comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
telligit. Siuero spĩtałr intelligit: fructus capit. Et foli¬
um eiꝰ ñ defluet. Tam̃ ⁊ folia istius arborisucilia sunt:
animȩ suȩ. Legimus inapocalipsi ioħis. qui mistis
prouin̾ciis ñ recipit᷑ liber. Tam̃ scire debemus. qm̃ moc¬
cidente omni.a aliisphenicis ꝓuintiis ⁊ inegyptore¬
cipit᷑ liber: ⁊ ȩccłiasticus ẽ. Nlam et ueteres ȩccłiastici
uiri e quib ẽ. hyreneus. ⁊ policarpus. ⁊ dionisiꝰ ⁊alii ro¬
mani interpretes. de quib ẽ. ⁊ cyprianus sc̃s: recipiunt
librum ⁊ int̾pretant᷑. Negimus ergo ibi. Et ecce inꝗuit
uidi thronum positum.⁊ agnum unũ. ⁊ arborem inquit
scđm flumen: ⁊ exutraq parte ripe ipsam arborẽ. Hoc ẽ
ex ista parte erat. ⁊ ex illa parde erat.⁊ habebat inquit fu̾c¬
tus ipsa arbor. ⁊ in anno mensib fingłis duodecies fructꝰ
ifferebat. Et habebat inquit folia: ⁊ folia eius erant ad

Expanded text:
intelligit; si vero spiritualiter intelligit, fructus capit. Et foliintelligit; si vero spiritualiter intelligit, fructus capit. Et folium ejus non defluet. Tamen et folia istius arboris utilia sunt.animae suae. Legimus in Apocalypsi Joannis qui in istis provinciis non recipitur liber: tamen scire debemus quod in occidente omni, esiasticus est, nam et veteres ecclesiastici viri, e quibus est Irenaeus, et Polycarpus, et Dionysius, et alii Romani interpretes, de quibus est et Cyprianus sanctus, recipiunt librum et interpretantur, legimus ergo ibi: Et ecce, inquit, vidi thronum positum, et agnum unum, et arborem, inquit, secundum flumen, et ex utraque parte ripae ipsam arborem . Hoc est, ex ista parte erat et ex illa parte erat. Et habebat, inquit, fructus ipsa arbor, et in anno, mensibus singulis duodecies fructus afferebat, et habebat, inquit, folia, et folia ejus ad
Abbreviated transcription (Latin):
impioꝵ. qui ñ fecit illa. ⁊ fęcit ista. erit tanquam lignũ qd̾
plantatum ẽ secus decursus aquarum: hoc ẽ. xꝑosimilis
erit: Siquidem consedere nos fȩcit incȩlestib ⁊ conregna¬
re. Uidetis ergo qr cum xꝑo regnabiimis inceł: uidetis qͦ¬
modo lignum hoc plautatum ẽ. inꝑadiso. ⁊ nos om̃s cũ
illo complantati sumus: Et erit tamqͥm lignum qd̾ plã¬
catum ẽ. secus decursus aquarũ. De illo em̃ fonte ꝓcedunt
omnia flumina. Qđd frutum suum dabit in temꝑe suo.
Lignum hoc ñ omin tẽpore dat fructum: s intempe suo.
Lignũ hoc ñ dat inpresenti scło. s infuturo. hoc ẽ. in die
turas. Lignum hoc duo ht̃. habet frutus: habet ⁊ folia.
fructus habet: sensum inscriptura. folia: uerba simpli¬
cia. Ftuctus insensu ẽ: folia uero in uerb̾ sunt. Quic̃q gͥ
scripturas scãs legit. si scđd̾m iudeos legit: tantũ foliam

Expanded text:
impiorum, qui non fecit illa, et fecit ista, et erit tamquam lignum quod impiorum, qui non fecit illa, et fecit ista, et erit tamquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum. Hoc est Christo similis erit, siquidem consedere nos fecit in coelestibus, et conregnare . Videtis ergo quia cum Christo regnabimus in coelo. Videtis quoniam lignum hoc plantatum est in paradiso, et nos omnes cum illo complantati sumus. Et erit tamquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum. De illo enim fonte procedunt omnia flumina, quod fructum suum dabit in tempore suo. Lignum hoc non omni tempore dat fructum, sed, in tempore suo. Lignum hoc non dat in praesenti saeculo, sed in futuro, hoc est, in die turas. Lignum hoc habet duo, habet et fructus, habet et folia. Fructum habet, sensum in Scripturis: folia, verba simplicia; fructus in sensu est, folia vero in verbis sunt. Quicumque igitur Scripturas sanctas legit, si secundum Judaeos legit, tantum folia
Abbreviated transcription (Latin):
trm ẽ secus decursus aquarũ: qđ fructum suum dabit
incemꝑc suo. Et folium eiꝰ ñ defluet. Multi simplicit̾
int̾pretant᷑: ⁊ ita dicunt. Quomͦ lignum siplantatũ fu¬
erit iuxta aquas necesse ẽ ut uireat ⁊ ñsiccat᷑. qr habent
radices ipsius humorem un inuant: sic qui legem dei
meditat᷑. ipsa legis meditacio uirorem ei fac̃ ⁊uitam. Hoc
illi simplicit̾ interpretant᷑. Nos autem sꝑitualib sp̃ua¬
lia comꝑantes. ⁊ legentes inꝑadiso plantatum cẽ lignũ
uitȩ. ⁊ lignum scientie boni ⁊mali: ⁊ lignum uitȩ hoc
plantatum ẽẽ iꝑadiso. ⁊ de ipso paradiso egredi fon¬
tem qui diuidat᷑ inquatuor pricipia: legimus ⁊insa¬
lomone.si cu placet librum reciꝑe. de sapientia eni ibi
lomon. lignumuite ẽ. omnib comp̾hendentib eam.
Ibi de sapientia dr᷑. Si autẽ sapientia lignum uitȩ ẽ.
uir ⁊ sc̃s̃ ẽ. huic ligno hocẽ. sapientiȩ comꝑat᷑: Videtis
ergo quomͦ iustus uir ⁊beatus iste qui non abiit inconsilio

Expanded text:
uum dabit in tempore suo. Et folium ejus non defluet. Mihi simpliciter interpretantur qui dicunt, quomodo lignum si plantatum fuerit juxta aquas, necesse est ut vireat, et non siccatur, quia habent radices ipsius humorem unde vivant, sic quicumque legem Dei meditatur, ipsa legis meditatio virorem et facit, et vitam. Hoc illi simpliciter interpretantur; nos autem spiritualibus spiritualia comparantes, legentes in paradiso plantatum esse lignum vitae, et lignum scientiae boni et mali, et lignum vitae hoc plantatum esse in paradiso, et de ipso paradiso egredi fontem qui dividatur in quatuor principia . Legimus et in Salomone si cui placet Librum recipere, de sapientia enim ibi ur: Lignum vitae est omnibus comprehendentibus eam , ibi de Sapientia dicitur. Si autem sapientia lignum vitae est, vir et sanctus est, huic ligno, hoc est sapientiae comparatur. Videtis ergo quoniam beatus vir et justus iste qui non abiit in consilio
Abbreviated transcription (Latin):
S uideamuis si consequentia aptari possunt ꝑsonȩ dñi
arcum sirũ cetendit et parauit illũ. Hoc pocest dici de
deo: Et ille parauit uasa mortis: Hoc difficile ẽ. Dñs
enim ñ habet uasa mortis: suasa uitȩ. S hoc potest quo¬

