comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iam uideor. ab solutũ atq cõꝑtũ: qđ post illam questionẽ qͥd su
male facere: de inceps querere institueramꝰ. unde malefacimꝰ
Hisi enĩ fallor ut ratio tractata monstrauit. id facimꝰ ex libero
uoluntatis arbitrio S quero utrũ siberũ arbitriũ qͦ peccan¬
di facultatẽ habere conuincimꝰ. oportuerit nobis dari abeo
quinos fecit. Uidemꝰ enĩ ñ fuisse peccat᷑i: si isto careremꝰ. Et me¬
tuendũ est: ne hoc mͦ ds̃ etiam malefactoꝵ nr̃oꝵ auctor existi¬
mer .A. Nullomͦ istuc timueris S ut diligentiꝰ reqͥrat᷑: aliuo
tẽpꝰ sumendũ ẽ. Nam hec iam sermocinatio modũ t̃minũq
desiderat. Qua uelim credas: magnarũ abditarũq rerum
inqͥrendarũ quasi eẽ pulsatas. In quarũ penetlia cũ deo
duce uenire cȩperimꝰ. iudicabis ꝓfecto qͦntũ int̾ hanc dispu¬

Expanded text:
jam videor absolutum atque compertum, quod post illam quaestionem, quid sit jam videor absolutum atque compertum, quod post illam quaestionem, quid sit male facere, deinceps quaerere institueramus, unde male faciamus. Nisi enim fallor, ut ratio tractata monstravit, id facimus ex libero voluntatis arbitrio. Sed quaero utrum ipsum liberum arbitrium, quo peccandi facultatem habere convincimur, oportuerit nobis dari ab eo qui nos fecit. Videmur enim non fuisse peccaturi, si isto careremus; et metuendum est ne hoc modo Deus etiam malefactorum nostrorum auctor existimetur. A. Nullo modo istuc timueris: sed ut diligentius requiratur, aliud tempus sumendum est. Nam haec sermocinatio modum terminumque jam desiderat; qua velim credas magnarum abditarumque rerum inquirendarum quasi fores esse pulsatas. In quarum penetralia cum Deo duce venire coeperimus, judicabis profecto quantum inter hanc dispu
Abbreviated transcription (Latin):
circa licet nẽ animaduertere & considerare. utrũ sit aliud
in alefacere. quã neglectis rebꝰ ȩt̾nis quibꝰ ꝑse ipsam mens
fruit᷑. & ꝑ se ipsã ꝑcipit. & quȩ amans amitere nõ potest:
temporali a & quȩ ꝑ corpꝰ partẽ hominis uilissimã sentiunt᷑.¬
& ñ ꝙͣ eẽ certa possunt quasi magna & miranda sectari. Nã
hoc uno genere omĩa malefecta id est peccata mͥ uidentur
indudi. łibi aut̃ qͥd uideatur: expecto cognoscere. I. Est ita
ut dicis. ⁊ assentior peccata omĩa hoc uno genere contineri: cũ qͥs¬
ꝙ a uertit᷑ adiuinis uereq manentibꝰ & iͣmmutabilia atq in¬
certa conuertit᷑. Quȩ quanꝙ in ordine suo rectȩ locatasi .&
suam qndam pulchritudinẽ ꝑ agant: ꝑuersi tñ animi est
⁊ in ordinati. eis seq̃ndis subici. quibꝰ ad nutũ suũ ducendis
potius diuino ordine ac iure p̃latus est. Et illud simul udẽ mͥ

Expanded text:
circa licet nunc animadvertere et considerare, utrum sit aliud circa licet nunc animadvertere et considerare, utrum sit aliud male facere, quam neglectis rebus aeternis, quibus per se ipsam mens fruitur, et per se ipsam percipit, et quae amans amittere non potest temporalia, et quaeque per corpus partem hominis vilissimam sentiunt esse certa possunt, quasi magna et miranda sectari. Nam hoc uno genere omnia malefacta, id est, peccata mihi videnturbi autem quid videatur, exspecto cognoscere. 35. E. Est ut dicis, et assentior, omnia peccata hoc uno genere contineri, cum quisque avertitur a divinis vereque manentibus, et ad mutabilia atque incerta convertitur. Quae quanquam in ordine suo recte locata sint, et suam quamdam pulchritudinem peragant; perversi tamen animi est et inordinati, eis sequendis subjici, quibus ad nutum suum ducendis potius divino ordine ac jure praelatus est. Et illud simul mihi videre
Abbreviated transcription (Latin):
ne uti medicũ. & pane scelerate ueneficũ: u. uerissimũ est
nõ res ipsas s homines qui eis malȩ utunt᷑ eẽ culpandos.A.
iam cepimꝰ. & qͣntũ lex tẽporalis inuindicando ꝓgredi pos¬
sit inuentũ est: & rerũ duo genera. ęternarũ &. tẽporaliũ.
duoq rursus hominũ. alioꝵ et̃nitas: alioꝵ tẽporales seq̃n¬
tiũ & diligentiũ. satis aꝑtȩq distincta sunt: qͥd aut̃ qͥsq
sectandũ & amplecten dũ eligat in uoluntate eẽ positũ
constitit: nullaq re de arce dominandi rectoq ordine m̃¬
tẽ deponi nͥ uoluntate. & ẽ manifestũ nõrẽ ullã cũ ea qͥsq
male utit᷑. s ipsũ male utentẽs ẽẽ arguendũ: referamꝰ noᷤᷤ
si placet ad questionẽ in exordio sermonis huiꝰ popositã. &
uideamꝰ utrũ soluta sit. Nam querere institueramꝰ. qͥd sit
male facere: & ꝓpt̃ hoc omĩa quȩ dicta sunt diximꝰ. Quo

Expanded text:
ne uti medicum, et pane scelerate veneficum? E. Verissimum est, ne uti medicum, et pane scelerate veneficum? E. Verissimum est, non res ipsas, sed homines qui eis male utuntur esse culpandos. CAPjam coepimus, et quantum lex temporalis in vindicando progredi possit, inventum est; et rerum duo genera, aeternarum et temporalium, duoque rursus hominum, aliorum aeternas, aliorum temporales sequentium et diligentium, satis aperteque distincta sunt: quid autem quisque sectandum et amplectendum eligat, in voluntate esse positum constitit ; nullaque re de arce dominandi, rectoque ordine mentem deponi, nisi voluntate: et est manifestum, non rem ullam, cum ea quisque male utitur, sed ipsum male utentem esse arguendum: referamus nos, si placet, ad quaestionem in exordio hujus sermonis propositam, et videamus utrum soluta sit; nam quaerere institueramus quid sit male facere, et propter hoc omnia quae dicta sunt, diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amarẽt : c. Id qͦq uideo . A. Cũ gͥ eis dem rebꝰ al iis male
aliꝰ bene utat᷑. & is quidẽ qui malȩ amore his inhereot atq
implicet᷑. scilicet subditꝰ eis reb quas ei subditas eẽ oportebat &¬
ea bona sibi constituens quib ordinandis beneq tractandis
ipse eẽ utiq deberet bonũ. ille aut̃ qui rectȩ his utit᷑ osten¬
dat qui dem bona eẽ s ñ sibi: ñ enĩ eum bonũ meliorẽ ue
faciunt. s ab eo potiꝰ fiunt: & idõ non eis amore ad glutinet᷑.
neq ueluit menbra sui animi faciat. qđ fit amando: necũ
resecari ceperint cũ eruciatu ac tabe fedent. s eis totus suꝑ¬
ferat᷑. & habere illa atq regere. cũ opus est paratꝰ & amitte̾¬
re acñhabere paratior. cũ gͦ hec itasint. nũ aut argentũ
et aurũ ꝓpt̃ auaros accusandũ putas. aut cibos ꝓpt̾ uorace̾.
aut uimii ꝓpt̃ ebriosos. aut muliebres formas ꝓpt̾ scortatorẽ
& adulteros. atq hoc mͦ cetera: cũ p̃sertim uideas & igne be¬

