comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne opꝰ nr̃m ueliit fumꝰ. atq umibra eua¬
nescit: & uelut stuppe. ac fauilla in nichilũ
redigitur. Oquanti & diuturni labores subito
ꝑeunt. & quanta bona frequant᷑ iam ad qͥsi¬
ta ac reposita de manib rapiunt᷑: dum id qͦd¬
ad quirere studuimꝰ. aut augere. aut custodire
negligimus. Qua ꝓpt̾ gratis nob̃ de corporis
cruce. &e pectoris afflictione blandim̃: si exteri¬
or homo nr̃ scĩs laborib non exercetur: & passio¬
mignifica arte constructa. pulcherimis coloribus
pionib plena. Qui ꝓdest quod affligis corpus cuũ :
quando nichil ꝓficit cor tuum: Ualde dura & ni¬
mis dolenda conditio est. om̃i intñcione studium
laborib impendẽ: & fructũ non reciꝑe post labo¬
rem. Ieuinare. & uigilare. & mores non corrigere:
sic est quomͦ si aliqͥs extra uineam. aut circa uineã
ut spinas ac tribulos germin&e: q̃ insistente culto
noscite itaq hm̃i quod ad salutam ꝑpetuam con¬
quirendã. abstinentia corporalis sola non sufficit:

Expanded text:
omne opus nostrum, velut fumus atque umbra evanescit, et velut stupae favilla in nihilum redigitur? O quanti, et quam diuturni labores nostri subito pereunt, et quanta bona frequenter, jam acquisita ac reposita, de manu rapiuntur, dum id quod quaerere studuimus, aut augere, aut custodire negligimus! Quapropter gratis nobis de corporis cruce, et pectoris afflictione blandimur, si exterior homo noster sanctis laboribus exercetur, et passiomagnifica arte constructa a foris pulcherrimis coloribus pionibus plena sit. Quid prodest quod affligis corpus tuum, quando nihil proficit cor tuum? Valde dura et nimis dolenda conditio est, omni intentione studium laboris impendere, et fructum non recipere post laborem; jejunare et vigilare, et mores non corrigere: sic est quomodo si aliquis extra vineam aut circa vineam ut spinas anoscite itaque, fratres charissimi, quod ad salutem perpetuam conquirendam abstinentia corporalis sola non sufficit,
Abbreviated transcription (Latin):
solum facultates: s ⁊̃ ips. as cupiditates e cordibꝰ
eradicare. Nichil enĩ habere: interdũ res est¬
uirtutis. Ꝙ iõ hunc sibi spetialit̾ modũ unꝰqͥsq¬
religiosus deb& impone: ut tm̃ hab̾eat. quan¬
tum necessitas posait: non qͣntũ cupiditas con¬
cupiscit. Nabendi enĩ amor nisi ad integrũ re¬
secetur: ardentior ẽ inparuis. & plus corquet
inmimmis. Et nisi ex corde ac toto affectu pau¬
per es : pauꝑtas ipsa ñ uirtꝰ s miseria. iudican¬
da esci lloueritis itaq fr̃s nichil ꝓdesse. si car¬
nem nr̃am ieunus. ac uigiliis afflgamꝰ. ⁊ men¬

Expanded text:
solum facultates, sed etiam ipsas cupiditates e cordibus eradicare, nihil enim habere interdum res virtutis: et ideo hunc sibi specialiter modum religiosus debet imponere, ut tantum habeat quantum necessitas poscit, non qcupiscit. Habendi enim amor, nisi ad integrum resecetur, ardentior est in parvis, et plus torquentur in minimis. Et nisi ex toto corde et affectu pauper sis, paupertas ipsa non virtus, sed miseria judicanda est. Noveritis itaque, fratres, nihil prodesse si carnem nostram jejuniis ac vigiliis affligimus ma
Abbreviated transcription (Latin):
congretacos: nͥ quod uehem̃teꝰ in nob negligenti¬
as nr̃as ꝓfessa ꝑfectio: quam si nec assũpta fuisset¬
condẽpnat. Quia scd̃m scripture fidem. quib mł¬
cum credit᷑: multum necesie est repetat᷑ ab eis.
Oquantis ꝓderit. & quantis e contrario oberit.
casio. Non enĩ inħ loco uitisse: s bene uirisse lau¬
tam aliqͥo ꝓdest: qͦn tyrannuico dñatu malitra
indica: quando nos quasi laudabiles hemite.
qui extra mundũ nos eẽ credimus. ꝑ duiersarũ
passionum uitia. mundũ intra nos clausũ dene¬
mus. Ita ut qui putabamꝰ nos p̃cibus nr̃is. scło
ipsi posse succurre: pene sit ludeam᷑ nos magis
scłi istius intercessionib indig̾e̾. Pubium quippe
non est. quod illa anima q̃ ꝑ concupiscentiam

Expanded text:
nobis negligentias nostras professa perfectio, quam nec assumpta condemnat. Quia secundum Scripturae fidem, quibus multum committitur, multum necesse est ut repetatur ab eis. O quantis proderit, et quantis econtrario oberit, casio! Non enim in hoc loco bene dixisse lautum aliquid prodest, quando tyrannico dominatu malitia vidit; quando nos illi laudabiles eremitae, qui extra mundum esse nos credimus, per diversarum passionum vitia mundum intra nos inclusum tenemus, ita ut qui putabamus nos precibus nostris saeculo ipsi posse succurrere, pene sit ut videamus nos magis saeculi intercessionibus indigere? Dubium quippe non est quod illa anima quae per concupiscentiam
Abbreviated transcription (Latin):
conpunctione celeriꝰ ad penitentie uł correctionis
medicam̃ta confugiant: qi qui bonꝰ est si suꝑbire ce¬
liat. ꝑdĩ miscd̃iã sublenabit᷑. Tantũ ẽ ut se non
ꝑmittat ampliꝰ uigo diaboli durissimo p̃mi : nec
nimia & ꝑicłosa dissimulõne inpeccatis ꝑseuerans
diutiꝰ obdurare: s tam cito confugiat adpietatẽ dĩ.
ut inse peccati uestigiũ non relinquat. Optime ad¬
huc calidis uuln̾ib malagina ł fibuli apponit᷑: qr
si uelor fuerit ad celestẽ mediẽ intñcioresurgendi:
uestigium non pot̾it remanẽ collapsi: qr sub manu
om̃ipotentis medici & cito perit morbꝰ: & ueloci¬
ter sanat᷑ egrotꝰ. Iterum atq iterum rogo atq¬
morib exibe iugit᷑ stude amꝰ: qr q̃ lib&e bona
seruiis dĩ haberẽ contenderit. om̃ia utiq ꝑdit:
iusticiam dĩ non oꝑat᷑. Nolite muicem odio hr̃e:
ꝓpt̃ ilłud quod scͥptum ẽ. Quyodit frm suũ: omi¬

