comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dinis: Nã & calore membra uege¬
tantur: qui est
abigne cuiur
&iã lux perocu¬
los emicat: ut ȩre
uenenã discursus. quas arterias uocant.
atquespiramenta pulmonis implentꝰ:
&umor nisi ess& nulla sputa menta
con fluerent: uitamq absumereat
siccitas Nam & ipse sanguis umi do
lapso alias uenas replens: quasi riuis
& fluminibus perculta diffunditur:
ita nullũ ẽ creaturȩgenur quod nonꝰ hom¬
ne possit agnosci: ac sic omnis creatur a
in eo congemescit. & dol& reuelationem
filiorum dĩ expectans: quae ꝑ corpons
&iam resurrectionem. & si non in om¬
nibus hominibus: omnis tamen arcor¬
÷ ruptionis seruitute liberabitur: Quia
srsigulis omnire: &si quo aliomodo
melius potest idẽ locus a postolicar&
litterarum intellegi Nontamen &
eisdem uerbis consequens est : utsolẽ &
lunã & sidera congemescere creda¬
mus: donec in scłi fine. a corruptio nis
iob proferre hasꝰsolent qui haec asser̃
Ubiscriptum est: quo modo erit homo

Expanded text:
dinis. Nam et calore membra vegedinis. Nam et calore membra vegetantur, qui est ab igne, cujus etiam lux per oculos emicat; et aere venarum discursus, quas arterias vocant, atque spiramenta pulmonis implentur; et humor nisi esset, nulla sputamenta confluerent, vitamque absumeret siccitas. Nam et ipse sanguis humido lapsu alias venas replens, quasi rivis et fluminibus per cuncta diffunditur. Ita nullum est creaturae genus, quod non in homine possit agnosci: ac sic omnis creatura in eo congemiscit et dolet, revelationem filiorum Dei exspectans ; quae per corporis etiam resurrectionem, etsi non in omnibus hominibus, omnis tamen a corruptionis servitute liberabitur, quia et in singulis omnis est. Et si quo alio modo melius potest idem locus apostolicarum Litterarum intelligi: non tamen ex eisdem verbis consequens est ut solem et lunam et sidera congemiscere credamus, donec in saeculi fine a corruptionis Job proferre assolent qui haec asserunt, ubi scriptum est: Quomodo erit homo
Abbreviated transcription (Latin):
orro desole & luna. c&erisque
sideribus. quod celestia sint corpo¬
ra uidemus : quodanimata sint. Non
uidemus: dediuinis hoclibris legatꝰ
& credimus: Nam testimonium ex
apostoli epistolit quod ab eis dicisolere
posuisti &iam desolis hominibus
intellegi potest: Quõ inuno quoque
homine. omnis creatura. non uniũ¬
saliter. sicut ẽ cȩlũ & terra & oinnia
quȩ in eissunt sed generatim quodã
modo quia rationalis in illo est.
duntur : et ut ita dicã sensualis quiꝰc¬
& bestiae ñcarent Utuntur enim sen¬
sibus. & sensualibus motibus ad ape¬
tenda utilia. & uitanda contraria
et uitalis: priuata sensu. qualis adũti
in arborib: potest : Nam & in nobissi¬
ne sensu non fiunt corporis increm̃ta:
eccapilli necum p̃ciduntur sentiunt:¬
& tamen crescunt Iãuero ipsa corpo¬
ralis creatura. euidentius appar&
innobis: quaelic& ex terra facta atq
formatasit . tam̃ illi exomnibus hu¬
iur corporei mundi elementis quȩ¬
dam particulȩ ad temperiẽ ual&u¬

Expanded text:
orro de sole et luna ceterisque sideribus quod caelestia sint corpora uidemus, quod animata sint non uidemus. de diuinis hoc libris legatur, et credimus; nam testApostoli Epistola quod ab eis dici solere posuisti, etiam de solis hominibus intelligi potest; quoniam in unoquoque homine est omnis creatura, non universaliter sicut est coelum et terra et omnia quae in eis sunt, sed generatim quodam modo: quia et rationalis in illo est, duntur; et, ut ita dicam, sensualis, qua et bestiae non carent: utuntur enim et sensibus et sensualibus motibus ad appetenda utilia et vitanda contraria: et vitalis privata sensu, qualis adverti in arboribus potest; nam et in nobis sine sensu nostro fiunt corporis incrementa, et capilli nec cum praeciduntur sentiunt, et tamen crescunt. Jam vero ipsa corporalis creatura evidentius apparet in nobis, quae licet ex terra facta atque formata sit, insunt tamen illi ex omnibus hujus corporei mundi elementis quaedam particulae ad temperiem valetu
Abbreviated transcription (Latin):
tis. inperconꝰtandis doemonibus.
quos iste manme cum quibur nunc
agitur pagani axpiana salute reuo¬
cantur: quianimis puerile est. nesci¬
outrum talesillȩ p̃direnturuin:
Sed quo modo selabeat pluloso pho

Expanded text:
tis in percontandis daemonibus, quo isti maxime cum quibus nunc agitur pagani a christiana salute reuocantur, quia nimis puerile est, nescio utrum tales illi praepedirentur uiri. Sed quoquo modo se habeat philosopho
Abbreviated transcription (Latin):
continentiae. ad seculum redituri
sint: Quod dictum assum & secum
alios septem: intellegitur quia cum
quis ceciderit deiustitia &iã simu¬
lationem habebit. Cupiditas enim
carnis expulsa ꝑpoenitentiam
a consu&is operib: cumñ inuenerint
in quib delectationib requiescat a¬
uidius redit &rur sus occupat mentẽ
haminis: sed cum pulsa ess& negle¬
gentia sub secuta est: ut ñ intro duce¬
r&urtam quã habitator mundatȩ
domui. sermo dĩ. ꝑsanam doctrinã:
& qm ñ solum habebit illa septẽ uitia
quȩ septem uirtutib spiritalib sunt
contraria. sed &iam perr pocri sin se
ipsa uirtuter habere simulauit: ꝓpt̃¬
ea assumptis secum aliis septem ne¬
quiorib hoc est ipsa septenaria simu¬
latione red d&illa concupiscentiut
sint nouissima hominis peiora quã
erant prima:
CCCXLI DE SUMPTISUS ADTURREM EDIFICAUDŨ
EXLIBROOUAESTIONU EUAUO II DO

