comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unciui. suꝑhumeralis catenulis aureis. que
de racionalis sũmitatib offeruntur. cũ ea
quȩ mens racionabiltter de irterna luce cari¬
tatis cdegustat. mox a lacͥtas bene oꝑandi li¬
benter am plexata suscipit: ne forte eitius
habitus racionalis pulcherrimus. a pectore
lacerdotis relabatur. si nõ eum accelerans
bomi opis uenus qui eõtineat. apphendat:
Dub rogent᷑ eisdẽ catenilis in auxiliũ uurce ya
uicem copuletur. ide̾ ligature desideri ce¬
lestis forcislime que annulis aureis immis¬
se. suꝑ humerale cum rationali cõstͥngũt:
cũ agnita luce patrie ꝑhennus. in illam ꝑ in¬
effabilem głam suspiramiis. utq ad haue
in trare mereamur. concordi sẽꝑ fide eiuir¬
tut e studeitis. Qđ aut̃e suꝑhumerale
sntum erat baltheo. ut in sequentibus u¬
bi pontifex in duebatur. aꝑtius indicatur.
⁊ de suꝑ humerali inquit imposuit quod stͥno¬
gens baltheo aptauit racionali.: quis nõ ui¬

Expanded text:
uncini superhumeralis catenulis aureis, quae uncini superhumeralis catenulis aureis, quae de rationalis summitatibus offerentur, cum ea quae mens rationabiliter de interna luce charitatis degustabat, mox alacritas bene operandi libenter amplexata, suscipit ne forte citius habitus rationalis pulcherrimus, a pectore sacerdotis relabatur, si non eum accelerans boni operis vicinus qui contineat apprehendat. Subrogantur eisdem catenulis in auxilium, et vittavicem copuletur, id est, ligaturae desiderii coelestis fortissimae, quae annulis aureis immissae, superhumerale cum rationali constringunt, cum agnita luce patriae perennis, in illam ineffabilem gloriam suspiramus, utque ad hanc intrare mereamur, concordi semper fide ee studemus. Quod autem superhumerale strictum erat balteo, ut in sequentibus, ubi pontifex induebatur, apertius indicatur; et de superhumerali, inquit, imposuit, quod stringens balteo aptavit rationali; quis non vi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽo gaudet autẽ ueritati: Dinnia fuffert.
omnia creclit. omña sperat: omĩa sicltiuet:
Mabeat ⁊ anulos auixos. equib eȩdem eachene pen¬
deant : idẽ iug̾e memoriam ꝑpetue ⁊ n̾qͣm fimende
claritatis incelesti patria exqua solũ memo¬
ria fieri cõsueuit. ut eutinua nob̾ possint
uincła carteatis manere Habeat duos uncinos:
suꝑ humeralis angulis eminentes. quib insemut᷑
cathene: hoc ẽ inipso ex ordio cuiꝰq bone actio¬
nis. habeat firniam dõ placendi in tentione̾.
que apͣsit ꝑ om̃ia suscipiende ⁊ cõtinendȩ inse
dilectioni dĩ iꝓximi. ita ut siue secunda seri
aduersa queq ocurrerint. nũqͣm sa lub̾rima
pie deuocionis retinacula laxet: Hoc ẽ nãq
sacerclotem iutͦq humero uncinos qͥ catenulas
rationalis excipiant. Habere: ⁊ in ꝓsꝑis eũ ⁊ ina¬
sꝑis rerum euentib fixum do placendi studi¬
um gerere. ⁊ huiꝰ intentione studii. in ipstꝰ si¬
mul ⁊ ꝓximi amore firmari In serunt gͦ se

Expanded text:
suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Habeat et annulos aureos, e quibus eaedem catenae pendeant, id est, jugem memoriam perpetuae et nunquam finiendae charitatis in coelesti patria, ex qua solum memoria fieri consuevit, ut continua nobis possint vincula charitatis manere. Habeat duos uncinos superhumeralis angulis eminentes, quibus inserantur catenae, hoc est, in ipso exordio cujusque bonae actionis, habeat firmam Deo placendi intentionem, quae apta sit per omnia suscipiendae et continendae in se dilectionis Dei et proximi, ita ut sive secunda seu adversa quaeque occurrerint, nunquam saluberrima piae devotionis retinacula laxet. Hoc est namque sacerdotem in utroque humero uncinos qui catenulas rationalis excipiant, habere; et in prosperis eum, et in asperis rerum eventibus, fixum Deo placendi studium gerere, et hujus intentione studii, in ipsius simul et proximi amore firmari. Inserunt ergo se
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽsplendore uirtutũ: Possumus sane
in duodenario numero gemarũ rationalis.
eciam hoc in telligere. figu̾raliter ex p̃ssi:
quod idẽ sel iustieie cuncta nr̃a tẽpora. cũc¬
lustrare circłm. & cotum ambire cõ suerut:
Nam i hoc qud̃ .iiii. ordines. in rationali ternos
habent la pides. congruit anni uercentis or¬
diui: qͥ ꝑteruos inenses in .iiiiͬ. tẽpora distin¬
guit᷑: Amniu autẽ in scͥpt᷑is uocari totũ boe

Expanded text:
 splendore virtutum. Possumus sane in duodenario numero gemmarum rationalis etiam hoc intelligere figuraliter expressum, quod idem Sol justitiae cuncta nostra tempora, cunclustrare circulum, et totum ambire mundum consuevit. Nam et hoc quod quatuor ordines in rationali ternos habebant lapides, congruit anni vertentis ordini, qui per ternos menses in quatuor tempora distinguitur. Annum autem in Script
Abbreviated transcription (Latin):
ter conp̾hendunt᷑. simul cum fide ueritatis
quȩ in crinitate ẽ et ipsos habere sẽꝑ isuis
malis punicis : ut ostenderet mistice qͦd
eacdem fides ⁊ oꝑatio iusticie. uniuersum
ẽẽt mundum ab errore tenebrarũ ad ue¬
ram lucem ꝑductura: Tres nãnq dies
horis. supͣ in fraq lustraq tribus uicib cir¬
cuit. apte hic numerus tintinnabuloꝵ
⁊ maloꝵ diuersitate coloris tunice ponti¬
ficis in dutus ẽ: ad docendum figurate.
qd̃ sol iusticiȩ xꝑc orbem eẽt illumintturꝰ
elomum p̃biturus. ⁊ uerȩ¬

Expanded text:
ter comprehenduntur, simul cum fide veritatis, ter comprehenduntur, simul cum fide veritatis, quae in Trinitate est, et ipsos habere semper, et malis punicis, ut ostenderet mystice, quod eadem fides et operatio justitiae universum esset mundum ab errorum tenebris ad veram lucem perductura. Tres namque diehoris supra infraque lustrando, tribus vicibus circuit, apte hic numerus tintinnabulorum et majorum diversitate coloris tunicae pontificis indutus est, ad docendum figurate, quod sol justitiae Christus orbem esset illuminaturus donum praebiturus,
Abbreviated transcription (Latin):
sine sonitu p̾ dicationis incedit: Qđ si io¬
it hoc figuris mistioꝵ. ut sicut in humero
ꝑc pectore apłicum ferre numerim iussus
numerum ad signatum haberet: Constat
enim quia sicut duodenarius numerus ap
noris qui nuc presbiteratus uocatur. sua elec¬
tione signart : unde ⁊ pꝰ horum hic nu¬
merus in ultina płte sacerdotalis habi¬
cus. ille in pͥma figuratus ẽ. Decebat eiꝰ
ut qui maioris gradus incorpore sumini
sacerdotis hoc ẽ in ȩebła xp̃i erant fu¬
turi: sub limiorẽ in habitu tipici pon¬
tificis locum typice ha¬
beret: Uerii
siquis ipsos etiam nume¬
ros iccusq or¬
dinis mustice uelit in¬
gemas aaron in pectore ipferebat. ut sig¬
inficaret tẽpus instare fut᷑m. quo fides
sc̃e tͥnitatis in om̃ib quagrati orbis parti¬
b. generi humano precaretur. uelcerte
sicut ⁊ supͣ dociumus .xii. gemas idẽ ter qͣ¬
ternas gestabat. ut om̃s ad moneret docto¬

