comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habent᷑. hinc a nobis profecti incelu repeuent᷑. Quate
q̃m demõstrant᷑ sepulchra in gretia: reminiscore qm̃
es mitiatus: que tradant᷑ sc̃pulchra misteriis. Ium
deniq ꝙͣ hoc late pateat intelliges. Testatus est uidelicꝙ
attici cõnsciẽtia ex ip̃is misteriss intelligi posse: quod om̃s
illi hõĩes fuerint qui colunt᷑: & cũ de hercule libero: escu-¬
lapio. rastore. polluce incunctanter fateret᷑. de apolli¬
ne ac ioue pr̃ib eoꝵ. Item de neptũtio. uulcano: marte.
niercurio: quos maioꝵ gentiu deos appellauit. timuit
aperte confiteri. & id circo ait late patere hoc: ut ide
de ioue ceterisq antiꝗorib diis intelligamꝰ. quoꝵ memo¬
riam sicadem rõne ueteres cõsecrauer̃: qua se imaginẽ nom̃a
filie cõsectaturũ ẽẽ dicit ignosci inherẽtib pãt. credẽntib nc̃
põt. Quis em tara demens qui cõsensu & placito in nuͬa¬

Expanded text:
habentur hinc a nobis profecti in celum reperientur. Quere habentur hinc a nobis profecti in celum reperientur. Quere quorum demonstrentur sepulchra in Graecia, reminiscere, quoniam es initiatus, quae tradantur mysteriis, tum denique, quam hoc late pateat, intAttici conscientiam, ex ipsis mysteriis intelligi posse, quod omnes illi homines fuerunt, qui coluntur: et cum de Hercule, Libero, Aesculapio, Castore, Polluce incunctanter fateretur; de Apolline ac Jove, patribus eorum, item de Neptuno, Vulcano, Marte, Mercurio, quos majorum gentium deos appellavit, timuit aperte confiteri. Et idcirco ait late hoc patere, ut idem de Jove caeterisque antiquioribus diis intelligamus, quorum memoriam si eadem ratione veteres consecraverunt, qua se imaginem nomenque filiae consecraturum esse dicit, ignosci moerentibus potest, credentibus non potest. Quis enim tam demens, qui consensu et placito innumera
Abbreviated transcription (Latin):
idem honos certe dicandus est. qđ quide faciã. teq oĩum
optimã doctissimãq approbantib diis imortalib ip̃is
Fortasse dicat aliꝗs pre nimio luctu delirasse ciceronẽ. Atqui
illa õis ratio: & doctuna & exemplis. & ip̃o lequẽdi gñe
ꝑfecta: nõ egri sed cõstantius animi ac iudicii fuit. E
Hec ip̃a señtũ nullũ profert iudiciu dolorie. neq enĩ
puto illum tam uarie tã copiose: tam ornate scribore
potuisse: nisy luctum eius & oro ip̃a. & cõsolatõ amicoꝵ
sequutus. leges uoluit ponẽt̃: quib putaret usurã esse¬
iustam: & sapiẽte ciuitatẽ de religione ita sanxit.
Diuos & cos qui celestes semꝑ habiti sũt colunto. & illoe
quos in celo merita. locauerũt. Hercule liberum: esculã¬
piu.castorẽ. polluce: quitinus Item intusculanis: cum¬
didetũt: cruere conete. ip̃i illi maioꝵ gentiu dii qui

Expanded text:
idem honos certe dicandus est. quod quidem faciam teque omnium idem honos certe dicandus est. quod quidem faciam teque omnium optimam doctissimam adprobantibus diis inmortalibus ipsis » Fortasse dicat aliquis, prae nimio luctu delirasse Ciceronem. Atqui illa omnis oratio et doctrina et exemplis et ipso loquendi genere perfecta non aegri, sed constantis animi ac iudicii fuit et haec ipsa sententia nullum praefert indicium doloris. neque enim puto illum tali uarie, tam copiose, tam ornate scribere potuisse, nisi luctum eius et ratio ipsa et consolatio amicorum secutus leges uoluit ponere, quibiustam et sapientem civitatem, de religione ita sanxit: "divos et eos qui celestes semper habiti sunt colunto, et illos quos colendos celo merita locaverunt Herculem, Liberum, Esculapium, Castorem, Pollucem, Quirinumdiderunt eruere coner, ipsi illi maiorum gentium dii qui
Abbreviated transcription (Latin):
tutib quia mala bonis adherent: & in aĩos hõĩu potẽtiora
sũt Que si uetas cõseccari respondebit tib cade illa gretia
excusatio est eoꝵ qui mala sua pro diis hñt. ut rorani
tubigine atq febre. Si ergo uitia cõsecranda nõ sũt. in
qua tibi assentior: ne uirtutes ꝗde nõ eĩ perse sapiũt
aut sentiũt. neꝗ mita parietes aut ediculas luto factas.
sod mtra pectus collocande sũt & interius comprehẽdende¬
sũt. ne sint false si extra homine fuerĩt collocate. Itaq
preclara illã legem tuã derideo: quã ponis his uerbis. At
illa propter que ꝰ datur hõi ascensug ĩ ꝯelum tente: uir¬
tate pictate fidem carũq laudogs delubra sũt. At ꝗn

Expanded text:
tutibus, quia mala bonis adhaerent, et in animis hominum potentiora tutibus, quia mala bonis adhaerent, et in animis hominum potentiora sunt? quae si uetas consecrari, respondebit tibi eadem illa Graecia  semper excusatio est eorum qui mala sua pro diis habent, ut Romani robiginem ac febrem. si ergo uitia consecranda non sunt, in quo tibi adsentior, ne uirtutes quidem. non enim per se sapiunt aut sentiunt neque intra parietes aut aediculas luto factas, sed intra pectus collocandae sunt et interius conprehendendae, ne sint falspraeclaram illam legem tuam derideo, quam ponis his verbis: « Ast illa, propter quae datur homini ascensus in coelum, mentem, virtutem, pietatem, fidem, earumque laudum delubra s
Abbreviated transcription (Latin):
cõsiliu suscepisse greciã dicit: qued cupidinũ & amoꝵ
simulacta inginnasiis cõsecrass& Adulatus est indehegi
attico: & iruisit hoĩe familiare. Nõ cĩm illd̃ magnũ
aut oĩo cõsiliu dicẽdu fuit. sed impudicoꝵ hõĩuꝰ pet¬
dita & deplorata nequitia: qui liberos suos quos exudrẽ
ad honesta debezẽt prostituerũt libidini iuuẽtutis. aꝗbris
flagititoꝵ deos & m illis potissimũ locis ubi mũda cõpo¬
ra coͣruptoꝵ luminib patent. & in illa coli etate uolue
rũt. que simplex est. & improruda: prius it retiri: & in
laqueos & m laq̃os põt cadere ꝙ̃ cauere. Quid mitum
si ab hac gente uniu̾sa flagitia manarũt: apđ quati
ideo huic sentẽtie tanꝙͣ gretos prudentia uinceret ad¬
iecit uirtutef ei oportete nõ uitia cõsecrari. Q uod¬
si recepis.o. M.tulli. nõ uides fore ut itrũpãt uitia cũ uir¬

