comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirginib autem p̃ceptum do¬
mininon habeo. Exercitati in bonis
oꝑib electi ñ nunquam plus studeÑ
agere: quam eis dñs dignatꝰ ẽ iub̃e.
Carnis enimuirginitas nequaquam
est uissa: s tantumm laudata. Nã
si illa iub̃et᷑: nimirum iam coniugi¬
um culpa credet᷑. Et tam̃ multi uir¬
tute pollent uirginitatis: ut uidł
plꝰ impendant obsequio. quam ac-¬
Et sciendum quod sunt ñnulli he¬
retici. qͥ ita uͥginitati carnis studeñ
ut nuptias damnent: sic̃ etiam ft̾
nonnulli qui ita abstinentiam lau¬
dant. ut sumentes alimenta neces¬
saria detestentur: de quib ꝑ paulũ
cum gratiarum actione fidelibus.¬

Expanded text:
irginibus autem praeceptum Domini non habeo . Exercitati in bonis operibus electi nonnunquam plus student agere quam eis Dominus dignatus est jubere: carnis enim virginitas nequaquam est jussa, sed tantummodo laudata. Nam si illa deberetur nimirum jam conjugium culpa crederetur. Et tamen multi virtute pollent virginitatis, ut videlicet plus impendant obsequio quam acEt sciendum quod sunt nonnulli haeretici qui ita virginitati carnis student, et nuptias damnent; sicut etiam sunt nonnulli qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detestentur, de quibus scriptumcum gratiarum actione fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quedam uͦ non nunquam nob̃ ex his
nocent que sunt cirea ipsa: sic̃ tempo¬
ralis potentia uel coniuigalis copula.
Bonum nanq ẽ coniugium: s mala
sunt que circa ilłd ex huiꝰ mundicu¬
ra succrescunt. Unde etiam paulus
qͥb dam meliora ꝑsuadens: eos a con¬
iugio reuocat dicens. Hoc aut̃ dico
nonut laqueum uob iniciam: s ad
id qͦd honestum ẽ. & qͦd facultatem p̃¬
beat. sine impedimento dñoseruien¬
di. Dum gͦ tenet᷑ qͦd non nocet. ex re¬
bus iuxta positis committit᷑ plerũ¬
q quod ñ nocet. sic̃ sepe rect̾um mun¬
am uepͥb ꝑuestimenta retinemur.
Inuia qͥdem munda non offendimꝰ.¬
s a latere nascit᷑ quo pungamur
bona ministratione regiminis. Ñ.¬
nunquam tñ p̾t̾ alia mala. eo ipso qͦ
p̃minet cet̾is. elatione cogitationis in¬

Expanded text:
quaedam vero nonnunquam nobis ex his quaedam vero nonnunquam nobis ex his nocent quae circa ipsa sunt, sicut temporalis potentia, vel conjugalis copula: bonum namque est conjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde etiam Paulus quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: Hoc autem dico, non ut laqueum vobis injiciam, sed ad id quod honestum est, aebeat sine impedimento Dominum obsecrandi . Dum ergo tenetur quod non nocet, ex rebus juxta positis committitur plerumque quod nocet. Saepe rectum munam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimu a latere nascitur quo pungamur. bona ministratione regiminis, nonnunquam tamen, praeter alia mala, eo ipso quo praeeminet caeteris elatione cogitationis in
Abbreviated transcription (Latin):
nisterium redigit. & tam hee eadẽ
ñsinit sue menti dominari : ut sub¬
iecta foris seruiant: & nunquam in¬
tentionem animi ad alta tendentis
frangant. U̾ apte quoꝙ subdit. Fre¬
derit enim figura huius mundi.
Ne si apte diceret. Nolite constant᷑¬
mundum diligere: q̃n ce ipse ñ potest qͦͤ
diligitis stare. In cassum cor qͣsi manen¬
tes figitis: dum fugit ipse quẽ amatis.
Qͦs gͥ in hoc mundo necessitas ligat
ut ex omni parte ecui a mundonon
possunt. sic debent ea que mundift̃
tenere. ut tam̃ eiꝰ nesciant ex mentis
fractione fuccumbe: & cum relinqͥre
cuncta que mundi sunt ñ possunt. t̃c¬
extiora b̾n ext̾ius agent. si ardenter in¬
terius ad ȩterna festinent. Mor ł .xxuͦi.¬
uicum uxore ẽ: cogitat que sunt
nundi. quomͦ placeat uxori. In
usu uite mortalis quedam ex semetip¬
sis sunt noxia: quedamuͦ ex his que
u̾sant᷑ circa ipsa. Ex semetipsis queda
sunt noxia: sic̃ peccata st̃ atq flagicia

Expanded text:
nisterium redigit, et tamen haec eadem nisterium redigit, et tamen haec eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant, ubi aperte quoque subdidit: Praeterit enim figura hujus mundi , ac si aperte diceret: Nolite constantmundum diligere, quando et ipse non potest quem diligitis stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Quos igitur in hoc mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possunt, sic debent ea quae mundi sunt tenere ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere: et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non possunt, tunc bene exterius agent si ardenter interius ad aeterna festinant. CAP. XXIIcum uxore est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori In usu vitae mortalis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae versantur circa ipsa. Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut peccata sunt atque flagitia,
Abbreviated transcription (Latin):
siñ ht̃: qͥ sic studet placere conuigi.
ut tam̃ non displiceat conditori:
qͥ sic ꝑ illam carnali consolatione
utit᷑: ut tam̃ nunquam ad praua
oꝑa. a melioris intentionis rectitudi¬
ne. eiꝰ amore flectat᷑. flec quoq. s tan¬
quam ñ fleat: qͥ sic temporalib dã¬
nis affligit᷑. ut tamen de eternis
lues semꝑ animum consolet᷑. flen¬
do enim non flere est: sic ext̾iora ad¬
uersa plang̾e. ut tam̃ nou̾it eterne
spei consolatione gaude. Gaudet uͦ
s tanquam non gaudeat: qui sic de
temporalib bonis hilarescit. ut tñ
semꝑ perpetua tormenta considẽt:
& in hoc qͦd mentem gaudio suble¬
uat. hanc continuo ponde ꝓuidi ti¬
moris p̃mat. Emit autem s quasi ñ
possidens: qͥ & adusum t̾rena p̃parat.
&e tam̃ cauta cogitatione p̃uidet.
qͦd hec citiꝰ relinquat. Mundo qͦq
utit᷑. s quasi non utat᷑: qui ce neces¬
saria cuncta ext̾ius ad uite suie mi¬