Expanded text:
sine sonitu praedicationis incedit. Apte sine sonitu praedicationis incedit. Apte it hoc figuris mysteriorum; ut sicut in humero ac pectore apostolicum ferre numerum jussus numerum adsignatum haberet. Constat enim quod sicut duodenarius apostolorumnoris, qui nunc presbyteratus vocatur, sua electione signarunt. Unde et illorum numerus in ultima parte sacerdotalis habitus, ille in prima figuratus est. Decebat enim, ut qui majores gradu in corpore summi sacerdotis, hoc est in Ecclesia Christi, erant futuri, sublimiorem in habitu typici pontificis locum typice haberent. Verum si quis ipsos etiam numeros utriusque ordinis mystice vult ingemmas Aaron in pectore praeferebat, ut significaret tempus instare futurum, quo fides sanctae Trinitatis in omnibus quadrati orbis partibus generi humano praedicaretur; vel certe, sicut et supra docuimus, duodecim gemmas, id est, ter quaternas gestabat, ut omnes admoneret docto
Abbreviated transcription (Latin):
punicũ ÷ russum q aliud tutinnabu lũ
aureum. ⁊ malum pumcum. Aurea quip¬
pe tutiuna bula. ia cinctine pontificis
tunice in seru̾tur. ⁊ om̃i ex parte circũ¬
dantur. cum om̃is sermo euis clarita¬
tẽ suꝑne lucis resonat : & ictẽ sonitus
uelite lacmetine tunieȩ firme in fixus
oꝑum qͦ ipsius sub limitate audientrum
mentib cõmendantur. Fintq bina ma¬
la circũ singła titinnabula. ⁊ cricum
singła mala. bina tintinnabula : cum ⁊
omĩa quȩ loqͥtur bonis confirmantur ac¬
tibis. atq in ad uteorium a retus corde
figunt. ⁊ uniuersa quȩ agit ꝙͣ sunt ratio¬
nabilia diseceto sermonis sonitu ꝓdun¬
tur: Pene autẽ sequitur:
t uestietur ea aãron in offitium ministerii.
⁊ egditur sc̃uarium. in con spectu ni.
non moriatur. Sacerdos nãq in grediens
uł egͥdiens moritur. si de eo sonitus non audit᷑ :
qr iram contra se occulti iuticis exigit. si

Expanded text:
punicum: rursumque tintinnabulum aliud punicum: rursumque tintinnabulum aliud aureum, et malum punicum. Aurea quippe tintinnabula hyacinthinae pontificis tunicae inseruntur, et omni ex parte circumdantur, cum omnis sermo ejus claritatem supernae lucis resonat; et idem sonitus velut hyacinthinae tunicae firme infixusquoque ipsius sublimitate audientium mentibus commendatur. Fiuntque bina mala circum singula tintinnabula, et circum singula mala bina tintinnabula, cum et omnia quae loquitur bonis confirmantur actibus, atque in auditorum arctius corde figuntur, et universa quae agit, quam sint rationabilia, discreto sermonis sonitu produntur. Bene autem sequitur: Et vestietur ea Aaron in officium ministerii, r sanctuarium in conspectu Domini, et non moriatur. Sacerdos namque ingrediens vel egrediens moritur, si de eo sonitus non audiatur, quia iram contra se occulti judicis exigit, si
Abbreviated transcription (Latin):
Seorsum nanq ad pedes tunice. fiunt qͣ¬
si mala puniea ⁊ tintinnabula ꝑgirum:
quando ad tantam excellentiam deuote
đo con uersationis sacerdos ꝑuenerit. ut nil
in illo aliud ꝙͣ. splendor &̃ gra. flosq ut ita dix¬
erim uarius bonorum oꝑum uideatur.
nil ab illo aliud cum os aꝑuerit. qͣni su¬
auissimus horum sonus aucdiatur Quia e¬
nim in mado punico. inulta in terius gra¬
na uno foris cortiee deguntur. recte
mala punica. multifaria uircutum oꝑa¬
tio. uno carteatis munimine undiq uer¬
sum decta de signatur: Fit autem eacłe
malorum punieorum effigies. ex ia cincto
⁊ purpura coceoq bis tincto: nutt in segͥn¬
tibus inuenitur ex bisso recorta: Quibus
.iII. colorib quȩ uireutum uarietas in¬
timetur: sepius in culcatũ est. His uero
in mectio turtinnabula ꝑ miscentur. ne o¬
pus sacerdotis umꝗͦ a sonitu uerbi quod
loqͥtur disc repet : neq a recticudi ne
oꝑis territus. aduersus lingue sonitus
dissenciat: Albi pulere additur. ita ut

Expanded text:
eorsum namque ad pedes tunicae fiunt, quasi mala punica et tintinnabula per gyrum, quando ad tantam excellentiam devotae Deo conversationis sacerdos pervenerit, ut nil in illo aliud quam splendor et gratia, flosque, ut ita dixerim, varius bonorum operum videatur: nil ab illo aliud cum os aperuerit, quam suavissimus horum sonus audiatur. Quia enim in malo punico multa interius grana, uno foris cortice teguntur, recte per mala punica multifaria virtutum operatio, uno charitatis munimine undique versum tecta designatur. Fit autem eadem malorum punicorum effigies ex hyacintho et purpura, et cocco bis tincto, et, ut in sequentibus invenitur, etiam ex bysso retorta; quibus quatuor coloribus, quae virtutem varietas intimetur, saepius inculcatum est. His vero in medio tintinnabula permiscentur, cum neque opus sacerdotis unquam a sonitu verbi, quod loquitur, discrepat; neque a rectitudine operis territus adversis, linguae sonitus dissentit. Unde pulchre additur: Ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
a malis hominibꝰ fuerit secretum. Sed idẽ ordnes.
ternias habent geminas. cum eadem prudentia. for¬
titudo. iusticia. & temꝑantia. sc̃ȩ trinitatis fuerint
fide conseciata. Quia eñi uita nr̃a inp̃senti. fide
&oꝑatione recta consistit. apte sac̾dos ut oꝑatio¬
ne sit p̃cipuus.iiiͦi. u̾ sus gemmarũ inpectore bam¬
lat: ut uͦ cum oꝑibꝰ fidĩ sinceritate sit castꝰ. ternã
in singłis u̾sibꝰ hab& geminas: quatinꝰ om̃ib sese in¬
tuentibꝰ. ⁊ uerȩ fidĩ confessionẽ & exempla sẽꝑ
bonȩ actionis ostendat: ut ⁊ ipsa rectȩ unitatiõe
fidĩ & opatioins summȩ. m̃bia sac̾dotalia mereant᷑
effici. Possumꝰ sane in uario decore lapidũ ñ solũ
claritatẽ multifariam sac̾dotalis actꝰ & cogitatꝰ.
uerum etiam sꝑalium acciꝑe carisiata uirtutũ.
ac inuacula sauitatum : de quibꝰ ipse dñs apłis.
infirmos ipse inqͥt curate. leꝓsos mundate. demo¬