Expanded text:
consilium suscepisse Graeciam dicit, quod Cupidinum et Amorum consilium suscepisse Graeciam dicit, quod Cupidinum et Amorum simulacra in gymnasiis consecrasset: adulatus est uidelicet Attico aut omnino consilium dicendum fuit, sed impudicorum hominum perdita et deplorata nequitia, qui liberos suos, quos erudire ad honesta deberent, prostituerunt libidini juventutis; a quibus flagitiorum deos, et in illis potissimum locis ubi nuda corpora corruptrunt, quae simplex et inprouida prius inretiri et in laqueos potest cadere quam cauere. quid mirum si ab hac gente uniuersa flagitia manarunt, aput quam ideo huic sententiae, tamquam Graecos prudentia uinceret, adiecit: uirtutes enim oportere, non uitia consecrari. quodsi recipis, o Marce Tulli, non uides fore ut inrumpant uitia cum uir
Abbreviated transcription (Latin):
spereq florescerẽt. eum dolorẽ sequutus in fastis pocta :¬
Non ignobilem nimpham fuisse nãrauit. que sic choris
nocitata: eamq zephiro nuꝑtã qͣ dotis loco id acce¬
pisse rauneris a marito. ut hẽret oiu filioꝵ potestatẽ. Hlo¬
neste quide ista dicũt᷑. sed rahoneste turpitꝰq ccedunt᷑. nee
debẽt cu ueritas quęrit᷑ huimo nos uelam̃ta decipere.
detinẽt᷑. Cloacine simulactu ieloaca maxĩa repertũ
tatius cõsecrauit: & quia cuiꝰ esset effigies ignorabat: ex
lao illi nom̃ imposuit. Pauorer pallorẽq tullus hostilius
figurauit & coluit. Quid de eo dicam: nisi dignũ fuisse
celli de cõseciatione henoris atq uirtutis honestate
nõium diffẽt.regnouit eade uanitate ment̾e quoꝗ intᷤᷤ
deos suos senatug̃ collocauit: quã profecto si hriss& eius-¬
modi sacra nunꝗͣ suscepiss& Magnũ cicero audaxq

Expanded text:
spereque florescerent. eum colorem secutus in Fastis poeta spereque florescerent. eum colorem secutus in Fastis poeta non ignobilem nympham fuisse narrauit quae sit Chloris uocitata eamque Zephyro nuptam quasi dotis loco id accepisse muneris a marito, ut haberet florum omnium potestatem. honeste quidem ista dicuntur, sed inhoneste turpiterque creduntur nec debent, cum ueritas quaeritur, huiusmodi nos uelamenta decipere. detinentur. Cloacinae simulacrum in Cloaca Maxima repertum Tatius consecrauit et quia cuius esset effigies ignorabat, ex loco illi nomen inposuit. Pauorem Palloremque Tullus Hostilius figurauit et coluit. quid de hoc dicam nisi dignum fuisse celli de consecratione Honoris atque Virtutis honestate nominum differt, re congruit. eadem uanitate Mentem quoque inter deos senatus conlocauit, quam profecto si habuisset, eiusmodi sacra numquam suscepisset. magnum Cicero audaxque
Abbreviated transcription (Latin):
leema cum tyramnu occidisse quia netas erał simu-
lachru cõstitui meretricis intemplo animalis esfigiem
posuerũt. cuius nom̃ gerebat: itaq ut illi morumetus
exnõie. sic isti ex professione fecetũt. Huius nõĩs ifia
dics festue dicatus est : & latentinedia costicuta. Nec
hac solam tom̃a meret̾tem colũt. sed phaustulã quoq
quã herculis scortum fuisse uerius scribit Quãta
ista tmmotalitas putanla est quã etiã meretoes asse¬
quũt. Elora cũ magnas opes ex arte meret̾çia quesi¬
uiss& popułũ sebit herede certãq pecumã ⁊eliꝗt cuiꝰ
ex annuo fenore suus natalis dies celebraretꝰ: edic¬
tione ludoꝵ quos appellãt floralia: quod quia sena¬
tui flagiosum uidebat᷑. ab ip̃o noĩe argum̃tu sũmi
placuit᷑ ut pudende rei quedam digm̃tas adderet᷑.
Deam firixerũt esse que florib presit. eamq eporte¬
ret placari: ut fuiges cũ arborib aut uitib bn pro¬

Expanded text:
LeLelacrum constitui meretricis in templo, animalis effigiem posuerunt, cujus nomen gerebat. Itaque ut illi monimentum ex nomine, sic isti ex professione fecerunt. Hujus nomini etiam dies festus dicatus est, et Larentinalia constituta. Nec hanc solam Romani meretricem colunt, sed Faulam quoque, quam Herculis scortum fuisse Verrius scribit. iam quanta ista inmortalitas putanda est, quam etiam meretrices adsecuntur? Flora cum magnas opes ex  arte meretricia quaesiuisset., populum scripsit heredem certamque pecuniam reliquit, cuius ex annuo faenore suus natalis dies celebraretur editione ludorum, quos appellant Floralia. quod quia senatui flagitiosum uidebatur, ab ipso nomine argumentum sumi placuit, ut pudendae rei quaedam dignitas adderetur. deam finxerunt esse quae floribus praesit eamque oportere placari, ut fruges cum arboribus aut uitibus bene pro
Abbreviated transcription (Latin):
paramm profueũt suam rerationer esse ttibuendantieu
panu nec factu est unꝙͣ ut qui hes coleitdetiã deut
coluerit neq ficui ꝑõt. Huonã si honos idem tibuit᷑
aliis ip̃e om̃io nõ culit᷑ cuius religio est illu cẽ unũ ac
sodum deum credet̃. Clamat sũmus poeta cos om̃s
inforos esse ipmq illũ repertore medicinẽ talis &
attis ađ stigias undas fulmine esse detcusum ut
intelligaimũg ꝙtum ualet pat̾ onĩpotẽs qui etiani
deos fulmimib extingiuiat sed horis ingetosi hũc¬

Expanded text:
rofuerunt, suam venerationem esse tribuendam. Primum nec factum est unquam, ut qui hos coluit, etiam Deum coluerit: neque fieri potest; quoniam si honos idem tribuitur aliis, ipse omnino non colitur, cujus religio est, illum esse unum ac solum Deum credere. Clamat summus poeta, eos omnes, inferos esse, ipsumque illum repertorem medicinae talis et artis ad Stygias undas fulmine esse detrusum: ut intelligamus, quantum valeat pater omnipotens, qui et deos fulminibus extinguat. Sed homines ingeniosi h
Abbreviated transcription (Latin):
ua astendit meclum. Est uoͣ cur quisꝙ derelinquat ẽ̃
qui fata cũ cũantib celum cũ asttis & luminib exorsus
est ut eã ueneret᷑ que telam tlocuit orditi: Quid ille
qui uula incõporibus sanat̃ docuit : Num p̃t esse
prestantio ꝙ qui cõ̾pora ip̃a formauit. sentiẽde donilb¬
dendi tonem dedit: Hecbas deniq ipas ex cetera quib
medendi ars cõstat ex cogitauit atq protulit.: t es̃¬