Expanded text:
Sed videamus si consequentia aptari possint personae Domini. Sed videamus si consequentia aptari possint personae Domini. Arcum suum tetendit, etc. Hoc potest dici de Deo. Et in illum paravit vasa mortis. Hoc difficile est: Dominus enim non habet vasa mortis, sed vasa vitae. Sed et hoc potest
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ea exurge: et credat inte plurima multitudo. Cum
enim exurrexeris quid aliud deprecamur: Reu̾tere ad
patrem. Et ꝓpt̾ hanc in altum regredere. ꝓ qua sinago¬
ga popłorum: Quod mortuus es: nobis mortuus es.
Quod surrexisti: nobis surrexisti. Quod ascendis ad pa¬
trem: nobis ascende. Et ꝓpt̾ hanc in altum regredere.
Nemo ascendit in cȩlum: nisi qui de cęlo descendit. fi¬
lius hominis qui ẽ. incęlis. Iudicame dñe scđm iusti
uid dicere ñ potest. hoc ꝓprie saluatori conuenit: qui
non peccauit. Consumet᷑ nequitia peccatorum: et di¬
rigesiustum. Non pot̾ mea iusticia dirigi. nisi illoꝵ
iiquitas impleta fuerit: udelicet iudeoꝵ. Nisi con¬
u̾si fueritis: gladium suũ uibrabit. Iste locus dupli¬
cem recipit intelligentiã. Multi enim putant de dõ
dictum: ut u̾bi causa dicatur ad peccatores. Et quiddi¬
cit: Nifi conu̾si fueritis gladium suum uibrabit. Hoc ẽ.
nisi egeritis penitentiam: dñs uos gladio suo ꝑcutiet.

Expanded text:
ea exsurge, ut credat in te plurima multitudo. Cum ergo exsurrexeris, quid aliud deprecamur, nisi revertere ad patrem? Et propter hanc in altum regredere. Pro qua? pro synagoga populorum. Quod mortuus es, pro nobis mortuus es: quod resurrexisti, nobis resurrexisti, quod ascendisti ad Patrem, nobis ascendisti. Et propter hanc in altum regredere. Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, filius hominis, qui est in coelis. Judica me, Domvid dicere non potest: hoc proprie Salvatori convenit, qui non peccavit. Consumetur nequitia peccatorum, et diriges justum. Non potest mea justitia dirigi, nisi illorum iniquitas impleta fuerit, videlicet Judaeorum. Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit. Iste locum duplicem recipit intelligentiam. Multi enim putant de Deo dictum, ut dicatur ad peccatores. Et quid dicit? Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit: hoc est, nisi egeritis poenitentiam, Dominus vos gladio suo percutiet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequatur inimicus animam meam: et comp̾hendat.
Notussima inimica destructa ẽ. mors. et conculcet int̾ra
infinib inimicoꝵ meorũ. ꝓinimi cisrogat: ut tu ii¬
micorũ finib exaltet᷑. Cum enĩ inimici eẽ cessatierint:
tunc tu dñe exaltaberis in eis. Exurge dñe deus meus in
cundabit ce. Hoc nos dicimus. hoc credentes loquim᷑:
semꝑ enim ꝑsone inutantur inpsalmis. Multũ est nc̃
siuelimus dicere: inquot quantȩ ꝑsone muctant᷑. Exur¬
ge dñe ds meus in precepto quod mandasti. Hoc nos
dicimus. Pro nobis passus es. pronobis crucifixus es: exurge

Expanded text:
sequatur inimicus animam meam, etc. Novissima animae inimica destructa est mors. Et conculcet in terra in finibus inimicorum meorum. Pro inimicis rogat, ut in inimicorum finibus exaltetur. Cum inimici esse cessaverint, tunc tu, Domine, exaltaberis in eis. Et exsurge, Domine Deus meus, in tc. Hoc nos dicimus: hoc credentes loquimur. Semper enim personae mutantur in Psalmis. Multum est nunc si velimus dicere in quot, quantae personae mutentur. Exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti: hoc nos dicimus, pro nobis passus es, crucifixus es; exsurge,
Abbreviated transcription (Latin):
Infinem ꝓ ea quȩ hereditatem consequit᷑. psalmus da-¬
uid. Hereditas nr̃a. non inprincipio reꝑmitit᷑: s infi¬
nem mundi. Iud aici in principio se obeinere putaue¬
runt: nos infinem consequim᷑. Unde dicit et apłs ioħs
infinem hereditas. Infinem ꝓ ea quȩ hereditatem con-¬
sequitur. Quȩ est ista quȩ hereditatem consequit᷑e Mi¬
chi indetur quod ȩccłia fit. Ipsa est enim: quȩ heredi¬
tatem consequicur. Psalmus dauid. Cantant inprin¬
cipio: quod ȩccłia accipiat infinem. Quintꝰ ergo psal¬
nus ex ꝑsona ȩccłiȩ ẽ. Alii multa int̾pretant᷑. Multi
dicunt scdm hystoriam de israhelis popło. quod ue¬
lit reu̾ti de babilone iniudeam. Hoc illi int̾pretant᷑.
Nonsunt int̾pretati infinem: ñ ꝓ ea quȩ hereditatem
consequitur. Nos ergo spũalib spiritualia comꝑantes.
orationib uris ex ꝑsona eccłiȩ istum psalmũ dissci̾e intemͣ.¬

Expanded text:
In finem pro ea quae haereditatem consequitur, Psalmus DaIn finem pro ea quae haereditatem consequitur, Psalmus David. Haereditas non in principio repromittitur, sed in fine mundi. Judaei in principio se obtinere putaverunt, nos in finem consequimur. Unde dicit et apostolus In finem haereditas, in finem pro ea quae haereditatem consequitur. Quae est ista quae haereditatem consequitur? Mihi videtur quod Ecclesia sit, ipsa est enim quae haereditatem consequitur. Psalmus David cantat in principio, quod Ecclesia accipiat in fine. Quintus ergo psalmus ex persona Ecclesiae est. Alii multa interpretantur, multi dicunt secundum historiam de Israelis populo, quod vellet reverti de Babylone in Judaeam. Hoc illi interpretantur, non sunt interpretati in finem pro ea quae haereditatem consequitur. Nos ergo spiritualibus spiritualia comparantes, orationibus vestris ex persona Ecclesiae istum psalmum disserere nitim
Abbreviated transcription (Latin):
impius: s ipsa impietas. Non homo ꝑibit quiimpiꝰ fu¬
it: s homine agente penitentiam. ꝑibit impietas. Ds
ergo hoc nobis prestitit. ut tria non faciamus. duo fa¬
ciamus: ligno uite comparemut. Non simus impii:
qui comꝑantur pulueri. Non simus peccatores: qm̃ pec¬
catores non resurgunt in consilio iustoꝵ: ut uia mala
pereat: et benedicamus deum. cui sit gła inscła scłoꝵ¬
uintus psalmus hoc titulo prenocatur Infinẽ
pro ea quȩ hereditatem consequit᷑: psalmus da¬
uid. Multipitant titulos ad psalmos ñ ꝑcinere: et hoc
qua ratione estiment nesciunt.Si quid non haberen¬
cur in hebreis. et grecis et latinis uoluminib recte pu¬
tarent.Nunc ergo cum in hebraicis habeant᷑ libris:
et maxime iste tituliis. qui in quinto psalmo p̾nocatꝰ¬
est: miror eos hoc uelle dicere. quod aliquid inscrip¬
tura sine causa sit. Si enim lota unũ et unus apex ñ
transiet de lege: quantomagis canta u̾ba uel sillabe:

