comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iłis xp̃s : cum discipulis suis : & dixitei::
Iobiannes ueni adme qua tempus est
ut aepuleris in conuiuio meo cum fra¬
tribus tuis⁊ Surgens aũ iohannes
coepit ire sed dñs dixit ei domini¬
cadie resus rectionis meae quipͦ
quinque dies futurus ẽ itauenies
ad me ⁊ Cũq haec dñs dixiss& celo
receptus est ⁊ ueniente aũ die domini¬
ca conuenit uniuersa multitudo in
ecclesia quae in eius nomine fuerat
sabricata ⁊ & a primo pulloꝵ cantu
agens mysteria dĩ. omni populo usq
adhoram diei testia ad locutus est
dicens⁊ fratres & conseruimei coheredes.
x participes regnidi: ⁊ Gognoscite dñm
digia : signa quoq:: & carismata similiter
& doctrinam ꝑmeuobis praestiterit: ꝑ¬
seuerate ergo in eius mandatis: meeni¬

Expanded text:
stus cum discipulis suis et dixit ei: « Veni ad me, quia tempus est ut epuleris in convivio meo cum fratribus tuis. » Surgens autem Joannes, coepit ire. Sed Dominus dixit ei: « Dominica resurrectionis meae, quae post quinque dies futura est, ita venies ad me. » Et cum haec dixisset, coelo receptus est. Veniente itaque Dominica, conecclesia quae in ejus nomine fuerat fabricata; et a primo pullorum cantu agens mysteria Dei, omnem populum usque ad horam diei tertiam allocutus est, dicens: « Fratres et conservi mei, haeredes et participes regni Dei, cognoscite Dominrodigia, signa quoque et charismata, similiter et doctrinam per me vobis praestiterit. Perseverate ergo in ejus mandatis. Me et
Abbreviated transcription (Latin):
tiferum haustum. non solum euasit peli¬
riculum. sedeodem prostratis poculo in
uitae raparauii statun: Hic aut̃ anno
soxagessimo septimo. postpassionem
dñi saluatoris. subtraiano principe lon¬
gaeuo u&ustatis senio fessus ciundiẽ gani¬
migrationis sude. inminere sibi seni¬
r& iussisse fertur. effoderae sibi se¬
puldirum atq: in die ualedicens fra¬
tribus. fada oratione uidenst
tumulum introut. Deinde in coram¬
mortuum insepulliro. seddor nuentẽ
hacere contendunt. marine peo quod
illic terra sensim abimo scã turriens
adsuꝑ ficiem sepulcri conscendat. &¬
quasi flatu quiescentis deor sum ad su¬
perio ra puluis ebulliat: quieuit aũt
apud ephesum sexto ħeał ianuarias reg¬

Expanded text:
thiferum haustum, non solum evasit pethiferum haustum, non solum evasit periculum, sed eodem prostratos noculo in vitae reparavit statum. 129. Hic anno sexagesimo septimo post passionem Domini Salvatoris sub Trajano principe longo jam vetustatis senio fessus, cum diem transmigrationis suae imminere sibi sentiret, jussisse fertur effodi sibi sepulcrum, atque inde vale dicens fratribus, facta oratione vivens tumulum introivit, deinde tanmortuum in sepulcro, sed dormientem jacere contendant, maxime pro eo quod illic terra sensim ab imo scaturiens, ad superficiem sepulcri conscendat, et, quasi flatu quiescentis, deorsum ad superiora pulvis ebulliat. Quievit autem apud Ephesum sexto Kalendas Januarii.
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes apostolus & cuangelista. fili¬
us tebedei frateria cobi uirgo electus
adño. atque interc&eros magis dilec¬
tus: qui &iam suꝑ pectus magistri recu¬
bens euangelii sui fluenta deipsosa¬
ero dominici pectoris fonte porauit
& quasi unus deparadisi fluminibus.
uerbidi gratiam in toto terrarum orbẽ
te successit dum suscipiens matrẽ
dum euangelium xp̃i in asia praedica¬
r& adomeciano caesare i pathimos
insulam metallo religatur. ubi &iam
positus a pocalypso scripsit Interfede
autem asenatu domeciano xilo resolutus
recessit xpheso ibique obher&i coꝵee
futandas uersucias efflagitatus abasie
ep̃is. euangelium nouissimus edidit: Cu
uis quidem interalias uirtutes. magni¬
tudo signorum hȩc fuit. mutauit in au¬
ro siluestris frondium uirgas. litortaq
saxa ingemmas item gemmarum frag¬
mina in ꝓpriam reformauit natura
Viduamꝰ quoque praecepto populi sus¬
citauit. & rediuiuum iuenis corpus
reuocante anima reparauit: Bibens loe¬

Expanded text:
oannes apostolus et evangelista, filius Zebedaei, frater Jacobi, virgo electus a Domino, atque inter caeteros magis dilectus. Qui etiam supra pectus magistri recumbens, et Evangelii sui fluenta de ipso sacri Dominici pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe te, successit, dum suscipiens matrem dum Evangelium Christi in Asia praedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insulam metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Interfecto autem a senatu Domitiano, exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ob haereticorum refutandas versutias, efflagitatus ab Asiae episcopis Evangelium novissimus edidit. 128. Cujus quidem inter alias virtutes, magnitudo signorum 184 haec fuit. Mutavit in aurum sylvestres frondium virgas littoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in propriam reformavit naturam, viduam quoque ad precem populi suscitavit, et redivivum juvenis corpus revocata anima reparavit. Bibens le
Abbreviated transcription (Latin):
opera quax oculis meis uidi: & eauerba que¬
commendo tibi filiostuos: quostibi eecle
trib meis simcumquib ueniens inuitas¬
& principes tenebrarum non occurrant
mihi. nec ueniat mihi pessuꝑbiae: & manus
&tranea. Non contingat me. sed susci¬
pene secundum uerbumtuum: & ꝑduc
me ad conuiuium epularum tuarum : ubi

Expanded text:
 quae oculis meis vidi; et verba qucommendo tibi filios tuos, quos tibi virgotribus meis sim, cum quibus veniens invitas princeps tenebrarum non occurrat mihi, nec veniat mihi pes superbiae, et manus extranea a te non contingat me; sed suscipe me secundum verbum tuum, et perduc me ad conviviu
Abbreviated transcription (Latin):
dem sp̃m tbi gratias referimus ꝑ infi¬
om̃łs populus respondiss& amen. luxtan
horam: Vtnullius cam sufferr& aspectus::
est illa fouea plena: nihil aliud in selia¬
bens nisimanna : quam usque hodie gig¬

