comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
responsum ẽ dari . & qũo hȩ nup¬
tie feliciter cesserant. institutũ
est ut in omnib nuptiis talami
nomen uter&ur. aegyptii quoq
lingua sua loca. inquib nubentes
suc cedunt & incubant thala¬
mum nominant. Cenaculum
dictum a communione uescendi
Unde & coenobium congregatio.
Antiqui enim publice & incommune
uescebantur. nec ullius conuiuiũ
singulare erat. ne in occulto de¬
litiae luxuriam gignerent .
Triclinium est cęnaculum atribus
lectulis discum bentium dictum.
apudu&eres enim in loco ubi con¬
uiui apparatus exponebatur.
tres lectuli stratierant. in qui¬
bus discumbentes aepulabant᷑.¬
Clinion enim grece lectum uel
accubitum dicitur . & quo con¬
fectum est ut triclinium dice¬
r&ur. Cella dicta quod nos
occult& & cel&. Cubiculum
uero quod eo cubamus atq dor¬
mientes requi escamus Cubile
aũ cubandi locus est Secessus.
quod sit locus secretus idẽsine
accessu. Diuersorium dictum.¬

Expanded text:
responsum est dari, et quoniam hae nupresponsum est dari, et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalassii nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca in quibus nubentes succedunt et incubant thalamum nominant. 7. Coenaculum dictum a communione vescendi, unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice, et in commune vescebantur, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. 8. Triclinium est coenaculum a tribus lectulis discumbentium dictum; apud veteres enim in loco ubi convivii apparatus exponebatur, 218 tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur; κλίνη enim Graece lectus, vel accubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceur. Cella dicta quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Di
Abbreviated transcription (Latin):
salsus. quiolim conficiebat᷑ expisce
quem grecigaron uocant. et quã uis
nunc ex infinito genere piscium
fiat. nomen tam̃ pristinũ retin&
a quo initium sumpsit. Li quamen
dictum eoquod soluti insal samento
pisciculi. eundem humorem liquant
cuius liquor appellatur salsugo.
uel muria. Proprie aũ muria dicit᷑
a qua sale commixta effectaq gustu
inmodum maris. Sucus dicti quod
sacco exprimant᷑. Vttisanȩ. Tisanȩ
Tema. Aporema. grecauocabulas.¬
III. DEUASIS. AESCARIIS

Expanded text:
salsus, qui olim conficiebatur ex pisce salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commixta, effectaque gustu in modum maris. Sucus dicti quod sacco exprimantur, ut ptisanae. Ptisana, zema, apozema Graeca vocabula sunt. De vasis escariis
Abbreviated transcription (Latin):
parte musti amissa quod reman
serit carinũ est. cui contraria
saba ẽ quȩ feruendo ad tertiam
redacta descenderit. Siceraẽ
omnis potio qua extrauinum ine¬
briari potest. cuius lic& hebreũ¬
nomensit. tamen latinũ sonat
peo qđ ex suco frum̃ti ł pomorum
conficiat᷑ aut palmarũ fructus in
liquorem exprimantur. coctisq
frugib aqua pinguior quasi sucus
colatur. & ipsa potiosicera nuncu¬
batur. Ceruisa. acerere id est
fruge uocata. est enim potio ex se¬
mnib frumenti. uario modo con¬
fecta. Celia acalȩ faciend o uocata
est enimpotio exsuco tritici ꝑartẽ
confecta. Suscitat᷑ enim ignea illa
uis germinis. made factae frugis.
ac deinde siccat᷑. & post infarinam
redacta. molli suco admisc&. quofer¬
mentato sapor austeritatis. &calor
ebri&atis adicit᷑. Quȩfit in his partib
hispanȩ cuius ferax uini locus nonẽ.
Fex dicta quod sese uasis mergendo
affigat. Carũ est liquor piscium

Expanded text:
parte musti amissa quod remparte musti amissa quod remserit carenum est, cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. 16. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latinum sonat pro eo quod ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi succus colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. 17. Cervisia a Cerere, id est, fruge vocata. Est enim potio ex seminibus frumenti vario modo confecta. 18. Caelia, a calefaciendo appellata. Est enim potio ex succo tritici per artem confecta. Suscitatur enim ignea illa vis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscitur, quo fermentato sapor austeritatis et calor ebrietatis adicitur. Quae fit in his partibus Hispaniae cuius ferax vini locus non est. Fex dicta, quod sese vasis emergendo adfigat. Garum est liquor piscium
Abbreviated transcription (Latin):
Actum prouinciȩ boeticȩ rusticiꝰ agnum¬
uocant. Porcam uero boetici .xxx. pe¬
dum latitudine. & lxxx. longitudine
Sed porca est quȩ in arando exstat. quod¬
defossum ẽ lira. Galli. candetum appel¬
lant. In areis urbanis spatium .c.
pedum quasi centa tetum. In agrestib
uocant. Porro stadialis ager hab&
passus .cxxv. iđ pedes. dcxxu. cuius
men sura octies conputata. miliarium
facit. qui constat quinq mlia pedibus.
Centuria aũ agerest ducentorũm iugerũ
retnuit. Innumero enim centuriȩ mul¬
tiplicatȩsunt. sed nomen mutare non
potuerunt

Expanded text:
Actum provinciae Baeticae rustici acnuocant. Porcam idem Baetici triginta pedum latitudine et octuaginta longitudine Sed porca est quod in arando extat; quoddefossum est, lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibusvocant. Porro stadialis ager habet passus CXXV, id est pedes DCXXV; cuius mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est dpristinum retinuit; in numero enim centurie multiplicate sunt, sed nomen mutare non potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nicat cum uo cabulo pristinigene¬
ris. quia quod fuit non est. Arige¬
tina uasa. & a retio municipio
italiȩ dicunt᷑ ubi fiunt. Sunt enim
rubra. Dequib sedulius. Rubra
quod appositũ. testa ministrat holus.
Samiauasa quidã putant ab op¬
pido samo grecię habere nomen
Alii dicunt cretã eẽ italiȩ quȩ
non longe aroma nascit᷑ quȩ sami a
appellatur. Celata uasa argentea
ł aurea sunt signis eminentiorib
intus ł extra ex pressa acęlo uo¬
cata. quod est genus ferramenti
quod uulgo cilionem uocant. Cri¬
sen dicta uasa deaurata grecũ est
Anaglipha quod superius sint
cie scuti. unde & scutella. Postea
discus uocatus quod d& ȩ̨scas idẽ
apponat. aquo & discumbentes
quod iaceant. Messo riũ uocãtũ
am̃sa ꝑdiriuationem. qua sim̃¬
soriũ. Parabsis quad rangulũ
& quadri laterum uas idẽ paribi
ab sidis. Patena quod dispansis
ra posita. Hinc & conca. sed illa
cauata. ista concaua. sic & greci