Expanded text:
impius, sed ipsa impietas; non homo peribit qui impius fuit, sed homine agente poenitentiam, peribit impietas. Deus ergo hoc nobis praestet, ut tria non faciamus, et duo faciamus; ligno vitae comparemur, non simus impii, qui comparantur pulveri; non simus peccatores, quoniam peccatores non resurgunt in consilio justorum, et via mala pereat: et benedicamus Deum, cui sit gloria in suintus psalmus hoc titulo praenotatur. In finem, pro ea quae haereditatem consequitur, Psalmus David. Multi putant titulos ad psalmos non pertinere. Et hoc qua ratione aestiment, nesciunt. Si quidem non haberentur in Haebreis, et Graecis, et Latinis voluminibus, recte putarent: nunc vero cum in Hebraicis habeantur libris, et maxime iste titulus qui in quinto psalmo est praenotatus, miror eos hoc velle dicere, quod aliquid in Scriptura sine causa sit. Si iota unum et unus apex non transiet de Lege, quanto magis tanta verba vel syllabae!
Abbreviated transcription (Latin):
hominum generalia peccata desccribit. Aut emmcogita¬
mus. aut facimus: aut docemus. Primum cogitam: de¬
inde cum cogitauerimꝰ. cogitationem inoꝑa uertimꝰ. Cũ
fecęrimꝰ aliquid: iam necessitas facta ẽ. ut doceamus alios.¬

Expanded text:
hominum generalia peccata descripsit: aut enim cogitahominum generalia peccata descripsit: aut enim cogitamus, aut facimus, aut docemus. Primum cogitamus; deinde cum cogitaverimus, cogitationem in opera vertimus: cum fecerimus aliquid jam operis, fit
Abbreviated transcription (Latin):
ergo maius erit lignum. quam dñs qui ligno comꝑat᷑.
Uides igitur quod suꝑ dñi ꝑsonam non potest incerpre¬
taripsalmus: sed generalit de iustouiro dicitur. Licet mul¬
tiputent de ioseph indicari. et fortasse illo qui abarimathia
quiñ abierit in consilio iudeorum. et inuia pecc̃orum ñ
stecit: et in catbedra phariscor non sedit: tamen nos qđ
alii speciałr millo interpretantur. generaliter iniuiro iusto
interpretemur. Beatus uir qui non abiit inconsilioimpioꝵ
Legimus ingenesi. maledictum fuisse adam: quando dicit᷑.
maledicta cerra moꝑib cuis. Maledictio ergo prima ho¬
minis: nunc beatitudine soluitur. Quia si mucteri lege
una beatitudo ponitur: ceterum in ęuuangłio octo simul
bcatitudines nuncupant᷑. Beatus uir quiñ abiit inconsilio
impiorum. Beatus ur.ñ homos uir. Uir. quii ꝑfectum
uirũ ꝑuenerit xꝑm. Qui ñ abiit inconsilio impiorũ. Tria

Expanded text:
ergo majus lignum quam Dominus, qui ligno comparatur. ergo majus lignum quam Dominus, qui ligno comparatur. Videtis igitur quia super Domini persona non potest interpretari psalmus. Sed generaliter de quolibet justo viro dicitur: licet multi putent de Joseph dictum esse, illo ab Arimathia, qui non abierit in consilio Judaeorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra Pharisaeorum non sedit: tamen nos quod alii specialiter in illo interpretantur, generaliter in viro justo interpretamur. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum. Legimus in Genesi maledictum fuisse Adam quando dicitur, maledicta terra in operibus tuis . Maledictio ergo primi hominis nunc benedictione solvitur. Quasi in vetere Lege una beatitudo ponitur: caeterum in Evangelio octo simul beatitudines nuncupantur . Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum. Beatus vir, non homo; sed vir: vir qui in perfectum virum pervenerit Christum, qui non abiit in consilio impiorum. Tria
Abbreviated transcription (Latin):
salcerium ita ẽ. quasi magnadomts.
Quȩ unam quidem habet ext̾iorem
clauem inporta: in druersis uero in¬
trinsecus cubiculis proprias claues
habet. Licet amplior una clauis
sit grandis porte sp̃c ses : tamen unum quodq cubicu¬
lum habet ꝓprias clauiculas suas. Siquis igitur claues
confusas de domo proiciat: si uoluerit aꝑire cubiculum
non podest.nisiclauem inuenerit: sic singli psalmi qua¬
si singłȩ cellulȩ sunt: habentes ꝓprias claues suas. Gran¬
disitaq est porca istius domus. Primus psalmus ẽ. qͥita in
eatus uir qui ñ abuit in consilio impiorum. cipit.¬
Quidam prtant istius psalmi clauem suꝑ xꝑi dñi
nem.xꝑc sit. Bona quide uoluntas: sed imꝑita ẽ. Si enim
dicitur. sed in lege dñi uoluntas cius: Dem̃ quomͦ ligno al¬
teri comꝑatur et dicit᷑. et erit tanquam lignũ qđ planta¬
tum ẽ. secus decursus aquarum: Si enim ligno comꝑat᷑:
omne aut̃ quod comꝑatur. minus ẽ. ab eo cui comꝑatur:

Expanded text:
salterium ita est quasi magna domus, quae unam quidem habet exteriorem clavem in porta: in diversis vero intrinsecus cubiculis proprias claves habet. Licet amplior una clavis sit grandis portae Spiritus sanctus; tamen unumquodque cubiculum proprias habet claviculas suas. Si quis igitur clavem confusam de domo projiciat, si voluerit aperire cubiculum, non potest, nisi clavem invenerit. Sic singuli psalmi quasi singulae cellulae sunt, habentes proprias claves suas. Grandis itaque porta istius domus primus psalmus est, qui ita ineatus vir qui non abiit in consilio impiorum. Quidam putant istius psalmi clavem super Christinem Christus sit. Bona quidem voluntas, sed imperitia est. Si enim dicitur: sed in lege Domini voluntas ejus? Deinde quomodo ligno alteri comparatur, et dicitur: Et erit tamquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum? Si enim ligno comparatur, omne autem quod comparatur, minus est ab eo cui comparatur,
Abbreviated transcription (Latin):
infinem aꝑtum est. Pro occultis filii. In hebraico aliter habet.
Inhebraico enim habet. alamoth. quod interpretatur pro
morte. Al enim dicitur pro: moth. dicitur mors. Ergo pro
morte dicitur. Pro morte ergodicitur filii. Inhebreo scriptum
est. Uidete septuaginta interp̃tes. quoniam ptholomeo gen¬
tili regi int̾pretabantur. et durum erat dicere mortem
scriptum ẽẽ: et camen timebant dei filium. dicere eẽ mo¬
riturum. Hoc interim de titulo disputatum ẽ: et uniũ¬
sum psalmum de morte saluatoris intelligere debemꝰ.

