comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
die xp̃mnegant.⁊ mali xp̃iani qui reꝓbis
actib exacerbant. dumsuas cogitationes
& oꝑa tenebrarum ab illo uideri ñ putant.
quas aludentes auint ꝓpħ̃ra. quis ẽ qui
te ꝑcussit.¬

Expanded text:
 negant, et mali Christiani qui reprobis actibus exacerbant, dum suas cogitationes et opera tenebrarum ab illo videri non putant, quasi illudentes aiunt: Prophetiza: Quis est qui te percussit
Abbreviated transcription (Latin):
in domo principis sacerdotum. ubi non
ẽ ueritas: ilbi iħc captus iligatus. Quid
nisi erraret. quem intromisit ⁊ int̾roga
xit adam. petrum male introduxit fe¬
mina.¬
¶ Nonsolum negat xp̃m qui dicit illũ
non ẽẽ xp̃m. s etiam qui cum sit. negat
se ẽẽixp̃ianum: ⁊ ita completur ꝙ dic̃
dominus. ter me negabis.

Expanded text:
in domo principis sacerdotum ubi non est veritas, ubi Christus captus et ligatus. Quid nisxit Adam, male Petrum introduxit femina Non solum negat Christum, qui dicit illum non esse Christum, sed etiam qui cum sit, negat se esse Christianum, et ita impletur quod dicit Dominus: Tu me negabis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nota hanc ẽẽ pͥmam parabolã q̃ cum in¬
t̃p̃tatione sua ꝑo sita sit. ⁊ cauendum est
ubicunq dominus rogatꝰ adiscipłis. in¬
trinsecus sermones suos dix̾it. ł disserit. ue
eo expositum ẽ. Iõ aũ hanc parabolam ꝑse¬
ipsum dignatur expon̾e. ut sefigurate lo¬
qui umotesceret: ⁊ rerum sigc̃ationes etiã
in his q̃ expon̾ẽ noluit. q̃rendas eẽ doceret.
NSecus uiã seminantur. quinullafide.
nullo intellectu. nulla saltem temptatȩ
utilitatis occasione ꝑciꝑe dignantur. Por¬
ro supra petram .i. in spinis seminant᷑.
qui audiunt quid.i utilitatẽ u̾bi ꝓbant.
⁊ desid̃ium gustant s ne ꝑueniant ad id
endo retardant. his trib geñib quicũq
u̾bum auditum ñ faciunt designantur.

Expanded text:
 Nota hanc esse primam parabolam quae cum interpretatione sua posita sit. Et cavendum est ubicunque Dominus rogatus a discipulis intrinsecus sermones suos disserit, ne vel aliud eo expositum est. Ideo autem hanc parabolam per seipsum dignatur ostendere, ut se figurate loqui innotesceret, et rerum significationes etiam in his quae exponere noluSecus viam seminantur, qui nulla fide, nullo intellectu, nulla saltem tentante utilitatis occasione, percipere dignantur. Porro super petram et in spinis seminantur, qui audiunt quidem et utilitatem verbi probant et desiderium gustant, sed ne perveniant ad id endo retardant. His tribus generibus quicunque verbum auditum non faciunt designantur.
Abbreviated transcription (Latin):
de negligentia iustiꝰ pumat᷑. qui scire ꝯtem¬
ꝑsit ꝙ sine labore assequipotuit: ⁊ aliqͣndo
studiosus tarditate intelligentiȩ p̃mitur.
ut eo maiora p̃mia inueniat. quo studio¬
ritate nosse muistia datur. ⁊ꝑfidis uideis quib¬
ꝑ parabolas ꝙ ñ intelligunt audunt dicta
studiosus laborando degustat.

Expanded text:
de negligentia jutius puniatur, qui scire contempsit quod sine labore assequi potuit, et aliquando studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia inveniat, quo studioritate nosse mysteria datur, et perfidis Judaeis qui per parabolas quod non intelligunt audiunt dictstudiosus laborando degustat.
Abbreviated transcription (Latin):
morcarnał ñ nos re¬
tardet. s nec mala
opinio q̃ de uob̾ modo
habetur ap̃ incredu¬
los qui simͦ uiles ap¬
paretis. qñq clatitas
urã apparebit cum
dñs illuminabit abᷤ¬
condita tenebratũ.
tuno uos coronabi¬
mini.⁊ punientur

Expanded text:
mor carnalium non vos retardet, sed nec mala opinio, quae de vobis modo habetur apud incredulos quia etsi viles apparetis, quandoque claritas vestra apparebit, cum Dominus illuminabit abscondita tenebrarum, tunc et vos coronabimini, et punientur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Suffocant᷑ quia uoluptates &e diuitiȩ
sius importunis cogitationib guitur m̃¬
tus nebonum desidium ad corpossit int̾re.
quasi aditum uitał stragulant flatus.
¶ uł bona t̃ia cum patientia fructum red¬
dit. quia bona agit. etiam mala ꝓ annorũ
equaminitate tolerat: ⁊dum humiliter
flagella suscipiunt. post flagella in re¬
quiem suscipiuntur.

Expanded text:
Suffocantur. Quia voluptates et divitiae suis importunis cogitationibus guttur mentis, ne bonum desiderium ad cor possit intrare quasi aditum vitalis strangulant flatus. Et bona terra cum patientia fructum reddit, quia bona agit, et mala proximorum aequanimiter tolerat, et dum humiliter flagella suspiciunt, post flagella in requiem suscipiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hicduo aduentꝰ
incapharnaum no¬
tantur: pͥmus incar¬
cerato ioħe. qñ fec̃
continue illa tria
descendit de mon¬
te electis apłis. qñ
fit istud miracłm
de lȩpso.¬

Expanded text:
. Hic duo adventus in Capharnaum notantur. Primus, incarcerato Joanne, quando fecit continue illa tria descendit de monte electis apostolis, quando fit istud miraculum de lepro
Abbreviated transcription (Latin):
tilabro non remouentur. quia iam iudica¬
tisunt. s paleȩ uentilantur.
¶Inextinguibili. quia neq extinguetur.
neq extinguet cruciatos. s ȩt̃nalit̃ puniec.
dr̃ autem ad differentiamillius de quo dr̃.
Igne nos examinabit.¬

Expanded text:
tilabro hoc non removentur, qui jam judicati sunt; sed paleae tantum Inexstinguibili. Quia non exstinguetur neque exstinguet cruciatos, sed aeternaliter puniet. Dicitur autem ad differentiam illius de quo dicitur: Igne nos examinast
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iusto modamine eos ꝓmouet ne ab eis ca¬
lumpniando p̃dam requirant. quib mi-¬
litando ꝓdesse debuerant. docens. id circo
stipendia constitura militiȩ. nedum sũp¬
tus queritur. p̃dog̾ssetur. nullum officiũ.