Expanded text:
nicat cum vocabulo pristini genenicat cum vocabulo pristini generis, quia quod fuit non est. 5. Aretina vasa, ex Aretio municipio Italiae dicuntur, ubi fiunt; sunt enim rubra. De quibus Sedulius: Rubra quod appositum testa ministrat olus. 6. Samia vasa quidam putant ab oppido Samo Graeciae habere nomen. Alii dicunt cretam esse Italiae, quae non longe a Roma nascitur, quae samia appellatur. 7. Caelata vasa argentea, vel aurea sunt, signis eminentioribus intus, extrave expressa: a coelo vocata, quod est genus ferramenti, quem vulgo cilionem vocant. 8. Chrysendeta vasa deaurata, Graecum est. Anaglypha, quod superius sint cie scuti; unde et scutella. Postea discus vocatus, quod det escas, id est, apponat. A quo et discumbentes quod jaciant. 10. Messorium vocatum a mensa per derivationem quasi mensorium. 498 Parapsis, quadrangulum, et quadrilaterum vas, id est, paribus absidis. Patina, quod dispansis ra posita. Hinc et concha, sed illa cavata, ista concava: sic et Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
Portemia nauicula syriatici generis
lata &sine carina. aportando
uocata. Utuntur his in pannonia.
Trabariȩ amnice naues quȩ ex singu¬
lis trabib cauantur. Quȩ alio no¬
mine littorariae uocant᷑. Haec
& cautice exuno ligno cauato facte
Et inde cautice quia aquat tuor
usq ad decem homines. capiunt.
DEPARTIBUS NAUIUM.
ETARMA MENIS

Expanded text:
Portemia navicula Syriatici generis Portemia navicula Syriatici generis lata et sine carina, a portando vocata. Utuntur his in Pannonia. Trabariae amnicae naves quae ex singulis trabibus cavantur, quae alio nomine litorariae dicuntur. Haec et caudicae, ex uno ligno cavato factae; et inde caudicae quia a quattuor usque ad decem homines capiunt. De partibus navium et armamentis
Abbreviated transcription (Latin):
oequa libi istoria. Gens inquit saxonũ
mio paronib non uirib: nituntur.
fugȩ potius quã bello parati.
Celones quos greci celecras uocant
idest uelo ces. biremes. łtriremes.
agiles & administerium classis aptȩ
cana celonis. Biremes aũ naues s
habentes remorum ordinẽ geminũ.
iriremes & quadriremes trium ł quat¬
tuor ordinum. sic & penteres &
exeres. qui nos ł senos ordines ha¬
bentes. Actuariȩ nauess̃ quȩ uelis
simul & remis agunt᷑ ppogauus.
in qua equos trans uehere solitum
est. Uontonium nauigium flumi¬
nale. tardum & graue. quod non¬
nisi remigio ꝑgredi potest. hinc
& traiectus idest extextus. ẽ enim
latus. unde & tran& hnadicitur
extentus funis. Limbus nauicula
breuis quȩ alia appellatione dicit᷑
& cumba & caupolus. sicut & lintris
idẽ carabus. qua in pado paludibq
utuntur. Carabus parua sca fac
exiumine facta quȩ contectacrudo
coriogenus nauigu preb&.

Expanded text:
De qualibus Historia 'Gens,' inquit, 'Saxonum De qualibus Historia 'Gens,' inquit, 'Saxonum mioparonibus, non viribus nituntur, fugae potius quam bello parati.' Celoces, quas Graeci κέλητας vocant, id est veloces biremes vel triremes, agiles et ad ministerium classis aptae.cana celocis. Biremes autem naves sunt habentes remorum ordinem geminum. Triremes et quadriremes trium et quattuor ordinum. Sic et penteres et hexeres, quinos vel senos ordines habentes. Actuariae naves sunt quae velis simul et remis aguntur. Hippagogus, in quo equos transvehere solitum est. Pontonium navigium fluminale tardum et grave, quod nonnisi remigio progredi potest. Hic et traiectus, id est extentus: est enim latus; unde et transenna dicitur extentus funis. Lembus navicula brevis, quae alia appellatione dicitur et cymba et caupolus, sicuid est carabus, quem in Pado paludibusque utuntur. Carabus parva scapha ex vimine facta, quae contecta crudo coreo genus navigii praebet.
Abbreviated transcription (Latin):
nauigiũ. Dromo aũ adecurrendo
dictus. Cursum enĩ greci domum
uocant. siue adromedis. Cassis
dictaẽ. agreto uocabulo. AΠOTΟON
ΚAΛOΝ id est lignis. Unde &talones
nauiculȩ quȩ ligna militib. portant
tesui. anchoris & instrum̃tis reli¬
quis nauium. uehendis sit aptus.
Faselus ẽ nauigium quod noscor¬
rupte baselũ dicimus. De quo uirg
dicitur. Scopos enĩ latine intende¬
re dicit᷑. Barcaẽ quȩ cunctanauis
cõmercia adlitus portat. Hanc na¬
uis in pelago ꝓpt̃nimias undas suo
suscipit gremio. Ubi aũ appropin¬
quauerit portui. redd& iucẽ barca
naui. quã accepit inpelago. Paro
nauigiũ pyratarũ aptũ & ex hisita
uocatũ. Cicero. Tunc sefluctigero
tradit mandatq paroni. & alibi.
Mio paro quasiminimus paro est eñi
scafa ex uimine facta quȩ contecta
crudo corio genus nauigii p̃b&. qualib
utunt᷑ germaniorum pyratȩ in oce
ani littorib ł paludib obagilitatẽ