Expanded text:
sti. Tibi gratias referimus per infiomnis populus respondisset: Amen, lux tanhoram ut nullos sufferret aspectus. est illa fovea plena, nihil aliud in se habens nisi manna, quam usque hodie
Abbreviated transcription (Latin):
meam : statantum &credemihi quia
xp̃s memisit ⁊ Aille haec audiens res¬
mefactus: flebat a marissime ⁊ & acce¬
ꝓuoluitur gemitib & ululatib quib
poterat satis fatiens: & uberrimis la¬
criparum uanita fontib iterun b¬
apostolus uero iuris uirancn
eius ꝓuolutus: atque ipsam d&xteram
& cuius cedis conscientia torquebatur.
tamquam iam ꝑ paenitetiam purgatam
deosculans. ad ecdesam reuocat  & inde¬
cumipso pariter ducens crebra ieiunia¬
& paebat acdo indulgentiam quam ei
Necprius abstitit quam in omnibus¬
cum emendatum: ecclesiae praȩficae

Expanded text:
 « Sta tantum, et crede mihi, quia Christus me misit. » At ille audiens, resmefactus flebat amarissime, et acprovolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum bApostolus vero jurisjurandi ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indecum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo, quam ei nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefece
Abbreviated transcription (Latin):
accepit calicem: & signaculum crucis fa¬
ciens in eo dixit Ds icus pater & si¬
lius & sp̃s sc̃s. cuiomnia subieta sunt.
cuiomnis craatura dereruit: &omnis
potestas subiesta est: &m&uit & expa¬
pescit: scurnius & unguitur regu¬
lus uincitur. aspalagius nihil noxi¬

Expanded text:
accepit calicem, et signacu- lum crucis faciens in eo dixit: «Deus meus, Pater et Filius et Spiritus Sactus, cui omnia subiecta sunt, cui omnis creatura deseruit et omnis potestas subiecta est, metuit et expapescit. scorpio extinguitur. regulus vincitur. squalangus nichil noxi
Abbreviated transcription (Latin):
mantes &dicentes : gc̃eio hannes a posto
le. eccedrusianam efferimus. que scĩs
monitis tius obtemperans. Nos om̃ns
oculis meis antequam moriar ⁊ eccetuue¬
nisti. & teuiderae non potuit Tunc sẽs

Expanded text:
mantes dicebant: « Sancte Joannes, apostole Dei, ecce Drusianam efferimus, quae sanctis monitis tuis obtemperans, nos omnes  dei ante quam moriar!”. Et ecce uenisti, et te uidere non potuit». Tunc beatus
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus esdñe adtuas aepulas inuitare ::
gciens quod &toto corde desiderabam
te. indifaciemtuam: & quas derepubtu¬
ra suscitatussum: odortuus concu¬
piscencias inme &citauit aeternas::
Voxtua plena suauitate melliflua: &
adlucutiotua in conparabilis eloquus

Expanded text:
epulas invitare, sciens quod ex toto corde meo desiderabam te. Vidi faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua incomparabilis est eloquiis
Abbreviated transcription (Latin):
D&c&ero uero satis & cũ plenissimo affetu
ut priceficti sumus ꝓticntia inquisicio¬
nis uestrie diletionẽ gratias cgimus
scoluticmus. Pr&erac uestrĩ aelmita¬
ten eo ceffectu quo nob̵ latere non ambigo
& supplex quaeso ut promea ex tremido¬

Expanded text:
De caetero satis, et cum plenissimo affectu, De caetero satis, et cum plenissimo affectu, ut praefati sumus, pro tantae inquisitionis vestrae dilectione gratias agimus. Salutamus praeterea vestram almitatem eo affectu quo nobis oblata esse non ambigo, et supplex quaeso, ut pro mea extremita
Abbreviated transcription (Latin):
dinipro inquisitionis studia uel eulogi
uestrice gractie seruiendi : Ilud namꝗ
quod telo gelatiestis pro nostram ecigui¬
tictem non obmit tites sollerci am egregi
& nobilis pastorisdum uiriliter & uigi¬
lanter agere adostictis: utincõ & enim
In nob diuina pi&ios ꝑficere dignar&ur
Quia ille resteugilit quiad as p&ctu uerilu¬
minis &intimȩ contemplacionis senꝑ
oculos cepestorger&. Quadere necerre
est ut mentẽ semper ad interiori & subli¬
mia suspendamus nec ꝑ turporis negle¬
gentic̃ adhima trahamur : Igitur deld
quod sollicitudo uestri scircit restuduit
uestra dilestio conpeseat omnes obti¬
mates & principes iuxta quod antea cũ
ipsor habebamus conglutinata a mioi¬
tia gratiur xp̃o qui est bonorum omni¬
ũ dispensactor satiscmabilterner reci¬
per̃ & nos eos : Eatenus inđinom̃ s&ene¬
mus ut caritis mutua nũ quã decidat
sed austic magis indies floriscat. & cum
amico uestro flauado firmiter &amabi¬
liter incaritate console datisumus

Expanded text:
logiavestrae gratiae serviendi. Illud namque quod zelo zelati estis pro nostra exiguitate, non omittitis solertiam egregii et nobilis pastoris, dum viriliter et vigilanter agere adorti estis. Utinam etiam in nobis divina pietas perficere dignaretur. Quia ille recte vigilat, qui aspectu veri luminis, et intimae contemplationis semper oculos apertos gerit. Qua de re necesse est ut mentem semper ad interiora et sublimia suspendamus; ne per torporis negligentiam ad ima trahamur. Igitur de eo quod sollicitudo vestra sciscitare studuit, vestra dilectio comperiat omnes optimates et principes, juxta quod antea cum ipsis habebamus conglutinatam amicitiam, gratias Christo, qui est bonorum omnium dispensator, satis amabiliter nos receperunt; et nos eos eatenus in Dei nomine retinemus, ut charitas mutua nunquam decidat, sed aucta magis in dies florescat; et cum amico vestro Flavado firmiter et amabiliter in charitate consolidati sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ dooꝵ desiderius peccẽt
onignotum uob̵ famulũ acbenecupiẽtẽ
Scupio esse cõmendatum ⁊ Adest enim
fracter noster lupus abba. cuius mentẽ
agni cupio agminibus interesse : Iste
aduor rediuiuo desiderio perg& & pos¬
tulat se nr̃is affictib: commen daris
Quactenus eũ ur̃i Industriaglonosi prin¬
cipis domni siggebestistgis ciptutibus
sepres eit& ⁊ Ageergo uirum egregice
mihiꝗ patrone & istum habe ut suprio
p&hi ꝑ omnia sodile quate nur gicudeact
senrĩr cpicibus uriãe eminentice cõmenda¬
tum⁊ Interei salute uberi fusa precor
Inpense ut suxta qđ ipre suggesserit
conditiones moncsteni nr̃i quem nuper
in honore sc̃ĩ amanti aedificcui dignens
pecipere ꝑomniac commendatis: & tidẽ
& inde curic geratis ut cc&ernam s&q¬
butionem pro conlata benefita & p&¬
tois : Dignamini &ic̃ expestitonẽ
nram deuestrio ac domni regis sac lutẽ
patrumq: uel fratrum uestrorum se¬
cipidcante nos pagina consolare manu