Expanded text:
in finem apertum est. Pro occultis filii, in Hebraico aliter habet: in finem apertum est. Pro occultis filii, in Hebraico aliter habet: in Hebraico enim habet ALMOTH, quod interpretatur, pro morte: al enim dicitur pro, moth dicitur mors. Ergo pro morte dicitur, pro morte ergo filii in Hebraeo scriptum est. Videte igitur Septuaginta Interpretes qui Ptolomaeo gentili regi interpretabantur, et durum erat dicere mortem scriptum esse et tamen timebant Dei Filium dicere esse moriturum. Hoc interim de titulo disputatum sit, et universus psalmus de morte Salvatoris dicitur. Dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
naue pugnabat inheremo: et moyse orante suꝑabat:
Alius pugnabat: alius mnoratione uincebat: Ita et ego
secundum illud quod scriptum est. aꝑios tuum et imple¬
bo illud. egoquidem loquiuideor: s alii sunt quib orantib
loquor. Nonus psalmus qui anob̃ cantatus est dño. gran¬
dis est inuersibus: grandis inmisteriis. Quoniam ergo non
possumus de omnibus disputare: sufficit interim de titu¬
lodicere. Quoniam non possumus domum ingredi. gran¬
de est enim regis palatium :neq possumus omĩa regis
misteria penetrare: interim quasi intitulo domus in ipso
uestibulo cuuis domus sit demonstremus. Infinem pro
occultis filii. psalmus dauid. Infinem quod dicitur. non
ꝑtinet ad iudeos: s ad nos qui infinem credimus: Illi pͥor
filius: nos nouissimus: Hos ergo qui infine sumus: psal¬
mum istum debemus audire. qui ad eos qui infine sunt
ꝑtinet. Pro occultis filii: Quȩ sunt hȩc occulta filii:
Misterium quod omnibus retro seculis fuerat occultum: nobis

Expanded text:
Nave pugnabat in eremo, et Moyse orante, superabat: alius pugnabat, alius in oratione vincebat. Ita et ego secundum illud quod scriptum est, aperi os tuum et implebo illud: ego quidem loqui videor, sed alii sunt quibus orantibus, loquor. Nonus psalmus quod a vobis cantatus est Domino, grandis in versibus, grandis est in mysteriis. Quoniam non possumus de omnibus disputare, sufficit interim de titulo dicere. Quoniam non possumus domum ingredi, grande est enim regis palatium, neque possumus omnia regis scire mysteria, interim quasi in titulo domus, in ipso vestibulo, cujus domus sit demonstremus. In finem pro occultis filii psalmus David. In finem, quod dicitur, non pertinet ad Judaeos, sed ad nos qui in finem credidimus. Ille prior filius, nos novissimi. Nos ergo qui in finem sumus, psalmum istum debemus audire, quia ad eos qui in finem sunt pertinet. Pro occultis filii. Quae sunt haec occulta filii? mysterium quod omnibus retro saeculis fuerat occultum, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
suas ardentib effecit. Pulchre dicit ardentib. Non dixit
arsuris. hoc ẽ. quia arsuri sunt sagittis ipsius: s quorũq̃q
corda ardere uiderit. illos ꝑcucit. Dicit et apłs. ardentes
haberediabolum sagittas. Ecce parturit inusticiam:
concepit dolorem et pepcrit miquitatẽ. Talis mat̾. tał¬
pater est diabolus: sic concipit᷑. sic parturit: sic nutrit:
sic exaltat. Lacum aꝑuit et effodit eum: et incidit in
foueam quam fecit. Diabolusipse ẽ. lacus: qui et fouea.
Hacum aꝑuit. S qm̃ non pot̃ aquam continere scdm
iheremiam: ꝓpt̾ea lacus ipsius. uersus est infoueam.

Expanded text:
suas ardentibus effecit. Pulchre dixit, ardentibus: non dixit, arsuris: hoc est, qui arsuri sunt sagittis ipsius: sed quorumcumque corda ardere viderit, illos percutit. Dicit enim Apostolus ardentes habere diabolum sagittas . Ecce parturiit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Diabolus sic concipit, sic parturit, sic nutrit, sic exaltat. Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit. Diabolus ipse est lacus, ipse est fovea. Lacum aperuit. Sed quoniam non potest aquam continere secundum Jeremiam: p
Abbreviated transcription (Latin):
di: ille pro bonis mala. Manifestum est igitur qm̃ con¬
non sꝑaui inuirtute mea: s sꝑam in auxiliotuo.
Nequando rapiat ut leo animam meã. Hoc conuenit
sauli: absalon non conuenit. Quomodo enim pote¬
rat absalon leonem uocare de quo dicit. parcite puero
meo absalon: Si illum puertm uocat. et infantulũ.
et ignorantem: quom hic leonem predicat: Hoc in¬
terim scđm hystoriam. Et multa sunt que dicant᷑: &
totis psalmus inꝑsona satl int̾pretari pot̾. Cetertim
quia nobis cure ẽ. non solum scdm hystoriam. s et scd̾m
spiritualem intelligentiam. int̾pretari: chusi istũ. id est.¬
echiopem. ñ alium insi diabolum int̾pretam᷑. Quęrit᷑ iste
chusi quomͦ sit filius gemini: quomodo diabolus echiopͤ
filius sit dextere. Quod echiops ẽ: untiosuo ẽ. Quod filiꝰ
dexterȩ ẽ. creatus est adeo. Recte de isto dicit᷑. nequando
rapiat ut leo anmam meã. Adu̾sarrus nr̃ diabolus.

Expanded text:
di, ille pro bonis mala. Manifestum est igitur quoniam condi, ille pro bonis mala. Manifestum est igitur quoniam connon speravi in virtute mea; sed speravi in auxilio tuo. Ne quando rapiat ut leo animam meam, etc. Hoc convenit Sauli, Abessalon non convenit. Quomodo enim poterat Abessalon leonem vocare, de quo dicit: Parcite puero meo Abessalon? Si ibi illum puerum vocat, et quasi infantulum et ignorantem: quomodo hic leonem vocat? Hoc interim secundum historiam, et multa sunt quae dicantur, et totus psalmus in persona Saul interpretari potest. Caeterum quia nobis curae est, non solum secundum historiam, sed et secundum spiritualem intelligentiam interpretari: Chusi istum Aethiopem non alium, nisi diabolum interpretamur. Quaeritur, iste Chusi quomodo filius sit Jemini: quomodo diabolus Aethiops filius est dextrae? Quod Aethiops, vitio suo est: quod filius dextrae est, creatus a Deo: recte de isto dicitur: Ne quando rapiat ut leo animam meam. Adversarius noster diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
de cribu bemamin. de cribu saul qui fut inimicus¬
osten derem gemini tribũ eẽbeniamin. Piximus qͥd
sit beniamin: diximus nomen patris. Uideamus quid sit
chusi filius gemini. Chus. lingua hebrea int̾pretatur ȩdiopᷤ.
hoc ẽ. niger et tenebrosus: qui talem habet animam qͣle
et corpus. Dequo dicit iheremias. Simutabit ȩdiops pel¬
lem fuam: et pardus uarietatem suam. Ergo hic chusi
nigrum et ȩchiopem inimicũ suum saulẽ significat.
ita et iste mores suos mutare ñ potest. Bisuenit iina¬
nus meas: potii eum occidere. Cuius potui sanguinem
fundere. uolui eum superare beneficio: s malitia erus
uinci ñ pocest. Quomͦ enim ȩthiopis pellis mutariñ pot̾:
ita et illius malitia mutariñ pot̾. Demq quid dicit:
Oñe deus meus si fȩci. istud. Hoc ẽ. si fecuilli aliquid mali:
si est iniquitas inmanib meis. Sireddidi recribuentib
michi mala. uide quiddicat. Ego promalis bona reddi¬

