiterunt ai
irca idem tp̃us pestilencia rurius roma cõsuiit᷑ . quã sẽquenti
anno ingens ꝑdrgiũ sequit᷑ Impudens quippe spctus cereraq
dehuiccus in medĩo poro appariit xiuiq homĩs diis cõsultis xc̃i¬

Expanded text:
tis morer, variis ac plurimis ancipiti victoria utrobique gestis bellis bellorumque tis morer, variis ac plurimis ancipiti victoria utrobique gestis bellis bellorumque discriminibus ad hoc tandem florentissima illa gloriaeque avidissima deducta est Lacedemoniorum civitas, ut tota deleta iuventute vix in ea C invenirentur senes. Conon Athenas reversus cum maximo quae antea a Persis fuerat concremata, a Persis rursum ipso rogante est reformata. Non multo post elapso tempore Romani, qui a Vulscis, Faliscis, Equis, Sutrionibus per LXX annos multis malis attriti fuerant, tandem civitatibus eorum captis sub Camillo duce finem inposuere certamini. Prenestinos, qui usque ad portas Urbis sepe venerant, Tito Quinto duce iuxta flumen Alen pugna vicerunt. irca idem tempus pestilentia rursus Roma consumitur, quam sequenti anno ingens prodigium sequitur. Impudens quippe specus terraque dehiscens in medio foro apparuit, vivique hominis diis consultis preci
Abbreviated transcription (Latin):
estere totam greciam iubet adiciens̃ uile uolatore pacis
Sarmis petatdũ ⁊iugd co facilius facere potuit quo omes
tot uelloꝓ uariis euẽtibꝰ defatigati g tedio affecti quictis remẽdio
refpirare cupiebant lacidemony eĩ ut pote homires greci inquie
risium et dehoc qd athenienses aute bello presserant in suꝑtiam
dati totu bello ꝑtitare temꝑtabat orientẽ qruoꝵ atraticixes
rex insolenciat lefrenare uolens̃ colom ateniensi quĩ aput cĩo¬
misit Rorro lacdeinduꝵ ab hereunone gipti roge petito et accepto
auxilio sotiorũq undetut cõkattis copiis belłum parant agesi¬
lanq pode claudum sc̃o mani fortem ducẽ sibi crrant Iitur
conon et aꝯqilans ꝓbrite sortitũdinis uiri cõgressi/ acercie cũ
utrinsꝙ exertitus sangne diutissime ꝙ pugnarut iutiq ab
alterutũ ainto fatigati discesserut Conon rursum in strititio᷑

Expanded text:
quiescere totam Greciam iubet adiciens violatorem pacis quiescere totam Greciam iubet adiciens violatorem pacis armis petendum. Quod eo facilius facere potuit, quo omnes tot bellorum variis eventibus defatigati et tedio affecti quietis remedio respirare cupiebant. Lacedemonii enim utpote homines Greci inquieimi et de hoc, quod Athenienses ante bello presserant, in superbiam elati totum bello perturbare temptarant orientem. Quorum Artarxerses rex insolentiam refrenare volens Cononi Atheniensi, qui apud misit. Porro Lacedemonii ab Hercinione Egypti rege petito et accepto auxilio sociorumque undecumque contractis copiis bellum parant Agesilaumque pede claudum ducem sibi creant. Igitur Conon et Agesilaus, probatae fortitudinis viri, congressi acerrime cum utriusque exercitus sanguine diutissimeque pugnarunt invictique ab alterutrum ambo fatigati discesserunt. Conon rursum Persarum instr
Abbreviated transcription (Latin):
fet tullius qd ooniiiã crudelitate in suos nulli fidus a nullo
quoq comi quippiam fidens cultros inetuens tonsorios tandente car¬
bone sibi adureret cappillimm¬
arius moriens duos reliquit filios artarxexxem et Cyrum
cim dum ꝑregno contendent multis utrimq ꝓlic
Rero abexeruit srĩs intfectus fine certamimi secit Itat adtarxer¬
Ies uictoriam ãdeptus regnũ parricidio firnia ͭ ẜie qst artaret¬
der qui et assuerus subquo hester et mardochei narrat᷑ sysc̃oria
qudo om̃is papuus ifrd demort̾ peritulo liberatus ex pletio¬
de a prima captintate sua iuxta xrominii supputattonem
In ezcongliõ ꝑpħecia . ic. xc. ãnns priitine donatus et libertati Ca tem¬
tate terre motu concussã socilia. ettinaq exest̾uante agr
acͦ lxiii senones galli duice brennone contra romã ꝑcinctũ mo.
ꝓniciem properant e ruibus dum egmanore consul saburs oc¬
attria sedo mutare cagitauere Romani
diebus artarxerses rex ꝑsarum disccde᷑ ab armis e