Expanded text:
va ascendit in coelum. Est vero cur quisquam derelinquat eum, va ascendit in coelum. Est vero cur quisquam derelinquat eum, qui terram cum animantibus, coelum cum astris et luminibus exorsus est, ut eam veneretur, quae telam docuit ordiri? Quid ille, qui vulnera in corporibus sanare docuit? num potest esse praestantior, quam qui corpora ipsa formavit, sentiendi ac vivendi rationem dedit? herbas denique ipsas, et caetera quibus medendi ars constat, excogitavit ac protulit?
Abbreviated transcription (Latin):
isse in usu hõiu. sed ab his sane inuenta singamug.
Num põt plus aut maius ruderi colligisse fruges: ħisq frac¬
tis panẽ facere potuisse. aut uuas de uitbus lectas expte¬
xisse: umũq fecisse. ꝙͣ fruges ip̃as. aut uites gn̾asse ac
protulisse de tera: Reliqueut hec sane deus humanig
ingeniis eruẽda: tãm̃ fieri nõ põt quin ip̃ius sint om̃ia:
qui & sapĩam tribrut homimi & inuenitet & illa ip̃a q̃
toab suis: ⁊mmotalitatẽ peperisse dicunt᷑: ut escula¬
pio: medina uulcano fabrica: Colamus ig & illos
qui fullonicam sutcina ue docuerũt. Cur aũt figu¬
Tme repertorill honos nõ habet᷑ An quia isti diu̾i¬
tes uasa samia cõtemuut̃. Sũt̃ & alie attes quaꝵ zeptores
humane uite plurimũ profuctũt. Cur no deulis atti¬
buma sut templa. Sed imiru minerua est que om̃is rep¬
petit iesq illi opifices supplicãt ergo ab his sordib minier¬

Expanded text:
isse in usu hominum, sed ab his sane inuenta esse fingamus. isse in usu hominum, sed ab his sane inuenta esse fingamus. num potest plus aut maius uideri collegisse fruges iisque fractis panem facere docuisse aut uuas de uitibus lectas expressisse uinumque fecisse quam fruges ipsas aut uites generasse ac protulisse de terra? reliquerit haec sane deus humanis ingeniis eruenda, tamen fieri non potest quin ipsius sint omnia, qui et sapientiam tribuit homini ut inueniret et illa ipsa quae toribus suis inmortalitatem peperisse dicuntur, ut Aesculapio medicina, Volcano fabrica. colamus igitur et illos qui fullonicam sutrinamue docuerunt. cur autem figulinae repertori honos non habetur? an quia isti diuites uasa Samia contemnunt? sunt et aliae artes quarum repertores humanae uitae plurimum profuerunt: cur non et illis adtribuperit: ideoque illi opifices supplicant. Ergo ab his sordibus Miner
Abbreviated transcription (Latin):
dert supientes uiros intã miserãdis ercoꝵ fluctib uolutati
ibet ist uirtus ꝗ̃ nos mo̾tales fecit. moti equido malim
ꝙ exitio ee ꝙͣ plutimis. Si aliter mimotalitas patatinĩo cẽt
nisi per sanguĩem: quid siet si om̃s incõcordiam cõsenseãt.
uod certe fieri põt si pernitioso & impio furore proiecto
ntiocẽtes esse ac uisti uelint. Num igͥ nemo eĩt celo digrus
num peribit uirtus. quia hõĩb in homĩes seiure nõ dabit᷑.
ed isti qui reuersioẽs utbium populoꝵq st̃ma gl̃am com¬
putãt otium publicum nõ ferent. rapient. seuient. &
miuriis insolenter ablatis: humane sotietatis fedus irrum-¬
pent: ut haber̃ hostem possint. quẽ sceleratis delceant ꝙͣ
lacessierint. Nũc ad reliqua pergamus. Nom̃ deoꝵ cereri
ac libero traditio ttr̃u fecit. Possum diuinis docere litte¬
ris. uinu ac fruges ante progenie celi atq satum fu¬

Expanded text:
dentur sapientes uiros in tam miserandis errorum fluctibus uolutari. dentur sapientes uiros in tam miserandis errorum fluctibus uolutari. si haec est uirtus quae nos inmortales facit, mori equidem malim quam exitio esse quam plurimis. si aliter inmortalitas parari non potest nisi per sanguinem, quid fiet, si omnes in concordiam consenserint? quod certe fieri poterit, si pernicioso et impio furore proiecto innocentes esse ac iusti uelint. num igitur nemo erit caelo dignus? num peribit uirtus, quia hominibus in homines saeuire non dabitur? sed isti qui euersiones urbium populorumque summam gloriam conputant, otium publicum non ferent, rapient saeuient et iniuriis insolenter inlatis humanae societatis foedus inrumpent, ut habere hostem possint, quem non sceleratius deleant quam lacessierint. Nunc ad reliqua pergamus. nomen deorum Cereri ac Libero traditio munerum fecit. possum diuinis docere litteris uinum atque fruges ante progeniem Caeli atque Saturni fu
Abbreviated transcription (Latin):
ybetenus duce cis alllta uostare delere uches sirice
hutuden Uidelicet quo ples hĩs cosł ixxetaut seolia tt
sccidetĩt ei le nobiliores S ditiores prats inponaitis
ꝯlu spetie cupsr scclerib suis noñ uittalis untonut
am ueliem cut a fetaꝵ cechibus deos sibi Fnge tnu
hores afoulanẽ hoc domiciliu deoꝵ admmieti eus fas
putant. Illa aũt qui ĩ firta hoĩu milia trucilaue¬
no modo intemplu. sed enã incelum adndã teduspi
Apud omniũ su laꝗt̃ afucanus. Si fas cedendo celestia
fiitx quiã magnã ꝑtem gris humami eotarait ac pet¬
dlt Qa quanis fenebus afcicane uersatus oi uił
patiuis o porta qui ꝑcedes & sanguoer eatere hoibus
astensum in celu putaueris cui uanĩtati etĩa Cicero
assentit. Est uo̾ inquit afticane. nam & herculi cade ista
porta patuit: tanꝙͣ ip̃e plane: cum id fiecet: ianitor fuei̾t
mcelo. E quidem statuer nõ possum. Dolendu ne an potius
ridendum putem cũ iudeam graues & doctos. & ut sibi ui¬

Expanded text:
tus ducere, aliena uastare, delere urbes, oppida seruituti. uidelicet quo plures homines adflixerint spoliarint occiderint, eo se nobiliores et clariores putant et inanis gloriae specie capti sceleribus suis nomen uirtutis inponunt. iam mallem ut a ferarum caedibus deos sibi fingerentnec ad terrenum hoc domicilium deorum admitti eum fas putant. ille autem qui infinita hominum milia trucidarinon modo in templum, sed etiam in caelum admittitur. aput Ennium sic loquitur Africanus: 25 si fas endo plagas scilicet quia magnam partem generis humani extinxit ac perdidit. o in quantis tenebris, Africane, uersatus cs uel potius o poeta, qui per caedes et sanguinem patere hominibus ascensum in caelum putaueris! cui uanitati etiam Cicero adsensit. est uero inquit Africane: nam et Herculi eadem ista porta patuit; tamquam ipse plane, cum id fieret, ianitor fuerit in caelo. equidem statuere non possum dolendumne potius an ridendum putem, cum uideam graues et doctos et ut sibi ui
Abbreviated transcription (Latin):
uero igit᷑ quid hic potuerit axi moliri. euius pexitiã
nihil aliud ꝙͣ ad circũscribẽdos oculos ualet. Itẽ
secessurus or̃adi gratia sic̃ solebat ĩmontẽ: ꝑrece¬
pit discipulis suisꝰ ut nauiculam iumerẽt. seq
rio uento laborare ceperĩt. Cumq iam mediũ
cutus ẽ tanꝙͣ in solido gradiens: nõ ut poete orionẽ
mẽtiunt᷑ inpelago incedentem: qui demer coͬporis
parte humero fupcreminet undas. Et riresus cũ
obdormiss& in naui. atq uentus usq ad extremũ
periculum seuire cepiss&: excitatus ẽ sõno: silere
uentũ protinus iussit. & fluctus qui maximi
ferebant᷑ cõquiescere: statimꝗ sub uerbo eius trã¬
suo cogeret uentos obsequi. maria seuire. mor-¬
bos cedere. inferos obedixe. Quid quod cadem fi¬
bylle carminib suis ante docuerũt. Quaꝵ una
cuius supra fecimus mẽtionẽ sic ait uentos¬

