comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum nob̾ honoris ur̃a laudabi¬
ł uita ł tm̃ affert ⁊ oneris lau¬
dans fama. Ecce enĩ is ꝑ quẽ
⁊ pro qͦ p̃sentes lictas accipitis
exemplo ceteroꝵ quos sepe tales
ñ paucos exꝑimini. motus ⁊ ip̃e
bono odore urĩ quẽ de longe sen
Est aũt hec causa eius. Quadã
se cella ꝓ amore di ⁊ ꝓposico in¬
cluserat. Egssionis atq trans¬
glłionis sue: uob̾ ip̃e causas ex¬
ponet. Q qͥdem ad ꝓpositũ reclire
cupit: S ꝑ nos implere ꝓposuit:
uixe curauit optinere potuerit.
facite gͦ morẽ ur̃m. ferte opem
inisero. imo quia uos sapientib
⁊ ĩ sipientib debitorẽ agnosciti.
erroneã xͥ ouicłãm de faucib
lupi festinate eriꝑe.⁊ ad pastũ
roducendo p̃̾orẽ. uixta aliquod
ouiliũ ur̃oꝵ. qͣcunq in cellu¬
la ubete recludi: nͥ forte aliud
quid ei magis expedire ꝑspex¬
eritis. ⁊ lice̾ iudicauĩtis. ⁊ ꝑsu¬
adere potueritis. Ao eundẽ lui
sciscitam̃. si indeł iturꝰ
sit ierosolumã: ego neseis.

Expanded text:
tum vobis honoris vestra laudabilis vita, tantum affert et oneris laudans fama. Ecce enim 60 is per quem et pro quo praesentes litteras accipitis, exemplo caeterorum, quos saepe tales non paucos experimini, motus et ipse bono odore vestri, quem de longe sensEst autem haec causa ejus. Quadam se cella pro amore Dei ex proposito incluserat. Egressionis atque transgressionis suae vobis ipse causas exponet. Et quidem ad propositum redire cupit; sed per vos implere proposuit, nire curavit, obtinere potuerit. Facite ergo morem vestrum: ferte opem misero; imo quia vos sapientibus et insipientibus debitorem agnoscitis, erroneam Christi oviculam de faucibus lupi festinate eripere; et ad pastum reducendo priorem, juxta aliquod ovilium vestrorum quacunque in cellula jubete recludi: nisi forte aliud quid ei magis expedire perspexeritis, et licere judicaveritis, et persuadere potueritis. EPISTOLA LVI. sciscitamini, si videlicet iturus sit Jerosolymam, ego nescio.
Abbreviated transcription (Latin):
ctat gaudiũ dnũ cui. E ego
quidem kin̾e uehem̃ter afficior
añ uidere te: ut bsidictio mori¬
turi ueniat suꝑ me. Ee qm̃ ñ
est in hoĩe uia eius. ñ audeo
unde c̾cus ñ sum ꝓ certo pol¬
liceri: s qd̃ ñdum uideo qͦmͦ
possi in. satis ago ut possim.
forte ueniam. forte ñ ueni¬
am: s qd̃ libet horũ sit. dilexi
a pͥncipio. diligam sñ fine. si¬
ident̾ dicor ñ possum ꝑdere sic
ñ dirũpetur. Tantũ mem̃to
nr̃i cũ ꝑueneris quo nos p̾¬
uenis sut ⁊ nobis eito detur
uenire post te. ⁊ ad te ꝑueni¬
re.Interẽ tñ nullatenꝰ pͥutes
quod tua duleis memoria re¬
cedat a nr̃a. ⁊ si p̃sentia dolẽ¬
tib subthat᷑. Qmꝙͣ potens
est cls te adhuc nob̾ donare

Expanded text:
ctat gaudium Domini tui. 2. Et ego ctat gaudium Domini tui. 2. Et ego quidem, charissime, vehementer afficior ante videre te, ut benedictio morituri veniat super me. Et quoniam non est in homine via ejus, non audeo, unde certus non sum, pro certo polliceri: sed quod nondum video, quomodo possim, satis ago ut possim. Forte veniam, forte non veniam. Sed quodlibet horum sit, dilexi a principio, diligam sine fine. Fidenter dico, non possum perdere sic non dirumpetur. Tantum memento nostri cum perveneris quo nos praevenis: ut et nobis cito detur venire post te, et ad te pervenire. Interim tamen nullatenus putes quod tua dulcis memoria recedat a nostra, etsi praesentia dolentibus subtrahatur. Quanquam potens est Deus te adhuc nobis donare
Abbreviated transcription (Latin):
que abintus ẽ. ⁊ grãm q̃ de¬
sr̃ uenit. Homo dei ne trepi¬
des exure hominẽ illũ qͥ de
t̾ra est. illũ qui te depͥmit
usq ad t̾ram : et conat᷑ depͥ¬
mere usq ad inferos. Iste ẽ
qui uerat . qui onerat . qͥ
oppugnat. Quid tͥ ⁊ t̾renis
eximiis: qui ad celũ iturꝰ
stola głe mox indui h̃s : p̃sto
est: s uestito ñ dabit᷑. uesti¬
re nouit illa. ñ sr̃ uestire.
Sustine gͦ patient᷑: immo li¬
bent̾ accipe. nudus. et ñ ue¬
stitus in ueniri. Deniq ⁊ d̾s
ip̃e uult uestiri. s cũͣ nudꝰ¬
est. ñ cũ uestitus. Homo
dei ñ reu̾tet᷑ ad clm. nͥ is qui
de terra ẽ ⁊ t̾ra est in t̾rã terit.
Hi enĩ duo homines sͥ inuicem
adu̾sant᷑. necerit pax donecab
inuicẽ seꝑent᷑. et si pax fuerit:
nĩ erit pax dñi. ñ erit ꝑax cũ
domino.Non es tu deillis: qͥ di¬
cunt pax. ⁊ ñ est pac. Te expor¬
tat paxx illa. que exuꝑat om¬
nem sensum: te expectant iu¬
sti donec retͥbuat᷑ ttbis ce expe¬

Expanded text:
quae ab intus est, et gratiam quae desuper venit. 1. Homo Dei, ne trepides exuere hominem illum qui de terra est, illum qui te deprimit usque ad terram, et conatur deprimere usque ad inferos. Iste est qui vexat, qui onerat, qui oppugnat. Quid tibi et terrenis exuviis, qui ad coelum iturus, stola gloriae mox indui habes? Praesto est, sed vestito non dabitur: vestire novit illa, non supervestire. Sustine ergo patienter, imo libenter accipe nudus et non vestitus inveniri. Denique et Deus ipse vult vestiri: sed cum nudus, non cum vestitus est. Homo Dei non revertetur ad Deum, nisi is qui de terra est et terra est, in terram ierit. Hi enim duo homines sibi invicem adversantur, 263 nec erit pax, donec ab invicem separentur: et si pax fuerit, non erit pax Domini, non erit pax cum Domino. Non es tu de illis qui dicunt: Pax, et non est pax . Te exspectat pax illa, quae exsuperat omnem sensum; te exspectant justi donec retribuatur tibi; te exspe
Abbreviated transcription (Latin):
si dĩ dispositio ñ obstaret. si in
hoĩs potestate eẽt iua eius. ma
in dissolubili adherere: qͣm uł
pͥncipari int̾ mortales alicubi
uł regnare. Quid enĩs Nonne
regnis oĩb t̾renis p̾ferri a me
deberet grata ñ solum homini¬
b. s ⁊ angelis ipĩs cohabita¬
tio tuas Conciuẽ te illorũ si
dixero. licet nondum spes in
rem tͣnsierit. ꝑ misccłis d̃i gra¬
tiam m̃dax non ero. Si planie
mͥ datum fuiss usq ad ultunũ
Quo enim currerẽ nͥ pt te. tͣcͣ¬
tus odore unguentoꝵ tuoꝵ a
tinã saltem freq̃nt̾ uideã mis¬
sos a te. Q hoc quoq qr raro
scĩtas tua amantẽ seꝑsuũ nũ¬
tiũ usq ad octauas dnĩ mec̃
mansurũ uisicet: in quo tuu
to reqͥescit. Uidebo te seẽ fr̾ in
illo. aucliam te ꝑ illum: oe q̃¬
dam q̃ setreto nota fieri uolo.
sapientie tue mandabo ꝑ ip̃m:
mine tuo. om̃ipotenti dño ser¬
possum p̾cib. qͣnta possum
deuotione cõmendo.