Expanded text:
asi non habens qui sic studet placere conjugi, asi non habens qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat Conditori; qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Flet quoque, sed tanquam non fleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Flendo enim non flere est, sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper perpetua tormenta consideret: et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet, quod haec citius relinquat. Mundo corde utitur, sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae mi
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam ñ habentes sint. Pau¬
cis datum est omnia relinquere ⁊
curas mundi postponere: solis desi¬
deriis et̾nis inhiare. Ñ gͦ fãs audemꝰ
uob dicere ut oĩa relinquatis: s tam̃
si uultis. omnia etiam retinendore¬
linquitis: sisie tpr̃alia geritis: ut
tam̃ tota mente ad et̃na tendatis.
Hinc paulꝰ apłs dic̃. Tempꝰbreue ẽ.
Reliquum ẽ. ut qui hñt uxores
tanquam non habentes sint: & qui
flent tanquam non flentes: & qͥ gau
emunt tanquam non possidentes: &
qͥutunt᷑ hoc mundo tanquam non
utantur: p̃t̾it enim fig᷑a huiꝰ mundi.
Uxorem nanq ht̃ s qͣsi ñ habens: qui
tͣnsitoria ẽẽ cuncta conspiciens. curam
carnis ex necessitate tolerat. s eterna
gaudia sp̃s ex desidio expectat: qͥscit
debita carnis sic exsoluere: ut tñꝑ eã
mundo tota mente non cogatur in¬
herere. Nam cumisdem rursum
eg̾giꝰ p̃dicator dicat. qͥħt uxorem co¬
gitat que sunt huiꝰ mundi quomͦ
placeat uxori. ille uxorem habens qͣ¬

Expanded text:
tanquam non habentes sint . Paucis datum est omnia relinquere, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis, sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. Hinc Paulus apostolus dicit: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, tanquam non habentes sint: et qui flenemunt, tanquam non possidentes: et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur: praeterit enim figura hujus mundi. Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat, qui scit debita carnis sic exsolvere ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam, cum iisdem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori . Ille uxorem habet qu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & uiuit. s nequaquã sentit aut ẽ.
uiuit. & sentit s ñ intelligit nec discer¬
nit: aut ẽ. & uiuit. sentit & intelligit
oe discernit. St̃ nãq lapides: nec tñ
uiuunt. St̃ arbusta: uiuunt quidẽ.
nec t̃n sentiunt. Herbarũ nãq & ar¬
boꝵ uita iuriditas uocat᷑: sic̃ ꝑpau¬
lũ de seminib dr̃. Insipienstu qd̾ se¬
minas ñ uiuificatur: nͥ pͥꝰ moriat᷑.
St̃ bruta animalia: uiuunt. &e senti¬
unt. nec tñ intelligunt. St̃ angłi. i
uunt & sentiunt: & intelligendo di¬
scernunt. Homo itaq qͥa ht̃ cõmu¬
ne ẽẽ cũ lapidib. uiuere cum arborib.
sentire cum animalib. dis cernere cũ
angłis: recte nomine om̃is creat᷑e erp̃¬
mit᷑: in quo uirta aliqͥd om̃is creata
tenet᷑. Uñ cũ ueritas discipłis euuan¬

Expanded text:
est et vivit, sed nequaquam sentit; aut est et vivit, et sentit, sed non intelligit nec discernit; aut est et vivit, sentit, intelligit et discernit. Sunt namque lapides, nec tamen vivunt; sunt arbusta, vivunt quidem nec tamen sentiunt: herbarum namque et arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens tu: quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. Homo itaque, quia habet commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, seangelis, recte nomine omnis creatura exprimitur, in quo juxta aliquid omnis creatura tenetur. Unde cum Veritas discipulis Evan
Abbreviated transcription (Latin):
oram dtĩo sepe multorũ uita displicet:
quȩ etiam foris hominib placet. Caute
ergo nimis in laude iustorum coniugũ.
Non enim secura laus ẽ: iustos añ hoĩes
apparere. Sepe enim humana senten¬
tia uelut in deo magnũ quẽpiam apꝓbat.
sed hunc omp̃c d̃s̃ qui quasi erse appro¬
batur ignorat. Hinc ẽ enĩ qd̃ psalmista
uigilant᷑ exorat dicens. dirige inconspe¬
ctu tuo uiam meã: nimirũ qͥa plerũꝙ

Expanded text:
 ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Unde caute nimis in laudem justorum conjugum Non enim secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam approbat; sed hunc omnipotens Deus, qui quasi ex se approbatur, ignorat. Hinc est enim quod Psalmista vigilanter exorat, dicens: Dirige in conspectu tuo viam meam . 1148 Nimirum quia pler
Abbreviated transcription (Latin):
mus in nob̾ resurrõnẽ futurã. quã m
capite nr̃o constat ẽẽ fact᷑ã. Resurrõ¬
nis eius głam tota m̃te diligamꝰ: & ꝓ
eius amore moriam̃. In resurrõne auc¬
toris nr̃i ministros eius angłos. conci¬
ues nr̃os agnouimus. Ad horũ gͦ cuuũ
illam frequentẽ sollempnitatẽ festinemꝰ
his cum necdũ uisione possumuis. desi¬
derio & m̃te iungam̃. Adiuuet omp̃e
ds̃ aduitã desideriũ nr̃m. qͥ pro nobis

Expanded text:
futuram quam in capite nostro constat esse factam. Resurrectionis ejus gloriam tota mente diligamus, et pro ejus amore moriamur. In resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus; his, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur: adjuvet omnipotens Deus ad vitam desiderium nostrum, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
ramus gͣuia c̾dimus: q̃m hostis callidi
bella. quam sint ce nos dura & intole¬
rabilia ñ uidemꝰ. Menti enim nr̃e pon¬
dus omne uilesceret: si ea q̃ se potant
oppͥmere occulti adũsarii bella pen¬
saret. Qͥ denimsi om̃ps d̾s onera q̃ pa¬
timur subleuet: s tamen sua
nob adiutoria subtrahat.⁊
int̾ hostis antiqͥ temptamenta nos delin¬
quat: Seuiente tanto hoste qͦ ibimus:
sinulli auctoriꝰ nr̃i defensionib ꝓtegan᷑r.
Cum gͦ do corripiente dura flagella uel
labores toleram. ut equanimit᷑ ferentes.
neqͣquam in uitio mmurationis exceda¬
mus. hostemnr̃m ad memoriam reuo¬
care debemus: & durum ñ estimabimꝰ
omine qͦd patim̃. dum ext̾̃nis eruciatib

