comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carus debeat ẽt̃. nos cũ uideant recordent᷑. Octa¬
nus ꝑ quẽ aliqͥd dr̃. eẽ factũ qđ ñ oportuerit. aut
nͦ factũ qđ oportuerit hoc mͦ. N õ affu. ñ uidi.
nõ postremã uocẽ eiꝰ audiu. ñ extremũ spm̃ euis
accepi. Itẽ. inmicorũ inmanib mortuus ẽ. hos¬
tili int̾ra iupit᷑ iacuit insepultus. a feris dui uer¬
atꝰ. cõmuni qͦq honore. in morit caruit. ł onus.
ꝑ quẽ oratio ad mutas. ⁊ erꝑtes animi. res refere¬
tur. ut si ad ȩquũ. domũ uestẽ. sermonẽ alicuiꝰ a¬
cõmodes. qͥb animꝰ eoꝵ qͥ auduit᷑ ⁊ aliquẽ dilexe.¬
rut᷑. uehem̃t᷑ ꝯmouetur. Decimꝰ. ꝑ quẽ in opia.
infirmitas. solitudo. demonstrat᷑. Undecimꝰ ꝑ
quẽ aut liberoꝵ. aut parentũ. aut sui corꝑis sepe.¬
liendi. aut alicuiꝰ euisim rei ꝯmendatiofit. Duo¬
decimꝰ. ꝑ quẽ disuctio deplorat᷑. ab aliqͦ. cũ di¬

Expanded text:
carus debeat esse, nos cum videant, recordentur. octacarus debeat esse, nos cum videant, recordentur. octavus, per quem aliquid dicitur esse factum, quod non oportuerit, aut non factum, quod oportuerit, hoc modo: non affui, non vidi, non postremam vocem eius audivi, non extremum spiritum eius excepi. item: inimicorum in manibus mortuus est, hostili in terra turpiter iacuit insepultus, a feris diu vexatus, communi quoque honore in morte caruit. nonus, per quem oratio ad mutas et expertes animi res referetur, ut si ad equum, domum, vestem sermonem alicuius accommodes, quibus animus eorum, qui audiunt et aliquem dilexerunt, vehementer com- movetur. decimus, per quem inopia, infirmitas, soli- tudo demonstratur. undecimus, per quem liberorum aut parentum aut sui corporis sepeliundi aut alicuius eiusmodi rei commendatio fit. duodecimus, per quem disiunctio deploratur ab aliquo, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
uut. ꝑ quẽ qͥb in malis. fuerit. ⁊ sint. ⁊ futuri sit̃ demõ¬
stratur. Terciꝰ. ꝑ quẽ unũ qđq deplorat᷑. in ꝯmodũ.
ut in morte filii. pueritiȩ delectatio. amor. spes. sola¬
tiũ. educatio. ⁊ si qua simili ingeñe qͦlibet de incõ¬
modo. ꝑ ꝯqͣstionẽ dici poterut. Quartꝰ ꝑ quẽ res
turpes. ⁊ humiles. & in lib̾ales ꝓferent᷑. & inlignas
etate. gen̾e. fortuna pͥstina. honore. beneficiis. quȩ
passi: ꝑpessuri ue sit᷑. Qnͥtꝰ ꝑ quẽ omĩa ante ocłos
singulati. in ꝯmoda ponunt᷑. ut uideat᷑ his qͥ audit
uidere. ⁊ re qͦq ipsa quasi ad sit nõ uerbis solũ ad
miscdiã ducat᷑. Sextꝰ ꝑ quẽ p̃ter spẽ inmiseris de¬
monstrat᷑ ẽẽ. ⁊ cũ aliqͥd exspectaret. nõ mͦ ic. ñ ad¬
eptũ ẽt̃. s insũmas miserias in cedisse. Septimꝰ. ꝑ
quẽ ad ipsos qͥ audut̃. similẽ casũ ꝯuertimꝰ ⁊ peti¬
mꝰ. ut de suis liberis. aut parentib. aut aliqͦ qͥ illis

Expanded text:
uem, quibus in malis fuerint et sint et futuri sint, demonstratur. ter- tius, per quem unum quodque deploratur incom- modum, ut in morte filii pueritiae delectatio, amor, spes, solatium, educatio et, si qua simili in genere quo- libet de incommodo per conquestionem dici poterunt. quartus, per quem res turpes et humiles et inliberales proferentur et indigna aetate, genere, fortuna pristina, honore, beneficiis, quae passi perpessurive sint. quin- tus, per quem omnia ante oculos singillatim incom- moda ponuntur, ut videatur is, qui audit, videre et re quoque ipsa, quasi assit, non verbis solum ad miseri- cordiam ducatur. sextus, per quem praeter spem in miseriis demonstratur esse, et, cum aliquid exspectaret, non modo id non adeptus esse, sed in summas miserias incidisse. septimus, per quem ad ipsos, qui audiunt, similem in causam convertimus et petimus, ut de suis liberis aut parentibus aut aliquo, qui illis
Abbreviated transcription (Latin):
ostendendũ ꝑtinet assumit᷑. Assũptionis approbatio. ꝑ qͣ
id qđ assup̃tũ ẽ. rationib firmat᷑. Conplerio. ꝑ quã id
qd ꝯficit᷑ ex om̃i arguintatione breuit᷑ exponit᷑. duȩ
plurimas habet argum̃tatio partes. ea ꝯstat erhis qͥn¬
q partib. scda ẽ quadriꝑtita. tercia tͥꝑtita. deinde
alicui uideri posse ꝯsistere. Eoꝵ gͥ quȩ ꝯsistut. exẽpla
ponemꝰ. Horũ quȩ dubia st̃. rationes adferemꝰ. Qnq¬
ꝑtita argum̃tatio ẽ huiꝰ mͦ. Om̃s leges udices ad com¬
modũ. rei .p. referri oportet. ⁊ eas ex utilitare ꝯmu¬
ni. ñ ex scͥptione quȩ in luteris ẽ interp̃tari. Ea enĩ
uirtute ⁊ sapiẽtia maiores nr̃i fuerut᷑. ut in legib scͥben¬

Expanded text:
pprobatio, per quam id, quod assumptum est, rationibus firmatur; complexio, per quam id, quod conficitur ex omni argumentatione, bre- viter exponitur. quae plurimas habet argumentatio partes, ea constat ex his quinque partibus; secunda est quadripertita; tertia tripertita; dein pla ponemus, horum, quae dubia sunt, rationes afferemus. Quinquepertita argumentatio est huiusmodi: “omnes leges, iudices, ad commodum rei publicae re- ferre oportet et eas ex utilitate communi, non ex scrip- tione, quae in litteris est, interpretari. ea enim virtute et sapientia maiores n
Abbreviated transcription (Latin):
batio. Ostendemꝰ aut̃ qđ polliciti sumꝰ hoc mͦ. Quȩ ꝑ¬
spicuã om̃ib ueritatẽ ꝯtinet assũptio. nicħ indiget
approbationis. Ea ẽ huiꝰ modi. Si oportet uelle sa¬
pere. dare operã philosophiȩ ꝯuenit. Hȩc ꝓposi¬
tio indiger approbationis. Nõ enĩ ꝑspicua ẽ neq
ꝯstat inter om̃s ꝓpterea qđ multi nicħ ꝓdẽẽ phi¬
losophiã. plexiq & iã. obẽẽ arbitrantur. Assũp̃¬
no ꝑspicua. E enĩ hȩc. Oportet aut̃ saꝑe. Noc¬

Expanded text:
quod polliciti sumus, hoc modo: quae perspicuam omnibus veritatem continet assump- tio, nihil indiget approbationis. ea est huiusmodi: si oportet velle sapere, dare operam philosophiae con- venit. hic propositio indiget approbationis; non enim perspicua est neque constat inter omnes, propterea quod multi nihil prodesse philosophiam, plerique etiam obesse arbitrantur; assumptio perspicua; est enim haec: oportet autem
Abbreviated transcription (Latin):
indigna uideri solere. Et indignatio qͥdẽ his fe¬
re de locis. qͣuissime sumet᷑. Conq̃stioi̾s aut̃ huiꝰm
de reb partes petere oportebit.
ot questio ẽ oratio auditorũ misccłiã captãs. In
þac pͥmũ animũ auditoris mitẽ ⁊ misericordẽ
possit. Ia locis ꝯmunib efficere oportebit. ꝑ qͦs
fortunȩ uis in om̃s ⁊ hominũ infirmitas ostendit᷑.
Qua oratione habita. qͣuit ⁊ sentenciose: marime