Expanded text:
si Dei dispositio non obstaret, si in hominis potestate esset via ejus, malindissolubili adhaerere, quam vel principari inter mortales alicubi, vel regnare. Quid enim? Nonne regnis omnibus terrenis praeferri a me deberet grata non solum hominibus, sed et angelis ipsis cohabitatio tua? Concivem te illorum si dixero, licet nondum spes in rem transierit, per misericordis Dei gratiam mendax non ero. Si plane mihi datum fuisset, usque ad ultimum Quo enim currerem nisi post te, tractus odore unguentorum tuorutinam saltem frequenter videam missos a te! Et hoc quia raro sanctitas tua amantem se per suum Nicolaum usque ad octavas Domini mecum mansurum visitet, in quo vester, us requiescit. Videbo te, sancte frater, in illo, audiam te per illum: & quædam, quæ secreto nota fieri volo sapientiæ tuæ, mandabo per ipsum. mine tuo omnipotenti Domino serpossum viribus, quanta possum deuotione, commendo.
Abbreviated transcription (Latin):
ius fiert: alii ne feceris.Itaq
iam respondeamꝰ peticuncłe¬
ur̃e: qua epłam ꝯclusistis Is
quẽ mitti uob̾ iubetis. metũ
mͦ ñ est. s cũ dño autisiodo¬
rensi: ⁊ ita in firmꝰ. ut sñ ni¬
mio ĩ cõmodo. nͨ ad nos usq
posse adhuc uenire dicat᷑. Ad¬

Expanded text:
vis fieri, alij ne feceris. Itaque vis fieri, alij ne feceris. Itaque iam respondeamus petitiunculæ, qua epistolam conclusistis. Is, quem mitti vobis iubetis, mecum modo non est: sed cum Domino Antisiodorensi, & ita infirmus, vt sine nimio incommodo sui, nec ad nos vsque posse adhuc venire dicat
Abbreviated transcription (Latin):
facis o bone uir: Laudas
peccatorẽ: miserũ beatifi¬
cas. Restat ut ores:ne indu¬
car in eccorẽ. Inclucor aũtisi
cantis delectatus p̃coniis. ig¬
norare me ceꝑo. ꝓpemodũ id
mͥ ꝯtigerat. iusis Altteris b̾ĩ¬
tudinis tue. oe b̾atifecatõis me¬
e. Qm beatus nẽ eem: si u̾bis
beari possem. Beatũ tñ me dix¬
erun: s fauore tuo. ñ meis
laudib. Beatũ qd̃ diligor ate:
unt buctis ad mttendam.
Miraris cur hoc ; Hempeñ
uideo in me unde tm̃ diligi
meruerĩ. p̃sertim atanto. Scio
aũt qr plus iusto uelle diligi:
Quis mͥ det tante humilita¬
tis in signe. tam imitari posse.
qm ãmirari: Quis mͥ tͥbuat
scã ⁊ desiderata p̾sentia tua
ñ dico semꝑ. ñ dico sepe. s
uel semel in anno frui ͨ Puto
qr nulla uice reu̾terer uacu.
tis exemplar: discipine sum¬
nus usq adhue. a xp̃o didi¬
cisse mne fateor. ñ incassũ fi
ctum queror. oe si ueritatem
dicam. ueritatis tñ legi. ñ con¬
cordabor in qua legit᷑. Qđ̃ tͥ ñ

Expanded text:
facis, o bone vir? Laudas peccatorem, miserum beatificas! Restat ut ores, ne inducar in errorem. Inducor autem, si tantis delectatus praeconiis, ignorare me coepero. Propemodum id mihi contigerat visis litteris Beatitudinis tuae et beatificationis meae. Quam beatus nunc essem, si verbis beari possem! Beatum tamen me dixerim, sed favore tuo, non meis laudibus. Beatum, quod diligor a te, iunt, buccis admittendam. Miraris cur hoc? Nempe non video in me unde tantum diligi meruerim, praesertim a tanto. Scio autem quia plus justo velle diligi, Quis mihi det tantae humilitatis insigne tam imitari posse, quam admirari? Quis mihi tribuat sancta et desiderata praesentia tua, non dico semper, non dico saepe, sed vel semel in anno frui? Puto quia nulla vice reverterer vacuus. tis exemplar, disciplinae sumnus usque adhuc a Christo didicisse me fateor, non incassum fctum queror: etsi veritatem dicam, veritatis tamen legi non concordabo, in qua legitur, Quod tibi non
Abbreviated transcription (Latin):
bona cuncta p̃cedunt. ⁊ referamus
grates ꝓbono qd dedit uelle: et
fundamus p̃ces ut adiciar & ꝑfi¬
cere ꝓbona uoluntate. Tam̃ gau¬
dium meum ñ tacebo uob̃. Qd
nemꝑe putatis deliclas cordi me¬
o offerat nr̃a huius cem᷑i inten¬
tie. Delectabit᷑ in crassitudine aĩa
mea:si infatigabilẽ ognouero
uos instudiis salutãrib et ho¬
nestis. Gaudeo .i. ñ quia quero
donum: s requiro fructum. i¬
bent̾ recipio bñficium: qd ꝓsit
danti. Ilioquin ñ ambulo in

Expanded text:
bona cuncta procedunt, et referamus bona cuncta procedunt, et referamus grates pro bono quod dedit velle; et fundamus preces, ut adjiciat et perficere pro bona voluntate. Tamen gaudium meum non tacebo vobis. Quas nempe putatis delicias cordi meo afferat vestra hujuscemodi intentio? Delectabitur in crassitudine anima mea, si infatigabilem cognovero vos in studiis salutaribus et honestis. Gaudeo enim, non quia quaero donum, sed requiro fructum. Libenter accipio beneficium quod prosit danti; ali
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ꝑ motis. anxieq qͦrentibꝰ
si quo mͦ tͥ a nob̾ posset ꝯsultõ
iri᷑ nicħ ꝑatius occurrere po¬
tuit. ꝙ ut te uocato ad nos.
ꝑte dete certiora pus eslici cura¬
remus: sic q quod in ꝓmptu eẽt
p̃sentes p̃senti consuleremus. S
iam tuo sepͥto nr̃oq rescripto. utib¬
rumq ab alt̾utro false suspicionũ
timore depulso: ꝑarit̾ quiescamꝰ.
uerum hac falsitate ꝙͣ uera sit ad
nos inuicem dilectio. comꝓbatũ
ẽ: Qmͣ quidẽ cdilectionem ꝑ hãc
mutuam nr̃i soilicitudine. ñ in¬
fructuose nunc renouatã ẽẽ puta¬
uerĩ. Cuius fructũ tune nos qͥ¬
dem copiose sꝑaremus acciꝑe:
situi nob̃ coꝑia cum oportunita¬
te daretur. Ilioquin oportunius
ducimꝰ nos nr̃a ꝯtentos ẽẽ io¬
pia: qm importuna copia abũ¬
iminus uos pro tanti oꝑis
susceptione feruere cõꝑis¬
semus:hortandus nobis
suꝑ hoc. q obsecrandue eẽtis. Nũc
pcurrens de uotio: restat ut ei aqͤ