Expanded text:
majori domus Desiderius peccator. Non ignotum vobis famulum, ac bene cupientem, cupio esse commendatum. Adest enim frater meus Lupus abba, cujus mentem agni cupio agminibus interesse. Iste ad vos redivivo Desiderio pergit, et postulat se nostris affatibus commendari, quatenus eum vestra industria gloriosi principis domini Sigeberti regis obtutibus repraesentet. Age ergo virum egregie mihique patrone, et istum habe, ut supra petit, per omnia sodalem, quatenus gaudeat se nostris apicibus vestrae eminentiae commendatum. Interea salute uberi fusa, precor impense, ut quod ipse suggesserit, conditiones monasterii nostri quod nuper in honore sancti Amanti aedificavi, digneris recipere per omnia commendatas. Et talem exinde curam geratis, ut aeternam retributionem pro collato beneficio exspectetis. Dignamini etiam exspectationem nostram de vestra ac domni regis salute, patrumque, vel fratrum vestrorum reciprocante nos pagina consolari manu
Abbreviated transcription (Latin):
nibilo fecit omnuc. quesic̃õpere instituit
It & ma teria corporauit. & rebus om¬
nib: in terquas & anima cens&ur sicut
adserendũ aliquis put& quod illa ange¬
licie subtilitate naturae quedã contio¬
gio aeris huius admixtione colletio
flic̃mis inueni&ur. obnoxiaergo iudi
solo prout ait. Si aercũ est quod ardebo
non in illo sed ex illum poena de satui &red
absꝗ dubio non alud est quic̃ substantia
corporis ubi domina ri potegt uisdolons
Vide quotendat in prudens & inperita ꝑsu¬
asio qui incorpore cũ loquitar &iam
inconprehensibilẽ confit&ur : Ac sic conds¬
to ad scribit open quod sol conp&it condito¬
riac sebus creatis communicañt priuile¬
gia mases tictis. & indebita futurae poten¬
tiã usꝗ ad ficctoris extendit in iuriam:
Sibener equiramus adquor rerũ exitur
animũ referas haec uł maximae diabolũ
credulitas & illabeatȩ sedisstatione
deuoluit: & propt̃ hoc Angeliꝑdidit

Expanded text:
nihilo fecit omnia, quae sicut opere instituit, nihilo fecit omnia, quae sicut opere instituit, ita et materia incorporauit et rebus omnibus. inter quas et anima censetur, sicut adserendum aliquis putet, quod illa angelicae subtilitate naturae quaedam contagio aeris huius admixtione collecta flammis inuenietur obnoxia, ergo in aere solo, prout ait, si aereum est, quod ardebit, non in illo, sed extra illum poena desaeuiet. sed absque dubio non aliud est quam substantia corporis, ubi dominari poterit uis doloris. uide, quo tendat inprudens et inperita persuasio, quae, incorporeum cum loquitur, etiam inconprehensibilem confitetur ac sic condito adscribit operi, quod soli conpetit conditori, ac rebus creatis communicat priuilegia maiestatis et indebitam facturae potentiam usque ad factoris extendit iniuriam. si bene requiramus, ad quos rerum exitus animum referas, haec uel maxime diabolum credulitas ex illa beatae sedis statione deuoluit et propter hoc angeli perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
corporcus pulcher antemunc degener :
dudũ caelesti splendore conspicuus. nunc
t&ro infernalis peccati horore foedatus
corpus inquic̃ est qđ hab& actone depel¬
litur quantitate circũ scribitur quadtate
mutatun dolore conficitur : Que cõitaqie
habeat quin corporeãdicunł animũ:
Vide inquic̃ ꝓfundũ secrimen in mergan
Ic̃ primũ cũ auctor uniuenitatis ds̃ om¬
nic innumero & pondere fecissesefera¬
tur: Ergo anima amateria uniuersȩ
creicturie exceptices secreditur. que
non est corporeo nec localis est si lo coñ
contin&ur ego ubiq diffunditur omnia
intrare inplere. & ubiꝙ presensessedici¬
tur acsiccsectori suo qeatura sociar&is
& friogilitas auctori suo nonic̃ rerđi sed
parsđi a estimanda iungitur : Vide
quo adsertores suos ducat alt plupsos
errores quidem nobecꝗ supra nos sunt
inuisibilac sunt. sed omnia ill sic̃ conpre¬
hensibila. Ita& corporea sunt quiex

Expanded text:
corporeus pulcher ante, nunc degener, corporeus pulcher ante, nunc degener, dudum caelesti splendore conspicuus, nunc tetro infernalis peccati horrore foedatus. corpus, inquam, est, quod habitatione depellitur, quantitate circumscribitur, qualitate mutatur, dolore conficitur. quae cum ita sese habeant, qui incorpoream dicunt animam, uide, in quam profundum se crimen inmergaut. iam primum cum auctor uniuersitatis deus omnia in numero et pondere fecisse referatur, ergo anima a materia uniuersae creaturae excepta esse creditur, quae non est corporea nec localis est, si loco non continetur, ergo ubique diffunditur, omnia intrare, inplere et ubique praesens esse dicitur ac, si creatori suo creatura sociaretur et fragilitas auctori suo, non iam res dei, sed pars dei aestimanda iungitur. uide, quo adsertores suos ducat alti prolapsus erroris. equidem nobis ea, quae supra uos sunt, inuisibilia sunt, sed omnia illi, sicut conprehensibilia, ita et corporea sunt, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
festur mole decendit. mobilitate discuoro
uadit redit absentat discendit: Uelillo
credo localis nec sesolũ localẽ essȩꝓdidit
qui socũ tertiãpastonstellicrũ &xaltoꝓtur¬
bactus abstraxit : Dic mihi si corpus non
hab & inillade iestione quidecidit quid
illi negis corporidem naturic̃ cuius
negare non audis fuinam & si c̃dicis
corpus non hab& non ardebit ubi aute
istius conuersatione quendum crassitu¬
dinẽ de eloneñorũ concretione traxisse.
Dic mihi si corpurñ habuit ubinã inherge
concr&io. ubi sehaec ipsa nescio que col¬
legere potuit crassitudo. si s&um ali¬
quid corporale deilla caelesti archȩ non
d&ult clenũ &uideo corpus adtor¬
meñ copostiebit : Corpus itcgerre &iã
extua ud sestione secogusce. Corpus ẽ
quod infinitus quod maculatur. quod
quecũq & accedenti adiestione uestitur:
Hicergo dudũ primogenitus angeloram
nune primus factus ẽ tenebroꝵ Qquasi