Expanded text:
ntur. Dromo autem ab excurrendo ntur. Dromo autem ab excurrendo dictus: cursum enim Greci dromum vocant sive a dromedis. Classis dicta est a greco vocabulo apo tu calon, id est lignis: unde et calones navicule, que ligna militibus portantte sui anchoris et instrumentis reliquis navium vehendis sit aptus. 17. Phaselus est navigium quod nos corrupte baselum dicimus. De quo Virgidicitur, σκοπεῖν enim Latine intendere dicitur. 19. Barca est, quae cuncta navis commercia ad littus portat. Hanc navis in pelago propter nimias undas suo suscipit gremio. Ubi autem appropinquaverit portui, reddit vicem barca navi quam accepit in pelago. 20. Paro navigium piratarum aptum, et ex iis ita vocatum, Cicero: Tunc se fluctigero tradit, mandatque paroni. Et alibi: bus. 418 21. Myoparo, quasi minimus Paro. Est enim scapha ex vimine facta, quae contexta crudo corio genus navigii praebet, qualibus utuntur Germanorum pani litoribus vel paludibus ob agilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ peritũ. sapientem. strenuũ.
qui continere & gubernarenouit
propter maritima pericula & casus.
unde est illud salamonis. intelle
pelagiq incertic petentes. ꝑuium
mare. usib. humanis fecerunt
Patis primum & antiquissimum naui¬
gii genus. erudib tignis as serib q:
consertum. ad cuius similitudinem
fabricatȩ naues ratauriȩ dictę
Nunc aũ rates. ab usiuenaues. nam
ꝓpriȩrates s conexȩ inuicẽ trabes.
Trieris nauis magna. quã greci dul¬
conẽ uocant. Dequa inesaia. non
transibit ꝑ eam trieris magna.
Carpasia nauis. acarpados insula no¬
minata. sicut arodo. rodia. sicut
abalexandria alexandra
Li burneȩ dicte alibia. naues enims
Ibis liburnis. int̃ alta nauium
Postratȩ naues uocate. ab eo qđ in
fronte rostra ęrea habeant. ꝓpt̃
scopulos neferiant᷑ & collidantur.
Longe nauesunt quas dromones uocamꝰ
dicte eo quod longiores sint caeteris.
Quib contrarius musculus. curtum

Expanded text:
id est peritum, sapientem, strenuum, id est peritum, sapientem, strenuum, qui continere et gubernare novit propter maritima pericula et casus. Unde est illud SalomonisProv. 1,5:pelagique incerta petentes pervium mare usibus humanis fecerunt. Rates primum et antiquissimum navigii genus e rudibus tignis asseribusque consertum; ad cuius similitudinem fabricatae naves ratariae dictae. Nunc iam rates abusive naves; nam proprie rates sunt conexae invicem trabes. Trieris navis magna, quam Graeci durconem vocant. De qua in Esaia33, 21: 'Non transibit per eam trieris magna.' Carpasia navis a Carpatho insula nominata, sicut a Rodo Rodia, sicut ab Alexandria Alexandrina. Liburnae dictae a Libyis; naves enim sunt sEpod. 1, 1: Ibis Liburnis inter alta navium. Rostratae naves vocatae ab eo quod in fronte rostra aerea habeant propter scopulos, ne feriantur et conlidantur. Longae naves sunt quas dromones vocamus, dictae eo quod longiores sint ceteris: cuius contrarius musculus, curtum
Abbreviated transcription (Latin):
rtium quarundam uocabu la
quib: aliquid fabricatur. ł in¬
strumenti artificũ. ł quemi¬
nisterium exhibent atq aliquid
huiuscemodi deinceps ex parte
notanda studui. Artifex gene¬
rale nom̃. uocatus quod artẽ faciat.
sicut aurifex qui aurum. faxo
enim ꝑfacio antiqui dicebant.¬
Nauclerus dominus nauis est appel¬
latus ita quod nauis in sorte ei sit
Cleros enim grece. sors dicit᷑. Ce¬
teri aũ innaue incontribunati¬
one sunt. Cubernio qui & guber¬
nator quasi cohibernator. quod co¬
hibeat prudentia sua iberna idẽ
tempestates maris. Nauta anaue
dictus ꝑ diriuationem. Nauita aũt
pnauta poetice ꝑdyeresin dicit᷑.
sicut mauors ꝓmars. nam rectum ẽ
nauta. Remex uocatus. qđ remũ
gerit. Sic aũ remex quomodotu¬
bex dicit᷑ nominatiuo casu.
Epipata greco nomine appellatus
qui latine dicitur suꝑueniens.
hic nihil hab& negotii. sed naulo
data in alias terras transire disponit.
Na uem quidam ꝑhibent dictã
Ieo qđ gnauum rectorem inquirat.

Expanded text:
Artium quarumdam vocabula, quibus aliquid fabricatur, vel instrumenta artificum, vel quae ministerium exhibent, atque aliquid hujuscemodi, deinceps ex parte notanda studui. 2. Artifex generaliter vocatus, quod artem faciat, sicut aurifex, qui aurum. Faxo enim Nauclerus dominus navis est appellatus: ita quod navis in sorte ejus sit. Cleros enim Graece sors dicitur. Caeteri autem in navi in gubernatione ejus sunt. Gubernio, qui et gubernator, quasi cohibernator, quod cohibeat prudentia sua hiberna, id est, tempestates maris. Nauta a nave dictus per derivationem: navita autem pro nauta poetice dicitur: sicut Mavors pro Mars: nam rectum est nauta. Remex vocatur, quod remum gerit: sic autem remex, quomodo tubex, dicitur nominativo casu. Epibata Graeco nomine appellatur, qui Latine dicitur superveniens: hic nihil habet negotii, sed naulo dato Navem quidam perhibent dictam eo quod navum rectorem quaerat,
Abbreviated transcription (Latin):
quodtam quam caelatum uas
ueluti signa. Namcelatum dicitur
uas. quod signis eminentioribus
refulg&. Distinxit enim eum ds̃
claris luminibus & impleuit. solis
scilic& edunae orbae fulgenti
& astrorum micantium splenden¬
PTAI. idest auidendo. eo quod aer
perspicuus sit & adspeculandum pu¬
rior. Caelum aut̃ inscripturis scĩs
ideo firmamentum uocatur quod sit
cursusyderum & ratis legibus fixisq
firmatum: Interdum & caelum pro
aere accipitur. ubiuenti &nubes
& procellae & turbines fiunt.
Lucrecius. caelum quod dicitur
pellat. Cummani festum sit aues in
aere uolare & nos in consu&udine.
hunc aerem caelum appellamus. ⁊¬
Nam cum desereno. ł nubilo quae¬
rimus aliquando dicimus qualis
st aer÷ aliquando quale
est caelum.¬
U. DEPARTIBUS CAELI