Expanded text:
n amarent? E. Id quoque video. A. Cum igitur eisdem rebus alius male, alius bene utatur; et is quidem qui male, amore his inhaereat atque implicetur, scilicet subditus eis rebus quas ei subditas esse oportebat, et ea bona sibi constituens, quibus ordinandis beneque tractandis ipse esse utique deberet bonum: ille autem qui recte his utitur, ostendat quidem bona esse, sed non sibi; non enim eum bonum melioremve faciunt, sed ab eo potius fiunt: et ideo non eis amore agglutinetur, neque velut membra sui animi faciat, quod fit amando, ne cum resecari coeperint, eum cruciatu ac tabe foedent; sed eis totus superferatur, et habere illa atque regere, cum opus est, paratus, et amittere ac non habere paratior: cum ergo haec ita sint, num aut argentum et aurum propter avaros accusandum putas, aut cibos propter voraces, aut vinum propter ebriosos, aut muliebres formas propter scortatores et adulteros, atque hoc modo caetera, cum praesertim videas et igne be
Abbreviated transcription (Latin):
in hac pulchritudine queramꝰ qđ non accepit. Que idõ infima ẽ.
q qđ queriniꝰ non accepit. Et in eo qđ accepit laudemꝰ dm̃. qui
tantũ speciei bonu̾ etiã huic quã uis infime dedit Nec ei tamen
ut amatores eiꝰ inhereamꝰ. s ut di laudatores ea trans grediam᷑.
ut supͣ eam collocati de illa iudicemꝰ. non ei connexi milla ui¬
dicemur. festinemꝰq ad illud bonuᷤ. qđ nec locis crassat᷑. nec tẽprẽ
uoluitur. & unde speciẽ formãq accipiunt. om̃s locales tẽpora
xp̃i qui ait. beati mrundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Non eni
eos ocłos ad illud bonł cernendũ p̾parari oportet. quib ista
hic habens. & alibi aliã. uerũ illũ aspectũ aciemq purgemꝰ. qͥ
cernitur quantũ inhac uita licet quid sit iustũ. qͥdpiũ. qͤ sit
sapientie pul chritudo. Que quisquis cernit. p̃ponit longe
omiu̾ localium spacioꝵ plenitudini. & sentit ut ista cernat. non

Expanded text:
in hac pulchritudine quaeramus, quod non accepit; quae ideo infima est, in hac pulchritudine quaeramus, quod non accepit; quae ideo infima est, quia quod quaerimus, non accepit; et in eo, quod accepit, laudemus deum, quia tantum speciei bonum etiam huic quamuis infimae dedit. nec ei tamen ut amatores eius inhaereamus, sed ut dei laudatores eam transgrediamur, ut supra eam conlocati de illa iudicemus, non ei conexi in illa iudicemur. festinemusque ad illud bonum. quod nec locis grassatur nec tempore uoluitur et unde speciem formamque accipiunt omnes locales temporalnostri Iesu Christi, qui ait: beati mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt. non enim eos oculos ad illud bonum cernendum praeparari oportet, quibus cernhic habens et alibi aliam. uerum illum aspectum aciemque purgemus, qua cernitur, quantum in hac uita licet, quid sit iustum, quid pium; quae sit sapientiae pulchritudo: quae quisquis cernit, praeponit longe omnium localium spatiorum plenitudini et sentit, ut ista cernat, non
Abbreviated transcription (Latin):
sũme eẽ. ut des ei non cẽ contrariũ: Curgͦ inqͥs. qđ nature dedit
ds̃. tollit corruptio: Nlontollit. nisi ubi ꝑ mittit ds̃. Ibi aut̃ per¬
mittit. ubi ordinatissimu̾ & iustissimũ uidicat. ꝓ rerũ gradib
& ꝓ meritis animiarũ. Nã & species uocis emissa p̃terit. & silentio
cessione ꝑagit᷑ & modentis silentioꝵ inter uallis decent̾ suauitq
distinguitur. Ita sese habet etiã tẽporaliũ naturaruiꝰ infima pul¬
chritũdo. ut rerũ transitu ꝑ agatur. & distinguat᷑ morte nas¬
centiuꝰ. Cuiꝰ pulchritudiuis orlinẽ & modos. si posset caꝑe sens
nr̃. atq memoria. ita uob placeret. ut defectus quib distinguit᷑.
nec corruptiones uocare audereinꝰ. Qđ aut̃ in eiꝰ pulchritudi¬
nis parte laboramꝰ. dũ nos fluentia desert̾ tẽporalia qͦ diligimꝰ¬
& peccatoꝵ penas luimꝰ. & sẽpiterna diligere cõmonemur. Ngͦ

Expanded text:
summe esse, uides ei non esse contrarium ? Cur ergo, inquis, quod naturae deus summe esse, uides ei non esse contrarium ? Cur ergo, inquis, quod naturae deus dedit, tollit corruptio? non tollit, nisi ubi permittit deus; ibi autem permittit, ubi ordinatissimum et iustissimum iudicat pro rerum gradibus et pro meritis animarum. nam et species uocis emissae praeterit et silentcessione peragitur et moderatis silentiorum interuallis decenter suauiterque distinguitur. ita sese habet etiam temporalium natururum infima pulchritudo, ut rerum transitu peragatur et distinguatur morte nascentium. cuius pulchritudinis ordinem et modos si posset capere sensus noster atque memoria, ita nobis placeret, ut defectus, quibus distinguitur, nec corruptiones uocare auderemus; quod autem in eius pulchritudinis parte laboramus, dum nos fluentia deserunt temporalia, quae diligimus, peccatorum poenas luimus et sempiterna diligere commonemur. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Querat etiã nc̃ ꝑ ista̾ corruptionẽ. quotendatur. utrũ eẽ an ñ
eẽ. Non puto usq adeo çȩcũ. & tardũ. ut dubitet qͥsibi eẽ respon¬
deat. Et nou sentiat quanto magis qͥoq corrũpitur. tantomagis
ad interitũ tendere.. Onic aut̃ qđ ad interitũ tendit. nonẽẽ ten
tanto quicqͥd tendere ut sitꝰ quanto aut̃ magis auget᷑ corruptio.
tantomagis tendere ut ñsit: qͥd dubites dicere iiuna quaq nat᷑a.
corruptibili. quid in ea sit ex deo. qͥd sit ex nichilo. cũ species sedm
naturam sit. corruptio contra naturã. qr species aucta cogit eẽ. &
dm̃ fateamur sũme eẽ. corruptio uꝰ aucta cogit non eẽ. & constat
qdđ non est nichil ẽ : Quid inquã dubitẽs dicere. in natura cor¬
ruptibili quã & naturã dicis. & corruptibilem dicis. qͥdsit ex deo
qͥd exnichilo: Et qͥd qͦris dõ uaturã contrariã. quẽ sic confiteris