Expanded text:
fertur, mole descendit, mobilitate discurrit, fertur, mole descendit, mobilitate discurrit, vadit, redit, absentat, descendit. Vel ille, credo, localis est, nec se solum localem esse prodidit, qui secum tertiam partem stellarum ex alto proturbatus abstraxit. Dic mihi si corpus non habet, in illa dejectione qui decidit? quid illi negas corporalem naturam, cujus negare non audes ruinam? Et si, ut dicis, corpus non habet, non ardebit; ubi autem istius conuersatione quandam crassitudinem de elementorum concretione traxisse. dic mihi, si corpus non habuit, ubinam in aere concretio, ubi sese haec ipsa nescio quae colligere potuit crassitudo, si secum aliquid corporale de illa caelesti arce non detulit? alienum, ut uideo, corpus ad tormenta portabit. corpus itaque esse etiam ex tua adsertione recognosce. corpus est, quod inficitur, quod maculatur, quod quacumque ex accedenti adiectione uitiatur. Hic ergo dudum primogenitus angelorum nunc princeps factus est tenebrarum et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
lociolem concedecorporea: Dic mihi
anne ipsogloriosi anima sedem ꝓtonsnĩ
seliquidmundũ quiaendo conscenditad cȩlũ
go autẽ ne angelos quidẽ locale esse
dubitauerim. quos cẽstum nunc in
celestibur contineri. nunc ꝑaeris uacuũ
ferri. nunc adtemrea dimittiquosser¬
mo diuinus ascendentes & descendenes
in patriarchȩ uisione discribit: Utique
si locades ñesrent &ubiꝗ essent esse atꝗ
discendere ascensu discensoꝗ ñ possint:
pse beatissimurgabribelqui sea nednm̃
adsticre testictur Cũ caeloꝵ dnm̃ mane
infundendũ uiscerib: puntar&: Cũque
sub dominica eoculis gen&ricis ad sisto st
sine dubio caelo erat maria non suꝑ uola¬
bat uacua atꝗ diffus & ueni uasti aeris
non placebat: sed illũ tantũ locum inadeat
occupabat: Quecũ istic sint quic quid locũ
occupat corpus estnescio. quomodo locali
legenon teneatur. quidelocoad locũ mit¬
titur &uelut corpus motu accessuꝗ trans¬

Expanded text:
localem, concede corpoream. dic mihi, localem, concede corpoream. dic mihi, anne ipsa gloriosi anima redemptoris nostri reliquit mundum, quando conscendit ad caelum? Ego autem ne angelos quidem locales esse dubitauerim, quos certum nunc in caelestibus contineri, nunc per aeris uacuum ferri, nunc ad terrena dimitti, quos sermo diuinus ascendentes et descendentes in patriarchae uisione describit, qui utique, si locales non essent et ubique essent, adesse atque discedere ascensu descensuque non possent. ipse beatissimus Gabrieastare testatur, cum coelorum Dominum Mariae infundendum visceribus nuntiaret, cumque sub Dominicae oculis genitricis assisteret, sine dubio coelo erat, maria non supervolabat, vacua atque diffusa vasti aeris non implebat, sed illum tantum locum in quo erat, occupabat. Quae cum ita sint, quidquid locum occupat, corpus est, nescio quomodo locali lege non teneatur, qui de loco ad locum mittitur, et velut corpus motu accesuque trans
Abbreviated transcription (Latin):
sentauerat &iocata re meauit: Lunc
etm quac̃ & hospicii habitatione depula¬
sam & tursũ intrahospitũ unđabsenti¬
auerat restat c̃uidis localem ñer
contendisse : Fed quidergo haec decorrii¬
tibili homine loquar: Cum illecuiur
Ero non uidit corruptionem: In ma¬
culatã quidem anun ã possederit sed
localẽquac̃ utiꝗ intrase habuit quando
ad fixus est in patibulo intrase ꝓculdu¬
bio emisit quando lacuit in sepulchro.
quomodo non ẽ localis quã caro contne
conungit uita mors separet quod sic̃
dicis localem necessitatẽ animarum
natura non recepit: Nonde suNergo
& deregione paradesi illeq: carcere
clacuduntur inferni dic queso si locales
non s̃ Quomodo peccatores a co&ibus
consorcus ꝗ iustorũ uastũ illud chaos
tristi inter iestione dircriminat. ut neꝗ
hinc illud possitaccedere. neꝗ indebuc
transmeare : Iamilludmanifertissimũ
est: ut qua nꝗtate ciscũ scribantur quȩ
spatur continenur : Siagnouis tranima

Expanded text:
sentauerat, euocata remeauit? tunc eam, quam et hospitii habitatione depulsam et rursum intra hospitium, unde absentauerat, restitutam uides, localem non esse contendis? sed quid ego haec de corruptibili homine loquar, cum ille, cuius caro non uidit corruptionem, inmaculatam quidem animam possederit, sed localem, quam utique intra se habuit, quando adfixus est in patibulo, extra se procul dubio emisit, quando iacuit in sepulchro. quomodo non est localis, quam caro continet, coniungit uita, mors separat? quodsi, ut dicis, localem necessitatem animarum natura non recipit, non desunt ergo et de regione paradisi illae, quae carcere clauduntur inferni? dic, quaeso, si locales non sunt, quomodo peccatores a coetibus consortiisque iustorum uastum illud chaos tristi interiectione discriminat, ut neque hinc illuc possint accedere neque inde huc transmeare? iam illud manifestissimum est, ut quantitate circumscribantur, quae spatiis continentur. si agnouisti animam
Abbreviated transcription (Latin):
ha concupiscit quando ad diuinitimoris
docustodicm castitictis inuitat Und
eic illud a postolicum dici possit: Uorestis
tonplũ đi & spr̃ di habitat in uob: quae
homini non insitaꝑnaturam : seditic sunt
ad iuncta ꝑ gnctiam ut separcripossit
desidia intercedente ꝑ culpam :unde
idem apłs dicit. qui auten templum dĩ
uio lauerit disꝑdit illum đẽ: Ecceꝑfiden
non solũ baptigatus: sed di ecse tanplũ¬
uid&ur: Etam̃ ꝑdiuersic flagitia se
ueritate disꝑditur. hoc lo co ꝑditionis
uocabulũ d&ernum ꝑditae animae esse
nouerimus interitum In baptigatorum
numerd absꝗ dubitatione censentur qui
monbra xp̃i esse dicuntur & ideo quomo¬
do ꝑditis conparantur. Quomodo agene¬
rositate filiorum flagitio operante
de generant dicente apło : Tollac̃ ergo
menbra xp̃i. & faciã mebra meraicis
&illi quoꝗ manifestis simaedona secun¬
dẽ natiuitatis acceper anT qui &iam
charis matum diuersi tate pollebant