Expanded text:
a malis omnibus fuerit secretum. Sed iidem ordines a malis omnibus fuerit secretum. Sed iidem ordines ternas habent gemmas, cum eadem prudentia, fortitudo, justitia, temperantia, sanctae Trinitatis fuerit fide consecrata. Quia enim vita nostra in praesenti fide et operatione recta consistit, apte sacerdos, ut operatione sit praecipuus, quatuor versus gemmarum in pectore bajulat. Ut vero cum operibus fidei sinceritate sit castus, ternas in singulis versibus habet gemmas, quatenus omnibus sese intuentibus, et verae fidei confessionem et exempla semper bonae actionis ostendat, ut et ipsi imitatione rectae fidei et operationis summi membra sacerdotis mereantur effici. Possumus sane in vario decore lapidum, non solum claritatem multifariam sacerdotalis actus et cogitatus, verum etiam spiritualium accipere charismata virtutum ac miracula sanitatum. De quibus ipse Dominus apostolis: Infirmos, inquit, curate, mortuos suscitate, le
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ unius eiusdẽq generis: inratio nali uͦ.xii. nomi¬
nibꝰ diu̾si geueris inscͥpta sunt: s qđ patres in lapidi¬
u p̃ciosis unius atq dissimilis generis scu̾lti sunt. signi¬
ficat aꝑte qđ uia fides in dm̃. eadem caritas. cõmuni
spes uitȩ cȩlestis omnium corda patrum repler&: qd̾
uͦ diu̾si generis lapidibꝰ ẽadem scripta sunt. denunti¬
at figuratȩ quia multiplex ẽ uarietas ⁊ gr̃a bonoꝵ
oꝑum. quibꝰ p̾fata scoꝵ fides spes & caritas confirmata
refulget. Qd aũt in rationali .iiiͬi. ordines fuerunt.
& hoꝵ singuli quiq tres habuere lapides: qͥd nob̃
intimat᷑ typice. nͥ ut inuirtutibꝰ quȩ distingunt᷑ .iiiiͬ.
pͥncipales. fidem sc̃ȩ trinitatis non fictam teneanius.:
Quatuor itaq odines geminarum. hab& in pectore sa¬
ceidos: quando om̃e qđ cogitat. prudentia circũspecꝰ¬
tum. fortitudine sirmũ. iusticia eximium. teꝑantia

Expanded text:
bus unius ejusdemque generis, in rationali vero duodecim nomibus unius ejusdemque generis, in rationali vero duodecim nominibus diversi generis inscripta sunt; sed quod patres in lapidibus pretiosis, unius atque indissimilis generis sculpti sunt, significat aperte, quod una fides in Deum eadem charitas, communis spes vitae coelestis, omnium corda patrum repleret. Quod vero diversi generis lapidibus iidem scripti sunt, denuntiat figurate, quia multiplex est varietas et gratia bonorum operum, quibus praefata sanctorum fides, spes et charitas confirmata refulget. Quod autem in rationali quatuor ordines fuerunt, et horum singuli quique tres habuere lapides, quid nobis intimatur typice, nisi ut in virtutibus quae distinguuntur quatuor principales, fidem sanctae triniQuatuor namque ordines gemmarum habet in pectore sacerdos, quando omne quod cogitat, prudentia circumspectum, fortitudine firmum, justitia eximium, temperantia
Abbreviated transcription (Latin):
onesq in eo .iiͦiͦI. ordines lapidum. In pͥmo u̾su. erit
lapis sardiꝰ. ⁊ toparius. & smaragdꝰ in secundo car¬
bieulꝰ saphytꝰ. et iaspis: inteio ligiriꝰ. achathesa
amithistus: in quarto chrisolitus onichinꝰ. ⁊ heriiꝰ.
inclusi auro erunt ꝑ ordines suos: habeantq¬
III tribꝰ. Iec gemmarũ positio diũsarũ
ds rationali. multiplioẽ uariarum uirtutũ giãm
de signar. Quȩ concordi serie disposita. insacerdotes
deb& corde semꝑ apparere. Singuli aũt lapides.
singlis patrum nominibꝰ inscribint᷑: dum scõrũ
uitam rector uispiciens. quib maxime uircutũ
oꝑibꝰ floruerunt. sedula inquisitione scrutatur:
& hec cuucta in abditis sui pectoris. meditando col¬
ligere. atq oꝑando ꝓferre satagit. Neq eñi sine
certa ratione sacͣm̃ti. ita utͣq uestis lapidibꝰ p̃ci¬
osis redimita ac patrum nominibꝰ insignita est:
ut ipsa nomina insuꝑhumerali qͥdẽ duob lapidi¬

Expanded text:
onesque in eo quatuor ordines lapidum. In primo versu erit lapis sardius et topazius et smaragdus. In secundo carbunculus, sapphirus et jaspis. In tertio ligurius, achates et amethystus. In quarto chrysolithus, onychinus et beryllus. Inclusi auro erunt per ordines suos, habebuntqetc. Haec gemmarum positio diversarum in rationali, multiplicem variarum virtutum operationem designat, quae concordi serie didebet corde semper apparere. Singuli autem lapides singulis patrum nominibus inscribuntur, dum sanctorum vitam rector inspiciens, in quibus maxime virtutum operibus floruerunt, sedula inquisitione scrutatur, et haec cuncta abditis sui pectoris meditando colligere atque operando proferre satagit. Neque enim sine certi ratione sacramenti, ita utraque vestis lapidibus pretiosis redimita, ac patrum nominum insignita est, ut ipsa nomina in superhumerali quidem duobus lapidi
Abbreviated transcription (Latin):
mortem asꝑsionẽq de signare sanguinis dñi nr̃s ꝑ
quam ⁊ apeccatis absoluendi.⁊ mbonis oꝑib sumus
confirmandi: Panes qͦ arimi. qͥd misterii salutaris
contineant: docet apłs dicens Itaq epulem᷑. ũ infer¬
m̃to uet̾i neq inferm̃to malitiȩ ⁊ nequitiȩ: s in a¬
timis sinceritatis ⁊ ueritatis Conspsa sint aũt siue

Expanded text:
mortem aspersionemque designare sanguinis Domini nostri, per mortem aspersionemque designare sanguinis Domini nostri, per quam et a peccatis absolvendi, et in bonis operibus sumus confirmandi? Panes quoque azymi quid mysterii salutaris contineant, docet Apostolus dicens: Itaque epulemur, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis
Abbreviated transcription (Latin):
Talis eñĩ decebat. ut e̾e̾t nob̃ pontifex: sc̃s. in nocens.
inpollutus. segregat᷑ apeccatoribus. ⁊ excelsior cęlis
factus Quuere habuit laminã incapite suo aurẽã.
inqua e̾e̾t scm̃ dm̃ scultum: qi uenit in nomine
patris dicens. ego inpatre ⁊ pat in me ẽ: ⁊ qͥ uidet
me. uidet ⁊ patrem: Hactenꝰ aaron ifilioꝵ eius
habitus. qualis eẽ debetͥ. celesti designat᷑ oraculo:¬
Seqͥtur aut hinc etiam modus consecͣtionis. qͦ uł
ipsos uel tab̾nacłm cum om̃i suppellectili sua dedicari
oporteat: oblatis uidelicet dño. uitulo ⁊ duob arie
tib. panib qͦ tͥticeis ñsolũ arimis s ⁊oleo consꝑsis siue¬
litis : adhibito etiã oleo unctionis Quȩ nimirum cunc¬
ta. siuͤie oꝑum deuotionem bonoꝵ. ac munditiam fidĩ
seͣ grãm diuinȩ illustrationis. qͥbꝰ consecrari opor¬
tet sacerdotes. figurate de monstrant: Quis ⁊ enm
nesciat. ĩmolationem ac sangͥnẽ illoꝵ animalium.