Expanded text:
indigna videri solere. Et indignatio quidem his feindigna videri solere. Et indignatio quidem his fere de locis gravissime sumetur. conquestionis autem huiusmodi de rebus partes petere oportebit. Conquestio est oratio auditorum misericordiam cap- tans. in hac primum animum auditoris mitem et misericordem possit. Id locis communibus efficere oportebit, per quos fortunae vis in omnes et hominum infirmitas ostenditur: qua oratione habita graviter et sententiose maxime
Abbreviated transcription (Latin):
los eiꝰ apł̃ quẽ dr̃ ponimꝰ. ut id qđ indignũ ẽ: ꝓinde
illi uideat᷑ indignũ. Ac si ipse inter fuerit. ac p̃sẽs
fuerit. S Undecimꝰ locꝰ ẽ: ꝑ quẽ ostendimꝰ. ab eo fac¬
tũ. ã qͦ minime oportuerit. & a qͦsi alius facer& ꝓ¬
hiberi ꝯueniret. ¶ Buodecimꝰ locꝰ ẽ: ꝑ quẽ indigna¬
mur. qđ nob̾ hoc in pͥmis acciderit. neque alicui um¬
qm usu uenerit. Cerciꝰdecimꝰ locꝰ ẽ. si cũ iniuria.
ꝯtumelia uincta demonstrat᷑. ꝑ quẽ locũ. insuꝑbiã.
⁊ airogantiã. odiũ ꝯcitat᷑. ¶Quartꝰ decimꝰ locꝰ ẽ.
ꝑ quẽ petimꝰ. ab his qͥ auduit. ut ad suas res. nr̃as.
imurias referat᷑. Si adpueros ꝑtinebit. de liberis
suis cogitẽt. si ad mulieres de urorib si ad senes.
de patͥbus. aut parentib ¶ ntꝰ decimꝰ locꝰ ẽ ꝑ quẽ
dicimꝰ inimicis. qͦq ⁊ hostib ea quȩ nobis acciderit᷑

Expanded text:
los eius, apud quem dicitur, ponimus, ut id, quod indignum est, proinde los eius, apud quem dicitur, ponimus, ut id, quod indignum est, proinde illi videatur indignum, ac si ipse interfuerit ac praesens viderit. undecimus locus est, per quem ostendimus ab eo factum, a quo minime oportuerit, et a quo, si alius faceret, prohiberi con- venerit. duodecimus locus est, per quem indignamur, quod nobis hoc primis acciderit neque alicui umquam usu venerit. tertius decimus locus est, si cum iniuria contumelia iuncta demonstratur, per quem locum in superbiam et arrogantiam odium concitatur. quartus decimus locus est, per quem petimus ab iis, qui audiunt, ut ad suas res nostras iniurias referant; si ad pueros pertinebit, de liberis suis cogitent; si ad mulieres, de uxoribus; si ad senes, de patribus aut parentibus. quintus decimus locus est, per quem dicimus inimicis quoque et hostibus ea, quae nobis acciderint,
Abbreviated transcription (Latin):
crudelit̾ facta dicent᷑. & deinceps si qua ꝓferantur
in maiores natu. in hospites. inucinos. in amicos. in
eos qͥb cũ uitã egeris. in eos apd̃ qͦs eduicatꝰ sis. in e¬
os ab qͥb eruditꝰ. in mortuos in miseros. in misericor¬
dia dignos. in hoĩes claros. nobiles.:⁊ honore usus.
in eos qͥneq ledere aliũ. nec se defendere potuert̃.
ut in pueros. senes. mulieres. qͥb ex omĩb acrit exci¬
tata indignatio. sũmũ in eũ qͥui olauerit hoꝵ aliꝗd
odiũ ꝯmouere poterit. ł Fonus locus ẽ: ꝑ quẽ
cũ aliis peccatis quȩ ꝯstãt ẽe̾ peccata. hoc qͦ de q̃sti.
sit illud de qͦ agit᷑ ostendit. NDecimꝰ locꝰ ẽ ꝑ quẽ om¬
ma quȩ innegotio gerundo acta sut̃. quȩq post ne¬
ꝯotiũ ꝯsecuta sut. cũ uniꝰ cuiꝰ q indignatione ⁊ cri¬
minatione colligimꝰ ⁊ re̾ u̾bis ꝗͣ marime ante ocu¬

Expanded text:
crudeliter facta dicentur, et deinceps si qua proferantur crudeliter facta dicentur, et deinceps si qua proferantur in maiores natu, in hospites, in vicinos, in amicos, in eos, quibuscum vitam egeris, in eos, apud quos educatus sis, in eos, ab quibus eruditus, in mortuos, in miseros et misericordia dignos, in ho- mines claros, nobiles et honore usos, in eos, qui neque laedere alium nec se defendere potuerunt, ut in pueros, senes, mulieres; quibus ex omnibus acriter excitata in- dignatio summum in eum, qui violarit horum aliquid, odium commovere poterit. nonus locus est, per quem cum aliis peccatis, quae constat esse peccata, hoc quo de quaestsit illud, de quo agitur, ostenditur. decimus locus est, per quem omnia, quae in negotio gerundo acta sunt quaeque post negotium consecuta sunt, cum unius cuiusque indignatione et criminatione colligimus et rem verbis quam maxime ante ocu
Abbreviated transcription (Latin):
locus ẽ ꝑ quẽ ostendimꝰ cęt̃as res. ꝑperã ꝯstiutas. intel¬
lecta ueritate. ꝯmutatas. corrigi posse. hãc ẽẽ rẽ quȩ
si sit semel udicata. neq alio ꝯmutari uidicio. neq
ulla potestate. corrigi possit. sSertꝰ locus ẽ: ꝑ quẽ ꝯ¬
sulto & de industria factũ ẽẽ demonstrat᷑. ⁊ illud ad¬
uingit᷑. uoluntario maleficio ueniã dari ñ oportere
in prudenciȩ ꝯcedi. ñ nũqͣm ꝯuenire. Septimꝰ locꝰ
nicũ factũ ẽẽ dicamꝰ. ꝑ iuĩ manũ opulentã. Quȩ res
ab legib ⁊ ab ȩqͣli uire remotissima sit. COctauus locꝰ
ẽ ꝑ quẽ demonstramꝰ nõ uulgare. neq factitatũ ẽẽ.
neq ab audacissimis qͥdẽ hominib id maleficiũ de
qͦ agitur. atq id a feris qͦq hominib ⁊ a barbarisgẽ¬
tib ⁊ inmanib bestiis ẽẽ remotũ. Hȩc erunt. quȩ
inparentes. liberos. ꝯuiges ꝯsanguineos. supplices.