Expanded text:
ex tribu Benjamin, de tribu Saul, qui fuit inimicex tribu Benjamin, de tribu Saul, qui fuit inimicostenderem Jemini tribum esse Benjamin. Diximus quid sit Benjamin, diximus nomen patris, videamus quid sit Chusi filius Jemini. Chus lingua Hebraea interpretatur Aethiops, hoc est, niger et tenebrosus. Qualem habet animam, quale et corpus, de quo dicit Jeremias: Si mutabit Aethiops pellem suam, et pardus varietatem suam . Ergo hic Chusi nigrum et Aethiopem, inimicum suum Saulem significat. ita et iste mores suos mutare non potest. Is venit in manus meas, potuit eum occidere, cujus potuit sanguinem fundere: volui eum superare beneficio, sed malitia ejus vinci non potest. Quomodo enim Aethiops pelles mutare non potest, ita et illius malitia mutari non potest. Denique quid dicit: Domine Deus meus, si feci istud, hoc est, si feci illi aliquid mali. Si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala. Vide quid dicat: Ego pro malis bona reddi
Abbreviated transcription (Latin):
dextera. Ben enim dicit᷑ filius: iamin drͣ dextera. Scia¬
mus gͥsemꝑ tribum beniamin appellari gemini. Legi¬
mus inregnorum libro. eo temꝑe quo de saul scribit᷑.
et ecce inquit uir de tribu bemamin nomine saul filiꝰ
inquit chis. filius achiel. filius iethra. filius iether. filius
hiera. filius gemini. Et statim ibi dr᷑ uir gemineus. hoc
est de tribu lemin ea. hoc ẽ. de tribubemamin.Demus
et aliud cestimonium ne dubitare possimus. Semeuil¬
le qui in monte oliueti eo temꝑe quo dauid fugiebat
semei de cognatione saulde tribu beniamin: lapides
inquit iaccebat in dauidet dicebat. Egredere egredere
uir sanguinarius. Eo cemꝑe quando dicit unus de
ducib nomine abisat. uadam inquit et int̾ficiam
etim ÷̃ quid dicit ei dauid: Quid michi et uob̃ filusar¬
uiȩ Ecce inquit qui de lunbis meis egressus ẽ. pug¬
nat contra me. Et miramini si filius gemin. hoc ẽ.

Expanded text:
dextra. Ben enim dicitur filius, Jamin, dicitur dextera. Sciadextra. Ben enim dicitur filius, Jamin, dicitur dextera. Sciamus igitur semper tribum Benjamin appellari Jemini. Legimus in Regnorum libro, eo tempore quo de Saul scribitur, Et ecce, inquit, vir de tribu Benjamin nomine Saul, filius, inquit, Chis, filius Abihel, filius Jetta, filius Jether, filius Jera, filius Jemini. Et statim ibi dicitur vir Jeminaeus, hoc est, de tribu Jeminaea, hoc est, de tribu Benjamin. Demus et aliud testimonium ne dubitare possimus. Semei ille qui in monte Oliveti eo tempore quando David fugiebat Semei de cognatione Saul de tribu Benjamin. Et lapides, inquit, jaciebat in David, et dicebat: Egredere, egredere, vir sanguinarius. Eo tempore quando dicit unus de ducibus ejus nomine Abisai: Vadam, inquit, et interficiam eum, quid dicit ei David? Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Et ecce, inquit, qui de lumbis meis egressus est, pugnat contra me, et miramini si filius Jemini, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
arachi amicus dauid. Uidetis ergo qm̃ in lectione errãt
greci. Manifestissimum gͦ est scđm regłas scripturarũ:
qmͣ ille chusi filius arachi. iste uͦ chusi dicitur gemini.
Quia diximus illum chusi fuisse filium arachi. qͥs ẽ iste
gemini : Et debemus sꝑitalib sꝑitalia comꝑantes in¬
uenire nominis istiꝰ regłam. Uhi in uenimꝰ inscriptu¬
cim. una sit nomine beniamin. Int̾pretatur aut̃ ben¬
iamn filius dextere . Eo tempore quando mortua ẽ ra¬
chel inephrata. ocłis nr̃is sepulchrum uidimꝰ. exempla
non querimus: eo gͥ cemꝑe quando moriebat᷑ rachel. pepe¬
rit inquit infantem. et uocauerunt nom̃ ipsius mulie¬
res. siue ipsa quȩ moriebatur. benoni: hoc ẽ. filius dolo¬
ris mei. E contrario iacob pater dolorem u̾tit ingłam:⁊
et ñ eum uocat benoni. hoc est filius doloris mei . s bema¬
min: hoc ẽ. filius dexterȩ. hoc ẽ. uirtutis meȩ. Beniamin
igitur ex duob compositum nom̃ est: ex filio. et exdex¬

Expanded text:
i amicus David. Videtis ergo quoniam et in lectione errant Graeci. Manifestissimum ergo est secundum regulam Scripturarum, quoniam ille Chusi filius est Arachi, iste vero Chusi dicitur Jemini. Quia diximus illum Chusi fuisse filium Arachi, quis est iste Jemini? Et debemus spiritualibus spiritualia comparantes invenire nominis istius regulam. Ubi invenimus in Scriptusit de duodecim, nomine Benjamin. Interpretatur autem Benjamin, filius dextrae. Eo enim tempore quando mortua est Rachel in Ephrata oculis nostris sepulcrum vidimus, exempla non quaerimus. Eo igitur tempore quando moriebatur Rachel, peperit, inquit, infantem, et vocaverunt nomen ipsius mulieres, sive ipsa quae moriebatur, Benoni, id est, filius doloris mei. Econtrario vero Jacob pater dolorem matris vertit in gloriam, et non eum vocat Benoni, hoc est, filius doloris mei, sed Benjamin, hoc est, filius dextrae, hoc est, virtutis meae. Benjamin igitur ex duobus compositum nomen est, ex filio et
Abbreviated transcription (Latin):
dieac nocte. Dicat aliquis. hoc humana natura non
suffert. Nam et ambulandum ẽ. ⁊ bibendum ẽ. et come¬
dendum ẽ. et dormiendum ẽ: et ea quȩ adiritã necessaria
sunt comparanda. Quom ergo legem dei meditabitur
die ac nocte: maxime cũ dicat apłs.sine int̾missione orate:
Nunquid eo cempore quodormio. orare possum: Medi¬
catio igitur legis. ñ inlegendo ẽ. s infaciendo. Demiq dr̃
malio loco. siue manducatis siue bibitis. siue quid faci¬
tis: omnia innomine dñi facictis. Si porrigo elemosinã:
legem dei meditor. Si egrotantem uisito: pedes mei le¬
gem dei meditant᷑. Si ea facio quȩ precepta sunt: qđ alii
ore meditant᷑. ego oꝑe meditor. Iudengit᷑ ore medican¬
t᷑. Nrã meditacio opus ẽ. Dixit gͥ tria quȩ facere ñdebe