Expanded text:
quod tanquam caelatum vas veluti signa: nam caelatum dicitur vas, quod signis eminentioribus refulget. Distinxit enim illud Deus claris luminaribus et implevit, sole scilicet et luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium splendenea, id est a videndo, eo quod aer perspicuus sit et ad speculandum purior. Coelum autem in Scripturis sanctis ideo firmamentum vocatur, quod sit cursu siderum, et ratis legibus fixisque firmatum. Interdum et caelum pro aere accipitur, ubi venti et nubes et procellae et turbines fiunt. Lucretius 4, 133: Caelum, quod dicitur pellat, cum manifestum sit aves in aere volare; et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus. Nam cum de sereno vel nubilo quaerimus, aliquando dicimus, 'qualis est aer?', aliquando, 'quale est caelum?' De partibus caeli
Abbreviated transcription (Latin):
rũ erat. Postea quam eandem
regionem romani potiti sunt.¬
&iam latissimis collib ꝓpagata
est. Stirpis similis utt. foliis
similis rutȩ. sed albi diorib
semꝑq madentibus. arbor aũ¬
balsamum. lignũ eius xilobulsa¬
mum dicitur. fructus siue sem̃.
carpo balsamum. Iucus opobal¬
samum. Quod ideo cũ adiectione
signi ficat᷑. eo quod ꝑcussus fer¬
reis uirgulis cortex ligni. ꝑcas¬
uernas eximu odoris guita dis¬
tillat. Cauerna enĩ grecoser¬
mone. ope dicit᷑. Cuius guit̃a
ad ulterant. admyxto cyprino
oleo uel mellȩ. Sed sincerus
ꝓbatur amelle. sicũ lacte coa¬
go lauerit. Aboleo si instilla¬
tus aquȩ. aut admixtus. facile
fuerit resolutus. Prȩterea & si
la neae uestes. ex ipso pollutae
non maculant᷑. Adulteratus qui¬
dem. neq cum lacte coagulat¬
& ut oleum inaqua suꝑnatat &
uestẽ maculat. Balsa ma aũ sipura
fuerint. tantã uĩ hab: Iutsisol incan¬
duerit. sustineri in mani non possint.

Expanded text:
rum erat. Posteaquam eandem rum erat. Posteaquam eandem regionem Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est, stirpe similis vitis, foliis similis rutae, sed albidioribus semperque manentibus. Arbor aubalsamum, lignum ejus xylobalsamum dicitur; fructus sive semen carpobalsamum, succus opobalsamum: quod ideo cum adjectione significatur, eo quod percussus ferreis vinculis cortex ligni per cavernas eximii odoris gutta distillat. Caverna enim Graeco sermone ope dicitur, cujus guttam adulterant admixto cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillatus aqufuerit resolutus, praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat et ut oleum in aqua supernatat et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent ut, si sol excanduerit, sustineri in manu non possint.
Abbreviated transcription (Latin):
uirgarũ. Nam quod incrassitu¬
dinẽ extendit᷑. dispectui est.
Q uod uero gratilius ꝓuenerit exinu.
quod cum frangitur. uisibile spira¬
mentũ emittit. adimaginem
nebulȩ seu pulueris. Amomũ
uocatum. qđ ueluti odorem cinic¬
momi referat. Nascit᷑ insyria
& amenic. frutex botruosũ.
sem̃ reddens sibi conexũ. Flore
albo ueluti uiole. folus similib
brioniȩ. odore &iam bono. som¬
nos sua uificat. Cassia nascit᷑
in arabia. uirga robusti corticis.
& purpurei : foliis ut piperis.
Est aũ uirtute cinam omi similis.
sed potentia inferior. Undeꝓ
cinamomi uice. duplex ei pondus
in medicamentis admisc&ur.
Calamus a romaticus. asimilitudi¬
ne calami. usualis uocat᷑. Gignit᷑
in india. multis modis genicu¬
iatus. fuluus flagrans sp̃s suaui¬
tate. Qui cum frangit᷑. in multas
fit partes scisilis. Similans gustu
cassiam. cũ leui acrimonia remor¬
denti. Balsami arbor iniudȩa.
intra terminos tantũ uiginti iuge¬

Expanded text:
virgarum. Nam quod in crassituvirgarum. Nam quod in crassitudinem extenditur, despectui est; quod vero gracilius provenerit, eximium. Quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit ad imaginem nebulae seu pulveris. Amomum vocatum quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia, frutex botruosum semen reddens sibi conexum, flore albo veluti violae, foliis similibus brioniae, odore etiam bono; somnos suavificat. Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde et pro cinnamomi vice duplex eius pondus in medicamentis admiscitur. Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatus. Gignitur in India multis nodis geniculatus, fulvus, fragrans spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordenti. Balsami arbor in Iudaea intra terminos tantum viginti iuge
Abbreviated transcription (Latin):
colȩ regionis illius. cumma¬
ture fuerint incendunt. &
serpentes igne fugantur. Etin¬
de ex flamma nigrũ piper
efficitur. Nam natura piperis
alba ẽ. Cuius quidem diuer¬
sus est fructus. Nam quod inma
tu rum est. piper longum uocat᷑
quod incorruptum abigne .pi¬
per album. Quod uero cute
rugo sa. & horrida fuerit
excalore ignis trahit. colorem.
& nomen. Piper sileue uetustũ
est. si graue nouellum. Vitan¬
da est aũ mercatorum fraus.
Solent enim uetus tissimo piperi
humetto. Argenti spumã: aut¬
plum bum aspergere ut ponde¬
rosum fiat. Aloe in india atq
arabia gignit᷑. arbor odoris sua¬
uissimi. ad summi. Deniq lignũ
eius. uice tymi amatum altarib
adol&ur. Unde & nom̃ traxisse
creditur. in amomũ dictũ qđ
cortex ei inmodũ cannę̧ sit rotun¬
dus & gracilis. Cignitur aũ in in¬
diȩ. & et hiopiae regionibus.
Frutice breui. duorũ tantum
cubitorum. Colore subnigro
uel cynerco. tenuissimarum

Expanded text:
colae regionis illius, cum macolae regionis illius, cum maturae fuerint, incendunt. Et serpentes igne fugantur, et inde ex flamma nigrum piper efficitur. Nam natura piperis alba est, cujus quidem diversus est fturum est, piper longum vocatur: quod incorruptum ab igne, piper album: quod vero cute rugosa et horrida fuerit, ex calore ignis trahit et colorem et nomen. Piper si leve est, vetustum est: si grave, novellum. Vitanda est autem mercatorum fraus: solent enim vetustissimo piperi humeplumbum aspargere ut ponderosum fiat. Aloa in India atque Arabia gignitur, arbor odoris suavissimi ac summi. Denique lignum ipsius vice thymiamatum altaribus adoletur; unde et nomen traxisse creditur. Cinnamomum dictum quod cortex eius in modum cannae sit rotundus et gracilis. Gignitur autem in Indiae et Aethiopiae regionibus, frutice brevi, duorum tantum cubitorum, colore subnigro vel cinereo, tenuissimarum
Abbreviated transcription (Latin):
calamitis. pinguis. resinosa
odoris iocundi. hu mecta. &ue¬
luti mellosum liquorememittens.
torax aũ dicite. quod sit guita
arboris ꝓfluens & congelata.
N am greci stiriam guitam uocant.
dicit᷑. idella indiȩ & arabie
arbor. cuius lacrima melior
arabica. Est enimlucida sub¬
albida. leuis. pinguis. aequalit̃
cȩrea & quȩ facile molliat. neq
ligno uel terrȩ com mixta.
amara. odoris boni. Nam ex in¬
dia sordida est & nigra. & ma¬
iori gleba. Adulteratur enim
admixto gummi. que nonita
amarificat gustu. Mastix
arboris lentisci gutta est hȩc
grano mastix dicta. Qui ain mo¬
dum granorum ẽ. Melior aũ
Sinachio insula nascitur. odoris¬
boni. candoris cerȩ punice
Un de & splendorem guttis pul¬
chrificat. Adulterat᷑ interdũ
resina. uel thure. Piperis
arbor nascit᷑ inindia. in late¬
it montis cauçasi. quisoli ob¬
uersus ẽ. Folia ad uineperi
simi litu dinem. cuiuus siluas
serpentes custodiunt. sed in¬