Expanded text:
locus est, per quem ostendimus ceteras res perperam constitutas intellocus est, per quem ostendimus ceteras res perperam constitutas intellecta veritate commutatas corrigi posse; hanc esse rem, quae si sit semel iudicata, ne- que alio commutari iudicio neque ulla potestate cor- rigi possit. sextus locus est, per quem consulto et de industria factum demonstratur et illud adiungitur, vo- luntario maleficio veniam dari non oportere, inpru- dentiae concedi nonnumquam convenire. septimus lo- nicum factum esse dicamus per vim manum opulentiam; quae res ab legibus et ab aequabili iure remotissima sit. octavus locus est, per quem de- monstramus non vulgare neque factitatum esse ne ab audacissimis quidem hominibus id maleficium, de quo agatur; atque id a feris quoque hominibus et a bar- baris gentibus et inmanibus bestiis esse remotum. haec erunt, quae in parentes, liberos, coniuges, consangui- neos, supplices
Abbreviated transcription (Latin):
possut᷑: s tm̃ ea q̃seꝑatĩ de indignatione p̃cipi possũt
consideremꝰ. s. Erimꝰ locus sumit᷑ ab auctoritate. cum
cõmemoramꝰ. quantȩ curȩ res ea fuerit. diis immor¬
tis. ꝓdigiis responsis. similib reb. Itẽ maiorib nr̃is
regib cuitatib. gentib hominib sapiẽtissimis.
senatui. ppło legũ. scͥpiorib ¶ Scd̾s locus ẽ: ꝑ
quẽ illa res ad quos ꝑtineat. cũ amplificationẽ.¬
ꝑ indignationẽ ostendit᷑. Ad an om̃s. an ad maio¬
rẽ partẽ. qł atrocissimũ ẽ: an ad suꝑiores. qua¬
les sut̃ hi qͦrũ ex auctoritate indignatio sumit᷑
qł indignissimũ ẽ: an ad partes animo. fortuna
mꝰͦ. huic si ꝯcessũ sit: multos emulos euisdẽ audatiȩ
futuros. Ex qͦ qͥd mali sit. euenturũ demonstrabimꝰ.¬
¶ Quartꝰ locus ẽ: ꝑ quẽ demonstramꝰ multos alacres ex¬
spectare qͥd statuat᷑. Ut ex eo qđ uni ꝯcessũ sit sib
q̾q tali de re qͥdẽ liceat intelligere. possit᷑. ¶ Qntꝰ

Expanded text:
 se- paratim de indignatione praecipi possunt, considere- mus. primus locus sumitur ab auctoritate, cum com- memoramus, quantae curae res ea fuerit iis, quortis, prodigiis, responsis, similibus rebus; item maioribus nostris, regibus, civitatibus, gentibus, hominibus sapientissimis, senatui, populo, legum scripto- ribus. secundus locus est, per quem, illa res ad quos pertineat, cum amplificatione per indignationem osten- ditur, aut ad omnes aut ad maiorem partem, quod atrocissimum est; aut ad superiores, quales sunt ii, quorum ex auctoritate indignatio sumitur, quod in- dignissimum est; aut ad pares animo, fortuna,mus, huic si concessum sit, multos aemulos eiusdem audaciae futuros; ex quo, quid mali sit eventurum, demonstrabimus. quartus locus est, per quem demonstramus multos alacres exspectare, quid statuatur, ut ex eo, quod uni concessum sit, sibi quo- que tali de re quid liceat, intellegere possint. quintus
Abbreviated transcription (Latin):
to. sapiẽtia ẽ. pecuniȩ quȩrendȩ intelligentia. Aut
aliqͥd ñ graue nec magnũ ꝯtinẽs sic. stulticia ẽ imen
se qłȩ cupiditas. E hȩc qͥdẽ stulticia. s ex parte quadã.
ñ ex om̃i gen̾e diffinita. ¶ Controu̾sũ ẽ. in qͦ ad dubi¬
um demonstrandũ. dubia causa affert᷑. hoc mͦ. Eho dĩ¬
qͥb ẽ. quib ẽ potestas morus suꝑũ atq inferũ. pacẽ in¬
t̃ se se ꝯciliat᷑. confert᷑ ꝯcordiã. ł ꝑspicuũ ẽ: de qͦ non
ẽ. contͦuersia. ut si qͥcũ orestẽ accuset. planũ faciet ab
eo matrẽ occisam. ¶Nõ ꝯcessum ẽ. cũ id qđ agitur
in controuersia ẽ. ut si qͥcũ ulirẽ accuset. in hoc ma¬
xime ꝯmoret᷑. indignũ ẽẽ ab homine ignauissimo
uirũ fortissimũ aiace necatũ. ITurpe ẽ qđ aut eo
nũ ꝓpt̾ in honestã rẽ uidet᷑. Dffensũ ẽ qđ eoꝵ qͥ au
diunt. uoluntatẽ ledit: Ut si qͥs apd̃ ȩqͥtes romanoᷤ

Expanded text:
to: sapientia est pecuniae quaerendae intellegentia; aut to: sapientia est pecuniae quaerendae intellegentia; aut aliquid non grave nec magnum continens, sic: stul- titia est inmensa gloriae cupiditas. est haec quidem stultitia, sed ex parte quadam, non ex omni genere definita. controversum est, in quo ad dubium demon- strandum dubia causa affertur, hoc modo: Eho tu, di, quibus est potestas motus superum atque inferum, Pacem inter sese conciliant, conferunt concordiam. perspicuum est, de quo non est controversia: ut si quis, cum Orestem accuset, planum faciat ab eo matrem esse occisam. non concessum est, cum id, quod au- getur, in controversia est, ut si quis, cum Ulixem ac- cuset, in hoc maxime commoretur: indignum esse ab homine ignavissimo virum fortissimum Aiacem ne- catum. turpe est, quod aut eo num propter inhonestam rem videtur. offensum est, quod eorum, qui audiunt, voluntatem laedit: ut, s
Abbreviated transcription (Latin):
causã uerã ñ haberet. nobis se uidices nõ ꝯmisis¬
set. Neue ẽ. qđ aut post tẽpꝰ. dicit᷑ hoc mͦ. si in
mentẽ uenisset. ñ ꝯmisisset. Aut ꝑspicue turpẽ
rẽ leui tegere uult defensione. hoc mͦ. Cũ te
expetebãt᷑ om̃s. florentissimo regno reliqui. nc̃
desertũ ab om̃ib sũmo ꝑicło solus ut restutuã
paro. ł Remotũ ẽ. qđ ultra qmͣ satis ẽ.: petitur huius.
modi. Id si ñ scipio corneliã filiã tyberio gracco col¬
locasset. atq er ea duos gͣccos ꝓcreasset. tantȩ sediti¬
ones nate nõ ẽẽnt. Qua re hoc in cõmodũ scipioni asscͥ¬
bendũ uidet᷑. Huiꝰ mͦi ẽ. illa qͦq ꝯquestio. Utinã ne in ne¬
cũ aut cd̃munia descͥbit. hoc mͦ. seditiosus ẽ. is qui ma¬
lus atq inuiilis ciuis ẽ. Hã hoc nõ magis seditiosi qͣm.¬
. ambitiosi. qm calũpniatoris. quã aliciꝰ ho¬
minis imꝓbi ui descͥbit. aut faliũ qͥdda dicit. hoc pac¬

Expanded text:
s se, iudices, non commisisset. leve est, quod aut post tempus dicitur, hoc modo: si in mentem venisset, non commisisset; aut perspicue tur- pem rem levi tegere vult defensione, hoc modo: Cum te expetebant omnes florentissimo Regno, reliqui: nunc desertum ab omnibus Summo periclo sola ut restituam paro. remotum est, quod ultra quam satis est petitur, huius- modi: quodsi non P. Scipio Corneliam filiam Ti. Graccho conlocasset atque ex ea duos Gracchos pro- creasset, tantae seditiones natae non essent; quare hoc incommodum Scipioni adscribendum videtur. huius- modi est illa quoque conquestio: Utinam ne in necum aut communia describit, hoc modo: seditiosus est is, qui malus atque inutilis civis— nam hoc non magis seditiosi quam ambitiosi, quam calumniatoris, quam alicuius hominis improbi vim describit—; aut falsum quiddam dicit, hoc pac
Abbreviated transcription (Latin):
de partib qͥdẽ argum̃tationis. satis nob̃ dictũ ui¬
det᷑. TIllud aut̃ uolumꝰ intelligi. nos ꝓbe tenere
aliis qͦq rationib tͣctari. argum̃tationes uiphi¬
Quȩ ꝑtinere aut̃ ad dicendũ putamꝰ. ea ꝯmodiꝰ nos
quã cȩt̃os adtendisse ñ affirmamꝰ. s ꝑqͥsitꝰ ⁊ dili¬
cisci ordine. ad reliqua ꝑgemꝰ. ¶. R ep̃hñsio
ẽ ꝑ qͣm argum̃tando adilsarioꝵ ꝯfirmatio diluit᷑.
aut infirmat᷑ aut alleuiat᷑. Hȩc fonte inuentis.¬
cis aliqͣ res ꝯfirmari põt. hisde pote ex locis infur
re inuentionẽ ⁊ argum̃tationẽ expolitionẽ ex illis quȩ
ante p̃cepta sut hãc qͦq inpartẽ oratoris trausferri õ¬
portebit. Uerũtam̃ ut quȩdã p̃ceptio detur: huiꝰ qͦꝙ
partis exponemꝰ. modos rẽp̃hnsionis. Auos qͥ obserua¬
hut̃ facilius ea quȩ ꝯtradicent᷑ diluere aut infirma.¬
re poterũt. Om̃s argum̃tatio rẽphenditur. si aut ex