Expanded text:
ero igitur quid hic potuerit ars magica moliri, cujus peritia ad nihil aliud quam ad circumscribendos oculos valet. Idem, secessurus orandi gratia, sicut solebat, in montem, praecepit discipulis, ut naviculam sumerent, seque ti, contrario vento laborare coeperunt. Cumque jam medium utus est eos, tamquam in solido gradiens; non ut poetae Orionem mentiuntur in pelago incedentem, qui, demersa corporis parte, Humero supereminet undas. Et rursus cum obdormisset in navi, et ventus usque ad extremum periculum saevire coepisset, excitatus e somno, silere ventum protinus jussit; et fluctus, qui maximi ferebantur, conquievere, statimque sub verbo ejus transuo cogeret ventos obsequi, maria servire, morbos cedere, inferos obedire. Quid quod eadem Sibyllae carminibus suis ante docuerunt? quarum una, cujus supra fecimus mentionem, sic ait
Abbreviated transcription (Latin):
catminib addat̃. Qui aũt nõ intelligit̃ quõ.: aut quate
quidq figutet poetas uelut mẽdaces & sactilegos rasecũt:
Sot etrodẽ decepti etiã pħi: quod oa que de io̾ue fetunt᷑
miime ꝯuenit̃ ndeũ uidebant᷑: deos ioues fecetũt: unũ
ñalem: & alterũ fabulosu. Uidebãt ex patte qđ erat
uerũ. eã .s. de quo pocte loquunt᷑. hoĩez fuisse. In illo aũt
ñale ioue uulgari ꝯsuetudme religionis induiti erra¬
uerũt: quod m̃ deũ nom̃ hominis franstulẽt̃. qui ut supra
diximus. quia solus est: nõ indiget noĩe. Iouẽ aũt illũ eȩ̃.
qui sit ex ope saticrnoq natus: negari nõ pot̃. Una ig̾
ꝑsuasio est cor qui nom̃ iouis sumo deo tribuũt. Eo¬
sent ei quida errores suos. hac excusatione defendetꝰ.
qui ꝯuicti de uno deo cũ id negat̾ nõ possũt ip̃ra seE
colere affirmãt. Uerũ hoc sibi placet̃ ut iupt noĩet᷑

Expanded text:
carminibus suis addant. qui autem non intellegunt quomodo ant quare carminibus suis addant. qui autem non intellegunt quomodo ant quare quidque figuretur, poetas uelut mendaces et sacrilegos insecuntur. hoc errore decepti etiam philosophi, quod ea quae de Ioue feruntur minime conuenire in deum uidebantur, duos Ioues fecerunt, unum naturalem alterum fabulosum. uiderunt ex parte quod erat uerum, eum scilicet de quo poetae loquantur hominem fuisse, in illo autem naturali Ioue uulgari consuetudine religionis inducti errauerunt, quod in deum nomen hominis transtulerunt, qui ut supra diximus quia solus est, non indiget nomine. Iouem autem illum esse qui sit ex Ope Saturnoque natus, negari non potest. uana igitur persuasio est eorum qui nomen Iouis summo deo tribuunt. solent enim quidam errores suos hac excusatione defendere: qui conuicti de uno deo cum id negare non possunt, ipsum se colere adfirmant, uerum hoc sibi placere ut Iuppiter nominetur.
Abbreviated transcription (Latin):
colũna positã eẽ ab ip̃o ioue titulus ndicabat . in
qua colũna lua gesta prescripsit. ut monum̃tũ posteris
eẽt reꝵ suaꝵ. Nac̃ hystoriã interpettatꝰ est emnius &
om̃ib regnaret. Uera sũt ergo que loquũt᷑ poete sed
obtentu diliquo spẽq uelata. Potest &t mons olimpris
figurã poetis dedisse. ut iouẽ dicerẽt celi regtiũ esse sor¬
titu: qđ olimpus ambiguu nom̃ est & mõtis &x adi.
n olimpo aut ioue hĩfasse. docet eadem hystoria que
dicit. Ca tempestate iupt̃ inmõte olimpo maxima partẽ
uite colebat. Et co ad cum inius uemebãt. sique res in
cõtrouersa erãt. Item siꝗs ꝗd noui inuenerat: qđ ad uitã
huãna utile cẽt: eo ueniebãt atq ioui ostendebãt. Młta
in hũc modu poete trarferũt. nõ ut in deos mẽtiant᷑ qͦs
coluĩt. sed ut figutis uersicolotib uenustate as leporẽ suis¬

Expanded text:
columnam positam esse ab ipso Jove titulus indicabat, in columnam positam esse ab ipso Jove titulus indicabat, in qua columna gesta sua perscripsit, ut monumentum esset posteris esset rerum suarum. hanc historiam et interpretatus est Ennius et nt omnibus regnaret. uera sunt ergo quae locuntur poetae, sed optentu aliquo specieque uelata. potest et mons Olympus figuram poetis dedisse, ut Iouem dicerent caeli regnum esse sortitum, quod Olympus ambiguum nomen est et montis et caeli. in Olympo autem Iouem habitasse docet eadem historia, quae dicit: ea tempestate Iuppiter in monte Olympo maximam partem uitae colebat et eo ad eum in ius uenie-, bant, si quae res in controuersia erant. item si quis quid noui inuenerat quod ad uitam humanam utile esset, eo ueniebant atque loui ostendebant. multa in hunc modum poetae transferunt, non ut in deos mentiantur, quos colunt, sed ut figuris uersicoloribus uenustatem ac leporem
Abbreviated transcription (Latin):
tiu iori cedet ¶Plutom: au cognomen agesilao fuit.
pats occidentis octigerit. et eo qđ plaga orientis exqua
lux mortalib datur̾ superioͬ: occidentis aũt inferiõ ceui¬
deat᷑. sic ueritatẽ mẽdatio uelauẽr̃: ut ueritas ip̃a persua
siomi pliblice nihił decogaret: de neptun sorte manife¬¬
stu ẽ. cuiꝰ regnũ tale fũisse dicimus: qualẽ. Mantonii
fuit infinitu atd imperiu cui totius ore matithimȩ
potestate̾ senatꝰ decreuerat: ut predones persequerẽt᷑.
ac mare om̃e pacaret. Sic neptino marithima oĩa.
cu insulig obuenerũt. Quõ id probari põt̃: Nimitu
ueteres systorie docẽt. Antiquus auctor eumerus: qui
fuit exciuitate messana res gestas iouis & ceteroꝵ ꝗ
dii ꝑutant᷑ colligit: hystoriaq cõtenxuit. ex titulis &
inscriptõib lacris que mantiquissimis sacris templis
habebant᷑. maximeq infano iouis thifili: ubi auream