Expanded text:
nobis pontifex, sanctus, innocens, impollutus, segregatus a peccatis, et excelsior coelis factus. Qui vere habuit laminam in capite suo auream, in qua esset sanctum Domini sculptum; quia venit in nomine Patris, dicens: Ego in Patre, et Pater in me est; et, Qui videt me, videt et Patrem . Hactenus Aaron et filiorum ejus habitus qualis esse debeat, coelesti designatur oraculoSequitur autem hinc etiam modus consecrationis, quo vel ipsos, vel tabernaculum cum omni supellectili sua dedicari oporteat. Oblatis videlicet Domino vitulo, etc. Quaetibus, panibus quoque triticeis non solum azymis sed et oleo conspersis, si velitis, adhibito etiam oleo unctionis. Quae nimirum cuncta sive operum devotionem bonorum ac munditiam fidei, seu gratiam divinae illustrationis sola consecrari oportet, sacerdotes figurate demonstrant. Quis enim nesciat immolationem ac sanguinem illorum animalium,
Abbreviated transcription (Latin):
sordiclat. uel castitatem pure cogitationis
in tegͥtas nõ seqͥtur ꝑ fecte accionis: Sed ne
hȩc ab inuic̾e̾ ualeant dissolui. habeat sa¬
cerdos in racionali. duas catenulas ex auro
purissimo: idẽ cotinuationẽ caste ⁊ nõ ficte
cdile ecionis. cordi suo firmitꝰ affixam. quȩ
ñꝗͣ. manus & liguã illius. ab equitatȩ puri
sensus dissentire ꝑ mittat Q̾ bene duas: ut
tatis ꝑtinent. rite oriiatus incedat & qui¬
dem ante opus caritatis. ꝑ catenulas ex pri¬
mitur aureas: quia sicut catenula ex pluri¬
mis auri uirgulis una cõtexit᷑. ita caritas.
ex multifaria uircutũ oꝑatione ꝑficit᷑. Qua s
ꝓfecto uirgulas ex ponens apłsait Caritas
paciens ẽ ÷ benigna ẽ. caritas n̾emulat᷑.
nonagit ꝑperã. nõ in flat᷑. nõ eͥ ambitiosa.

Expanded text:
sordidat, vel castitatem purae cogitationis sordidat, vel castitatem purae cogitationis integritas non sequitur perfectae actionis. Sed ne haec ab invicem valeant dissolvi, habeat sacerdos in rationali duas catenulas ex auro purissimo, id est, continuationem castae et non fictae dilectionis cordi suo firmiter affixam; quae nunquam manus et linguam illius ab aequitate puri sensus dissentire permittat. Et bene duas, ut tatis pertinent, rite ornatus incedat. Et quidem aperte opus charitatis per catenulas exprimitur aureas; quia sicut catenula ex plurimis auri virgulis una contexitur, ita charitas ex multifaria virtutum operatione perficitur. Quas profecto virgulas exponens Apostolus, ait: Charitas patiens est, benigna est: charitas non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non e
Abbreviated transcription (Latin):
le ⁊ rationale mnutuo necterent᷑. stricta ad bal¬
theum. ⁊ anulis fortius copulata : quos uingebat
utcta yacinctina. ne laxę fluerent. ⁊ a se in uicẽ
mouerentur: Hȩc de ipsa conexione suꝑ hume¬
ralis & racionalis. scd̃m lict̾am dicta sunt
Quia uͦ quod sepus dictũ ẽ. suꝑhumeiule ad
oꝑ um cõsũmationẽ bonoꝵ. racionale autem ad
significanclam cogitationũ mundiciam ꝑtinet:
conexio quȩ hȩc in ałterutrum sociat. recte.
lium in tellectus. ac fides cum oꝑatione cͥouin¬
gitur. Manet enim iunctura fabre facta.
ut ase in uicem racionalȩ ⁊ siꝑ. humerale neqͤ¬
ant seꝑari: qm̃ tanta eruditione. tanto oꝑum
studio emiet rector. ut nicħ ex his quȩ facien¬
cda Re cognouerst. in factũ relinquat. ⁊ nilex
his que recta facere ceruttur ꝑ incuriau cordis
uirtute rectitudinis. ꝓͥuet Defluunt naq in¬
dumenta pontifici. iase in uicem mouentur.
si uel decus oꝑis boni. minor cordis custodia

Expanded text:
le mutuo necterentur, stricta ad balteum, et annulis fortius copulata, quos jungebat vitta hyacinthina, ne laxefluerent, et a se invicem moverentur. Haec de ipsa connexione superhumeralis et rationalis, secundum litteram dicta sunt. Quia vero, quod saepius dictum est, superhumerale ad operum consummationem bonorum; rationale autem, ad significandam cogitationum munditiam pertinet connexio, quae haec in alterutrum sociat; recte ilium intellectus ac fides cum operatione conjungitur. Manet enim junctura fabre facta, ut a se invicem rationale ac superhumerale nequeant separari, quoniam tanta eruditione, tanto operis studio praeeminet rector, ut nihil ex eis quae facienda esse cognoverit, imperfectum relinquat; nil eis quae recta facere cernitur, per incuriam cordis virtute rectitudinis privet. Defluunt namque indumenta pontificis, et a se invicem moventur, si vel decus operis boni minor cordis custodia
Abbreviated transcription (Latin):
gebat. intus in corde ueratiter exp̃ssum
choruscaret: Atem doctrina ⁊ ueritas erãt
in rationali posite ÷ ut a ꝑte figuraret᷑. quia
uestas illa nõ solum legalẽ induebat pon¬
tificem.S. & guglicum pͣnuntiabat. uł ipsum
uidelicet dñm. de quo scͥptum ẽ quia lex ꝑ mo

Expanded text:
gebat, intus in corde veraciter expressum gebat, intus in corde veraciter expressum coruscaret. Item doctrina et veritas erant in rationali positae, ut aperte figuraretur quia vestis illa non solum legalem induebant pontificem, sed et Evangelium praenuntiabat, vel ipsum videlicet Dominum, de quo scriptum est: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
sacercce. mnemorian patrum inpectore su¬
o ferre. s ꝑmaxime tunc quando ministra¬
turiis coram dũo. ad altare ascendit:
ist quo sactius ẽ minist̾ium.⁊ eo sollercuss toto
se ꝑ mundaus studio. tota industria nientis ex¬
ornans et corporis. Ieoꝵ ex empla respieiat : hoꝵq
sedulus imitator existnns. aptum se diuinis ex¬
hibeat aspectib. Itẽ nomina filtoꝵ isrł. aa¬
ron suꝑ pectus suum memoriale coram dño
portat᷑ in eternum : quando p̾sul quisq fide¬
la. numꝗͣ eoꝵ quib prelatus ẽ curam in ter¬
miccit habere. s uitam iugiter illorum
exhortando. in crepando. consolando. ipse
confortare. ⁊ cõ fortandam tutandamq. dño
crebis in orationibus cõmencdare satagit
ones autem in rationali iudiciis. doctrinam
tatis. in rationali iudicii siue litt̾is e̾ impres
nõ autẽ eurandis ruminandisq scłarib ne¬
gotiis ꝑ acceptum sacerdotium fuisse cõse¬
cratum. ut quod ext̾ius typicũ in ueste p̾ful¬