Expanded text:
nobis permotis, anxieque quaerentibus nobis permotis, anxieque quaerentibus si quo modo tibi a nobis posset consultum iri; nihil paratius occurrere potuit, quam ut, te vocato ad nos, te de te certiores prius effici curaremus: sicque quod in promptu esset, praesentes praesenti consuleremus. Sed jam tuo scripto, nostroque rescripto, utrorumque ab alterutro falsae suspicionis timore depulso, pariter quiescamus. Verum hac falsitate quam vera sit ad nos invicem dilectio, comprobatum est; quam quidem dilectionem per hanc mutuam nostri sollicitudinem, non infructuose nunc renovatam esse putaverim; cujus fructum tunc nos quidem copiosum speraremus accipere, si tui nobis copia cum opportunitate daretur. Alioquin opportunius ducimus nos nostra contentos esse inopia, quam importuna copia abunminus vos pro tanti operis susceptione fervere comperissemus, hortandus nobis super hoc et obsecrandus essetis. Nunc praecurrens devotio, restat ut ei a quo
Abbreviated transcription (Latin):
rere pacem. ad di uoluntatem.
et honorẽ tuum. et patrie salu¬
tem. Alioqum si nec oblatam
iusticiam recipis. nec nos p̃cã¬
tes respicis mimo dnĩ in nobis
de tua te salute commonentem
tĩ attendis: iudeat ip̃e & iutlicet.
Scimus aũt qd merito formi¬
damus. difficile posse ꝯgredi tã¬
tos exercitus absq utriusq ꝑ¬
tis gͣuissima stinge. xcuiii¬
Uncium quote
dicis fuisse turbatum. fr̃r
willelmus ñ sua ẜtuane¬
cessitate. putauit ad te clirigen¬
dum. Si quidẽ ip̃e suo morẽdi
gratia fortit᷑ agit. alietiam ase
int̾im adhuc faciens illam sen¬
tentiam. Uir duplex animo. in¬
constans ĩ om̃ibꝰ uiis sius duiã
quippẽ dñi simplicit᷑. ac ꝑ hoc cõ
fident᷑ ambulãs: ñ sentit illud
ue. de quo dicitur. Uet̾ram ing̾¬
diemti duab niis. Te aũt audi¬
eramus ĩdiscordiam u̾sari. Do¬
mum urãm ñ sñ gͣui scanda¬
lo abb̃is et fr̃m deseruisse: solũꝙ
habitare in nescio quo satis
ĩꝯuenienti loco. Quo rumore

Expanded text:
rere pacem, ad Dei voluntatem, et honorem tuum, et patriae salutem. Alioquin si nec oblatam justitiam recipis, nec nos precantes respicis, imo Deum in nobis de tua te salute commonentem non attendis, videat ipse et judicet. Scimus autem quod merito formidamus, difficile posse congredi tantos exercitus absque partis gravissima strage. EPIuntium quo te dicis fuisse turbatum, frater Willelmus non sua, sed tua necessitate putavit ad te dirigendum. Siquidem ipse suo more Dei gratia fortiter agit, alienam a se interim adhuc faciens illam sententiam: Vir duplex animo inconstans est in omnibus viis suis . Vias quippe Domini simpliciter, ac per hocfidenter ambulans, non sentit illud Vae, de quo dicitur: Vae terram ingredienti duabus viis! Te autem audieramus in discordia versari, domum vestram non sine gravi scandalo abbatis et fratrum deseruisse, solumque habitare in nescio quo satis inconvenienti loco. Quo rumore
Abbreviated transcription (Latin):
efficatius eẽ solet. tus ad dmñ
ꝓ eo fr̃mq ꝑiis orationib. Edia¬
hec omnia fecisti. nͨ ꝓfecisti: ad
apłi consilium ꝯfugiendum ẽ
dicentis Auferte malum ex uo¬
brs. Iuferat᷑ gͦ malris: ne ma¬
los generet.Neqr enim potest
arbor mala nͥfructus malos
fac̾e̾ Auferatur aũt dico. s ñꝗͦ

Expanded text:
efficacius esse solet, tuis ad Deum efficacius esse solet, tuis ad Deum pro eo fratrumque piis orationibus. ec omnia fecisti, nec profecisti; ad Apostoli consilium confugiendum est, dicentis: Auferte malum ex vobis . Auferatur ergo malus, ne malos generet. Neque enim potest arbor mala fructus nisi malos facere. Auferatur autem dico, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
sua sunt. E quidem nobis ĩ
hoc bñfacitis. s uobis melius:
nͥ forte excedit uob illa sertẽ¬
na.beaturs ẽ dare. qm̃ acci¬
pere. Hoc plane decet epm̃. hoc
sacerdotium urr̃a cõmendat
ornat coronam nobilitat dig¬
nitater ĩ si quẽ minist̾ium ꝓ hi¬
pauꝑum amatorem. Non.i.
ꝑ auꝑtas uirtus reꝑutatur: sed
pauꝑtatis amor. Beniq bla¬
ti pauꝑes: ñ rebus s spu
te frẽs: ⁊ ꝯtempnente ma¬
gistrum: breue tͥ. s fidele
damus ꝯsilium. Diaboli stu¬
dium ẽ circiure indomo dei. ⁊
querere quẽ deuoret: tue e ꝯtͣ
uigilantie in qnͣtum ꝑotes.
nunqm locum dare diabolo.
Qnͣto gͥ ille acrius insistit. qͦ¬
mõdo agrege infirmam sepa¬
ret oiicłãm. qͣtinus eo licenti¬
us raꝑiat. quo ñ fuit qui eupiat
tanto enixius t̾ qͣntum inte
ẽ resistenlum ẽ ne de manu
tua possit eameruere: ne qnͣdo
dicat inimicus ꝑ̃ualui ad u̾sꝰ
eum. Itaq aggredere frẽt
omni officio caritates uidl̃ be¬
neficiis. salutarib monitis. secre

Expanded text:
obis in hoc bene facitis, sed vobis melius: nisi forte excidit vobis illa sententia, Beatius est dare quam accipere . Hoc plane decet episcopum, hoc sacerdotium vestrum commendat, ornat coronam, nobilitat dignitatem, si quem ministerium prohipauperum amatorem. Non enim paupertas virtus reputatur, 106 sed paupertatis amor. Denique beati pauperes, non rebus, sed te fratres, et contemnente magistrum, breve tibi, sed fidele damus consilium. Diaboli studium est circuire in domo Dei, et quaerere quem devoret; tuae e contra vigilantiae, in quantum potes, nunquam locum dare diabolo. Quanto igitur ille acrius insistit, quomodo a grege infirmam separet oviculam, quatenus eo licentius rapiat, quo jam non fuerit qui eripiat; tanto enixius tibi, quantum in te est, resistendum est, ne de manu tua possit eam eruere, ne quando dicat inimicus: Praevalui adversus eum. Itaque aggredere fratrem omni officio charitatis; videlicet beneficiis, salutaribus monitis, secret
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ ꝑfessionem deuitans sub¬
iectionem siu iuris eẽ. sua ꝑmit¬
tatur uiue lege. S abscidatur
ui ouis morbida agrege: ut pu¬
tridum mn brum acorꝑe: Qui
iam exinde se ꝓ certo noui̾t a
te haberi tanqmͣ ethnicum ⁊
publicañ. Et ne timeas eẽ cõtͣ
caritatem. si unius scandalũ
multoꝵ recomꝑensaiu̾̃s pase:
quippe quisua forte malitia.
frm ooh abitanti tͣbare
facile poterat unamitatẽ.
consoletur te illa salomonis
sententia. Quẽ deus negli¬
git:nemo potest corrigere.
Qł̾ illa salutoris. Omius
plantatio qmͣ ñ plantauit
pates ms: eraclicabitur. Et¬

