comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rint hẽ incordis sui secreto ueracites
amare. In eiꝰ quippe ore. scͥptura sacͣ
dulcis est. cuiꝰ uite tus cera manda¬
tis illiꝰ replent: qͣm ei status est ad
loquendum. cui int̾ius imp̃ssa fu̾t
ad uiuendum. Nam sermo d̾i dul¬
cedinem non habet: quem uita reꝑ¬
ba intra conscientiam remordet. Un¬
de necesse est. ut qͥu̾bum di loquitur
pꝰ studeat scire qualit̾ uiuat: ut pꝰ
ex uita colligat. que &e qualit̾ dicat. ad
p̃dicandum nanq plus conscientia
scĩ amoris edificat. quam exercitatioser¬
monis: qͣm amando celestia intra se¬
metipsum p̃dicator legit. quomͣ ꝑsua¬
deat ut despici debeant terrena. Qt
enim uitam suam int̾ius pensat. ⁊ ex
emplo suo foris ammonendo alios edi¬
ficat: quasi in corde lingue calamũ
tingit. in eo quod manu ũb ꝓximis
ext̾ius scribit. Inde admirabilis p̃di¬
cator. cum multa discipłis exhortan¬
do dix̃: qr nullam intͣ semetipsum
de conscientia contrarletatem ꝑtu¬

Expanded text:
rint hunc in cordis sui secreto veraciter rint hunc in cordis sui secreto veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quoniam ei suavis est ad loquendum cui interius impressa fuerit ad vivendum. Nam sermo Dei dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur, prius studeat scire qualiter vivat, ut post ex vita colligat quae et qualiter dicat. Ad praedicandum namque plus conscientia sancti amoris aedificat quam exercitatio sermonis, quoniam amando coelestia intra semetipsum praedicator legit quomodo persuadeat ut despici debeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, eemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Unde admirabilis praedicator cum multa discipulis exhortando dixit, quia nullam intra semetipsum de conscientia contrarietatem pertu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa fastidium fieret: uix ad colloqnͣ¬
dum commnunia amittere: atq ari¬
gore discipline animum difficile re¬
laxare: ꝓ amore conditoris. luctu
solummͦ & silentio gaude. Hi sc̃m
librum deuorant ⁊ comedunt &e
sensꝰ caꝑe potuit. memoria ñ amisit.
s hec collectꝰ in deo animꝰ. legendo
semꝑ ce recolendoseruauit. Q fit ple¬
rumq ut tales quiq ex dono gr̃e ce
lestis etiam u̾bum doct̾rine ꝑcipiant:
atq de u̾itatis ꝑabulo. qͦd ips dulcit̃¬
intͥnsecꝰ ruminant. ⁊ ꝓximos suauit̃
pascant. De quors ꝓfecto ore p̃dica¬
tio. tanto audientib dulcis ẽ. qnto
eoꝵ actio contraria suis p̃dicationib
non est: qi de ꝓpͥa uita sumunt. qͦd
ꝑ linguam ꝓximo conferunt. Unde
recde dr. & deuoraui illum: & erat in
ore meo dulce tanquam mel. Liber
qͥ comedit᷑ ⁊ deuorat᷑. dulcis in ore sic̃
mel fact̾us est: ꝙr ipsisciunt. de om̃i¬
potente dño suauit̾ loqͥ. qui didice¬

Expanded text:
ipsa fastidium fieret: vix ad colloqueipsa fastidium fieret: vix ad colloquendum communia admittere, atque a rigore disciplinae animum difficile relaxare, pro amore Conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Hi sanctum librum devorant et comedunt, et sensus capere potuit memoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. 12. Et fit plerumque ut tales quique ex dono caelestis gratiae etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo quod ipsi inutriti secus ruminant proximos suaviter pascant. De quorum profecto ore pradicatio tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de propria vita sumunt quod per linguan proximo conferunt. Unde recte dicitur: Et devoravi illum: et erat in ore meo dulce tanquam mel. Liber qui comeditur et devoratur dulcis in ore sicut mel factus est, quia ipsi sciunt de omnipotente Domino suaviter loqui qui didice
Abbreviated transcription (Latin):
Una sabbi. Librum deuoramus: cũ
ũba uite cum auiditate sumimꝰ. In qͦ
deuorationis ũbo. quid aliud quam
torpor pigͥae nr̃e rep̃hendit᷑: qͥu̾ba
dñi atq mistĩa. & ꝑ nosmetipsos non
requirimus. & dicta ab aliis audim
inuiti Librum gͦ deuoramus ⁊ co¬
medimus: dum u̾bum di legimus.
Multi autem legunt: & ab ipsa lectiõe
ierun sunt. Multi uocem p̃dicatio¬
nis audiunt: s pꝰuocem uacui & ie¬
iuni recedunt: qr & si mente intel¬
lectum sacͥ eloquii ꝑcipiunt: obli¬
uiscendo &e non seruando quȩ audie¬
rint. hec in cordis uiscerib ñ reyonuñ.
Legunt autem ce ieiun: alectione ñ
sunt: qui intelligunt & seruant ea
in qͥb laborant. Sepe enim quosdã
tudimꝰ. tota se mente ad sacre lectioĩs
studium contulisse. atq int̾ uerba
dñica recognos centes. in quantis de¬
liquerint. semetipsos in lacrimis
mactare. merore continuo afficere:
in nullis huiꝰ munh ꝓsꝑitatib deleẽ¬
tari: ita ut eis uita p̃sens oneri. ⁊ lux

Expanded text:
uam mel . Librum devoramus cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam torpor pigritiae nostrae reprehenditur, verba Domini atque mysteria et per nosmetipsos non requirimus et dicta ab aliis audimus inviti? Librum ergo devoramus et comedimus, dum verbum Dei legimus: multi autem legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt; multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui et jejuni recedunt, quia etsi mente intellectum sacri eloquii percipiunt, obliviscendo et non servando quae audierint, haec in cordis visceribus non reponunt. Legunt autem, et jejuni a lectione non sunt, qui intelligunt et reservant ea in quibus laborant. Saepe enim quosdam vidimus tota se mente ad sacrae lectionis studium contulisse, atque inter verba dominica recognoscentes in quantis deliquerint, semetipsos in lacrymis mactare, moerore continuo afficere, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari; ita ut eis vita praesens oneri, et lux
Abbreviated transcription (Latin):
at adhuc: & qͥ in sordib est sordescat
adhuc. Hinc dauid ait. Appone unqͥ¬
tatem suꝑ iniquitatem ipsoꝵs: & non
intrent in iusticia tua. Hine ꝑ moy¬
sen dñs dic̃. Ex uinea sodomoruimui¬
nea eorum: ⁊ ꝓpago eorum ex gomorra.
Uua eoꝵ uua fellis: & botrꝰ amaritudi¬
nis in ipsis. furor draconum uinũ eoꝵ:
& furor aspidum insanabilis. Nonne
hec congregata sunt apud me:⁊signa¬
ta in thesauris meis: In die ultionis
reddam eis. Quam multa mala eor
narrauit: ⁊ tam̃ ilico adiunxit. In tp̃r
qͦ lapsus fu̾it pes eorum. Eece atrocis¬
sima illoꝵ facinora descͥbunt᷑: & tam̃
ad diem ultionis adhuc subsequens
laps aspicit᷑. qͦ eoꝵ culpe cumulant᷑.
Hñt iam qͥdem und feriri mereant᷑.
s fustinet᷑ tamen adhuc pecc̃m cres¬
cere. ut peccantes possit atrocior pe¬
na cruiciare. Iam meret᷑ supplicium
peccm & causa peccati: s expectatur
adhuc ut augmentum supplien fub¬