Expanded text:
de partibus quidem argumentationis satis nobis dictum videtur: illud autem volumus intellegi nos probe tenere aliis quoque rationibus tractari argumen- tationes in phiquae pertinere autem ad dicendum putamus, ea nos commodius quam ceteros adtendisse non affirmamus; perquisitius et dilicisci ordine ad reliqua pergemus. Reprehensio est, per quam argumentando adver- sariorum confirmatio diluitur aut infirmatur aut ele- vatur. haec fonte inventiocis ali- qua res confirmari potest, isdem potest ex locis in- fire inventionem et argumentationum expolitionem ex illis, quae ante praecepta sunt, hanc quoque in partem orationis transferri oportebit. verum- tamen, ut quaedam praeceptio detur huius quoque partis, exponemus modos reprehensionis; quos qui ob- servabunt, facilius ea, quae contra dicentur, diluere aut infirmare poterunt. Omnis argumentatio reprehenditur, si aut ex
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝓferẽt. ñ erpolitionẽ. Nos aut̃ de expolitionis par¬
tib loqͥmur. Nicħ ꝗͥ ad hãc rẽ ratio illa ꝑtinebit. At¬
q hac distinctione alia qͦq quȩ uidebuntur. officere
huic particioni ꝓpulsabimꝰ. Siqͥd aut assup̃tionẽ ali¬
qͣn tolli posse putãt aut ꝓpositionẽ. Quȩ si qͥdẽ hab¬
ꝓbabile. aut necessariũ. qͦ qͦmͦ ꝯmoueat auditorẽ ne¬
cesse ẽ. Qͦd si solũ spectaret᷑. ut nicħ qͦ pacto tracta¬
re aut̃ orationẽ magnoꝑe oportebit. ⁊Pã om̃ib
inreb similitudo ẽ. sacietatis mat̾. Id fierr poterit.¬
si ñ similit̾ sẽꝑ ingrediam᷑. in argum̃tationẽ. Nã
pͥmũ omiu geñib ipsis distinguere ꝯueñ. Hoc ẽ
tũ inductione uti. tũ ratiotinatione. Dem̃ in ipsa
argum̃tatiõe. ñ sẽꝑ a ꝓpositione incipere. nec sẽꝑ
qͥnq partib abuti. ñeq eadẽ ratione particiones er¬

Expanded text:
tum proferent, non expolitionem; nos autem de expolitionis partum proferent, non expolitionem; nos autem de expolitionis partibus loquimur. Nihil igitur ad hanc rem ratio illa pertinebit; atque hac distinctione alia quoque, quae videbuntur officere huic partitioni, propulsabimus, si quis aut assumptio- nem aliquando tolli posse putet aut propositionem. quditorem necesse est. quod si so- lum spectaretur ac nihil, quo pacto tractare autem orationem magnopere oporte- bit; nam omnibus in rebus similitudo si non similiter semper ingre- diamur in argumentationem. nam primum omnium generibus ipsis distinguere convenit, hoc est, tum in- ductione uti, tum ratiocinatione, deinde in ipsa ar- gumentatione non semper a propositione incipere nec semper quinque partibus abuti neque eadem partes ratione ex
Abbreviated transcription (Latin):
aut ut id qđ eã rẽ q̃ ꝯficit᷑ sequat᷑ necesse ẽ. id ẽ hu¬
ismodi. Si peperit. cũ uiro ꝯcubuit. Peperit aut̃.
Conficit᷑ hoc. Concubuit qͥ cũ uiro. Hoc si nolis infer¬
re. ⁊ inferas id qđ seqͥtur. fẽcit qͥuicestũ. & conclu¬
seris argum̃tationẽ ⁊ ꝑspicuã feceris cõplexionẽ.
Qua re inlongis argum̃tationib ex ꝯductionib aut
ex ꝯtͣrio ꝯplecti oportet. In breuib id solũ qd̃ ꝯfici¬
t̃ exponere: In his in qͥb eritꝰ ꝑspiciuis ẽ: consecuri¬
one uti. i qͥ aut̃ eruna quȩq parte putabut᷑
ꝯstare argum̃tationẽ. poterut᷑ dicere sepe satis
ẽẽ hoc mͦ. argum̃tationẽ facere. Am̃ peperit. cuor
iuiro ꝯcubuit. Nã hoc nulliꝰ neq approbationis
neq ꝯplerioĩs indigere uidet᷑. s nobis ãbiguita¬
te nominis uident᷑ errare. Nã ⁊ argum̃tano nõĩ.¬
ne uno. duas res sig̃cat: Ido qđ ⁊ inuentũ ẽ ali
rent aliqͥd huiꝰ mͦi. qmͣ peperit. cũ uiro ꝯcubuit. inuen¬

Expanded text:
am rem, quae con- ficitur, sequatur necesse est. id est huiusmodi: si peperit, cum viro concubuit: peperit autem. conficitur hoc: concubuit igitur cum viro. hoc si nolis inferre et inferas id, quod sequitur: fecit igitur incestum, et concluseris argumentationem et perspicuam fugeris complexionem. quare in longis argumentationibus ex conductionibus aut ex contrario complecti oportet, in brevibus id solum, quod conficitur, exponere, in iis, in quibus exitus perspicuus est, consecutione utsatis esse hoc modo argumentationem facere: quoniam peperit, cum viro concubuit; nam hoc nullius neque approbationis neque complexionis indigere. sed nobis ambiguitate nominis videntur errare. nam argumentatio nomine uno res duas significat, ideo quod et inventum ali- rent aliquid huiusmodi: quoniam peperit, cum viro concubuit, inven
Abbreviated transcription (Latin):
ab assũptione approbano. Falsũ gͦ ẽ ñ ẽẽ plus quã tͥꝑti¬
tã argum̃tationẽ. Atq ex his illud iã ꝑspicuũ ẽ ẽẽ qͣndã
argumentationẽ. in qua neq ppositio. neq assuptio in¬
digeat approbationis. Huiꝰ mi ut certũ qđda ⁊breue
erẽpli causa ponamꝰ. Si sũmopere sapiẽtia petenda ẽ.
sũmoꝑe stulticia qͥuitanda ẽ. Sũmo aut̃ oꝑe sapiẽtia
⁊ ꝓpositio ꝑspicua ẽ. Quare neuira qͦq indiget appro¬
batione. Ex hisce om̃ib illud ꝑspicuũ ẽ approbationẽ
tũ adiungi. tũ ñ adiungi. Ex qͦ cognoscitur. neq ui
ꝓpositione. neq in asũptione ꝯtineri approbationẽ . s.
utͣm q suo loco positã uĩ suã tãqͣm certã. ⁊ ꝓpͥã optine¬
re. Qđ si ia ẽ. ꝯmode partiti sut illi. qͥqͥnq partes

Expanded text:
ab adsumptione approbatio. falsum ergo est non esse plus quam tripertitam argumenta- tionem. Atque ex his illud iam perspicuum est, esse quandam argumentationem, in qua neque propositio neque assumptio indigeat approbationis, huiusmodi, ut certum quiddam et breve exempli causa ponamus: si summopere sapientia petenda est, summo opere stul- titia vitanda est: summo autem opere sapientia  perspicua est; quare neutra quoque indiget approbatione. ex hisce om- nibus illud perspicuum est approbationem tum adiungi, tum non adiungi. ex quo cognoscitur neque in pro- positione neque in assumptione contineri approba- tionem, sed utramque suo loco positam vim suam tam- quam certam et propriam obtinere. quodsi ita est, commode
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc qͦq uiditio defiuite litteras legis ꝑscrutari ⁊ le
magis epaminundã thebanoꝵ imꝑatorẽ. qmͣ uictoriȩ
thebanoꝵ ꝯsulere deciit: Qͥd hc̃ gła tanta theba
habere ꝯueñ : scͥpto uidł legis omisso. scͥptoris senten¬
ciã ꝯsidare debebat. Ad hoc qͥdẽ satis ꝯsidãtũ ẽ nul¬