Expanded text:
fert Tullius, quod ob nimiam crudelitatem in suos nulli fidus, a nullo quoque boni quippiam fidens, cultros metuens tonsorios candente carbone sibi adureret capillumarius moriens duos reliquit filios, Artarxersen et Cyrum. Qui dum pro regno contenderent, multis utrimque profvero ab exercitu fratris interfectus finem certamini dedit. Itaque Artarxerses victoriam adeptus regnum parricidio firmavit. Hic est Artarxerses, qui et Assuerus, sub quo Hester et Mardochei narratur hystoria, quando omnis populus Israel de mortis periculo liberatus expletis a prima captivitate sua iuxta Ieronimi supputationem in Ezechielis prophetiam CCtiXCta annis pristinae donatus est libertati. Ea tempestate terrae motu concussa Sicilia Ethnaque exestuante agri CCC°LX°IIII° Senones Galli duce Brennone contra Romam procinctum movent perniciem properant. Quibus dum Romanorum consul Fabius ocattriti sedes mutare cogitavere Romanidiebus Artarxerses rex Persarum discedere ab armis et
Abbreviated transcription (Latin):
Sergnnuꝰ tam in una domo Algxandrie refert cos conferendo simai
iniptaros fiusse post hec aptolaneo qui et ephiphamus Alerandrie
rege capti  einde ab antiorex multis malil sant ateite al ad ydoic¬
lamia tocti Cui fortissimus xir iudas cũ fãbus sus fortiss mie restitu
Diuccessa Iude Ionathas cuui Doman ac post ip̃m sil ciuis Quia erqo¬

Expanded text:
Ieronimus tamen in una domo Alexandriae refert eos conferendo simul Ieronimus tamen in una domo Alexandriae refert eos conferendo simul interpretatos fuisse. Post haec a Ptolomeo, qui et Epiphanius, Alexandriae rege capti, deinde ab Antiocho multis malis sunt attriti ac ad ydolatriam coacti. Cui fortissimus vir Iudas cum fratribus suis fortissime restitit. Successit Iudae Ionathas, cui Symon, ac post ip
Abbreviated transcription (Latin):
capta ciuitate templum quo foli populo dei ymolare licuit oblatis
hosors polluit / regem q eoꝵ ariscobolum uĩuctũ romã misit et ñy¬
tano fratri suo sumum saccc̃dotiũ trãdidit Quo añt Iudeoꝵ men¬
cionem Recimꝰ in quibꝰ tunt cantũ iuxta ꝓphetam exceptis paucis
qualis fuit Iob notus fuisse deus credit qualiter post ꝓhetas
E relaxatã raptiuitatẽ usq ad id tꝑris ciuitas dei fuerĩt paucis
egiptus Is multos ex iudeis captinauit E in sucessit ptolo
pgrladelphus qui non solum ueligionis intuitu capt
relaxauit uers ctia templo regalibus̃ maneribus donato libros
legis ab elemzaro sacerdote poposcit Siuod dum accepisset/ ac inbi¬
duothera nebili deposuisser unreegtes coꝵs qui eot̃ de hebreo ingrecum
transserrent Ietione requisuit ħuic de smigidis tribubus dati Iunt ꝓbri
cellis uinforme euutati dei utilem ualde ediderunt iter tacionem