Expanded text:
ius moderamine praemonet, ne ab eis calumniando praedam requirant, quibus militando prodesse debuerant. Docens idcirco stipendia constituta militiae, ne dum sumptus quaeritur, praedo grassetur. Nullum ergo officium,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui soluendo pullo contradixerant. au¬
dito nomine xp̃iquiescunt. quia magistri.
errorum qui doctorib ad salutem gentiũ
uenientib obsistunt. suas tenebras defen¬
dunt. donec miracuł attestantib ueri pos¬
sessoris iuitꝰ emineat. s postquã dominicȩ
fidei potestas apparet: cedentib adu̾sario¬
rum querelis cetꝰ qͥ dm̃ corde portet adducit᷑.¬

Expanded text:
 Qui solvendo pullo contradixerant, audito nomine quiescunt, quia magistri errorum qui doctoribus ad salutem gentium venientibus obsistunt, suas tenebras defendunt, donec miraculis attestantibus veri possessoris virtus emineat. Sed postquam Dominicae fidei potestas apparet, cedentibus adversariorum querelis, coetus qui Deum corde portet adducit
Abbreviated transcription (Latin):
uiis corporis ꝙ no
bẽ commune cum
beluis. mens dople¬
na uegecatur.
ueti. ut nouellas oll¬
uas insublimi uirtu¬
te plantaret.

Expanded text:
uiis corporis, quod nobis est conmune cum beluis, mens deo plena uegetatur. ueti, ut nouellas oleas in sublimi uirtute plantaret.
Abbreviated transcription (Latin):
dum signatur.
¶Collatam grãm dimutit. qui p̃dicando
aliis cominunicare neglexit. Augetur gͦ
illi qui in ealaborauit. sic̃ regium crisma
ꝙ suꝑbiendo satis amisit. dauid obedien¬
ICoudie xp̃c accepto apatre regnoredit.
qui ꝑegrinantis in t̾ra eccłiȩ semꝑ statum
turo commodat. in alt̾o modum consum¬
mati oꝑis examinat. hunc prudent̃ am
tem. ⁊ quo dedat priuat. Inuidicio uͦ mul¬
ti qui ad docendum idonei uidebantur. ob
negligentiam suã int̃ indoctos reputa¬
bantur. quidam simpliciores ob conu̾sati
onis deuotionẽ int̃apłicos doctores sũma
p̃mia ꝑcipient. Qui enim recipit ꝓpħam
cusationẽ dixisse u̾¬
titut in culpã. Sime
ita durum ⁊ crudelẽ
noueras. qr̃ ista cogi¬
tatio ñ incussit tibi
timorẽ. ut scires me
mea diligentinsque¬
siturum.¬
⁊ cong̾gas in regno
tib. ⁊ eorum compa¬
rationẽ qui natura¬
let legem seruanf.
dampnãs eos qui ne¬
gligunt ⁊ scripturã.¬

Expanded text:
di designatur.Collatam gratiam amittit, qui praedicando aliis communicare neglexit. Augetur vero illi qui in ea laboravit. Sicut regium chrisma quod superbiendo Saul amisit, David obedienQuotidie namque accepto a patre regno redit, quia peregrinantis in terra Ecclesiae semper statum turo commodat. In altmati operis examinat. Hunc prudenter latem, etiam quod dederat privat. In judicio vero multi qui ad docendum idonei videbantur, ob negligentiam suam inter indoctos reputabuntur. Quidam simonis devotionem inter apostolicos doctores summa praemia percipient. Qui enim recipit prophetam cusatione dixisse vertitur in culpam. Si me ita durum et crudelem noveras, quare ista cogitatio non incussit tibi timorem, ut scires me mea diligentius quaesiturum Congregas etiam in regno tiata, et eorum comparatione, qui naturalem legem servant, damnas eos, qui negligunt scripta
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Descendente domino de monte oliueti.
.i. humiliante se adinfirmitatẽ nrẽ carniᷤ¬
illos qui erant informadĩ. cum eo des¬
cendunt turbȩ .i. humiliant᷑ sub manu
eius. qui miscdia indigent. ut ab eo ex.¬
¶ Maxime de resurrectione laxari quȩ
imꝑfecta erat. nam & ꝓpt̾ea obuiã uenit
ei turba. quia hoc signum factum audierãt
abeo. laudant etiam de signis & doct̾na
q̃ fecit cum ascendit ad diem scenophe¬
giȩ. ꝙ iohannes narrat.
appellat. expectatum scđm carnẽ d̃õ filũ
uenisse declarat. ut adũsum se cestimo¬
nium extorqueatur muttis
głorum agmina celestia decantabant. gła
in excelsis dõ. ⁊ in t̾ra pax hominib bonȩ¬
uoluntatis. sic eodẽ mox triumphaturo ho¬
docentem nouerant. cum magistrum ap¬
pestari audiunt. discipłos eiꝰ quasi meliꝰ
edocti redarguendos estimant. quosille
instituerat. quẽ dm̃ apparet eẽ ꝑ miracta.

Expanded text:
» Descendente Domino de monte Oliveti, id est humiliante se ad infirmitatem nostrae carnis, cum sit in forma Dei. Cum illo descendunt turbae, id est humiliantur sub manu ejus qui misericordia indigent, ut ab eo ex Maxime de resurrectione Lazari, quae nuper facta erat. Nam et propterea obviam venit ei turba, quia hoc signum factum audierant ab eo. Laudant etiam de signis et doctrina, quae fecit cum ascendit ad diem scenopegiae, quod Joannes narrat. appellat, exspectatum secundum carnem David filium venisse declarat, ut adversum se testimonium extorqueatur invitisgelorum agmina coelestia decantabant: Gloria in excelsis Deo. Et in terra pax hominibus, etc. Sic eidem mox triumphaturo hodocentem noverant, cum magistrum appellari audiunt, discipulos ejus quasi melius edocti redarguendos aestimant, quos ille instituerat, quem Deum apparet esse per miracula.
Abbreviated transcription (Latin):
domino errore sumulabatur. s dominatum
sibi uendicare ñ poterat. quem dm̃ fecerat
non nat᷑a s culpa: uõcum dominus dr̃. unus
agnoscitur. nam ⁊ simulti dii.⁊ multi do¬
mini. generalit tñ unus ds̃.: ⁊ unus domuniꝰ.

Expanded text:
Domino errore famulabatur, sed dominatum sibi vindicare non poterat, quem Dominum fecerat non natura, sed culpa. Et ideo cum Dominus dicitur, unus agnoscitur. Nam, etsi multi dii et domini, generaliter tamen unus Deus et unus Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
L inte iuã ire cogeret᷑.
nemo indum̃ta salu¬
tis quib calefieret
utilia suadendo con¬
tulit. nemo secdit. qr
mendo correxit.

Expanded text:
viam vitae ire cogeret. Nemo indumenta salutis quibus calefieret, utilia suadendo contulit. Nemo sedit, quia deprimendo correxit.
Abbreviated transcription (Latin):
luerunt me regnare suꝑse.
adducite huc. & int̾ficite
corã me. Et his dictis. p̃ce¬
debat ascendens ierosoli¬
mã. Et factum ẽ cũ app¬
puiquasset ad bethfage
& bethaniã. ad montẽ qui
uocat᷑ oliueti. misit duos

Expanded text:
me regnare super se adducite huc et interficite ante me et his dictis praecedebat ascendens in Hierosolyma et factum est cum adpropinquasset ad Bethfage et Bethania ad montem qui vocatur Oliveti misit duos
Abbreviated transcription (Latin):
doctorib illi temporis abundant̃ ꝯferetar:
dat de eiusdem maxime ciuitatis euentu pa¬
rabolam fuisse p̃missam. quȩ non longo pꝰ
& ipsum occisura obediuit regni euis hosti
oliuieti.⁊ int̾p̃tatur domus buccȩ. bethania.
iullula ł ciuitas inlat̾e eiusdem montis.: ⁊
dr̃ domus obedientiȩ. Has dominus ieroso¬
limam uenturꝰ p̃sentia sua sublimauit. qr
multos aute passionẽ suam docendo pie
confessionis donis ⁊ obedientiȩ spũał imple¬
uit. q̃ bñ in monte oluieti sunt posstȩ.i. in
ipso domino. qui nos unctione spũalium
crismatum: ⁊ scientiȩ pietatisq luce. refouet.
⁊ quiañ uult abscondi ciuutatem supra se
eos ẽ. ut ꝑ eos totius contrapositi orb̃munitio¬
nes penecret.