Expanded text:
quaerat etiam nunc per istam corruptionem quo tendat, utrum esse, an non quaerat etiam nunc per istam corruptionem quo tendat, utrum esse, an non esse, non puto usque adeo caecum et tardum, ut dubitet, quid sibi ipse respondeat. et non sentiat, quanto magis quidque corrumpitur, tanto magis ad interitum tendere; omne autem quod ad interitum tendit, non esse tendetanto quidque tendere. ut sit; quanto magis augetur corruptio, tanto magis tendere, ut non sit: quid dubitas dicere in unaquaque natura corruptibili, quid in ea sit ex deo, quid sit ex nihilo, cum species secundum naturam sit, corruptio contra naturam ? quia species aucta cogit esse et deum fatemur summe esse; corruptio uero aucta cogit non esse, et constat, quod non est, nihil esse: quid, inquam, dubitas dicere, in natura corruptibili, quam et naturam dicis et corruptibilem dicis, quid sit ex deo. quid sit ex nihilo? et quid quaeris deo naturam contrariam. quem si confiteris
Abbreviated transcription (Latin):
tellecta ñ cũ odio lacerarent. s cũ honore differrent. K. Qaut̃
non dũ creclit ex nichilo eẽ corruptionẽ. ꝓponat sibi hec duo: eẽ
& non eẽ: quasi ex diuersis partib intelligendi grã. ut cũ tardis
tardiꝰ ambulemꝰ: deinde uelut in medio constituat aliquid. ut
puta corpus animantis. Et que erat secũ dũ format᷑ illuo corpus.
& nascitur. dũ augetur cius species. nutrit᷑ conualescit. roborat᷑
decoratur. firmatur. inquantũ manet. & in quantũ stabilitur.
inipsis etiã pͥmordiif. S quanto magis forma & specie & ualenti.
constabilitur atq firmat᷑. tanto magis fieri ut sit: & in eã partẽ
tendat. qua positũ ẽ. eẽ. Nc̃ gͦ incipiat corrũpi. debilitet᷑ omĩs ille
status. languescant uires. marcescat robur. forma fedetur. dissi¬
liat cõpago membroꝵ. contabescat & defluat concordia partuim

Expanded text:
tellecta non cum odio lacerarent, sed cum honore differrent. Si quis autem tellecta non cum odio lacerarent, sed cum honore differrent. Si quis autem nondum credit ex nihilo esse corruptionem, proponat sibi haec duo "esse" et "non esse" quasi ex diuersis partibus intellegendi gratia, ut, cum tardis tardius ambulemus, deinde uelut in medio constituat aliquid, ut puta corpus animantis, et quaerat hoc secum, dum formatur illud corpus et nascitur, dum augetur eius species, nutritur, conualescit, roboratur, decoratur, firmatur, in quantum manet et in quantum stabilitur, in ipsis etiam primordiis, sed quanto magis forma et specie et ualentia constabilitur atque firmatur, tanto magis fieri, ut sit, et in eam partem tendat, qua positum est esse. nunc ergo incipiat corrumpi; debilitetur omnis ille status, languescant uires, marcescat robur, forma foedetur, dissiliat conpago membrorum, contabescat et diffluat concordia partium.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. & ampliꝰ uonhabent qđ faciant. s eũ timete. qͥ cũ corpꝰ occide¬
rit. habet potestate animã mittere in gehennam: uoluntarie aut̃
corruptioni addi iudicio diuino penalem corruptionẽ. manifestissime
quib inuectionib isti impetũ facerent. accusantes. quasi corruptorẽ
dmꝰ. Qd u̾bũ metuentes multi latini interp̃tes. noluert̾ dicere cor
buli deuitarunt. Quã quã isti non minꝰ in ueherentur in ꝑ di¬
toremdm̃. si hoc in lege uetere aut ꝓpħis inuenirent. S grecis
exemplarib conuincuntur. in qͥb aꝑtissime scriptũ ÷ qͥsqͥs tẽplũ
dĩ corruꝑit. corrũpet illũ ds. Qđ siquis ab eis querat quomodo
dictũsit. ne corruptor putetur ds. ex ponunt statĩ. corrũpet
dictũ eẽ. corruptioni tradet. uł si qͦ aliomͦ posst. Quo animo sieent
inueterẽ legẽ. & multa ibi miranda intelligerent. & nondiĩ in¬

Expanded text:
occidunt et amplius non habent, quid faciant, sed eum timete, qui cum corpus occideoccidunt et amplius non habent, quid faciant, sed eum timete, qui cum corpus occiderit, habet potestatem animam mittere in gehennam. uoluntariae autem corruptioni addi iudicio diuino poenalem corruptionem manifestissime quibus inuectionibus isti inpetum facerent accusantes quasi corruptorem deum! quod uerbum metuentes multi latini interpretes noluerunt dicere „cobuli deuitarunt. quamquam isti non minus inueherentur in perditorem deum, si hoc in lege uetere aut prophetis inuenirent. sed graecis exemplaribus conuincuntur, in quibus apertissime scriptum est: quisquis templum dei corruperit. corrumpet illum deus. quod si quis ab eis quaerat quomodo dictum sit, ne corruptor putetur deus, exponunt statim "corrumpet" dictum esse: corruptioni tradet, uel si quo alio modo possunt. quo animo si essent in ueterem legem, et multa ibi miranda intellegerent et nondum in
Abbreviated transcription (Latin):
temere. ñdũ intellecta dap̃nare. supplexq illi qͥlum̃ ÷ mentis
adtende ut intellegas. Cũ dr̾ eniꝰ natura corruptibilis. ñ unu̾
s duo nomina audruimꝰ. Redde gͦ istissingłis illa singula. ut
cũ audis naturã ad dm̃ ꝑtineat. cii audis corruptibilem ad nichi¬
lũ. Ita tam̃ ut ipse corruptiones quã uis non sint ex dei arte. in
eiꝰ tam̃ potestate sint disponende prerũ ordine. & meritis ani¬
marũ. Ideo recte dicimꝰ ab illo eẽ p̃miũ. atq suppliciũ. Ita enĩ
non fec corruptionẽ. ut possit corruptioni eũ dare qͥ corrũpi
meruit. id ÷ quise ipse ceꝑit peccando corrũꝑe. ut cruciantẽ
sentiat corruptionẽ in uitꝰ qͥblandientẽ cõmisit uolens. Non
eni inuetere testam̃to tantti scriptii : ego facio bana. & condo
mala. sed euidentiꝰ innorio. ubi dnꝰs dicit. Nolite timere eos qͥ occidunt