Expanded text:
contra professionem, devitans subjectionem, sui juris esse, sua permittatur vivere lege; 107 sed abscindatur, ut ovis morbida a grege, ut putridum membrum a corpore; qui jam exinde se pro certo noverit a te haberi tanquam ethnicum et publicanum. Et ne timeas esse contra charitatem, si unius scandalum multorum recompensaveris pace, quippe qui sua forte malitia, fratrum cohabitantium turbare facile poterat unanimitatem. Consoletur te illa Salomonis sententia: Quem Deus negligit, nemo potest corrigere ; et illa Salvatoris: Omnis plantatio, quam non plantavit Pater meus, eradicabitur
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscẽs. ⁊ nos scires ẽẽ ĩ pci¬
mo. si forte cłs inspiraret tͥ no¬
strũ curare colloquiũ. ⁊ opta¬
tã nobis tui uelles exhibere
p̃sentiã. Sumꝰ enĩ bitbi: ⁊ ce
morari ĩ urbe audiuimꝰ. Dig¬
nare rescͥbere nobis. qͥcqͥd illd̾
sit. qd̃ de his liccis nr̃is corde
cõceꝑis: ut sciamꝰ qͥd faciencł
tate ꝓcedunt: s tu de ꝯtẽptu
añ t̾ribunal t̾rifitiũ responde

Expanded text:
cognosceres, et ut nos scires esse in proxicognosceres, et ut nos scires esse in proximo, si forte Deus inspiraret tibi nostrum curare colloquium, et optatam nobis tui velles exhibere praesentiam. Sumus enim Viterbii, et te morari in Urbe audivimus. Dignare rescribere nobis quidquid illud sit quod de his litteris nostris corde conceperis, ut sciamus quid faciendum tate procedunt; sed tu de contemptu ante tribunal terrificum
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃so te ne rideas dolorẽ
meũ. Nam si tͥ minime
uideris forsitan ẽe dolendus:
idõ magis dolendus. Tu ui¬
deris quid de te sentias: ego
te arbitror oĩ lacͥmar̃ fonte
plangendũ. Dolor m̃s ñ est
dignus subsannatõe. s cõ¬
passione:quia dolorm̃s ñ est
de carne ⁊ sanguine. ñ de amis¬
sione rerũ ꝑiturar̃: s de te ophy¬
lippe. Non potui ex p̾ssius de¬
monstrare. magnitudinẽ cause
doloris. Philippus ẽ in causa.
Cum hoc cdico. gͣuem ecclie ꝓñ¬
tio luctũ. q̃ te aliqñ suo gremi
o ꝯfouebat germinantẽ sicut
liliũ. florentẽ donis uinumis.
Qius tc̃ cp̃is ñ clamabat bo¬
ne spei iuuenẽ. bone indolis
ãdolescentẽ: S heu mutatꝰ
ẽ color optimꝰ. Aqnͣta spe deci¬
dit francia: q̃ te genuit. ⁊ nu¬
ne ur̃ õium ꝯeͣt ĩfructuosus.
ꝓcederẽ si seq̃rer spm̃ meũr. s
nolo ꝓferre płima ĩ inc̾cũ. et ẽẽ
qͣr aerem u̾berans. S ħ scrip¬
si. ut nr̃m utcũq g te affectũ

Expanded text:
sed quaeso te ne rideas dolorem meum; nam si tibi minime videris forsitan esse dolendus, ideo magis dolendus. Tu videris quid de te sentias: ego te arbitror omni lacrymarum 155 fonte plangendum. Dolor meus non est dignus subsannatione, sed compassione: quia dolor meus non est de carne et sanguine; non de amissione rerum periturarum, sed de te, o Philippe! Non potui expressius demonstrare magnitudinem causae doloris: Philippus est in causa. Cum hoc dico, gravem Ecclesiae pronuntio luctum, quae te aliquando suo gremio confovebat, germinantem sicut lilium, Quis tunc temporis non clamabat, bonae spei juvenem, bonae indolis adolescentem? Sed heu! mutatus est color optimus . A quanta spe decidit Francia quae te genuit et nune noster omnium esset infructuosus. Procederem si sequerer spiritum meum: sed nolo proferre plurima in incertum, et esse quasi aerem verberans . Sed haec scripsi, ut nostrum utcumque erga te affectum
Abbreviated transcription (Latin):
de uͥtus succũbets Qm nẽpe
in manu ualida ordinatũ
est nobile illucd monast̾ium.
un a̾rilia cense. Nec in sanis ꝓfe¬
cto cumultib armate plebis nͤ
effreni furentiũ atq obstrepẽ¬
tiũ uesanie monachoꝵ. nͨ qd hi
fortiꝰ fuit. copiiᷤᷤ mãmone.cẽdẽ¬
dũ pucauit uł admodicũ. apo¬

Expanded text:
te virtus succumbet? 2. Quam nempe te virtus succumbet? 2. Quam nempe in manu valida ordinatum est nobile illud monasterium Virziliacense? Nec insanis profecto tumultibus armatae plebis, nec effreni furentium atque obstrepentium vesaniae monachorum, nec, quod his fortius fuit, copiis mammonae cedendum putavit
Abbreviated transcription (Latin):
rim ues delectari honore: cum
tanto oñe. Nunc uͦ cũ nec ab̾q
magno labore uendicare uobis
p̃fatũ monast̾ium. nec in pace
ut aiunt q̃atis posside̾: hon esta
uobis ut mͥ uidet᷑ p̾bet᷑ quies¬
cendi occasio. timor inqͥetan¬
gentũ quod clescenclit
inbarbam de capite: extrema
quoq fimbria uestim̃ti ꝑti¬
cipet. Si ꝑcusso pastore. difiu¬
gerant oues : ualente ⁊ ĩcolu¬
mi socure reu̾tant᷑ ad pastũ
bris successib: creber nuntius
lecificat ciutatẽ di. Iustum
pinde ẽ. ut ur̃a ꝓsperatio. eccłe
roboratio sit: ⁊ cum exaltat
cłs electum de plebe sua. ip̃a
qͦ se senciat exaltari: ac de ro¬
boris ĩcrem̃co fortiorẽ agnos¬
cat. Nam si cõpassa ẽ: ⁊ con¬
regnare debet. Sic dignũ uob̾:
sic nobis necessarium. Quĩd
enĩ᷑ Si intimore ⁊ angtia. e¬
qͥtatis uigor ñ languit. ñ te¬
puit feruor. mͦ cedimꝰ. cũ ꝓpĩ¬
quamꝰ ad palmã Que eminu¬
ic in infirmitate. in sublimita¬

Expanded text:
rim vos delectari honore, cum rim vos delectari honore, cum tanto onere. Nunc vero cum nec absque magno labore vindicare vobis, praefatum monasterium, nec in pace, ut aiunt, queatis possidere: honesta vobis, ut mihi videtur, praebetur quiescendi occasio, timor inquietanguentum quod descendit in barbam de capite, extrema quoque fimbria vestimenti participet. Si percusso pastore diffugerant oves, valente et incolumi secure revertantur ad pastum. bris successibus creber nuntius laetificat civitatem Dei. Justum proinde est ut vestra prosperatio Ecclesiae roboratio sit: et cum exaltat Deus electum de plebe sua, ipsa quoque se sentiat exaltari, ac de roboris incremento fortiorem agnoscat. Nam si compassa est, et conregnare debet. Sic dignum vobis, sic nobis necessarium. Quid enim? si in timore et angustia aequitatis vigor non languit, non tepuit fervor, modo cedimus cum appropinquamus ad palmam? quae eminuit in infirmitate, in sublimita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ suo mercto. Nec enĩ inueni
merita: s p̾uenis. Om̃s pec¬
lute monerẽ. aspirando p̾ue¬
nit. Nam ut mͥ multũ trebu¬
as. plantator sum. rigator sũ.
absq illo tñ qui ĩcrem̃tũ dac.
quid sum᷑. Ip̃i te in oĩ humi¬
litate subicias: ipĩ cota deuo¬
tione ĩħeas. Me uͦ ut̾e euis
seruo. cõseruo tuo. comite in
diosissime impleuero ministĩ¬
ñ ad quod tͥ missus sum: idꝙ¬
ꝗͥ qͣnͣtum in me ẽ effecero. ut
heclitatẽ capias salutis. Adea
cle quib questus es: ita respõ¬
deo. Ne cessitates cuas ut me¬
as portabo. cũ uenero. Ad petr̃¬
uam nolim fieri quod
ur̃e putẽ obuiare reuen¬
tie: credo sinceritatẽ
urãm ñ latere. Eafiducia sug¬
gere uobis ñ dubito: osd̾ sug¬
gerendũ uidet᷑. De monasti¬
o sc̃i bertini. uellem uos mo¬
datius age̾. qm cepistis. Nã¬
ce si hoc uobis in pace subi
cere ⁊ absq om̃i ꝯtradictione
possets: ne tunc qͥd ur̃ei te
ferret uicleo Neq enĩ creclide¬