Expanded text:
compunctione celerius ad paenitentiam uel correptionis compunctione celerius ad paenitentiam uel correptionis medicamenta confugiant, quia, qui bonus est, si superbire cricordiam sublevabitur. Tantum est ut se non permittat amplius durissimo jugo premi, nec nimia et periculosa dissimulatione in peccatis perseverando diutius obdurari; sed tam cito confugiat ad pietatem Dei, ut in se peccati vestigium non relinquat. Optime calidis adhuc vulneribus malagma vel fibula apponitur: quia si velox fuvestigium non poterit remanere collapsi, quia sub manu omnipotentis medici, et cito perit morbus, et velociter sanatur aegrotus. Iterum atque iterum rogo et aioribus exhibere iugiter studeatis, quia, quaelibet bona seruus dei habere contenderit, omnia perniciter piustitiam dei non operatur. nolite uos inuicem odio habere propter illud, quod scriptum est: qui odit fratrem suum, homi
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut canis reuersus ad uomitũ suũ: & sus lota in
uolutabro luti. S nec de talib desꝑandũ ẽ fr̃s:
qr potens ẽ ds̃ orationib ur̃is scintillam conpunc¬
tionis ineis accende. & om̃ẽ scłi uoluptatẽ. uelut spi¬
nas & tribulos nequitie. salubri igne consumẽ.
Iuo utiq igne de quo ipse dñs dixit. Ignẽ ueni
mittẽ interram: & quid uolo nisi ut accendatuꝵ.¬
tiam dignetur tribuere: s &̃ ut illos qui negligẽ¬
tes sunt. tanta habeat de fouea suꝑbie subleuare:
& de laqueis ꝑdicionis eruere. Si em̃ uob̃ orantib.
& cum caritate consilium dantib. quicq tepidi
minus pͣmium & de ur̃a salute: &e de illorũ correc¬
tione repensare dignabit᷑. Nam nec illi quiboni sc̃.
se debent quasi de suis meritis extolłe. nec illi qͥne¬
gligentes sunt. de dei miscd̃ia desꝑare: s & illi
c̃ humilitate dĩ dona custodiant. & isti congrandi

Expanded text:
erum: canis reuersus ad uomerum: canis reuersus ad uomvolutabro luti. Sed nec de talibus desperandum est, fratres, quia potens est Deus orationibus vestris scintillam compunctionis accendere, et omnem saeculi voluptatem velut spinas et tribulos nequitiae, salubri igne consumere, illo utique igne de quo Dominus dixit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut accendatuiam bonam dignetur tribuere, sed et ut illi, qui neglegentes sunt, tandem debeant de fouea superbiae se subleuare et de laqueis eruere. si enim uobis orantibus et cum caritate consilium dantibus, quicumque sunaemium dominus et de uestra et de illorum correptione recompensare dignabitur. nam nec illi, qui boni sunt, se debent quasi de suis meritis extollere, nec illi, qui neglegentes sunt, de dei misericordia desperare, sed et illi cum humilitate dei dona custodiant et illi cum grandi
Abbreviated transcription (Latin):
uũnttr & implef millis illa sententia dñi ꝙ dicit᷑.
incip̾iam te euomẽ exore meo. Quid est qͦd dixit:
utinã calidꝰ eẽs aut frigidꝰ : Hoc ẽ dic̾e. Meliꝰ cibi
fuerat. aut inscło remansisse frigioum: aut in mo¬
nastĩo eẽ feruentim. Nc̃ autẽ & q de scło recessisti:
uine scͥptẽ. diligent̃ aitenditẽ: qua dicit᷑. Om̃i
custodia. custodi cor tuum. Sic̃ enĩ gaudendũ est
de monacho quimmonastĩoũ ueniens. mansuetudi¬
nem. obedientiam. & patientiam. uoluerit mitis.
⁊ humił. eribe: ita e contrario lugendũ ẽ de illo qui
aut remansisse infidelit̃. aut. in filicit̃. redisse cog¬
noscitur: & ꝓ humilitate ꝑfert suꝑbiã: ꝓ patien
medicam̃tiͦ. malite effundit uenenũ. Talib conue
illa beati petri: uera re multũ tim̃da sententia.
Melius inquit illis fuerat non cognosce̾ uiã iust¬
cie: quam pꝰ cognitionẽ retcorsũ conu̾ti. Etxt̃m.¬

Expanded text:
uuntur, et impletur in illis sententia domini, qua dicitur: uuntur, et impletur in illis sententia domini, qua dicitur: incipiam te evomere ex ore meo . Quid est quod dixit, Utinam calidus esses aut frigidus? hoc est dicere: Melius tibi fuerat aut in saeculo remansisse frigidum, aut in monasterio esse ferventem. Nunc autem quia et de saeculo recessisti, vinae Scripturae diligenter attendite, qua dicitur: Omni custodia serva cor tuum . Sicut enim gaudendum est de illo qui ad monasterium veniens, mansuetudinem, obedientiam et patientiam voluerit mitis et humilis exhibere: ita et econtrario lugendus est iaut remansisse infideliter aut rediise infeliciter cognoscitur et pro humilitate profert superbiam, pro patientmedicamento malitiae effundit uenenum. talibus conuenit illa beati Petri uera et multum timenda sententia: melius, inquit, illis fuerat non cognoscere uiam iustitiae, quam post cognitionem retrorsum conuerti, et it
Abbreviated transcription (Latin):
debeas ueniam dare. Quod pesꝰ ẽ illqͦtiens qͥ inuo¬
b peccau̾it. aut tarde ail disficilẽ ueniam. damꝰ
qui indm̃ deliq̃rit celemt᷑. inculgemꝰ S̃fiuolu¬
mꝰ tuste ag̃e. illi qui indm̃ peccariit. sine seuerissima
districtione non debennis penitꝰ indulge. ne dũ
illi culpa ꝑ indiscretã pietatẽ remutitur: exem¬
seritis hominib peceata eoꝵ: dimittet & nob pa¬
monastĩalem sustine̾. Et ħ bono &e pro aĩo qͥebet fi¬
eri: ut ꝑ castigationẽ spũalẽ ita corrigat᷑ in ħ scło.
ut ñ ꝑeat infuto: qm̃ om̃e peccatum qͦd inħ mũdo
non corrigitur. infutõ punietur. Sic enĩ de filio. uł
& animam illius de inferno libabis. Et iõ fic̃ fupͣ
suggessi non solum capitalia cͥmina caueamꝰ: s
prauas negligentias cotidie quafi uenena diaboli
fugiamꝰ. Sunt enĩ non nulli qui pꝰ religionis ꝑfefsi¬
onem ꝙ uident᷑ exisse de scło. nimia securitate sol¬