Expanded text:
continentiae et ad saeculum redituri sint. quod dictum est: assumit secum alios septem, intellegitur, quia cum quis ceciderit de iustitia, etiam simulationem habebit. cupiditas enim carnis expulsa per paenitentiam a consuetis operibus, cum non inuenerit in quibus delectationibus requiescat, auidius redit et rursus occupat mentem hominis, si, cum pulsa esset, neglegentia subsecuta est, ut non introduceretur tamquam habitator mundatae domui sermo dei per sanam doctrinam. et quoniam non solum habebit illa septem uitia, quae septem uirtutibus spiritalibus sunt contraria, sed etiam per hypocrisin se ipsas uirtutes habere simulabit, propterea assumtis secum aliis septem nequioribus — hoc est ipsa septenaria simulatione — redit illa concupiscentia, ut sint nouissima. hominis peiora, quam erant prima. CCXX. DE SVMPTIBVS AD TVRREM AEDIFICANDAM. EX LIBRO QVAE- STIONVM EVANGELII
Abbreviated transcription (Latin):
principio esset uerbum & uerbum
esset apud dm̃ & ds̃ esset uerbum
sine ullo tempore. In ipso uerbo
erat : quo tempore uerbum caro
fieret. & habitaret innobis: quȩ
plenitudo temporis cũuenis s&.
misit ds̃ filium suum. factum ex
muliere. ut in carnatũ uerbum
hominibus appareret : quod in
ipso uerbo sine tempore erat:
inquo tempore fieret: ordo quippe
temporum inȩterna dĩ sapientia
sine tempore est: Cum itaque hoc
aꝑparet filid factum esse ut incar

Expanded text:
principio esset uerbum, et uerbum principio esset uerbum, et uerbum esset apud deum, et deus esset uerbum, sine ullo tempore in ipso uerbo erat quo tempore uerbum caro fieret et habitaret in nobis. quae plenitudo temporis cum uenisset, misit deus filium suum factumtempore, ut incarnatum Verbum hominibus appareret: quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in car
Abbreviated transcription (Latin):
intellegitur missus : una eadẽq
operatione patris & filii. & inse¬
parabiliter esse factam: nonutiq
queramus enudatius fortassis qđ
dicimus apparebit: quomodo
misit ds̃ filium suum: iussit utue¬
niret: atque ille iubentȩ obtem¬
perans uenit̃ an rogauit antan¬
tum modo ammonunt᷑: sed quod li¬
b&horum sit uerbum utique fac¬
tum est: dĩ autem uerbum ipse
est dĩ filius: qua propter. cũ eum
pater uerbo misit a patre: & uer¬
bo eius factum est utmitteretur.
ergo apatre & filio missus est iden
filius : quia uerbum patris ẽ ipse
filius : Quis se tam sacrilega in duat
oppinione : utputat temporale
uerbum a patre factũ esse utȩter¬
nus filius mitteretur: & incarne
appareret extempore: Sed utiq
in ipsodĩ uerbo quoderat in prin¬
cipio apud dm̃. & ds̃ erat: in ipsa
scilicet sapientia dĩ sine tempore¬
quȩ erat : quo tempore eam in car¬
ne apparere oporteret: Itaque
cum sine ullo initio temporis. in

Expanded text:
intelligitur missus, una eademque intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, non utique quaeramus, enodatius fortassis quod dicimus apparebit. Quomodo misit Deus Filium suum? Jussit ut veniret, atque ille jubenti obtemperauit, an rogauit, an tantummodo admonuit? sed quodlibet horum sit, uerbo utique factum est; dei autem uerbum ipse est dei filius. quapropter dum eum pater uerbo misit, a patre et uerbo eius factum est, ut mitteretur. ergo a patre et filio missus est idem filius, quia uerbum patris est ipse filius. quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet temporale uerbum a patre factum esse, ut aeternus filius mitteretur et in carne appareret ex tempore? sed utique in ipso dei uerbo, quod erat in principio apud deum et deus erat, in ipsa scilicet sapientia dei sine tempore erat quo tempore eam in carne apparere oporteret. itaque cum sine ullo initio temporis in
Abbreviated transcription (Latin):
& nunc dñs misit me & sp̃s eius:
Tor tasse aliquis cogit ut dicamꝰ.
&iam a seipso missum filium eẽ
quia ille mariȩ conceptus & par¬
tus. opera trinitatis est: qua
creante omnia creantur: & quo¬
modo iam inquit: pater eum
misit si ipse semisit᷑: cui primum
respondeo: quȩreris utdicat sipo¬
test. quomodo pater eum scĩfi¬
cauit si se ipse scĩficauit: utrũ¬
que enim idem dñs ait: quem
pater inquit scĩficauit. & misit
in hunc mundum: uos dicitis quia
blasphemat. quõ dicit filius
dĩ sum: Alio autem loco ait.
& proeis scĩfico me ipsum: Item
quero: quomodo eum pater tra
proprio non pepercit sed pro
nobis omnibus tradidit eum:
Alibi autem deipso saluator ait.
Qui medilexit . & tradidit semet¬
ipsum prome: credo prome re¬
spondebit si hȩc properabit quia¬
una uoluntas est patris & filii &in¬
separabilis operatio: Sic ergo intel¬
legat illam in carnationem ex
uirginis natiuitate: in qua filius