Expanded text:
calamites, pinguis, resinosa, calamites, pinguis, resinosa, odoris iucundi, humecta et veluti mellosum liquorem emittens. Storax autem dicta quod sit gutta arboris profluens et congelata. Nam Graeci stiriam guttam dicunt, dicitur. Bdellium Indiae et Arabiae arbor, cuius lacrima melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, levis, pinguis, aequaliter cerea, et quae facile molliatur, neque ligno vel terrae commixta, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est et nigra et maiore gleba. Adulteratur autem admixto gummi, qui non ita amarificat gustum. Mastix arboris lentisci gutta est. Haec granomastix dicta, quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula boni, candoris cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur autem interdum resina, vel thure. 8. Piperis arbor nascitur in India, et in latere montis Caucasi, quod soli obversum est, foliis ad juniperi similitudinem. Cujus silvas serpentes custodiunt, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
Cummi uero li quescit calefactũ.
us aũ atundendo dictũ. hoc&
libanum uocatum amonte arabiȩ
ubi sabei sunt. Nam monseorũ
libanus dicitur ubi tura colligunt᷑.
Mirra arbor arabiȩ altitudinis
quinq. cubitorum. similis spine
quã ac hantum dicunt. cuius
gutta uiridis atq amara. Unde
& nomen accepit myrra. gutta
eius sponte manans. preciosi
or est. Elicita ecorticis uulnere
uilior iudicatur. sarmentis eiꝰ.
arabes. ignes fouent. Quorũ
fumo satis noxio nisi adodorẽ
storacis occurrant. plerumq
in sanabi les morbos contrahunt.
Myrra aũ trocoditȩ ab insula
arabiȩ dicta. ubi melior colli¬
gitur &purior. Storax arbor
arabiȩ similis. mali cidonu
Cuius uirgulȩ intra canicule ortũ.
cauernatum lacrimam fluunt.
Distillatio eius interram cadens.
munda non est. sed cum ꝓpriȩ
corticis scrobe seruat᷑. Illa aũ
quȩ uirgis & calamis in heserit.
munda ẽ & albida. De hinc ful¬
ua fit. solis causa. & ipsa storax

Expanded text:
gummi vero liquescit calefactum. gummi vero liquescit calefactum. Tus autem a tundendo dictum. Hoc et libanum vocatum a monte Arabiae, ubi Sabaei sunt. Nam mons eorum Libanos dicitur, ubi tura colliguntur. Myrra arbor Arabiae altitudinis quinque cubitorum, similis spinae quam ἄκανθον dicunt: cuius gutta viridis atque amara; unde et nomen accepit myrra. Gutta eius spon ex ea sudor est: elicitus corticis uulnere uilior iuArabes ignes fovent, quorum fumo satis noxio, nisi ad odorem storacis occurrant, plerumque insanabiles morbos contrahunt. Myrrha autem Trogodyte ab insula Arabiae dicta, ubi melior colligitur et purior. Storax arbor Arabiae, similis mali Cydonii, cuius virgulae inter Caniculae ortum cavernatim lacrimam fluunt. Distillatio eius in terram cadens munda non est, sed cum propriae corticis scrobe servatur. Illa autem, quae virgis et calamis inhaeserit, munda est et albida, dehinc fulva fit solis causa. Et ipsa storax
Abbreviated transcription (Latin):
& hec buxus dicat᷑. Nam suꝑ¬
fluã quidam uolunt. facere dis¬
cretionem. ut hȩc buxus de ar¬
bore dicamus. buxum uero
romata sunt. quȩq. flagran¬
tis odoris india uel arabia
mittit. siue aliȩ regiones.
nomen aũ aromata traxisse uiden¬
tur. siue qđ aris imposita. diui¬
nis inuocationib apta uideant᷑.
siue quod sese aeri inserere acmis¬
ceri ꝓbant᷑. Nam quid est odorꝰ.
nisi aer contactus. Ihus arbor
arabiȩ in mensa atq ramosa. le¬
nissimi corticis ramis adaceris
qualitatem. amigdalȩ modo
sucũ aromaticum fundens. albũ
& masticatione uelut inpuluere.
resolutum. & tum frangitur intus
pingue. & igni ad positum. facile ar¬
descens. Et appellat᷑ aput nos mas¬
culum. eo quod sit natura rotundũ.
inmodum testiculorum. Reliquũ¬
planum & pene scabro sum minus
oprimũ. Adulterat᷑ aũ. mixta raesina
siue gummi. Sed dinoscitur sua
propri&ate. Namtus igni in po¬
situm ardescit. resina fumescit.

Expanded text:
et haec buxus dicatur. Nam supet haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero  Aromata sunt quaequae fragrantis odoris India vel Arabia mittit, sive aliae regiones. Nomen autem aromata traxisse videntur, sive quod aris inposita divinis invocationibus apta videantur, seu quod sese aeri inserere ac misceri probantur. Nam quid est odor nisi aer contactus? Tus arbor Arabiae inmensa atque ramosa lenissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem, amygdalae modo sucum aromaticum fundens album et masticatione veluti in pulverem resolutum, et cum frangitur, intus pingue et igni adpositum facile ardescens. Et appellatur apud nos masculum, eo quod sit natura rotundum in modum testiculorum. Reliquplanum et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur autem admixta resina sive gummi, sed dinoscitur sua proprietate. Nam tus igni inpositum ardescit, resina fumescit,
Abbreviated transcription (Latin):
nium prȩstantior. Ad fertur aũ
exarabie patria. atq uidea & siria.
cypro. & affrica ex insulis quoq
crcladibus. Secunda ẽ lentiscina
quȩ mastix uocatur. Haec ex
chio insula deportatur.
Tertia pinalis. quarum alia pitina
alia piccina. alia liquida alia
arida. & ad ferunt᷑ extirrena
co lophonia. Unde &iam nom̃.¬
resina colophonia sumpsits.
Pix grecum nomenẽ. quã illi
pisam uocant. Alii uolunt
expino picem uocari. hȩc agre¬
cis appellat᷑ clodonia. nos rama¬
lem dicere possumus. cuius ꝓba¬
bilis. splendens. lenis & munda
Creandarum arborum natura¬
lit̃ tria sunt genera. aut enim
sua sponte nascunt᷑. aut ex se¬
minib fortuitu iacentibus
surgunt. aut exradicib pulu¬
lant. Nam c&era usus inuenit
fauente natura. Omnia poma
Omnia po ma
latini. neutri generis eẽ dicunt
arbores aũ feminini feresunt
generis. exceptis paucis. ut hic
oleaster. hoc siler. Uirgilius ut
mollesiler. Item hoc buxum. lic&