Expanded text:
capta civitate templum, quo soli populo Dei immolare licuit, oblatis capta civitate templum, quo soli populo Dei immolare licuit, oblatis hostiis polluit regemque eorum Aristobolum vinctum Romam misit et Hircano fratri suo summum sacerdotium tradidit. Quoniam autem Iudeorum mentionem fecimus, in quibus tunc tantum iuxta prophetam, exceptis paucis, qualis fuit Iob, notus fuisse Deus creditur, qualiter post prophetas et relaxatam captivitatem usque ad id temporis civitas Dei fuerit, paucis Egyptus. Is multos ex Iudeis captivavit. Cui successit Ptolomeus Philadelphus, qui non solum religionis intuitu captivos relaxavit, verum et templo regalibus muneribus donato libros legis ab Eleazaro sacerdote poposcit. Quos dum accepisset ac in biblioteca nobili deposuisset, interpretes eorum, qui eos de Hebreo in Grecum transferrent sermonem, requisivit. Hinc de singulis tribubus dati sunt presbcellis uniformem civitati Dei utilem valde ediderunt interpretationem.
Abbreviated transcription (Latin):
molierinio anolestia dedutus est Ut rerens se necate pelta eo me¬
daouoo autga pemata natura non posset occisis itatp uxorioa arie¬
liabus usius dũ uullo uenem gñe ipe ut dixi pecroe possco nlr
iugulum pbure Ditq hex duos eratis habens annos uita decesĩt̃
nobis q mist̾re mortaliũ condicionis exempla reliquit Iertur deip̃o
qd dum afilio te suo regrio pellecet ip̃e ex altissimo ꝓspiciens inuro
exorabat filium/ sed non est auditus Quõ inquit pornacos mori
Ditur mudatio terminato bello maliq tam socialibꝰ quã ciuilious
sõpitis faccione qs catiline ad plenũ abolita, romani se int̾ sẽ co.¬
noere nõ ualentes nec termius suis quos iam habere ceperant cõ¬
tenti totum orbem in puiciã redigere cupiunt Tuiꝰ rei gracia pom¬
ꝓcius clarissimꝰ coꝵ dux exercituũ gub̾naclm̃ in asiam iuscepit: to¬
luq pene orientẽ romanoꝵ imꝑio inbreui suscepit regibus ahis
mutatis aliis subactis inter ałia orientis xegna ulm uenieno

Expanded text:
molientis molestia deductus est, ut veneno se necare vellet, sed medicinis antea firmata natura non posset. Occisis itaque uxoribus ac filiabus suis, dum nullo veneni genere ipse, ut dixi, perire posset, militi iugulum prebuit, sicque LXXIIo etatis habens annos vita decessit nobisque miserae mortalium conditionis exempla reliquit. Fertur de ipso, quod, dum a filio suo regno pelleretur, ipse ex altissimo prospiciens muro exorabat filium, sed non est auditus. 'Quoniam', inquit, 'Farnaces mori Mitridatico terminato bello malisque tam socialibus quam civilibus sopitis factioneque Catilinae ad plenum abolita Romani se intra se cohibere non valentes nec terminis suis, quos iam habere ceperant, contenti totum orbem in provinciam redigere cupiunt. Cuius rei gratia Pompeius clarissimus eorum dux exercitum gubernandum in Asiam suscepit, totumque pene orientem Romanorum imperio in brevi subiecit, regibus aliis mutatis, aliis subactis. Inter alia orientis regna Hierusalem veniens
Abbreviated transcription (Latin):
mrio ab ur̃be condita. ccł iiͦ legati lartaginesũ quẽ uidõ¬
cius affrice caput longe lacoq iiẜauit / romã uenit
scdusꝙ interse cuitateo hxx due sirmanerũt Inus eciar
nox debito longius protactius fuit a sapca granda uensterã
me pcussit lapidibus bripdm dicdꝰ adtar reries qui ei ousru¬