Expanded text:
Et nunc Dominus misit me, et Spiritus ejus. Et nunc Dominus misit me, et Spiritus ejus. Fortasse aliquis cogat ut dicamus etiam a seipso missum esse Filium, quia ille Mariae conceptus et partus operatio Trinitatis est: qua creante, omnia creantur. Et quomodo, inquit, Pater eum misit si ipse se misit? Cui primum respondeo quaerens ut dicat, si potest, quomodo Pater eum sanctificavit, si se ipse sanctificavit? Utrumque enim idem Dominus ait: Quem Pater, inquit, sanctificavit et misit in hunc mundum, vos dicitis, Quia blasphemat, quoniam dixi, Filius Dei sum. Alio autem loco ait: Et pro eis sanctifico meipsum. Item quaero quomodo eum Pater tradproprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum illum. Alibi autem de ipso Salvatore ait: Qui me dilexit, et tradidit seipsum pro me. Credo, respondebit, si haec probe sauna voluntas est Patris et Filii, et inseparabilis operatio: Sic ergo intelligat illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius
Abbreviated transcription (Latin):
suum: factum exmuliere. factũ
sublege ut eos qui sub lege erant
redemeret: Misit inquit filium
suum factum exmuliere: quo no¬
mine : quis catholicus nesciat: non
eum priuationem uirginitatis:
sed differentiam sexus. hebrȩo
loquendi more significare uo¬
luisse: Cum itaque ait Misit ds̃
filium suum factum exmuliere
Satis ostendit. eo ipso missum fi¬
lium : quo factus est exmuliere:
quod ergo dedõ natus est: in hoc
mundo erat: quod autem de
maria natus est in hunc mundũ
missus aduenit Proinde. mitti
a patre sine spũ scõ non potuit Ñ
solum. quia intellegitur pater.
cum eum misit idest fecit exfe¬
mina non utique sine spũ se fe¬
cisse : Uerum &iam quod mani¬
festissime. atque apertissime in
euangelio dicitur uirgine ma¬
riȩ querenti abangelo : quomo¬
do fiet istud sp̃s sc̃s super ueni¬
& inte &uirtus altissimi obum¬
brabit tibi: & matheus dicit:
phetam : ipse xp̃s intellegitur
de aduentu suo futuro dicere:

Expanded text:
suum, factum ex muliere, factum suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. Misit, inquit, Filium suum factum ex muliere, quo nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus, Hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum, factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc mundum missus advenit. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit, non solum quia intelligitur Pater, cum eum misit, id est fecit ex femina, non utique sine Spiritu suo fecisse, verumetiam quod manifestissime atque apertissime in Evangelio dicitur Virgini Mariae quaerenti ab angelo, Quomodo fiet istud? Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Et Matthaeus dicit: phetam ipse Christus intelligitur de adventu suo futuro dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
intellegi: uel prophetis: uel in pro¬
phetis locutum: Quo missus est nisi
illuc ubi erat: ubique enim erat. qui
ait : cȩlum & terram ego impleo Si
autem depatre dictum est : ubi esse
potuit sine uerbo suo : & sine sapien¬
tia sua: quȩ pertendit a fine usque
ad finem fortiter: & disponit om¬
nia suauiter: sed neque sine spũ
Illuc ergo & sp̃s sc̃s missus est ubi
erat: Nam &ille qui non inuenit
locum. quo eat a facie dĩ. & dicet.
Si ascendero incelum tuibi es & si
descendero in infernum ades. ubi¬
que uolens intellegi prȩsentem
dm̃ prius nominauit spm̃ eius:
Nam sic ait. quo ibo aspũ tuo &
quo a facie tua fugiam: quo cir¬
ca si & filius & sp̃s sc̃s illuc mitti¬
tur ubi erat: quȩrendum est.
quo modo intellegatur ista mis¬
sio. siue filii. siue sp̃s scĩ: Pater
enim solus. nusquam legitur mis¬
sus: & de filio quidem ita scri¬
bit a postolus Cum autem ple¬
nitudo temporis. misit ds̃ filiũ

Expanded text:
intellegi uel prophetis uel in prointellegi uel prophetis uel in prophetis locutum ^— quo missus est nisi illuc, ubi erat? ubique enim erat, quia ait: caelum et terram ego impleo. si autem de patre dictum est, ubi esse potuit sine uerbo suo et sine sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauiter? sed neque sine spiritu illuc ergo et Spiritus sanctus missus est ubi erat. Nam et ille qui non invenit locum quo eat a facie Dei et dicit: Si ascendero in coelum, tu ibi es, et si descendero in infernum, ades, ubique volens intelligi praesetnem Deum, prius nominavit Spiritum ejus. Nam sic ait: Quo abibo a Spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? quocirca si et Filius et Spiritus sanctus illuc mittitur ubi erat, quaerendum est quomodo intelligatur ista missio, sive Filii, sive Spiritus sancti, Pater enim solus nusquam legitur missus. Et de Filio quidem ita scribit Apostolus: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium
Abbreviated transcription (Latin):
ed in his conuicti ad illud se conuer¬
Otunt ut dicant: Maior est qui
mittit: quam qui mittitur: Pro¬
inde maior est pater filio: quia
filius a patre se missum assiduȩ
commemorat: maior est &spũ scõ
ter eum mittit. sicut commemo¬
rauimus: & filius cumdicit: Si aũ
abiero. mittam eum aduos: qua
inquisitione primum quȩro : unde
& quo minus sit filius ego inquit
a patre exii &ueni in hunc mundũ:
ergo exire apatre. & uenire in hunc
mundum hoc est mitti: quid igi¬
tur est: quod de illo idem ipse euan¬
gelista dicit᷑: In hoc mundo erat
& mundus peripsum factus est : &
mundus eum non cognouit: Dein¬
de coniungit: insua propria uenit:
Illuc utique missus est quo uenit:
Atsi in hunc mundum missus est.
quia exiet apatre. &uenit in hunc
mundum : & in hoc mundo erat.
Illuc ergo missus est ubierat: Nã
& illud quod scriptum est in pro¬
pheta dñm dicere. cęlum & ter¬
ram ego impleo: Si defilio dictũ
est: ipsum enim non nulli uolunt