Expanded text:
nium praestantior: adfertur autem nium praestantior: adfertur autem ex Arabia Petraea atque Iudaea et Syria, Cypro et Africa, ex insulis quoque Cycladibus. Secunda est lentiscina, quae mastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. Tertia pinalis, quarum alia πιτυΐνη, alia πευκίνη, alia liquida, alia arida: et adferuntur ex Tyrrhena Colophonia. Unde etiam nomen Colophonia resina sumpsit. Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et munda. Creandarum arborum naturaliter tria sunt genera: aut enim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortuitu iacentibus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma Omnia poma Latine neutri generis esse dicuntur; arbores autem feminini sunt generis, exceptioleaster, hoc siler, ut Vergilius Georg. 2, 12: Molle siler. Item hoc buxum, licet
Abbreviated transcription (Latin):
autem abolea nominatum. Nam
ut diximus olea est arbor. unde
diriuatiuum fit oleum. Sed qđ ex
albis fuerit oliuis ex pressum
uocatur ispanum. agrecis on fation
appellat᷑. Quod aũ ex fuluis
& non dum maturis fuerit ex pres¬
sum. uiride appellatur. quod
uero exnimium maturis. commu¬
ne dr̃. Exhis adusum uitȩ . pri¬
mũ est hẏspanum. Secundũ uiride.
Tertium commune. Amurca olei¬
Amurca olei
pras a quosa amergendo dicta.
idest quod aboleo semergat. & fex
sit eius. Hancgreci amucenuocant¬
ex latina lingua trahentes uoca¬
bulum. Cum men grecum nom̃ est
hoc enim illi gummi dicunt.
esinam greci. retinam uocant
ei enim grece dicit᷑. quicquid
manat. Est enim lacrima sudore
exalata lignorum. utcerosi.
lentisci. balsami. uel reliquarũ
arborum siue uirgultarum quȩ
sudare ꝓdunt᷑. sicut & odorata
orientis ligna. situt guita balsami.
ac ferularum. siue sucinorum. cuius
lacrima durescit ingemmam.
Prima est resina terebintina. om¬

Expanded text:
autem ab olea nominatum: nam, ut diximus 62, olea est arbor, unde derivatio fit oleum. Sed quod ex albis fuerit olivis expressum vocatur Hispanum, a Graecis ὀμφάκιον appellatum; quod autem ex fulvis et nondum maturis fuerit expressum, viride appellatur; quod vero ex nimium maturis, commune dicitur. Ex his ad usum vitae primum est Hispanum, secundum viride, tertium commune. Amurca olei pars aquosa ab emergendo dicta, id est, quod ab oleo se mergat et faex sit eius. Hanc Graeci ἀμόργex Latina lingua trahentes vocabulum. Gummi Graecum nomen est; hoc enim illi κόμμι dicunt. Resinam Graeci ῥητίνην vocant; ῥεῖν enim Graece dicitur quidquid manat. Est enim lacrima sudore exhalata lignorum, ut cerasi, lentisci, balsami, vel reliquarum arborum sive virgultarum quae sudare produntur; sicut et odorata orientis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum vel sucinorum, cuius lacrima durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina, om
Abbreviated transcription (Latin):
Aeius durant in corrupti. uentis ignib
omniq cemento fortiores. Sepes
munimentac satorum sunt. unde & ip¬
pellatȩ sunt. Cailas. munimenta
ouium. ł sepimenta ouilium. Est aũt¬
grecum nomen .c. detracta. Nam greci
aulas uocant animalium receptacula.
DETENO RIIS.

Expanded text:
Aevis durant incorrupti, ventis, ignibus, Aevis durant incorrupti, ventis, ignibus, omni caemento fortiores. 6. Saepes munimenta satorum sunt, unde et appellatae. Caulae munimenta ovium, vel sepimenta oGraecum nomen C littera detracta; nam Graeci αὐλὰς vocant animalium receptacula. De tentoriis
Abbreviated transcription (Latin):
unitum uł munimentum dictum
quia manu est factum. Cors. uo¬
cata. ł quod coart& cuncta quȩ interi¬
us sunt. iđ concludat. ł quod coerceat
obiectu suo ex tranets. & adireꝓhibeat.
U allum est quod mole terrę erigitur
ut custodia pretendatur. Dictũ aũ
uallum. auallis. Nam ualli fustes s
quib uallum munitur. E tualli dictiꝰ
quod figantur & uellantur. Inter ualla
sunt spatia. intercapitic uallorum. idẽ¬
stipitum. quib uallum fit. unde & ce¬
tera quoq spatia dicuntur. abstipitib
scilic&. Aggerẽ cuius lib& rei acerua¬
tio. unde fosse aut ualles possunt re¬
pleri. ab agregando. Agger proprie
dicitur terra egestu. quȩ uallo facto
propius ponitur. Sed abusiue & muros
& munimentu omnia. aggerem dicimus.
Maceriae sunt pari&es longȩ quib uineȩ
aliaq clauduntur. Longum enim gre¬
Formatum siue
formatum in africa & ispania pari&es
terram appellant. quõ in forma cir¬
cum datis duab utrimq tabulis inferti¬
untur uerius quam instruuntur

Expanded text:
unitum vel munimentum dictum quia manu est factum. Cohors vocata vel quod coartet cuncta quae interius sunt, id est concludat, vel quod coerceat obiectu suo extraneos et adire prohibeat. Vallum est quod mole terrae erigitur, ut custodia praetendatur. Dictum autem vallum a vallis; nam valli fustes sunt, quibus vallum munitur. Et valli dicti quod figantur et vellantur. Intervalla sunt spatia inter capita stipitum, quibus vallum fit, unde et caetera quoque spatia dicuntur, a stipitibus scilicet. 3. Agger est cujuslibet rei acervatio, unde fossae, aut valles possunt repleri ab aggregando. Agger proprie dicitur terra aggesta, quae vallo facto propius ponitur. Sed abusive et muros, et munimenta omnia aggerem dicimus. 4. Maceriae sunt parietes longi, quibus vineae aliaque clauduntur. Longum enim GraeFormatum, sive formatium in Africa, vel Hispania parietes de terra appellant, quoniam in forma circumdatis duabus utrinque tabulis inferciuntur verius quam struuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ł apotopalin. idẽ a moturuinȩ fortis
nominatam dicunt. Scilic& quod
inluctando cum medios arripiant
fere quatiant. idq. apud grecos
palin uocatur. Quidamopinant᷑
artem luctandi. ursorum conten
tione monstratam. Namq. inter
ceteras eos solos. & erigi congressus
& subsidere celeriter acreuerti.
luctantium.
tia quacelebrabant᷑. Siqui dem
& omnem coetum atq conuentum
agona dici. Alii quod in circulis.
& quasi agonis idẽ sine angulo
locis ederent᷑. nuncupatos agones
in mensitas uirium. cursus ceł eritas.
sagit tandi peritia. standi patientia.
Adcitharam quoq ł tibias. incedendi
gestus. Demorib quoq: deforma.
decantandi modulatione. terres¬
tris quoq belli & naualis proelii.
ꝑpetiendorumq suppliciorũ certimina
Ideludis circensibus.