Expanded text:
o ab Urbe condita CCCC°II° legati Cartaginensium, quae urbs tocius Affricae caput longe lateque imperavit, Romam veniunt fedusque inter se civitates hee duae firmaverunt. Tunc etiam nox debito longius protracta fuit, et saxea grando veris terram Romae percussit lapidibus. His dem diebus Artarxerses, qui et O
Abbreviated transcription (Latin):
clam incendi posse quo facto srangi laccdemonioꝵ uire nccqse
esset Qruod cariscidẽs cum aũdisse incõtionẽ magna exfpectatõne
uit dixitq per utile esse cõfiliũ qd toxnustõdes afferret
honescum Itaq Ademenicõ qd honestã nõ esset. id uec utile
quidem putauerũt totãq cam rem quã uec audietãt quĩdom
auctore ariscide ⁊cꝑudiauerũt Malis ergo suis sapientu/um
om̃i edocti alhenieses tandẽ didicere sit reo parue concordia ceci¬
tunt sic maximas dilabi exquo aꝑꝑet sãpientissimos quoq plꝰ
ab aliis protuse dictam nos breuitate cauia succiupimꝰ. Socrates
p̃cipuus philosopõoꝵ inp̃ malis motus ueneno ie irecasse ꝑ hibet᷑
qi tame nulla monimẽta librore dimisisse inuenit᷑ Unde
est tale dictum adhuc pplꝯs trãdigũ. Malo incordibus̃ honiinũ¬

Expanded text:
clam incendi posse; quo facto frangi Lacedaemoniorum opes necesse esset. Quod Aristides cum audivisset, in contionem magna expectatione venit dixitque perutile esse consilium, quod Themistocles afferrethonestum. Itaque Athenienses, quod honestum non esset, id ne utile quidem putaverunt totamque eam rem, quam ne audierant quidem, auctore Aristide repudiaverunt. Malis ergo auis sapientissimi omnium edocti Athenienses tandem didicere, sicut res parvae concordia crescunt, sic maximas discordia dilabi. Ex quo apparet sapientissimos quoque intab aliis profuse dictam nos brevitatis causa succinximus. Socrates precipuus philosophorum his malis motus veneno se necasse perhibetur. Qui tamen nulla monimenta librorum dimisisse invenitur. Unde eius tale dictum adhuc vulgo traditur: 'Malo in cordibus hominu
Abbreviated transcription (Latin):
ireuseo et srracusenos ingeccia ueło inter/ lacedemonioo
ebanoo spartanos attemenses xerxe dario nocho
tageerxe dcqub postmodum dicetur pecsarium reqid ꝰ ꝓpͣtce¬
athemensu odium maitantibꝰ con eos alias qua̃ noiaui urbes
Iuterim sero hoc cepit sersere malũ ut nobilissima illa ac famo¬
sissima ciuitas athemensiũ que nẽ ninꝰ ex su̾oꝵ sapia quam
Uirtute florueat funditus̃ peul ita ut ecĩã fedes mutare cogitaret
destructa fuerit Quõe romane eloquentie maximus auctor
Tullius in libro de officiis hos mo testatur Ahemenstes cũ ꝑsãrum
impctum nullo mõ posset sustinere scatuerũtq ut urbe ueluta