Expanded text:
lia concupiscit, quando ad diuini timoris lia concupiscit, quando ad diuini timoris er custodiam castitatis inuitat, ut de ea illud apostolicum dici possit: uos estis templum dei et spiritus dei habitat in uobis. quae homini non insita per naturam, sed ita sunt adiuncta per gratiam, ut separari possint desidia intercedente per culpam. unde idem apostolus dicit: qui autem templum dei uiolauerit, disperdet illum deus. ecce per fidem non solum baptizatusuidetur et tamen per diuersa flagitia dei seueritate disperdetur. hoc loco perditionis uocabulum aeternum perditae animae esse nouerimus interitum. in baptizatorum numero absque dubitatione censentur, qui membra Christi esse dicuntur, et uide, quomodo perditis conparantur, quomodo a generositate filiorum flagitio operante degenerant dicente apostolo: tollam ergo membra Christi et faciam membra meretricis. et illi quoque manifestissime dona secundae natiuitatis acceperant, qui etiam charismatum diuersitate pollebant,
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ anima & sps̃ iden sint. aut quomedo
segregentur ducs tantũ in homine idest
animae & corporis nouermus eẽ substantas :¬
os autõn nunc naturaclis ꝓbatur : Nuno
accideur inuenitur. Aliquiendo enĩ
spr̃ ꝓuenima ponitur. Aliquando uir¬
tutis intellegitur app&itur & spĩtic¬
hs affectus. hoc genereunus. atq ide
homonunc carnalr. Nunc animahs
nunc &iã spĩtaclirest: Carnales sun
dequib: ait dñr non ꝑmanebit spr̃ ms̃
in hominib: istis quia caro sunt : & apłs
Qui auten in carne sunt dõplacerenon
possunT. Carnales est qui uentri&gut¬
tori edendi&bibendinim i&a tedeser¬
uit & uitice bonũ ingulȩ ingluuia e&
uoracitate constituit: Atuero anima¬
Vrefficitur quando ad huc parum dm̃
cogitans secundũ animã singulicripu¬
dentic ad ccliquarũ rerũ ꝓuidentic ꝑ¬
mou&ur Quando aut inuestigiendis
procuriosa ucnitate rerũ la&intium
cacusis aut philo sophicis studus delecta

Expanded text:
utrum anima et spiritus idem sint aut quomodo utrum anima et spiritus idem sint aut quomodo segregentur. duas tantum in homine, id est animae et corporis nouerimus esse substantias. spiritus autem nunc naturalis probatur, nunc accidens inuenitur. aliquando enim spiritus pro anima ponitur, aliquando uirtutis intellegitur appetitus et spiritalis affectus. hoc genere unus atque idem homo nunc carnalis, nunc animalis, nunc etiam spiritalis est. carnales sunt, de quibus ait dominus: non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt, et apostolus: qui autem in carne sunt, deo placere non possunt. carnalis est, qui uentri et gutturi edendi et bibendi nimietate deseruit et uitae bonum in gulae ingluuie et uoracitate constituit. at uero animalis efficitur, quando adhuc parum deum cogitans secundum animam saeculari prudentia ad aliquarum rerum prouidentiam permouetur, quando aut inuestigaudis pro curiosa uanitate rerum latentium causis aut philosophicis studiis delecta
Abbreviated transcription (Latin):
communesit. sicut originale peccatum
ꝓunitite corporalis hospicii utrumq
rum soci&ate constringitur. Itac eis in
piumquã enim exterior in baratrum
tranos potenmus agoscere quod
mens domina &ercit impenum & card
subiuncta famulictum. Ista exibit mi¬
nisterium Illa consilium oboedientia
a seruiente cessar& nis: uoluntas nu¬
bente precederit: & similen necesse est
condicionem in damnatione cornuscat
que contrasimul inr&ributionegcudebut
Dicis adhucque est in mostilis. quomodo
ꝓmorticlib: uitiis torqueatur: mosticla
quidem mala sunt sed in mosticls erit
cruciatus malorum & delictorũ crucis
uicis deficientib: ꝑmanebun. Meliorẽ
materiã Iti inferior secum traditur¬
aiuditio est sic̃ flicricrũ plumbi conpalit
admixtio : Homo ergo ꝓmostalibus malis
moriturus eđo &uicturus inferno
Dec enttibimors. ut mori indolori ñhceat
&tendis in hoc quoꝙ sollicitudinẽ tuam

Expanded text:
commune sit. sicut originale peccatum commune sit. sicut originale peccatum pro unitate corporalis hospitii utrumque rum societate constringitur, ita eis in numquam enim exterior in baratrum tra nos poterimus agnoscere, quod mens domina exercet imperium et caro subiuncta famulatum, ista exhibet ministerium, illa consilium. oboedientia a seruiente cessaret, nisi uoluntas a iubente praecederet. et similem necesse est condicionem in damnatione cognoscant, quae contra simul in retributione gaudebunt. Dicis adhuc, quae est inmortalis, quomodo pro mortalibus uitiis torqueatur. mortalia quidem mala sunt, sed inmortalis erit cruciatus malorum et delictorum cruces uitiis deficientibus permanebunt. meliorem materiam ita inferior secum traditura iudicio est, sicut conflari aurum plumbi conpellit admixtio. homo ergo pro mortalibus malis moriturus est deo et uicturus inferno. haec erit ibi mors, ut mori in dolore non liceat. Extendis in hoc quoque sollicitudinem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
uehitur absꝗ dubio & dõ cngelis aquibus
compsehendi & trans ferri potest corpostio
esse cuidenter ostenditur : Requis endũ est
uiton inter ista quid illud sit quod cumit̃ꝗ
homo est anima & corpus ad huc in para¬
desi regione diabulo ꝑsuacdene delquent
sola caro ꝑconditionem mostis multrm
trans gressionis &ciperit. &circa unus
poenam renanserit culpa communis:
Eciendũ ergo est quia ideomors ad anima ñ
ꝑuenit quia in eam dns imaginem suam
& similitudinen conlocauit Ndam sicut
dẽ in mosticles misericors. iustus pacibis
est. Itic harum donccuirtutũ in faciẽ nr̃i
interioris infundit: Ut quanto quisque
magis patiens magis iustus. magis mis encors
ex isterit. tantomagis diuinae pasticipa¬
cionis munere praeditus cpparer&:
gic̃ cpłs dicit. In interiore hominẽ habitare
xp̃m ꝑfidem : In terrogis &iamcur animȩ
cũ ccorne suec aliquid ꝓcorporale errore