Expanded text:
uo merito. Nec enim invenis merita, sed praevenis. Omnes peclute monerem, aspirando praevenit. Nam ut multum mihi tribuas, plantator sum, rigator sum: absque illo tamen qui incrementum dat, quid sum? ipsi te in omni humilitate subjicias, ipsi tota devotione inhaereas. Me vero utere ejus servo, conservo tuo, comite in diosissime implevero ministerium ad quod tibi missus sum; idque quantum in me est effecero, ut haereditatem capias salutis. Ad ea de quibus questus es, ita respondeo. Necessitates tuas ut meas portabo, cum venero. 152 Euam nolim fieri quod vestrae putem obviare Reverentiae, credo sinceritatem vestram non latere. Ea fiducia suggerere vobis non dubito, quod suggerendum videtur. De monasterio Sancti-Bertini vellem vos moderatius agepportunitas, quando conveniens locus, quando justa occasio? Haec interim 153 paucis vestris pauca reddidimus, em video. Neque enim credide
Abbreviated transcription (Latin):
Cui obscurũ est qmͣ impie co¬
gitet in mamone uirib t᷑rim
fortitudinis oppugnare. homo
qui de iusticia penitꝰ nil p̾siumt:
S securi sumꝰ. Siquidẽ qͥ tẽp¬
tat᷑. ĩnocentiꝰ est: ⁊ filius ĩiqui
tatis ñ apponet nocẽ ei. De ce¬
t̾o memoriã habundantie sua¬
uitatis tue dulcissime pat̾ dũ
suspiramꝰ p̃sentiã: dulcit̾ inui¬
cem eructamꝰ. Quia caremꝰ illa:
in ista ꝯsolam᷑. Hec scedulla cor¬
in om̃i sermone. aures mulcet.
dulcorat ora. corda recreat⁊
inflãmat. Celeberrima ẽ inꝯ
licitat. Oramꝰ ⁊ nc̃ solliciti ꝓ
uobis ⁊ ur̃is. ut et̾na memori¬
a dignos uos ip̃ã et̾nto ha¬
beat. cui ⁊ ꝓ qua tẽꝑalit̾ la¬
boratis amen. ad philippũ¬

Expanded text:
Cui obscurum est quam impie coCui obscurum est quam impie cogitet in mammonae viribus turrim fortitudinis oppugnare, homo qui de justitia penitus non praesumit! Sed securi sumus: siquidem qui tentatur, Innocentius est, et filiuDe caetero memoriam abundantiae suavitatis tuae, dulcissime Pater, dum suspiramus praesentiam, dulciter invicem eructamus: quia caremus illa, in ista consolamur. Haec sedula corin omni sermone, aures mulcet, dulcorat ora, corda recreat et inflammat: celeberrima est in licitat. Oramus et nunc solliciti pro vobis et vestris, ut aeterna memoria dignos vos ipsa aeternitas habeat, cui et pro qua temporaliter laboratis. Amen. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
cito feratis auxiliũ. Reuixit ut
aiunt. Gisleberti sp̃c in philippo
ip̃ius plane et nepote carnis. ⁊ h̾e¬
de ambitionis. Quanta nẽpe do¬
minandi cupiclitate ⁊ iste iuue¬
nis in ardescat. in dicat matris
sue eccłie cliut᷑nꝰ ⁊ miser abilis
cruciatꝰ. quo pene eam erasce¬
rat miserut se ꝑturiat ĩhono¬
rem. Est ch̃ auctore dõ eius t̾gi¬
u̾sationib finis candem impo¬
situs si cs̃i quod dictante iusti¬
cia.⁊ cõpellente malicia.⁊ pace
ꝓuocante in eũ actum ẽ. apłice
auctoritati ratũ habere placu¬
erit. Absit aũt ut ꝯfundat fi¬
deles suos benigna maiestas:
quib idem negotiũ dignũ dux̃
cõmutẽ t̾minandũ. Absit absit
ut seua ãbitio resugiũ habeat
apud ĩnocentie defensorem.
Hoc ipm̃ ꝗͣnte audatie ẽ q̃ͦd
Semel ⁊ scd̾o iã apłici ꝯtẽptor
mancdati. iusticiã subt̾ fugitͥ
⁊ nc̃ impudentiori temetitate
audet denuo nichominꝰ tan¬
te equitatis multib p̾sentari:

Expanded text:
cito feratis auxilium. Revixit, ut cito feratis auxilium. Revixit, ut aiunt, Gisleberti spiritus in Philippo, ipsius plane et nepote carnis, et haerede ambitionis. Quanta nempe dominandi cupiditate et iste juvenis inardescat, indicat matris suae Ecclesiae diuturnus et miserabilis cruciatus, quo pene eam eviscerat miser, ut se parturiat in honorem. Est tamen auctore Deo ejus tergiversationibus finis tandem impositus: si tamen, quod dictante justitia, et compellente malitia, et pace provocante in eum actum est, apostolicae auctoritati ratum habere placuerit. Absit autem ut confundat fideles suos benigna majestas, quibus idem negotium dignum duxit committere terminandum! Absit, absit ut saeva ambitio refugium habeat apud innocentiae defensorem! Hoc ipsum quantae audaciae est quod Semel et secundo jam apostolici contemptor mandati, justitiam subterfugit: et nunc impudentiori temeritate audet denuo nihilominus tantae aequitatis vultibus praesentari!
Abbreviated transcription (Latin):
uni diuellent nossent om̃s ĩ¬
iqua agentes suꝑuacue. S nͨ
leodi ceruicib ĩminens mucͦ
barbaricꝰ. cõpulit acqͥesce̾ im¬
portunis imꝑbisq postulatio¬
nib. iracundi. atq irascentis
regis. Qs uero uignis efferat
laũdib. qd̃ nouissime dieb
istis de manu potentis eminꝰ li¬
cet emissum ẽ. int᷑batores eccłe
aurelianensis: Reua ñc sagit¬
ta ionache ñ habiic retrorsum:¬
⁊ hasta eius ñ est au̾sa. In quo
tñ u̾bo rex quidem tͣbatus est.
s ñ om̃is ierosolima cũ illo Ma¬
gis aũt mitigauit om̃em ira
suam. ce ip̃e tandem. Erubuit
siquidẽ ⁊ timuit frustra arma¬
euis. Hine ꝓrsus eleuata est
magnificentia ur̃a suꝑ celos:
tantũ de laudabile pͥncipũ cõdig¬
no exitu ꝑ ornet᷑. Qd̃ quidem u¬
niu̾si qui uos amant uehem̃ter
expectant. idq flagitant mat᷑a¬
ri. Sane simili delo. et in manu
oque potenti: eccłie turonẽsi
iã iamq subuenire necesse est.
Alioqͥn ꝓpe interitũ est ⁊ ip̃as ñ