Expanded text:
ed in his conuicti ad illud se conuertunt, ut dicant: "maior est qui mittit quam qui mittitur; proinde maioFilius a Patre se missum assidue commemorat; major est et Spiritu ter eum mittit, sicut commemoravimus; et Filius, cum dicit, Si autem abiero, mittam eum ad vos. Qua in quaestione primum quaero, unde et quo missus sit Filius. Ego, inquit, a Patre exii, et veni in hunc mundum . Ergo a Patre exire, et venire in hunc mundum, hoc est mitti. Quid igitur est quod de illo idem ipse euangelista dicit: in hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognouit? deinde coniungit: in sua propria uenit. illuc utique missus est, quo uenit; at si in hunc mundum missus est, quia exiit a patre et uenit in hunc mundum et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est, ubi erat. nam et illud quod scriptum est in propheta deum dicere: caelum et terram ego impleo, si de filio dictum est — ipsum enim nonnulli uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
eius intellegat᷑: Sicut non nulli arbitratis:
iam quidẽ & contrafaustum dehacre dis¬
putaui : & diligentius a prerbitero hiero¬
nimo expositumẽ : quare nonsit conse¬
quens: utcum aliquotdies apud regem
egypti sarrafecerit. &iam ẽi concubitu
credatur ẽẽ polluta: Quõ moserat regius.
uicib ad se ammittere mulieres suas : & ni¬
corpore. nulla intrabat ad regẽ: quȩdum
fierent: Afflictus ẽ pharao manudĩ : ut¬
uiro rediber& intactam: quam ipsidõ:
Maritus commiserat: tacens quod uxor
e& sed nonm̃tiens quod soror e&: utca¬
uer& quod poterat quantum homo pote¬
rat : & dõ cõmendar& quod cauereñ poterat.
ne
nisi &illa quȩ cauere poterat. dõtantũ
dimitter&: non indm̃ credere. sed dm̃
tempta repotius inueniretur.
Quonodo intellegat ęternũ
QD̃AIT DABOTIRATRA INPOSSESSI¬
onem tteruam. exedoẽ libro
questionã dictisi t xxxi

Expanded text:
ejus intelligatur, sicut nonnulli arbitrati sunt. Jam quidem et contra Faustum de hac re disputavi, et diligentius a presbytero Hieronymo expositum est, quare non sit consequens ut cum aliquot dies apud regem Aegypti Sara fuerit etiam ejus concubitu credatur esse polluta. Quoniam mos erat regius vicibus ad se ammittere admittere mulieres suas, et nicorpore nulla intrabat ad regem: quae dum fierent afflictus est Pharao manuuiro redhiberet intactam, quam ipsi deo maritus commiserat tacens quod uxor esset, sed non mentiens quod soror esset, ut caueret quod poterat, quantum homo poterat, et deo commendaret quod cauere non poterat; ne, si et illa quae cauere poterat deo tantum dimitteret, non in deum credere, sed deum temtare potius inueniretur. QVOMODO INTELLEGATVR AETERNVM QVOD AIT: DABO TIBI TERRAM IN POSSESSIONEM AETERNAM. EX EODEM LIBRO QVAESTI
Abbreviated transcription (Latin):
eñĩ omnib: ita ut penitus deleant᷑ de
sensib eorũ : ea tam̃ potentia scientiȩ
quȩ magna in eis erit. Ñsolũ sua p̃te¬
rita sed &iã dãnatorũ eos sẽpit̃na mi¬
seria ñ latebit: Alioquin se se fuisse mi¬
seros nescituris : quomodo sic̃ ait psalm
Miseri cordias dñi in ȩt̃nũ cantabo : Quo

Expanded text:
 malis, ita ut penitus deleantur de sensibus eorum. Ea tamen potentia scientiae, quae magna in eis erit, non solum sua praeterita, sed etiam damnatorum sempiterna miseria non latebit. Alioquin si se fuisse miseros nescituri sunt, quomodo, sicut ait Psalmus, Misericordias Domini in aeternum cantabo?
Abbreviated transcription (Latin):
quib nescio quomodo salus ȩt̾na ꝓmit¬
tet᷑ : ꝓpt̃ fidem sine operib: mortuã :
dehis trib: questionib: satis quantũ
existimo disputaui: demonstraui quȩ
sic tolerandos in eđa malos ut ñ negle¬
gat᷑ ecclesiastica disciplina: sed cate¬
dizandos eos qui baptismũ petunt: ut
ñsolũ aud gant. atq suscipiant ꝗd cre¬
dere: uerũ &iã qualit̾ uiuere debe¬
ant: sic ꝓmitti fidelib uitã ęt̃nam
Vt ñ &iã ꝑfidẽ mortuã quȩ sine openb
saluare ñ potest: ad eã sequisq posse

Expanded text:
quibus nescio quomodo salus aeterna promitquibus nescio quomodo salus aeterna promittitur propter fidem sine operibus mortuam. de his tribus quaestionibus satis, quantum existimo, disputaui demonstrauique sic tolerandos in ecclesia malos, ut non neglegatur ecclesiastica disciplina; sic catechizandos eos, qui baptismum petunt, ut non solum audiant atque suscipiant, quid credere, uerum etiam qualiter uiuere debeant; sic promitti fidelibus uitam aeternam, ut non etiam per fidem mortuam, quae sine operibus saluare non potest, ad eam se quisque pe
Abbreviated transcription (Latin):
docendos eẽ demorib:: sed satis demon¬
stratũ ẽ nisi fallor tumagis ꝑtinese
ad curã speculatoris. Cũ om̃euffide¬
liũ c̃petunt sacram̃tũ : om̃a quȩ
dicunt᷑: intentius & sollicitius audi¬
unt. N tacere depęna : quã mole ui¬
uentib dñs cõminat᷑: nein ipso bap¬
tismo rei sint grauissimorũ criminũ
quo ueniunt ut remittat᷑ reatus om¬
niũ peccãrũ: Tertia questio ẽ pericu¬
losissima : quã parũ c̃siderata & ñ scđm
diuinũ eloquiũ ꝑtractata tota illa
oppinio mihi uidet exorta inqua ꝓ¬
mittit᷑. scelestissime turpissimeq uiuen¬
tib &iã sieo modo uiuere ꝑseuerdit:
& tantũ modo credant inxpm̃: eiusq
sacram̃ta ꝑcipiant eos ad salutẽ uitãq
ȩt̃nã eẽ uenturos: contra aꝑtissimã dñi
sententiã: qui desideranti uitã ęt̾nã
respondit: Siuis uenire ad uitã serua
mandata: & cõmemorauit. quȩ man¬
data: ubi ea scilicet peccata uitantur.