Expanded text:
sacerdotem memoriam patrum in pectore suo ferre, sed permaxime tunc, quando ministraturus coram Domino, ad altare ascendit, ut quo sacratius est ministerium, eo solertius toto se permundans studio, tota industria mentis exornans et corporis, sanctorum exempla respiciat; horumque sedulus imitator existens, aptum se divinis exhibere curet aspectibus. Item nomina filiorum Israel Aaron super pectus suum memoriale coram Domino portat in aeternum, quando praesul quisque fidelis nunquam eorum quibus praelatus est curam intermittit habere; sed vitam jugiter illorum exhortando, incconfortare, et non confortandam tutandamque Domino crebris in orationibus commendare, satagit. Pones autem in rationali judicii doctrinam tas in rationali judicii sive litteris impressnon autem curandis rimandisque saecularibus negotiis per acceptum sacerdotium fuisse consecratum; ut quod exterius typicum in veste praeful
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sc̃ȩ ecclȩ quisingredi poterit. Unde pulcher in ipsa ȩccła
cramentis initiandi .iiͦii. euangłioꝵ pͥncipia recitent᷑ : ac defi¬
gis ⁊ ordine eoꝵ. inapertione aurium suarũ sollert̃ erudi.¬
ant᷑. qͦsciant exinde ac meminerint. qͥ ⁊ quot sunt libryqͦr
u̾bis maxime infide uitatis debeant erudiri In quo intro.¬

Expanded text:
tatem sanctae Ecclesiae quis ingredi poterit. Unde pulcher in ipsa Ecclesia tatem sanctae Ecclesiae quis ingredi poterit. Unde pulcher in ipsa Ecclesia cramentis initiandi, quatuor Evangeliorum principia recitentur, ac de figuris et ordine eorum in apertione aurium suarum solerter erudiantur; quo sciant exinde ac meminerint, qui et quot sint libri, quorum verbis maxime in fide veritatis debeant erudiri. In quo intro
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ in latere .xu. eribitoꝵ columnȩ fuere cres cũbasi¬
bus totidẽ:ł scos designat p̾dicatores fide. spe. ⁊ caritate p̃.¬
minentes: mentẽq suam instabilitate timoris dĩ firmissi.¬
me collocantes: Ingressurꝰ gͦ atriũ tab̃nacłi. habes ab utroq
u̾terit.÷ inut᷑q porcione fideliũ. doctores inueniet fide forteᷤᷤ.
spe sublimes. caritate feruentes intimore dñi fundatos. au¬
ditorib suis requie animarũ beatarũ. acresurrectionẽ unmo¬
talium ꝓmittere corporũ: & uelut tentoria debisso recorta
inse suspendt̃: cũ eosdẽ auditores exemplo sui docent quȩ
sursum st̃ querere. nonquȩ super terrã: integrũq sp̃m suũ
⁊ animã ⁊ corpꝰ sine querela indiem dm̃ custodire. In intͦitu
cum basib sius totidẽ: In intͦitu atͥi.iiiͦi. st̃ colũne: quia non nͥ
per fidẽ adsacͣmenta euangłii quȩ .iiii. libris continent᷑ uni¬

Expanded text:
autem in latere quindecim cubitorum columnae tres cum basiautem in latere quindecim cubitorum columnae tres cum basibus totidem, sanctos designant praedicatores, fide, spe et charitate praeeminentes, mentemque suam in stabilitate timoris Dei firmissime collocantes. Ingressurus quoque atrium tabernaculi, habes ab utroque verterit, in utraque portione fidelium doctores inveniet fide fortes, spe sublimes, charitate ferventes, in timore Domini fundatos, auditoribus suis requiem animarum beatarum, ac resurrectionem immortalium promittere corporum. Qui velut tentoria de bysso retorta in se suspendunt, cum eosdem auditores exemplo sui docent, quae sursum sunt quaerere, non quae super terram, integrumque spiritum suum, et animam et corpus sine querela in diem Domini custodire. In introitu lumnae; quia non nisi per fidem et sacramenta Evangelii, quae quatuor libris continentur, uni
Abbreviated transcription (Latin):
sumq leticiã salutaris dĩ hoc ẽ dni nrĩ iħi xp̃i. quẽ offẽ¬
tos: cũ pͥma fidei confessio. remissionẽ peccõꝵ. ⁊ spem fu¬
ture in xp̃o quietis gaudet acpacis. Deniq insymbolo a.¬
płor consitemur nos credere scãm eccłam. remissionẽ
peccoꝵ. carnis resurrectionẽ : qd uniu̾sał sinodꝰ patrũ seqñ.¬
tiũ. pleniꝰ expͥmi uoluit dicens. confiteor unũ baptisiũ.
in remissionẽ peccõꝵͥ spero resurrectionẽ mortuoꝵ.
i uitã futi secłi. Quinqͣguita gͦ cubitis plagę orientalis
gn̾alr̃ initia credentiũ designant᷑ : qͥ in remissionẽ pecco.
ispem futeͦ beatitudinis celebrant᷑. Quoꝵ tñ continuo
alia speciał distinctio subinfert᷑: quȩ ad unũ eundẽq
gaudia designant uitȩ et̾̃nȩ : quȩ a sabbatismo incipi.¬
ens animarũ in resurrectione corpoꝵ ꝑficit᷑. Ham dñs
septima sabbati requiescens inmonumento: octaua¬
die idest post septimã sabbati resurrex amortuis: Qd

Expanded text:
sumque laetitiam salutaris Dei, hoc est, Domini Jesu, quem offentos, cum prima fidei confessio remissione peccatorum, et spe futurae in Christo quietis gaudet ac pacis. Denique in symbolo apostolorum confitemur nos credere sanctam Ecclesiam, remissionem peccatorum, carnis resurrectionem. Quod universalis synodus Patrum sequentium plenius exprimi voluit, dicens: Confiteor unum baptisma in remissionem peccatorum; spero resurrectionem mortuorum, et vitam futuri saeculi. Quinquaginta ergo cubitis plagae orientalis generaliter initia credentium designantur, qui in remissionem peccatorum et spem futurae beatitudinis celebrantur. Quorum tamen continuo alia specialis distinctio subinfertur, quae ad unum eumdemque gaudia designant vitae aeternae, quae a sabbatismo incipiens animarum, in resurrectione corporum perficitur. Nam Dominus septima sabbati requiescens in monumento, octava, id est, post septimum sabbati, resurrexit a mortuis. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊laudabilis nimis: & magnitudinis eiꝰ ñ ẽ finis. &t bene iͣi lite¬
ris. idẽ nom̃ dñi infronte pontisicis erat scͥptũ: ꝓpt uidelicet
significantiam totidem partium dñicȩ crucis. qua infronte
portaturi eramꝰ: Hoc ẽ sup̃m̃a. dexteram. leuanq infimam.
Item sc̃m dñi auro sculptum infronte portamꝰ: qũado expur¬
giti asordib uitioꝵ quȩ expͥmo parente habuim̾. imagine
isimilitudinẽ nr̃i conditoris ad qũa creati sum̾. in nobis
recipim̃: ⁊banc nobis recepisse ñ insecreto celamꝰ. s eunctis
palam factis ⁊ uoce ꝑ mulgamꝰ: iusta illud apłi. Sicut por¬
tauimꝰ imaginem t̾reni. portemꝰ imaguĩe celestis Quȩ
loqͦus ad colosenses. aꝑtius explicat dicens Nunc aũt depo