Expanded text:
at adhuc: et qui in sordibus est, sordescat at adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Hinc David ait: Appone iniquitatem super iniquitatem ipsorum, et non intrent in justitiam tuam . Hinc per Moysen Dominus dicit: Ex vinea Sodomorum, vinea eorum, et propago eorum ex Gomorrha: uva eorum, uva fellis, et botrus amaritudinis in ipsis; furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa mala eorum narravit et tamen illico adjunxit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum. Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad diem ultionis adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur. Habent jam unde feriri mereantur, sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum, et causa peccati, sed exspectatur adhuc ut augmentum supplicii sub
Abbreviated transcription (Latin):
cum p̃cedentib peccatis irascit᷑. ꝑmit¬
tit ut cȩcata mens etiã in aliis labatur:
ut qͥ pͥ sciendo rebelles sunt. pꝰmodum
ut nesciant excecent᷑: sic̃ de eisdem in¬
fidelib & lubricis qͥ cognoscentes dm̃
ñ sic̃ dm̃ głificauerunt. paulopost ad¬
ditur. Tradidit illos ds in reꝓbum sen¬
sum: ut faciant que ñ conueniunt.
Quia enĩ głificare noluerunt quẽ
cognouerunt: reprobo sensui traditi
adhuc relicti sunt ut nescirent etiã
pensare mala que faciebant. M ł.xxuͦ.¬
& qͥ cognoscentes dm peccm̃ suꝑbie in¬
telligendo comimiserunt: cecant᷑ oẽ
ne intelligant qͦd amittunt. Prioris gͦ
peccati m̃ito. peccatorum subseqͤntium
fouea tegit᷑: ut qͥ malum sciens ꝑpetrat.
deinceps iuste in aliis etiam nesciens ca¬
dat. Hoc qͥppe agit᷑. ut culpis culpe fe¬
riant᷑: qͣtinꝰ supplicia fiant peccantiũ
ipsa incrementa uitioꝵs. Nimirum ui¬
sto iudicio augeri culpa ꝑmitcit᷑: ut
ad feriendum alti q̃nq cumuletur.

Expanded text:
cum praecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur; ut qui prius sciendo rebelles sunt, postmodum ut nesciant excaecentur, sicut de eisdem infidelibus et lubricis, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, paulo post additur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt. Quia enim glorificare noluerunt quem cognoverunt, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt ut nescirent etiam pensare mala quae faciebant. Et qui cognoscentes Deum, peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam ne intelligant quod admittunt. Prioris ergo peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, ut culpae culpis feriantur, quatenus supplicia fiant peccantium ipsa incrementa vitiorum. Nimirum justo judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur.
Abbreviated transcription (Latin):
nem imaginis corruptibilis hominis
& uolucrum & qͣdrupedum & serpen¬
dium. Ecce ẽ pecũm & pęna peccĩ. S pec¬
catum solumm & pena peccati esset. si
ñ adhue ex hoc pecc̃o & aliud sequeret᷑.
nampꝰ infidelitatem eoꝵs subdit᷑. Pyt̃
qͥd tradidit illos ds in desidia cordis
eorum in iminundiciam: ut contume
luis afficiant corpora sua insemetip¬
sis. Qui gͥ cognoscentes dm non siẽt
đm głificauerunt: ex eopecc̃o & catisa
peccati ad hoc quoq ꝑducti sunt.
ut ad cultum serpentium & uolu
citatemusq ad immundiciam & car¬
nis contumelias ceciderunt: ipsa in¬
fidelitatis eorum cecitas p̃cedenti in¬
tellectui & peccatum ẽ & pena pecq̃i.
subsequenti uͦ imnrundicie peccm
facta ẽ & causa peccati. Moralium libꝰ¬

Expanded text:
is corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Ecce est peccatum, et poena peccati. Sed peccatum solummodo et poena peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immundiliis afficerent corpora sua in semetipsis . Quia igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt , ex eo peccato et causa peccati, ad hoc quoque perducti sunt ut ad cultum serpentium et volucitatem usque ad immunditiam et carnis contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est et poena peccati; subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩciderunt: subdidit dicens. Ept̃ qͦd
tͣdidit illos ds in desidia cordis eorũ
in immundiciam: ut contumelus
asficiant corpora sua in semetipsis.
Ecce ultͣ appetitum lapsi sunt ium̃toꝵ
& caromersit qͦs suꝑba scientia fuble¬
uatut: atq inde subse ꝓstrati sunt:
unde suꝑse ire uidebant᷑. Curandum
itaq est: &e omni custodia mens a suꝑ¬
bie tumore seruanda. Intꝰ enim uidet
ds quod mentem eleuet: & iccirco fori
ꝑmitat inualescere quod deponat.
Int̾ pͥ extollit᷑: qͦd foris pꝰmodum luru¬
rie corruptione feriat᷑. Occultam uide¬
licet culpam aꝑta ꝑcussio sequit᷑. ut
malis ext̾iorib intiora puniant᷑ : ⁊ cor
publiçe corruat: quodlatent̾ tume¬
bat. Pinde ꝑcustodiam humilitatis
seruanda ẽ mundicia castitatis: sienĩ
pie sp̃s sub deo p̃mit᷑: caro illicite suꝑ