Expanded text:
docendos esse de moribus. sed satis demondocendos esse de moribus. sed satis demonstratum est, nisi fallor, tunc magis pertinere ad curam speculatoris, cum omnes, qui fidelium conpetunt sacramentum, omnia quae dicuntur intentius et sollicitius audiunt, non tacere de poena, quam male uiuentibus dominus comminatur, ne in ipso baptismo rei sint grauissimorum criminum, quo ueniunt, ut remittatur reatus omnium peccatorum. tertia quaestio est periculosissima, qua parum considerata et non secundum diuinum eloquium pertractata tota illa opinio mihi uidetur exorta, in qua promittitur scelestissime turpissimeque uiuentibus, etiamsi eo modo uiuere perseuerent et - tantummodo credant in Christum eiusque sacramenta percipiant, eos ad salutem uitamque aeternam esse uenturos contra apertissimam domini sententiam, qui desideranti uitam aeternam respondit: si uis uenire ad uitam, serua mandata, et commemorauit quae mandata\', ubi ea scilicet peccata uitantur
Abbreviated transcription (Latin):
ũsationes domus ei: sed ut ñ eo usq
ꝓgrediat᷑ dem̃tiȩ potius temeritas.
quã seueritas diligentiȩ ut quasi
bonosam alis ꝑnefaria scismata sepa¬
rare p̃sumat: Neq: enĩ ꝑhas simili¬
tudines & p̃nuntiationis: c̃siliũ de¬
sidiȩ bonis datũ ẽ quo neglegant
qđ ꝓhibere debent sed patientia
qua ꝑferant salua doctrina uerita¬
tis qđ em̃ dacre ñualent: nec quia
scriptũ ẽ introisse ad noe in arcã.
&iã in munda animalia ideo p̃positi
uetare ñdebent siqui in mundissi¬
mi ad baptismũ uelint intrare sa¬
dos in ecclesia futuros ꝓpt̃ tolerantiae
rationẽ ñ ꝓpt̃ doctrinȩ corruptio¬
nẽ ł discipline dissolutionẽ: N enĩ
quacũq libuit intrauer̃ inmunda
animalia arcȩ c̃page c̃fracta sed ea
integra: ꝑ unũ atq idem ostiũ qđ
artifex fecerat: Altera questio ẽ in
qua eis uisũ ẽ fidẽ sola bapt̾izandis eẽ
tradendã. postea uõ iã baptizatos.

Expanded text:
uersationes domus eius, sed ut non eo usque uersationes domus eius, sed ut non eo usque progrediatur dementiae potius temeritas quam seueritas diligentiae, ut quasi bonos a malis per nefaria schismata separare praesumat. neque enim per has similitudines et praenuntiationes consilium desidiae bonis datum est, qua neglegant, quod prohibere debent, sed patientiae, qua perferant salua doctrina ueritatis, quod emendare non ualent. nec quia scriptum est introisse ad Noe in arcam etiam inmunda animalia, ideo praepositi uetare non debent, si qui inmundissimi ad baptismum uelint intrare sados in ecclesia futuros propter tolerantiae rationem, non propter doctrinae con-uptionem uel disciplinae dissolutionem. non enim quacumque libuit intrauerunt inmunda animalia arcae conpage confracta, sed ea integra per unum atque idem ostium, quod artifex fecerat. altera quaestio est, in qua eis uisum est fidem solam baptizandis esse tradendam, postea uero iam baptizatos
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ inmunditia & fornicatione quã
gesser̃: Item nisi eeñt quedã. ñ ea hu¬
militate penitentiȩ sccnanda: qualis
in eđa datͥ eis. qui ꝓprie penitentes
uocant᷑ sed quib:dã correptionum
medicam̃tis. ñdiceret ipse dñs. Cor¬
ripe eũ inte ipsũ solũ: & si audierit.
lucratus es fratrẽ tuũ Postremonisi
eent quedã sine quib: hȩc uita ñ agu̾
ñ cottidianã medelã poneret in ora¬
tione. quã docuit utdicamus. Dimit¬
te nob debita nr̃a sic̃ & nos dimittimꝰ
debitorib: nr̃is : Iam satis arbitror de
illa tota oppinione ꝗd mihi uideret᷑
exposui ubi tres questiones mouełnt:
unã de ꝑmixtione in eđa bonorũ & ma¬
lorũ tãquã tritici &izaniorũ ubi
cauendũ ẽ neideo putemus eẽ ꝓposi¬
tas istas similitudines ł hanc ł de in¬
mundis in arca animalib ł quecũq
alia idẽ significancia ut doriat ec¬
desiȩ disciplina: dequa infigura
illius mulieris dictũ ẽ Siuere s̃ con¬

Expanded text:
 inmunditiam et fornicationem quam gesserunt. item nisi essent quaedam non ea humilitate paenitentiae sananda, qualis in ecclesia datur eis, qui proprie paenitentes uocantur, sed quibusdam correptionum medicamentis, non diceret ipse dominus: corripe eum inter te et ipsum; si te audierit, lucratus es fratrem tuum. postremo nisi essent quaedam, sine quibus haec uita non agitur, non cotidianam medellam poneret in oratione, quam docuit, ut dicamus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Iam satis, quantum arbitror, de illa tota opinione quid mihi uideretur exposui, ubi tres quaestiones mouerunt: unam de permixtione in ecclesia bonorum et malorum tam- < quam tritici et zizaniorum. ubi cauendum est, ne ideo putemus esse propositas istas similitudines, uel hanc uel de inmundis in arca animalibus uel quaecumque alia idem significant, ut dormiat ecclesiae disciplina, de qua in figura illius mulieris dictum est: seuerae sunt con
Abbreviated transcription (Latin):
pharisȩ i cathedrã moysi sedent.
Quȩdicunt facite: queaũ faciunt fa¬
cere nolite : Dicunt eñi & ñfaciunt:
Ergo iustitiã eorũ ẽ dicere. & ñ facer:
ac ꝑhoc. nram̃ eẽ uoluit abundantẽ
suꝑ illorũ dicere & facere: quȩ siñ
fuerit ñ intrabit᷑ in regnũ celorum:
Ñ quia quis quã italebet extolli ut
ñdicã apud alios iactare sed apud
seipsũ putare audeat se in hac uita
eẽ sine peccato sed nisi eeñt quȩdã
ita grauia ut &ĩa excõmunicatione
plectenda sint. ñdiceret apłs: con¬
gregatis uob & meo sp̃u tradere
huiusmodi satanȩ. in interitũ camis
ut sp̃i saluus sit indiẽ dñi ihũ Vnde¬