Expanded text:
temere nondum intellecta damnare subplexque illi, qui lumen est mentis, temere nondum intellecta damnare subplexque illi, qui lumen est mentis, adtende, ut intellegas. cum enim dicitur "natura corruptibilis," non unum,  non unum, sed duo nomina audimus. redde ergo istis singulis illa singula, ut cum audis naturam, ad deum pertineat, cum audis corruptibilem, ad nihilum, ita tamen, ut ipsae corruptiones, quamuis non sint ex dei arte, in eius tamen potestate sint disponendae pro rerum ordine et meritis animarum. ideo recte dicimus ab illo esse praemium atque subplicium. ita enim non fecit corruptionem, ut possit corruptioni eum dare, qui corrumpi meruerit, id est qui se ipse coeperit peccando corrumpere, ut cruciantem sentiat corruptionem inuitus, qui blandientem commisit uolens. Non enim in uetere testamento tantum scriptum est: ego facio bona et condo mala, sed euidentius in nouo, ubi dominus dicit: nolite timere eos, qui corpus
Abbreviated transcription (Latin):
rena ꝑuentii ÷ que corrũpuntur & reformant᷑. ut haberes sup¬
plicio mixta solatia. ut & laudares dĩ delectata ordine bonoꝵ.
& refugeres in et̾i exercitata exꝑim̃tismaloꝵ. Ita in quantutibi
t̾reua seruiunt. docent te eẽ dnãm suã. In quantũ aut̃ molesta
sunt. docent ut seruias dño tuo. Qua ꝓpt̾ quã uissit malũ cor¬
ruptio. & qua uis non ista a conditore naturaꝵ sed ex eosit qd
denichilo facte sunt. tam̃ ȩtiam ipsa illo regente & gub̾nante
om̃ia quȩ fecit. sic ordinata est. ut non noceat. nͥ naturis infumᷤ.
ad suppliciũ dap̾natoꝵ & exercitatione ad monitionẽq redeun¬
tium. ut inhereant dõ incorruptibili. maneantq in corrupti.
Inquantũ enĩ nature sunt. fecit ds̃. Inquantũ aut̾ corruptibiles.
non ds̃ fecit. Non÷ eniꝰ ab illo corruptio. qui solus ÷ incorrup¬
tibilis. Si hec capis. grãs age deo. Si non capis. quiesce. Et noli

Expanded text:
rrena peruentum est, quae corrumpuntur et reformantur, ut haberes subrrena peruentum est, quae corrumpuntur et reformantur, ut haberes subplicio mixta solatia, ut et laudares deum delectata ordine bonorum, et refugeres in eum exercitata experimentis malorum. ita in quantum tibi terrena seruiunt, docent te esse dominam suam; in quantum autem molesta sunt, docent, ut seruias domino tuo. Quapropter quamuis sit malum corruptio et quamuis non sit a conditore naturarum, sed ex eo sit, quod de nihilo factae sunt, tamen etiam ipsa illo regente et gubernante omnia, quae fecit, sic ordinata est, ut non noceat nisi naturis infimis ad subplicium damnatorum et exercitationem admonitionemque redeuntium, ut inhaereant deo incorruptibili maneantque incorrupti, qin quantum enim naturae sunt, deus fecit; in quantum autem corruptibiles, non deus fecit; non est enim ab illo corruptio, qui solus est incorruptibilis. si haec capis, gratias age deo; si non capis, quiesce et noli
Abbreviated transcription (Latin):
iam debuit ẽẽ nouissimu. Et hinc maxime apparet. quantam
tibi tribueret dignitatẽ. qđ ds̃ qui solꝰ tibi naturalit̾ dominat᷑.
fecit aliabona quib tu quoq duãreris. Nec mireris qđ nẽ tͥ non
omimodo seruiunt. & te aliquando etiam cruciant. quia dñs
tuus maiorem habet potestate̾ in ea que tibi seruiunt quã tu ipse
tãquam inseruos seruoꝵ suoꝵ Quid gͦ mirũ. si tibi peocanti id ÷
non obtemperanti dũo tuo. penalia quib dominabaris effec¬
ta sunt: Quid enĩ tam iustũ: & quid iustiꝰ deo: Hoc nãq huma¬
na natura in adam meruit. De quo nẽ uon ÷ disputandilocꝰ.S
tam̃ dominator iustꝰ & iustis p̃miis. & iustis supplicus approbat᷑.
beatitate recte uiuentiũ. penaq peccantiuꝰ. Nec tam̾ sine miscłia
derelicta es. que certis rerũ temꝑoꝵq mensuris uocaris ut re¬
deas. Ita recto moderamine altissimi conditoris usq adbona t̾¬

Expanded text:
post deum, iam debuit esse nouissimum. et hinc maxime adparet, quantam post deum, iam debuit esse nouissimum. et hinc maxime adparet, quantam tibi tribuerit dignitatem, quod deus, qui solus tibi naturaliter dominatur, fecit alia bona, quibus tu quoque dominareris. nec mireris, quod nunc tibi non omni modo seruiunt et te aliquando etiam cruciant, quia dominus tuus maiorem habet potestatem in ea, quae tibi seruiunt, quam tu ipsa, tamquam in seruos seruorum suorum. quid ergo mirum, si tibi peccanti, id est non obtemperanti domino tuo poenalia, quibus dominabaris, effecta sunt? quid enim tam iustum et quid iustius deo? hoc namque humana natura in Adam meruit, de quo nunc non est disputandi locus; sed tamen dominator iustus et iustis praemiis et iustis subpliciis adprobatur beatitate recte uiuentium poenaque peccantium. nec tamen sine misericordia derelicta es, quae certis rerum temporumque mensuris uocaris, ut redeas. ita recto moderamine altissimi conditoris usque ad bona te
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in homiue apparere dignatus  est. Nã ideo & unige¬
nitus in scripturis. & pͥmogenitꝰ¬
plenꝰ gra & ueritate. Et paulus dicit. ut sit ipse pͥmogeuitus
in multis fr̾ib Qđ si dixerinus n̾ iam eeñt istabona que denichilo
facta sunt. sed tantũ modo dei natura eẽt: inuidemus tantis boni
nalis aliquanto muiꝰ ẽẽ quã ds̃ est. & tnto minꝰ ut pꝰ istũ te meli
aliquid nonsit. Patere inquã & mitesce illi. ne te ad huc repellat
ininfima. ubi ꝑ angustias penales etiam atq etiam bonũ qͦ es
uilescat tͥ. Suꝑba es in diñ si indignaris qđ te ante cedit. & nimis
contumeliose de illo sentis. si non in effabilit̾ gratularis tã mag¬
nũ bonu̾ ẽẽ te. ut solussit ille prestantior. Quo constituto atꝙ¬
confirmato. illud ne dixeris me solam naturam ds̃ facere debuit.
nollem ut post me aliquid boni fieret. non qđ bonii ÷ pꝰ dñi.

Expanded text:
quod in homine adparere dignatus est. nam ideo equod in homine adparere dignatus est. nam ideo enitus in scripturis et primoget ueritate, et Paulus dicit: ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Quodsi dixerimus "non iam essent ista bona, quae de nihilo facta sunt, sed tantummodo dei natura esset", inuidebimus tantis bonis nalis, aliquanto minus te esse quam deus est, et tanto minus, ut post ipsum te melius aliquid non sit, patere, inquam, et mitesce illi, ne te adhuc repellat in infima, ubi per angustias poenales etiam atque etiam bonum, quod es, uilescat tibi. superba es in deum, si indignaris, quod te antecedit, et nimis contumeliose de illo sentis, si non ineffabiliter gratularis tam magnum bonum esse te, ut solus sit ille praestantior. quo constituto atque firmato illud ne dixeris: me solam naturam deus facere debuit; nollem, ut post me aliquid boni fieret. non enim quod bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
iute. s ab illo de nichilo facte sunt. Quas qm̃ bonas suꝑior ra¬
tio demonstrauit. nemo potest recte dicere. non fecisset ds̃ bona.
Si aut̾ dixerit sumae bona ea fecisset. oportet intelligat sũmum
honũ ipsũ eẽ. qui facit hec bona. Quid nali inquis fieret. si &
ista fierent sũme bona: Et tamen si quis ex nobis quereret accep¬
cepto & credito deo patre sũme bono. si eet̾ aliud sũme bonũ. unde ẽẽ
nobis pie uideretur. nullo mͦ recte responderemꝰ. nisi dedeo patre
factũ de nichilo. Et ideo & hoc su̾me id÷ incorruptibiliter bo¬
nu eẽ: Uideamꝰ que in iuste iuste flagitari. ut tã sũme bonasin
que fecit de nichilo. quã sume bonꝰ÷ quẽ dese genuit. Quẽ nisi
unũ genuisset. non id qđ ipse est genuisset. qr ipse unꝰ ÷ K. Qua¬
ꝓpter de unico quidẽ filio ꝑ quẽ facta sunt apatre omĩa bona
de nichilo. imperite atq impie fratres queruntur. nͥ ex eo