Expanded text:
doctoribus illius temporis abundanter conferetuderet de ejusdem maximae civitatis eventu parabolam fuisse praemissam, quae non longe post, et ipsum occisura ob odium regni ejus hostilOliveti, et interpretatur domus buccae. Bethania villa vel civitas in latere ejusdem montis, et dicitur domus obedientiae. Has Dominus Hierosolymam venturus praesentia sua sublimavit, quia multos ante passionem suam docendo piae confessionis donis et obedientiae spiritualis implevit. Quae bene in monte Oliveti sunt positae, id est in ipso Domino qui nos unctione spiritualium chrismatum, et conscientiae pietatisque luce refovet. Et quia non vult abscondi civitatem supra se est contra eos, ut per eos totius contra positi orbis munitiones penetret.
Abbreviated transcription (Latin):
s qui ad p̃pucium muissus ẽ. cui dñs¬
fidem q̃ cittuncisiõi
credita ẽ. ad p̃dican
tas ad gram fidei ea¬
angłice conu̾tit.
quib lexdata nonẽ. neq audito ȩuanglio dorierunt. quia ꝑ creaturam poterant creatorẽ cognoscere. Metit enim
ds̃ ubi ñ seminat .i. etiam eosimpietatis reos tenet. quib legis u̾bum ł euangłii ministrauit. Timens gͦ ꝑiculũ
ciim. suꝑbus ad accusandum dñi iudicium.

Expanded text:
i ad praeputium missus est, cui Dofidem, quae circumcisioni credita est, ad praedicandtas, ad gratiam fidei evangelicae convertit. quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant Creatorem cognoscere. VERS. 21.-- Metis quod. Metit enim Deus ubi non seminavit, id est etiam eos impietatis reos tenet quibus legis verbum vel Evangelii non ministravit. Timens ergo periculum endum, superbus ad accusandum Domini judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Infudario peciiam reponit. qui ad p̃di¬
cantumidoneus officium p̃ddicandi ł susci¬
pere renuit. ⁊ susceptum non bene gerit. s
p̃cepta dona sub ocio corporis abscondit secũ
dicens. sufficit michi ut de me rõnem reddã.
Cur aliis p̃dicere. ł de aliis cogar redłe rõnẽ¬

Expanded text:
In sudario pecuniam reponit, qui ad praedicandum idoneus, officium praedicandi vel suscipere renuit, vel susceptum non bene gerit, sed percepta dona sub otio temporis abscondit secum, dicens: Sufficit mihi ut de me rationem reddam, cur aliis praedicem, vel de aliis cogar reddere
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ de bene expectantib subdit. ut cũ
timens uidere iratum quẽ contempsit. de
corpore exire metuit. Aꝑit: qui iuidicem
letus ⁊ securus sustinet. ⁊ de ꝓpinqua mor¬
te gandet. uñ ⁊ subditur. Beati serui illi.¬

Expanded text:
Unde et bene de exspectantibus subdit: Ut cum timens videre iratum quem contempsit, de corpore exire metuit. Aperit qui judicem laetus et securus sustinet, et de propinqua morte gaudet, unde subditur: Beati servi illi
Abbreviated transcription (Latin):
int̾itus. Nec mirum si in expectatione di¬
stricti examinis qui in mundo floruerunt
exarescunt. si fides q̃ sine oꝑib uiruerat
tremunt aspectum iudicis. Uñ iob. Colum¬
ne celi contremiscunt:⁊p. a.e.¬
¶ Quem in humilitate positum audire
noluerunt. ut uirtutem eius tanto tunc
districtius sentiant. quanto nunc corda ad
eius patientiam ñinclinant. quia uͦ ꝯtra
commotis iurtutib ostendit᷑. leuate capi¬
ta. exhilarate corda ur̃a. quia dum finit᷑ mun¬

Expanded text:
ntes. Nec mirum si in exspectatione districti examinis, qui in mundo floruerunt exarescent, si fides, quae sine operibus viruerat, tremunt aspectum judicis. Ideo dicit Job: Columnae coeli contremiscunt e Quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc corda ad ejus patientiam non inclinant. Quia vero concommotis virtutibus ostenditur. Levate capita. Exhilarate corda vestra, quia, dum finitur mun
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut ex fructu arborum uicina estas cog¬
noscitur. ita ex ruina mundi ꝓpe ẽẽ cognosci
fruccus mundi ruina ẽ. Ad hoc enim cres¬
cit ut cadat ad hoc germinat. ut quȩq ger
meroris nr̃i nubila transibunt. ⁊ et̃ni dies
uite subclaritate solis fulgebunt.

Expanded text:
 sicut ex fructu arborum ventura aestas agnoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur, quia fructus mundi, ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat, ut quaecunque moeroris nvitae sub claritate solis fulgebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pascha ñ apassione s atransitu nominat᷑.
ꝙ illadie transinit ext̾minator ꝑ egiptum.
⁊ dominus libens popłmsuum. qͦ nomine
significabatur agnum in hac die de mun¬
do ad patrem transiturum. Int̃ pascha uͦ
uicesimã pͥmam diẽ enusdł m̃sis. sedđ ⁊ fo¬

Expanded text:
Pascha non a passione, sed a transitu nominatur, quod illa die transivit exterminator per Aegyptum, vel Dominus liberans populum suum, quo nomine significabatur Agnum in hac die de mundo ad Patrem transiturum. Inter Pascha vevigesimum primum diem ejusdem mensis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
i adtollenda peccata uuifici fontis bap¬
tisma consecratur. Amphora significat ꝑ¬
fectam m̃suram expleci temporis quo di
ignobilis estimetur. qui adnõ eligitur.
cuius sanctitas in hoc apparet.ꝙ. in strato
eius dominus cum discipłis cum sublimi¬
um iurtutum delectatione requiescit.