Expanded text:
ramus gravia credimus, quoniam hostis callidi ramus gravia credimus, quoniam hostis callidi bella quam sint contra nos dura et intolerabilia non videmus. Mentis enim nostrae pondus omne vilesceret, si ea quae se poterant opprimere occulti adversarii bella pensaret. Quid enim si omnipotens Deus onera quae patimur sublevet, sed tamen sua nobis adjutoria subtrahat, et inter hostis antiqui tentamenta nos derelinquat? Saeviente tanto hoste, quo ibimus, si nullis Auctoris nostri defensionibus protegamur? Cum ergo, Deo corripiente, dura flagella vel labores toleramus, ut aequanimiter ea ferentes, nequaquam in vitio murmurationis excedamus, hostem nostrum ad memoriam revocare debemus; et durum non aestimemus omne quod patimur, dum externis
Abbreviated transcription (Latin):
rabiles sollictte attendent: nequaquã
de his q̃ ext̾iꝰ tolerant murmurarent.d
t adũsarii nolum pensare grauiora.
A qͥb plerumq bellis ut diximꝰ. dũfla¬
gellam̃ defendim: dum flagellamur
occultam. Caro enim nr̃a pꝰqm resurre¬
ctionis incorruptione solidet᷑. si nullo
merore afficit᷑: in temptationib effre¬
natur. Qs autem nesciat. qͦd multosit
meliꝰ arde flamina febrium : ꝗͣ flãma
uitioꝵ : It̃n cum febre corripim᷑. qͥa
uitioꝵ estum qͥnos occupare potat
ꝯsidare negligimꝰ: de ꝑcussione mur¬
muramus. Qͥs nes ciat. qͦd multosit
meliꝰ duris inseruitio hominib subici:
quam blandientib demoniacis sỹibus
subdi: Itam̃cum alto driudicio ꝯditio¬
nis humane atterim iugo. in q̃relam
ꝓsilimꝰ: imnirum quia minꝰ attenoimꝰ
ꝙ si nos nulla ꝯditio seruitutis oppͥm̾et.
fortasse mens nr̃a multis iniquitatib
peiꝰ lib̾a deseruiret. Ideo gͥ hec quȩ tole¬

Expanded text:
rabiles sollicite attenderent, nequaquam rabiles sollicite attenderent, nequaquam de his quae exterius tolerant murmurarent. Seti adversarii nolumus pensare graviora, a quibus plerumque bellis, ut diximus, dum flagellamur, defendimur, dum affligimur, occultamur. Caro enim nostra priusquam resurrectionis incorruptione solidetur, si nullo moerore afficitur, in tentationibus effrenatur. Quis autem nesciat quod multo sit melius ardere flamma febrium, quam flamma vitiorum? Et tamen cum febre corripimur, quia vitiorum aestum qui nos occupare poterat considerare negligimus, de percussione murmuramus. Quis nesciat quod multo sit melius duris in servitio hominibus subjici, quam blandientibus daemoniacis spiritibus subdi? Et tamen cum alto Dei judicio conditionis humanae atterimur jugo, in querelam prosilimus, nimirum quia minus attendimus quod si nos nulla conditio servitutis opprimeret, fortasse mens nostra multis iniquitatibus pejus libera deserviret. Ideo igitur haec quae tole
Abbreviated transcription (Latin):
uat. ł laboriosis occupationib impli¬
cat: qr mira potentia p̃uidet. ꝙ si qͥeti
ac lib̃i in tnͣquillitate ꝑsist̾ent. tempta¬
tiones adu̾sarii ferre ñualentes. m̃itis
ꝓstrati uuln̾ib iacerent. Dum gͦ foris
eos tolerandis flagelł ł oñib occupat:
a suscipiendis intꝰ temptationum ia¬
culis occultat. Moris qͥppe medicinał
ẽ. ut sepe feruorem uulnerum in pru¬
riginem cutis tͣhat: & plerumq inde
int̾iꝰ curat. unde ext̾iꝰ saueiat. Ita ñ nũꝙͣ
diuine dispensationis medicamine a¬
gitur. ut ext̾iorib dolorib int̾num
uulnꝰ adimat᷑: & sectionib repellatur
flagelloꝵs. ea q̃ m̃tem occupare poterat
int̾ior putredouitioꝵ. E tñ sepe dum pa¬
tentis culpe sͥ cons cii homines non ft̃.
&e aut dolorib cruciant᷑. aut laborib
depͥmunt᷑. cc̃ iustum & omnipotentẽ
iudicem in querelam ꝓsiliunt: sglica
minꝰ intuentes cõtͣ quam fortem adu̾sa¬
rium bellumgert̾. Cuiꝰ si uires intole¬

Expanded text:
licat, quia mira potentia praevidet quod si quieti ac liberi in tranquillitate persisterent, tentationes adversarii ferre non valentes, mentis prostrati vulneribus jacerent. Dum ergo foris eos tolerandis flagellis vel oneribus occupat, a suscipiendis intus tentationum jaculis occultat. Moris quippe medicinalis est ut saepe fervorem vulnerum in pruriginem cutis trahat, et plerumque inde interius curat unde exterius sauciat. Ita nonnunquam divinae dispensationis medicamine agitur ut exterioribus doloribus internum vulnus adimatur, et sectionibus repellatur flagellorum ea quae mentem occupare poterat interior putredo vitiorum. Et tamen saepe dum patentis culpae sibi conscii homines non sunt, et aut doloribus cruciantur, aut laboribus deprimuntur, contra justum et omnipotentem judicem in querelam prosiliunt, scilicet minus intuentes contra quam fortem adversarium bellum gerunt. Cujus si vires intole
Abbreviated transcription (Latin):
fructu mortis aspiẽ. ꝙ appetens querat.
uideamꝰ paulum qͦm amet ꝙ refugit:
qͦmͦ refrigiat ꝙ amat. Ait enim. Beside
dic̃. Qͥ sumus in hoc habitacło. inge¬
mscimus gͣuati. eo ꝙ nolumꝰ expoliari
h suꝑuestiri: ut absorbeat᷑ qͦd mortale

Expanded text:
fructu mortis aspicit quod appetens quaerat. Videamus Paulum quomodo amet quod refugit, quomodo refugiat quod amat; ait enim: Desiderdicit: Qui sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati, eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod mortale
Abbreviated transcription (Latin):
rapiat᷑. Nec tam̃ dm̃ sic̃ ẽ ꝯsꝑic̃: quia
nimirum hanc sic̃ dictum ẽ. in carne
corruptibili pondꝰ pͥme damnatioĩs
p̃mit.Seꝑe ita ut ẽ absorb̃i desiderat:
ut ȩt̾nam uitam si possit fieri sine int̾¬
uentu corporee mortis attingat. Unde
paulꝰ cum ardent̃ int̾nam lucem q̃ re¬
ret. s tam̃ utcumq mortis ext̃ioris dã¬
na formidaret: ait. Quandiu sumꝰ in
hoc habitacło ingemiscimꝰ gͣuati. eo qͦd
nolumꝰ expoliari s suꝑuestirq: ut absor
lum̃ uerum appetunt. ⁊ si concedatur
&̃ cum corpore illd attingere lucis inti¬
mȩ secretum uolt̾: s qͣntolibet ardore
intentionis exsiliant. adhuc antiqͣ nox
uat: & corruptibiles hꝰ carnis ocłos qͦs
hostis callidꝰ ad ꝯcupis centiam aꝑuit:¬