Expanded text:
inenses et Siracusanos, in Grecia vero inter Lacedemonios et Thebanos, Spartanos, Athenienses, Xerse, Dario Notho et Artarxerse, de quo postmodum dicetur, Persarum regibus propteAtheniensium odium incitantibus contra eos alias, quas nominavi, urbes. In tantum vero hoc cepit serpere malum, ut nobilissima illa ac famosissima civitas Atheniensium, quae non minus ex suorum sapientia quam virtute floruerat, funditus pene, ita ut etiam sedes mutare cogitarent, destructa fuerit. Quod Romanae eloquentiae maximus auctor Tullius in libro de Officiis hoc modo testatur: Athenienses, cum Persarum impetum nullo modo possent sustinere statu
Abbreviated transcription (Latin):
entes morent᷑ Samodo leoida cum suis occubiit. xerxe
abidum cõscendens uno tm̃̃ comitatus clieute in ꝑsãs rediit Mardomus¬
aut̃ cõmisso in boecia cum grccis deleris copiis rcgis opibus refcais
s captiõ tñ paucis uelud idus de naukagid iugere can¬
et mirim dictu p̾arum ex̾citus qui cadem die sub moninucale
duce in aria dimicabat iantũ sõcioꝵ diitruen ipãdie meridianis hoc
cango locorũ nauallo audire ꝓ uit . Auditaq despacõne cocreptus et
insugam uersuo est Sicꝙs subixc duobq precidentions regibus de illius̃
tantũ regĩi uiicerions deties nomies cẽtena nulia tribus oellis capta
muenioo Srecia quoq hanc uictoriam cum morte nuoꝵ ac discimĩe
maxio esc̃ adepia xerroo got bellis̃ intelicit geses suisc tõteptu
habitus/ ab artabano ỹfetto suo ocaditus Artalano item regno ꝑfuto

Expanded text:
entes morerentur. Eo modo Leonida cum suis occubuit. XersesAbydum conscendens uno tantum comitatus diente in Persas rediit. Mardonius commisso in Boetia cum Grecis prelio, deletis copiis regiisque opibus refertis castris captis, cum paucis velud nudus de naufragio fuEt mirum dictu, Persarum exercitus, qui eadem die sub Monimicale duco in Asia dimicabat, tantum sociorum discrimen ipsa die meridianis horis tanto locorum intervallo audire potuit, auditoque desperatione correptus et in fugam versus est. Sicque sub hoc duobusque precedentibus regibus de illius tantum regni visceribus decies novies centena milia tribus bellis rapta invenies. Grecia quoque hanc victoriam cum morte suorum ac discrimine maximo est adepta. Xerses tot bellis infeliciter gestis suis quoque contemptui habitus ab Artabano prefecto suo occiditur. Artabano item regno perfuncto
Abbreviated transcription (Latin):
Ano ab urbe condita ct. lxxu ͤ cũ obstuꝑrũ uiua defossa fuit ues/⁊¬
talis urego popilia. pata in regnũ succedens xorxes atheme
bellum parat Todes it in extritabilen malõꝵ texe̾ tratem
tam̃ dd otendendas mortaliũ miserias sumatim ca attingere uoio
ni cm̃ xerxi cũ in numerabili ac incrcdibili exercitu u
ad nuble milia armatoꝵ et ad mille. g. tas nauoõ lostratos et ad triũ
nullũ oueraria: nauium fuisse perhibetur aleouida sꝑqrtano ⁊
circumifundi cernerat dimissis sociis cũ suuis tãtã qui dt fuere memera¬
bili illos aimianõ illo eloquio prandete cũ inferis cenaturi iãtũ audẽs
aggredi exercitũ tota nocte una sequẽtisq ꝑtem dici hosc̾eõ cecidit adeo ut
nõn corũ ut pote qui in nullo se defendentes mutuis eciã se cededãt ix
nerious ꝓpriis lassati laboribus ipsi qui uictores extiterant non ꝑcussi