Expanded text:
pharisaei cathedram Moysi sedent. quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite; • dicunt enim et non faciunt. ergo iustitia eorum est \'dicere et non facere. ac per hoc nostram esse uoluit abundantem super illorum dicere et facere\'; quae si non fuerit, non intrabitur in regnum caelorum. non quia quisquam ita debet extolli, ut, non dicam apud alios iactare, sed apud se ipsum putare audeat se in hac uita esse sine peccato, sed nisi essent quaedam ita grauia, ut etiam excommunicatione plectenda sint, non diceret apostolus: congregatis uobis et meo spiritu tradere huius modi satanae in interitum carnis, ut spi
Abbreviated transcription (Latin):
sus nesocordia segnitiaq dormia¬
mus alus aculeis p̃ceptorũ quȩ ad
seueritatẽ cohertionis ꝑtinent ex¬
cẽtandi sumus : ut gressus nrõs inuia
dñi exutrisq testimoniis. illo duce
atq ad iutore dirigentes. nec pati¬
entiȩ nomine torpescamus: nec ob¬
tentu diligentiȩ seuiam us:
Secunos ut ꝓpt̃ nectã p̾idẽ etiã¬
Si incriminis ꝑ maus enint N
dãnent̾: De eod ẽ libno de fide
aueamus ergo diligent̃ in aduto
securos: dicentes eis. qđ sifuerint in
xp̃o baptiziti quomodo libet in ea
fide uii xerint : eos ad salutẽ ętͣnam
eẽ uenturos: nec sic faciamꝰ xp̃ianos
quomodo iudȩi ꝓselytos: quib dñsait:
Vȩ uob scribȩ &pharisȩi qui circuitis
mare & trã facere unũ ꝓselitũ. Cum
aũ feceritis. facitis eũ filiũ gehennȩ
duplo quã uos estis: sed potius sanã
doctrinã dĩ magistri:. in utroq tene¬
amus : ut scõ baptismo c̃sona sit uita
xp̃iana nec cuiquã homini. si utrũ¬

Expanded text:
sus ne socordia segnitiaque 12 dormiamus, aliis aculeis praeceptorum quae ad severitatem coercitionis pertinent, excitandi sumus, ut gressus nostros in via Domini ex utrisque testimoniis, illo duce atque adjutore dirigentes, nec patientiae nomine torpescamus, nec obtentu diligentiae saeviamus. securos, ut propter rectam fidem, etiamsi in criminibus permanserint, non damnentur; ex libro de Fide aveamus ergo diligenter in adjutsecuros, dicentes eis, quod si fuerint in Christo baptizati, quomodolibet in ea fide uixerint, eos ad salutem aeternam esse uenturos, ne sic faciamus christianos, quomodo iudaei proselytos, quibus dominus ait: uae uobis, scribae et pharisaei, qui circumitis mare et terram facere unum proselytum; cum autem feceritis, facitis eum filium gehennae duplo quam uos estis; sed potius sanam doctrinam dei magistri in utroque teneamus, ut sancto baptismo consona sit uita christiana nec cuiquam homini, si utrum
Abbreviated transcription (Latin):
eũ int̾te &ipsũ: Vtrũq enĩ faciendũ
ẽ sic̃ infirmitas diũsitas ã mon& eo¬
rũ quos utiq ñ ꝑdendos sed corrigen¬
dos. curandosq suscipimus : & alius sic:
alius aũ sic sanandus ẽ: Ita etiã ẽratio
dissimulandi: & tolerandi malos in
eđa: & ẽ rursus ratio castigandicor¬
ripiendi ñ amittendi ł a cõmunio¬
ne remouendi: erant aũ homines ñ ser¬
uantes modũ : & cũ in unã partẽ ꝓli¬
dit᷑ irecȩperint: ñ respaciunt diui¬
nȩ auctoritatis alia testimonia qͥb
possint ab illa intentione reuocan.
& in ea quȩ utrisq tẽperata ẽ. ue¬
ritate ac moderatione c̃sistere :

Expanded text:
um inter te et ipsum. utrumque enim faciendum est, sicut infirmitatis diuersitas admonet eorum, quod utique non perdendos, sed corrigendos curandosque suscepimus, et alius sic, alius autem sic sanandus est; ita etiam est ratio dissimulandi et tolerandi malos in ecclesia, et est rursus ratio castigandi, corripiendi, non admittendi uel a communione remouendi. Errant autem homines non seruantes modum et, cum in unam partem procliuiter ire coeperint, non respiciunt diuinae auctoritatis alia testimonia, quibus possint ab illa intentione reuocari et in ea quae ex utrisque temperata est ueritate ac moderatione consistere
Abbreviated transcription (Latin):
cata siuen erit amit tere uideatur
dignitatẽ suã: Cum &uiui plerũq
boni uocatiad malos ueniant: & a¬
gant cum eis quod officium postu¬
lat᷑ aequitas: seruato atq in con¬
cusso decore uirtutis suȩ: & illorũ
uitus prorerũ p̃sentium uelusu
uł necessitate tractatis quã quam
inhoc facto potest ẽẽ aliur facilior
exitus & expeditior intellectus: ut ñ
uere sp̃m samu helis excitatũ are¬
qui esuacredamus. sed aliquodphan¬
tasma & imaginariam in lusionem:
diabolimachinationib factam:
quã propt̃ ea scriptura nomine sa¬
muhelis appellat: quiasolent ima¬
gines edrũ rerũ omnium nominib:
appellari: Quarũ imagines nꝰsicut
omnia quȩ pingunt᷑atq finguntꝰ.
ex aliqua materia m& alli aut lig¬
niuel cuiurq rei apte ado pera hu¬
iusmodi: quȩ &iam uidentur in
somnis: & om̃s fere imagines earũ
rerũ quarũ imagines sappellari