Expanded text:
debeas ueniam dare. quod peius est, aliquotiens, qui in nodebeas ueniam dare. quod peius est, aliquotiens, qui in nobis peccauerit, aut tarde aut difficile ueniam damus, qui in deo deliquerit, celeriter indulgemus. sed si uolumus iuste agere, illi, qui in deo peccauerit, sine s penitus indulgere, ne dum illi per indiscretam pietatem remittitur, exemseritis hominibus peccata eorum, dimittet vobis Pamonasterialem sustinere. et hoc bono et pio animo debet fieri, ut spiritali castigatione ita corrigatur in hoc saeculo, ut non pereat in futuro, quia omne peccatum, quod in hoc mundo non corrigitur, in futuro saeculo punietur. sic enim de filio, de m caedis et animam illius de inferno liberabis. et ideo, sicut supra suggessi, non solum capitalia crimina caueamus, sed etiam paruas neglegentias cotidie quasi uenena diaboli respuamus. sunt enim nonnulli, qui post religionis professionem, quia uidentur exisse de saeculo, nimia securitate sol
Abbreviated transcription (Latin):
quampelagi fluctus euaserit. simportu sentinata
nonsuerit. de minutissimis guitis implet᷑ ⁊ m̾git᷑ :
sic & monachꝰ deuictis ⁊ suꝑatis hꝰ mundi cͥminibꝰ¬
quasi ꝑiculosis fluctib. c̃ ad portũ monastii uen̾it:
si ibi subripientia & minuta & cotidiana peccata.
de aĩe sue sentina exhaurire neglexerit: inpso
portu. nanfragii discrimẽ incurrit. S dic̃ aliqͥs.
Quomͦ potest anina sentinari: Utiq orando.
ieuinando. iugilando: ueram caritatẽ. uerãq hu¬
militatẽ: & uerã obelientiam exhibendo. Atten¬
dite fr̃s queso uos. quomͦ nauis sentinat᷑ asitula :
sic anima ab om̃ib mał or̃one dm̃cã lib̾at᷑: sidi¬
cat. & uerum dicat dimitte nob̃ debnta nr̃an sicut
& nos dimiitimꝰ debittorib nris. Iur enĩom̃ib
inse peccantib clem̃ter indulserit᷑. mnussepecẽs
uestigium in illius aĩa remanebit. Attendite fr̃s¬
canti indulserit. Nonem̃ dixi. qd̃ qui in dm̃pecca¬

Expanded text:
quam pelagi fluctus evaserit, si in portu destinata sentinata quam pelagi fluctus evaserit, si in portu destinata sentinata non fuerit, de minutissimis guttis impletor et mergitur: sic et monachus, devictis et superatis saeculi temquasi periculosis fluctibus, cum ad portum monasterii uenerit, si subrepentia uitia et minuta et cotidiana peccata de animae suae sentina exhaurire neglexerit, in ipso portu naufragii discrimen incurrit. Sed dicit aliquis: quomodo potest anima sentinari? utique orando, ieiunando, uigilando, ueram caritatem et ueram humilitatem et ueram oboedientiam exhibendo. attendite, fratres, quaeso. quomodo nauis sentinatur a situla, sic anima ab operibus malis oratione dominica liberatur, si dicat et uerum dicat: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. qui enim omnibus in se peccantibus clementer indulserit, nullius peccati uestigium in illius anima remanebit. attendite, frcanti indulserit, non dixi, quod, qui in deo pecca
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ ꝑfero: facio ħ non ex aliq̃ p̃sũp¬
tione.s erliera & integra caritate. Et lic&e tã ꝑfecti
deo ꝓpitio sitis. ut ãmonthonie nr̃a minime egeatis:
tñ imꝑante caritate q̃ nescit time̾. &̃ quod optime
tate & ꝑfecta caritate p̃sumimsꝰ: ñ tñ sine u̾ec̃dra:
s c̃ nos necdũ idoneos nouerimꝰ ẽẽ discipłos: ad
opꝰ scm̃ uidemñ excitare magistros. Cũ simꝰ tepidi:
cogim̃ ãmone̾ feruentes. sumsimꝰ peccatores: argu¬
imꝰ iustos. Cum simꝰ imꝑiti: doctos instruimꝰ. Cum
simus inpelago hꝰ mundi miniis fluctib fatigati:
ues. suꝑatis & de uictis fluctib pelagi &̃ inportit
cutissimo laborare: & nͥ gnͣdis cautela fuerit pene
subm̾gi: cum sũma humilitate ⁊ ingentireu̾entia
tis & beatitudinis constituti. paruas negligentias¬
& quasi imiita pectata. q̃ sic inaĩam confluunt. qͦmͦ
ꝑminutissimas nauis rimulas insentinas guite dͤ
haurire iugit̃ sfestinetis. Nun quomͦ nauis postea¬

Expanded text:
sermonem profero; facio hoc non ex aliqua praesumptione, sed ex vera et integra caritate. Et licet tam perfecti Deo propitio sitis, ut admonitione nostra minime egeatis: tamen imperante caritate quae nescit timere, etiam quod optime tate et perfecta caritate praesumimus, non tamen sine uerecundia, cum nos necdum idoneos nouerimus esse discipulos et ad opus sanctum uideamur excitare magistros. cum simus tepidi, cogimur admonere feruentes, cum simus peccatores, arguimus iustos, cum simus imperiti, instruimus doctos, cum simus in pelago huius mundi nimiis fluctibus agitati, ues superatis et deuictis fluctibus pelagi etiam in portu tutissimo laborare et, nisi grandis cautela fuerit, paene submergi, cum summa humilitate et ingenti reuerentia tae beatitudinis constituti, parvas negligentias et minuta peccata, quae sic in animam confluunt quomodo per minutissimas navis rimulas intestinae in sentihaurire jugiter festinetis. Nam quomodo navis, postea
Abbreviated transcription (Latin):
discernenda: s causa. Scriptum ẽ enĩ. Non accipies
ꝑsonim iniudicio. E iter̃. Noninisereb̾is pauꝑi miu¬
dicio. Qui enĩ c̃ sanguinitatis uł anncicie fauore siue mmi¬
miciciarum odio uidiciũ ꝑu̾tunt. sine dubio in xp̃m qͥ÷ in
sentñtia. dũ inĩdunt inqͣlitate ꝑsoner ⁊ exulcerant sepe
iustos: dũ in ꝑbe defendunt iniqͦs. Qui autẽ recte p̃sidere
studet. nec partẽ palpare nouit: nec cobibs aiusticiadidic̃.¬

Expanded text:
eranda, sed causa; scriptum est enim: Non accipias personam in judicio . Et iterum: Non misereberis pauperis in judicio. Qui enim consanguinitatis vel amicitiae favore, sive inimicitiarum odio, judicium pervertunt, sine dubio in Christum, qusententiae, dum intendunt in qualitatem personae, et exulcerant saepe justos, dum improbe defendunt iniquos; qui autem recte praesidere studet, nec partem palpare novit, nec cohibere a justitia didic
Abbreviated transcription (Latin):
endis actib nr̃is. Et sic̃ inestimabilẽ ꝑauitim¬
ꝓbis penam: ita in estitiabilẽ iustis collaturꝰ est
gł.im. Figo supplicioꝵ acerbitatẽ. e contrario
ligimuis. qr qui nouit remunerari merita: nouit¬
⁊ piinire delicta. Salubrima gͦ ẽ ac multũ neces¬
saria futuri iudicii recordatio: & p̃teritoꝵ cõme¬
moratio: uł deploratio delictoꝵ. Quod siquis est
quisibi de preteritis illese uite meritis blandiat᷑.
incerti ⁊ quã lubrici sunt exitꝰ uite: de qua dicit᷑.
firruro inuenioe. se habere quod timeat. Nemo g̾
de peteris securus sit. tanti lagi obiectist̃ ante
peciesanime nr̃e. tam in numeri hostes obseriãt
custodidit iter nr̃m. tante foriee. ⁊ tanta prup¬
cai. tarte rerum difficultates interiacent ⁊ finẽ ñm.¬