Expanded text:
Anno ab Urbe condita CC°LXX°V°, cum ob stuprum viva defossa fuit VesAnno ab Urbe condita CC°LXX°V°, cum ob stuprum viva defossa fuit Vestalis virgo Popilia, patri in regnum succedens Xerses Atheniensibus bellum parat. Tedet bic inextricabilem malorum texere cratem, tamen ad ostendendas mortalium miserias summatim ea adtingere volo. Tunc enim Xersi cum innumerabili ac incredibili exercitu, utpote qui ad mille milia armatorum et ad mille ducentas naves rostratas et ad trium milium onerariarum navium fuisse perhibetur, a Leonida Spartanorum circumfundi cerneret, dimissis sociis cum suis tantum, qui DCti fuere, memorabili illo animans eos eloquio: ' Prandete, cum inferis cenaturi', tantum audens aggredi exercitum tota nocte una sequentisque partem diei hostes cecidit, adeo ut non eorum ictibus, utpote qui in nullo se defendentes mutuis etiam se cedebant vulneribus, sed propriis lassati laboribus ipsi, qui victores extiterant, non percussi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphx̃ias cecuissẽ nec rcgnũ ploriusse̾ excepto ursu filio ferach qui
alemonis Iccanõ opus librũ quẽ fãpietie uotant scaipđ et macha¬
dus quoꝵ alii paciencia alii fortuũdine ꝑlege dei fortit stcreeint
Sautos iuenies qui dictis uel factis nł ꝑb̾ataõ tiuies ierl̃n meruerint
tompoutari ¶labuerũt tñ ꝑꝯmiodũ redos quos suo loco poneꝯ ⁊ sãd non
tam claros ut detatalogo meruetĩt ẽse prioꝵ Carius p̾mo cabilonios
iugũ dnãcionis ꝑsarũ excute̾ uolentes repssit Sehint regi stytharũ
altayro coqd filia cuis sibi in mat̾monio copiuare nollet bellũ
indixit. dtcᵗᵃ q armatorũ uiꝰ amore mulercule inꝑiculo posuit ubi
amissis lxxxͭ imiuba cantra atgeniensc̃o co qd seythis. ionas in
auxiliũ mmisisset ꝑcinctũ mouit Athemensẽs gͦ cũ .x. milibꝰ ĩ tampis
cctõs infugam Uertunt poit hec cum bellũ rursus inscauraret dariuo¬
rnuus qt succissitqs ei filius cius rerxes x

Expanded text:
Syrach, qui Salemonis sectans opus librum, quem Sapientiae vocant, scripsit, et Machabeis, quorum alii patientia, alii fortitudine pro lege Dei fortiter steterunt, paucos invenies, qui dictis vel factis inter probatos cives Hierusalem meruerint computari. Habuerunt tamen et postmodum reges, quos suo loco ponemus, sed non tam claros, ut de catalogo meruerint esse priorum. Darius primo Babylonios iugum dominationis Persarum excutere volentes repressit, dehinc regi Scytharum Anthyro, eo quod filiam eius sibi in matrimonio copulare nollet, bellum indixit DCCtaque milia armatorum unius amore mulierculae in periculo posuit. Ubi amissis LXXX milibus contra Athenienses, eo quod Scythis Ionas in auxilium misissent, procinctum movit. Athenienses ergo cum X milibus in campis ceteros in fugam vertunt. Post haec cum bellum rursus instauraret, Dariurtuus est, successitque ei filius eius Xerses. XVII.
Abbreviated transcription (Latin):
iustinus hoc mõ bãctagineses uernacñ atq intestinũ malũ
somꝑ interse habuere discordĩa Qruai felicit exagitance milla
⁊ tempora uel foris prospera uel domi qͥetat duxelut¬

Expanded text:
u Iustinus h o c m o d o: 'Kartaginenses vernaculum atque intestinum malum u Iustinus h o c m o d o: 'Kartaginenses vernaculum atque intestinum malum semper inter se habuere discordiam. Qua infeliciter exagitante nulla umquam tempora vel foris prospera vel domi quieta duxeru