Expanded text:
 apo tu pallin, id est a motu ruine fortis nominatam dicunt, scilicet quod in luctando, cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Grecos pallin vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contetione monstratam: namque inter ceteras feras eos solos et erigi congressos et subsidere celeriter ac reverti,luctantium. tia qua celebrabantur. Siquidem et omnem coetum atque conventum agona dici; ali quod in circulis et quasi agoniis, id est sine angulo locis, ederentur nuncupatos agonas inmensitas virium, cursui celeritas, sagittandi peritia, standi patientia, ad citharam quoque vel tibias incedendi gestus, de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli et navalis proelii, perpetiendorumque suppliciorum certamina. § 27 De ludis Circensibus.
Abbreviated transcription (Latin):
unde & monstruos amspeciem fabu¬
lae illi dederunt. quasi formam
hominis capitibus suc cinctam cani¬
nis. quia conlisi ibi fluctus. latra¬
tus uidentur ex primere. Cirib¬
dis dicta quod gurgitibus occul¬
tis. naues obsorbeat. Est enim
mare uesticosum. etinde ibi lani¬
ata naufragia in profundo emer¬
gunt. Ter aut̃ indie erigit fluc¬
tus. & ter absorb&. Nam accipit
aquam utuomat. uom& ut rursus
accipiat. Systes sunt arenos am
mariloca. Systes autem salus
omnia ad setrabant. & ad pro¬
pinquanti ua dosomarihereant.
Hae aũt admare aegyptiũ uicinȩ
sunt . & pariter admiscentur
Ua cdauero sunt ꝑq: in mari
uel influminib homines ł ani¬
malia pedibus uadunt. quȩ uir

Expanded text:
Unde et monstrosam speciem fabuUnde et monstrosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis capitibus succinctam caninis, quia collisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; vomit, ut rursus accipiat. 6. Syrtes autem sunt arenosa in mari loca. Syrtes autem Sallusomnia ad se trahant, et appropinquanti vadoso mari haereant. Hae autem ad mare Aegyptium vicinae sunt, et pariter admiscentur. Vada vero sunt, per quae in mari, vel in fluminibus homines, vel animalia pedibus vadunt; quae Virg
Abbreviated transcription (Latin):
ESTUS ADOCEANUM EEATINET
fr&us adutrumq mare.
Nam aestus ẽ maris accessus.
ł recessus id est inqui& udo.
unde & ęstuaria. perquae mare ui¬
cissim tam accedit qua mrecedit. Fre¬
tum autem appellatum quo dibi
sempermare ferueat: Nam fr&um
est angustum. & quasi feruens mare
abundarum feruore nominatum.
ut gaditanum uel siculum. Nam
fr&a dicta uarro ait. quasi feruida.
idest feruentia. & motum feruo¬
ris habentia: Fr&um siciliae quod
regiae dicitur. Salustius tali ex¬
causa uocari scribit dicens. Italiae
olim siciliam coniunctam fuisse. Et
dum eẽt una tellus. medium spaciũ
aut ꝑ humiditataem obrutum aquis
aut per angustiam scissum . & inde
regium nominatum quia grece ab¬
ruptum hoc nomine nuncupatur
Estautem astissimum trium milium
spacio. siciliam abitalia diuidens.
fabulosis infame monstris. cuius
hinc inde scilla & taribdis osten¬
ditur. Scyllam acolae saxum
mari imminens apͥpellant. simili
celebrante forme procul uis entib

Expanded text:
estus ad Oceanum pertinet, Fretum ad utrumque mare; nam Aestus est maris accessus, vel recessus, id est, inquietudo, unde et aestuaria, per quae mare vicissim tam accedit quam recedit. 2. Fretum autem appellatum, quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum, et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum, vel Siculum; nam freta dicta Varro ait, quasi fervida, id est, ferventia, et motum fervoris habentia. 3. Fretum Siciliae, quod Rhegium dicitur, Sallustius ex tali causa vocari scribit, dicens Italiae olim Siciliam conjunctam fuisse, et dum esset una tellus, medium spatium, aut per humilitatem abruptum est aquis, aut per angustiam scissum. Et inde ῥήγιον nominatum, quia Graece abruptum hoc nomine nuncupatur. Est autem arctissimum, trium millium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, quibus hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. 4. Scyllam, accolae saxum mari imminens appellant simile celebratae formae procul visentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
terrarum altissimi. dicti quod
sint eminentes. quidam aũ propri¬
is ex causis uocati sunt. Ex quib no¬
tandi sunt qui opinione maximi
celebrantur.
Mons caucasus ab india usq ad tau¬
rum porrectus. progentium ac lin¬
guarum uari&ate quo quo uersũ
uadit diuersis nominib nuncu¬
patur. Ubi aũ adhorientem excel¬
siorem consurgit sublimitatem.
propter niuium candorem. cauca¬
sus nuncupatur. Nam orientali
didantem. Unde & eum scithȩ
qui eidem monti iunguntur croa¬
casim uocauerunt. casin enim
apud eos candor siuenix dicitur.
& caucasus. IIbanus mons foenicũ
altissimus. cuius meminerunt
proph&e. Dictus ature qui aibi
colligitur. Cuius ea parsquȩ est
suꝑ eum adorientalem. respiciens.