Expanded text:
endis actibus nostris; et sicut inaestimabilem paravit imendis actibus nostris; et sicut inaestimabilem paravit improbis poenam, ita inenarrabilem justis collaturus est gloriam. Ergo suppliciorum acerbitatem econtrario ligamus. Quia qui novit remunerare merita, novit punire delicta. Saluberrima ergo est, ac multum necessaria est, futuri judicii recordatio et praeteritorum commemoratio, vel deploratio delictorum. Quod si quis equi sibi de praeteritis illaesae vitae meritis blandiatur, et adincerti et quam lubrici sint exitus vitae, de qua dicitur: futuro inveniet habere quod timeat. Nemo ergo de praeteritis securus sit. Tanti laquei objecti sunt ante pedes animae nostrae, tam innumeri hostes observant et custodiunt iter nostrum, tantae foveae et tanta praerupta, tantae rerum difficultates interjacent inter n
Abbreviated transcription (Latin):
contricionib cordis. ad sanandos ipsi cordis clolo¬
res. soti incõbendũ ÷ sp̃c conpunctione: ut uetus¬
ca mala tamquam sagitie quedam de consci¬
entie uiscerib euellmt᷑. Non sufi cit sũmis iabus
dice peccaui: paite remite. Et̃ saul dicebut peccoa¬
iii. s non obtinuit illam ueniam. quã dauid una
penitacie uoce ꝓmeruit. Et ħ quare. Qiia con¬
fessionẽ illam nuda magis uerba. quã ueri gemi¬
tus ex primebant. ꝙr non cõpensabat᷑ c̃ magnitu¬
dine criminis. lenta humiliatio supplicantis. Nlon
leui agendũ est contritiones ut debita illa recdi¬
mant᷑. guib mors et̃na debetar : nec tnͣsitoria opꝰ
est satisfactione ꝓ mat̾ illis: ꝓpter q̃ paratꝰ ẽ ignis
eternus. Si uolumꝰ intellige quã graues apud se¬
faciat uidex łr̃ hominũ culꝑas: respiciamꝰ. id
pen.is. Quantum enĩ nc̃ patiens ẽ ds̃ nr̃ inisustinẽ¬
dis delicas suis nr̃is: tm̃ scuerus erit. indiscuti¬

Expanded text:
dolore cordis ad sanandos ipsius cordis dolodolore cordis ad sanandos ipsius cordis dolores. Tota incumbendum est spiritus contritione, ut vetusta mala tamquam sagittae quaedam de conscientia debellentur. Non sufficit summis labiis dicere: Peccavi, parce, remitte. Et Saul dicebat, peccavi : sed non obtinuit illam veniam quam David una poenitentiae voce promeruit. Et hoc quare? Quia confessionem illam nuda magis verba quam veri gemitus exprimebant. Quia non compensabat magnitudinem criminis laeta humiliatio supplicantis. Non levi agendum est contritione, ut debita illa redimantur quibus mors aeterna debetur; nec transitoria opus est satisfactione pro malis illis propter quae paratus est ignis aeternus. Si volumus intelligere quam grafaciat judex noster hominum culpas, respiciamus ad poenas. Quantum enim nunc patiens est Deus noster in sustinendis delictis nostris, tantum severus erit in discuti
Abbreviated transcription (Latin):
dũ satis fecerit ꝓminimeris delictis suis. nefor¬
te magis adueteres iniquitates noua suꝑ posut¬
rit uuluꝰ. ne suꝑ uniquas conscientie maculis
one deliquerit.. Iliquanti suffice nobputimus.
imitauimꝰ: quod hic aliquanti tẽporis durimꝰ:
spem om̃ẽm in annoꝵ numoro collocantes. ae sic
ꝑnciosa nos met ipsos ꝑsuasione fallentes. pu
Et qua illa nos obliti sumꝰ: crediimꝰ qd de memo¬
ria diume seueritatis elapsasint. S nonita ẽ.
Om̃a apud illum collecti: oĩa apud illũ reposita.
7 simata sunt.. Iuidiamꝰ quod ille dict. qͥ cum
ipso diabolo marni. id inanũ singłari certamine
dimicabas: Bentꝰ iob Siguastiquasi insaculo pec¬
cati mea. Et itm̃ ineptatico ipse dñs ant ñ ne h
collecta sunt apud me ⁊ signata inthesauris meis:
Nom putemꝰ tam facde remiti posse iiusta semel
cimina. & ꝓfundo iuidnie maĩe ipsius i pressauis¬
cerib nubis opꝰ ẽ fletib. multis gemiti. multis

Expanded text:
dum satisfecerit pro innumeris debitis suis; ne fordum satisfecerit pro innumeris debitis suis; ne forte magis ad veteres iniquitates nova superposuerit vulnera; ne super antiquas conscientiae maculas one delinqueret. Aliquanti sufficere nobis putamus, mutavimus, quod hic aliquantulum temporis viximus, spem omnem in annorum numero collocantes. Ac sic perniciosa nosmetipsos persuasione fallentes, putet quia illa nos obliti sumus, credimus quod de memoria divinae severitatis elapsa sint. Sed non ita est. Omnia apud illum collecta, omnia apud illum reposita atque signata sunt. Audiamus quid dicit ille qui cum ipso diabolo manu ad manum singulari certamine dimicabat, beatus Job: Signasti quasi in sacculo peccata mea ; et iterum ipse Dominus ait: Nonne haec collecta sunt, et signata in thesauris meis ? Non putemus tam facile remitti posse inusta semel crimina, et profundo vulnere in animae ipsius impressa visceribus. Multo opus est fletu, multo gemitu, multo
Abbreviated transcription (Latin):
giens circuit: querens quem deuorae. Beati.
quos hic leo inquirendos iudicat. ⁊ sequendos:
utiq uirtutum uestigiis nodore meritoꝵ. Nonenĩ
ab illo inquirunt᷑ nisi boni : qr se ultro eicdẽ inge¬
runt mali. Post illos uiolent̾ currit. Istos autẽ
negligent̃ transcurrit. Beati gͥ quos hic leo in¬
uidia cogitur quererẽ: & malitia non ꝑmititur.
inuenire. Cerribilit̾ quidem sonat in aurib nr̃is.
dum audimꝰ canquam leo rugiens. S qr diccũ
est. Aesce illuis electe sunt. quod q̃rit. electionis ::
Quod rugit desꝑationis. ẽ. Sicut alio locolegimꝰ.
Dentib suis frendo &e tabesc&. Ita ħ loquit᷑ ser¬
mo diummꝰ: ut terrori conuncta sit. consolatio.
Eruentiquidem est. qͦd frendae : s uictiẽ quod ta¬
bescit. & inter ħ. q̃nta sint illa q̃ adeo preꝑata
sunt homini : &̃ liuor ꝓdit inimic. Nec itaq
tĩm̃s cogitant̾es. in ħ agone desudantes: głiosi