Expanded text:
in hoc quoque iudicio desinite litteras legis perscrutari et i magis Epaminon- dam, Thebanorum imperatorem, quam victoriae The- banorum consulere decuit? quid hunc tanta Thebanhabere convenit? scripto videlicet legis omisso scriptoris sententiam considerare debebat. at hoc quidem satis consideratum est, nul
Abbreviated transcription (Latin):
dimus. Separata qͥ ẽ a ꝓpositione approbatio. Os¬
tendet᷑ aut̃ id qđ polliciti sumꝰ. hoc mͦ. Que ꝓ¬
positio in se qͥddã ꝯtinet ꝑspiciũ. ⁊ qđ stare in¬
ter om̃s necesse ẽ. Hãc uelle approbare. et
affirmare nicħ aitinet. Ca ẽ huiꝰmͦi. Si qͦ die ista
cedes romȩ facla ẽ. ego athenis eo die fui. incede
inter ee̾ nõ potui. Hoc quia ꝑspicuȩ uerũ ẽ: nicħ
aitinet approbari. Quare ad sumi stañ oportet. hoc
mͦ. fu̾i aut eodie athenis. Hoc si nõ ꝯstat: indiget appro¬
quanda quȩ indigeat. qͥd aitinet ostendere : Qd cu¬
i uis facile ꝑspicuũ ẽ. Qd si ita ẽ: ex hoc ⁊ er eo qđ ꝓ

Expanded text:
itur est a propositione approbatio. Ostendetur autem id, quod polliciti sumus, hoc modo: quae propo- sitio in se quiddam continet perspicuum et quod stare inter omnes necesse est, hanc velle approbare et firmare nihil attinet. ea est huiusmodi: si, quo die ista caedes Romae facta est, ego Athenis eo die fui, in caede in- teresse non potui. hoc quia perspicue verum est, nihil attinet approbari. quare assumi statim oportet, hoc modo: fui autem Athenis eo die. hoc si non constat, indiget approquandam, quae indi- geat, quid attinet ostendere, quod cuivis facile perspi- cuum est? quodsi ita est, ex hoc et ex eo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ orationi fidẽ habere nõ debemꝰ. Si qͥd enĩ ꝑfi¬
dia illoꝵ detͥmenti acceꝑimꝰ. nemo erit pͣt̾ nosmet
ipsos quẽ uire accusare possimꝰ. Ac pͥmũ qͥdem
decipi in ꝯmodũ ẽ. Iterũ. stultũ. tercio turpe. Car¬
thaginenses aut̃ ꝑsepe iã nos fefellerut. Sũma qͥa÷
mentia ẽ. in eorũ fide spẽ habere. qͦrũ ꝑfidia tõti¬
ens deceptꝰ sis. Ntͣq approbatione p̾terita: tͥꝑtita
fit. hoc pacto. Aut metuamꝰ hartaginenses oport&.
si incolumes eos relinquerimꝰ: aut eoꝵ. urbẽ dirua¬
mꝰ. Ac metuere qͥdẽ nõ oportet. Restat qͥ ut urbẽ
diruamꝰ.¶. Sũt aut̃ qͥ putat᷑ nõ nũꝗͣ posse ꝯpleri

Expanded text:
fidia illorum detrimenti acceperimus, nemo erit praeter nosmet ipsos, quem iure accusare possimus. ac primo quidem decipi in- commodum est; iterum, stultum; tertio, turpe. Cartha- ginienses autem persaepe iam nos fefellerunt. summa igitur amentia est in eorum fide spem habere, quorum perfidia totiens deceptus sis. Utraque approbatione praeterita tripertita fit, hoc pacto: aut metuamus Carthaginienses oportet, si incolumes eos reliquerimus, aut eorum urbem diruamus. at metuere quidem non oportet. restat igitur, ut urbem diruamus. Su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗnã sibi uerboꝵ ⁊ sentenciarũ copiã ꝯꝑauerut᷑.
tractari nõ porerũt᷑ ornatȩ. ⁊ gͣuit᷑. qu̾e admo¬
dũ natura ipsoꝵ desiderat. Atq hoc sit nobis
dictũ ꝯmunit̃. de om̃i gen̾e locoꝵ ꝯmuniũ. Et c̃
exponemꝰ in ꝯiecturalẽ ꝯstitutionẽ. qͥ loci ꝯmunẽ¬

Expanded text:
gnam sibi verborum et sententiarum copiam con- paraverint, gnam sibi verborum et sententiarum copiam con- paraverint, tractari non poterunt ornate et graviter, quemadmodum natura ipsorum desiderat. Atque hoc sit nobis dictum communiter de omni genere locorum communium; nunc exponemus, in coniecturalem constitutionem qui loci
Abbreviated transcription (Latin):
muniũ ꝑ indignationẽ. Aut ꝑ ꝯquestionẽ. indi¬
citur. de qͥhus ante dictũ ẽ. pars ꝑ aliquã ꝓbabi¬
lẽ utraq ex parte rationẽ: Distinguit᷑ aut oratio.
atq illustrator maxime raro in ducendis locis c̃õ¬
munib ⁊ aliqͦ loco iã certiorib illis auditorib ar¬
qumentis. ꝯfirmatis. ⁊ a ⁊ tũ ꝯceditur. cõmune
quiddã dicere. cũ dilignter aliqͥs ꝓpͥus. causȩ locus
tractatus ẽ. ⁊ auditoris ammꝰ aut renouat᷑ adea q̃
restant. aut om̃ib iã dictis. ex suscitatur. Omĩa
aut̃ ornamenta elocutionis. inqͥb ⁊ suauitatis &
qͣuitatis. plurimũ. ꝯsistit. ⁊ omĩa quȩ in iuentio.¬
ne uerborũ. rerũ. ⁊ sentenciarũ aliqͥa habẽt dis¬
nitatis. in ꝯmunes locos ꝯferunt᷑. Qua re non
ut causarũ. sic oratoꝵ qͦq multoꝵ ꝯmunes lo¬
ei sut̃. Nã nͥ abhis qui multa inerercitatione ma¬

Expanded text:
munium per indignationem aut per con- questionem indumunium per indignationem aut per con- questionem inducitur, de quibus ante dictum est, pars per aliquam probabilem utraque ex parte rationem. distinguitur autem oratio atque inlustratur maxime raro inducendis locis communibus et aliquo loco iam certioribus illis auditoribus argumentis confirmato. nam et tum conceditur commune quiddam dicere, cum diligenter aliqui proprius causae locus tractatus est et auditoris animus aut renovatur ad ea, quae restant, aut omnibus iam dictis exsuscitatur. omnia autem ornamenta elocutionis, in quibus et suavitatis et gravitatis plurimum consistit, et omnia, quae in in- ventione rerum et sententiarum aliquid habent digni- tatis, in communes locos conferuntur. quare non, ut causarum, sic oratorum quoque multorum communes loci sunt. nam nisi ab iis, qui multa in exercitatione ma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ euis qͥ intestimonio. ⁊ ipsiuis rumoris causa: ⁊ue¬
ritas er hisdẽ attributionib reperietur. Om̃i au¬
tẽ in causa pars argum̃toꝵ ẽ adiuncta ei cau¬
sȩ solũ quȩ dt̃ ⁊ ab ipsa ita ducta ut abea se¬
paratim mom̃s eldẽ generis. causas tͣnsferri n satis
ꝯmode possit. Pars aut ẽ ꝑuagatior. ⁊ aut ioĩs
ꝯeneris euusdẽ. aut impleras q causas accõ moda¬
ta. Hec ꝯͦ argum̃ta quȩ tͣnsferri inmultas cau¬
sas possuts. locos ꝯmimes nominamꝰ. NIã locus
ꝯmunis. ant certe rei quandã. ꝯtinet aplificati¬
onẽ. Ut si qͥs uelit hoc ostendere. eũ qui parentẽ
necarit marimo supplicio ẽẽ dignũ. qͦ loco nisiꝑ
orata. ⁊ ꝓbata causa non ẽ utendũ. aut dubiȩ quȩ
ercontrario qͦq habeat. ꝓbabiles intiones arquim̃¬
tandi. ut suspitionib credi. ñ oportere. ⁊ contra.
suspitionib credi oportere: ac pars lo corũ. com¬