Expanded text:
die ac nocte. Dicat aliquis: hoc humana natura non die ac nocte. Dicat aliquis: hoc humana natura non suffert, nam et ambulandum est, et bibendum est, et comedendum est, et dormiendum est, et ea quae ad vitam necessaria sunt, comparanda. Quomodo in lege Dei meditabitur die ac nocte? maxime cum dicat Apostolus, Sine intermissione orantes . Numquid eo tempore quo dormio, orare possum? Meditatio ergo legis non in legendo est, sed in faciendo. Denique dicitur in alio loco: Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis, omnia in nomine Domini facietis . Si porrigo eleemosynam, legem Dei meditor: si aegrotantem visito, pedes mei legem Dei meditantur: si ea facio quae praecepta sunt, quod alii ore meditantur, ego corpore meditor. Judaei igitur ore meditantur, nostra meditatio opus est. Dixit igitur tria quae face
Abbreviated transcription (Latin):
autem hoc loquit᷑. Id est cogitasti. ignoui: fecisti ignoui: ñ¬
debebas: hocẽ quod dicitur. Super tribus et quatuor pc¬
catis ñ irascar cibi. dicit dñs. Et in lege eius meditabitur
die ac nocte. Dixit tria que facere non debuit: non abire
inconsilio impiorum: et inuia pecc̃orum ñ stare. et in ca¬
thedra pestilentiȩ ñ sedere. Dixit tria quȩ facere ñ debemꝰ
dicit duo quȩ facere debemus. Non enim sufficit nobis
mala fugere: nisi consequamur bona. S inlege dñi uolun
mercedem ñ habent.S in lege dñi uolimtas cius: ut ue¬
lit facere quod dñs imꝑ auit. Et in lege euis medicabit᷑
dieac nocte. Non potest sermo explicare.quantummens
concipit. S in lege dñi uoluntas eiris. Dicat aliquis.
Ecce et ego uolo legem dei facere: beatus egosum quia
uolo: sed uide quid sequatur. Nonsufficit uelle legem
dei: sinlege cius medicari die ac nocte. Meditabitur

Expanded text:
autem hoc loquitur. Id est cogitasti, ignovi: fecisti, ignovi: autem hoc loquitur. Id est cogitasti, ignovi: fecisti, ignovi: debeas? Hoc est quod dicitur: super tribus et quatuor peccatis non irascatur tibi, dicit Dominus. Et in lege ejus meditabitur die ac nocte. Dixit tria quae facere non debuit, non abire in consilio impiorum, et in via peccatorum non stare, et in cathedra pestilentiae non sedere: Dixit tria quae facere non debemus: dicit duo quae facere debeamus; non enim sufficit nobis mala fugere, nisi consequamur bona. Sed in lege Domini vomercedem non habet. Sed in lege Domini voluntas ejus, ut velit facere quod Dominus imperavit. Et in lege ejus meditabitur die ac nocte: Non potest sermo explicare quantum mens concipit. Sed in lege Domini voluntas ejus. Dicit aliquis: Ecce ego volo legem Dei facere, beatus ergo sum quia volo; sed vide quid sequatur: non sufficit velle legem Dei, sed, in lege ejus meditabitur die ac nocte. Meditabitur
Abbreviated transcription (Latin):
piorum: qui ñ cogitauit malum. Et inuia pecc̃orum ñ
sedit: hoc est qui nec aliosdocuit. Et inuia pecc̃orum ñ
stetit. Difficile ẽ. ut aliquis ñ peccet. Deniq dicit et ioħes
ȩuanglista. quia qui negat se peccatum ñ fecisse:⁊ men-¬
titur ⁊m̃dax ẽ. Si ergo omnes peccamꝰ: quomͦ nunc dic̃.¬
nemo beatus ẽ: Sed uidete quid dicat. Et muia pecc̃oꝵ
ñ stecit. Non dixit beatus uir. qui ñ peccauit: sed beatus
uir qui inpecc̃o ñ ꝑseuerauit. Et muia pecc̃orum ñ ste¬
cit. Ego heri peccaui: et ñ sum beatus: Siñ stecero inpec¬
cato: si retraxero me: iam beatus sum. Et incathedra pe¬
stilentiȩ ñ sedit. Quomodoibi dixit ñ stecit: sic et hic¬
dixit non sedit. Sicut ibi qui non perseuerauerit in pec̃co
beatus ẽ: sic bic qui in doctrinamala non ꝑseuerauerit. et
sederit. beatus ẽ. Quid igitur: Uidetis ipsiquomodo bea¬
titudo criplicit̾ condonatur: sinon cogitem̾ malaꝰ si non
tis. non conũtam eam dicit dñs. Et hoc octies dicit. Amos

Expanded text:
i non cogitavit malum: et in via peccatorum non sedit. Hoc est, qui nec alios docuit, et in via peccatorum non stetit. Difficile est ut aliquis non peccet. Denique dicit et Joannes et Evangelista: Quia qui negat se peccatum fecisse, mentitur, et mendax est . Si ergo omnes peccamus, nemo anemo beatus est. Sed videte quid dicat, et in via peccatorum non stetit; non dixit, beatus vir qui non peccavit, sed beatus vir qui in peccato non perseveraverit, et in via peccatorum non stetit. Ego heri peccavi, non sum beatus. Si non stetero in peccato, si retraxero me, jam beatus sum. Et in cathedra pestilentiae non sedit. Quomodo ibi dixit, stetit, sic et hic, sedit: sicut ibi qui non perseveravit in peccato, beatus est: sic hic qui in doctrina mala non perseveravit et sedit, beatus est. Quid igitur? videtis ipsi, quomodo beatitudo tripliciter condonatur: si non cogitemus mala, si in tis non Al. si convertam eam, dicit Dominus . Hoc octies dicit, Amos
Abbreviated transcription (Latin):
erint peccata. texi non possunt. Siunum peccatum
fecero: non tam funiculus est quam quasi unum filum
est.Si autemunum filũ est cito rumpitur. et tenere
et ligare non potest. Si autem plura peccata fuerint.
et ꝓlongauerint iniquitates: de plurib peccatis. quasi
de plurib filis funicłs fit et ligat. et non cico rũpitur.
hoc tocum quare dixi: Quia legimus inisto uersiculo.
ꝓlongauerunt iniquitatem suam. Dñs iustus concide
ceruices peccatorum: qui et peccatores sunt et suꝑbi.
concidet ceruices peccatorum dñs: cui sit gła inscła¬

Expanded text:
eccata habuerim, texi non potest. Si peccatum eccata habuerim, texi non potest. Si peccatum fecero, non tam funiculus est, quam quasi unum filum est. Si autem unum filum est, cito rumpitur, et tenere, et ligare non potest. Si autem plura peccata fuerint et prolongaverint iniquitates, de pluribus peccatis quasi de pluribus filis funiculus fit, et ligat, et non cito rumpitur. Hoc totum quare dixi? Quia legimus in isto versiculo, prolongaverunt iniquitatem suam. Dominus justus concidet cervices peccatconcidet cervices peccatorum. PSALMUS C
Abbreviated transcription (Latin):
tra oculos meos. nunquam enim potuit sustinere
lumen ocłorum meorum:s: semꝑ eam partem ꝑseque¬
latur que ceca est. que oculos non habet.Supra dor¬
sum meum fabricauerunt peccatores. Quandocũq
aliquis fr̃i detrahit: iste post dorsum fabricat. Supra
dorsum meum fabricauerunt peccatores: s: ego non
uidebam insidias eorum. Iui fabricabant post dor¬
sum meum: et ego oculis paradisum conspiciebam.
ili michi moliebantur insidias: et ego coronam uide¬
re cupiebam Prolongauerunt iniquitatẽ suam. Quid
dicit ꝓlongauerunt iniquitatem suam: Ego si pec¬
auero et post peccatum egero penitentiam: breuis¬
est iniquitas mea non longa.Si autem pccauero. quo¬
ciens cumq peccauero. tociens funiculus peccatorum
meorum longior fit. Unde dr̃ et inalio loco. funes
peccatorum circumdederunt me. Uidete quid dicat.
funes peccatorum circundederunt. Et in alio locoscri¬
bitur. funiculis peccatorũ suorum unusquisq con¬