Expanded text:
et ad tollenda peccata vivifici fontis bapet ad tollenda peccata vivifici fontis baptisma consecratur. Amphora significat perfectam mensuram expleti temporis, quo digignobilis aestimetur, qui a Domino eligitur. Cujus sanctitas in hoc apparet, quod in strato ejus Dominus cum discipulis, cum sublimium virtutum delectatione requiescit.
Abbreviated transcription (Latin):
pascha. quia pasche dies in atimis panib
celebrari p̃cipiebatur. ⁊ nos quasipascha per¬
petuum facientes. semꝑ ex hoc mundo tͣnͣsi¬
re p̃cipimur. uno die immolato agnoad
uesꝑum sequuntur segtem dies atimoꝵ.
quia xp̃c in plenitudine temporum semel
ꝓ nob̃ passus. tanto tempore scłi ꝙ septẽ
dieb agitur. in aamis sinceritatis ⁊ u̾ita¬
tis p̃cipit om̃s uiuendum.
Ilicet sequenti die .i. quinta decima luna
sit crucifixus. hac tam̃ nocte qua agnus
immolabatur. ⁊ carnis sanguinisq sui
discipłis sacram̃ta. celebranda tradidit.
lauideis tentus ⁊ ligatus. ipsius immo¬
lationis .i. passionie suȩ facrauit exordi¬
um.
¶ Sicut ds̃ cunctorum p̃scuis cum discipłis
loquitur de his que alibigeruntur:⁊ bene
paraturis parcha amphoram aque portanᷤ
occurrit. ut ostendatur eius pasche miste¬
rium ꝓ ablutione mundi ꝑ aquam bap¬
tismi sit celebrandum. ubi ueri paschȩ cul-¬
torib tipicus de limine cruor aufercur.

Expanded text:
anibus celebrari praecipiebantur. Et nos quasi perpetuum Pascha facientes, semper ex hoc mundo transire praecipimur: uno die immolato agno ad vesperam sequuntur septem dies Azymorum, quia Christus in plenitudine temporum semel pro nobis passus, toto tempore saeculi quod septem diebus agitur in azymis sinceritatis et veritatis praecepitLicet sequenti die, id est quintadecima luna sit crucifixus, hac tamen nocte qua Agnus immolabatur, et carnis sanguinisque suis discipulis sacramenta celebranda tradidit, et a Judaeis tentus, ligatus, ipsius immolationis, id est passionis suae, sacravit exordium. Sicut Deus cunctorum praescius, cum discipulis loquitur de his quae alibi geruntur. Et bene paraturis Pascha amphoram aquae portans occurrit, ut ostendatur, quod hujus Paschae mysterium pro ablutione mundi per aquam baptismi sit celebrandum ubi veri Paschae cultoribus typicus de limine fervor aufertur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriȩ natiuitatis gauisurus redeat. Quidaũ
impletis temporib nationum: iom̃ĩsrłe
saluato seqͣtur dñs ex ordine ponit. nã: i hoc
di templi. s ⁊ signum aduentꝰ euis. ⁊ consũ¬
¶ pinquante extremo iudicio sonitus ma¬
ris ⁊ ftuctuum confundicur. t̾rarum orbis
p̃mentib se inuicem colonis inficitur. ma
radiis turbatam faciem uelant. quia ap¬
ꝓpinquante t̾mino suo elem̃ta quasi pa¬
¶ Hoc de ipso aduentu. cum omnes uirgi¬
nes prudentes & fatuȩ. insolito clamore
suscitate lampades ornant .i. oꝑa secum.
numerant. ꝓ quib maximo cũ timore
iam instantẽ et̾ni discriminis expectant

Expanded text:
priae nativitatis gavisurus redeat. Quid enim impletis temporibus nationum, et omni Israel salvato sequatur, Dominus ex ordine ponit. Nam et haecdi templi, sed et signum adventus ejus, et consumpinquante extremo judicio, sonitus maris et fluctuum confunditur, terrarumque orbis prementibus undique colonis inficitur: maxs radiis, turbatam faciem velant, quia, appropinquante termino suo, elementa quasi paHaec de ipso adventu, cum omnes virgines prudentes et fatuae, insolito clamore suscitatae, lampades ornant, id est, opera secum numerant, pro quibus maximo cum timore jam instantem aeterni discriminis exspectant
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑfecta sunt. u̾ba ñ sunt. Si ꝑfecta sunt iã
omĩno ñ sunt. neq enim nisi transeundo
⁊ sine transitu tenetur. quia sermo m̃s qui
transit: sententias manentes expͥmit.
da. uidece ne contra contestationẽ ũborum
meorum sitis dediti crapulȩ ⁊ebrietati. &
scłarib curis. sic̃ quidam erunt tempore
imminentis uidicii. de quib dr̃. cumdi¬
xerint pax & securitas. suꝑuemet repen¬
tinus int̾itus.¬

Expanded text:
fecta sunt verba non sunt, si perfecta sint jam omnino non sunt: neque enim perfici nisi transeundo et sine transitu tenetur, quia sermo meus, qui transit, sententias manentes exprimit.da, videte ne contra contestationem verborum meorum sitis dediti crapulae, et ebrietati, et saecularibus curis, sicut quidam erunt tempore imminentis judicii: De quibus dicitur: Cum dixerint: Pax et securitas, superveniet repentinus interitus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cognominauit. ñ modo pͥmum. sed
longe prius cum ab andrea. ad ductꝰ dr̃.
Tu uocab̾is cephas. ꝙ int̃p̃tatur petrus.
S nolens lucas nomina duodecim apło¬
rum enumerare. cum necesse hr̃et petrũ
dicere. breuit᷑ uoluit innuere. ꝙ ñ ħ añ
uocaretur. s ita eum dominus eogno¬
minauit. ut ñ casu factum putetur.
s ex mutatione sacram̃tum petrȩ au¬
dientib commendaretur.
nobiles. ne duxisse prudentia. ne redi¬
misse diuitiis. ne potentiȩ. nobilitatis¬
q auctoritate aliquos ad grãm traxis¬
se uidetur.
turbas docturꝰ ad campestria redit. qr
ñ nisi in humili turbe xp̃m uidere suf¬
ficiunt. ⁊ raro inuenit᷑ qui uł turba do¬
minum ad altiora sequat᷑. ł quispiam
debił inmonte curet᷑. s extincta fȩbre
libidinum ⁊ succensa luce scientiȩ. pe¬
miraculi loca poneret. s amarimagno
cognominatur. in qua etiam tyrꝰ & hydon
comp̃hendi poterant. s quia ciuitates gẽ¬
tium consulte nominatim ponuntur.

Expanded text:
Cognominavit. Non modo primum, sed longe prius cum ab Andraea adductus dicitur: Tu vocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus. Sed volens Lucas nomina duodecim apostolorum nominare, cum necesse haberet Petrum dicere, breviter voluit innuere, quod non antea vocaretur; sed ita Dominus cognominavit, ut non casu factum putetur, sed ex commutatione sacramentum petrae audientibus commendaretur. elegit, ne duxisse pro prudentia, ne redemisse divitiis, ne potentiae nobilitatisque auctoritate aliquos ad gratiam traxisse videretur. turbas docturus ad campestria redit, quia non nisi in humili turbae Christum videre sufficiunt, et raro invenitur quod vel turba Dominum ad altiora sequatur, vel quispiam debilis in monte curetur, sed exstincta febre libidinum et succensa luce scientiae, pemiraculi loco ponunt, sed a mari magno cognominatur. In quo etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Sed quia sunt civitates gentium, consulte nominatim ponuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
IMons ui quo apłos eligit: ⁊ docet. alti¬
tudinem designat iusticiȩ qͣ instituendi
etant & p̃dicaturi ne in infimis rema¬
neant. s ad suꝑna erigant᷑. Sic & lex in
monte data fuit. apłos
ticem in quo ds̃ erat ascendit.