Expanded text:
nitae, sed ab illo de nihilo factae sunt: quas quo- Diam bonas superior ranitae, sed ab illo de nihilo factae sunt: quas quo- Diam bonas superior ratio demonstrauit, nemo potest recte dicere "non fecisset deus bona"; si autem dixerit "summe bona ea fecisset" oportet intellegat summum bonum ipsum esse, qui fecit haec bona. Quid mali, inquis, fieret, si et ista fierent summe bona? et tamen si quis ex nobis quaereret accepto et credito deo patre summo bono, si esset aliud summe bonum, unde esse nobis pie uideretur, nullo modo recte responderemus nisi de deo patrefactum de nihilo, et ideo et hoc summe, id est incorruptibiliter bonum esse, uidemusque iniuste flagitari, ut tam summe bona sint, quae fecit de nihilo, quam summe bonus est, quem de se genuit: quem nisi unum genuisset, non id, quod ipse est, genuisset, quia ipse unus est. quapropter unico quidem filio, per quem facta sunt a patre omnia bona de nihilo, inperite atque inpie fratres quaeruntur, nisi ex eo,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uana phantasmata quib difficile animꝰ carnalib sensib multũ
pastus exuit᷑. Dicet gͦ aliquis. non iam certare. s non errare deside¬
rans. Unde ÷ ista corruptio qđ quasi generale inalũ rerũ bonarũ
s tam̃ corruptibiliũ eẽ cõperiniꝰ. Qui talis querit. cico inueniet mag¬
no ardore uerũ pecens. & constanti ꝑ seuerantia puilsanspie. ꝑ hoẽs
eniꝰ cõmemoratio aliqua signis u̾boꝵ fieri potest. Docet aut̃ unꝰ
uerꝰ magister ipsa in corruptibilis ueritas. solus magist̾ interior.
quietia exterior factus est. ut nos ab exteriorib ad interiora
uocaret. Et formam serui accipiens. ut surgentib eiꝰ sublimitas
ignotesceret. iacentib huinilis apparere dignatꝰ ÷. In eiꝰ nõe sup¬
enĩ breussime responderi potest. querentib unde corruptio ẽ.
cũ di: ex eo qđ he nature que corrũ pr possunt. non de deo ge¬

Expanded text:
nisi uana phantasmata, quibus difficile animus carnalibus sensibus multum nisi uana phantasmata, quibus difficile animus carnalibus sensibus multum pastus exuitur. dicet ergo aliquis non iam certare, sed non errare desiderans: unde est ista corruptio, quod quasi generale malum rerum bonarum, sed tamen corruptibilium esse conperimus? qui talis quaerit, cito inuenit magno ardore uerum petens et constanti perseuerantia pulsans pie. per homines enim commemoratio aliqua signis uerborum fieri potest; docet autem unus uerus magister, ipsa incorruptibilis ueritas, solus magister interior: qui etiam exterior factus est, ut nos ab exterioribus ad interiora reuocaret, et formam serui accipiens, ut surgentibus eius sublimitas innotesceret, iacentibus humilis adparere dignatus est. in eius nomine subreuissime responderi potest quaerentibus, unde corruptio est, cum dicitur: ex eo, quod hae naturae, quae corrumpi possunt, non de deo ge
Abbreviated transcription (Latin):
minuantur. Qua ꝓpt̾ nature ille quas interra tenebraruꝰ fuisse con¬
fingit. aut poterant corrupi. aut non poterant. Si non poterant.
incorruptibiles erant. Quo bono suꝑiꝰ nichil ÷ Si poterant. aut cor¬
rũpebantur. aut non corrũpebant᷑. Si non corrũpebantur. in cor¬
rupte erant. qđ uidemꝰ dici sine magna laude non posse. Si aut̃ cor¬
rupebantur. minuebantur illo ta magno bono. Si minuebantur
bono: habebant bonũ quo minuerentur. Qd si non habebant bonii.
non erant nature ille sumũ malũ. & om̃is manichei fabula fabula fal¬
sa est. S qm̃ quesiuimꝰ Equid esset in alũ. neq hoc naturam s
contra natura eẽ cognoui mꝰ consequenter querendũ est
unde sit. Qđ ille si fecisset. minus fortasse in has tanti erroris angus¬
tus laberetur. Pre ꝓꝑe quippe ac p̃postere qͦsiuit unde eẽt̃. qđ primo
non quesierat quid esset. Et ido nullo mͦ potuert̾ querenti occurrere.

Expanded text:
minuantur. quapropter naturae illae, quas in terra tenebrarum fuisse conminuantur. quapropter naturae illae, quas in terra tenebrarum fuisse confingit. aut poterant corrumpi aut non poterant. si non poterant, incorruptibiles erant, quo bono superius nihil est. si poterant, aut corrumpebantur, aut non corrumpebantur; si non corrumpebantur, incorruptae erant, quod uidemus dici sine magna laude non posse; si autem corrumpebantur, minuebantur illo tam magno bono; si minuebantur quo bono, habebant bonum, quo minuerentur. quodsi habebant bonum, non erant naturae illae summum malum et omnis Manichaei fabula falam quaesiuimus, quid esset malum, neque hoc naturam, sed contra naturam esse cognouimus, consequenter quaerendum est, unde sit: quod ille si fecisset, minus fortasse in has tanti erroris angustias laberetur. praepropere quippe ac praepostere quaesiuit, unde esset, quod primo non quaesierat, quid esset; et ideo nullo modo potuerunt quaerenti occurrere
Abbreviated transcription (Latin):
incelligere non ualetis. illud adtendite. qđ omẽ qđ corrũpit᷑. bono
aliquominuitur. quasi non corruperetur incorruptũ eẽt. si uͦ etiã
non posset omĩno corrũpi. incorruptibile eẽt. Necesse ẽ aut̾ ut siue
incorruptio. siue in corruptibilitas bonu̾ sit. si malũ est corruptio.
S nẽ de incorruptibili natura. nulla questio ẽ. De his agit᷑ qͣ possui
corrũpi. Que dũ non corrũpintur. in corrupta dici possunt. in¬
corruptibilia non possunt. Illud eni solu incorruptibile ꝓprie¬
dr̃ qđ non tantũ non corrupitur.s etiã nulla ex parte corrũpi
potest. In corrupta gͦ que cũq sunt & tam̃ corrupi nen possius
eu corrũpi ceperint. eo ipso bono minuinitur. quo in corrupta
erant. Et magtio quidem bono quia magnii malũ÷ corruptio.
Et quã diu ineis augeri. corruptio potest. tanduu habent bonuꝰ qi:

Expanded text:
intellegere non ualetis, illud adtendite, quod omne, quod corrumpitur, bono intellegere non ualetis, illud adtendite, quod omne, quod corrumpitur, bono aliquo minuitur, quia si non corrumperetur, incorruptum esset; si uero etiam non posset omnino corrumpi, incorruptibile esset. necesse est autem, ut siue incorruptio siue incorruptibilitas bonum sit, si malum est corruptio. sed nunc de incorruptibili natura nulla quaesito est; de his agitur, quae possunt corrumpi quae dum non corrumpuntur, incorrupta dici possunt, incor- . ruptibilia non possunt. illud enim solum incorruptibile prd non tantum non corrumpitur, sed etiam nulla ex parte corrumpi potest. incorrupta ergo quaecumque sunt et tamen corrumpi possunt, cum corrumpi coeperint, eo ipso bono minuuntur, quo incorrupta erant, et magno quidem bono, quia magnum malum est corruptio; et quamdiu in eis augeri corruptio potest, tamdiu habent bonum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
uł iactantia. Deinde incorpore animato corruptio sanitatis. dolor
& morb corruptio uiriũ. lassitudo. corruptio quietis labor. Deid
in ipso corꝑore corruptio pulchritudinis feditas. corruptio rectitu¬
dinis prauitas. corruptio ordinis ꝑuersitas. corruptio integritatis
discissio aut fractura audiminutio. Longum ẽ & difficile. & harũ
rerũ quascõ menioraui. & aliarũ in numerabiliũ om̃s corruptionłs
nominatĩ enuntiare. cũ etiam multe que dicuntur in corpore. pos¬
sint & inanima dici. Et in numerabilia sunt. in quib ꝓpria uocabula
corruptio teneat. Ueruntamꝰ uidere iam facile est. nichil nocere
corruptionẽ. nisi qđ labe facit naturalem statũ. & ideo eã ñ eẽ nat᷑am
s contra naturam. Qđ si non inuenitur in reb malũ. nisi corruptio.
& corruptio non ÷ natura. nulla utiq natura malũ ÷ S si hoc forte

Expanded text:
uec iactantia; deinde in corpore animato corruptio sanitatis dolor uec iactantia; deinde in corpore animato corruptio sanitatis dolor et morbus; corruptio uirium lassitudo; corruptio quietis labor; deinde in ipso solo corpore corruptio pulchritudinis foeditas; corruptio rectitudinis prauitas; corruptio ordinis peruersitas; corruptio integritatis discissio aut fractura aut diminutio. longum est et difficile et harum rerum, quas commemoraui, et aliarum innumerabilium omnes corruptiones nominatim enuntiare, cum etiam multae, quae dicuntur in corpore, possint et in anima dici et innumerabilia sint, in quibus propria uocabula corruptio teneat. uerumtamen uidere iam facile est nihil nocere corruptionem, nisi quod labefacit naturalem statum, et ideo eam non esse naturam, sed contra naturam. quodsi non inuenitur in rebus malum nisi corruptio et corruptio non est natura, nulla utique natura malum est. Sed si hoc forte
Abbreviated transcription (Latin):
rore ille nos non decipiat. nec cecos faciat ad considerandas naturaꝵ
species. cũ quedam in eis uiste rep̾hendit. ut onũ ex parte cogat dis¬
plicere qđ onii ex parte rep̾hendere ũ potest. Atq hoc mͦ animũ ad
equũ uidiciũ cõponentes queramꝰ iam unde sint eũ illis bonis mala
que me quoq imꝓbare dicebam. Qđ facilius uidebimꝰ. si in unum
nomen potuerimꝰ crincta conferre. Quis eniꝰ dubitet totũ illud
qđ dr̃ malũ. nichil eẽ aliud quã corruptionẽ: Possunt quidẽ alus
atq aliis uocabulis. alia atq alia mala nominari. s qđ omĩũ rerũ
malũ sit. in quib mali aliquid ani̾aduerti potest corruptio ẽ. Sed
corruptio perite anime. imperitia uocatur. corruptio prudentis
in prudentia. corruptio iusticie in iusticia. corruptio fortis ignauia
corruptio. quietis atq tranquillitatis cupiditas. uł metꝰ. uł tristicia.

Expanded text:
rore ille nos non decipiat nec caecos faciat ad considerandas naturarum rore ille nos non decipiat nec caecos faciat ad considerandas naturarum species, cum quaedam in eis ita reprehendit, ut omni ex parte cogat displicere, quod omni ex parte reprehendere non potest. atque hoc modo animum ad aequum iudicium conponentes quaeramus iam, unde sint cum illis bonis mala, quae me quoque inprobare dicebam. quod facilius uidebimus, si in unum nomen potuerimus cuncta conferre. Quis enim dubitet totum illud quod dicitur malum nihil esse aliud quam corruptionem ? possunt quidem aliis atque aliis uocabulis alia atque alia mala nominari, sed quod omnium rerum malum sit, in quibus mali aliquid animaduerti potest, corruptio est. sed corruptio peritae animae inperitia uocatur; corruptio prudentis inprudentia; corruptio iustae iniustitia; corruptio fortis ignauia; corruptio quietae atque tranquillae cupiditas uel metus uel tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
& eũ intuens trahentẽ aut dilaniantẽ pecoꝵ aut homiuũ corpa
quecũq app̾hendisset. puerili quadam in firmitate animi. tanto
timore ꝑcelleretur. ut solã feritatẽ leonis intuens atq seuicia.
cetera eiꝰ negligens om̾ino atq p̃teriens. naturã illiꝰ animantis. non
tantũ malii. sed inagnũ malui eẽ clamaret. tanto scilicet exaggeratiꝰ
quanto timidiꝰ. Aut si edomita feritate duci leonẽ mansuetũ uideret.
p̃serti si nũquã ante fuisset de illa bestia territus. tẽ uacaret securo
atq in trepido leonis pulchritudinẽ considerare atq laudare. Dequa
ego nichil dicam. nͥ qđ adrem maxime ꝑtinet: Fieri posse. ut aliꝗͣ na¬
tura offendat ex aliquo. & intotã nascat᷑ odiu̾. cũ manifestiĩsic mul¬
to meliorem ẽẽ speciem. uere ac uiue bestie etiã cũ terret in siluis.
quã imitate atq si mulate. cũ in pariete picta laudatur. Hoc gͦ er¬

Expanded text:
et eum intuens trahentem ac dilaniantem pecorum aut hominum corpora, et eum intuens trahentem ac dilaniantem pecorum aut hominum corpora, quaecumque adprehendisset, puerili quadam infirmitate animi tanto timore percelleretur, ut solam feritatem leonis intuens atque saeuitiam, cetera eius neglegens omnino atque praeteriens naturam illius animantis non tantum malum, sed magnum malum esse clamaret, tanto scilicet exaggeratius, quanto timidius; at si edomita feritate duci leonem mansuetum uideret, praesertim si numquam antea fuisset de illa bestia territus, tunc uacaret securo atque intrepido leonis pulchritudinem considerare atque laudare. de quo ego nihil dicam, nisi quod ad rem maxime pertinet, fieri posse, ut aliqua natura offendat ex aliquo et in totam nascatur odium, cum manifestum sit multo meliorem esse speciem uerae ac uiuae bestiae, etiam cum terret in siluis, quam imitatae atque simulatae, cum in pariete picta laudatur. hoc ergo er
Abbreviated transcription (Latin):
conuincunini bona naturalia uocare non uultis: K. Restat ut
queratis. nã ipsa solet eẽ uox ultima. unde sint illa mala. quȩ mͥ
quoq displicere dicebam. Respondebo fortasse. siuos pͥus dixeritis
unde sint illa bona. que uos quoq laudare cogimini. si absurdis¬
simi cordis ẽẽ non uultis. S quid ego istud queram. cũ utriq
fateamur omĩa quecũq & quanta cũꝙ bona sunt ab uno deo esse.
qui sũ me bonus :: Resistitis guos ipsi manicheo. qui tot & tatita
bona que cõmemorauimꝰ iusteq latidauimꝰ pacem concordiamq
paretum inuna quaq natura salutẽ ualentiãq animantium.
& cetera que repetere iam piget. ita interra cõnentia. tenebraꝵ
ee arbitratus ÷ ut ab illo do que bonoꝵ omĩuꝰ fatetur auctorẽ.
alienare conaretur. non eniꝰ ea bona uidit. du hoc solu̾ adten¬
dit qđ displiceret. Tam quã si quispiam leon is frenitu ext̾ritꝰ.