Expanded text:
tra oculos meos: neque enim potuit sustinere tra oculos meos: neque enim potuit sustinere lumen oculorum meorum; sed semper eam partem persequebatur quae caeca est, quae oculos non habet. Supra dorsum meum fabricabantur peccatores. Quandocumque aliquis fratribus detrahit, iste post dorsum fabricatur. Supra dorsum meum fabricabantur peccatores, sed ego non videbam insidias eorum; illi fabricabantur post dorsum meum, et ego oculis paradisum conspiciebam. Illi mihi moliebantur insidias, et ego coronam videre cupiebam. Prolongaverunt iniquitatem suam. Quid dixit, prolongaverunt iniquitatem suam: Ego si peccavero, et post peccatum meum egero poenitentiam, brevisest iniquitas mea et non longa. Si autem peccavero, quocumque die peccavero, funiculus peccatorum meorum longior fiet. Unde dicitur et in alio loco: Funes peccatorum circumdederunt me . Vide quid dicat, Funes peccatorum circumdederunt me. Et in alio loco scribitur: Funiculis peccatorum suorum unusquisque con
Abbreviated transcription (Latin):
tissima pauꝑculum. ciuis peregrinũ. illa cenebat
ioseph: s sc̃s uir. in manu mulieris incelligebat sedi¬
abolum retinentem. hoc totum quare dico: Ut qͣn¬
do aliquid patimur abhominib. non irascamur ho¬
minib s: plangamus eos: et illũ uideamꝰ insidiatorẽ
qui inipsis oꝑatur.Sepe expugnauerunt mea ui¬
uentute mea: et enim non potuerunt michi. Expug¬
nauerunt me incogitationib turpibꝰ. expugnaue¬
quod me cogitatio compellebat: si iracundia mesup¬
auit. et fr̃i fecerim iniuriam. non possũ dicere. et eñi
nonpotuerunt micbi. Potuerunt enim michi. Supͣ
dorsum meum fabricauerunt peccatores. Diligent̃
accendite. scriptura quid dicat. Uir sc̃s athleta est
et non coronatur nisi legiti me certauerit.Seitis
enu qm̃ athletarum multarn sunt genera.St
alii contendunt: alii uero sunt cursores. hoc est qui
ri.ut aduersarius meus nunquam me p̃cedat: s
semꝑpost tergum inueniatur. Nunquam uenit con¬

Expanded text:
tissima pauperculum, civis peregrinum, illa tenebat tissima pauperculum, civis peregrinum, illa tenebat Joseph, sed sanctus vir in manibus mulieris intelligebat esse diabolum retinentem. Hoc totum quare dico? Ut quando aliquid patimur ab hominibus, non irascamur hominibus: sed plangamus eos. Et illum videamus insidiatorem qui in ipsis operatur. Saepe expugnaverunt me a juventute mea: etenim non potuerunt mihi. Expugnaverunt me, in cogitationibus turpibus: expugnaveed aliquid feci quod me cogitatio compellebat. Si iracundia me superavit, et fratri feci injuriam, non possum dicere: Etenim non potuerunt mihi. Potuerunt enim mihi. Super dorsum meum fabricaverunt peccatores. Diligenter animadvertite Scriptura quid dicat. Sanctus athleta est, et non coronatur nisi qui legitime certaverit: scitis enim quia athletarum multa sunt genera. Sunt es contendunt, alii vero sunt cursores, hoc est, qui ri, ut adversarius meus numquam praecedat, sed semper post tergum inveniatur. Numquam venit con
Abbreviated transcription (Latin):
mines qui impugnabant: s. ego in hominib diabolũ
intelligebam. Quando ergo nos ꝑsecuntur homines
non urascamur ꝑsequenti. s. condoleamus et planga¬
mus eos. quia alius est qui ꝑsequitur in ꝑsecutoribus
Si demoniarius qui habet demonem uenerit et pug¬
num michi dederit. et calce ꝑcusserit: numquidiras¬
corei: Iue pugno ꝑcuciat et ego ploro: et plango ꝑ¬
cucientem. Uideo enim qm̃ peius ille ꝑcutitur abeo
qui inse oꝑatur: quam ego manu eius. Quociens cũq¬
ergo aliquid patimur. et temptationes aliquas susti¬
nemus: illum intelligamus eẽ. et illos qui nob temp¬
tationes generant in hominibꝰ. Bicat aliquis. Hoc ip¬
sum de scripturis affirma. Non enim debemus aliqo
loqui nisi de scripturis fuerit ornatum. atq appro¬
batum Iudas ꝓdicor fuit s intrauit in illũ sathanas
et ipsum in ꝓditore ꝑdidit. Uxor phutifare eo cempne
quando tenuit ioseph seruum suum. dña seruum. di¬

Expanded text:
mines qui impugnabant, sed ego in hominibus diabolum mines qui impugnabant, sed ego in hominibus diabolum intelligebam. Quando ergo eos persequuntur homines, non irascamur persequenti, sed condolcamus et plangamus eos: quia alius est qui persequitur in persecutoribus. Si daemoniarius, qui habet daemonem, venerit, et pugnum mihi dederit, et calce percusserit, numquid irascor ei? Ille pugno percutit, et ego ploro et plango percutientem. Video enim quia pejus percutitur ab eo qui in se operatur, quam ego a manu ejus. Quoties ergo aliquid patimur, et tentationes aliquas sustinemus, illum intelligamus esse et illos, qui nobis tentationes generant, in hominibus. Dicat aliquis: Hoc ipsum de Scripturis affirma: non enim debemus aliquid loqui nisi de Scripturis fuerit adornatum atque approbatum. Judas proditor fuit, sed intravit in illum Satanas, et ipse in proditore prodidit. Uxor Putiphar eo tempore quando tenuit Joseph, servum suum, domina servum, di
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi causa quadraginta annorum. non possum dicere¬
sepe expugnauerunt me aiuuentute mea.S quiddico:
Occiderunt me. aiuuentute mea:uulnerauerunt me
auuentute mea:conculcauerunt me aiuuentute mea.
Qui autem apuericia incipit seruire dño et sepe expug¬
natur adiabolo et angłis eius. et camen non uincitur
iste quid dicit: Sepe expugnauerunt me aiuuentute
mea: et enim non potuerunt michi. Achleta nisi legi¬
cme certauerit. non coronabitur: nisi pugnam acceꝑit.
nisi faciem liuidam. nisi de facie eius sanguis effusus
fuerit. Liuor meretur coronam:dolor meretur gaudiũ.
Sepe expugnauerunt me aiuuentute mea. Dicat istũ
quinquaginta annorum cepi seruire dño: quom possũ
dicere. sepe expugnauert me aiuuentute mea: Dicat
gͦ hoc uirgo. dicat monachus integer et corpore et sp̃u
Et quiddicat: Cur sepe expugnauerunt me aiuuentu¬
te mea. Dicat aliquis. Omonache quom te expugnaue¬
runt demones et diabolus: Uidebantur quidem ho¬