Expanded text:
Mons in quo apostolos eligit et docet, altitudinem significat justitiae, quia instituendi erant et praedicaturi, ne infirmis remaneant, sed ad superna erigantur. Sic et lex in monte data fuit. Apostoticem in quo Deus erat ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
feccionis sunt beatitudine ꝑ fouendi. ut
paulatim ad meliora ꝓgressi autẽ dno
inplanicie stante. libent̃ auscultant. ad
huc q̃nq in monte sedentẽ sublim̃it as¬
cendant. Nam quoꝵ condib adhue edoman

Expanded text:
fectionis sunt beatitudine perfovendi, ut paulatim ad meliora progressi, dum Domino in planitie stante libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum cordibus adhuc edoman
Abbreviated transcription (Latin):
IInfructuosȩ debilitas auimȩ nullo
melius ordine curatur. quã elemosina¬
rum largitate. Uñ dr̃. Hon sit manus
tua ad accipiendum porrecta.:⁊ ad dan¬
dum collecta. quia frustra ꝓpeccatis ro-¬
gaturus. manus ad dm̃ extendit᷑. qui
has ad pauꝑes ꝓposse non extendit:¬
ximum iuues. uiduȩ p̃sidium feras.

Expanded text:
Infructuosae debilitas animae nullo melius ordine curatur, quam eleemosynarum largitate; unde dicitur: Non sit manus tua ad accipiendum porrecta, et ad dandum collecta . Quia frustra pro peccatis rogaturus, manus ad Deum extendit, qui has ad pauperes pro posse non extenditximum iuues, ut uiduae praesidium feras,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iusticiã recumben¬
tẽ. accurre ad pedes.
mis confitere delicta.
expande capillos.i.
st̾ne ante eũ omnes
corporis tui dignita¬
tes. osculare .i. nicħ¬

Expanded text:
et justitiam recumbentem, recurre ad pedes, ymis, confitere peccata, expande capillos, id est, sterne ante eum cunctas corporis tui dignitates, osculare, i
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Rueri. doctores sunt spũ humiles. forum
dĩ condebantur. quia cum tribulib solebãt
exꝓbrare. ꝙ nec psalmis allecti ad laudes dĩ
assurrexerint corde deuoto. membrorum
agilitate. ꝙ notat saltus. Nec threnis .i. la
m̃tationib ꝓph̃arum ꝓ excidiis iam factis.
ł faciendis adpenitentiam sunt ꝯu̾si.¬

Expanded text:
 Pueri, doctores sunt spiritu humiles. Forum, praeceptorum Dei condebantur, quia contribulibus solebant exprobrare quod nec psalmis allecti ad laudes Dei assurrexerunt corde devoto, membrorum agilitate quod notat saltus nec threnis id est lamentationibus prophetarum pro excidiis jam factis vel faciendis ad poenitentiam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
adõ. extraneos noᷤ
angłi deputabant.
regẽ nrm. recog¬
nouerunt nos angłi.
ciues suos: ⁊ amet
angłs adorari abhu¬
mananatura. quã
insuo rege considat.

Expanded text:
 extraneos nos angeli deputabant; regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Et timet angelus adorari ab humana natura quam in suo rege considerat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uno ȩuanglitante. multitudo con¬
sonam laudem. ꝓrumpit. ut ⁊ officiũ¬
suum dõ impendat: i nos instruat. ut
quotiens sacram eruditionẽ ex frĩs ore
audimus. dõ laudes. corde. ope. ore. recd¬
¶ Hominib bone uoluntatis. qui
suscipiunt natum xp̃m. ñ his qui audi¬
ta eiꝰ natiuitate sunt turbati. ⁊ eum ꝑ¬

Expanded text:
Uno evangelizante angelo, multitudo in consonam laudem prorumpit, et officium Deo impendens et nos instituens, ut quoties sacram eruditionem ex fratris ore audimus, Deo laudes corde, ore et opere redus bonae voluntatis. Qui suscipiunt natum Christum, non his qui audita ejus nativitate sunt turbati et eum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ. ¶ Quãuis dicã
legis destructionẽ.
quia facilius ẽ ma¬
xuna mundi elem̃¬
ta qͣ mnima legisp̃¬
sacram̃tis spũalib¬

Expanded text:
 est. Quamvis dicam, legis destructionem: quia facilius est maxima mundi elementa quam minima legis prsacramentis spi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia micas de m̃¬
sacadentes lazaro
ñdedit ab extremo
ciꝰ digito aquã in
minima querit.
tapit: ħ etiom hunc inferno tradidit. quia insua felicitate timitus ñ fuit. siqr ꝑcepta dona ad usum arro¬

Expanded text:
Qui micas cadentes de mensa Lazaro non dedit, de extremo ejus digito aquam disminima quaerit.fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arro
Abbreviated transcription (Latin):
cum linguas etiam deridentium contemp¬
nit. sic̃ dominus irrisus aphariseis.¬
¶ Onũs qui uim fac̃. uehem̃ti studio ꝓꝑat
ñ torpenti lentescit affectu. Est gͦ fidei reli¬
giosa uolentia. segnitia criminosa. faciamꝰ
a᷑uimnature ut ñ ad t̃rena demergat. s ad
ifirmos ⁊ desꝑatos contempnitis. ⁊ uos ꝑfe¬
ctos in om̃ib. cuncceq fragilitatis exꝑtes.
elemosinarum remedio ñ eg̾̃e credtas. s hec
tumoris altitudo ꝙ iuiste dampnanda sit.
tudet ille qui illuminat abscondita tene¬
brarum:⁊ manifestat consilia cordium.
sont᷑ derisores auaros ꝙ ꝓposuerat exẽ¬
cipi met̃na tab̾nacula. ⁊ mag̃ uidet̃ narratio

Expanded text:
cum linguas etiam deridentium contemnit, sicut Dominus irritus est a Pharisaeis. Omnis qui vim facit, vehementi studio properat, non torpenti lentescit affectu. Est ergo fidei religiosa violentia, segnities criminosa. Faciamus ergo vim naturae, ut non ad terrena demergat, sed ad infirmos et desperatores contemnitis, et vos perfectos in omnibus cunctaeque fragilitatis expertes, eleemosynarum remedio non egere creditis. Sed haec tumoris altitudo quam juste damnanda sit, videt ille qui illuminat abscondita tenebrarum, et manifestat consilia cordium.Contra derisores avaros quod proposuit exemcipi in aeterna tabernacula, et magis videtur narratio
Abbreviated transcription (Latin):
UP orest in lingua
canum lingua sig¬
ificari adulanti¬
um. qui nulnera
lingunt. dum ma¬
ia q̃ in nob rep̃hen¬
dimus. imꝓbo fa¬
nore laudant.