Expanded text:
cata si uenerit, amittere uideatur cata si uenerit, amittere uideatur dignitatem suam, cum et uiui plerumque boni uocati ad malos ueniant et agant cum eis quod officium postulat aequitatis, seruato atque inconcusso decore uirtutis suae et illorum uitiis pro rerum praesentium uel usu uel necessitate tractatis? Quamquam in hoc facto potest esse alius facilior exitus et expeditior intellectus, ut non uere spiritum Samuhelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma et imaginariam illusionem diaboli machinationibus factam, quam propterea scriptura nomine Samuhelis appellat, quia solent imagines earum rerum nominibus appellari, quarum imagines sunt: sicut omnia, quae pinguntur atque finguntur ex aliqua materia metalli aut ligni aut cuiuscumque rei aptae ad opera huius modi, quae etiam uidentur in somnis et omnes fere imagines earum rerum, quarum imagines sunt, appellari
Abbreviated transcription (Latin):
templi: quo lib& enim modo fe¬
cerit: ille &iam modus quosamu¬
eli factum ẽ ut excitar&ur simili¬
terlat& Nisi forte quisdixerit fa¬
ciliorem diabulo fuisselicentiã.
addñm uiuum undeuoluit assu¬
mendũ &ubiuoluit ẽstituendũ:
quã ad samuelis de functi sp̃m a
suis sedib excitandũ Quod sul¬
lud ine uangelio nõs ideo ñ ꝑ t̾bat.
quia dñs uoluitatq ꝑmisit nulla
diminutione suȩ potestatir. &
diuinitatis idfieri sic̃ abipsisiu¬
dae cir quã quã ꝑuersisatq in¬
mundis & facta diabo licafacien¬
ludi: & crucifigiatq interfici pas
susest: ñẽ absurdum credere ex ali¬
quadispensatione diuinȩ uolun¬
tatis ꝑmissum fuisse : &ñ inuitur:
Necdominante atq subiugante ma¬
gica potentia: sed uolensatq obtẽ¬
perans occulte dispositionidĩquȩ
phitonissam illam & saulem late¬
ostendias pectui regis diuina eum
sententia ꝑcussurus: Curenĩ ani¬
maboni hominis amalisiuuis euo¬

Expanded text:
templi? Quolibet enim modo fetempli? Quolibet enim modo fecerit, ille etiam modus, quo Samueli factum est, ut excitaretur, similiter latet. Nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum, unde voluit assumendum, et, ubi voluit, constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum a suis sedibus excitandum. Quod si illud in Evangelio nos ideo non perturbat, quia Dominus voluit atque permisit nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri, sicut ab ipsis Judaeis, quamquam perversis atque immundis, et facta diaboli facienludi, et crucifigi, atque isus est: non est absurdum credere ex aliqua dispensatione diuinae uoluntatis permissum fuisse, ut non inuitus nec dominante atque subiugante magica potentia, sed uolens atque obtemperans occultae dispositioni dei, quae pythonissam illam et Saulem lateostendi aspectui regis, diuina eum sententia percussurus. cur enim anima boni hominis, a malis uiuis euo
Abbreviated transcription (Latin):
maioris mirabile ẽ qđ ipse sata¬
nas princeps inmundorũ omnũ
spirituum potuit loquicum dõ. &
p&er& temptandum iob iustissi¬
mum uirum: qui&i &iam a posto¬
lus tẽptandus p&iit: Aut si hoc ide¬
o non hab& difficilem quȩstionẽ
quia ꝑ quã uoluerit creaturã cui
uolucrit creatura ubiq prȩsenr
ueritar loquitur : Nec propter ea
magni meriti est ciilo quitur dr̃
inter estenim quid loquatꝰ: quia
& imperator cũmultis in nocenti¬
b: non loquitur. quib: prouiden¬
tissime consolitadsalutẽ : Et cum
multis nocentib loquitur. quos
ub& interfici Siergo hinc ꝓpt̃¬
canulla quęstio ẽ: Nullasit quer¬
tio quomodo &iã inmundussp̃r
cũ anima sci uiri loqui potuerit:
Omnib: en im scĩs ds̃ creator & scĩfi¬
cator. longeutiq: maior ẽ: quod
si hoc mou& quod licuerit malig¬
no sp̃ui excitare animã iusti: &
tãquã deabditis mortuorũ re¬
ceptaculis euocare : Nonne magis
mirandũẽ qđ satanas. ipsum dñ m
assũpsit & constituit suꝑpinnam

Expanded text:
majoris miraculi est, quod ipse Satanas princeps immundorum omnium spirituum potuit loqui cum Deo, et petere tentandum Job justissimum virum, qui etiam Apostolos tentandos petiit; aut si hoc ideo non habet difficilem quaestionem, quia per quam uoluerit creaturam cui uoluerit creaturae ubique praesens ueritas loquitur nec propterea magni meriti est cui loquitur deus; interest enim, quid loquatur, quia et imperator cum multis innocentibus non loquitur, quibus prouidentissime consulit ad salutem, et cum multis nocentibus loquitur, quos iubet interfici — si ergo hinc propterea nulla quaestio est, nulla sit quaestio, quomodo etiam immundus spiritus cum anima sancti uiri loqui potuerit. omnibus enim dei sanctis deus creator et sanctificator longe utique maior est. quod si hoc mouno spiritui excitare animam justi, et tanquam de abditis mortuorum receptaculis revocare, nonne magis mirandum est, quod Satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit supra pinnam
Abbreviated transcription (Latin):
nientib ad principium uiarum:
uoluit carnẽ assumere: Vnde ẽ
&iam illud: Dñs creauitme in prin
cipio uiarum suarũ: ut inde incipe¬
rent quiuellent uenire: Aposto¬
lus igitur quã uis adhuc ambular&
inuia ut ad palmã suꝑnę̧ uocatio¬
nis sequer&ur uocantem dm̃: Ta¬
meneaquȩ r&rosunt obliuiscens.
Et in eaquȩ ante sunt extenturiam
principium uiarum transierat:
hoc est eo non indigebat aquo ta¬
men aggrediendum & exordi en¬
me ꝑman&ur : Cum enĩ ad ipsum ꝑuenit̃ etiã ad patrẽ
ꝑuenitur. Quiaꝑ aequalem: ille
auẽ aequalisagnoscitur iuncien¬
te: & tãquã agglutinante norspũ
scõ : quod in sũmoatq in cõmutabi¬
libono ꝑmanere possuͥmus ex quo
intellegitur : quia nullares inuia
tenerenos debeat: quando necip¬
se dñs. inquantũ uianrã erse dig¬
naturest tenere nos uoluerit sed
transire: nerebus temporalibus.
quã uis ab illo prosalutenrã suscep¬
tis & gestis hereamus firmiter sed