Expanded text:
d tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam: ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Ecce ultra appetitum lapsi sunt jumentorum, et caro mersit quos superba scientia sublevavit; atque inde sub se prostrati sunt unde super se ire videbantur. Curandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Intus enim videt Deus quod mentem elevat, et idcirco foris permittit invalescere quod deponat: intus prius extollitur quod foris postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam videlicet culpam aperta percussio sequitur, ut malis exterioribus interiora puniantur, et cor publice corruat quod latenter tumebat. Proinde per custodiam humilitatis servanda est munditia castitatis; si enim pie sp
Abbreviated transcription (Latin):
iuigilant̾ intendit᷑ ut & c.i.
mentis humilitas ⁊ carnis castimo¬
nia teneat᷑: cito agnoscimꝰ. qr alterum
custodit᷑ ex alt̾o. Nam multis sepe suꝑ¬
bia luxurie seminartum fuit: quia
dum eossp̃s qͣsi in altum erigit. quasi¬
caro in infimis mersit. Hi enĩ yꝰ sec̾te
eleuant᷑. s pꝰmodum publice corruũt:
qr dum occultis intumescunt motib
cordis. aꝑtis cadunt lapsibꝰ corporis.
Sic sic elati iusta fuerant retͥbutiõe
feriendi: ut qr suꝑbiendo se p̃fert̃
hominib luxuriandousq ad ium̃¬
tors similitudinem deuoluant᷑. Ho
qͥppe cum in honore ẽẽt non intellex:
comparatꝰ ẽ ium̃tis insipientib ⁊ si¬
milis factꝰ est illis. Iumenta sunt. qui
usu uite carnalis ima petunt. Qui
enim carne labit᷑: iumentorum ap¬
petitu ꝓst̾ñit᷑. Quasi scientie gͥ illos
in altum suꝑbia subleuauerat: de qͥ¬
bus paul dicebat. Qͥa cum cognouis¬
sent dm̃ ñ sic̃ dm̃ głificauerunt aut

Expanded text:
igilanter intenditur, ut et mentis humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum ercaro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se praeferunt hominibus, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit: comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Jumenta sunt qui usu vitae carnalis ima petunt. Qui enim carne labitur jumentorum appetitu prosternitur, quasi scientiae igitur illos in altum superbia sublevaverat de quibus Paulus dicebat: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, a
Abbreviated transcription (Latin):
hanc diripuisse iureiurando denegauit.
Huic gͦ concupiscentia. pecẽm fuit & causa
peccati. qr ꝑ eam ꝑuenit ad rapinam : ip̃m
uͦfurtum qͦrem concupitam diripuit. &
pecc̃m ei fc̃m ẽ. & pena peccĩ. qr ex retͥbu¬
tione iã ñ repulse concupiscentie fẽm
catorursum pecc̃m genuit. furtum gͦ
qͦd ex concupiscentia ꝓcessit. ⁊ ꝑiuriũ
ꝓtulit: pecc̃m ⁊ pena peccati fẽm ẽ cul¬
pe p̃cedenti : pecc̃m & causa peccĩ cul¬
pe subsequenti: qr de illa natum hanc
genuit. Qͦd b̃npaulꝰ apl̃s de qͥb dam
dm intelligentib s non honorantibus
insinuat dicens. Cum cognouissent

Expanded text:
hanc diripuisse jurejurando denegavit. hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam venit ad rapinam; ipsum vero furtum, quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repulsae concupiscentiae factum cato rursum peccatum genuit. Furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium protulit, peccatum e poena peccati factum est, culpae praecedenti peccatum, et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum hanc genuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam Deum intelligentibus, sed non honorantibus, insinuat dicens: Cum cognovissent
Abbreviated transcription (Latin):
tius non delet᷑. aut peccatum ẽ & causa
peccati. aut peccm & pena peccati: aut
peccatum simul. & causa. & pena pec-¬
cati. Omne enim qͦd pꝰ committit᷑: pec¬
catum est. S si citꝰ penitendo ñ t̃gitur:
tis mentem etiam in culpam alteram
ꝑmittit cade : ut que flendo ⁊ corrigen¬
do noluit mundare qͦd fecit: peccatum
incipiat pecc̃o cumulare. Peccatum gͦ
qͦd penitentie lamento ñ diluit᷑. pecc̃m
sintul est & causa pecc̃i: qm̃ et illo orit᷑.
unde adhuc peccatoris animus altrus
obliget᷑. Peccm̃ uͦ quod ex peccato seqͥt᷑.
peccm̃ simul ẽ & pena peccĩ. qr eicres¬
cente cȩcitate ex retͥbutione pͥoris cul¬
pe generat᷑: ut qͣsi iam quedam sint
in peccatore fupplicia. ipsa incrementa
uitioꝵ. fit uͦ nonnunquam: ut untm
idemq pecc̃m̃. & pecc̃m sit &e pena pecq̃.
simul &e causa pecc̃i. Ponamus enim an¬
te ocłos quempiam rem ꝓximi concu¬
piscere: qͣm qi apte non ualuit furdo
diripuit : s in furti accusatione positꝰ se

Expanded text:
tius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati, aut peccatum simul causa et poena peccati. Omne enim quod prius committitur, peccatum est; sed, si citius poenitendo non tergitur, tis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut qui flendo et corrigendo noluit mundare quod fecit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur peccatum simul est et causa peccati, quoniam ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus altius obligetur. Peccatum vero quod ex peccato sequitur, peccatum simul est et poena peccati, quia excrescente caecitate, ex retributione prioris culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in peccatore supplicia ipsa incrementa vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum et peccatum sit et poena peccati simul et causa peccati. Ponamus enim ante oculos quempiam rem proximi concupiscere quam quia aperte non valuit, furto diripuit, sed in furti accusatione positus, se
Abbreviated transcription (Latin):
angłs fua malicia cecidit. hoĩem
uͦ aliena ꝓstrauit. Humanum gͦ
genus ad penitentiam redempto¬
ris aduentu reducit᷑: apostata uͦ
angłs ad restaurationem nulla
spe uenie. nulla conu̾sionis em̃da¬
tione reuocatur. Sic quupe illũ
ꝑpetrate suꝑbie cecitas grauat: ut
uequaquam ult̾ius ad lucem peni¬
tentie. ꝑ diuini respectꝰ memoriã
resurgat: nec adueniam cum elecꝰ¬
tis. nec ultͣ ad illa claritatis intime
agmina superna redeat.De¬

Expanded text:
angelus sua malitia cecidit, hominem angelus sua malitia cecidit, hominem vero aliena prostravit. Humanum ergo genus ad poenitentiam Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restaurationem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur. Sic quippe illum perpetratae superbiae caecitas gravat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini respectus memoriam resurgat, nec ad veniam cum electis, nec ultra ad illa claritatis intimae agmina superna redeat.
Abbreviated transcription (Latin):
luit ꝑ incarnationis fue mi¬
sterium. etiam ꝑdita bona
reparauit.Quas autem ad intelli¬
gendum se creaturas fecerat: angłicã
uidelicet & humanam.Utramq uero
suꝑbia ꝑculit: & ab ingenitȩ staturee¬
atudins deiecit. S una teginen car¬
nis habuit: alia uͦ nicħil infirmum
sertus gͦ creator ut redimeret. illam
ad se debuit reducere: quam in ꝑpe¬
tratione culpe. ex infirmitate cõstat
aliquid habuisse. Et eo alti debunit¬
apostatam angłm repellere: quoeũ
a ꝑsistendi fortitudine corruit. ni¬
chil infirmum ex carne gestauit.
Hinc enim scͥptum est. Nuisquam
angłos app̾hendit. s semen abrahe
app̃hendit. Iccirco nanq redemptor
ñr non angłs s homo factus est: qm̃
hoc ꝓculdubio fieri debuit quodre¬
demit: ut &e ꝑditum angłm ñ app̃¬
hendendo desereret: & hominem in
semetipso apphendendo repararet.
Est ad huc alud. quo ce ꝑditus hõ
reparari debuit. & suꝑbiens sp̃s
reparari non possit: ꝙr nimirum