Expanded text:
rium loui cederet, Plutoni, cui cognomen Agesilao fuit, rium loui cederet, Plutoni, cui cognomen Agesilao fuit, pars occidentis optingeret, eo quod plaga orientis, ex qua lux mortalibus datur, superior, occidentis autem inferior esse uideatur. sic ueritatem mendacio uelarunt, ut ueritasioni publicae nihil derogaret. De Neptunii sorte manifestum est, cujus regnum tale fuisse dicimus, quale Marci Antonii fuit infinitum illud imperium; cui totius orae maritimae potestatem Senatus decreverat, ut praedones persequeretur, ac mare omne pacaret. Sic Neptuno maritima omnia cum insulis obvenerunt. Quomodo id probari potest? Nimirum veteres historiae docent. Antiquus auctor Euhemerus, qui fuit ex civitate Messene, res gestas Jovis, et caeterorum qui dii putantur, collegit, historiamque contexuit ex titulis, et inscriptionibus sacris, quae in antiquissimis templis habebantur, maximeque in fano Jovis Triphylii; ubi auream
Abbreviated transcription (Latin):
no oportuit insi soliug simulachru in templis om̃ib
tollobari. Quid sibi mulieꝵ effigies tolũt: quid sexũe
infirmug: inquẽ si cadit ip̃e iup̃iter cum uo ip̃i lapidẽs
hor̃em fatebunt᷑. Mlentitus esse poetas auĩt & his tñ ce¬
dũt: no uoͣ nõ esse̾ mentitos. re ip̃a probãt. Ita eni
deoꝵ simulachta cõfingũt ut ex ip̃a oiu̾sitate sexu&
appareat uera ẽẽ que dicũt poete. Nam qđ aliud
arpum̃tu hẽt imago catharinti: & effigies aquile cũ
ante pedes iouis poriunt᷑ intempliẽ & cum ip̃o parits
adorant᷑ rsi ut nefãdi sceleris ac stupri memoria
ueritas muoluta tegeret sic̃ ilso de sortitionẽ regnoro
uit ci ious celu cbtigisse. N eꝓtuno mare ha fcena
plutoni Cur nõ terta potus in sorter te̾tia uenit.
msi qđ icit̾ra gesta res est. Ergo ilło inueto est qđ
zegnu orbis ita partiti sortitiq sũt. ut oriẽtis impe¬

Expanded text:
non oportuit nisi solius simulacrum in templis omnibus non oportuit nisi solius simulacrum in templis omnibus collocari. Quid sibi mulierum effigies volunt? quid sexus infirmus? in quem si cecidit hic Jupiter, eum vero ipsi lapides hominem fatebuntur. Mentitos aiunt esse poetas, et his tamen credunt: immo uero non esse mentitos re ipsa probant. ita enim deorum simulacra confingunt, ut ex ipsa diuersitate sexus appareat uera esse quae dicunt poetae. nam quod aliud argumentum habet imago Catamiti et effigies aquilae, cum ante pedes Iouis ponuntur in templis et cum ipso pariter adorantur, nisi ut nefandi sceleris ac stupri memoria ueritas inuoluta tegeretur, sicut illut de sortitione regnorum. aiunt enim Ioui caelum optigisse, Neptuno mare, inferna Plutoni. cur non terra potius in sortem tertiam uenit? nisi quod in terra gesta res est. ergo illud in uero est, quod regnum orbis ita partiti sortitique sunt, ut orientis impe
Abbreviated transcription (Latin):
ganimedeam fabulam pro falso repudiãt. nec sen¬
tiũt in teͬra id c̃e factu. quia zes ip̃a ac libido ip̃ai
terena est. Non gͦ res ip̃as gestas finxerũt poete.: quod
si facerẽt eeñt uanissimi. sed ⁊eb gestil ad didet̃ quẽdam
colotẽ. Ns eĩm obtrectantes illa dicebãt. sed otna̾r cupr¬
entes Hũc hoĩes decipiuint᷑ maxĩe quod dura hec omĩa¬
quid sit poetice licentie modue quorisq progredi fingẽ¬
do liceat cum officiu. poete ineo sit: ut ea qͣne uerẽ ge¬
sta sũt: in aliquas spẽs ebliquis figutatorb: cum decore
aliquo cõuersa te aducant. Totu aut qđ referas finger̃ id ẽ
deoꝵ ꝙ cõnubiis dicta sũt. Cum ig̾ sic figucant᷑ licco¬
luent msi forte nõ tantu poete. sed pictores & fitorese
imagmu mẽtiunt᷑. Si eñ hu ẽ iupitᷤ qui a nob dicit᷑
deug. si nõ est. is est. qui ex saturno & ope natus est

Expanded text:
Ganymedeam fabulam pro falso repudiant nec senGanymedeam fabulam pro falso repudiant nec sentiunt in terra id esse factum, quia res ac libido ipsa terrena est. non ergo res ipsas gestas finxerunt poetae, quod si facerent, essent uanissimi, sed rebus gestis addiderunt quendam colorem. non enim obtrectantes illa dicebant, sed ornare cupientes. hinc homines decipiuntur, maxime quod dum haec omqui sit poeticae licentiae modus; quousque progredi fingendo liceat: cum officium poetae sit in eo, ut ea, quae gesta sunt vere, in alias species obliquis figurationibus cum decore aliquo conversa traducat. Totum autem, quod referas, fingere, id edeorumque connubiis dicta sunt? Cur igitur sic figurantur, sic coluntur? nisi forte non tantum poetae, sed pictores etiam fictoresque imaginum mentiuntur. Si enim hic est Jupiter, qui a vobis dicitur deus, si non is est, qui ex Saturno et Ope natus est,
Abbreviated transcription (Latin):
figuta qua imibres ferreos dicict̃ cil multitudine teloꝵ
sagiptaꝵq describũt. Rapuisse dicũt iaquila catha¬
mitu poeticus color est. Sed ut ꝑ legione dapuit: auꝰ
insigne aquila est. aut nauis in qua est impositas. tute¬
lam hũit in aquila figurata sicut thautu cũ itans
uexit europam: eodem mõ ꝯuertisse inboue traditur.
Io. machi filiam: que ut irã iunonis effugeret: ut erat
iam setis obsita: iam bos tranasse dicit᷑ mate: in egyp¬
tũq uenisse. atq ubi recepta pristina spetie: dẽa
facta que nũc isys uocat᷑. Quo igͤ argum̃to probai
põt nec europa at in thauro sedisse. nec io bouẽ fac¬
tam. quod certus dies habet᷑ infastis: quo isidis naui¬
giu celebrat᷑. que tes docet illam nõ ttãsse. sed naui¬
gasse. Igit̾ qui sapere. sibi uident᷑ quia intelligũt
uiuum terrenuq corpus in celu ẽe nõ posse totã