Expanded text:
uehitur, absque dubio et deo et angelis, a quibus uehitur, absque dubio et deo et angelis, a quibus conprehendi et transferri potest, corporea esse euidenter ostenditur. Requirendum est utem inter ista, quid illud sit, quod, cum uterque homo, id est anima et corpus, adhuc in paradisi regione diabolo persuadente deliquerit, sola caro per conditionem mortis multam transgressionis exceperit et circa unius poenam remanserit culpa communis. sciendum ergo est, quia ideo mors ad animam non peruenit, quia in eam dominus imaginem suam et similitudinem conlocauit. nam sicut deus inmortalis, misericors, iustus, patiens est, ita harum dona uirtutum in faciem nostri interioris infundit, ut, quanto quisque magis patiens, magis iustus, magis misericors existeret, tanto magis diuinae participationis munere praeditus appareret, sicut, apostolus dicit: in interiore homine habitare Christum per fidem. Interrogas etiam, cur animae cum carne sua aliquid pro corporali errore
Abbreviated transcription (Latin):
loco quod contin&ur loco corpus est quatcũ
sint omniscaro corpus non omne corpisa
curo est: E&quia non solũ anima sed & uc
angeloꝵ inuisibibs caelestisq: substantia
sic̃ localib spatus contin&ur : Itaccustori
suo corporea esse & conprehensibils adpro¬
bictur Quid est enĩnisi corporeum quo desu¬
ꝑnis sedibus ꝓturbatum loco eessit: Quid est
quod sensitruinam quid ẽ qđ a &e mȩ flic̃mȩ
ob noxium prȩparatur ad penã : Sed &ipse
becctus lagicrus post linguas ficmulantiũ
canũ susceptur manib: angeloꝵ de quo legim
fastũ est ut morer&ur mendicus & postio¬
r&ur ab angelis in sinuabrahȩ : Corporeẽ
esse docuit animic̃ sua dũ insinus abrahȩ
Id est inremotum bectũꝙ secr&um angelicis
infestur obsequus : De anima autem sua
inãmeam Id est dehospicii corporalis anus¬
tiis unđ ꝓficstura eius queuł peccatorum
maculis uulneratur uelurꝗ ad diuinae
imaginis decus ꝑ qualitates muticta pro¬

Expanded text:
loco, quod continetur loco corpus est. quae cum loco, quod continetur loco corpus est. quae cum ita sint, omnis caro corpus, non omne corpus et caro est, et quia non solum anima, sed etiam angelorum inuisibilis caelestisque substantia sicut localsuo corporea esse et comprehensibilis approbatur. quid est enim nisi corporeum, quod de supernis sedibus proturbatum loco cessit? quid est quod sensit ruinam? quid est quod aeternae flammae obnoxium praeparatur ad poenam? sed et ipse beatus Lazarus post linguas famulantium canum susceptus manibus afactum est, ut moreretur mendicus et portaretur ab angelis in sinus Abrahae, corpoream esse docuit animam suam, dum in sinus Abrahae, id est in remotum beatumque secretum angelicis infertur obsequiis. de anima autem sua mam meam, id est de hospitii corporalis angustiis. unde pro factura eius, quae uel peccatorum iaculis uulneratur uel usque ad diuinae imaginis decus per qualitates mutata pro
Abbreviated transcription (Latin):
cte qͥferniergistolo cesteratus nullum
desehabens renedium tam̃ antiquum cir¬
sac suos seruat asfectum &dũdicmnatus
ꝓpeccatoribus rogãt magnã intrapra¬
disi nenora respirintib: iustis ꝓcarorũ
suorũ comiodiscuram es sede monstrat
Quod autem requirir quidmals postfinem
aũd&ur aut adimitur iniquis de quibur
legitur. desiderium peccatoꝵ peribit: ter¬
renorũ cupiditate & honorum ambi toñ
sub mota solum reddenderatonir pondur
& co&ur intoller an di ex iminis inminebit
Necauferentur sensus : sed ad cogitationẽ
alterius scħ magis & pedit a lacresq: red¬
dentur Quodicutem deipsa anima utrũ
corposeio an incorporesit postula se¬
doceri : Ita ꝗ quod tamponbus non includits
nec locorum terminis coherc&ur quodsoli
đo conp&it : Hoc tantũ incorporeum esse
comosce sic̃ unus doctorũ eximius diriereis
cuidã sciscitanti ubi ess& đs ita respondit:
Ds̃ ñ alicubi est quod al cubi est contin&ur

Expanded text:
ecce in inferni ergastulo carceratus nullum iam ecce in inferni ergastulo carceratus nullum iam de se habens remedium tamen antiquum circa suos seruat affectum et, dum damnatus pro peccatoribus rogat, magnam intra paradisi nemora respirantibus iustis pro carorum suorum commodis curam esse demonstrat. Quod autem requiris, quid malis post finem aut detur aut adimatur, iniquis, de quibus legitur: desiderium peccatorum peribit, terrenorum cupiditate et honorum ambitione submota solum reddendae rationis pondus et metus intolerandi examinis inminebit nec auferentur sensus, sed ad cogitationem alterius saeculi magis expediti alacresque reddentur. Quod autem de ipsa anima, utrum corporea an incorporea sit, postulas edoceri, itaque, quod temporibus non includitur nec locorum terminis cohercetur, quod soli deo conpetit, hoc tantum incorporeum esse cognosce. sicut unus doctorum eximius disserens cuidam sciscitanti, ubi esset deus, ita respondit: deus non alicubi est: quod alicubi est continetur
Abbreviated transcription (Latin):
paenitentae fuerint &piata ronedur per¬
ennibus illuc concremabuntur incendis
Hos iticꝗ in misericordes a fide & bap dsmo
non legimus dechnarre: sed ꝑp&u ammostẽ
diuina cogoscimus austoritate meruisse:
Ex hoc &iã animũ tuum ꝓuidi in posterum
cura sollicitat : utrũ animae &utȩcorpere
senciendi & intellegediuigorem ad festũꝗ
non exuant : Interroganus diuiten illum
ineuangelio non intercuras ut po&ierum
deleramentic asserunt oberrientem : sed
in infernicarteren ex illorũ numero qui in¬
clusi poenã expestiNT interflic̃mas constier¬
tiae. ante dien iudicii constitutum ꝓfratrũ
qui adhuc in hoc mundo positierant smen¬
diccione sollicitum conloquia cũ abraham
ꝑ inter lectum chacos uastissimum sedula
obsaratione miscentan &uiuaci germanoꝵ
secor dictione pulsictum. Ita ꝓuiuentibus
supplicasse Rogo te inquã pater abrchã
ut mittus elatrũ indomũ patrismei.
habeo enĩ quinꝗ frs̃ ut test&ur illis. ne&