Expanded text:
Potest in lingua canum lingua significari adulantium qui vulnera lingunt, dum mala quae in nobis reprehendimus improbo favore laudant.
Abbreviated transcription (Latin):
sua iusticia p̃sum̃e. s peccatores penitenteᷤᷤ
susciꝑe: i sua q̃ forte incident peccata. ele¬
mosinis redimere. s illi p̃ceptorem imiscłiȩ
humilitatis: ⁊ parsimonie dericdent. quasi
minus utiba: inunquam facienda noxius
iꝑaret. ł certe utilia. ł a se iam facta su¬
Dissipantem contra philargiriã deride¬
bant. quasi contrarium legi ⁊ ꝓpħis. Cum
in lege multi diuites placuerunt. ⁊ cum
lex sus obseruatorib bona t̃rȩ ꝓmittat.
quib occurrit dicens distantiã ẽẽ int̃ le¬
gem ⁊ȩuangłium. quia in lege carnalib
ꝓpt̃ t̃ram p̃cipiunt᷑ minora. in eũgłio spũ¬

Expanded text:
sua justitia praesumere, sed peccatores poenitentes suscipere: et sua quae forte inciderent peccata, eleemosynis redimere. Sed illi praeceptorem misericordiae, humilitatis, et parcimoniae, derident, quasi minus utilia et nunquam facienda noxius imperaret, vel certe utilia, sed a se jam perfecta suDisputantem contra philargyriam deridebant, quasi contrarium legi et prophetis: cum in lege multi divites Deo placuerunt, et cum lex suis observatoribus bona terrae promittat, quibus occurrit docens distantiam esse inter legem et Evangelium: quia in lege carnalibus propter terram praecipiuntur minora, et in Evangelio sp
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ turbant᷑ pͥmo.
nẽ sententia maio¬
ris partis excludit
tredet resuscitatũ.
turberi potuit. ꝙ
clausis om̃ib do¬
minus cum corꝑe
se impuisus infu¬
derit.

Expanded text:
n turbabantur: primo, nem sententia majoris partis excludit; credit resuscitatum, turbari potuit, quod clausis ostiis Dominus cum corpore se improvisus infuderit.
Abbreviated transcription (Latin):
in lat̾e montis ẽ posita. qr obedientis eccliȩ
⁊ spei⁊ ⁊ caritatis locauit. de quo late sacia¬
m̃tum sanguinis ⁊ aquȩ. quib nasct᷑:⁊
nutriatur. gaudet emanasse. de cuiꝰ ũtice
lucis: ⁊ pacis ꝓmissa expectat. deñ qura
bechania uixta ierłm quasi stadii quinde¬
cim erar numerꝰ ꝓpt̃ septẽ i octo qubꝰ con¬
stat scripturarum mist̾iis accõmodꝰ. ⁊ uitã¬

Expanded text:
is Oliveti est posita, quia obedientis Ecclesiae , spei et charitatis locavit. De quo latere sacramentum sanguinis et aquae quibus nascatur et nutriatur, gaudet emanasse. De cujus virtutlucis et pacis promissa exspectat. Deinde quia Bethania juxta Jerusalem quasi stadiis quindecim erat numerus propter septem et octo quibus constat, Scripturarum mysteriis accommodatus
Abbreviated transcription (Latin):
rent.
Ihic gemina nos humiliandi necessitas
incumbit. qui nec in scripturis quantum
oportet edocti. nec adimplenda q̃ nouimꝰ
quantum decet sumus intenti. Nam si mo
gat. neq ad głam quam cum xp̃o hab̃e
cupit ꝑ passiones attingere desiderat.¬

Expanded text:
rant. Hic gemina nos humiliandi necessitas incumbit, qui nec in Scripturis quantum oportet edocti, nec adimplenda quae novimus, quantum decet sumus intenti. Nam si Moygat, neque gloriam quam cum Christo habere cupit, per passiones attingere desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Postꝗͣ discipłos de
fecte instruxit. cũ
repente si uellet
posset eos roborare.
disculit dics. uos aũ¬

Expanded text:
Postquam discipulos de erfecte instruxit, cum repente si vellet posset eos roborare, distulit, dicens: Vos au
Abbreviated transcription (Latin):
Rax uob. Qc uͭ dicit iohes thomami ñ fuisse
cum illis. cum lucas dicat istos duos inue¬
nisse undecim cong̾gatos: ⁊ eos qui cum eiᷤ
erant. intelligendum ẽ ꝙ thomas inde
exierit. antequam dominus eis ħ loquen¬
tibus appareret.
¶Bouerant discipli fuisse uerum homi¬
nem. s postquam mortuus ẽ ñ credunt.
t̃tio die potius se ueram carnem de se¬
pulchro resurge̾. Putant gͦ se uidẽ sp̃m
quem emisit inpassione. s hunc erro-¬
rem auferc dominus.

Expanded text:
Pax vobis. Quod vero dicit Joannes Thomam non fuisse cum illis: cum Lucas dicat istos duos invenisse undecim congregatos, et eos qui cum eis erat, intelligendum est quod Thomas inde exisset antequam Dominus eis hoc loquentibus appareret.Noverant discipuli fuisse verum hominem, sed postquam mortuus est, non credunt tertia die potuisse veram carnem de sepulcro resurgere. Putant ergo se videre spiritum quem emisit in passione, sed hunc errorem aufert Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Talem se exhibuit in corpore. qualis apud
illos erat inm̃te. ẜbandi erant si hunc quẽ
ñdum ut dm̃ diligebant. saltim ut ꝑ egri
ad hospicium uocant. inimo cogunt. quo e
cium ñ solum uocandi. sed etiam trahendi.
ostensa ẽ efsigies. ne
etm nsim fractiõe
panis cognoscerent.
ut om̃s intelligant
nisi fiant corporis¬
eccłiȩ cuiꝰ unitatẽ
comiñdat aplssin
sacram̃to panis di¬
cens. unus panis.
unum corpꝰ multi
ut eum cognoscant.
⁊ remouetur empe¬
dic̃ntum ꝙ a satha¬
na in ocłis erat. ne
hoc impedim̃tum
donec ad sacram̃tũ
panis ueniat᷑. scd
participata unita¬
te corporis auferet᷑
impedimñtum mni¬
agnosci

Expanded text:
 Talem se exhibuit in corpore, qualis apud illos erat in mente. Probandi erant, si hunc quem nondum ut Deum diligebant, saltem ut peregrinad hospitium vocant, imo cogunt. Quo ex ad hospitium sunt vocandi, sed etiam trahendi.ostensa est alia effigies, ne eum nisi in fractione panis cognoscerent, ut omnes intelligant nisi fiant participEcclesiae, cujus unitatem commendat Apostolus in sacramento panis, dicens: Unus panis, unum corpus multi ut eum cognoscant, et removetur impedimentum quod a Satana in oculis erat, ne hoc impedimentum donec ad sacramentum panis veniatur. Sed participata unitate corporis, aufertur impedimentum iniagnosci.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quem in expositione script᷑ȩ ñ cognoue¬
runt. infractione panis nouerunt. qr ñ
auditores legis s factores iustificabunt᷑.
infirmitatis. ut m̃tib incipiat apparere
gła resurrectionis. Uñ ⁊ subdit᷑. ⁊ dixer̃¬
redulitatis: ⁊ timoris frigidum. igne scĩ
spc̃ est accensum. ut iam suꝑno desidio
ardeat: ⁊ ad credendam u̾itatẽ excendat.
Quot p̃ceptis instruitur homo qui si tot
¶Iam famaerat ꝙ surrexerat iħc ab illis
mulierib facta.⁊ asymone pecro cui ap¬
paruerat. ħ loquentes inuenerunt istiduo
hoc ⁊ ipsiprius audierant ꝙ surrexerat.
s. timuerunt dicere inuisa. qñ tantum¬
modo angłos dixerunt uisos mulierib
Ignorantes enim eum cum qͦ loquebant᷑
poterant timere. ne incident in manꝰ
iudeorum. siquid passim dicerent de
resurrectione.