Expanded text:
rapiatur. Nec tamen Deum sicut est conspicit, quia rapiatur. Nec tamen Deum sicut est conspicit, quia nimirum hanc, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saeperita ut est se absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Paulus, cum ardenter internam lucem quaereret, sed tamen utcunque mortis exterioris damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati: eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri: ut absorverum lumen appetunt, et si concedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exiliant, adhuc antiqua noxvat; et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad concupiscentiam ape
Abbreviated transcription (Latin):
neris: tangit tam̃ animum ñ sine me¬
rore pulsꝰ doloris. Siẽ enim uir fortis
cum uicino iam belli c̾tamine armis
accingit᷑. palpitat & festinat. tremit ⁊
seuit. qͣs i pauere ꝑpallorẽ cernit᷑. s ꝑ
iram uehement̾ urget᷑: itauir sc̃s cũ¬
firmitate ꝯcutit᷑: & sue spei soliditate
roborat᷑. E de uicina morte trepidat:
a t̃ qͥd moriendo ueriꝰ uuat exultat.
Adregnum qͥppe ñ potest nͥ morte int̾.¬
posita tͣnͣsire: & iccirco gaudens metuit.
& metuens gaudet: qr scit qͦd ad brauiũ
quietis ñ ꝑueniat: nͥ hoc qͦd int̾iacet
cum labore transcendat. Q lit̾ elec̾ti¬
t absorbeat᷑ qͦd mortale est atuita.sx
Electi d̃i qͣntalibet chortis catione
oꝑis fulgeant. qͣntolibet se igne com¬
ptictionis accendant: nimirum con¬
stat. qr dum corruptibili adhue earne
possunt. Sepe aut̃ ita mens eoꝵs accen¬
dit᷑: ut qmͣuis in carne sit posita. in
dm̃ tam̃ oĩ subiugata carnali cogit̾one

Expanded text:
neris, tangit tamen non sine moerore animum pulsus doloris. Sicut enim vir fortis, cum vicino jam belli certamine armis accingitur, et palpitat et festinat, tremit et saevit, quasi pavere per pallorem cernitur, sed per iram vehementer urgetur; ita vir sancfirmitate concutitur, et spei suae soliditate roboratur, et de vicina morte trepidat, et tamen quod moriendo verius vivat, exultat. Ad regnum quippe non potest nisi interposita morte transire, et idcirco  metuens gaudet, quia scit quod ad bravium quietis non perveniat, nisi hoc quod interjacet cum labore transcendat. Cum t absorbeatur quod mortale est, a vita . Electi Dei quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant, nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne possunt; saepe autem ita mens eorum accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
lum đr: qͥ dedit nob̃pignꝰ sp̃s. Ad hoc n
pignus accepimus: ut de ꝓmissione q̃
nob fit. certitudinem teneamtis. Moral

Expanded text:
ur: Qui dedit nobis pignus Spiritus. Ad hoc enim pignus accepimus ut de promissione quae nobis fit certitudinem teneamus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
desidant. et̾na supplicia ꝑhorrescant:
neq in hoc supplicioꝵs timore remane¬
ant. s ad amoris grãm nutrimento
caritatis excrescant. Scptum qͥppe ẽ.
Pfecta caritas foras mitcit timorem.
rursum scͥptum ẽ. N accepistis sp̃m
seruitutis it̾m in timore: s spm̃ adop¬
tionis filioꝵ in quo elamamꝰ abba pat̾.
midata pena ꝓhibet: ꝓfect̾o formidantis
animum. nulla sp̃s lib̃tas tenet. Nam
sipenam ñ metueret: culꝑam ꝓeuloy
bio ꝑpetraret. Ignorat itaq mens gr̃am
libtatis: qͣm ligat seruitꝰ timoris. bo¬
na enim ꝓ semecipsis amanda ft̃: & ñ
penis compellentib exsequenda. Nlam
qu ꝓpt̾ea bona fac̃. qr torm̃tors mala
metuit. uult ñ ẽẽ qͦdmetuat. ut audent̾
illicita committat. Unde luce clariꝰ con¬
stat. ꝙ coram dõ innocentia amittitur.
ante cuiꝰ ocłos desidio peccatur. Qualit̾¬

Expanded text:
desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba Pater . midata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam procul dubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oculos desiderio peccatur CA
Abbreviated transcription (Latin):
noꝑe ẽ. ut cum in reb ext̾iorib ponde
doloris afficim. spe ad suꝑna tendamꝰ:
qͣtinꝰ eo mens ad alta ꝑueniat. quonos
ext̾ior pena castigat. Ualde enim impos¬
sibile est: ut ħ ꝑegͥnationis nr̃e tempo¬
ra sine gemitu etiadamꝰ. Uñb̃n paulus
cum tͥbulationes suas discipłis enum̾a¬
ret: adiunx̃. Ipsi enim seitis. ꝙ in hoc posi¬
ti sumꝰ. S in eo ꝙ caro flagellis afficitur
mens ad apperenda altiora subleuatur:
paulo rursus attestante qͥ ait. Ilicet is
qui foris ẽ nr hõ corrumpat᷑: tam̃ is qͥuitꝰ
est renouat᷑ de die in diem. Inde enĩ mẽs
euolans ad summa renouat᷑: unde ca¬
ro duriꝰ in infimis laborat.⁊ atteritur.
ꝑueniri ñ potest: nͥ ꝑmagnos labores.

Expanded text:
nopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus, quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Valde enim impossibile est ut haec peregrinationis nostrae tempora sine gemitu evadamus. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestante, qui ait: Et licet is, qui foris est, noster homo corrumpatur, tamen is, qui intus est, renovatur de die in diem. Inde enim mens evolans ad summa, renovatur, unde caro diutius in infimis laborat et atteritur. rveniri n
Abbreviated transcription (Latin):
gua dice. nullꝰq intellectꝰ sufficit caꝑe.
q̃ ꝓse laborantib ds ꝓmisit p̃mia :
suꝑne scił ciuitatis gaudia: choris an
cernere: incircum scͥptum lum̃ uidere:
nullometu mortis affici: in corruptio¬
illic cupit assist̾e̾. uͥse sꝑat sine fine gau¬
dere: si mñtem illiꝰ tantors delectat mag¬
nitudo p̃mioꝵs. ñ det̾reat in hoc mun¬
Sciendum ẽ autem. ꝙ alta dispensa¬
tio iudicioꝵs di. iccirco sepe bn merenteᷤ