Expanded text:
giens circuit quaerens, quem deuoret. beati, giens circuit quaerens, quem deuoret. beati, quos hic leo inquirendos iudicat et sequendos utique uirtutum uestigiis et odore meritorum. non enim ab illo inquiruntur nisi boni, quia se ultro ingerunt mali. post illos uiolenter currit, hos etiam neglegenter incurrit. beati igitur, quos hic leo inuidia cogitur quaerere et malitia non permittitur inuenire. terribiliter quidem sonat in auribus nostris, dum audiuimus: tamquam leo rugiens. sed quia dictum est: escae eius electae sunt, quod quaerit, electionis est, quod rugit, desperationis est, sicut in alio loco legimus: dentibus suis frendet et tabescet. ita haec loquitur sermo diuinus, ut terrori coniuncta sit consolatio. cruenti quidem est, quod frendet, sed uicti, quod tabescet. et inter haec quanta sint illa, quae a deo praeparata sunt homini, liuor prodit inimici. Haec itaque, carissimi, cogitantes et in hoc agone desudantes gloriosi
Abbreviated transcription (Latin):
mala ꝓpria nonsufficiunt. ille sic. agat. ut uidio
um &̃ aliene ꝑdicionis non incurrat. Certi simꝰ
nos effici. quã fuimꝰ dum inscło uiueremꝰ: ita
ut fiant nr̃i extreia peiora priorib. Et quidẽ
& negligentiis. mili tantes fuimꝰ inquib nc̃ eru¬
bescimus: tẽ nob ad u̾sariꝰ non obstabat immo
&ẽ consentiabat. Qui circa miserabilẽ ac ꝑditam us¬
tam nr̃am non inueniebat in quo exercet inuidiã
bellum contra militẽ suum: Quis uelit inpug¬
nare sub iectum suum: S suꝑͣ om̃em infelicitatẽ
erat uita illius: cui noce non dedignabat᷑ inimicꝰ
At uꝰ nc̃ pꝰ qͣm uoluptatib illius reñciauinꝰ:
uidit cultores suos ad auctoris sui pͥstini redisse
famulatũ. uid& in nob̃ quodã m idola sua indei
templa mutari: frendens. & tanquã leo rugiẽs.
omnes nocendi aditꝰ ꝑuigil insidiator exquirit.
De quo leone: petrus apłs ꝓtestat᷑ dicens. Uligila¬

Expanded text:
mala propria non suffmala propria non suffetiam alienae perditionis non incurrat. Certi sumus, nos effici, quam fuimus, dum in saeculo viveremus: ita ut fiant extrema nostra pejora prioribus . Et quidem, et negotiis eramus militantes, in quibus nunc erubescimus, tunc nobis aduersarius non obstabat, immo etiam consentiebat, quia circa miserabilem ac perditam uitam nostram non inueniebat, in quo exerceret inuidiam bellum contra militem suum et quis uelit impugnare subiectum suum? sed super omnem infelicitatem erat uita illius, cui nocere dedignabatur inimicus. At uero nunc, postquam uoluptatibus illius renuntiauimus, uidit cultorfamulatum; videt in nobis quodammodo idola sua in Dei templa mutari, frendens et tanquam leo rugiens, omnes nocendi aditus pervigil insidiator explorat. De quo leone apostolus protestatur. Vigila
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qͣnͣdo peccandi subrepit delectatio: statĩ fut᷑i
iuidicii diem abscondit obliuio. E contrario aut̃
quanto quisq sollicitior. circase fuerit tanto plꝰ
metuit. sic̃ scͥptura ait. Sapiens timendo. decli¬
ita de fut᷑is pericłis ꝑuigih sollicitudine con cremiseit.
llui de p̃teritis antuis est. ⁊ sec̃ cogitat ac reuoluit.
uerat. Benedicta a domino aiima illa: curꝰ t nami¬
litas. alterius confundit suꝑbiam. Cũius patien
tia. extinguit ꝓximi iracumdiam. Cuiꝰ obedien
ci.i. alterius pigritiam tacite increpat. Cuiꝰ feruor.
mertiam alieni teporis ex suscitat. Quiprimi sui
ille. qui frẽm paululũ ab aliqͦ contristatũñtam
solatio suo manu porrecta non subleuatt. s ⁊ si ci¬
cubeͥntẽ. ⁊ sicut parietem inclinatũ. malo eloquioꝵ
inpulsu adiuuat ad ruinã: ⁊ salubeit̃ ꝓdiscipli¬
ne ratiõẽ correptim. ꝑ sinistra consilia sic deicit
ut allidat. sic armat. ut ꝑimat. Itaq fr̃s cui

Expanded text:
epit peccandi delectatio, statim futuri judicii diem abscondit oblivio. Econtrario autem quanto quisque sollicitior circa se fuerit, tanto plus metuit, sicut ait Scriptura: Sapiens timendo decliita de futuris periculis pervigili sollicitudine contremiscit. Qui de praeteritis anxius est, et secum cogitat acuerat. Benedicta a deo illa anima est, cuius humilitas alterius confundit superbiam, cuius patientia proximi exstinguit iracundiam, cuius oboedientia pigritiam alterius tacite increpat, cuius feruor inertiam alieni teporis exsuscitat, qui proximi illi, qui fratrem paululum ab aliquo contristatum non tamen solacio suo porrecta manu non subleuat, sed titubantem sicut parietem inclinatum maleloquiorum impulsu adiuuat ad ruinam et salubriter pro disciplinae ratione correctum per sinistra consilia sic incitat, ut allidat, sic armat, ut perimat. Itaque, fratres, cui
Abbreviated transcription (Latin):
Ui recte utit᷑ regni potestate. ita p̃stare se om̃ib deba:
ut qͣnto magis honoris celsitudine daret. tanto se¬
met ipsum mente humliet: p̃ponens fibi exemplũ
humilitatis dauid̃. quide suis meritis nontumuit: s humi
lit̃ sese deiciens dix̃. Uilis incedam: ꝯ uił apparebo ante dm̃
quielegit me. Quirecte uit᷑ regni potestate: formã iusticie
factis magis quã u̾bis ĩmtruit᷑. Iste mala ꝓsꝑitate erigit᷑:
nulla adu̾sitate turbat᷑.: Non innitit᷑ ꝓprus inrib: nec a do¬
mino recedit cor erꝰ. Regni fastidiũ humili psidet animo.¬
ñ eum delectat unquitas. ñ miflãmat cupiditas : sine
deftͣudatiõe alicuiꝰ. et pauꝑe diuitẽ fac̃ : & quod iusta po¬
testate ã popłis extorq̃re potãt. sepe misericordi clem̃tia
donat. Dedit d̃s pͥcipibꝰ p̃sulatũ ꝑ regimine popłorũ:¬
ce illis eos p̃ esse uoluit: c̃ quib una÷ eis nascendi mo¬
riendiq c̃ditio. Prodesse gͦ deboe ppłis pͥncipatꝰ noce : nec