Expanded text:
 Quem in expositione Scripturae non cognoverunt, in fractione panis noverunt, quia non auditores legis, sed factores justificabuntur, infirmitatis, ut mentibus incipiat apparere gloria resurrectionis. VERS. 32.-- Et dixerredulitatis et timoris frigidum igne sancti Spiritus est accensum, ut jam superno desiderio ardeat, et ad credendam veritatem se extendat. Quot praeceptis instruitur homo, quasi tot ominus. Jam fama erat quod resurrexerat Jesus ab illis mulieribus facta, et a Simone Petro cui apparuerat, haec loquentes invenerant isti duo, sed et ipsi prius audierant quod resurrexerat, sed timuerunt dicere in via quando tantummodo angelos dixerunt visos mulieribus. Ignorantes enim eum cum quo loquebantur, poterant timere ne inciderent in manus Judaeorum, si quid passim dicerent de Christi resurrectione.
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti scientiã aꝑuit. quos omnẽ uiuẽ¬
di ⁊ sꝑandi regu lã edocuit. eos quin
ate quindecim stadiis locũ
mortius resus itandi desid̾io parit̃ et
amore firmaret.

Expanded text:
Testamenti scientiam aperuit, quos et omnem vivendi et sperandi regulam edocuit, eos quindcte quindecim stadiis locum mortuis resuscitandi desiderio pariter et amore firmaret.
Abbreviated transcription (Latin):
tium xͥ cet̾is ãpli̾ex¬
ponendo suscepii:
minift̾io templi ꝑ
sacerdotium ⁊acha¬
riȩ cepit. pulchre ħ
sangume. s in lau¬
de dĩ ibñdictione
¶Pret̾imissis om̃ib q̃ ꝑ quadraginta dies
gesta sunt. pͥmo resurrectionẽ dei tacite con¬
iuingit. nouissimran qͦ ascendit in clum.
Eopulchre bñdicturus discipłos edtic̃ in
bechaniam. q̃ domus obecientiȩ dr̃. qr qui

Expanded text:
 caeteris amplius exponendum suscepit, ministerio templi per sacerdotium Zachariae coepit, pulchre hoc sanguine, sed in laude Dei et benedictionePraetermissis omnibus quae per quadraginta dies gesta sunt, primo resurrectionis diei tacite conjungit novissimum quo ascendit in coelum. Et pulchre benedicturus discipulos, educit in Bethaniam, quae domus obedientiae dicitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lum quia ilł credita sunt eloquia dĩ.⁊
quia eorum ẽ adoptio filiorum. igła.i
testam̃tum. ilegislatio. s iõ etiam ut
gentes uariis errorib ⁊ facinorib impli¬
citȩ. hoc maxime iudicio diuinȩ pietatiᷤᷤ
ad spem uẽnie ꝓuocentur. ꝙ eis qui fi¬

Expanded text:
lum quia illis credita sunt eloquia Dei, et quia eorum est adoptio filiorum, et gloria testamenta, et legislatio; sed ideo etiam ut gentes variis erroribus et facinoribus implicitae, hoc maxime indicio divinae pietatis ad spem veniae
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Post iusum. pꝰ contactum. pꝰ comme¬
moratam legem. aꝑit sensum. ut quod
uident ⁊legunt intelligant. dem̃ post
si corporis comm̃datam u̾itatem. com-¬
m̃dat eccłiȩ unitatem. ip̃dicari in n.e.¬

Expanded text:
 Post visum, post contactum, post commemoratam legem aperuit sensum, ut quod vident et legunt, intelligant, deinde post sui corporis commendatam veritatem commendat Ecclesiae unitatem: Et praedicari in n
Abbreviated transcription (Latin):
¶Inom̃ib tempta¬
tionib hoc agit. ut
intelligat si filius dĩ
sit s xp̃c sic respon¬
sum temꝑat. ut
ambiguum relinqͣt.¬

Expanded text:
In omnibus tentationibus hoc agit, ut intelligat si Filius Dei sit. Sed Christus sic responsum temperat, ut ambiguum relinq
Abbreviated transcription (Latin):
Nota diabolum
uihis uinci. in quib
adam inc̃ quẽ de gu¬
ia temptauit. dum
deligno uecito gusta¬
re rogauit. de uana
sic̃ dii. de auaricia
cũ ait Scientes bonũ
⁊ malũ¬

Expanded text:
Nota diabolum in his vinci in quibus Adam vicit. Quem de gula tentavit, dum de ligno vetito gustare rogavit. De vana sicut dii. De avaritia, cum ait: Scientes bonum et malu
Abbreviated transcription (Latin):
Iubi dixit. erii filius hominis sedens adex¬
sua se sententia dampnant. qui eum morti
tradunt. quem & oris ⁊ oꝑiz sui testimo¬
nio dm̃ ẽẽ cognoscunt.
¶Tradułunt romanȩ potestati. ut eo modo
iudei ab eius int̃fectione alienos se ẽe ostende¬
rent. In quo non eorum innocentia. s insania

Expanded text:
Ubi dixit: Erit Filius hominis sedens ad dexua se sententia damnant qui eum morti tradunt quem oris et operis sui testimonio Deum esse cognoscunt.Tradiderunt Romanae potestati, ut eo modo Judaei ab ejus interfectione alienos se esse ostenderent, in quo non eorum innocentia, sed insania
Abbreviated transcription (Latin):
IPridie quã pateretur dominus ait dis¬
cipulis. uenit princeps mundi huius. ⁊ in
me ñ ht̃ quicquam. s quia princeps.i. pi¬
latus eum absoluit in quo nicħ dampna¬
tionis inuenit. in quid agant uidei qui ñ
equitatis amore uerum inuestigant. sed
⁊ apristini temporis ignauia docendo com¬
nem ꝑtransisse. ñ criminis. s indicium est
uirtutis. Deniq pilatus nec int̾rogando
occasione lib̃um abeo iudicando cupit
inuidiã nouerat. sententiam dare cogeret᷑.
herodi mittit audiendum. ut a suo tethrał¬
cha. ł absolueretur. ł dampnaret᷑. S neqͣ
uideis excusatio remaneret. herodes quoq
senserit ostende ꝑmissus ẽ. ut utraq regio
⁊ iudea. in qua xp̃c natus. ⁊ galilea in qua
nutrit᷑. in eius necem conspirasse monstret᷑¬

Expanded text:
Pridie quam pateretur Dominus, ait discipulis: Venit princeps mundi hujus, et non habet in me quidquam . Sed quia princeps, id est Pilatus, eum absolvit, in quo nihil damnationis invenit, vide quid agant Judaei qui non aequitatis amore verum investigana pristina corporis ignavia docendo comnem pertransisse, non criminis, sed judicium est virtutis. Denique Pilatus nec interroganduoccasione, liberum ab eo judicando cupit invidiam noverat, sententiam dare cogeretur, Herodi mittit audiendum, ut a suo tetrarcha vel absolveretur vel damnaretur, sed ne qua Judaeis excusatio remaneret, Herodes quoquesenserit, ostendere permissus est, ut utraque regio, et Judaea in qua Christus natus, et Galilaea in qua nutritus erat, in ejus necem conspirasse monstre
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uocat decem seruos dum eligit discipłos
littera decalogumbutos.dat decem muas.
dum post resurrectionẽ aꝑit sensum ut spũ