Expanded text:
convincimini, bona naturalia vocare non vultis? 38. Restat ut convincimini, bona naturalia vocare non vultis? 38. Restat ut quaeratis nam ipsa solet esse vox ultima unde sint illa mala, quae mihi quoque displicere dicebam. Respondebo fortasse, si vos prius dixeritis unde sint illa bona, quae vos quoque laudare cogimini, si absurdissimi cordis esse non vultis. Sed quid ego istud quaeram, cum utrique fateamur, omnia quaecumque et quantacumque bona sunt, ab uno Deo esse, qui summe bonus est? Resistite ergo vos ipsi Manichaeo, qui tot et tanta bona quae commemoravimus justeque laudpartium in unaquaque natura, salutem ualentiamque animantium et cetera, quae repetere iam piget, ita in terra conmenticia tenebrarum esse arbitratus est, ut ab illo deo, quem bonorum omnium fatetur auctorem, alienare conaretur. non enim ea bona uidit, dum hoc solum adtendit, quod displiceret, tamquam si quispiam leonis fremitu exterritus
Abbreviated transcription (Latin):
a adeo naturalia debere accipi. Nonnẽ queritur. qͥd pofeit
iel nonposut auferri. S certe non parusi lumenr. adincelli¬
gendũ dm̃s natuias in quantũ nature sunt bonas eẽ. qđ line
is malis cogitari bona illa possint. fine bonis aut̾ illis. puilla
natura cogitari po tist. Ilam sine turbatione ceni possie adͥs
cogitare sine pace aut̃ continuatarũ partiuꝰ. nulla species cor¬
poris animo occurrit. aut ullo modo sentiri potest. Ac ꝑhoc
nec ille cenose aque sine bõno isto eẽ potuerunt. quobono
fieb at ut aliqua natura corporea posset eẽ: nã qđ dicitis qđ
illa mala de naturis talib nou possunt auferri. respondes
qđ & illa bona de naturis talib non possunt auferri. respon¬
detur qđ̃ &e illa hona denaturis talib non possunt auferri.
Cur gͦ istas res ꝓpter mala que auferri non posse arbitramini.
mala naturalia uocare uultis. ꝓpter bona uͦ que auferri ñ posse

Expanded text:
et ideo naturalia debere accipi. non nunc quaeritur, quid possit et ideo naturalia debere accipi. non nunc quaeritur, quid possit uel non possit auferri, sed certe non paruum lumen est ad intellegendum omnes naturas, in quantum naturae sunt. bonas esse, quod sine illis malis cogitari bona illa possunt, sine bonis autem illis nulla natura cogitari potest. nam sine turbatione caeni possum aquas cogitare, sine pace autem continuatarum partium nulla species corporis animo occurrit, aut ullo modo sentiri potest. ac per hoc nec illae caenosae aquae sine isto bono esse potuerunt, quo bono fiebat, ut aliqua natura corporea posset esse. nam quod dicitis, quod illa mala de naturis talibus non possunt auferri, respondetur, quod et illa bona de naturis talibus non possunt auferri. detur, quod et illa bona de naturis talibus non possunt auferri. Cur ergo istas res propter mala quae auferri non posse arbitramini, mala naturalia vocare vultis; propter ea bona vero quae auferri non posse
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo quidẽ uirtus ẽ: Unde auiolento stupͣtore. nec ipsa eripipo¬
test. Quicqͥd gͥ eru̾pturꝰ erat ille qͥ occidit᷑: id totũ in nr̃a potestate

Expanded text:
quandoquidem virtus est? unde a violento stupratore eripi nec ipsa poquandoquidem virtus est? unde a violento stupratore eripi nec ipsa potest. Quidquid igitur erepturus erat ille qui occiditur, id totum in potestat
Abbreviated transcription (Latin):
ulicere uł adconuigiũ feminã rapere. ꝓpterea mala lex erit.qr ille ĩ¬
iustus atq corruptꝰ. hãc tulit. Potest gͦ illi legi quȩ tuendoꝵ ciui ũ cau¬
sa uimhostilem eadem ui repelli iubet. sine libidine obtemperari.
Et de om̃ib ministris qui uire atq ordine potestatibꝰ quibꝰq sub¬
icctisunt: id dici potest .S. illi homines lege inculpata. qͦmͦ inculpa¬
tique ant ee̾ nõ uideo. Non enĩ eos lex cogit occidere: s relinquit
inpotestate. Liberũ eis itaq est neminẽ necare: ꝓhis rebꝰ quas inuiti
possunt amittere. & obhoc amare nõ debent. De uita enĩ fortasse cui¬
piam sit dubiũ: utrũ aĩe nullo pacto auferat᷑: dũ hoc corpꝰ inter¬
imit᷑. S si auferripotest: contẽnenda ẽ. Sinõ pot̃: nichil metuen¬
dũ. De pudicicia uͦ qͥs dubitauerit. qͥn easit in ipso aĩo constituta

Expanded text:
licere vel ad conjugium feminam rapere, propterea mala lex erit, quia ille inlicere vel ad conjugium feminam rapere, propterea mala lex erit, quia ille injustus atque corruptus hanc tulit. Potest ergo illi legi quae tuendorum civium causa vim hostilem eadem vi repelli jubet, sine libidine obtemperari: et de omnibus ministris, qui jure atque ordine potestatibus quibusque subjecti sunt, id dici potest. Sed illi homines lege inculpata, quomodo inculpati queant esse, non video: non enim lex eos cogit occidere, sed relinquit in potestate. Liberum eis itaque est neminem necare pro iis rebus quas inviti possunt amittere, et ob hoc amare non debent. De vita enim fortasse cuipiam sit dubium, utrum animae nullo pacto a uferatur, dum hoc corpus interimitur: sed si auferri potest, contemnenda est; si non potest, nihil metuendum. De pudicitia vero quis dubitaverit, quin ea sit in ipso animo constituta,
Abbreviated transcription (Latin):
to est enĩ mitiꝰ. eũ qui alienȩ uitȩ insidiat᷑. quã eũ qͥ suã tuet᷑ oc¬
cidi  Et multo est immaniꝰ. inuitũ hoĩem stuprũ ꝑpeti: quã eũ
aquo illa uis infert᷑. ab eo cui inferre conat᷑ interimi. lam uero mi¬
ies inhoste int̾ficiendo minister ẽ legis. Quare officiũ suũ facile.
nulla libidine impleiit. Porro ipsa lex quȩ tuendi popłi causa
lata est: nulliꝰ libidinis argui potest. Si quidem ille qui tulit. si
dei iussu tulit. idest qđ p̃cipit ȩterna iusticia: expers om̃ino li¬
bidinis. id agere potuit. Si aut̃ ille cũ aliqua libidine hoc statuit:
nõ eo fit ut ei legi cũ libidine obtemperare necesse sit: qr bonalex.
⁊ a non bono ferri potest. Nonemĩsi quis uerbi causa tirannicã potesta¬
tem nactis. ab aliquo eui hoc conducit p̃ciũ accipiat. ut statuat nul