Expanded text:
ui recte utitur regni potestate, ita se praestare omnibus debet, ut quanto magis honoris celsitudine claret, tanto semetipsum mente humiliet, proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis mliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilior apparebo ante Deum, qui elegit me . 2. Qui recte utitur regni potestate formam justitiae factis magis quam verbis instituit. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla 341 adversitate turbatur; non innititur propriis viribus, nec a Domino recedit cor ejus; regni fastigio humili praesidet animo; non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas; sine defraudatione alicujus ex paupere divitem facit; et quod justa potestate a populis extorquere poterat, saepe misericordi clementia donat. 3. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum, illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus, non noc
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩẽs apoͣstate angłi excipiunt morientes. ut eis sĩt
ipsi tortores in penis: qui fuerunt suasores inuitus.
morte. qͦs miseros infernꝰ ex luc inta recipit: ñ qͦs
celestis aula letificandos meludit. hic ÷ xp̃iane

Expanded text:
homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificans includit. JOSEPHUS. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
entis uiti minidat᷑ Curꝰ enĩ talis crudeł exitꝰ cernit᷑
ñsolum qui uiderit refugit. s etiam alios ab imi¬
tanone illiꝰ qnͣta ualuerit exhortacior̃ cõpescit. In
eritu uite aĩe electoꝵ mimo t̾rent᷑ metu: incerte
utrũ ad p̃mium. an adsupliciũ tñseant. Nuidã aut̃
electi infine suo p̃gant᷑ aleub quibꝰdã peccatis:
quid. amuͦ inipso suo fine hilarescunt: et̃noꝵ con¬
teplatione bonorum. Quamuis enĩ qͥsq inhac uita
sit iustꝰ tñ dũ e corpore isto egredit᷑. ꝑ tinescit ne
dignꝰ supplicio sit. Nullus ẽnĩ ħ̃o absq peccato: nec
quisquam potest de dĩ securꝰ eẽ uidicio: c̃etiã
de otiosis u̾bis reddenda sit ratio. finem iustoꝵ opti¬
mũ uocatio tnͣquilla conmendat: ut exeo intelli¬
gantur scõꝵ hr̃e consortiũ. angelorum: ex qͦ abhoc
corpore sine uexatione dura tollunt᷑. Prauos autẽ

Expanded text:
entis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, entis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incerti, utrum ad praemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a levibus quibusdam peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt aeternorum contemplatione bonorum. 9. Quamvis enim quis in hac vita sit justus, tamen dum ex corpore isto egreditur, pertimescit ne dignus suquisquam potest de Dei esse securus judicio, cum et de otiosis verbis reddenda sit ratio. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo intelligantur sanctorum habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem
Abbreviated transcription (Latin):
tia in certa ẽ: istdum mori qͥsq non existunat tolli¬
tur. Unde unꝰ qͥsq festinet. ne ininiquitatib suis ra¬
piatut: simulq fimat᷑ uita ẽ culꝑa. Nam incentor di¬
abolus cos qͦs iuiuentes accendit aaricta: subito
morientes ꝑ traħe nitit᷑ ad tormenta. Sepe diuites
inhac fallaci uita dum de potentie gła. uł rerum
ibundantia gestiunt. repente hora qua nescunt in¬
ꝓuiso eritu rapiunt᷑: atq ab soebente ꝓfundo cruei¬
and etĩus gtñis gehenne incendus de putant᷑. De quibꝰ
bene ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Ducunt iubonis dies suos: ⁊ in
puncto. ad inferna descencdunt. Iniquus moriens qͥ
imitatioẽ sui multos ad culpam teaxerat delectatiõe
peccati: multos a culpa reuocat terrore torm̃ti. Quod
etim ps aliista testat᷑ dicens. Letabit᷑ iustꝰ c̃iuid̃it iĩ
dicram iuꝑioꝵ: manꝰ suas lauabit in sanguine
peccitoꝵ. In pecatorum enĩ inorientiũ sanguimne sti
lauant mnaiiꝰ: qr dum eorũ pena conspicit᷑ conspici¬

Expanded text:
tia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis dper Prophetam dicitur: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabitur justus, cum viderit dictam impiorum, manus suasum sanguine justi lavant manus, quia dum eorum poena conspicitur, conspici
Abbreviated transcription (Latin):
riełm euasise se credit: cum mnuttimi pontisse mio
si paululũ titubauit. cisum quẽ inmedio fpatioti¬
mebat incurrerit: Sic ⁊nos ⁊̃ sunagnanirs ute
isti prospe uiideatur fuisse trans acta non idõ fidii¬
pot p̃sumamꝰ: cum ad huc ꝑicłm pars extrenia nui¬
netur. Quis in acie positꝰ. ante finem certaminis.
Eͦ securum debe eẽ uidicax: ante q̃ ad finc̃ telici
puteius suffice. quod inter seruos dĩ uł habita

Expanded text:
m evasisse se credat, cum in ultimi pontis spatio, si paululum titubaverit casum quem in medio spatio timebat incurrit? Sic nos etiamsi magna pars vitae istius prospere videatur fuisse transacta, non ideo fiduciam praesumamus, cum adhuc periculum pars extrema minetur. Quis in acie positus, ante finem certaminis, ergo securum debere esse se judicet, antequam ad finem felici temus
Abbreviated transcription (Latin):
uite erũnis libari se cupiant. eito uolentes
extre. de corpore: dĩ cñ dispositione plerũq
diu in hacͤuita uersant᷑: ut ꝑ longum to lantie ex ꝑi¬
mentum. solidiꝰ eorum patientia roboret᷑. ¶ulti uitam
gustia ctinge solet: Sieq contrario affectu. & uiuen¬
di habent tectium: & moriendi metũ. Sollicite de¬
bet unꝰ quisq uiu̾e. & semꝑ t̾minũ uite sue c̃sidare:

Expanded text:
itae aerumnis liberari se cupiant, cito volentes exire de corpore, Dei tamen dispositione plerumque diu in hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odgustia contingere solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusquisque vivere et semper terminum vitae suae considerare,
Abbreviated transcription (Latin):
in meliꝰ ꝓficit᷑. Unꝰ qͥsq ad tẽptationẽ animũ p̃parare de¬
bet. Oinus enĩ dum ꝑ̃atur cep̃tatio gͣuat: dure autẽ
p̃mit. si ñ sꝑata ad uen̾it. Sapientis ÷. ẽtra oĩa adii̾sa
ante meditari: nec inuenire casus debet. quẽ ñ c̃fli a
exꝰ p̃ueniant. . lxiii. dͤ amatorib mundi.
Undi amatores ñ solũ exeo reisunt. qͦd infima ꝑ
uiꝰ torquet᷑ ĩpius. mũdi ex aggerando cõmoda: quã
tustꝰ tollerando ad uersa. Quicm̃ bona mundidiligit:
uelit. nolit. timoris & doloris pene succunbit. Quiꝰpł
quã oportet ires tñsitorus diligunt. maiorẽ sibi inge¬
runt doloremrei ablate: ꝗͣ amorem parturiebant pos¬
sesse. Cum gͣui enĩdolore amittunt᷑.: q̃ c̃ m agno amore
habent᷑. Omꝰ autem carendo doleoiꝰ: q̃ minꝰ posidendo
adinsa que diligunt: q̃ etiam nec in ħ scło sine contrici