Expanded text:
laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non est finis . Et bene quatuor litteris idem nomen Domini in fronte pontificis erat scriptum; propter videlicet significantiam totidem partium dominicae crucis, quam in fronte portaturi eramus, hoc est supremam, dextram, laevam et infimam. Item sanctum Domini auro sculptum in fronte portamus, quando expurgati a sordibus vitiorum, quae ex primo parente habuimus, imaginem et similitudinem nostri Conditoris, ad quam creati sumus, in nobis recipimus; et hanc nos recepisse non in secreto celamus, sed cunctis palam factis, et voce promulgamus, juxta illud Apostoli: Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis . Quod loquens ad Colossenses apertius explicat, dic
Abbreviated transcription (Latin):
ceterisq iuittum oꝑibus iuge studium impendit.
Et hoc inutroq humero: ut siue iudeus qͥs seu de
gentibus adsit: claritatem semꝑ indoctore uerita¬
tis et pietatis ꝑ quam ipse ad meliora ꝓfecerit. aspec¬
tet. Lacies in rationali catenulas sibi inuicem co¬
herentes. exauro purissimo. et duos anulos aureos.
quos pones inutraq rationalis summitate: catenasq
aureas iunges anulis qui funt in marginib eius:
et ipsarum catenarum extrema. duob copula¬
fuit: Duo erant uncini supͣ in duob suꝑ hume¬
ralis angulis in positi. iduo cõt᷑ anuli in duob
racionalis angulis sursii: eqͥb pendebant duȩ
cadene aureȩ. quȩ tepore induendi in serebarte᷑
uncimꝰ. qͥ in suꝑ huineralis angulis eminebant.
ut in sequͤntib aꝑcius scͥptũ ẽ: ut suꝑ humerale
uracionale mutuo nec terent᷑. Quoꝵ suꝑor
conexio huc in& descͥpta est: sequit᷑ uutem de¬

Expanded text:
caeterisque virtutum operibus juge studium icaeterisque virtutum operibus juge studium iEt hoc in utroque humero, ut sive Judaeus quis seu de gentibus adsit, claritatem semper in doctore veritatis et pietatis per quam ipse ad meliora profecerit, aspectet. Facies in rationali catenulas sibi invicem cohaerentes ex auro purissimo, et duos annulos aureos, quos pones in utraque rationalis summitate, catenasque aureas junges annulis, qui sunt in marginibus ejus, et ipsarum catenarum extremae duobus copulafuit. Duo erant uncini supra in duobus superhumeralis angulis impositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum. E quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. Quorum superior connexio huc
Abbreviated transcription (Latin):
linguis loquent᷑ nouis. serpentes tollent. et
si mortiferum quid bibint. ñ eos nocebit. Ue¬
rum siue hoc. siue illud. siue utrumq de sig¬
uent. Trecte duodenariꝰ iniationali numer
fieri p̃cipit᷑: ut eoꝵ solummͦ actus & imra
om̃s distribuat. siqͥs tradat corpus sinm ut
ardeat: si unitatem chatolicę caritatis ñ
lapides onichini. suꝑhumerali eodẽ denario
erant patrum numero sculpti: ut doctͥnã
fidemq apłoꝵ. utriq popłi iudeoꝵ uidelic&
et gentium ꝓfuturam e̾e̾ designarent:
dicens. Ad dext̾̃ram enĩ & ad leuã penetͣbiꝰ
et senen tuum gentes hereditabit. Qd̃ autem onix.
rubri fertur ẽẽ coloris. angulos uidelicet habens albis
cingentib zonis. quis ñ uideat quod uł ardorem
caritatis uł lucem designet scientiȩ. comitante zona
castitatis: Ciuusmodi lapidib inscripta patrum uo¬
cabula gestat sacerdos: cum ex sequutor p̃cedentium
iustorum. caritati. castitati. humilitati. doctrinȩ.

Expanded text:
t si mortiferum quid biberint, non eis nocebit . Verum sive hoc, sive illud, sive utrumque designent, recte duodenarius in rationali numerus fieri praecipitur; ut eorum solummodo actus et miracomnes distribuat, si quis tradat corpus suum ut ardeat, si unitatem catholicae charitatis non lapides onychini, in superhumerali, eodem duodenario erant patrum numero sculpti, ut doctrinam fidemque apostolorum utrique populi Judaeorum videlicet et gentium profuturam esse designarent. dicens: Ad dexteram enim, et ad levam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit . Quod autem onyx rubri fertur esse coloris, igniculos videlicet habens albis cingentibus zonis; quis non videat, quod vel ardorem charitatis, vel lucem designet scientiae comitante zona castitatis? Cujusmodi lapidibus inscripta patrum vocabula gestat sacerdos, cum exemplo praecedentium justorum, charitati, castitati, humilitati, doctrinae,
Abbreviated transcription (Latin):
acient aũt suꝑ humerale. de auro ⁊ iacincto.
ac purpura. coccoq bistincto. & bysso retor¬
ta : oꝑe polimito. Qm̃ in humeris onera por¬
tare solemꝰ: qͥd ꝑ suꝑhumerale pontificis. n
labores bonoꝵ oꝑum quȩ iugit̃ corã dño ferre
deb&. ostenduntur: & apte pruno de suꝑhume¬
iale faciendo p̃cipit᷑. qͥa qͥsquis ad sac̃dotium
magisteriumq popłi dĩ ꝓmouendꝰ ẽ. pͥmum eiꝰ
debent oꝑa cognosei: ut dum hoc qd̃ forã oĩb
patet. irrep̃hensibile paruerit: conuenient᷑ ex¬
tempore ⁊ integͥtas cordis eiꝰ. et fidĩ sinceritas

Expanded text:
auro et hyacintho ac purpura coccoque bis tincto et bysso retorta, opere polymito . Quoniam in humeris onera portare solemus, quid superhumerale pontificis, nisi labores bonorum operum, quae jugiter coram Domino ferre debet, ostenduntur? Et apte primo de superhumerali faciendo praecipitur, quia quisquis ad sacerdotium magisteriumque populi Dei promovendus est, primum ejus debent opera cognosci, ut dum hoc quod foris omnibus patet, irreptempore et integritas cordis ejus, et fidei sinceritas
Abbreviated transcription (Latin):
ro uidelic& ut ante om̃ia in habitu sacdoti.
intellectus sapientiȩ pͥncipalit̾ emicet. Cũ aũt
iacinctus qͥ aerio colore resplendet ad iungit᷑.
ut ꝑ om̃e qͦd intelligendo penetrat. ñ ad fauorẽ
infirmos s ad amorem cȩlestiũ surgat: ne dum

Expanded text:
ro videlicet, et ante omnia in habitu sacerdotis intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui autem hyacinthus, qui aerio colore resplendet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coel
Abbreviated transcription (Latin):
simum. unuersa m̾bra eius acapite usq ad
pedes. gr̃a uirtutũ cõtecta esse debere
tem tunica talari sacerdos tota iacinetina ue¬
stitur : ut ad moneatur opꝰ. celeste non indi.¬
candum tantũmodo. ueruui eclam usq infine̾
in eo eẽ ꝑ seuerandum om̃ib qui salui esse uo