Expanded text:
luit per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas autem ad intelligendum se creaturas fecerat, angelicam videlicet et humanam. Utramque vero superbia perculit, et ab ingenitae statu rectitudinis dejecit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum sertus ergo Creator, ut redimeret illam, ad se debuit reducere quam in perpetratione culpae ex infirmitate constat aliquid habuisse. Et eo altius debuitapostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Hinc enim scriptum est: Nusquam angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit. Idcirco namque Redemptor noster non angelus sed homo factus est, quoniam hoc procul dubio fieri debuit quod redemit, ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem in semetipso apprehendendo repararet. Est adhuc aliud quo et perditus homo reparari debuit, et superbiens spiritus reparari non possit, quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
rarum spacia sic̃ antiqͥ pat᷑s acele¬
stis patͥe ꝑceptione differunt᷑. Mor
qͥppe ut a carnis colligatione exe¬
unt. in celesti sede requiescunt:
attestante paulo qͥ ait. Scimꝰ qm̃
si t̾restris domͦ nr̃a huiꝰ habitatio¬
nis dissoluat᷑: quod edificationen
ex deo habemꝰ domum ñ manuf¬
ctam et̾nam in cęlis. Priꝰ autem
quam redemptor nr̃ morte sua
humani gñis penam solueret. eo
etiam qͥ celestis patͥe uias sec̾tati
sunt post eg̃ssum carnis inferni
claustra tenuerunt: ñ ut pena qͣsi
peccõres plecteret. s ut eos in locis
remotiorib qͥ escentes. qr necdum
int̾cessio mecdiatoris aduenerat.
ab ing̾ssu regni reatꝰ pͥme culpe ꝓ¬
hiberet. Unde iuxta eiꝰdem redem¬
ptoris nr̃i testimonium diues qui
Qui ꝓfecto si adhuc in imis ñ eẽnt
hos ille in tormentis postt᷑ ñ uidẽ
penetrat: ut suos qͥ ei inheserant
ad cȩlos reducat. S quo nẽ homo

Expanded text:
rarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelerarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione differuntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede requiescunt, attestante Paulo, qui ait: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus domum non manufactam, aeternam in coelis . Prius autem quam Redemptor noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis inferni claustra tenuerunt: 128 non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio Mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Unde juxta ejusdem Redemptoris nostri testimonium, dives qui tur . Qui profecto si adhuc in imis non essent, hos ille in tormentis positus non videpenetrat; ut suos, qui ei inhaeserant, ad coelestia reducat. Sed quo nunc homo
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ⁊ inpictura niger color subster¬
nitur. ut albꝰ uel rubeus clarior
uideat᷑: S sic̃ dict̾um ẽ. tanto bo¬
nis sua gaudia excrescunt: qnͣto
eoꝵs ocłis damnatoꝵ mala subt̾¬
iacent que euaserunt. Quamuiᷤ
absq dubio semꝑ aspiciunt: qr qͥ
creatoris sui claritatem uident.
nicħ in creat᷑a agit᷑ quoduidere ñ
Pret̾ea de ipsis animab sciendumẽ:
qm̃ siẽ hi qui adhuc uiuentes ft̃.
mortuorum animas qͦ locohabe¬
antur ignorant: ita mortui uitã
in carne uiuentium pꝰ eos qualit̾
disponat᷑ nesctunt: qͥa & uita sp̃s
longe ẽ a uita carns. ⁊ sic̃ corporea
& incorporea diu̾sa sunt genere.
ita etiam distincta cognitione. Od
tñ de ammab scĩs sentiendum ñ
ẽ: qͥa que intꝰ omnipotentis dei
claritatem uident. nullomodo
credendum ẽ. quia sit foris ali¬
quid quod ignorent. Moralium
libro.iiͦii. Et sciendum quod
electi dei ⁊ ꝑfecti postquam de corpo¬
ribus tͣnseunt: nequaquam ꝑmo¬

Expanded text:
rum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent quae evaserunt. Et quamvis absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quodeterea de ipsis animabus sciendum est quoniam sicut ii qui adhuc viventes sunt mortuorum animas quo loco habeantur ignorant, ita mortui vitam in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longatque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione . Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident, nullo modo credendum est quia sit foris aliquid quod ignorent. Omignorent. Et sciendum quod electi et perfecti postquam de corporibus transeunt, nequaquam per mo
Abbreviated transcription (Latin):
torm̃tis. uidit abraham alonge
de lararum insinti eiꝰ. Diues iste is¬
circo est punitꝰ. & inferm damnatio¬
ne ꝑcussus. non qi ui quempiam
opp̃sserit. uel qi aliena diripiens ab
ceptis reb semetipsum male dere¬
linquensse extollent̾ eleuauerit.

Expanded text:
vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus . Dives iste idcirco punitus, et inferni damnatione percussus, non quia vi quempiam oppresserit, vel quia aliena diripiens absceptis rebus, semetipsum male derelinquens, se extollenter elevaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
dent in aliis qͦd ipsi ꝑpeti si essent
derelict̃i potuerunt. Nec illam
tante beatitudinis claratatem
apd iustorum animum fuscat as
bio beatorum lȩticia non ualebit¬
t̾e omnino ñ possunt: ꝙr iusticie
auctoris sui cõiuncte tanta recdi¬
tudine constringunt᷑. ut nulla ad re¬
probos compassione moueantur. ce
erecti iam ꝑiusticiam iudicii. eis
nullomͦi misereant᷑. Ipsi quippe iu¬
di concordant eui inherent. & eis
qͦs eriꝑe ñ possunt. nec ex iniscia cõ