Expanded text:
omnes iniqua agentes supervacue. Sed nec Leodii cervicibus imminens mucro barbaricus compulit acquiescere importunis improbisque 154 postulationibus iracundi atque irascentis regis. Quis vero dignis efferat laudibus, quod novissime diebus istis de manu potentis, eminus licet, emissum est in turbatores Ecclesiae Aurelianensis? Revera nunc sagitta Jonathae non abiit retrorsum hasta ejus non est aversa. In quo tamen verbo rex quidem turbatus est: sed non omnis Jerosolyma cum illo. Magis autem mitigavit omnem iram suam et ipse tandem. Erubuit siquidem, et timuit armas elevata est magnificentia tua super coelos: tantum ut laudabile principium condigno exitu perornetur. Quod quidem universi qui vos amant, vehementer exspectant: idque flagitant maturari. 3. Sane simili zelo, et in manu aeque potenti, Ecclesiae Turonensi jamjamque subvenire necesse est. Alioquin prope interitum est et ipsa, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Gnitum eloqͥum tuũ uehem̃t:
⁊ ignitũ illo igne quẽ dnĩs mi¬
sit in t̾ram. Legi illud. ⁊ cõcalu¬
it cor meũ intra me: bñdixi il¬
li fornaci. de qua huimi scin¬
tille euolassent. Nonne cor tiũ
ardens erat inte. cũ ista dic¬
tabas Bonꝰ homo de bono che¬
sauro ꝓꝰfert bona. Si laboiam
te. uti tu humilit̾ memoras:
ñ me piget. Araui in spem
ꝓfecto ꝑcipiencli fructus:⁊ spe
ñ ꝯfunclit. En de fructu oꝑum
meoꝵ. satiant᷑ uiscera meã in t̾¬
ra alienaͥ ⁊ sentio ip̃o meo ex¬
ꝑuñto. semen meũ ñ secus ui¬
am. ñ suꝑ lapides. ñ int̾ spi¬
nas. s intram bonã et opcimã
cecidisse: Q si cũ parerẽ tristi¬
tiam habus: iam ñ memini pͥs¬
sure p̃ gaudio: quia natus ẽ
infans in mundo. Infans dix¬
erim malicia. ñ sensu. qͣm
si conu̾si fueritis. et efficia¬
niui sicut ꝑuuli. ñ intrabi¬
cis regnum celoꝵ. Infans
qui dicat qui senes intellexi:
quia mandata tuia q̃suu. E
dicat. Adolescentulus sũ ego

Expanded text:
gnitum eloquium tuum vehementer, et ignitum illo igne, quem Dominus misit in terram. Legi illud, et concaluit cor meum intra me: benedixi illi fornaci, de qua hujusmodi scintillae evolassent. Nonne cor tuum ardens erat in te, cum ista dictabas? Bonus homo de bono thesauro suo profert bona. Si laboravi in te, uti tu humiliter memoras, non me piget. Aravi in spem profecto percipiendi fructus, et spes non confundit. En de fructu operum meorum satiantur viscera mea in terra aliena: et sentio ipso meo experimento semen meum, non secus viam, non super lapides, non inter spinas, sed in terram bonam et optimam cecidisse. Et si, cum parerem, tristitiam habui, jam non memini pressurae prae gaudio, quia natus est infans in mundo. Infans dixerim malitia, non sensu: quem si conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Inians qui dicat: Super senes intellexi, quia mandata tua quaesivi; qui dicat: Adolescentulus sum ego
Abbreviated transcription (Latin):
pͥsentet. ⁊on hoc oro ut ciret
u̾sitati ur̃e sit illa uirtus: s
hoc oro. ut in intimo sencia¬
tis. quo ⁊ qnͣto affectu oporte¬
at miserei. Cercus enĩ sum
quia si ĩo datũ fuerit ꝯtimuo
lacͥme de thesauro pietacis e¬
rũpent. singultꝰ ⁊ gemitꝰ ⁊ sus¬
piria. hinc inde pulsabunt
celos: ⁊ aucdiee deus. ⁊ placa¬
b tuis. ñ morieris int̾ ex¬
craneos. s inter tuos. Banti
siqͥdem laborib ⁊ dolorib af¬
fectus sum : ut sepe tedeat me
etiam uiue. Humanũ aũt
dico: pp̃ infirmitatẽ nr̃am.
Desidero differri usq clum reu̾¬
tex ad uos: ut ñ moriar nͥ urtͥ
uos. De ceto fr̃s bonas factte
uias ur̃as ⁊ studia ur̃a: q̃ ue¬

Expanded text:
praesentet. Non hoc oro, ut creetpraesentet. Non hoc oro, ut creetversitati vestrae sit illa virtus: sed hoc oro, ut in intimo sentiatis quo et quanto affectu oporteat misereri. Certus sum enim quia, si id datum fuerit, continuo lacrymae de thesauro pietatis erumpent, singultus et gemitus et suspiria hinc inde pulsabunt coelos, et audiet Deus, et placaribus tuis, non morieris inter extraneos, sed inter tuos. Tantis siquidem laboribus et doloribus affectus sum, ut saepe taedeat me etiam vivere. Humanum autem dico propter infirmitatem nostram: desidero differri usquedum revertar ad vos ut non moriar nisi inter vos. De caetero, fratres, bonas facite vias vestras et studia
Abbreviated transcription (Latin):
tes. et nolentes. debiles. at¬
q infirmi. Q ut uerũ face¬
ar. pauide mortis pallidam
circũ ferentes imagitĩẽ. trahim᷑.¬
biam in apuliam. Rogate
q̃ ad pacem sunt eccłe: ro¬
gate q̃ ad salutẽ sunt nob̾:
uiuite ut optineatis. Infir¬
mus in arto tẽporis. certe
duino qui stilo ea excepit.
quẽ ecclia uocauit ad aliud
officiũ. ⁊ ad aliam dignita¬
tẽ. Orate et ꝓ ip̃o tanqm u
uco solatio meo: ⁊ inquo
sp̃c nñs plurimũ requiescit.
Orate ꝓ ddño paꝑa: qui me
⁊ pro clño cancellario. qui
tum eo sunt. dño luca. ⁊ dño
Grisogono. magistro iuoneqͥ.
se nobis exhibent fr̃s uterino.
Qui mecũ sunt. fr̃ bruno. ⁊ fr̃
Gerardus salutant uos: sup¬
plicantes ceip̃i ꝓ se orari.¬
Amulta infirmitate corꝑi
⁊ corclis auxietate cłs scit. di¬
ctaui ista ad uos. homo miser.
pellatorẽ ad urãm unaninu¬
tatem. qui impͥmat pectorib
ur̃is calamitatẽ qm patior:
qui imaginẽ mei tͥstem acsu¬
pplice̾ sic̃ est fr̃nis affectib re¬

Expanded text:
tes et nolentes, debiles atque infirmi, et, ut verum fatear, pavidae mortis pallidam circumferentes imaginem, trahimur in Apuliam. Rogate quae ad pacem sunt Ecclesiae, rogate quae ad salutem sunt nobis, vivite, ut obtineatis. Infirmus in arcto temporis, certe duino, qui stylo ea excepit: quem Ecclesia vocavit ad aliud officium et ad aliam dignitatem. Orate et pro ipso tanquam unico solatio meo, et in quo spiritus meus plurimum requiescit. Orate pro domino papa, qui me et pro domino cancellario, qui cum eo sunt domino Luca, et domino Chrysogono, magistro Yvone, qui se nobis exhibent fratres uterinos. Qui mecum sunt frater Bruno, et frater Girardus, salutant vos, supplicantes et ipsi pro se orari.Aet cordis anxietate, Deus scit, dictavi ista ad vos, homo miser, rpellatorem ad vestram unanimitatem, qui imprimat pectoribus vestris calamitatem quam patior; qui imaginem mei tristem ac supplicem, sicut est, fraternis affectibus re
Abbreviated transcription (Latin):
i om̃i labore et calamitate
qmͣ patior. solũ arbitrorẽẽ
in causa eũ cui oĩa uiuunt.
uelim nolim necesse ẽ me ui¬
u̾e illi. qui meam sͥ ꝓp̾e nite
positione acquisiuit : qui ⁊ po¬
tens ẽ siquid patim᷑ ꝓ ip̃o. re¬
cõpensare in nobis illa lie
misericors et iustus uidex. Qd̃