Expanded text:
dicere, nullusque intellectus sufficit capere, quae pro se laborantibus Deus promisit praemia, supernae scilicet civitatis gaudia, choris angcernere, incircumscriptum lumen videre, nullo metu mortis affici, incorruptioillic cupit assistere ubi se sperat sine fine gaudere, si mentem illius tantorum delectat magnitudo praemiorum, non deterreat in hoc munSciendum est autem quod alta dispensatio judiciorum Dei idcirco saepe
Abbreviated transcription (Latin):
mercennaru in domo patͥs mei ha¬
bundant panib: ego aũ hic fame
ꝑeo:ꝰ Surgã & ibo ad patrẽ meũ.
Longe qͥppe a se discesserat q̃npecca¬
bat: & si ñ esuriss ĩsem⁊ ipsũ minime re¬
disset: qͥa pꝰꝙͣ trenis indiguit: tc̃ cogi¬
tare cȩp̃. qͥd de spũalib amisit. Et qͥa
c̃cessa pͥꝰ inparadyso ueste iusticiȩ nu¬
datꝰ fuãt & innocentie: nuditatẽ pec¬
catoris filii dignatꝰ c̃ pat̾ oꝑire: qͥ co
redeunte dix̃. Cito ꝓferte stolã pͥmã.
&e induite illũ. Prima quippe stola
ẽ ĩnocentiȩ uestis: ꝙͣ ħo bene c̾ditꝰ
accep̃. male aũ a serpente ꝑsuasus ꝑ-

Expanded text:
 in domo patris mei abundant panibus! ego autem hic fame pereo; surgam et ibo ad patrem meum. Longe quippe a se discesserat quando peccabat, et si non esurisset, in semetipsum minime redisset, quia postquam terrenis indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritualibus amisit. Et quia concessa prius in paradiso veste justitiae nudatus fuerat et innocentiae, nuditatem peccatoris filii dignatus est pater operire, qui eo redeunte dixit: Cito proferte stolam primam, et induite illum. Prima quippe stola est innocentiae vestis, quam homo bene conditus accepit, male autem a serpente persuasus
Abbreviated transcription (Latin):
gius beatꝰ paulꝰ subrungit dicens. Qs
enim cognouit sensum dñi: aut quis
consiliariꝰ eiꝰ fuit: Ualde enim inc̃õ¬
ueniens uidet᷑ eẽ : eiꝰ sensum cum quo
unꝰ factꝰ fũit ignorare. S sciendumẽ
qͦd sic̃ supra breuit̾ dict̾um ẽ. sc̃i uir
in quantum cum dño unum sunt.

Expanded text:
gius Paulus subjungit, dicens: Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Valde enim inconveniens videtur esse, ejus sensum cum quo unus factus fuerit ignorare. Sed sciendum est quia sicut supra breviter dictum est, sancti viri in quantum cum
Abbreviated transcription (Latin):
bsecro uos per
di. ut exhibea¬
tis corpora
uestra hostiam ui¬
uentem.
Multisunt in ecclia sca positi. qͥ
peccatoꝵ suoꝵ memores lacͥmiᷤ macłaᷤ la¬
uant: carnem ꝑ abstinentiam mace¬
rant. nullis se huiꝰ mundi actionib
miscent. que habent indigentibus
tͥbuunt. & hab̾e que non habent ñ
concupiscunt: qͥ memores et̾ni iudi¬
cii semetipsos cotidie deo sacͥficium
ꝑ lamentum compunetionis mac¬
tant. Qui iccirco corpora castigañ:
quatinus hoc quod ꝑ magistrum
gentium dr impleant. Ut exhibeatis
corpora ur̃a hostiam uiuentem. sc̃am.
deo placentem. Hostia quippe occi¬
dit᷑: ut offerat᷑. S hostia uiuens ẽ:
corpꝰ ꝓ dño afflictum. Quod hostia
qr iam huic mundo ẽ aprauis acti¬
bus mortuum: uiuens autem. qͥa cun¬
cta quȩ p̃ualet bona operatur. Mor

Expanded text:
Obsecro vos, per Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem . Multi sunt in Ecclesia sancta positi, qui peccatorum suorum memores, lacrymis se lavant, carnem per abstinentiam macerant, nullis se hujus mundi actionibus miscent; quae habent, indigentibus tribuunt, et habere quae non habent non concupiscunt: qui memores aeterni judicii semetipsos quotidie Deo sacrificium per lamentum compunctionis mactant. Qui idcirco corpora castigant quatenus hoc quod per magistrum gentium dicitur, impleant: Ut exhibeatis corpora vestra, hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Hostia quippe occiditur ut offeratur. Sed hostia vivens est corpus pro Domino afflictum; quod hostia quia jam huic mundo est a pravis actibus mortuum, vivens autem, quia cuncta quae praevalet bona operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ilico unitatem tͥnitatis insinuans ad¬
didit: & meduant eum omnes fines
terre. Ql entuinon eos s eum subdi¬
dit: untun stͥa que dixerat intimauit.
uitatis aꝑiret: seraphin uoces expri
nominans unitatem diuine sube¬

Expanded text:
illico unitatem ejusdem Trinitatis insinuans adillico unitatem ejusdem Trinitatis insinuans addidit: Et metuant eum omnes fines terrae. Qui enim non eos, sed eum subdidit, unum tria, quae dixerat intimavit. initatis aperiret, Seraphim vocem exprimnominans unitatem divinae sub
Abbreviated transcription (Latin):
y& in ipsosunt omnia. Diuersis
temporib abel. ysaias.⁊ ioh̃s appa¬
rierunt: diuisi quidem fuerunt tpr̃e.
h non p̃dicatione. Nam abel redempto¬
ris nr̃i passionem significans. agnum
in sacͥficio obtulit: de cuiꝰ passione y¬
saiasatt. Sic̃ agnꝰ coram tondente se
obmutescet: ñ aꝑiens ossuum. De qͦ
ioħs qͦq ait. Ecce agnꝰ dei. ecce qui tollit
peccata mundi. Ecce diu̾sis quidem
temporib missi. & tam̃ concorditer
de nr̃i redemptoris innocentia sentien¬
tes. eundem agnum ioħs ostendendo.
ẏsaias p̃uidendo. abel offerendo locu¬
tus est. Q quem ioħs in ostensione. ꝗͦ.
ysaias in locutione: hẽ abel significan¬
do in manib tenuit. Dui̾sis quoq tẽ¬
porib huic mundo. dauid. ysaias.⁊
paulus apparuerunt: s tam̃ nullus
eoꝵ alti diu̾sum sensit: qr & si semet¬
ipsos ñ nouerant facie: unum tamen
didicerant ex diuina cognitione.
Dauid qͥppe ut auct̾orem omnium
dm tͥnitatem ostendet: dix̃. Bñdicat