Expanded text:
dent in aliis quod ipsi perpeti si essent dent in aliis quod ipsi perpeti si essent derelicti potuerutantae beatitudinis claritatem apud iustorum animum fuscabit aspbio beatorum letitiam non valebitunc omnino non possunt, quia justitiae auctoris sui conjunctae tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur, et erecti jam per justitiam judicii, eis nullomodo misereantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex mis
Abbreviated transcription (Latin):
te timidus non fuit. qr ꝑcepta do¬
na ad usum arrogantie inflecit:
qr uiscera pietatis ignorauit. qͥ a
peccata fua redimere etiam cum
sibi abtndaret p̃cium noluit.
Sero autem diues iste ocłos eleuans
aꝑuit: qndo lazarum reqͥescentẽ
uidit. quem iacentem ante ianu¬
am uide contempsit. Intellexiti¬
bi quod hic facere noluit: in dam¬
natione sua cognoscere compulsꝰ¬
est quid fuit quod ꝑdidit. qͣndoꝓx¬
imum indigentem non agnouit.¬
hoc autem qͦd de hoc diuite in torm̃tiᷤᷤ
posito đdr. quod uidit abraham & la¬
zarum in sinu eiꝰ. credendum ẽ quod
ante retͥbutionem extremi tudicii. i¬
tusti quos dam in reqͥem tustos con¬
spiciunt: ut eos uidentes in gaudio
non solum de suoscipplicio. s etiam
de illoꝵ crucient᷑ bono. Iustiuͦ in tor¬
mentis semꝑ intuent᷑ iniustos: ut
hinc eoꝵ gaudium crescat. quia
malum conspiciunt qͦd miscditer
euaserunt:tantoq maiores erep¬
torisuo grãs referant: quanto ui¬

Expanded text:
te timidus non fuit; quia percepta dote timidus non fuit; quia percepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit; quia peccata sua redimere, etiam cum sibi abundaret pretium, noluit. Sero autem dives iste oculos elevans aperuit, quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intellexit ibi quod hic facere noluit, in damnatione sua compulsus est cognoscere quid fuit, quod perdidit, quando proximum indigentem non agnovit.hoc autem quod de hoc divite in tormentis posito dicitur, quod viderit Abraham et Lazarum in sinu ejus, credendum est quod ante retributionem extremi judicii injusti quosdam in requie justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supplicio sed etiam de illorum crucientur bono. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt, tantoque majores Redemptori suo gratias referant, quanto vi
Abbreviated transcription (Latin):
quos censꝰ ꝑtumorem non eleuat.
nulli qui dum se t̾renis opib abun¬
dare conspiciunt. ueras d̃i diuitiaᷤ
non requirunt: atq patͥam ȩt̾nam
non amant: q̃m hoc sͥ sufficere qͦd¬
rebus fulciunt᷑ temporalib pu¬
tant. Non est gͦ censꝰ in crimine s
affectꝰ: cuncta enim sunt bona q̃
condidit ds. S qui bonis male u¬
titur: ꝓfecto agit. ut quasi ꝑ edaci¬
tatis ingluuiem eoꝑ quem uiuere
debuit pane moriat᷑. Pauꝑ adreqͥ.¬
em lazarꝰ uenerat: fuꝑbum uero
diuitem tormenta cruciabant. S
tamen diues abraham fuerat. qͥla¬
zarum in sinu tenebat: qui tam̃
auctori suo colloquens dicit. Lo¬
quar ad dñm meum: cum sim
puluis ce cinis. Quid itaq iste di¬
uitias suas estimare nouerat: qui
semetipsum puluerem cineremq
pensabat: Aut qnͣdo res hunc ex¬
tollerent possesse:qui de se quoq
non habent: dum suꝑb̃ apud se
cogitationib tument. Hoc gͦ
fuit qͦd hc suꝑbum diuitem in¬
ferno tra didit. qr in sua felicita¬

Expanded text:
sus per tumorem non elevat,  Et sunt nonnulli, qui, dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras dei divitias non requirunt atque aeternam patriam non amant, quia hoc sibi sufficere, qrebus fulciuntur temporalibus putant. Non est ergo census in crimine, sed affectus, cuncta enim sunt bona quae condidit Deus. Sed qui bonis male utitur, profecto agit ut quasi per edacitatis ingluviem eo quo vivere debuit pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant; sed tamen dives Abraham fuerat qui Lazarum in sinu tenebat, qui tamen auctori suo colloquens, dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Quid itaque iste divitias suas aestimare noverat qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quomodo res hunc extollerent possessae qui de se quoquenon habent, dum superbis apud se cogitationibus tument. Hoc ergo fuit quod hunc superbum divitem inferno tradidit, quia in sua felicita
Abbreviated transcription (Latin):
đr. extollens se suꝑ omne quod õr õs
aut qͦd colitur. aꝑte monstrat᷑. qm̃ ap¬
petendo dudum dei similitudinem
quasi uixta dm̃ erigere se uoluit: sed
in suꝑbie culꝑa crescendo. iam se su¬
praomne quod ds dicit᷑ & colitur
dicis erit aduentu ferienda: siẽ scͥp¬
dum ẽ. Quem dñs iħs int̾ficiet sp̃o
oris sui. & destruet illustratione ad¬
uentus sui. In morał lib̾.xxxii.¬
De hoc ꝑditohomine ꝑ danielem dr
Contra pͥncipem principum consur¬
get: & sine manu conteret᷑. Qͦd gͦ ꝑ
danielem dictum ẽ. contͣ pͥncipem
pͥncipum consurget: hoc ꝑ paulum
dr. ita ut in templo di sedeat. osten¬
dens se tanquam sit ds & quod ꝑda¬
nielem subiungit᷑. sine manu conte¬
retur: hoc ꝑpaulum expͥmitur. quẽ
dñs iħs int̾ficiet sp̃u oris sui. ⁊ destru.¬
et illustratione aduentꝰ suii. Sine

Expanded text:
dicitur: Extollens se supra omne quod dicitur Deus, dicitur: Extollens se supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur , aperte monstratur qpetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crescendo, jam se supra omne quod Deus dicidicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui dito homine per Danielem dicitur: Contra principem principum consurget, et sine manu conteretur . Quod ergo per Danielem dictum est: Contra principem principum consurget, hoc per Paulum dicitur: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit Deus. Et quod per Danielem subjungitur: Sine manu conteretur, hoc per Paulum exprimitur: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus
Abbreviated transcription (Latin):
transire conat᷑. Notandum uͦ ẽ in qͣntã
suꝑbie foueam cecidit: qͥ in m̃suram
ruine qua laps est non ꝑmansit. Dia¬
bolus qͥppe uel homo. ab statu ꝓpͥe condi¬
tionis elata mente corruerunt: ut uit
ille diceret. ascendam suꝑ altitudinem
nubium similis ero altissimo: cił iste
audiens credet. aꝑient᷑ ocłi ur̃i ⁊ eritis
milis ẽẽ non ꝑ iusticiam s ꝑ potentiam
concupiuit. S homo ꝑ grãm lib̾atus.
qui dei similitudinem appetendo ꝑu̾se
ceciderat: in reatum sui criminis lon¬
ge deo se imparemẽe cognoscens cla¬
mat. Dñe quis similis tui: Biabolus
autem in laps sui crimine iuste dimis¬
tus. in mensuram ruine suie minime
ꝑmansit: s quantum ab omnipoten¬
tis gr̃a diu defuit: tantomagis reatũ
criminis cumulauit. Nam qͥ ideo ceci¬
it. eousq ꝑductꝰ est: ut in antixp̃mue
niens uider⁊ deo similis dedignetur:
& eum quem hab̾e ñ potuit suꝑbus eqͣ¬
lem: damnatꝰ ꝑutat inferiorem. Nã
cum de illo hoc quod iam p̃misimus