Expanded text:
figura qua imbres ferreos dicunt, cum multitudinem telorum figura qua imbres ferreos dicunt, cum multitudinem telorum sagittarumque describunt. rapuisse dicitur in aquila Catamitum: poeticus color est. sed aut per legionem rapuit cuius insigne aquila est aut nauis in qua est inpositus tutelam habuit in aquila figuratam, sicut taurum, cum rapuit et transvexit Europam. eodem modo conuertisse in bouem traditur lo Inachi filiam, quae ut iram Iunonis effugeret, ut erat iam saetis obsita., iam bos, tranasse dicitur mare in Aegyptumque uenisse atque ibi recepta pristina specie dea facta quae nunc Isis uocatur. quo igitur argumento probari potest nee Europam in tauro sedisse nec Io bouem factam? quod certus dies habetur in fastis quo Isidis nauigium celebratur: quae res docet non tranasse illam, sed nauigasse. igitur qui sapere sibi uidentur, quia intellegunt uiuum terrenumque corpus in caelo esse non posse, totam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcessissa imperium: ip̃e aũt furto seruãtus. furtiraq
neritus iupitersiue ⁊ to appellatꝰ est nõ utr
Quã eni possũt inspitate aĩam quã accepit aliũde: Ced
qͦd pͥmus ex liberis saturm marib uixerit. sotuerũt igtͣ.
hõies alium deum haber̾ rectorem: si satutnue nõ fuissꝙ
ab uxore deluxus. At cĩm poete ista finxerut Errat
quisꝗs hoc putat. Illi eĩm de hõib loquebant᷑. sed ut cos
ornarẽt quoꝵ memoriã laudib ꝯcelebrãt. deos esse dixẽt.
taq potuis ficta sũt que tãꝙͣ de diis: nõ illa q̃ tãꝙ̃ de
hõib sũt loquti: quod datũ fiet exemplo qđ infẽcemꝰ.
annem uidaturus aureos nũmos in sinũ eius largit̾ in¬
fundit. Hec strupri merces fuit. At poete qui quasi de
deo loquebãt᷑ ne auctoritate credite maiestatis instn¬¬
gerẽt : finxerũt ip̃m mauteo imbre delapsu: eadem

Expanded text:
oncessisset imperium. Ipse autem furto servatus, furtimque oncessisset imperium. Ipse autem furto servatus, furtimque nutritus, ζεὺς sive ζῆν appellatus est; non, ut quam enim possit inspirare animam, qui ipse accepit aliunde?, sed quod primus ex liberis Saturni maribus vixerit. Potuerunt igitur homines alium deum habere rectorem, si Saturnus non fuisset ab uxore delusus. At enim poetae ista finxerunt. Errat quisquis hoc putat. Illi enim de hominibus loquebantur; sed ut eos ornarent, quorum memoriam laudibus celebrabant, deos esse dixerunt. a potius ficta sunt quae tamquam de diis, non illa quae tamquam de hominibus sunt locuti: quod clarum fiet exemplo quod inferemus. Danaen uiolaturus aureos nummos largiter in sinum eius infudit, haec stupri merces fuit. at poetae, qui quasi de deo loquebantur, ne auctoritatem creditae maiestatis infringerent, finxerunt ipsum in aureo imbre delapsum eadem
Abbreviated transcription (Latin):
deierãt: cu ip̃i superi ad inferos reuoluant᷑ ibiq habe¬
ant quod uenetent᷑ & adorẽt . Illd uoͣ quale est: ẽẽ
facta: quib dĩi om̃s ox ip̃e iupit̾ pareat. Si parcaꝵ tãta
uis est ut plus possint ꝙͣ celestes uniu̾si : ꝙq ip̃e ⁊ec¬
tor ac dominus: cur nõ ille potius regnare dicatt᷑: qͣre
legib & statutis. parere om̃s deos necessitas cogit. Nu
cui dubiu est. quin is qui alicui rei obsequĩtur: ma¬
ximus nõ sit : Nam si sit nõ accipiat fata sed faciat:
unc ad illud quod omiseram redeo in una itaq sola
fuit cõtinẽtior: cu eam deprimeret nõ uittute aliqͣ
sed metu successoris. Que fortitudo utiq eius est: qui
sit mo̾talis & ibecillis & nihili quippe qui potuit &
fũc cũ nasceret᷑ extingui: sic̃ fratex eius añgenitus ex¬
tinctue est. Qui si uiuere potuiss&. nunꝙͣ minori R¬

Expanded text:
dejerant, cum ipsi superi ad inferos revolvantur, ibique habedejerant, cum ipsi superi ad inferos revolvantur, ibique habeant quod venerentur et adorent? Illud vero quale est? esse fata, quibus dii omnes, et ipse Jupiter pareat. Si Parcarum tanta vis est, ut plus possint quam coelestes universi, quamque ipse rector ac dominus, cur non illae potius regnare dicantur, quarum legibus ac statutis parere omnes deos necessitas cogit? Nunc cui dubium est, quin is, qui alicui rei obsequitur, maximus non sit? nam si sit, non accipiat fata, sed faciat. Nunc ad aliud, quod omiseram, redeo. In una itaque sola fuit continentior, cum eam deperiret; non virtute aliqua, sed metu successoris. Quae formido utique ejus est, qui sit et mortalis, et imbecillus, et nihili: quippe qui potuit et tunc, cum nasceretur, extingui, sicut frater ejus ante genitus, extinctus est: qui si vivere potuisset, nunquam minori c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩuprter sũt potiti: Uideo aliu regem deip futos pue¬
mis tp̃ibus alium ꝯsequẽtib Potest gͣ fieti ut alis st
postea fututus. Si eni prius regnu mutatũ est: cur
clesperemꝰ etiã ꝑfferius posse mut̾ati: nisi forte satunus
pmpetus aut semꝑ imimutabile est aut si est mutã¬
bile quod fieri non pot. semꝑ utiq mutabile est. Nõt¬
e iupitꝰ tegnũ amittere. sic p̾t eius apaisit. Ita plane. Na
Su idem neq uut ginib neq maritate uonqi eecert issec
tas noĩat᷑ ut ab hole humanitas. deinde cõsciẽtia ibeilli¬
tatis qui timuit utiq maiorez. Quod qui facit. scit pro¬
supsticio suꝑis que reddita dius. Que ista fuꝑstico est
aut a quo teddita: Est gͦ aliqͣ potestas maxima que
peierates deos punit. Q ue tãta formido est paludis
inferne si sũt im mortales quid metuãt eam quam
uisuti nõ sũt insi quos moti necesse est. Q uid ig̾
hoĩes oculos suos incelum tollũt. Quid per superog

Expanded text:
t potiti. Video alium Deum regem fuisse primis temporibus, alium consequentibus. Potest ergo fieri, ut alius sit postea futurus. Si enim regnum prius mutatum est: cur desperemus etiam posterius posse mutari? nisi forte Saturnus imperium aut semper immutabile est: aut, si est mutabile, quod fieri non potest, semper utique mutabile est. Poteo Iuppiter regnum amittere, sicut pater eius amisit? ita plane. nam cum idem neque uirginibus neque maritatis umquam pepercisset, tas nominatur, ut ab homine humanitas; deinde conscientia inbecillitatis, qui timuit utique maiorem. quod qui facit, scit prosuperstitio superis quae reddita diuis. quae ista superstitio est aut a quo reddita? est ergo aliqua potestas maxima quae perierantes deos puniat? quae tanta formido est paludis infernae, si sunt inmorvisuri non sunt, nisi quos mori necesse est? Quid igitur homines oculos suos in coelum tollunt? quid per superos
Abbreviated transcription (Latin):
tis ieu qui sit alienus & exigui bnficii. Nemo
sic deũ precat᷑. ut se adiuuet. sed ũt seruet. ut uĩtã
salutẽꝙ tribuat. quod młto plus ac maius est ꝙͣ iuua¬
re. Et qm̃ de pr̃e loquũt᷑. Nullus pr dt̃ filios iu¬
uar̾ cã eos gn̾at aut educat. Ilid eni leuius est. ꝙ
ut co ubo magͥtudo p̾rui bñficii exprimat᷑: Quãto
tum mltiplcem subministrat. Non intelligit bñfi¬
potestatis unmitiuit. Quar̃ si ioue & ex reb gestis & ex
morib. hoĩe fuisse. int̾taq tegnat̾ deprendimius: suꝑ est¬
ut mortem quoq eius inuestigemꝰ. Piamus in sacra hy-¬
storia descriptis oĩb que inu̾ita sua gessit: ad ultimu
sic ait. Deinde iupr̃ postꝙͣ ꝗnquies terras circuiuit orbq
amicis aut cognatis suig iniperia diuisit teliquidq hoĩbue
leges mores fcumẽtaq parauit: mltaq alia bona fecit̃.
mimõtali gła memoriaq affectus sempitẽna monum̃ta
suis reliquid. etate petsumata. increta uitam cõsumauit.¬