Expanded text:
 in ipso sunt omnia . Diversis temporibus Abel, Isaias et Joannes apparuerunt; divisi quidem fuerunt tempore, sed non praedicatione. Nam Abel Redemptoris nostri passionem significans, agnum in sacrificio obtulit; de cujus passione Isaias ait: Sicut agnus coram tondente se obmutescet, non aperiens os suum . De quo Joannes quoque ait: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ecce quidem diversis temporibus missi, et tamen concorditer de nostri Redemptoris innocentia sentientes, eumdem Agnum Joannes ostendendo, Isaias praevidendo, Abel offerendo locutus est. Et quem Joannes in ostensione, quem Isaias in locutione, hunc Abel significando in manibus tenuit. Diversis quoque temporibus huic mundo David, Isaias et Paulus apparuerunt; sed tamen nullus eorum alteri diversum sensit, quia etsi semetipsos non noverant facie, unum tamen didicerunt ex divina cognitione. David quippe ut auctorem omnium Deum in Trinitate ostenderet, dixit: Benedicat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ deuote dñm sequunt᷑. etiam cum
dño deuotione sunt: & adhuc car¬
nis corruptibilis ponde grauati. cũ
dño ñ sunt. Occulta itaq di iudicia.
in quantum coniuncti sunt. scuiñ.
in quantum disuincti sunt nesci¬
unt. Qa en im secreta eiꝰ adhuc ꝑ¬
fecte non penetrant: incomp̾hensi¬
bilia eius iudicia ẽẽ testant᷑. Quia
uͦ eimente inherent.⁊ inherendo ł
sacre scͥpture eloquiis ł occultis re¬
uelationib in quantum accipiunt
agnoscunt: hoc & norunt & ꝓnun¬
ciant. Iudicia gͥ que ds tacet nesci¬
unt: que ds loquit᷑ sciunt. Unde
& dauid ꝓpħa cum dixisset. in labus me¬
is ꝓnunciaui omnia iudicia: ꝓtinus
addidit oris tui. Ac si aꝑte dicat. Iula
ego iudicia ⁊ nosse ce ꝓmnciare potur:
que te dixisse cognoui. Nam ea q̃ ipse
non loqueris: nr̃is ꝓculdubio cogni¬
tionib abscondis. C oncordat gͦ ꝓpħi¬

Expanded text:
qui devote Dominum sequuntur, etiam cum qui devote Dominum sequuntur, etiam cum Domino devotione sunt, et adhuc carnis corruptibilis pondere gravati, cum Domino non sunt. Occulta itaque Dei judicia, in quantum conjuncti sunt, sciunt, in quantum disjuncti sunt, nesciunt. Qui enim secreta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur; qui vero ei mente inhaerent, et inhaerendo vel sacrae Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus, in quantum accipiunt, agnoscunt, hoc et norunt et pronuntiant. Judicia igitur quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde t David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia, protinus addidit, oris tui. Ac si aperte dicat: illa ergo judicia et nosse et pronuntiare potui quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris nostris proculdubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo p
Abbreviated transcription (Latin):
enim ds omnia in incredulitate: ut
omnium misereat᷑. Qm sententiã
suam pͥmum qͥdem de uocatione iudoꝵ
&e repulsione gentium. pͦmodum uͦ de
uocatione gentium & repulsione
uidoꝵs subtilit̾ pensans. seq occulta
di udicia comp̃hende non posse con¬
siderans: exclamando subiunxit. O
altitudo diuitiaꝵ sapientie ⁊ scien¬
tie di: quam in comp̃hensibilia st̃
iudicia eiꝰ. ⁊ inuestigabiles uie eius:
Nemogͦ ꝑscrutari appetat. cͥ cum aliꝰ
repellit᷑. aliꝰ eligat᷑. uel ẽ cum alius
eligit᷑. aliꝰ repellat᷑: qm̃ attestante par¬
lo inscrutabilia sunt iudicia eiꝰ. In
his autem u̾b apłi orit᷑ questio. Nam
is meis ꝓrunciaui omnia iudicia
oris tui. Q cum minꝰ sit nosse quam
ꝓnunciare: qͥd ẽ quod paulus incom¬
prehensibilia ẽẽ di iudicia asserit:
dauid autem hȩc se omnia ñ solum
nosse. s etiam in labiis ꝓnunciasse
testat᷑. S sciendum est qͦd sciuiꝵ⁊ ĩ
quantum cum dño unum sunt: sen¬
sum dñi ñ ignorant. Omnes enim

Expanded text:
omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. Quam sententiam suam primum quidem de vocatione Judaeorum et repulsione gentium, postmodum vero de vocatione gentium et repulsione Judaeorum subtiliter pensans, seque occulta Dei judicia comprehendere non posse considerans, exclamando subjunxit: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Nemo ergo perscrutari appetat cur cum alius repellitur, alius eligatur, vel cur cum alius eligitur, alius repellatur, quoniam attestante Paulo, inscrutabilia sunt judicia ejus. In his autem verbis Apostoli oritur quaestio. Nam is meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse sed et in labiis pronuntiasse testatur? Sed sciendum est quod sancti viri in quantum cum Domino unum sunt, sensum Domini non ignorant. Omnes enim
Abbreviated transcription (Latin):
sunt iudicia dei: & inuestigabi¬
les uie eiꝰ. Incomp̃hensibilitas diuini
iudicii. humane mentis ocło ñ ualet
penetrari : quare pͥmum iudea cre¬
didit. gentilitate omni in ꝑfidie
sue obstinatione remanente. pꝰmodũ
uͦ ad fidem gentilium corda mollita
sunt: & iudeoꝵ infidelitas obdurata.
Cum enim misericors ds gentes tͣrit.
iratꝰ iudeam reppulit: & illa mollia
& penetrabilia fidei corda iudeorum.
in insensibilitate u̾sa sunt gentium.
Actumq ẽ. ut sic̃ dudum ad ꝑcipi¬
endam fidem gentilitas fuerat ob¬
durata: ita postmodum ad fidem
gentilitate suscepta. uidee populꝰ
ꝑfidie torpore duresceret. Unde par¬
lus apłs eisdem gentib dic̃. Siẽ aliq̃n
uos non credidistis deo. ñc audem mi¬
sericordiam consecuti estis ꝓpt̾ illoꝵ

Expanded text:
nt judicia Dei et investigabiles viae ejus ! Incomprehensibilitas divini judicii humanae mentis oculo non valet penetrari. Quare primum Judaea credidit, gentilitate omni in perfidiae suae obstinatione remanente; postmodum vero ad finem gentilium corda mollita sunt, et Judaeorum infidelitas obdurata. Cum enim misericors Deus gentes traxit, iratus Judaeam repulit: et illa mollia et penetrabilia fidei corda Judaeorum in insensibilitatem versa sunt gentium; actumque est ut sicut dudum ad percipiendam fidem gentilitas fuerat obdurata, ita postmodum ad fidem gentilitate suscepta, Judaeae populus perfidiae robore duresceret. Unde Paulus apostolus eisdem gentibus dicit: Sicut aliquando vos non credidistis Deo, nunc autem misericordiam con
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq apłs dic̃. Qͥs enim scit hominum
que sunt hominis. nͥ sp̃s hominis qͥ
in ipso est: Ita & q̃ dei sunt nemocog¬
nouit: nͥ sp̃s dei. Qui ut ostenderet
se nosse que di sunt: adiunxit. Nos
autem non sp̃m huiꝰ mundi accepimꝰ
s sp̃m qͥ ex deo ẽ. Hinc it̾m dicit. Qͦd
ocłs non uidit. nec auris audiuit.