Expanded text:
paenitentiae fuerint expiata remediis, perpaenitentiae fuerint expiata remediis, perennibus illuc concremabuntur incendiis. hos itaque immisericordes a fide et baptismo non legimus declinasse, sed perpetuam mortem divina cognoscimus auctoritate meruisse. ex hoc etiam animum tuum provida in posterum cura sollicitat, utrum animae exutae corpore sentiendi et intellegendi vigorem affectumque non exuant. interrogemus divitem illum in evangelio non inter auras, ut poetarum deliramenta asserunt, oberrantem, sed in inferni carcere ex illorum numero, qui inclusi poenam exspectant, inter flammas conscientiae ante diem iudicii constitutum, pro fratrum, qui adhuc in hoc mundo positi erant, emendatione sollicitum, colloquia cum Abraham per interiectum chaos vastissimum sedula obsecratione miscentem et vivaci germanorum recordatione pulsatum, ita pro viventibus supplicasse: rogo te, inquam, pater Abraham, ut mittas Lazarum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
esuriui & non de distismihi manducare. si tiui
& ñ de distirmihibibere hospis fur& non colle¬
gistisme. Nudur & non operuistisme: Si hic sinis¬
trigregis numerur domũ baptis matis igno¬
rasr& infidelita tẽ eis & impi& tẽ ꝓmitus
obiecisr& : Sed baptigictos lic& ab openbus
tamen bonis uacuos mosti deputat & flcc̃mis
ꝑ ennibus derelinquid. & seuenti tẽ senten¬
tice itac concudit: Discedite inquid ame
maledisti inigne a&ernũ qui preparatus
est diabulo &cengelis eius: &rursum ⁊ trio¬
cum congregauit in horreũ suum. paleas autẽ
conbur&igni in & tinguibil: Similter hiin¬
quacm ibunt inuitã a &ernã ill: uero inignem
a &ernum: Inter haec uideat quis ꝗ nemenda¬
cen arguat dm̃ depollicitatione praceniii
qui dubitat de a cernitate supplcu ñ itaest
Nam qui nouit honorare menti: nouit ponet
paccatic: ł reccitoq haet capitichic sacrile¬
gium adulterium homicidium paisi hicꝑse

Expanded text:
esuriui et non dedistis mihi manducare, sitiui esuriui et non dedistis mihi manducare, sitiui et non dedistis mihi bibere, hospes fui et non collegistis me, nudus et non operuistis me. si hic sinistri gregis numerus donum baptismatis ignorasset, infidelitatem eis et impietatem primitus obiecisset, sed baptizatos licet, ab operibus tamen bonis uacuos morti deputat et flammis perennibus derelinquit et seueritatem sententiae ita concludit: discedite, inquit, a me maledicti in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis eius, et rursum: triticum congcomburet igni inexstinguibili. similiter hi, inquam, ibunt in vitam aeternam, illi vero in supplicium aeternum. inter haec videat quisque, ne mendacem arguat deum de pollicitatione praemii, qui dubitat de aeternitate supplicii. non ita est; nam qui novit honorare merita, novit punire peccata. tria itaque haec capitalia: sacrilegium, adulterium, homicidium, nisi hic perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
quia lã uas el&tionis effestur est Uideo¬
mur siuitaesuae prodigum fider sola de fen¬
dict & baptigatos ut dicis iam penreñ por¬
se: Agnusce quomodo malic carnalia ali¬
enũ dm̃ faciuñ obscenarũ mancipium uo¬
luptatum : Adgiclathas ait apłs mani¬
festic s̃ opera carnis. quaes̃ fornicatio.
inmundicia luxoria homicidia ebri¬
&atis. comesationes: &his similia qm̃
qui talia aguntur regnũ dĩ non consequem¬
tur: At adephesios omnisfornicator
aut inmundus aut auarus quod est idoloꝵ
seruitus non habebit hereditatem in rego
xp̃i &đi. Idolir inquid seruiens quaendo
aliquid illic cupiditate diligitur quam
dr̃ dilegideb& assestus huiur modi idobr
comparatur hic sine dubio exclusus a regio
inferno & mortiẽ mancipatus Multor
aute baptigactor sclua fide diuemis¬
generibus in aernũ periremanifestumẽ
Vrguit sermo diuinus non transgressorer fidei
non baptismiuiolatores sed qui miseri conlq

Expanded text:
qui iam uas electionis effectus est. Uideaqui iam uas electionis effectus est. Uideamus, si uitae suae prodigum fides sola defendat, et baptizatos, ut dicis, iam perire non posse. agnosco, quomodo mala carnalia alienum a deo faciunt obscenarum mancipium uoluptatum. ad Galatas ait apostolus: manifesta sunt opera carnis, quae sunt fornicatio, inmunditia, luxuria, homicidia, ebrietates, comisationes et his similia, quoniam, qui talia agunt, regnum dei non consequentur, aut ad Ephesios: omnis fornicator aut inmundus aut auarus, quod est idolorum seruitus, non habebit hereditatem in regno Christi et dei. idolis, inquit, seruiens: quando aliquid illa cupiditate diligitur, qua deus diligi debet, affectus huiusmodi idolis conparatur. hic sine dubio exclusus a regno inferno et morti est mancipatus, multos autem baptizatos salua fide diuersgeneribus in aeternum perire manifestum est. arguit sermo diuinus non transgressores fidei, non baptismi uiolatores, sed qui misericordes
Abbreviated transcription (Latin):
sem &ipsa : Seddicit qui stu fidẽ habes
& ego operam abeo. Ostendemihi fidẽ
tuim sineo peribus. &ego ostendã tibi
& operibur fidẽ meac̃: S&đmhaec sufficere
ꝑsesola credultas non ꝓbatur namdum
scire & credere &ic̃ diabulus inuenitur
contremiscunt. uisccutẽ scire ohomo
inanis qm̃ fider sineopenbus mostuacest:
Abra hã pater noster nonne exoperibus ius¬
tificatus ẽ : & nespemnram in sol fides
paste ponamus ita conclusit: Sic̃ enim
corpus sinerpũ mostuũ est. Itc & fider sine
operib: mostua est. Sine quibus in anem
erse hominẽ dixit . multũ similũ testino¬
niorũ studio breuitatis omittimus. apł
paulus decuius pectore quasi desemplo
suo dñs loquebatur : pũ quidolic fidem
sibi iudicauit ad superanda mundimali
posse tenp&ere Itic dicens: Castigo corpus
m&im & inserui tutẽ redigo: Nefostecũab
pacssionũ ⁊ Vas contumilae fieri ꝑtimiscit