Expanded text:
et eius, qui in testimonio, et ipsius rumoris causa et veet eius, qui in testimonio, et ipsius rumoris causa et veritas ex iisdem adtributionibus re- perietur. Omni autem in causa pars argumentorum est ad- iuncta ei causae solum, quae dicitur, et ex ipsa ita ducta, ut ab ea separatim in omnes eiusdem generis causas transferri non satis commode possit; pars au- tem est pervagatior et aut in omnes eiusdem generis aut in plerasque causas adcommodata. haec ergo argumenta, quae transferri in multas causas possunt, locos communes nominamus. nam locus communis aut certae rei quandam continet amplificationem, ut si quis hoc velit ostendere, eum, qui parentem ne- carit, maximo supplicio esse dignum; quo loco nisi perorata et probata causa non est utendum; aut dubiae, quae ex contrario quoque habeat probabiles rationes argumentandi, ut suspicionibus credi oportere, et contra, suspicionibus credi non oportere. ac pars locorum com
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ negotii partes ꝯsiderabit. tũ illi ipsi inmediũ ꝯser¬
uati loci ꝓcedẽt̃ de qͥb ante dictũ ẽ. ⁊ tũ er singulis.
tũ ex ꝯunctis argum̃ta certa nascent᷑. Quoꝵ argum̃¬
torũ pars. ꝓbabili. pars necessario. ingenere uersabi¬
tur. Accedut aut̃ sepe ad ꝯiecturã. questiones. testi¬
monia. rumores. quȩ omĩa. contra uterq simili uia.
p̃ceptoꝵ torquere. ad suȩ causȩ cõmodũ debebit.¬
ł ẜã ⁊ exquestione suspitiones.:⁊ ex testi monio :⁊ ex ru¬
more aliqͦ pari ratione. ut er causa.:⁊ er ꝑsona. ⁊ er
facto duci oportebit. Quare nobis ⁊ hi uidentur
errare. qͥhoc genꝰ suspitionũ. artificio nõ putat̃ in¬
digere. ⁊ hi qui alit hoc de gen̾e. ac de om̃i ꝯiectu¬
ra p̾cipiendũ putat̃. Omĩs enĩ ex hisdẽ locis ꝯiectu¬
ra sum̃da ẽ. Nã ⁊ eiꝰ qͥ in questione aliqͥd dixerit.

Expanded text:
tius negotii partes considerabit, tum illi ipsi in medium coacertius negotii partes considerabit, tum illi ipsi in medium coacervati loci procedent, de quibus ante dictum est; et tum ex singulis, tum ex coniunctis argumenta certa nascentur, quorum argumentorum pars probabili, pars necessario in genere versabitur. accedunt autem saepe ad coniecturam quaestiones, testimonia, rumores, quae contra omnia uterque simili via praeceptorum torquere ad suae causae commodum debebit. nam et ex quae- stione suspiciones et ex testimonio et ex rumore aliquo pari ratione ut ex causa et ex persona et ex facto duci oportebit. Quare nobis et ii videntur errare, qui hoc genus suspicionum artificii non putant indigere, et ii, qui aliter hoc de genere ac de omni coniectura praeci- piundum putant. omnis enim iisdem ex locis con- iectura sumenda est. nam et eius, qui in quaestione aliquid dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
plicare: ⁊ alias alit̾. hecͦ inutta ꝙ partẽ cause
folet ꝯuenire. Qua re ꝯsiderare hec quȩ ex¬
posium oportebit. faciliꝰ aut̃ adinuentionẽ
anuimꝰ incidet. si gesti negotis ac suã ⁊ adũ¬
sarũ narrationẽ. sepe ⁊ diligent̃ ꝑtractabit. et quid q̃¬
q pars suspitionis habebit eliciens. considerabit. qua re
quo ꝯsilio. qua spe ꝑficiundi. id qͥcqͥd factũ sit. cur hoc
modo. potius qͣm illo. cur ab hoc potiꝰ qm ab illo. cur nul¬
lo adiutore. aut cur hoc: cur hoc nemo sit ꝯscius. aut
cur sit. aut cur hic sit. aut cur ante hoc factũ sit. cur
hoc factũ ante nõ sit. cur hoc in ipso negotio. cur hoc
post negotiũ. aut factũ dein diustria. aut rẽ ipsam
ꝯsecutũ sit. ꝯstet ne oratio. aut cũ re. aut ipsa secũ.
hoc hiuis ne rei sit signũ. an illuis. an ⁊ huius. ⁊ illuis.
& utrius. potiꝰ. qͥd factũ sit. qđ ñ oportu erit. aut ñ fac¬
tũ qđ oportuerit. Cũ animꝰ hac intentione. om̃s to¬

Expanded text:
are et alias aliter haec in utramque partem causae solent convenire. quare considerare haec, quae exposuimus, oportebit. facilius autem ad inventionem animus in- cidet, si gesti negotii et suam et adversarii narrationem saepe et diligenter pertractabit et, quod quaeque pars suspicionis habebit, eliciens considerabit, quare, quo consilio, qua spe perficiundi quicque factum sit; hoc cur modo potius quam illo; cur ab hoc potius quam ab illo; cur nullo adiutore aut cur hoc; cur nemo sit conscius aut cur sit aut cur hic sit; cur hoc ante fac- tum sit; cur hoc ante factum non sit; cur hoc in ipso negotio, cur hoc post negotium, an factum de industria an rem ipsam consecutum sit; constetne oratio aut cum re aut ipsa secum; hoc huiusne rei sit signum an illius, an et huius et illius et utrius potius; quid fac- tum sit, quod non oportuerit, aut non factum, quod oportuerit. cum animus hac intentione omnes to
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbationẽ. separata c̃ẽ ab assũptione. si qͣda in argum̃¬
tatione satis ẽ uti assuptione. ⁊ ñ oportet adiungere
approbationẽ assup̃tioni. Quad̾a aut̃ in argumen.¬
tatione infirma ẽ assũptio. nisi adiuncta sit approba¬
tio. separatũ qͥddã ẽ extra assuptionẽ approbatio.
Est aut̃ argum̃tatio quedã. in qua assũptio ñ indiget

Expanded text:
ptione. si quadam in argu- mentatione satis est uti assumptione et non oportet adiungere approbationem assumptioni, quadam autem in argumentatione infirma est assumptio, nisi adiuncta sit approbatio, separatum quiddam est extra assump- tionem approbatio. est autem argumentatio quaedam, in qua ass
Abbreviated transcription (Latin):
luisse: ⁊ legib ñ obtẽ ꝑasse. Quatuor aut̃ partib ꝯ¬
stat argum̃tatio. cũ aut ꝓponimꝰ. aut assumimꝰ. si¬
ne approbatione. Id facere oportet cũ aut ꝓpositio
ex se intelligit᷑ aut assup̃tio ꝑspicua ẽ. & nulliꝰ ap¬
ꝓbationis indiget. Positionis approtione p̃terita
quatuor ex partib argum̃tatio cͣctat᷑. ad hc̃ modũ.
Iudices qͥ ex lege uirati uidicatis obtẽperare legib¬