Expanded text:
 hominum scit quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est? Ita et quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei . Qui ut ostenderet se nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed ipsum qui ex Deo est. Hinc iterum dicit: Quod oculus non vidit, nec aur
Abbreviated transcription (Latin):
lat indicauit. Paulus qͦq ut oꝑatio¬
nem sc̃e tͥnitatis ostendet. ait. Exipso
a ꝑipsum. & in ipsosunt omnia. Atq
ut unitatem eiꝰdem tͥnitatis intima¬
nat᷑alit̾. tͥa scdm ꝑsonas innotuit:
quod suꝑius t̾cio id ipsum dixit̃. In¬

Expanded text:
rat indicavit. Paulus quoque ut operationem sanctae Trinitatis ostenderet, ait: Ex ipso et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Atque ut unitatem ejusdem Trinitatis intimanaturaliter, tria secundum personas innotuit, quod superius tertio idipsum dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
portemus &e imaginem eius qͥ de cȩlo
descendit. Sc̃s etenim qͥsq. in tantũ
adsimilitudinem huiꝰ hominis du¬
citur: in quantum uitam sui redem¬
ptoris imitat᷑. Nam ab eiꝰ mandatis &
oꝑib discordare. qͥd ẽ aliud quama
similitudine longe recedere: Ad huiꝰ
stinabat ꝓpħa. cum diceret. In man¬
datis tuis me ex̃cebo: ce considãboui
as tuas. Qui enimuias domini tacitꝰ
inmente considat. ce ex̾cere sese in man¬
datis illiꝰ festinat: in semetipso imagi¬
nem cȩlestis & noui hominis refor¬

Expanded text:
portemus et imaginem ejus qui de coelo descendit . Sanctus etenim quisque in tantum ad similitudinem hujus hominis ducitur, in quantum vitam sui Redemptoris imitatur. Nam ab ejus mandatis atque operibus discordare, quid est aliud quam a similitudine longe recedere? Plangunt stinabat Propheta, cum diceret: In mandaas tuas . Qui enim vias Domini tacitus in mente considerat, et exercere sese in mandatis illius festinat, in semetipso imaginem coelestis et novi hominis refor
Abbreviated transcription (Latin):
duci ad summa desidant. semꝑ ne¬
cesse ẽ. ut melioꝵs ꝓuectib intendãt:
qͣtinꝰ tanto distctius inse culpas iu¬
dicent. qͣnto i illis altiꝰ quod ad¬
mirentur uident. MMira enim nob̾¬
cum dispensatione agit᷑. ut ꝑhoc quod
alt̾ habet ce iste nonht̃. unꝰ alt̾i melior
ostendat᷑. qͣtinꝰ tanto ardentꝰi ad humii¬
tatem qͥsq ꝓficiat. qͣnto ex bonis que ñ
ht̃. inferiorem se habentib pensat. dic¬
q fit ut dum ille in isto atq hic inillo
respicit qͦd ammiret᷑: distincta bona
&e ab altitudine elationis repͥmant: ꝙ
ad studium ꝓuectꝰ accedant. Unde par
p̃dicatione robustiꝰ laborando trans¬
cenderet:ut ab elatione se p̃meret. ⁊ ui¬
res suas inhumilitatis g̃mio nutriret
crudelitatis sue antique non imine¬
mor apłoꝵs omnium innocentiam cõ¬
templatꝰ ait. Ego .n. sũ minimꝰ apłorũ.¬

Expanded text:
duci ad summa desiderant, semper necesse est ut meliorum provectibus intendant, quatenus tanto districtius in se culpas judicent, quanto in illis altius quod admirentur, vident. Mira enim nobcum dispensatione agitur, ut per hoc quod alter habet et iste non habet, unus alteri melior ostendatur, quatenus tanto ardentius ad humilitatem quisque proficiat, quanto ex bonis quae non habet inferiorem se habentibus pensat. Sicque fit ut dum ille in isto, atque hic in illo respicit quod admiretur, distincta bona et ab altitudine elationis reprimant, et ad studium provectus accendant. Unde Paulem in praedicatione robustius laborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae antiquae non immemor, apostolorum omnium innocentiam contemplatus, ait: Ego enim sum minimus apo
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ implere que uolumꝰ. Gr̃a
uero p̃ueniente &e bona uolunta¬
te subsequente: hoc quod omĩ¬
potentis di est donum. fit meri¬
tum nr̃m. Quod bn breui sen¬
tentia paulus explicat dicens. Nꝰ
illis omnib laboraui. Quine ui¬
deret᷑ sue uirtuti tͥhuisse quod
fecerat: adiunxit. Non autem
ego: s gratia dñi mecum: Ae si
diceret. In bono oꝑe laboraui: n̾
ego. s oe ego. In eo enim quod solo
domini dono p̃tientꝰ sum. non
ego: in eo autem quod donum
uoluntate subsecutus sum. &e

Expanded text:
 implere quae volumus. Gratia vero praeveniente, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei est donum fit meritum nostrum. Quod bene brevi sententia Paulus explicat, dicens: Plus illis omnibus laboravi. Qui ne videretur suae servituti tribuisse quod fecerat, adjunxit, n: Sed gratia Dei mecum. Ac si diceret: In bono opere laboravi, non ego, sed et ego. In eo enim quod solo Dei dono praeventus sum, non ego; in eo autem quod donum voluntate subsecutus sum, et
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. qr caro ⁊ sangͥs regnum di posside
ñ posst̃: carnem uult seđm culpam in¬
telligi.ñ carnem scđm nat᷑am. Unde &
mox qr carnem scđm culpam diceret:
ostendit subdens. Neq corruptio incor¬
ruptelam possidebit. In illa gͦ celestis
regni gła caro scđm nat᷑am erit. s scõm¬
passionis desidia non erit: qr deuicto
mortis aculeo in et̾̃na incorruptione
ꝓbona oꝑatione palma uictorie retri¬
buet᷑. uͥ iam sine certamine & sine fine
gaudebit᷑. Ibi uictorie palma erit: ubi
mortis ꝯtentioñ erit. Nam p̃dicator
egͥgiꝰ tẽ aspexit palmam uincentibus
dari: cum resurrectionem preuidit
mortuorum fieri. sic̃ diẽ. Oportet i⁊
corruptibile hoc induere incorrup¬
tionem: & mortale hoc induere im