Expanded text:
nsire conatur. Notandum vero est in quantam superbiae foveam cecidit, qui in mensuram ruinae qua lapsus est non permansit. Diabolus quippe et homo ab statu propriae conditionis elata mente corruerunt, ut vel ille diceret: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ; vel iste audiens crederet: Aperientur oculi vestri, milis esse non per justitiam sed per potentiam concupivit. Sed homo per gratiam liberatus, qui Dei similitudinem appetendo perverse ceciderat, in reatum sui criminis longe Deo se imparem esse cognoscens, clamat: Domine, quis similis tibi ? Diabolus vero in lapsus sui crimine juste dimissus, in mensuram ruinae suae minime permansit, sed quantum ab omnipotentis gratia diu defuit, et tanto magis reatum criminis cumulavit. Nam qui ideo ceciit, eo usque perductus est, ut in Antichristum veniens, videri Deo similis dedignetur, atque eum quem habere non potuit superbus aequalem, damnatus inferiorem putet. Nam cum de illo hoc quod jam praemisimus
Abbreviated transcription (Latin):
te ocłos hominum adhuc xp̃ianusẽ.
& tamen sidominꝰ eum distcte dispo¬
suit iudicare iam non ẽ. Uioeo autẽ
&e alios. qͥb ꝑ locum magisterii exhor¬
tandi sunt officia arguendiq cõmis¬
sa: quia uident aliquid illicitum ad¬
mitti: & tamen dum quorundam po¬
tentum offende grãm metuunt: argu¬
ere non p̃sumunt. Quisqͥs iste est:
quid aliud facit nͥ uidet lupumue¬
nientem & dimitat oues & fugit:
tugit qr tactut: tacuit qm̃ despecta et̃¬
na gr̃a. temporalem głam plꝰ amauit.
fcce ante potentis faciem intͣ sui se late¬
bras silentii abscondit: & sic̃ publice
secutioni. sic occultum locum dedit
tam̃ tacendo xp̃mnegauit. Nongͦ
desunt uł in pace eccłie antixp̃i tẽpli¬
menta. Nemo itaq illa ꝑsecutionis e¬
treme tempora. quasi sola ꝑhorresca
apud iniquos nanq cotidie res antix
stituti simulant se ẽẽ quod non sunt:
in aduentu tamen iudicis ꝓdentur qͦd
sunt. de qͥb bnsalomon ait. Uidi impi¬

Expanded text:
te oculos hominum adhuc Christianus est, te oculos hominum adhuc Christianus est, et tamen si Dominus eum districte disposuit judicare, jam non est. Video autem et alios quibus per locum magisterii exhortandi sunt officia arguendique commissa, quia vident aliquid illicitum admitti, et tamen dum quorumdam potentum offendere gratiam metuunt, arguere non praesumunt. Quisquis iste est, quid aliud facit, nisi videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit ? Fugit, quia tacuit, quoniam, despecta aeterna gratia, temporalem gloriam plus amavit. Ecce ante potentis faciem intra sui se latebras silentii abscondit, et sicut publicae persecutioni, sic occulto locum dedit tamen tacendo Christum negavit. Non ergo desunt vel in pace Ecclesiae Antichristi tentamenta. Nemo itaque illa persecutionis extremae tempora, quasi sola perhorrescat. Apud iniquos namque quotidie res Antichstituti simulant se esse quod non sunt, in adventu tamen Judicis prodentur quod sunt. De quibus bene Salomon ait: Vidi impi
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. sedebo inmonte testam̃ti in la¬
teribus aquilonis : ascendam suꝑ
altitudinem nubium. similis ero
altissimo: Solus quippe altissimꝰ
ita dominat᷑ suꝑ omnia: ut alteri
subẽe non possit. Quem diabolus
imitari ꝑũse uoluit: cum suuim
dominiũ querens ei suibẽe recusa¬
uit. Imitat᷑ gͦ diabolum quisquis
iccirco potestatem suam appetit: qm̃
plurima.que quos dam in ipsa pa¬
ce eccłie constitutos infideles ẽẽ re¬
nuncient. Uideo nanq nonnullos
eo requisiti ꝓ fauore eiꝰ non dubitẽt
in causa ꝓxrimi uertim negare. E qͥs ẽ
ueritas nisuille qui dixit: egosumuia
ueritas ce uita: Neq enim baptista¬
ioħs de confessione xp̃i. s de iusticie
ueritate requisitꝰ occubuit. S quia
Ponamus gͦ ante ocłos quod aliquis ꝑ¬
cunctatꝰ ꝑsonam potentis accepit: &
ne ubi saltm iniuriam pateret᷑: uer¬
tatem negauit. Quid rogo iste faceret
in dolore penaꝵ: qui xp̃m erubuit
int flagella ũboꝵ: Ecce & post hec an¬

Expanded text:
Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Solus quippe Altissimus ita dominatur super omnia, ut alteri subesse non possit. Quem diabolus imitari perverse voluit, cum suum dominum quaerens, ei subesse recusavit. Imitatur ergo diabolum quisquis idcirco potestatem suam appetit quoniplurima quae quosdam in ipsa pace Ecclesiae constitutos infideles esse renuntient. Video namque nonnullos eo requisiti, pro favore ejus non dubitent in causa proximi veritatem negare. Et quis est Veritas nisi ille qui dixit: Ego Baptista de confessione Christi, sed de justitiae veritate requisitus occubuit: sed quia Ponamus ante oculos quod aliquis percunctatus personam potentis accepit, et ne verbi saltem injuriam pateretur veritatem negavit. Quid ergo iste faceret in dolore poenarum qui Christum erubuit inter flagella verborum? Ecce et post haec an
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃i incorde suo tacitꝰ inuidet: &e si
occasionem reꝑiat: eum supplanta¬
re contendit. Cuiꝰ alt̾rus membrũ
est. nͥ eius de quoscͥptum est. inui¬
dia diaboli mors introiuit in orbẽ
t̾rarum: Aliꝰ magnimeriti se esse
estimans. ꝑ tumorem cordis cuncꝰ¬
tis se pferens: omnes semetipsoinfe¬
riores credit. Cuiꝰ alterius m̃brũ
est. nisi eius de quoscͥptum est. õe
sublime uidet. &e ipse ẽ rex suꝑ om̃s
filios superbie᷑ Alius potentiam huiꝰ