Expanded text:
simum, universa membra ejus a capite usque ad simum, universa membra ejus a capite usque ad pedes gratia virtutum contecta esse debere. Item tunica talari sacerdos tota hiacinthina vestitur, ut admoneatur opus coeleste non inchoandum tantummodo, verum etiam usque in finem in eo esse perseverandum omnibus qui
Abbreviated transcription (Latin):
sat  g Facies & cunicam
suꝑ humeralis toca iacmeti nam Tunca.
dicit᷑ suꝑ humineralȩs. eiuus pars non mini¬
ma suꝑhumerale tegebat. ad distinctio¬
nẽ tumcȩ quȩ in terioris lineȩ. quarum pari¬
ter meininit suꝑͥus dicens: Hec auteni erunt
uestimenta que facient : rationale ⁊ suꝑhume¬
rale. tunicam ⁊ lineam stͥctam: In t̾ior aut̃e
erat linea. siue bissina. quod liui ẽẽ genꝰ nobi¬
lissimum constat : ext̾ior uͦ tumea tota lacine¬
tina. nil om̃ino coloris alt̾ius ad mitcens
Cuiꝰ sp̃e uni formi. manifeste uita sacerdota¬
lis qualis ẽẽ debeat docetur: hoc ẽ suꝑnis
solum desid̾iis iu cessanter in tenta. ⁊ conu¬
sacionẽ uxta apłm habens in cęlis. ac sui
saluatoris desideranter ex pectans ad uẽtu
Qus uidelicet tunica. sicut & bissina. ad pedes
usq ꝑtingebat. unde utinq grecȩ poderis
ml infimum ac sorclidum remanere. s om̃e
quod ageret. quasi echereo colore specio sił̃¬

Expanded text:
s. Facies et tunicam superhumeralis totam hyacinthinam. Tunicam dicit superhumeralis, cujus pars non minima superhumerali tegebatur, ad distinctionem tunicae, quae erat interior, lineae; quarum pariter meminit superius, dicens: Haec autem erunt vestimenta quae facient; rationale et superhumerale, tunicam et lineam strictam. Interior autem erat linea, sive byssina, quod lini esse genus nobilissimum constat. Exterior vero tunica tota hyacinthina, nihil omnino coloris alterius admittens. Cujus speciem uniformi vita manifeste sacerdotalis, qualis esse debeat, docetur: hoc est, supernis solum desideriis incessanter intenta, et conversationem juxta Apostolum habens in coelis, ac sui Salvatoris inde desideranter exspectans adventum . Quae videlicet tunica, sicut et byssina, ad pedes usque pertingebat; unde utraque Graece poderis ita infimum ac sordidum remanere, sed omne quod ageret, quasi aethereo colore speciosis
Abbreviated transcription (Latin):
ua. habet oram in capite dextileni. sicut
in extremis uestium parcib fieri solet:
cumdoctor quisq egregius a tanta ꝑ fec¬
tione opus uircutum incipit. ad quan¬
tam quilibet alius diutissime labora¬
iis. uix aliquando ꝑuenit. ⁊ cunitanto
tiniore famulatus. om̃i hora iuxta ser¬
monẽ ꝓpħe sollicitus ambulat cum dno
đo suo: quantum alius quis uł moritu¬
rus ⁊ ad iudicium dñi sui ultinu in gres¬
surus uix habere sufficit: Uerũ quia to¬
ta ꝑ fectio sacerdotis. in oꝑib ⁊ doctrina
ueritatis consistit. uixta hoc quod beatus
lucas descͥpto eugłio dicit. fecisse se sermonẽ
de his que cepit ih̃e facere ⁊ docere: recte
sub iungitur: eorsum uͦ ad pedes eiusdẽ

Expanded text:
na habet oram in capitio textilem, sicut na habet oram in capitio textilem, sicut in extremis vestium partibus fieri solet; cum doctor quisque egregius a tanta perfectione opus virtutum incipit, ad quantam quilibet alius diutissime laborans, vix aliquando pervenit: cum tanto timore famulatus omni hora, juxta sermonem prophetae sollicitus ambulabat cum Domino Deo suo , quantum aliquis vel moriturus, et ad judicium Domini sui ultimum ingressurus, vix habere sufficit. Verum quia tota perfectio sacerdotis in operibus et doctrina veritatis consistit, juxta hoc quod beatus Lucas descripto Evangelio dicit, fecisse se sermonem de his quae coepit Jesus facere et docere ; recte subjungitur: Deorsum vero ad pedes ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
Apte aut̾e cum ora capitii ꝑ girumi
textilis fieri p̾cipetur. statun adiue¬
tum est : sicut fieri solet in extre¬
mis partibus uestium: Sicut enĩ
uestib oꝑa: ita ex tremis uestium
partib potest nõ in couenienter ip¬
sa o puni con sũmatio figurari.
uel certe extreme uestium partes. utti¬
mȩ sunt nr̃e sollicitudines. quibus se se qͦ
fideles cum uitam hanc finire coguntur.
intentuis solito ab om̃ium lab e malorũ
ex purgare contendunt: cummetu ⁊ pauo¬
re ꝓcurantes. neante distͥctm iudicem
ꝑ ducti ꝓ sordido uicioꝵ habitu expellan¬
tur. atq intenebras p̾cipitentur ȩterna.
quin potuis appareant induci sicut
electi dĩ sc̃i ⁊ dilecti uiscera miscłie. be¬
nignitatem. humilitatem. modestiam
patientiã. suꝑ om̃ia autẽ hȩc. caritatẽ.
quod ẽ uincłm ꝑ fectionis. ⁊ ido ueraciter
in clumentũ nuptiale. quod in cõuiio suo
delectatur: Tunca gͦ sacerdotis ia cincti¬

Expanded text:
Apte autem cum ora capitii per gyrum Apte autem cum ora capitii per gyrum textilis fieri praeciperetur, statim adjunctum est: Sicut fieri solet in extremis vestium partibus. Sicut enim vestibus opera, ita extremis vestium partibus potest non inconvenienter ipsa operum consummatio figurari. Vel certe extremae vestium partes, ultimae sunt nostrae sollicitudines, quibus sese quique fideles, cum vitam hanc finire coguntur, intentius solito ab omnium labe malorum expurgare contendunt, cum metu et pavore procurantes, ne ante districtum judicem perducti, pro sordido vitiorum habitu expellantur, atque in tenebras praecipitent aeternas, quin potius appareant induti, sicut electi Dei sancti et dilecti viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, modestiam, patientiam: super omnia autem haec charitatem, quod est vinculum perfectionis. Et ideo veraciter indumentum nuptiale, quod in convivio suo, delectatur. Tunica ergo sacerdotis hyacinthi
Abbreviated transcription (Latin):
sto fidelis usq ad mortem: & dabo tͥ coro¬
nam uite: & quia ita solummodo ad ꝑfee¬
tionem bone oꝑacionis. in fatigabili ꝓposi¬
to ꝑueniemus. si hanc fixa intentione su¬
ꝑue renumeracionis incipimus ÷ recte de
eadem tunica sub iungitur.In euius
medio supͣ erte capitiũ. ⁊ ora ꝑgirum
ens textibilis: sicut fieri solet in
ex tremis uestium partibus. nefaci¬
le rumpatur: Sapteim quippe tuni¬
cę iaciictine. firmissinͫ habet orã
⁊ ex sese totam. ne facile numpatur: cum
piuordium bone nr̃e actionis. forti
ractice timoris diuimi sub nxsum. ⁊
contra om̃s usidias hostis antiqui
ꝓbatur esse munitũ: Talis namq
ora. collum sacerdotis ꝑgirũ ues¬
tita ⁊ ornat : quando retori fidu
candi celestia maximã p̾bet hoc.
quod ipse nõ solum in precursu u¬
de sue recte uixerit.s ipsum qͦ
ex ordium a recticudine ceꝑit: iux¬
ta ex emplum beatorum samuhe¬
Uox siquidem in collo ẽ: id̾oq ꝑcollum.
recte loquendi usus ex primitur