Expanded text:
dicit: Quia caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , carnem vult secundum culpam intelligi, non carnem secundum naturam; unde et mox quia carnem secundum culpam diceret, ostendit subdens: Neque corruptio incorruptelam possidebit. In illa ergo coelestis regni gloria caro secundum naturam erit, sed s devicto mortis aculeo, in aeterna incorruptione bona operatione palma victoriae retribuetur, ubi jam sine certamine, et sine fine gaudium erit; ibi victoriae palma erit, ubi mortis contentio non erit. Nam praedicator egregius tunc aspexit palmam vincentibus dari, cum resurrectionem praevidit mortuorum fieri, sicut dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere im
Abbreviated transcription (Latin):
ce quieunq hic dono p̃uenit᷑ ut
innocens fiat. cum ad iudicium
uenerit ex m̃ito remuneratur
Ex omnipotentis chielem.
dei gr̃a. ad bona quidem oꝑa cona¬
ripossumus: s hec si pse non add¬
iuuat qui iubet. implere ñ possu¬
mus. Sic paulus cum discipulos
admoneret dicens. cum metu qe
tremore ur̃amipsoꝵ salutemoꝑa¬
mini. ilico qͥs meis hec ipsa bona
oꝑaret᷑. adiungit dicens. Ds est
cere: ꝓbona uoluntate. Om̃ps qͥp¬

Expanded text:
et quicunque hic dono praevenitur ut et quicunque hic dono praevenitur ut innocens fiat, cum ad judicium venerit ex merito remuneraturEx omnipotentis gratia Dei ad bona quidem opera conari possumus, sed si haec et ipse non adjuvat qui jubet, implere non possumus. Sadmoneret, dicens: Cum metu et tremore vestram ipsorum salutem operamini , illico quis in eis haec ipsa bona operaretur adjunxit, dicens: Deus est cere pro bona voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ gr̃a in extremo iudicio ita remu¬
neret in nob: ac si solis ꝓcessisset ex no¬
bis. Qa enim diuina nos bonitas. ut
innocentes faciat p̃uenit: paulus ait.
Grã dei sum id qͦdsum. Et qr eandem
grãm. nr̃m lib̃m arbitͥum sequitur:
acdiungit. E gr̃a eiꝰ in me uacua non
fuit: s abundantꝰ illis omnib labora¬
ii. Qui dum se de se nichẽe conspice¬
ret: ne labores suos ⁊ͥ tͥbuisse uidẽtur:
ilico adiunxit. Non autem ego. Q
tamen quꝑa se ẽẽ aliquid cum gratia
inuenit. p̃uenientem enim di grãm.
etiam ipse ꝑlib̃m arbitͥum fuerat sub¬
secutus: aꝑte subiunxit. s gr̃a dei
mecum: ut & diuino mun̾i non eẽt
ingͣtꝰ: & tña m̾ito libi arbitrii non re¬
maneret extraneus. Non enimdice¬
ret. mecum: sicum p̃ueniente gr̃a
subsequens ubm arbitum ñ habet.
Ut gͦ se sine gr̃a nich ẽẽ ostenderet:
sime itaq tenendum ẽ. qͦd in omĩ
oꝑatione bona p̃ueniente diuina
gr̃a. nr̃m lib̃m arbitrium subseqͣt᷑:

Expanded text:
tiam in extremo judicio ita remuneret in nobis, ac si solis processisset ex nobis. Quia enim divina nos bonitas ut innocentes faciat praevenit, Paulus ait: Gratia Dei sum id quod sum . Et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur, adjungit: Et gratia ejus in mfuit, sed abundantius omnibus illis laboravi . Qui dum de se nihil esse conspiceret, ne labores suos sibi tribuisse videretur, illico adjunxit, Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, praevenientem enim Dei gratiam, etiam ipse per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjunxit: Sed gratia Dei mecum; ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. Non enim diceret Mecum, si cum praeveniente gratia subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, sime itaque tenendum est quod in omni operatione bona, praeveniente divina gratia, nostrum liberum arbitrium subsequatur;
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Cum de deoscͥptum sit. quia
saluat: quem hic eiꝰ pietas ab immun¬
dis oꝑib lib̃at. Quisquis gͥ ad hoc sal¬
uari mundicia manuum fuaꝵ hic
cdit᷑. ut suis uirib innocens fiat. ꝓcul
dubio errat: qr si suꝑna gr̃a nocentem
ñ p̃uenit. ꝓfect̾o nunquam inuenit
quem remuneret innocentem Unde
ueridica moysiuoce łr. Nullus apł̃
te ꝑse innocens ẽ. Suꝑna gͦ pietas pͥͦ
agit in nob̾ aliqͥd sine nob̃: ut subse¬

Expanded text:
sum . Cum de Deo scriptum sit: Quia ni Judicis salvat quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat. Quisquis igitur ad hoc salvari munditia manuum suarum hic creditur, ut viribus innocens fiat, procul dubio errat, quia si superna gratia nocentem non praevenit, profecto nunquam invenit, quem remuneret innocentem. Unde veridica Moysis voce dicitur: Nullus apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut sub
Abbreviated transcription (Latin):
liter caro dr iuxta nat᷑am: atq alit̾
iuxta culpam uł corruptionem. Ca¬
ro qͥppe itxta nat᷑am. sic̃ scͥptum est.
Hoc nunc os ex ossib meis &e carode
carne mea. Q u̾bum caro fc̃m est &
habitauit in nob. Caro uͦ iuxta cul

Expanded text:
liter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam vel corruptionem: caro quippe juxta naturam, sicut scriptum est: Hoc nunc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; caro vero juxta cu
Abbreviated transcription (Latin):
orrumꝑunt mores bonos colloqͥa
mala. Unum ẽ ꝓ quouitari de¬
bet societas malorum:ne sifortass e
corrigiñ ualent ad imitationẽ sui ⁊
alios trahant: & cum ipsi a fua mali¬
cia ñ mutant᷑: eos qͥ sͥ comuncti fue¬
rint ꝑu̾tant. uñ paulus ait. Corrũ¬
punt mores bonos colloqͥa mala. dic
enimuba ꝓximoꝵ audiendo cotidie
sumimꝰ in mente : sic̃ flando atq res¬
pirando aerem trahimꝰ corpore. Et
sic̃ malꝰ aer assiduo flatu tractꝰ infic̃
corpꝰ. ita ꝑu̾sa locutio assidue audita
infirmantium inficit animum: ut
tabescat delectatione pͣui oꝑis. assi
qm̃ ce eossepe trahunt ad rectitudi¬
nem. & ipsi nunquam tͣhuntur ad
ꝑu̾sitatem: ita infirmi quiq decli¬
nare societatem malors debent:ne
mala que frequent̾ audiunt ce uidẽt.
& corrigere non ualent. delectentur
uimus imaginem t̾reni: portemꝰ

Expanded text:
orrumpunt bonos mores colloquia mala . Unum est pro quo vitari debet societas malorum, ne si fortasse corrigi non valent, ad imitationem sui et alios trahant: et cum ipsi a sua malitia non mutantur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Sic enim verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore. Et sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione pravi operis, asquoniam et eos saepe trahunt ad rectitudinem, et ipsi nunquam trahuntur ad perversitatem, ita infirmi quique declinare societatem malorum debent, ne mala quae frequenter audiunt et vident, et corrigere non valent, delectentur maginem terreni, po