Expanded text:
 Vocat decem servos, dum elegit discipulos littera Decalogi imbutos. Dat decem mnas, dum post resurrectionem surgit, et aperit sensum, ut sp
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorem. ipse ⁊acheus stans .i. in ea quam
ceꝑat sidei uirtute ꝑsistens. ñ solum se ex pec¬
catore conu̾sum. s eciam int̃ innocentes ꝓbat
ꝯu̾satum. ⁊ etiam ãn conu̾sionem innocent̃
uixit. ⁊ qui ante conu̾sationem dimidium.
post conũsionẽ potest dare & totum.:⁊ si
quem defrandauit. primum ẽ secundum le¬
gem reddere. dem̃ ꝙ remanet. pauꝑib eroga¬
re. Hinc fructum uitȩ publicanus de sicomo¬
ro ꝑsapientem stulticiam legit. qͥ rapta red¬
dit. ꝓpria relinquit. uisibilia contempnit. eiꝰ
qui nondum uidetur sequi uestigia concu-¬
piscit.
¶S alus quȩ olim uideorum domum imple¬
bat. hodie popło gentium illuxit. eo qđ up¬

Expanded text:
peccatorem, ipse et Zachaeus stans, id est in ea quam peccatorem, ipse et Zachaeus stans, id est in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter innocentes probat conversatum, cum etiam ante conversionem innocenter vixit, et qui ante conversionem dimidium, post conversionem potest dare et totum. Si quid, etc. Primum est secundum legem reddere, deinde quod remanet pauperibus erogare. Hunc fructum vitae publicanus de sycomoro per sapientem stultitiam legit quod rapta reddit, propinqua relinquit, visibilia contemnit, ejus quem nondum videt sequi vestigia concupiscit.Salus, quae olim Judaeorum domum implebat, hodie populo nationum illuxit, eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
r uolunt. dum fidei quam mundo attulit
participare querunt. s turba .i. uiciorum
consuetudo q̃ cetum clamantem increpabat.
rena relinquendo. arborem crucis ascenden¬
do. turbã obstantẽ transcendit. clamans cũ
apło. Michi absit głari nisi incruce. dñi.¬
¶Si comoꝵ arbor. moro foliis similis. s alti¬
tudine p̃stans: uiñp̃tatur ficꝰ fatua .i. crux
q̃ credentes ut ficus pascit. ab infidelib irri¬
detur ut fatua. quampusillus ascendit. dũ
quilibet humilis ⁊ ꝓpriȩ infirmitatis ꝯsciꝰ
inuirtute crucis głatur: ⁊ ꝑ hanc landabilẽ
fatuitatẽ transeuntẽ ꝓpe dnm̃ cerint. quia
siñdum ita solide ut ẽ. iam tam̃ raptim: ⁊
quasi intransitu luci celestis sapientiȩ in¬
¶ Manebat aliqñ dominus indomo prin
nata carpebant. ꝑ eorum faci¬
pusilli ⁊ achei oportet illum manere. id:
noue lucis grã choruscante. in humili cre¬
dentium nationum corde quiescere.
¶ Stans aũ. Aluis calumpniantib hominẽ

Expanded text:
 volunt, dum fidei quam mundo contulit participare volunt. Sed turba, id est vitiorum consuetudo, quae caecum clamantem increpabat, rrena relinquendo, arborem crucis ascendendo, turbam obstantem transcendit, clamans cum Apostolo: Mihi absit gloriari nisi in cruce DomiSycomorus arbor est, moro foliis similis, sed altitudine praestans, et interpretatur ficus fatua, id est crux. Quae credentes ut ficus pascit, ab infidelibus irridetur ut fatua. Quam pusillus ascendit, dum quilibet humilis et propriae infirmitatis conscius, in virtute crucis gloriatur, et per hanc laudabilem fatuitatem transeuntem prope Dominum cernit, quia si nondum ita solide ut est jam, tamen raptim, et quasi in transitu luci sapientiae coelestis in Manebat aliquando Dominus in domo prinnata carpebant, pertaesus eorum facipusilli Zacchaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. etc. Aliis calumniantibus hominem
Abbreviated transcription (Latin):
clamantis exaudit.
men acus transit. dum contempto censu frau¬
dium angustã portam q̃ ducit ad uitã ascen¬
dit ⁊ qr deuotione fidei ad uidendum sal¬
uatorẽ ꝙ natura minus habebat. ascensu
arboris supplet. iuste ꝙ rogare ñ audebat.
dominice susceptionis bñdictionem acci¬
pit. quam desudabat. Aistice ⁊ acheus qui
int̃pretatur iustificat᷑. sigc̃at credentes ex
gentib. qui ꝑ occupationẽ temporaltum

Expanded text:
clamantis exaudit. men acus transit, dum contempto censu fraudium, angustam portam quae ducit ad vitam ascendit. Et quia devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habebat, ascensu arboris supplet, juste quod rogare non audebat, Dominicae susceptionis benedictionem accipit quam desiderabat. Mystice, Zachaeus, qui interpretatur justificatus, significat credentes ex gentibus qui per occu
Abbreviated transcription (Latin):
te ubi sicomorꝰ. ł ubi
crediturꝰ. ut ⁊ mini¬
stium scruaret. ⁊ gr̃ã
seminaret Sic enĩ
ueñat ut ꝑ indeos
transiret ad gentes.
uidit itaq ⁊acheum
sursum. iã enĩ sub¬
unitate fidei int̾ fru¬
ctus nouoꝵ oꝑum.
uelut infecunda al¬
titudine oꝑis emi¬
nebat. ¶ Qd descen

Expanded text:
 ubi sycomorus uel ubi crediturus, ut et mysterium seruaret et gratiam seminaret; sic enim uenerat, ut per Iudaeos transiret ad gentes. uidit itaque Zacchaeum sursum; iam enim sublimitate fidei inter fructus nouorum operum uelut fecundae altitudine arboris eminebat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quodammodo redarguunt seipsos. qͥd
de illo redemptionem sꝑau̾int. quẽ mor¬
tuum uidant. nec resurrecturum uide¬
bant. Et maxime dolent eum sine cul

Expanded text:
 Quodammodo redarguunt seipsos, quod in illum redemptionem speraverint, quem mortuum viderant, nec resurrecturum credebant, et maxime dolent eum sine cul
Abbreviated transcription (Latin):
¶ hoc enigentes ad suꝑira ani¬
mum hominum. quãuis ext̾ioris hominis debi¬
litate torpentem. quoꝵ rursũ a miracuł. ⁊ attolłe¬
⁊ humiliare se. facit ante iħ m locet᷑ dominico di¬
gnus uideri aspectu humilitatẽ respic̃ ds̃.¬

Expanded text:
erigentes ad superiora animum hominum, quamvis exterioris hominis deblitate torpentem; quorum rursus adminiculis, et humiliare se facilius ante Jesum docetur, Dominico dignus videri aspectu. Humilitatem enim