Expanded text:
tis in eum qui sit alienus, et exigui beneficii. nemo sic deum precatur, ut se adiuuet, sed ut seruet, ut uitam salutemque tribuat: quod multo plus ac maius est quam iuuare. et quoniam de patre loquimur, nullus pater dicitur filios iuuare, cum eos generat aut educat. illud enim leuius est quam ut eo uerbo magnitudo paterni beneficii exprimatur. quanto tum multiplicem sumministrat. non intellegit benefipotestatis imminuit. quare si Iouem et ex rebus gestis et ex moribus hominem fuisse in tut mortem quoque ejus investigemus. Ennius in sacra Historia, descriptis omnibus quae in vita sua gessit, ad ultimum sic ait: Deinde Jupiter, postquam quinquies terras circuivit, omnibusque amicis atque cognatis suis imperia divisit, reliquitque hominibus leges, mores frumentaque paravit, multaque alia bona fecit, immortali gloria, memoriaque affectus, sempiterna monimenta suis reliquit: aetate pessum acta, in Creta vitam commutavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
sidecemus ut intelligãt hoĩes inꝗbus miseri uersam᷑ ex¬
rotib Regnat̾ in celo iouẽ uulgus existimat. id doctis
patibei & indoctis persuasu est quod & ⁊eligio ip̃a &
ptegatomes ex himni & delubta & simulachra demo¬
strãto eunder tam sufumo & rhea genitio cofitet

Expanded text:
sideremus, ut intellegant homines in quibus miseri uersentur ersideremus, ut intellegant homines in quibus miseri uersentur erroribus. regnare in caelo Iouem uulgus existimat: id et doctis pariter et indoctis persuasum est, quod et religio ipsa et precationes et hymni et delubra et simulacra demonstrant. eundem tam
Abbreviated transcription (Latin):
tultus aũt. M. tullius qui .c. uerci adulteria obiecit. Ca¬
de eĩm iuppit ᷤ quẽ colebat ad misit: qui .p. cludio sororis
incestu. At illi optimo maximo eade fuit & soror & ꝯiũx̃
Aui est igͥ tam excors qui hũc incelu regnare putet: qui
ne interra quide debuit. Not insuse quida poeta tri¬
umphu cupidinis scripsit. Quo in libro nõ modo potẽtis¬
simu deoꝵ cupidine. sed etia uictore fecit. Enuatis
ei a morib singłoꝵ. qub inpotestate cupidinis dictionẽc
uenissẽt: instruit pompam: in qua iupiter cu cetetis diis
ante cͣutum tniumphantis ducitur cathenatus. Plegant
id quide a poeta figuratũ: sed tñ nõ młtu distat a uero.
Q eĩs uittutis est expers: qui cupiditatih ac libidnib ma¬
lis uincit᷑: nõ cupidini. ut ille finxit sed morti subiectus
est sempiternȩ. Sed omittamus de morib dicetꝰ. rẽcõ¬

Expanded text:
stultus autem Marcus Tullius, qui Gaio Verri adulteria obiecit: eastultus autem Marcus Tullius, qui Gaio Verri adulteria obiecit: eadem enim Iuppiter quem colebat admisit; qui Publio Clodio sororis incestum: at illi Optimo Maximo eadem fuit et soror et coniunx. Quis est igitur tam excors qui hunc regnare in caelo putet, qui ne in terra quidem debuit? non insulse quidam poeta triumphum Cupidinis scripsit, quo in libro non modo potentissimum deorum Cupidinem, sed etiam uictorem facit. enumeratis enim amoribus singulorum, quibus in potestatem Cupidinis dicionemque uenissent, instruit pompam, in qua Iuppiter cum ceteris diis ante currum triumphantis ducitur catenatus. eleganter id quidem a poeta figuratum, sed tamen non multum distat a uero. qui enim uirtutis est expers, qui cupiditate ac libidinibus malis uincitur, non Cupidini ut ille finxit, sed morti subiectus est sempiternae. sed omittamus de moribus dicere, rem con
Abbreviated transcription (Latin):
piditate regnãdi: ut c̃ pat̾nu soliu pec uita per
timnt cepisset: bello est atitanib lacessitus quod
huano gm̃ principium fuit muloꝵ quibuutes
&paces iipetii comparata teliquã sua uitaꝵ tes
strupis adulterusq cõsumpsit. Eienuto uitgoies
quas obminuĩt. id ẽmi tollerabile iudicari solet
amphuione at tendatu preterite nõ possutau
quoꝵ domos dedecore atq infamia plenissimas
reddidit. Iud uõ sume impietatis ac sceleris. quod
regiu puerũ zapuit ad stcuprũ. Paru eñ iudebat᷑
si mexpugnãda feninaꝵ pudicitia: maculosus cẽt
ac turpis nisi etia sexui suo iniuria facetet .i
Het e ueꝵ adultetiu quod fit ꝯtra naturam.
Hec qui fecit uidetimus an maximus certe nõ optimus
est: quod nom̃ a corruptorib ab adulteris ab incestis ab ẽ:
nisi forteᷤ̾ nos erramus. hoĩes qui talia facientes sceleratos
uocamꝰ ac perditoꝵ: om̃ib penis dignissimos iudicamus

Expanded text:
piditate regnandi, et cum paternum solium per vim, per piditate regnandi, et cum paternum solium per vim, per arma cepisset, bello est a Titanibus lacessitus, quod humano generi principium fuit malorum. Quibussuam vitam in stupris adulteriisque consumpsit. Omitto virgines, quas imminuit. Id enim tolerabile judicari solet. Amphitryonem ac Tyndarum praeterire non possum, quorum domos dedecore atque infamia plenissimas reddidit. Illud vero summae impietatis ac sceleris, quod regium puerum rapuit ad stuprum. Parum enim videbatur, si in expugnanda foeminarum pudicitia maculosus esset ac turpis, nisi etiam sexui suo injuriam faceret: hoc est verum adulterium, quod fit contra naturam. Haec qui fecit viderimus, an maximus; certe optimus non est: quod nomen a corruptoribus, ab adulteris, ab incestis abest; nisi forte nos erramus homines, qui talia facientes sceleratos vocamus, ac perditos, omnibusque poenis dignissimos judicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
nebat terra sepultos. fur ac nebubo mercui̾us quid ad
Libeu pres necesse ẽ iasenatu deor oue susol austo¬
⁊itatus pim q ecẽ sentete. quia preter Ioue solus or̃
titum ꝑhmnut. E eccitu duxit. mlos debellauit. Sed
inuictus ille imperator. indicus maximus ob amore
ar libidme turpissime uictus est. Delatus eĩ edeta cũ
semiuiro comitatu nactus ẽ impudict muliere siaͦ¬
sano ⁊hittore: ac fiducia uictorie indice uir este
uoluit: ne nimiu mollis uideret᷑: atꝗ illã pris prodi¬
tribe: fratris interemtrice. ab alio telictos se repu¬
diatam in cõiungiu sibi rundicauit. & liberã fecit
s cũ eaparit̾ ascendit incelu. Quis hoꝵ oĩus pater
iupt̃ qui ̃ solenni precationẽ optimus maximus no
miatur. None apͥma sua pueritia impius. as pene
parricida depeehendit᷑: cu prẽ ⁊egno expulit as
fugauit. nec expectauit morte deccepiti sems cũ¬