Expanded text:
luisse et legibus non optemperasse.” Quattuor autem partibus constat argumentatio, cum aut proponimus aut assumimus sine approbatione. id facere oportet, cum aut propositio ex se intellegitur aut assumptio perspicua est et nullius approbationis indiget. propositionis approbatione praeterita quattuor ex partibus argumentatio tractatur, ad hunc modum: iudices, qui ex lege iurati iudicatis, legib
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Deiñ infert᷑. Ille qͥ occidit. Idq ex his quȩ sũp¬
serãt ñ ꝯficit᷑. Quare obseruare dilig̾nt oportet.:⁊
qđ sumat᷑. ⁊ qđ ex his ꝯficiatur. Ipsũ aut̃ genus ar¬
gum̃tationis. uitiosũ his de causis ostendetur. Si
aut̃ in ipso uitiũ erit. aut ñ ad id qđ instruit᷑. ac¬
cõmodabit᷑. atq i pso uitiũ erit. si omĩno totum
falsũ erit. si ꝯmune. si uulgare. si leue. si remotuoi.
si mala definitione. si ꝯtuersũ. si ꝑspicuũ. si ñ ꝯces¬
sum. si turpe. si offensũ si ꝯtrariũ. si in constans. si ad¬
uersũ.  falsũ ẽ in qͦ ꝑspicue mendatũ ẽ hoc mͦ. Nõ po¬
test ẽẽ sapiẽs qͥ pęcuniã negligit. Socrates ant̃ pȩcu¬
nã negligebat. N õ gͥsapiẽs erat.ICõmune ẽ qđ

Expanded text:
bat. de- inde infertur: ille igitur occidit; id quod ex iis, quae sumpbat. de- inde infertur: ille igitur occidit; id quod ex iis, quae sumpserant, non conficitur. quare observare diligenter oportet, et quid sumatur et quid ex his conficiatur. Ipsum autem genus argumentationis vitiosum his de causis ostendetur, si aut in ipso vitium erit aut non ad id, quod instituitur, accommodabitur. atque in ipso vitium erit, si omnino totum falsum erit, si commune, si vulgare, si leve, si remotum, si mala definitione, si controversum, si perspicuum, si non concessum, si turpe, si offensum, si contrarium, si in- constans, si adversarium. falsum est, in quo per- spicue mendacium est, hoc modo: non potest esse sapiens, qui pecuniam neglegit. Socrates autem pecuniam neglegebat:
Abbreviated transcription (Latin):
hõ modũ. Si indigetis pęcuniȩ. pęcuniã ñ habetis.
Si pecunia ñ habetis: pauperes estis. Indigetis aut̃
pęcunȩ. mercaturȩ eiĩ ni ia ẽẽt oꝑ̾am ñ dare¬
tis. Pauꝑes qͥ estis. Hoc sic rep̃mm̃det᷑. Cũ dicebã
si indigetis pȩcunȩ pecunia ñ habetis. Hoc uitel¬
ligebã. Si ꝓpt̾ inopiã ieꝯestate estis. pęcunia nõ
habetis: ⁊ idcco ꝯcedebã. Cũ aut̃ hoc sumebas.
indigens enĩ pęcuniȩ. illud accipiebã. Uultis aut
pecunȩ plus habere. Ex qͥb ꝯcessionib ñ ꝯficit᷑ hoc.
sissem. qui pȩcuniã maiorẽ uellet habere. eũ pecu¬
niã nõ habere. Sepe aut oblitũ putãt qđ ꝯcesseris. ⁊
id cͥco id qđ ñ ꝯficit᷑. quasi ñ ꝯficiat᷑. in ꝯclusione in¬
fertur hoc mͦ. Si ad illũ hereditas ueniebat. ueri si¬
mile ẽ ab illo necatũ. Dem̃ hoc approbat plurimis
uerbis. Post assumut. Ad illũ aut̃ hereditas uenie¬

Expanded text:
hunc modum: si indigetis pecuniae, pecuniam non habetis; hunc modum: si indigetis pecuniae, pecuniam non habetis; si pecuniam non habetis, pauperes estis: indigetis autem pecuniae; mer- caturae enim, ni ita esset, operam non daretis: pauperes igitur estis. hoc sic reprehenditur: cum dicebas: si indigetis pecuniae, pecuniam non habetis, hoc intelle- gebam: si propter inopiam in egestate estis, pecuniam non habetis, et idcirco concedebam; cum autem hoc sumebas: indigetis autem pecuniae, illud accipiebam: vultis autem pecuniae plus habere. ex quibus conces- sionibus non conficitur hoc: sissem, qui pecuniam maiorem vellet habere, eum pecuniam non habere. saepe autem oblitum putant, quid con- cesseris, et idcirco id, quod non conficitur, quasi con- ficiatur, in conclusionem infertur, hoc modo: si ad illum hereditas veniebat, veri simile est ab illo ne- catum. deinde hoc adprobant plurimis verbis. post adsumunt: ad illum autem hereditas venie
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd ñ ꝯcedlit᷑. sic infiriabit᷑. Cũ aut̃ his ꝯcessis. ꝯpler¬
tur. aluud dicat᷑ hoc mͦ. si cũ aliqͥs dicat se ꝓfectũ
eẽ. ad exercitũ. contra eũ qͥs uelit. hac uti argum̃tati¬
one. Si uenisses ad exercitũ. a tribunis militaribus.
uisus esses. Ns̃ es aut̃ abhis uisus. t es qͥ ad exercitũ
ꝓfectꝰ hic cũ ꝯcesseris ꝓpositionẽ. ⁊ assũptionẽ ꝯpler¬
Io ẽ infirmanda. Aliud enĩ qũa cogebat᷑ illatũ est.
uitiũ ꝓuero ꝓbat᷑. cũ aut̃ parũ memineris. qͥd con¬
cesseris. aut abiguũ aliqͥd ꝓcerto ꝯcesseris. Ambigu¬
ũ si ꝯcesseris. ex ea parte qm ipse intellexeris. eã par¬
tẽ. si adu̾sariꝰ ad aliã partẽ ꝑ ꝯplexionẽ uelit. accõ¬
modare demonstrare oportebit. ñ ereo qđ ipse ꝯces¬
seris. s ex eo qđ ipse sũpserit confici ꝯplerionẽ. ad

Expanded text:
aliquid non concedetur, sic infirmabitur. Cum autem his concessis conplexaliquid non concedetur, sic infirmabitur. Cum autem his concessis conplextur, aliud dicatur, hoc modo: si, cum aliquis dicat se pro- fectum esse ad exercitum, contra eum quis velit hac uti argumentatione: si venisses ad exercitum, a tri- bunis militaribus visus esses; non es autem ab his visus: non es igitur ad exercitum profectus. hic cum concesseris propositionem et assumptionem, conplexio est infirmanda. aliud enim, quam cogebatur, inlatum est. vitium pro vero probatur, cum aut parum memineris, quid concesseris, aut ambiguum aliquid pro certo concesseris. ambiguum si concesseris ex ea parte, quam ipse intellexeris, eam partem adversarius ad aliam partem per conplexionem velit accommodare, demonstrare oportebit non ex eo, quod ipse concesseris, sed ex eo, quod ille sumpserit, confici conplexionem, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ȩlatꝰ es : amico se morẽ gessisse fateat᷑. ¶ Simpler
aut̃ ꝯclusio. rep̃hñ dit᷑: si hoc qđ seqͥtur nõ uideat᷑
necessario cũ eo qđ ante sit. coherere. Hã hoc qͥde¬
si sp̃m ducit. uiuit. si dies ẽ. luc&. Eiusm᷑i ẽ ut cũ pͥ¬
ore necessario posteriꝰ coherere uideat᷑. Noc aut̃ fi
mat̃ ẽ diligit. si ali qͣn peccauit. nũ qͣ corrigetur.
sic ꝯueniet dep̾hñdi. ut demonstret᷑ nõ necessario
cũ pͥore posteriꝰ coherere. Hoc genꝰ & ĩa necessaria: ⁊
omĩno om̃ĩs argumentatio ⁊ eiꝰ rep̃s̃sio maiorẽ qͣn¬
tificii cognitio eiusmͦi ẽ ut ñ huꝰ partĩs artẽ aliquam
adiungi possit. s ipsa separat̃ longi tẽꝑis ⁊ magne asq
aruȩ cognitionis indigeat. Quare illa nob̾ alio tẽpo¬
re. atq ad aliuil institutũ. si facultas erit explicabit᷑
ꝯtentos nos ẽẽ oportebit .s. Cũ gͥ ex his quȩ sumentur