Expanded text:
melius proficitur. 8. Unusquisque ad tentationem animum praeparare debet . Minus enim dum speratur tentatio, gravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. 9. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec inveniri casus debet, quem non consilia ejus praeveniant. CAPUT LIX. De amatoribus mundi. 1. Mundi amatores non solum ex eo rei sunt quod infima pro vius torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit, timoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias diligunt, majorem sibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cum magno amore habentur. Minus autem carendo dolemus quae minus possidendo adversa quae dili
Abbreviated transcription (Latin):
lis onũ insidus obsidetur. Cantos nos scopulos tan¬
coscu fiuietꝰ tnsire necesse ẽ. ce ignoro qͥs eueniat añ¬
Qͥ ancram obtato inilittore collocemus. E⁊ puta¬
m nos de p̃teritis debere cẽ securos. & sine cotici¬
ana cura sine cotidiano timore &e tremore cliem
alicuius ꝓfunda ꝑartissinis pontis angustias. etiã

Expanded text:
sa est  obsidetur , tantos nos scopulos, tantosque fluctus transire necesse est, ut ignoremus quid eveniat antequam anchoram optato in littore collocemus. Et putamus nos de praeteritis debere esse securos, et sine quotidiana cura, sine quotidiano timore et tremore diem alicuju
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. sclariũ: bene ꝑ testimonium ꝓpħe dicit᷑. factꝰ ẽ
ruunt᷑ cecitate scłaris amoris : ut ñ qͣ. resipiscant ad
dm̃ amorẽ retorq̃re m̃tis. Multis mortuus ÷ mũdꝰ. ip¬
si tñ incissim mũqdo mortit nonsunt. Bona enĩ scłi dili
diutrꝰ inmorant᷑. Egestas ÷ reꝑboꝵ. quod habundant
diuitiis. ⁊ uirtutib uacuant᷑. seq eẽ in opes nesciunt.
Quod ey ꝓbratur ꝑ acopalypsim ioħis: qui oc̃ hꝰ mundi
amatores sic ait. Bicis quod diues sum & locuplex ⁊ nul¬
lius egeo: ꝯ nescis qr tues miser. ⁊ miserabilis. ⁊ pauꝑ.¬

Expanded text:
tunt, bene per testimonium prophetae dicitur: Factus est ruuntur caecitate saecularis amoris, ut nunquam resipiscant ad Deum amorem retorquere mentis. 5. Multis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi didiutius remorantur. Egestas est reproborum, quod abundant divitiis, et virtutibus vacuantur, seque esse inopes nesciunt. Quod probatur per Apocalypsim Joannis, qui contra hujus mundi amatores sic ait: Dicis quod dives sum, et locuples, et nullius egeo; et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pau
Abbreviated transcription (Latin):
nec alta minis de celestibꝰ. nec trena conuenit p̃dicare: s
medioct᷑. ut iniga eoꝵ moresq desiderant edoceri. Coruus
dum suos pullos uiderit albi coloris. nullis eos cibis alit:
s tantũdẽ attendit. ionec patno colore ingrescant: sic
illos freqͣnti cibo reficit. Ita ⁊eccłie doctor strenuus. nisi
eos qs docet uiderit adsuam similitudinẽ penitentie cõ¬
fssione nigresce.mitore scł ari deposito. lam̃taciõis habi¬
tum de ꝑeccati recordatiõe induere: ut pote adhut exte¬
riorib. h: carnalib. ñ aꝑit incelligentie sp̃alis ꝓfundiora
mysteria : nedũ auditaĩ capiunt. pͥ incipiant õtẽpne ꝗͣ
uenerari mandata celestia. Alit̃ ÷ agendũ erga eos qui nr̃oc̃
mittunt᷑ regimini si offendunt: atq alit̾ con his qui nobis
cõmisi nonst̃. Quisiiustist̃: uenerandist̃. Si uͦ delinquunt.
ꝓ sola caritate ut locꝰ ÷ corripiend i ͨ ͤ non tñ cõseu̾ntate. sic̃¬

Expanded text:
nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. Aliter est agendum circa eos qui nostro committuntur regimini, si sed offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola c
Abbreviated transcription (Latin):
hostes tuos carnib suis : & quasi a musto sanguine sus
imnebri aͥnͣt᷑. habet aliquẽ usũ &e maloꝵ iniqͥtas: qͣdeletõ
& idregna celoꝵ requirenda. molestia temporali impellunt.
ꝓbat᷑ ħ exemplis istahelitice plebis q̃ tt̃duriꝰ agebat᷑ inegyp¬
to: qñ oportebat eam ꝑ moysẽ ad terrã reꝓiissionis uocari:
&e ex malis qułm egypto patiebant᷑ discedẽ. ⁊ ad ꝑmissã patͥam
festinare. Iniqui dum constantiã iustim ꝑsecitti onib suis aspi¬
ciunt. m̃tis consusioẽ tabesct̃. ⁊dũ adu̾sa ostentent. nec uicũt.
tandẽ de sue ꝑfitatis insmia c̃fundunt᷑. Sculti: cc̃ bonos stu¬

Expanded text:
suis, et quasi mixto sanguine suo inebriabuntur. Habet aliquem usum, et malorum iniquitas, quod dilectos et ad regna coelorum requirenda molestia temporali impellunt. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis, quae tunc durius agebatur in Aegypto , quando oportebat eam per Moysen ad terram repromissionis vocari, et ex malis quae in Aegypto patiebatur discedere, et ad promissam patriam festinare. 11. Iniqui, dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis confusione tabescunt. Et dum adversa ostentant, 352 nec vincunt, tandem de suae perversitatis insania c
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑam dare: głiose panꝑcatis sufficientiam cũ
cimore dñi posside: De qua loquit᷑ sapientia di¬
cens. Melior est exigua portio cumitimore domini:
quam thesauri dñi magni sine timore. Incelli¬
gamus itaq qͣntum nob dñs piauocatiõe contu¬
lit: numemꝰ si possumus ex quo tempore inmonas
de qnͣtis fraudib. de quantis ad ulteriis. rapinis.
amus. Si nc̃ in scło eẽmus. qͥd aliud ageremꝰ quã
con uolu̾emut in mal nr̃is. ⁊ inimas nr̃as cotidia¬
nerib. ita ut nec sentire possemꝰ: Hab& ħ infelix
consuetudo peccandi. ut quanto amplrꝰ qͥsq pec¬
cauerit. tanto minus peccata ipsa intelligat.
& canto cum plꝰ peccare delectet: ⁊eueniat illud¬
ci quod ꝓpħa peccatorib clamat. Non ẽ ds̃ incons.