Expanded text:
fratri in corde suo tacitus invidet, et si fratri in corde suo tacitus invidet, et si occasionem reperiat, eum supplantare contendit. Cujus alterius membrum est nisi ejus de quo scriptum est: Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum ? Alius magni meriti se esse aestimans, per tumorem cordis cunctis se praeferens, omnes semetipso inferiores credit. Cujus alterius membrum est nisi ejus de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super omnes f
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Sunt non nulli qui eterna q̃
audiunt ueracit credunt: s tamen
iuxta p̃dicationem fidei uiuere ne¬
gligunt: & eidem fidei quam specie
tenus uenerantes tenent. maleui¬
uendo contradicunt. Qui dum
plus t̾rena qͣm cȩlestia. plus que ui¬
dent. quam que audiunt diligunt:
pulsante ꝑsecutionis articło quod
rectum crede uidebant᷑ amittunt.
Quod illo maxime tempore mul¬
tiplicius aget᷑. quanoo surgente ip
cutione ultima lib̃is suis uiribus
eius fortitudo grassabit᷑. Ibi tunc
uniuscuiusq cor ostendet᷑:. ib qͥeqͥd
in occultis latebat aꝑiet᷑. Q qͥ nunc
ore sunt pii ce corde sunt impii. pu¬
blicata malieia corruent: &e fidem
quam syeciẽtenus tenuerant ꝑdent.
Hine paulꝰ ait. Ut reuelet in suo tem¬
pore: nam mistium iã oꝑat᷑ iniqͥtatis
Ac si diceret. Tunc antixp̃s manifestꝰ
uidebit᷑. qui in cordib iniquorum
id ẽ membroꝵ suoꝵs secreta fua iam
nunc occultꝰ operatur. Ut enim de aꝑ¬
tiorib criminib taceam: ecce alius

Expanded text:
nonnulli qui aeterna quae audiunt veraciter credunt, sed tamen juxta praedicationem fidei vivere negligunt, et eidem fidei, quam specie tenus venerantes tenent, male vivendo contradicunt. Qui dum plus terrena quam coelestia, plus quae vident quam quae audiunt diligunt, pulsante persecutionis articulo, quod rectum credere videbantur amittunt. Quod illo maxime tempore multiplicius agitur, quando, surgente ipsam persecutione ultima, liberis suis viribus ejus fortitudo grassatur. Ibi tunc cor uniuscujusque ostenditur, ubi quidquid in occultis latebat aperitur; et qui nunc ore sunt pii, et corde sunt impii, publicata malitia corruunt, et lucem fidei quam specie tenus tenuerant perdunt.Hinc Paulus ait: Ut reveletur in suo tempore, nam mysterium jam operatur iniquitatis. Ac si diceret: Tunc Antichristus manifestus videbitur, nam in cordibus iniquorum, id est membrorum suorum, secreta sua jam nunc occultus operatur. Ut enim de apertioribus criminibus taceam, ecce alius
Abbreviated transcription (Latin):
dolebit. Totum gͥ se in eoꝵs utt̾itu colli¬
get: cunctosq reprobos in nece fideliũ
unanimit̾ & crudelit accendet. Moral¬
celsitudo suꝑ reꝑbas mentes hominum
ri. dm̃ se suꝑ homines mentiat᷑: unde
paulus apłs dic̃. Ita ut in templo dei se¬
deat: ostendens se tanquam sit deus.
Cuiꝰ ut tumorem pleniꝰ ostenderet:
p̃misit. Qui adu̾satur & extollitur

Expanded text:
dolebit. Totum igitur se in eorum interitum collidolebit. Totum igitur se in eorum interitum colliget, cunctosque reprobos in necem fidelium unanimiter et crudeliter accendet. Sucelsitudo supeDeum se super homines mentiatur. Unde Paulus apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens se, tanquam sit Deus . Cujus ut tumorem plenius ostenderet, praemisit: Qui adversatur et extollitur
Abbreviated transcription (Latin):
negligunt. dum signis uisibil¬
bus non tenentur. Dum gͥ humilitas
fidelium multitudine & manifestatiõe
signoꝵs qͣsi destituit᷑. t̾ribili occulte dis¬
positionis examme. inde bonis mĩa
largior. unde malis ira iusta cumulat᷑.
Ante gͥ ex magna parte signa uirtutũ
& miracłoꝵs a fidelib in sc̃a eccłia fub¬
trahentur: & tẽ contra eos antiquus ho¬
stis in illo damnato homine scilicet an
nifestus ostendet᷑. ut qͦ ipse ꝑ signa extol¬
litur: eo a fidelib sine signis robustiꝰ
laudabiliꝰq tuncat᷑. Quamuis etiam
fidelib in eius certamine signa ñ de¬
erunt: s tanta ert̃ illiꝰ. ut nostrorum¬
aut pauca aut nulla uideant᷑. Quoꝵs
nimirum uirtꝰ omnib signis fit potior.
cumomne quod ab illo fieri derribilit
conspicit. ꝑ int̾ne constantie calcem p̃¬
init. S malignꝰ hostis tanto cc̃ eos acͥore
immanitate se exhibebit: quantose
despici etiam clarescentib miracclis

Expanded text:
negligunt, dum signis visibilinegligunt, dum signis visibilibus non tenentur. Dum igitur humilitas fidelium multitudine et manifestatione signorum quasi destituitur, terribili occultae dispositionis examine inde bonis misericordia largitur unde malis ira justa cumulatur. Ante igitur ex magna parte signa virtutum et miraculorum a fidelibus in sancta Ecclesia subtrahuntur, et tunc contra eos antiquus hostis in illo damnato homine, scilicet Annifestus ostendetur, ut quo ipse per signa extollitur, eo a fidelibus sine signis robustius laudabiliusque vincatur. Quamvis etiam fidelibus in ejus certamine signa non deerunt, sed tanta erunt illius ut nostrorum pauca aut nulla videantur. Quorum nimirum virtus omnibus signis fit potior, cum omne quod ab illo fieri terribiliter conspicitur, per internae constantiae calcem premit. Sed malignus hostis tanto contra eos acriore immanitate se exhibebit, quanto se despici etiam clarescentibus miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
cium exhibet: si etiam uos sic eruei¬
at. quos pie redarguens fouet. De¬
sedebit. ostendens se tanquam sit ds̃.
Terribili ordine dispositionis oc¬
culte. priꝰquam hostis antiquus
in illo damnato homine udelic&e
antixp̃o quem assumet appareat:
uirtutum signa a sc̃a subtralient᷑
eccłia. Nam ꝓpħia abscondetur.
curationum gr̃a auferet᷑: ꝓlixio¬
ris abstinentie uirtꝰ imminuet᷑:
doct̾rine conticescent uerba : mi¬
raculorum tollentur ꝓdigia. Qe
quidem nequaquam suꝑna dis¬
pensatio funditꝰ subtrahet: s ñ
hec sicut pͥorib temporib aꝑte
ac multiplicit̾ ostendit. Quod
tamen mira dispensatione aget᷑.
ut ex unare diuina simul pietas
& iusticia compleatur. Dũ enim
subtractis signoꝵ uirtutibus
eccłia sc̃a uelut abiect̾ior apparet.
&e bonors p̃mium crescit. quu il¬
lam ꝓ spe celestium non ꝓpter p̃¬
sentia signa uenerant᷑.⁊ malorum
mens contra illam ciciꝰ ostendit᷑
qui seqͥ quȩ ꝓmitite inuisibilia