Expanded text:
elatus es, amico se morem gessisse fateatur. Simplex elatus es, amico se morem gessisse fateatur. Simplex autem conclusio reprehenditur, si hoc, quod sequitur, non videatur necessario cum eo, quod anteSi spiritum ducit, vivit, si dies est, lucet eiusmodi est, ut cum priore necessario posterius cohaerere videatur. hoc autem: si mater est, diligit, si aliquando peccavit, numquam corrigetur sic conveniet reprehendi, ut demonstretur non necessario cum priore posterius cohaerere. hoc genus et cetera necessaria et omnino omnis argumen- tatio et eius reprehensio maiorem quantificii cognitio eiusmodi est, ut non ad huius artis partem aliquam adiungi possit, sed ipsa separatim longi temporis et magnae atque arduae cognitionis in- digeat. quare illa nobis alio tempore atque ad aliud institutum, si facultas erit, explicabunt conten- tos nos esse oportebit. cum igitur ex iis, quae sumentur,
Abbreviated transcription (Latin):
dici possit. aut cauia ñ sit. quare nõ honeste possimus
ꝯcedere. Preterit᷑ qͥddã in eiusmͦi enumerationibus.
m̃ habes istũ equũ. aut emeris oportet. aut heredita.¬
te possideas. aut munere acceꝑis. aut domi tͥ nutrit᷑
sit. Aut si horũ nich ẽ: subripueris necesse ẽ. S: neq e¬
misti. neq hereditate uenit. neq donatus ẽ. neq domi
miͥtus ẽ: necesse qͦ ẽ: surripueris. Hoc ꝯmode rẽpb̃n¬
det᷑. si dici possit er hostib equus ẽẽ captꝰ cuiꝰ p̃dȩ fectio
ñ uenierit. Quo illato. infirmat᷑ enumeratio. qm̃ id
sit inductũ. qđ p̃teritũ sit inenumeratione. Altero
aut̃ mͦ rep̃hñdetur. si aut ꝯtra aliqͥd dicet᷑. hoc ẽ si ex¬
empli causa ut in eodẽ uersem̃. poterit ostendi he¬
reditate uenisse. Aut si illud eriremũ ñ erit turpe
ꝯcedere. ut si cũ direrĩt adu̾sarii. aut insidias face¬
re uoluisti. aut amico morẽ gessisti. aut cupiditate

Expanded text:
dici possit aut causa non sit, quare non honeste possimus dici possit aut causa non sit, quare non honeste possimus concedere. praeteritur quiddam in eiusmodi enumerationi- bus: quoniam habes istum equum, aut emeris oportet aut hereditate possideas aut munere acceperis aut domi tibi natus sit aut, si eorum nihil est, subripueris ne- cesse est: si neque emisti neque hereditate venit ne- que donatus est neque domi natus est: necesse est ergo subripueris. hoc commode reprehenditur, si dici possit ex hostibus equus esse captus, cuius praedae sectio non venierit; quo inlato infirmatur enumeratio, quon- iam id sit inductum, quod praeteritum sit in enume- ratione. altero autem modo reprehendetur, si aut con- tra aliquid dicetur, hoc est, si exempli causa, ut in eodem versemur, poterit ostendi hereditate venisse, aut si illud extremum non erit turpe concedere, ut si qui, cum dixerint adversarii: aut insidias facere voluisti aut amico morem gessisti aut cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
hensio. quȩ uirũ concesseris debet tollere. Si uera ẽ:
nũ qm rep̃hñdet᷑. Si falsa duob modis. Aut ꝯuersi¬
one. aut alteriꝰ partis infirmatione. onũsione hoc
mͦ. tã si ueretur qđ eũ accuses. qͥ ẽ ꝓbus: Si inue¬
recundũ animũ ingenũ possidet. qͥd eũ accuses qͥ id
parui auditu eristimet: Hic siue uereri direris.
sue ñ uereri. concedendũ hoc putat ut neges ẽẽ
accusandũ. Qđ cũ ꝯuersione: sic repͣhendetur.
Immo uͦ accusand ẽ. Nã si ueret᷑ accuses ⁊ Iõ enuim
pariu auditi estimabit. Si inuerecundũ. animi
ingeniũ possidet. tũ accuses. Nõ enĩ ꝓbus ẽ.Alteriꝰ aut̃
partis infirmatione hoc mͦ rep̃hñdet᷑. Uerũ si ueretur.
accusatione tua correctꝰ. aberrato recedet. E numeratio
uitiosa intelligit᷑. si aut p̃teritũ qͥdda dicimꝰ. qđ uelimꝰ
ꝯcedere. aut infirmũ aliqͥd enumeratũ. qđ aut ꝯtra

Expanded text:
prehensio, quae, utrum concesseris, debet tollere: si vera est, prehensio, quae, utrum concesseris, debet tollere: si vera est, numquam reprehendetur; sin falsa, duobus modis, aut conversione aut alterius partis infirmatione conversione, hoc modo: Nam si veretur, quid eum accuses, qui est probus? Sin inverecundum animi ingenium possidet, Quid autem eum accuses, qui id parvi auditum aestimet? hic, sive vereri dixeris sive non vereri, concedendum hoc putat, ut neges esse accusandum. quod conver- sione sic reprehendetur: immo vero accusandus est. nam si veretur, accuses; non enim parvi auditum aesti- mabit. sin inverecundum animi ingenium possidet, tamen accuses; non enim probus est. alterius autem partis infirmatione hoc modo reprehendetur: verum si veretur, accusatione tua correctus ab errato recedet. Enumeratio vitiosa intellegitur, si aut praeteritum quiddam dicimus, quod velimus concedere, aut infir- mum aliquid adnumeratum, quod aut contra
Abbreviated transcription (Latin):
erit rẽphendenda.  Sin uidicatũ aliqđ inferet᷑. qm̃
id erhisdẽ locis marime firmat᷑. laude eorũ qui iudi¬
caueriut similitudine eius rei. qua de agitur:. ad eã rẽ
qua de uidicatũ ẽ. ⁊ ꝯmem orando. ñ mͦ ñ ẽẽ rẽp̃hn¬
s̃ indiciũ s ab om̃ib approbatũ. ⁊ demonstrando dif¬
ficilus & maiꝰ fuisse id uidi catũ. qł ad uidicandũ affe¬
rat᷑. quã id qł instet contͣriis locis. si res aut uera. aut
Oportet aut̃ animadũtere. ne cũ alit sit̃ multa udicata.
solitariũ aliqd ant rarũ uidicatũ. afferat᷑. ⁊hã hisre¬
bus auctoritas uudicati marime. potest infirmari. Atq¬
ea qͥsẽ arguim̃ta quȩ quasi ꝓbabilia sument᷑. ad hc̃
mocdũ tẽptari oportebit. Que uͦ sicuti necessaria
dicent᷑. ea si forte imitabunt᷑ mͦ necessariã argum̃¬
tationẽ neq erut̃ eius mͦi: sic rep̃m̃dunt᷑. Primũ ꝯp̃

Expanded text:
erit reprehendenda. Sin iudicatum aliquod inferetur, quoniam erit reprehendenda. Sin iudicatum aliquod inferetur, quoniam id ex his locis maxime firmatur: laude eorum, qui iudicarunt; similitudine eius rei, qua de agitur, ad eam rem, qua de iudicatum est; et commemorando non modo non esse reprehensum iudicium, sed ab omnibus adpro- batum; et demonstrando difficilius et maius fuisse ad iudicandum, quod afferatur, quam id, quod instet: ex contrariis locis, si res aut vera aut voportet autem animadvertere, ne, cum aliter sint multa iudicata, solitarium aliquid aut rarum iudicatum afferatur. nam sic his rebus auctoritas iudicati maxime potest infirmari. atque ea quidem, quae quasi probabilia sumentur, ad hunc modum temptari oportebit. Quae vero sicuti necessaria dicentur, ea si forte imitabuntur modo necessariam argumentationem ne- que erunt eiusmodi, sic reprehendentur: primum con-