Expanded text:
verbi gratia, quadraginta annorum, non possum dicerverbi gratia, quadraginta annorum, non possum dicere, expugnaverunt me a juventute mea. Sed quid dico? occiderunt me a juventute mea, vulneraverunt me a juventute mea, conculcaverunt me a juventute mea. Qui autem a pueritia incipit servire Domino: et saepe expugnatur a diabolo et angelis ejus, et tamen non vincitur; iste quid dicat? Saepe expugnaverunt me a juventute mea: etenim non potuerunt mihi. Athleta nisi legitime certaverit, non coronatur, nisi pugnum acceperit, nisi faciem lividam, nisi de facie sanguis effusus fuerit. Livor meretur coronam, dolor meretur gaudium. Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Dicat hunc quinquaginta annorum coepi servire Domino, quomodo possum dicere: Saepe expugnaverunt me a juventute mea? Dicat ergo hoc virgo. Dicat monachus integer corpore et spiritu. Et quid dicat: Saepe expugnaverunt me a juventute mea? Dicat aliquis: O monache, quomodo te expugnaverunt daemones et diabolus? Videbantur quidem ho
Abbreviated transcription (Latin):
tuorum. Ego uobis loquor.Si ex meo sermone uos
instruxero: uidi filios meos. Si uos alios instrixer¬
cis: uidi filios filiorum meorum. Oremus gͦ dñmuc
habeamus filios: habeamus nepodes: et semꝑhabea¬
mus multam ꝓgeniem. festinemus tales filios face¬
re: sc̃a enim est ista coniunctio. Rem uobdico nouã
Sine uxoris complexu. plures nascuntur tales filii:
Pax suꝑ isrł. Isrł incerp̃tatur uidens dñm. Uide ergo
quod dr̃. Pax suꝑisrł̃: suꝑeos qui habent mentem ui¬
dentẽ dñm. Mens mea si habuerit uisionem dei siseꝑ
xp̃m uidero: alios non uidebo. Quicumq xp̃m habe
inse: habet inse pacem. Pacem meam do uobis pacẽ
relinquo uob. Licet sint multe ꝑsecutiones. licet
expugnauerunt me aiuuentute mea dicat nunc
isrł: sepe expugnauerunt me aiuuentute mea.Duodi¬
cuntur. et sepe expugnauerunt: et aiuuentute mea me¬
expugnauerunt. Ego si in media etate cepero seruire dño.

Expanded text:
orum. Ego vobis loquor. Si ex meo sermone vos orum. Ego vobis loquor. Si ex meo sermone vos instruxero, vidi filios meos: si vos alios instruxeritis, vidi filios filiorum meorum. Oremus igitur Dominum, ut habeamus filios, habeamus nepotes, et semper habeamus multam progeniem. Festinemus tales filios facere. Sancta ista est conjunctio. Rem vobis dico novam: sine uxoris complexu plures nascuntur tales filii. Pax super Israel. Israel interpretatur, mens videns Deum. Vide ergo quod dicitur pax super Israel. Super eos qui habent mentem videntem Deum. Mens mea si habuerit visionem Dei, si semper Christum videro, alios non videbo. Quicumque Christum habet in se, habet in se pacem. Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Licet sint multae persecutiones, licet Saepe expugnaverunt me a juventute mea, dicat nunc Israel. Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Duo dicuntur. Et saepe expugnaverunt me, et a juventute mea expugnaverunt me. Ergo si in media aetate coepero servire Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
modo dicit alius ꝓph̃a. sson quasi ager arabitur :
quasset dñs ad ierłm et uidisset eam:fleuit. Quando
autem fleuit eam:utiq ideo fleuit ruiturã quasi
pericuram. Beniq quid dicit: Surgite eamꝰ hinc:¬
Et inalio loco quia dicit: Relinquetur uobis domꝰ
ur̃a deserta. Ergo hoc quod dicit benedicat ce dñs
exsson:non dicit istam syon quam uidemus eẽ de¬
sertam. Ipse porte et ipse ager.et ipse ruinȩ iram
domini significant. Et iam si nos ignoramus.ueli
ipsi clamant iram dñi. Benedicat te dñs exsyonSi¬
on interpretatur specłm: ierłm interp̃tatur uisio
pacis. Si anima nr̃a speculum habuerit. si insublime
fuerit. si non de terrenis cogitauerit s: de sublimib¬
sienim anima nr̃a habuerit uisionem pacis. hoc est
si xp̃s qui uera pax est habitauerit inea: ipse nos
benedicit. Si habitauerit in nob xp̃c. et nos erimꝰ
syon: et nos erimus ierłm. Et uideas filios filiorum¬

Expanded text:
modo dicit alius propheta: Sion quasi ager arabitur . modo dicit alius propheta: Sion quasi ager arabitur . quasset Dominus ad Jerusalem et vidisset, flevit. Quando autem deflevit eam? Ideo utique flevit ruituram, quasi perituram. Denique quid dicit? Surgite, eamus hincEt in alio loco quod dicit: Relinquetur vobis domus vestra deserta. Ergo hoc quod dicit, benedicat te Dominus ex Sion, non dicit istam Sion quam videmus esse desertam. Ipsae portae, et ipse ager, et ipsae ruinae iram Domini significant. Etiamsi nos ignoramus, oculi ipsi clamant iram Domini. Benedicat te Dominus ex Sion. Sion interpretatur specula. Jerusalem interpretatur visio pacis. Si anima nostra speculam habuerit. Si in sublime fuerit. Si non de terrenis cogitaverit, sed de sublimibus. Si anima nostra habuerit visionem pacis, hoc est, si Christus, qui vera pax est, habitaverit in ea: ipse nos benedicit. Si habitaverit in nobis Christus, et nos erimus Sion. Et nos erimus Jerusalem. Et videas filios fili
Abbreviated transcription (Latin):
quicumq lassus fuerit et ungitur: quasi recipit pͥsti¬
num uigorem. Putas sine causa nunc dr̃ uinum et
oleum: Non potuit mel dici. non alia aromata.non
alia arbor. s tantũmodo uitis et oliua. uinum et ole¬
um : In uino austeritas: in oleo miscdia. Beniq ille
qui de. ierłm hierico descendebat. qui uulneratus
fuerat: samaritanus hoc est custos. nichil ei infun¬
dit nisi uinum et oleum: Uinum: austeritatem p̃¬
ceptorum. Uinum tipicum: ut quodcumq mali
humoris est excoquat. et ex comedat.Qm̃ autem
humana fragilitas non potest feritatem ferre.si eñi
mniquitates actendas dñe dñe qui sustinebit: Si
enim tantum iustus fuerit dñs. nos uiuere non pos¬
sumus. ꝓpterea iusticie ipsius hoc est uino. miscd̃ie
oleum adiunctum est. Ecce sic benedicetur homo
qui timet dñm. Iam multa locuti sumus: festinemꝰ
adfinem. Benedicat te dñs exsyon. De ista syon. quo¬

Expanded text:
quicumque lassus fuerit et ungitur, quasi recipit pristiquicumque lassus fuerit et ungitur, quasi recipit pristinum vigorem. Putas sine causa nunc dicitur vinum et oleum? Non potuit mel dici, non alia aromata, non alia arbor, sed tantum vitis et oliva. Vinum et oleum. In vino austeritas, in oleo misericordia. Denique illi qui de Jerusalem Jericho descendebat, qui vulneratus fuerat, Samaritis, hoc est, custos, nihil ei infundit nisi vinum et oleum. Vinum austeritatem praeceptorum, vinum typicum; ut quodcumque mali humoris est excoquat et excomedet. Quoniam autem humana fragilitas non potest veritatem ferre. Si enim iniquitates attendas, Domine, Domine, quis sustinebit ? Si enim tantum justus fuerit Dominus, nos vivere non possumus. Propterea justitiae ipsius, hoc est, vino misericordiae oleum adjunctum est. Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum. Jam multa locuti sumus, festinemus ad finem. Benedicat te Dominus ex Sion. De ista Sion et quo