Expanded text:
to est enim mitius eum qui alienae vitae insidiatur, quam eum qui suam tuetur, octo est enim mitius eum qui alienae vitae insidiatur, quam eum qui suam tuetur, occidi. Et multo est immanius invitum hominem stuprum perpeti, quam eum a quo vis illa infertur, ab eo cui inferre conatur, interimi. Jam vero miles in hoste interficiendo minister est legis; quare officium suum facile nulla libidine implevit. Porro ipsa lex, quae tuendi populi causa lata est, nullius libidinis argui potest. Siquidem ille qui tulit, si Dei jussu tulit, id est quod praecepit aeterna justitia, expers omnino libidinis id agere potuit: si autem ille cum aliqua libidine hoc statuit, non ex eo fit ut ei legi cum libidine obtemperare necesse sit; quia bona lex et a non bono ferri potest. Non enim si quis, verbi causa, tyrannicam potestatem nactus, ab aliquo cui hoc conducit, pretium accipiat, ut statuat nulli
Abbreviated transcription (Latin):
uł insidiator sicariꝰ. siue ꝓuita. siue ꝓlib̾tate. siue ꝓpudicicia. sine
ulla int̾ficiat᷑ libidine. u. Quomͦ possũ arbitrari carere istos libi¬
dine.qͥ prohis rebus digladiant᷑. qͦs possũt amittere inuiti: Aut si
nõ possunt. qͥd opꝰ est. ꝓhis usq ad hoĩs necẽ ꝓgredi: Nõ gͦ lex iusta:
quȩ dat potestatẽ uł uiatori ut latronẽ. ne ab eo ipse occidat᷑ oc¬
cidat. uł cuipa uiro aut feminȩ. ut iuolent̾̃ sibi stupͣtorẽ irruentẽ
ante illatũ stuprũ sipossit interimat: Nam militi etiam iube¬
t᷑ lege: ut hostẽ necet. Aqͥ cȩ de si temꝑauerit: ab imꝑatore penas
luit. Nũistas leges iniustas. uł potiꝰ nullas dicere audebimꝰ: Nã lex
mͥ ẽẽ ñ uidet᷑: quȩ iusta ñ fuerit.A. legẽ quidẽ satis uideo eẽ
munitã. contͣ hꝰ cemodi accusationẽ: quȩ in eo popło quẽ regit.
minoribꝰ male factis ne maiora cõmitterent᷑ dedit licentiã. Mul¬

Expanded text:
arius, sive pro vita, sive pro libertate, sive pro pudicitia, sine ulla interficiatur libidine. E. Quomodo possum arbitrari carere istos libidine, qui pro iis rebus digladiantur, quas possunt amittere inviti: aut si non possunt, quid opus est pro his usque ad hominis necem progredi? A. Non ergo lex justa est, quae dat potestatem vel viatori ut latronem, ne ab eo ipse occidatur, occidat; vel cuipiam viro aut feminae ut violenter sibi stupratorem irruentem ante illatum stuprum, si possit, interimat. Nam militi etiam jubetur lege, ut hostem necet: a qua caede si temperaverit, ab imperatore poenas luit. Num istas leges injustas, vel potius nullas dicere audebimus? Nam mihi lex esse non videtur, quae justa non fuerit. 12. E. Legem quidem satis video esse munitam contra hujuscemodi accusationem, quae in eo populo quem regit, minoribus malefactis ne majora committerentur, dedit licentiam. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
queunt haberi. mali aut̃ ut his fruendis cũ securitate in cubẽt
remouere impedim̃ta conant᷑. exꝓpt̃ ea facinorosã sceleratã q ui¬
tam. quȩ mors meliꝰ uocat᷑. gerunt. M. Resipiseo: & ad modũ gaudeo
tam me plane cognouisse. qͥd sit &̃ illa cupiditas eulpabilis. quȩ li¬
bido nõiat᷑. Quã eẽ iã apparet. earũ rerũ amorẽ. quas potest qͥsq in¬

Expanded text:
queunt haberi; mali autem ut his fruendis cum securitate incubent, queunt haberi; mali autem ut his fruendis cum securitate incubent, removere impedimenta conantur, et propterea facinorosam sceleratamque vitam, quae mors melius vocatur, gerunt. E. Resipisco, et admodum gaudeo jam me plane cognovisse quid sit etiam illa culpabilis cupiditas, quae libido nominatur. Quam esse jam apparet earum rerum amorem, quas potest quisque in
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ꝑperã punit: qͦndo quidẽ punit eũ. qui uolens & sciens
dñm necat. qđ nullus illoꝵ. A. Et qͥd recordaris te paulo ante
dixisse. in om̃i facto malo libidinẽ dñari .&. eo ipso malũ eẽ:
.u. siecordor sane. A. Qͥd illud. nõne iđe tu cessisti. eũ qͥ cupit
sine metu uiuere. ñ habere malam cupiditatẽ: co. Ethoc
enim int̾ nos omiã malefacta. nõ ob aliud mala eẽ: nͥ qđ libidine
id est imꝓbanda cupiditate fiunt . u. Iam mͥ uidet᷑ in iuria iste
dãnari. Qd qͥdẽ nõ auderẽ dicere: si aliud haberẽ qđ dicerem:
A.lta ne priꝰ ꝑ suasisti tͥ tantũ scelus impunitũ eẽ oportere quam
considerares utrũ ille seruus ꝓpt̃ saciandas libi dines suas metu
dnĩ carere cupiuerit: Cupere nanq sine metu uiuere: ñ tã bono¬
rũ.s etiam maloꝵ omiũ est. Uerũ hoc int̾ est: qđ id boni appe¬
tunt auertendo amorẽ abhis rebꝰ quȩ sine amittendi periculo ne¬

Expanded text:
peram punit, quandoquidem punit eum qui volens et sciens dominum necat, quod nullus istorum. A. Ecquid, recordaris te paulo ante dixisse, in omni facto malo libidinem dominari, et eo ipso malum esse? E. Recordor sane. A. Quid? illud nonne idem tu concessisti, eum qui cupit sine metu vivere, non habere malam cupiditatem? E. Et hoc enim inter nos omnia malefacta non ob aliud mala esse, nisi quod libidine, id est improbanda cupiditate, fiunt. E. Jam mihi videtur injuria iste damnari: quod quidem non auderem dicere, si aliud haberem quod dicerem. A. Itane prius tibi persuasisti tantum scelus impunitum esse oportere, quam considerares utrum ille servus propter satiandas libidines suas metu domini carere cupiverit? Cupere namque sine metu vivere, non tantum bonorum, sed etiam malorum omnium est: verum hoc interest, quod id boni appetunt avertendo amorem ab iis rebus, quae sine amittendi periculo ne