Expanded text:
omni labore et calamitate, omni labore et calamitate, quam patior. solum arbitror esse in causa eum cui omnia vivunt. Velim, nolim, necesse est me vivere illi, qui meam sibi propriae vitae positione acquisivit; qui et potens est, si quid patimur pro ipso, recompensare nobis in illa die misericors et justu
Abbreviated transcription (Latin):
b dieb uite meeut iudeam
uoluntatẽ dnm̃i. ⁊ uisitẽ tem¬
plum eius. Quid lic̃a. quoci¬
ens id solatiũ int̾polatũ est
nͥis Ecce hoc t̾cio nͥ fallor. auul¬
sa sunt a meiuscera mea
⁊ dubito pene quid magis
egre feram. an sibthi illis.
an intͥcari istis. Ita ne bone
shũ cota deficiee in dolore ui¬
ta meaͥ ce anni mei ĩgemi¬
inter domesticos. int̾ loños.
ut refrigerer pͥusqͣm ab eã.
⁊ ampluis ñ ero: si placet
dño m̃o. ut ocłi pactis qͣł¬
cũq qui ñ lum dignꝰ uoca¬
ri pͥater. claudant᷑ mamib̾
silioꝵ: ut excrema uideant.
exitũ cõsolentur. spm̃ sius
desideriis leuent ad ꝯsortiũ
si dignũ uidicas beatoꝵ: cũ
pus sepeliant.Hoc ꝓrsus si
inueni gram in oculis tius:
oꝵ optinere toco affectu de¬
sidero. uer̃ptam̃ ñ mea uolũ¬
tas. s tua fiat. Nec mͥ uiu̾e
uolo: nec mori. S dignũ est.
ut qui dolorẽ meũ audistis
⁊ ꝯsolationẽ ñ ignoretis. si
qua ẽ. Primũ quidem de¬

Expanded text:
 diebus vitae meae: ut videam voluptatem Domini, et visitem templum ejus . 2. Quid dicam? quoties id solatium interpolatum est mihi? Ecce hoc tertio, nisi fallor, avulsa sunt a me viscera mea. et dubito pene quid magis aegre feram, an subtrahi illis, aut intricari istis. Itane, bone Jesu, tota deficiet in dolore vita mea, et anni mei in gemiinter domesticos, inter charissut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero. Si placet Domino meo, ut oculi Patris qualiscumque, qui non sum dignus vocari Pater, claudantur manibus filiorum, ut extrema videant, exitum consolentur, spiritum suis desideriis levent ad consortium, si dignum judicas, beatorum, cum pus sepeliant: hoc prorsus, si inveni gratiam in oculis tuis, orum obtinere toto affectu desidero. Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat. Nec mihi vivere volo, nec mori. 3. Sed dignum est ut qui dolorem meum audistis, etiam consolationem non ignoretis, si qua est. Primum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
eñ est mͥ ꝯsolatio intempore
malõ. ⁊ in loco ꝑegͥuatoĩs mee:
Nonne uos in dños Runme
quidẽ deserit mc quocũq iero
dulcis memoria ur̃i: s qͥnto
memorra dulcior. tanto absẽ¬
tia molestior. Heu mͥ quia ĩ¬
colatus m̃s ñ solũ ꝓlongatꝰ
esti s ⁊ cumulatꝰ. Q reuera
iuxta ꝓpham suꝑ dolore uul¬
nerũ meoꝵ addider̃t̃: qui me

Expanded text:
tio in tempore malo, et in loco peregrinationis meae? Nonne vos in Domino? Minime quidem deserit me, quocunque iero, dulcis memoria vestri: sed quanto memoria dulcior, tanto absentia molestior. Heu mihi, quia incolatus meus non solum prolongatus est, sed et cumulatus! et revera, juxta Prophetam, super dolorem vuln
Abbreviated transcription (Latin):
Est ꝯmune exiluumi. ip̃m q
molestũ saris : qd̾ qͣmdui su¬
mꝰ in hoc corꝑe ꝑegrinam
a clño. Hinie accessit ⁊ speci¬
ale. qd̾ pene impatientẽ me
reddit: uc cogar uiu̾e sñ uo¬
bis. Longa molestia. et tedi¬
osa expectatio. uanitati huic
occupanti om̃ia. tãdni ma¬
nere subiectũ. feculenti cor¬
ꝑis horrido cucũdari carc̾e
et mortis uinłis. furuib ꝙ pͦ¬
catoꝵ necdũ absolui: et tã¬

Expanded text:
une exsilium ipsumque molestum satis, quod quandiu sumus in hoc corpore, peregrinamur a Domino. Huic accessit et speciale, quod pene impatientem me reddit, ut cogar vivere sine vobis. Longa molestia, et taediosa exspectatio, vanitati huic occupanti omnia tamdiu manere subjectum, faeculenti corporis horrido circumdari carcere, et mortis vinculis, funibusque peccatorum necdum absolvi, et tan
Abbreviated transcription (Latin):
scã temerat magisqͣm reserat.
clausa ⁊ signata ñ aꝑic s clirũ¬
id putat nichilũ. credere dedig¬
nat᷑. Iegite si placet librũ petri
abaelardi quẽ dicit cheologie.
ad manũ est enim. cũ sicut glo¬
riat᷑ a plurib lestitet᷑ incuria.
oe uidete qualia ibi de sc̃a tͥnita¬
te dicant᷑. de genit᷑a filii. de ꝓ

Expanded text:
sancta temerat magis quam reserat; sancta temerat magis quam reserat; clausa et signata non aperit, sed diriid putat nihilum, credere dedignatur. 2. Legite, si placet, librum Petri Abaelardi, quem dicit Theologiae: ad manum est enim; cum, sicut gloriatur, a pluribus lectitetur in curia: et videte qualia ibi de sancta Trinitate dicantur, de genitura Filii, et
Abbreviated transcription (Latin):
nalib qui sunt decuria:
puer scĩtatis eorum. Nulsi du¬
bium qͥn ad uos specialit̾ spe¬
ctet tollere scandala de regno
dĩ surgentes succid̾e spinas.
sedare q̃ relas.Sic enĩ p̃cepit mo¬
yses. cũ montẽ subiit. Habetis
inquiẽs. aaron ⁊ ur nobiscũ
siqiud natũ fuerit questionis
referetis ad ip̃os Illum loquor
moysen. qui uenit ꝑ aqͣm. Eñ
in qua solum: s in qua ⁊ san
ones s lesiones fider. ⁊ in iurlas
sentiũ scandala. ꝑicłã posteto¬
r̃.Inidet᷑ simplitiũ fides. eius¬
cerant᷑ archana cłi. q̃stiones
de altissimis reb temerarie
uentilant᷑: in sultat᷑ patͥbi qd̾
eas magis sopiendas qm solu¬
endas censuerint. Inde fit qd̃
agnꝰ paschał ꝯtͣ di. statutũ. aut
aqua coqͥtur. aut crudus dis¬
cerꝑit᷑. more ⁊ ore bestiali. Qd̃
resicluũ est ñ igne cõburit᷑. s cõ¬
culcat᷑: ita omĩa usurpat sͥ hu¬
manũ ingeniũ. fidi nil reser¬
uans. Temptat altiora se forti¬
ora scrutat᷑. iriuit indiuina.