Expanded text:
am dare, gloriosae paupertatis sufficientiam cum timore Domini possidere? de qua loquitur Sapientia: Melior est exigua portio cum timore Domini, quam thesauri magni sine timore. Intelligamus itaque quantum nobis Dominus pia vocatione contulerit, numeremus, si possumus, ex illo tempore ex quo de quantis fraudibus, de quantis adulteriis, rapinis, amus. Si nunc in saeculo essemus, quid aliud ageremus quam convolveremur in malis nostris, et animas nostras quotidianeribus, ita ut nec sentire possemus. Habet enim hoc infelix consuetudo peccandi, ut quanto amplius unusquisque peccaverit, tanto minus peccata ipsa intelligat; et tanto eam plus peccare delectet, et veniat illud quod propheta peccatoribus clamat: Non es
Abbreviated transcription (Latin):
falsũ testimontũ łdic̃ ł dicenti credit. Clam nõ solũ ille
reus ÷. qui falsũ de alio ꝓfert: s & is quicito aurẽ cͥrs¬
nib p̾bet. Qui metu potestatis ueritatẽ occultat: es dẽ
ueritatis iraciliã sibi celitꝰ ꝓuocat: qi plus ꝑtimescit ho¬
minẽ. ꝗͣ diuinã trepidat indignatiõe. Beatꝰ curꝰ testimonio
ꝑimit᷑. seq enĩ decet rp̃iañ morti obnoriũ ꝓde: & ad effũdẽ¬
dum sanguinẽ infeliciũ. uocem testificõnis p̃b̾e. Sermo
enĩ iusti hõĩs: tantũ ad ministiũ debet ẽẽ salutis. Ira em̃
indignatiõis. ⁊ tribulõniss. & inmissiones ꝑ anglos malos.¬

Expanded text:
lsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Nam non solum ille reus est, qui falsum de alio profert, sed et is qui cito aurem criminibus praebet. 7. Qui metu potestatis veritatem occultat, ejusdem veritatis iracundiam sibi coelitus provocat, quia plus pertimescit hominem quam divinam trepidat indignationem. Beatus cujus testimonio perimitur. Neque enim decet Christianum morti obnoxium prodere, et ad effundendum sanguinem infelicium vocem testificationis praebere. Sermo enim justi hominis tantum ad ministerium debet esse salutis; ira enim indignationis et tribulationis, et immissiones per angelos malos.
Abbreviated transcription (Latin):
sionũ. Si exteriora nr̃a sereuitas ceneat. ⁊ inte¬
riora tempestas: Non ĩo ad istum monasterii loc̃
b abundantes. somni quiete fruerem̃. Non utiq¬
ad requiem nec ad securitatẽ. s adpugnã huc uẽ¬
nimus: ad agonem ꝓcessimꝰ. ad exercercendũ cũ
uitiis bella ꝓperauimꝰ. ut lingue gladiũ retun¬
damus: ut non solum inuicem non inferamꝰ
in urias. s nec sentiamꝰ illatas. Pecusariꝰ autẽ
istus ad ꝓfessionem nr̃am ꝑtonet: nichil in hac
uita consolationis. nichil quietis requirere.¬

Expanded text:
sionum, si exteriora nostra serenitas teneat, et interiora tempestas? Non ideo ad solitariam bus abundantes omni quiete frueremur. Non utiqad requiem, non ad securitatem, sed ad pugnam huc convenimus, ad agonem processimus, ad exercenda cum vitiis bella properavimus: ut linguae gladios retundamus, non solum invicem non inferamus injurias, sed nec sentiamus illatas. Peculiarius autem istud ad professionem nostram pertinet, nihil in hac vita consolationis require
Abbreviated transcription (Latin):
Cutꝰ pecc̃m qͥsq sequit᷑: necesse ÷ ut eiꝰ penam sequatur.
Neq enĩ erit imꝑar infupplicio: cui inerrore qͥsq par ÷
ustum ẽ pͥncipem legib obtẽꝑare suis. Tc̃ enĩ ura sua
ab oĩb custodicnda existimet: qͣnͣdo ⁊ ipse illis reu̾en¬
tiam prebae. Pricipes legib suis teneri: nec inse pos¬
se dĩare ura. q̃ insubiectis constituunt. Iusta ẽ enĩ uocis
eoꝵ auctoritas: si quod popłis ꝓhibent. sibi lic̾e ñ patiã¬
Etur. Sub religionis disciplina scłi potestates subiecte ft̃.
&x qͣmuis culmine regnifint p̃diti. uincło tñ fidĩ tenent᷑
astricti : ut fidẽ xp̃i suis legib p̃dicent: ⁊ ipsam fidĩ p̃di¬
cationẽ in morib bonis conseruent. liii. d̃ disciplina pͥn¬

Expanded text:
Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim erit impar supplicio, cujus errore quisque par est ustum est principem legibus obtemperare suis. Tunc enim jura sua ab omnibus custodienda existimet, quando et ipse illis reverentiam praebet. Principes legibus teneri suis, nec in se posse damnare jura quae in subjectis constituunt. Justa est enim vocis eorum auctoritas, si quod populis prohibent, sibi non licere patiantur. Sub religionis disciplina saeculi potestates subjectae sunt. Et quamvis culmine regni sint praediti, vinculo tamen fidei tenentur astricti, ut fidem Christi suis legibus praedicent, et ipsam fidei praedicationem moribus bonis conservent. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
quunt inmane: ħ ÷ de p̃sentis inite tantũ cõmodis cogrãt.
non de futͣis. Uita enĩ ista uesꝑum: futã uͦ mane accipit᷑¬
& bene ait. quasi lupi: qr lupoꝵ more cuncta diripiunt:
non discutiunt catsas s asserunt: sicq contͣbant
iudicii ordinẽ : dum non suo contẽpti offico aliena
p̃sumunt. Quidã dũ indicare mcipiunt nascunt᷑: ipsamq
iudicii sententiam in insaniã uertunt. De quib recte ꝑ ꝑ
pħã dicit᷑. Qui conu̾tunt infutrorẽ itidiciũ. Qui enĩ iraiꝰ ui¬
dicat: infurorẽ indiciũ mutat: ⁊ ante ꝑfert sententiã ꝗͣ ag¬
noscat. furor iniudiee. inuestigationẽ ueri non ualet attĩ¬
g̾e: qr mens eiꝰ turbata furore. ab scrutatiõe alienat᷑ iꝰticis
gine furoris non uͥqalet. Qui autem repulso furore dis cutit:
faciliꝰ ad c̃tuendam ueritatẽ meniis serenitate consurgit:
isine ulla ꝑturbatione ad eqͥtatis intelligentiã ꝑuenit.

Expanded text:
quunt in mane, hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, quunt in mane, hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum futura vero mane accipitur. Et bene ait quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiunt, non discutiunt causas, sed asserunt, sicque conturbant judicii ordinem, dum suo non contenti officio, aliena praesumunt, quidam dum judicare incipiunt irascuntur, ipsamque judicii sententiam in insaniam vertunt, de quibus recte per prophetam dicitur, qui convertunt in furorem judicium. Qui iratus judicat, in furorem judicium mutat, et ante profert sententiam quam agnoscat. Furor in judice, investigationem veri non valet attin mens ejus turbata furore ab scrutatione alienatur justitigine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit, et sine ulla perturbatione ad aequitatis intellige