Expanded text:
nebat terra sepultos. fur ac nebulo Mercurius quid ad nebat terra sepultos. fur ac nebulo Mercurius quid ad Liberum patrem necesse est in senatu deorum summae auctoritatis primaeque esse sententiae, quia. praeter Iouem solus omnium triumphauit, exercitum duxit, Indos debellauit. sed inuictus ille imperator Indicus maximus ab amore ac libidine turpissime uictus est. delatus enim Cretam cum semiuiro comitatu nanctus est inpudicam mulierem in litore ac fiducia uictoriae Indicae uir esse uoluit, ne nimium mollis uideretur, atque illam patris proditricem, fratris interemptricem, ab alio relictam et repudiatam in coniugium sibi uindicauit ac Liberam fecit et cum ea pariter ascendit in caelum. quid horum omnium pater Iminatur? Nonne a prima sua puericia impius ac pene parricida deprehenditur? Cum patrem regno expulit et fugavit nec expectavit mortem decrepiti senis cu
Abbreviated transcription (Latin):
neptuno mercede cõductus. que illi negari potuit᷑
pͥmo perfidus quicꝗd tu diis pepigisset didicit ab¬
negare. Idem formosum pueru: & dum amat uio¬
lauit & gum ludit occidit. Nomicida mars & pet gram
cedis crimĩe ab atheniensib liberatꝰ: ne uideret᷑ nimis ferus
& mimaris adulteriu cu uener̃ cõmisit Castor & pallus
dus alienas sconsas rapiũt. esse gemini desierut. Nã do¬
lore miurie cõcitatus idas: alteꝵ gladio transuerberauit.
& eosde poete alternis iuuere: asternis mori natant.
ut iam stnt nõ deoꝵ tãtu sed oĩui mo̾taliu mnsetiimi:
quib semł mori nõ licet. Nos tam̃ hometis ambos sim¬
plicit̾ tiõ ut poete solent: mortuos esse testat᷑. Nam cum
faceret mitutis cllidente priamo helena: cuctos te¬¬
gie pͥncipis decognoscere: solos aũt faaes suos requirete:
subiecit orõni eiꝰ huimoͥ u̾sum. Hec cit ast illos reti¬

Expanded text:
Neptuno mercede conductus, quae illi negari potuit Neptuno mercede conductus, quae illi negari potuit  perfidus, quidquid cum diis pepigisset, didicit abnegare. Idem formosum puerum et dum amat, violavit; et dum ludit, occidit. Homicida Mars, et per gratiam caedis crimine ab Atheniensibus liberatus, ne videretur nimis ferus et immanis, adulterium cum Venere commisit. Castor et Pollux, dum alienas sponsas rapiunt, esse gemini desierunt. Nam livore injuriae concitatus Idas, alterum gladio transverberavit; et eosdem poetae alternis vivere alternis mori narrant: ut jam sint non deorum tantum, sed omnium mortalium miserrimi, quibus semel mori non licet. aus tamen Homerus ambos simpliciter, non ut poetae solent, mortuos esse testatur. nam cum faceret in muris adsidentem Priamo Helenam cunctos Graeciae principes recognoscere, solos autem se fratres suos requirere, subiecit orationi eius huiusmodi uersum: haec ait, ast illos reti
Abbreviated transcription (Latin):
salute nes edeꝗ unde quo tre fueret qpareti libe
siliote meqͣs dusama pescitus irxore suas cũ libeus
interernit. Hũc hõies cdeu putãt. Sed philocteta heres
eius nõ putauit. qui face supposuit atfuto: qui arctus
eius ac neruos cremari. ac diffluere uidit: qui ossa eius
ac cineres mortheo mõte sepelliuit pro quo munere sa-¬
giptas cius accepit. Esculapius & ip̃e nõ sie flagi¬
no apollinis natus: quid fecit aliuo diuinis honoribue
dignũ nisi quod sanauit ypolitis. Norte sane ħuit
clariote quod a deo metuit fulminati. Nũc tarqui¬
tuis de illustub uitis disserens: ait incertis paren¬
tib natu: expositu & auenatorib inuẽtu: canino
lacte nutͥiu chitoni itaditũ didicisse medicinam:
fuisse aut messemi: sed epidͥauti motatu. Tullius
aut cimosciris ait sepultu. Quid apollo pater eius.
none ob amore qͦ flagrabat turpissime: gregem
pauit alienu: & mutos laumedonti extcuxit: cu

Expanded text:
aret. idem furore atque insania percitus uxorem suam cum liberis interemit. hunc homines deum putant! sed Philocteta heres eius non putauit, qui facem supposuit arsuro, qui artus eius ac neruos cremari ac diffluere uidit, qui ossa eius et cineres in Oetaeo monte sepeliuit, pro quo munere sagittas eius accepit. Aesculapius et ipse non sine flagitio Apollinis natus quid fecit aliud diuinis honoribus dignum nisi quod sanauit Hippolytum? mortem sane habuit clariorem, quod a deo meruit fulminari. hunc Tarquitius de inlustribus uiris disserens ait incertis parentibus natum, expositum et a uenatoribus inuentum, lacte nutritum, Chironi traditum, didicisse medicinam: fuisse autem Messenium, sed Epidauri moratum. Tullius etiam Cynosuris ait sepultum. Quid Apollo pater ejus? Nonne ob amorem, quo flagrabat, turpissime gregem pavit alienum, et muros Laomedonti exstruxit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
deo simile iudicaret. Nõ ei fortiot putãdus est. qui
leone quã qui ueolentia mlerret it̃o inclusa feros supe
ler ez acud qsuuqui ieparissimas uolaces delecnte ꝓͣ qui
cupiditates aui ddissimas eohercet. Aut qui pameneebel¬
caprtizu q̃ qui libidinez umcit pudocis ac fame. lebella¬
suo spent qqis mu q sũt peeraliosa quia domestis e
uer ołn quo sit ut ule solus ut festis debeat uduert

Expanded text:
deo similem iudicabat. non enim fortior putandus est qui deo similem iudicabat. non enim fortior putandus est qui leonem quam qui uiolentam et in se ipso inclusam feram supe aut qui rapacissimas uolucres deiecit quam qui cupiditates auidissimas cohercet, aut qui Amazonem bellatricem quam qui libidinem uincit pudoris ac famae debellasuo egerit, quae magis sunt perniciosa quia domestica et ueri. ex quo fit ut ille solus uir forti