Expanded text:
semet ipsa. sed dicit quis: tu fidem habes semet ipsa. sed dicit quis: tu fidem habes et ego opera habeo, ostende mihi fidem tuam sine operibus et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam. secundum haec sufficere per se sola credulitas non probatur. nam deum scire et credere etiam diabolus inuenitur, contremiscunt. uis autem scire, o homo inanis, quoniam fides sine operibus mortua est? Abraham pater noster nonne ex operibus iustificatus est? et ne spem nostram in sola fidei parte ponamus, ita conclusit: sicut enim corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est, sine quibus inanem esse hominem dixit. multum similium testimoniorum studio breuitatis omittimus. apostolus Paulus, de cuius pectore quasi de templo suo dominus loquebatur, numquid solam fidem sibi iudicauit ad superanda mundi mala posse conpetere ita dicens: castigo corpus meum et in seruitutem redigo, ne forte, cum aliis passionum uas contumeliae fieri pertimescit,
Abbreviated transcription (Latin):
nis sanitatẽ : non sola accipiendiuolunaes
sed agedi &pestatur ut iltis Ita enĩ legim
si inquid peccator paenitentiã egent ꝓpec¬
catis suis : Egerit memorauit ⁊ ñ solũ dixit
acceperit insua iustitia quã operatus est
uiuit. Aduestis quod huius modi medicina
sic̃ oreposcenda Ita opere consummanda st
n sulticredõ uid&ur qui illo tempore ad me¬
dicũ noluit uenire quo potuit: & illo nunc in¬
cipit uelle quo non potest Opus itcꝗ est
ut quanta in pecc&d fuit abruptice & uegitae
ad malũ mentis intentio tanta sit in uulnax
curatione deuotio: Secundo quesistiloco
utrũ sola sufficiat ad salutẽ fider & unitate
scientia trinitatis In rebusđi ñ solũ credendi
ratio requiritur seplicendi : pidesergonu
quid prodest si fidẽ quis dicat sehabere opera
auten non habeat : Nũquid potest fides
seruare eum: Sequitur enĩ & dicit si¬
des si non habeitopera mostua est in

Expanded text:
nis sanitatem non sola accipiendi uoluntas, nis sanitatem non sola accipiendi uoluntas, sed agendi expectatur utilitas. ita enim legimus: si, inquit, peccator paenitentiam egerit pro peccatis suis egerit memorauit, non solum dixit acceperit, in sua iustitia, quam operatus est, uiuet. aduertis, quod huiusmodi medicina sicut ore poscenda, ita opere consummanda est. insultare deo uidetur, qui illo tempore ad medicum noluit ueuire, quo potuit, et illo nunc incipit uelle, quo non potest. opus itaque est, ut, quanta in peccando fuit abruptae et uegetae ad malum mentis intentio, tanta sit in uulnerum curatione deuotio. Secundo quaesisti loco, utrum sola sufficiat ad salutem fides et unitae scientia trinitatis. in rebus diuinis non solum credendi ratio requiritur, sed placendi. fides ergo nquid prod est, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? numquid potest fides seruare eum? sequitur enim et dicit: fides, si non habeat opera, mortua est in
Abbreviated transcription (Latin):
mibiboeriore special ⁊ter ex colerado
paulano pilio faustus. ⁊¬
Admiranda mihi semꝑ tuarũ pagina
lit tencrũ nunc abundantus geminae
eloquia fidei luce prefulsit: Dũ suꝑstatu
animaerogitat &timore sollicito iudita
futura suspirat ait quodã loco sermno diuin
rate intenoganti sapientarepu tabi tur
Quicedam enĩ scientiae porcio est scire quidnq
ter inquiras primoloco inquis didũ putastit
u trũ incũbentibur & treme necessi tictis an¬
gustus momentaneapȩniten dic capita¬
les consumere possit offenscs. Ipse sibi ini¬
mica ꝑ suasione mentitur qui maculus
longio a &ate contrcstas. subits &iam
in utilibus abolendas gemi tibus arbi tratur
Quo tem pore confessio essepotest: satis fac¬
tio esse non potest: Nac̃ quia dẽ ñ rid&ur
ipse sed ecepit qui mostimultis temponb
uixit & adquerendam uitam iam semi¬
uiuus ad surgit : Vt tunc officiosus ap¬
pareict quando dom ini caeseruitute
omnia corporis & animae subtrahuntur
offitia Circa exsequendã interioris homi¬

Expanded text:
MIHI HONORE SPECIALITER EXCOLENDO PAULINO FILIO FAUSTUS. Admiranda mihi semper tuarum pagina litterarum nunc abundantius gemina eloquii ac fidei luce praefulsit, dum super statu animae rogitat et timore sollicito iudicia futura suspirat. ait quodam loco sermo diuinus: recte interroganti sapientia reputabitur. quaedam enim scientiae portio est scire, quid nnter inquirere. Primo loco inquirendum putasti, utrum incumbentibus extremae necessitatis angustiis momentanea paenitentia capitales consumere possit offensas. ipse sibi inimica persuasione mentitur, qui maculas longa aetate contractas subitis et iam inutilibus abolendas gemitibus arbitratur. quo tempore confessio esse potest, satisfactio esse non potest. nam quia deus non inridetur, ipse se decepit, qui morti multis temporibus uixit et ad quaerendam uitam iam semiuiuus adsurgit, ut tunc officiosus appareat, quando dominicae seruituti omnia corporis et animae subtrahuntur officia. circa exsequendam interioris homi
Abbreviated transcription (Latin):
ab inpudentia emendat : totũ quod
concupiscit quicsi conparat. nec
dat psecia contemnens pec acce¬
pit instrumenta desperans. Incon¬
silo iub& inconsihotac&: In ecle¬
sia locatur : In conuiuio psedicat:
Incubiculo damnat : inquȩstone
dormitat: Impl& cotidie si luas
fugientibus uillas hospitibus alta¬
ria reis. casteris clericos exultans
gothis in sultinsq: roma : In ludbis
prȩfectis : conlaudansq nũm ais:
Reges theodosianas calcans: theo¬
doricicnas proponens. u&eres cul¬
pas noua tributa ꝑ quirit ꝓ inde
morastuas citus explica ⁊ E quic¬
quid illudest quod te r&entat in¬
cidite. Expectat palp&aentum
ciuium extrema lbestis ⁊ quicquid
sperandũ quicquid desperandũ est
fieri temedio teprcesole plac&
Cinulli ea replicaueris nulla prȩsidia
sinullȩ quatum rumorest ante
principes opes stictuit: Te austore
nobilitis seupatriam dimittere
seu capillos : uale

Expanded text:
ab impudentia emendat; totum quod ab impudentia emendat; totum quod concupiscit, quasi comparat, nec data pretia, contemnens, nec accipit instrumenta desperans. In concilio jubet, in consilio tacet, in ecclesia jocatur, in convivio praedicat, in cubiculo damnat, in quaestione dormitat. Implet quotidie sylvas fugientibus, villas hostibus, altaria reis, carceres clericis; exsultans Gothis, insultansque Romanis, illudens praefectis, colludensque numerariis, leges Theodosianas calcans, Theodoricianas proponens; veteres culpas, nova tributa perquirit. Proinde moras tuas citius explica. Et quidquid illud est quod te retentat, incide. Te exspectat palpitantium civium extrema libertas. Quidquid sperandum, quidquid desperandum est, fieri te medio, te praesule placet. Si nullae a republica vires, nulla praesidia, si nullae quantum rumor est Anthemii principis opes, statuit, te auctore, nobilitas seu patriam dimittere, seu capillos. Vale