Expanded text:
cium exhibet, si etiam vos sic cruciat quos pie redarguens fovet. Csedebit, ostendens se tanquam sit Deus . Terribili ordine dispositionis occultae, priusquam hostis antiquus in illo damnato homine, videlicet Antichristo, quem assumet, appareat, virtutum signa a sancta subtrahentur Ecclesia. Nam prophetia abscondetur, curationum gratia auferetur, prolixioris abstinentiae virtus imminuetur, doctrinae conticescent verba miraculorum tollentur prodigia. Quae quidem nequaquam superna dispensatio funditus subtraheret, sed non haec sicut prioribus temporibus aperte ac multipliciter ostendet. Quod tamen mira dispensatione agetur, ut ex una re divina simul pietas et justitia compleatur. Dum enim subtractis signorum virtutibus, Ecclesia sancta velut abjectior apparet, et bonorum praemium crescit, qui illam pro spe coelestium, non propter praesentia signa venerantur, et malorum mens contra illam citius ostenditur, qui sequi quae promittit invisibilia
Abbreviated transcription (Latin):
toris iam lum̃ reciꝑe cȩpiss: reqͥsitus ẽ
quid uideret. Et aspiciens ait. Uideo
homines uelut arbores ambulantes.
Homo quippe natura rõnalis ẽ: ar¬
bor autem nec sensibilis ẽ nec uiuit.
Et quid iste illuminatus cecus significat:
nͥ genus humanum. Cui cum dñs con¬
tẽplationis oculos aꝑit. pͥꝰ q̃dã in enig¬
mate conspicit: ut pꝰmodum illa ue¬
ra & rõnabilia cȩlestium agmina sic̃
st̃ posita aspiceret: uñ & illic subdit᷑.
Dcĩ iterum imposuit manus suꝑ ocłos
ut uideret clare om̃a. Priꝰ itaq ꝑspe

Expanded text:
am lumen recipere coepisset, requisitus est quid videret; et aspiciens ait: Video homines velut arbores ambulantes. Homo quippe natura rationalis est, arbor autem nec sensibilis est, nec vivit. Et quid iste illuminatus caecus significat, nisi genus humanum? Cui cum Dominus contemplationis oculos aperit, prius quaedam in aenigmate conspicit, ut postmodum illa vera et rationabilia coelestium agmina, sicut sunt posita, aspiceret. Unde et illic subditur: Deinde iterum imposuit manus super oculos ut videret clare omnia. Prius itaque p
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib qͥb dictum ẽ. uos estis lux mun
uestim̃ta eius facta st̃ candida sic̃ nix.
Inqͣ tnͣfiguratione. qͥd aliud quã resur
rõnis ultime gła nuntiat᷑. In monte
enim uestim̃ta eiꝰ sic̃ nix facta st̃: qͥa in
supnȩ claritatis culmine. om̃s scĩ luce
fulgentes iusticiȩ. ei adherebunt. m̃. ł.

Expanded text:
omnibus, quibus dictum est: Vos estis lux mundvestimenta ejus facta sunt candida sicut nix . In qua transfiguratione quid aliud quam resurrectionis ultimae gloriae nuntiantur? In monte enim vestimenta ejus sicut nix facta sunt, quoniam in supernae claritatis culmine omnes sancti luce fulgentes justitiae ei adhaerebunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
liua nob̃ ẽ exore redemptoris: accepta
sapientia ineloquio diuino. Saliua
quippe ex capite defluit inore. Ea gͦ
sapientia q̃ ipse ẽ dum lingua nr̃a tan¬
git᷑: mox ad p̃dicationis u̾ba format᷑.
Qui suspiciens incelũ ingemuit: ñ qd̃ ip¬
se necessarium gemitum haberet. qͥ da¬
bat qd̃ postulabat: s nos ad eum gem̾e
qͥ cȩlo p̃sidet docuit: ut auresnrãs ꝑdo

Expanded text:
liva nobis est ex ore Redemptoris accepta liva nobis est ex ore Redemptoris accepta sapientia in eloquio divino, saliva quippe ex capite defluit in ore. Fa ergo sapientia quae ipse est, dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens in coelum ingemuit, non quod ipse necessarium gemitum haberet qui dabat quod postulabat, sed nos ad eum gemere qui coelo praesidet docuit, ut aures no
Abbreviated transcription (Latin):
Iudimus uerba cłi si facimus: xxui.
ce te ꝓximis recte loquim̃. cũ pͥꝰ ipsi
fecerimꝰ. Qd̃ bene marcꝰ euuangłista
confirmat: cum factum dñi miraculũ
narrat dicens. Adducunt autẽ surdũ ce
mutũ: & dep̃cabant᷑ eũ ut imponat uli
manum. Cuius ordinem curationis in¬
sinuat dicens. Misit digitos suosin au¬
riculas etus. & expuens tecigit linguã
esꝰ: & suspiciens incȩlum ingemuit oe
art ulli. Effeta: quodẽ ad apire. Et statĩ
aꝑtȩ sunt aurescius: & solutum ẽ uin¬
culum lingue erꝰ & loquebat᷑ recte. Qͥd:
enĩ qd̾ creator om̃iũ ds̃. cum surdũ &
mutũ sanare uoluiss. maures illiꝰ suos
digitos misit: & expuens linguã eiꝰ
tetigit. Od ꝑdigitos redemptoris: nͥ
digito dei eicio demonia: ꝓfecto ꝑue¬
nit inuos regnum dĩ. Qua dere ꝑeũn¬
głistam alium dixisse descbit᷑. Si ego
inuos regnũ cũ. Exqͦ utroq loco col
ligit᷑: qͥa digitus sp̃c uocat᷑. Digitos
gͥ in auriculas mittere ẽ: ꝑ dona sc̃i sp̃c

Expanded text:
udimus verba Dei si facimus, et tunc ea proximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt autem surdum et mutum, et deprecabantur eum, ut imponeret illi manum. Cujus ordinem curationis insinuat, dicens: Misit digitos suos in auriculas ejus, et exspuens tetigit linguam ejus, et suspiciens in coelum ingemuit, et ait apertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus, et loquebatur recte . Quid est enim quod creator omnium Deus cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, et expuens linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisdigito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei . Qua de re per evangelistam alium dixisse describitur: Si ego in vos regnum Dei . Ex quo utroque loco colligitur quia digitus spiritus vocatur. Digitos igitur in auriculas mittere est per dona sancti Spiritus