Expanded text:
terrarum altissimi dicti, quod sint eminentes. Quidam autem propriis ex causis vocati sunt, ex quibus notandi sunt, qui opinione maximi celebrantur. 2. Mons Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus, pro gentium ac linguarum varietate, quoquoversum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad Orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, propter nivium candorem Caucasus nuncupatur. Nam Orientali dicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti junguntur, Croacasin vocaverunt. Casim enim apud eos candor, sive nix dicitur. et Caucasus. Libanus mons Phoenicum altissimus, cuius meminerunt prophetae; dictus a ture, quia ibi colligitur. Cuius ea pars, quae est super eum ad orientalem plagam respiciens
Abbreviated transcription (Latin):
quod inde necessaria uictui promunt᷑.
hoc est proferuntur. Cellarum¬
eo quodibi colligant ministeria men¬
sarum ł quȩ necessaria suꝑ sunt uictui.
Inter prumtuarum aũ & cellarum hoc
inter est. quod cellarium est paucorum
dierum. promptuarium uero temporis
repositoria ł reconditoria diciposs.
eo quod in his homines e laboratos fruges
fruges reponunt. unde & tenticam
greco nomine repositam rei copiosam
substantiam appellamus.
UI. DEO PE RARIIS

Expanded text:
quod inde necessaria victui promuntur, quod inde necessaria victui promuntur, id est proferuntur. 7. Cellarium, quod in eo colligantur ministeria mensarum, vel quae necessaria victui supersunt. Inter promptuarium autem et cellarium hoc interest, quod cellarium est paucorum dierum, promptuarium vero temporis repositoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in iis homines elaboratas fruges reponunt. Unde et enthecam Graeco sermone repositam rei copiosam substantiam appellamus. VI. De operariis
Abbreviated transcription (Latin):
acrarium proprie locus est tem¬
pli in quo sacra reponuntur. sic̃
do narium est. in quo collocantur ob¬
iatu. Sicut lecti sternia dicuntur. ubi
homines sedere consueuerunt. Ab in¬
ferendis igitur & deportandis sacris.
sacrarium nuncupatur. Donaria uero.
eo quod ibi dona reponantur. quae in
templis offerri consucuerunt. Mera¬
rium uocatum. quia prius aes signa¬
tum ibi recondebatur. hoc enim olim
in usu erat. auro ar gentoq nondum
signato. ex quorum metallis quam¬
uis postea facta fuiss& pecunia
nomen tamen aerarii ꝑmansit. abeo
metallo unde pecunia initium sump¬
sit. Armarium locus est ubi qua¬
rum cumq artium instrumenta po¬
nuntur. Arma mentarium uero tantũ.¬
ubi tela armarum sunt. Unde &iuue¬
nalis. quicquid hab& telorum. armamen¬
taria cȩ̨li. dicta aũ utraq ab armis.
iđ brachiis quib: exercentur. Biblio¬
theca est locus ubi reponuntur libri.
B iblio enim grece liber. theca repositio
dicitur. Prom tuarium dictum eo

Expanded text:
acrarium proprie est locus templi, in quo sacra reponuntur, sicut donarium est in quo collocantur oblata, sicut lectisternia dicuntur, ubi homines sedere consueverunt; ab inferendis igitur et deportandis sacris, sacrarium nuncupatur. 2. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur, quae in templis offerri consueverunt. 3. Aerarium vocatum, quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato, ex quorum metallis, quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo unde pecunia initium sumpsit. 4. Armarium locus est ubi quarumcunque artium instrumenta ponuntur. Armamentarium vero ubi tantum tela armorum. Unde Juvenalis: Quidquid habent telorum armamentaria coeli. Dicta autem utraque ab armis, id est, brachiis quibus exercentur. 224 5. Bibliotheca est locus ubi reponuntur libri, βίβλος enim Graece liber, θήκη repositorium dicitur. 6. Promptuarium dictum, eo
Abbreviated transcription (Latin):
Proprie aũ urnauas ẽ. quȩ procon¬
den dis defunctorum cineribus.
Medimna mensuraẽ .U. modiorũ.
medimna aũ latina lingua uocat᷑.
iđ dimidia. eoquod .v. modios
metiatur. qui est dimidius numerus.
aꝑfecto denario. Artaba est men¬
sura ap egyptios sextariorum
quȩ orbem impleuerunt. Ciomor
.XU. modiorum unus appendit
Chorus . Xxx modiorum mensura
completur hic exiebraico sermone
descendit. quiuocatur cora.
asimilitudine collis. Cora enim
ebraice. collis. appellatur.
Coaceruati enim moduxxx. instar
collis uidentur. &onus cameli
effitiunt

Expanded text:
Proprie autem urna vas est, quae pro conProprie autem urna vas est, quae pro condendis defunctorum cineribus aMedimna mensura est quinque modiorum. Medimna autem Latina lingua vocatur, id est dimidia, eo quod quinque modiis metiatur, qui est dimidius numerus a perfecto denario. Artaba mensura eququindecim modiorum onus appendet. Corus triginta modiorum mensura completur. Hic ex Hebraico sermone descendit, qui vocatur cora a similitudine collis. Coria enim Hebraice colles appellantur: coacervati enim modii triginta instar collis videntur, et onus cameli efficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ł de trahant. apud ebreos consti¬
tutione diuina. tali ratione
seruatur. Modius enim amodo
dictus. hinc & modica id moderata.
Modicis enim modus nomen imposuit.
Nam modica proparuis. ab usiue
non proprie dicimus. Satum genus
est mensure. iuxta morem pro¬
unciȩ palestine unum & dimidium
modium capiens. Cuius nomen
ex ebreo sermone tractum est
Satum enim aput eos nominatur.
sumptio siue leuatio. eo quodqui
m&itur. eandem mensuram sumat
ac leu&. Est & aliud satum mensura
sextariorum. xxuoꝵ. capax. quasi
modius. Batus uocatur ebricica
lingua abolearia mola. quȩ aput
eos. ualbata nominatur. capiens
molȩ proteritur. Anfora uocat᷑
quod hinc & in de leuetur. hęc grece
afigura sui dicta dr̃. quod eius
anse geminate. uideant᷑ auresimitari
Recipit aũ uini ł aquę pedem quadratũ
frumenti uero. modios italicos .iii.
Cadus greca anforaest. continens
urnas .iii. Urna mensura est quã
quidam quartarium dicunt.

Expanded text:
vel detrahant, apud Hebraeos constivel detrahant, apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id est moderata. Modicis enim modus nomen inposuit: nam modica pro parvis abusive, non proprie dicimus. Satum genus est mensurae iuxta morem provinciae Palestinae, unum et dimidium modium capiens. Cuius nomen ex Hebraeo sermone tractum est; 'satum' enim apud eos nominatur sumptio sive levatio, eo quod qui metitur eandem mensuram sumat ac levet. Est et alium satum, mensura sextariorum viginti duorum capax quasi modius. Batus vocatur Hebraica lingua ab olearia mola, quae 'beth' apud eos vel 'bata' nominatur, capiens vice proteritur. Amphora vocata quod hinc et inde levetur. Haec Graece a figura sui dicta dicitur, quod eius ansae geminatae videantur aures imitari. Recipit autem vini vel aquae pedem quadratum, frumenti vero modios Italicos tres. Cadus Graeca amphora est continens urnas tres. Urna mensura est quam quidam quartarium dicunt.