Expanded text:
nalibus qui sunt de curia, puer sanctitatis eorum. 1. Nulli dubium, quin ad vos specialiter spectet tollere scandala de regno Dei, surgentes succidere spinas, sedare querelas. Sic enim praecepit Moyses cum montem subiit: Habetis, inquiens, Aaron et Hur vobiscum: si quid natum fuerit quaestionis, referetis ad ipsos . Illum loquor Moysen, qui venit per aquam, et non in aqua solum, sed in aqua et sangones, sed laesiones fidei, et injurias aesentium scandala, pericula posterorum. Irridetur simplicium fides, eviscerantur arcana Dei, quaestiones de altissimis rebus temerarie ventilantur, insultatur patribus, quod eas magis sopiendas, quam solvendas censuerint. Inde fit, quod Agnus paschalis, contra Dei statutum , aut aqua coquitur, aut crudus discerpitur, more et ore bestiali. Quod residuum est, non igne comburitur, sed conculcatur. Ita omnia usurpat sibi humanum ingenium, fidei nil reservans. Tentat altiora se, fortiora scrutatur, irruit in divina,
Abbreviated transcription (Latin):
illi scło conformare: illius cu¬
rie affectare fauorem: formida¬
re repulsam. Quid illorum sẽ¬
tentia ꝯt᷑baris: quoꝵ nͨ laũde
inueniris: Deniq uani filii
hoĩmͥ m̃daces filii hominũ
instateris: ut decipiant ipsi de
uanitate iniidip̃m. Spta qui te¬
deͣntes u̾ba. muna reportantes.
uana hec atq illa: s u̾ba am¬
plius. Ce decipitis de uanita¬
te inidipm̃: s tu magis de¬
ciꝑis. illi minus. Das quippe
quod utriuq pluris ẽ: ce clas
in gratis̃. das ĩmeritis. Si qͥdem
tua. ñ te diligunt. Immo cer
te nͨ te. nͨ tua. s que sua sunt q̃¬
runt. Tuia quoad poterunt ue¬
nabunt᷑: adulationib uanis ⁊
falsis.Molliti sunt sermones
eorũ suꝑ oleum. et ip̃i sunt ia¬
cula. Et ido clicebat daiuid. Ole¬
um autem pcc̃oris: ñ impĩguet
caput meum. Ab his laudat᷑
pcc̃or in desidiis anime sue: oe ĩ¬
iquus bñclicitur. Ab his gͦ ca¬
uere: ñ ego s sapiens doceat.

Expanded text:
illi saeculo conformare, illius cuilli saeculo conformare, illius curiae affectare favorem, formidare repulsam. Quid illorum sententia conturbaris, quorum nec laude inveniris; Denique vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum dantes verba, munera reportantes. Vana haec, atque illa: sed verba amplius. Et decipitis de vanitate in idipsum: sed tu magis deciperis, illi minus. Das quippe quod utcumque pluris est: et das ingratis, das immeritis; siquidem tua, non te diligunt. Imo nec 180 te, nec tua: sed quae sua sunt, quaerunt. Tua, quoad poterunt, venabuntur adulationibus vanis et falsis. Molliti sunt sermones eorum super oleum, et ipsi sunt jacula . Et ideo dicebat David: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Ab his laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Ab his ergo cavere non ego, sed Sapiens doceat.
Abbreviated transcription (Latin):
decus nobiliũ. fideliũ fletꝰ. Qxͣ¬
tͣ honorẽ tuũ seq̃stͥs: ꝯtͣ salutẽ
tuam rebelliss Quĩd illos eg̃¬
gios mores accusq tuos tam
dissimili ꝑgis exitu ꝯsũma¬
res. Quomꝰ ecas ista qͣm un mi¬
scdia uberi tequiescere opor¬
tebat. om̃im p̾teritoꝵ dierum
tuoꝵ penas luitͥ nec diluit cl̾¬
pasc Cur ꝓhdolor sola ueneran¬
da canicies. solita ueneratõe
fraudat᷑. sola sñ honore marces¬
cit. qm ł̾ maxime decuit hono¬
rari. Misere̾ aĩe tue placens dõ.
Q enim qui hominib placẽt
confusi sunt: qm̃ ds̃ spreuit
eos. Breues dies hoĩs sunt:se¬
nimor s in ianuis est. Modiẽ
hsͣ ꝓrsus mõdicũ tẽpus. cũ
his qui dicunt tͥ euge euge.
Sit etiam ꝓ modico tibi iudi¬
cari ab ip̃is aut ab humano
lie: qui anglico examini iã¬
iãq es p̃sentandꝰ: qui ad cri¬
bunal t̾rificũ xͥ ip̃a iam defe¬
ctu nature miserandꝰ urgeris.
Illite oportet p̾parare iuditio.

Expanded text:
decus nobilium, fidelium fletus! Quadecus nobilium, fidelium fletus! Quaontra honorem tuum sequestris, contra salutem tuam rebellis! quid illos egregios mores, actusque tuos tam dissimili pergis exitu consummare? Quomodo aetas ista, quam in misericordia uberi requiescere oportebat, omnium praeteritorum dierum tuorum poenas luit, nec diluit culpas? Cur, proh dolor! sola veneranda canities solita veneratione fraudatur, sola sine honore marcescit, quam vel maxime decuit honorari? Miserere animae tuae placens Deo . Etenim qui hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . Breves dies hominis sunt : seni mors in januis est. Modicum habes, prorsus modicum tempus cum his qui dicunt tibi, Euge, euge. Sit etiam pro modico tibi judicari ab ipsis, aut ab humano die, qui angelico examini jamjamque es praesentandus, qui ad tribunal terrificum Christi ipso jam defectu naturae miserandus urgeris. Illi te oportet praeparare judicio,
Abbreviated transcription (Latin):
potenti manu altissimi. Nõ
ita rex ille głosus dauid. Tibi
iudicaris. Sũmũ uictorie ge¬
nus diuine cẽde maiestatiͤ
&e auctoritati matͥs eccłie ñ re¬
luctari.sũmus honor ⁊ gła. O
ꝑu̾sitas. Non pudet ĩquinari. oe
abliu pudet: Est pudor uixta sa¬
dł peccare pudeat. Si ñ pudeat
uł peccasse.⁊ ita uł sera głia ñ
carebis: reducent ͤ nimirum
pudore. qm culpa fugauerat.Se¬
cundũ tenent beatitudinis loc̃.
quoꝵ temisse sunt ũquitates:
⁊ quoꝵ tecta sunt pec̃a. Hono¬
rabile tegum̃tum. de quo legi¬
tur. Confessio ⁊ pulchͥtudo in
cõspectu eius. Quis mͥ tͥbuat
uidere ce in uestitu de aurato.
ut dicamꝰ ce tͥ. ꝯfessionẽ ⁊ deco¬
rem indiusti. Amictus lumi¬
ne sicut uestim̃toͤ Neu̾tere
sunamitis: reu̾tẽ ut intueam᷑
te. Consurge ꝯsurge. induere
fortitudine: in duere uestim̃to
salutis. Surge qui dormis. ⁊ ex¬
urge a mortius: ⁊ illuminabit
te infuie: usqͦ dormis ĩ moite.

Expanded text:
potenti manu Altissimi? Non potenti manu Altissimi? Non ita rex ille gloriosus David: Tibi cum judicaris . Summum victoriae genus, divinae cedere majestati: et auctoritati matris Ecclesiae non reluctari, summus honor et gloria. O perversitas! Non pudet inquinari, et ablui pudet! Est pudor, juxta Sai videlicet peccare pudeat, si non pudeat vel peccasse: et ita vel sera gloria non carebis, reducente nimirum pudore quam culpa fugaverat. Secundum tenent beatitudinis locum, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Honorabile tegumentum, de quo legitur: Confessio et pulchritudo in conspectu ejus . Quis mihi tribuat videre te in vestitu deaurato, ut dicamus et tibi: Confessionem et decorem induisti, amictus lumine sicut vestimento? Revertere, Sunamitis, revertere, ut intueamur te? Consurge, consurge, induere fortitudine, induere vestimento salutis . Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te in finem? usquequo dormis in morte,