Expanded text:
sto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae . Et ita quia solummodo ad perfectionem bonae actionis infatigabili proposito perveniemus, si hanc fixa intentione supernae remunerationis incipimus, recte de eadem tunica subjungitur: In cumedio supra erit capitium et ora per gyrum eius textilis sicut fieri solet in extremis vestium partibus ne facile rumpatur decae hyacinthinae firmissimam habet oram, et ex sese textam, ne facile rumpatur, cum primordium bonae nostrae actionis forti radice timoris divini subnixum, et contra omnes insidias hostis antiqui probatur esse munitum. Talis namque ora, collum sacerdotis per gyrum vestit et ornat, quando rectori fiducndi coelestia maximam praebet, hoc quod ipse non solum in procursu vitae suae recte vixerit, sed ipsum quoque exordium a rectitudine coeperit, juxta exemplum beatorum Samueegregati. Vox siquidem in collo est, ideoque per collum recte loquendi usus exprimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃ti. qͦ scũariũ ⁊ scũarii scuaria diuident᷑.
Circuli q neq initium habẽ neq finẽ uident᷑.
finumꝙ̃ in scͥptura sac̃ ꝓęt̾nitate poni solent.
apte uęlum qͦ cȩlum figurat᷑. ꝑ curulos suspen¬
sum e̾e̾ ꝑhibet᷑: uel q in et̾no erat consilio di¬
uinitatis. qͣndo mundus crearet᷑. in qͦ pͥmum
atq ex imium locum habet natura cȩlestis. uel
ꝑ ita facꝰtum ẽ sirmam̃tum cȩli. ut numꝗͣ
tͥnsibunt. de cęlo ẽ ȩthereo accipiendum: de
q̃iherenuas. miluus inqͥt incȩlo cognouit tẽ¬
piis suũ. Illud namq cȩlum in iudicio igne
ꝑiturum ẽ. qđ in diliuuo c̃stat eẽ ꝑditum:
petro attestante qͥ ait. Cęlierant pͥus tra de aqͥ
mundatus ꝑiit: cȩli aut̾ qͥ nc sunt eodem uer

Expanded text:
uaria dividentur. Circuli qui neque initium habere neque finem videntur, nonnunquam in Scriptura sacra pro aeternitate poni solent. Et apte velum quo coelum figuratur, per circulos suspensum esse perhibetur. Vel quia in aeterno erat consilio divinitatis, quando mundus crearetur, in quo primum atque eximium locum habet natura coelestis, vel quia ita factum est firmamentum coeli, ut nunquam transibunt , de coelo est aethereo accipiendum. De quo Hieremias: Milvus, inquit, in coelo cognoscit tempus suum . Illud namque coelum in judicio igne periturum est, quod in diluvio constat esse perditum; Petro attestante, qui ait: Coeli erant prius et terra, de aqua mun
Abbreviated transcription (Latin):
aureos. Porro anulos posuerunt inutͦq laterera¬
tionalis: e quibꝰ penderent duȩ catenę aurcȩ. qͣs
inseruerunt uncinis qui insuꝑhumeralis angulis
eminebant. De quoꝵ figura. meliꝰ inirtionalis ex¬
positione tractabitur.

Expanded text:
s. Porro annulos posuerunt in utroque latere rationalis, equibus penderent duae catenae, quos inseruerunt uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant. De quorum figura melius in rationalis expositione tractabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
& cogitatione. conditori nr̃o seruiamꝰ. Deserit nãq
ora breuior. latiorẽ: ac discordante m̃sura. in unũ
redire nequeunt: si cũ extͥnsecꝰ bona fac̾e̾. ꝓ ęt̃na
remuneratione cernim: intentione placendi hõibꝰ
insecreto m̃tis implicam᷑ : humaniq fauoris magiꝰ
quã uitȩ inuisibilis p̃mia requirimꝰ.
psaq textura & cuncta oꝑis uarietas. erit ex auro

Expanded text:
et cogitatione Conditori nostro serviamus. Deserit namque et cogitatione Conditori nostro serviamus. Deserit namque ora brevior latiorem, ac discordante mensura in unum redire nequeunt, si cum extrinsecus bona facere pro aeterna retributione cernimur, intentione placendi hominibus, in secreto mentis implicamur, humanique favoris magis quam vitae invisibilis praemia requirimus. Ipsaque textura et cuncta operis varietas erit ex auro
Abbreviated transcription (Latin):
s inuicẽ copulatas. inutͦq latere sũmitatũ. Ex qͦ
ueri simile uidet᷑. qr plicata ueste. comunctes
fuerint horȩ utͥusq partis. inutͦq latere asursỹ
usq deorsum: ita ut dimidium uestis. intuentiũ
odis foris appareret: dimidiũ uͦ aliud interius
lateret : s ore utͦrumq coniunctȩ. usq ad extre¬
mos angulos ad inferiora descendent. In qͦ qͥd
aliud nobis typice ẽ intelligendum. Nͥ ut cum
bona foris oꝑa ꝓximis ostendimꝰ. eadẽ intꝰ corã
dño integͣ seruemiꝰ: neunꝗͣ uł castitatẽ pure cogi¬
tationis. minor piȩ actionis ꝑfectio sequat᷑. uel
ꝑfectionẽ quȩ uidet᷑ oꝑis imꝑfectioris intis inten¬
tio ex parte solitarium relinqͣt. s qͣsi duȩ orȩ
suꝑhumeralis s̃ inuicẽ copulent᷑: dũ om̃ia q̃ foriᷤ
bona monstramꝰ. intꝰ pura ⁊ simplici intentione
dõ placendi gerimꝰ. & hoc inutroq latere suꝑhu¬
meralis : ut int̾ adu̾sa ⁊ ꝓsꝑa. concordi sẽꝑ actioẽ

Expanded text:
 latere summitatum. Ex quo verisimile videtur, quod applicatae vestes, conjunctae sibi fuerunt orae utriusque partis in utroque latere, a sursum usque deorsum, ita ut dimidium vestis intuendum oculis foris appareret, dimidium vero aliud interius lateret; sed orae utrorumque conjunctae, usque ad extremos angulos ad inferiora descenderent. In quo quid aliud nobis typice intelligendum est, nisi ut cum bona foris opera proximis ostendimus, eadem intus coram Domino integra servemus: ne unquam vel castitatem purae cogitationis minor piae actionis perfectio sequatur, vel profectionem quae videtur operis, imperfectioris mentis intentio ex parte solitariam relinquat. Sed quasi duae orae superhumeralis sibi invicem copulentur: dum omnia quae foris bona monstramus, intus pura et simplici intentione Deo placendi gerimus, et hoc in utroque latere superhumeralis, ut inter adversa et prospera concordi semper actione