Expanded text:
nientibus, ad principium uiarum nientibus, ad principium uiarum noluit carnem assumere. unde est etiam illud: dominus creaucipio viarum suarum ; ut inde inciperent, qui vellent venire. Apostolus igitur quamvis adhuc ambularet in via, et ad palmam supernae vocationis sequeretur vocantem Deum, tamen ea quae retro sunt obliviscens, et in ea quae ante sunt extentus , jam principium viarum transierat; hoc est, eo non indigebat, a quo tamen aggrediendum et exordienme permanetur. Cum enim ad ipsum pervenitur, etiam ad Patrem pervenitur; quia per aequalem ille cui est aequalis agnoscitur; vinciente et tanquam agglutinante nos Spiritu sancto, quo in summo atque incommutabili bono permanere possimus. Ex quo intelligitur quam nulla res in via tenere nos debeat, quando nec ipse Dominus, in quantum via nostra esse dignatus est, tenere nos voluerit, sed transire; ne rebus temporalibus, quamvis ab illo pro salute nostra susceptis et gestis, haereamus infirmiter, sed
Abbreviated transcription (Latin):
um homine in dõ frueris dõ potius
quam homine frueris: illo enĩ fru¬
eris quo efficeris. Beatus & ad eũ
te ꝑuenisse l&aberis inquospẽ po¬
nis ut ueniasinde ad phile monẽ
paulus ita frater inquit eotefruar e¬
stituis s& spembeatitudinis suȩ
quã quã &iam uicinis simedicitur
fruicum dilectione uticume sitationõ
ad est quod diligitur &iam dilecti¬
onem secũ necesse est gerat ꝑ quam
sitransieris eam que ad illud ubiꝑ
manendum ẽ r&uleriss uterisea :
&abusiue. non proprie dicerir fru¬
i: si uero inheserir atq ꝑmanseris:
finem in ea ponens l&iti&uȩ: Tc̃
ñ faciendum ẽ nisunillatrinita¬
te: idẽ sũmo & in cõmutabi libono:
Videquẽ ad modũ cũ ipsa ueritas &
uerbum ꝑ qđ facta suntomnia caro
factũ est ut habitar& in nobis. Ta¬
m̃ ait apostolus. Et sino ueram us
xpm̃ secundum carnẽ: sed nunc iã
non nouimus: illequippe qui non
solum ꝑuenientib: possessionem
sed &iam uiã sep̃bere uoluit ue¬

Expanded text:
m homine in Deo frueris, Deo potius quam homine frueris. Illo enim frueris quo efficeris beatus; et ad eum te pervenisse laetaberis, in quo spem ponis ut venias. Inde ad Philemonem Paulus: Ita, frater, inquit, ego te fruar stituisset spem beatitudinis suae. Quanquam etiam vicinissime dicitur frui cum dilectione uti. cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat, per quam si transieris eamque ad illud ubi permanendum est rettuleris, uteris ea et abusiue, non proprie diceris frui. si uero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae,non faciendum est nisi in illa trinitate, id est summo et incommutabili bono. Vide quemadmodum, cum ipsa ueritas et uerbum, per quod facta sunt omnia, caro factum esset, ut habitaret in nobis, tamen ait apostolus: etsi noueramus Christum secundum carnem, sed nunc iam non nouimus. ille quippe qui non solum peruenientibus possessionem sed etiam uiam se praebere uoluit ue
Abbreviated transcription (Latin):
um oderit hominem: nec am &ui
tium propter hominem: sedo de¬
rit uitium: &am& hominem: Sana¬
to enim uitiototum quod a marenihil
enͣm quod debeat odisse remaneb̾:
Nam cuius prð positum est amare
dm̃: & non secundum hominem.
sed secundum dm̃. a mare prdximũ
sicut &iam seipsum. Prd̃ culdubio
prdpter hunc amorem dicitur uolun¬
tatis bonȩ: quȩ ia sitaciur inscrip¬
turis scĩs. caritas appellatur : Sed
amor quoque. secundum easdem
sacras litteras dicitur: non nulli ar¬
bitrantur. aliud esse dil&tionem.
siue caritatem: aliud amorem:
Dicunt enim. dil&tionem accipi¬
endam esse in bono: amorem in
malo: sicautem. nec ipsos auctores
secularium literar&. locutos esse
certissimum est Recta itaque
uoluntas est bonus amor &uolun¬
tas peruersa malus amor: Amor
ergo in hiansibi quod amatur: cupi

Expanded text:
um oderit houm oderit hotium propter hominem, sed oderit vitium et amet hominem; sanato enim vitio, totum quod amare, nihil autem quod debeat odisse, remanebit. Nam cujus propositum est amare Deum, et non secundum hominem, sed secundum Deum amare proximum, sicut etiam seipsum, proculdubio propter hunc amorem dicitur voluntatis bonae, quae usitatius in Scripturis sanctis charitas appellatur; sed amor quoque secundum easdem sacras litteras dicitur. Nonnulli arbitrantur aliud esse dilectisiue caritatem, aliud amorem; dicunt enim dilectionem accipiendam esse in bono, amorem in malo. sic autem nec ipsos auctores saecularium litterarum locutos esse certissimum est. Reuoluntas est bonus amor, et uoluntas peruersa malus amor. Amor ergo inhians habere quod amatur, cupi
Abbreviated transcription (Latin):
Uoluntas est quippe inomnibur im¬
mo om̃snihil aliud quam uolunta¬
tes sunt: Nam quid ẽ cupiditas
& l&itia. nisi uoluntas. in eorum
consensione quȩ uolumus: et quid
est m&us atque tristitia nisi uolun¬
tas indis sensione ab his quȩ nolu¬
mus: Sed cum consentimus app&en¬
do ea quȩ uolumus: cupiditas: cum
autem consentimus fruendo hir
quȩ uolumus. l&itiauocatur: Itẽq
cum dissentimus abeo quod acceͥde¬
re nolumus: talis uoluntas m&usẽ:
cum aũ dissentimus ab eo quod no¬
lentibus accidit: talis uoluntas
tristitiasst: Et omnino prð̃ uari¬
&ate rerum quȩ app&untur
atque fugiuntur: sicut allicitur
uł offenditur uoluntas hominis.
ita in hos uł in illos affectus mutatꝰ
& uertitur: qua prspt̃ homo qui
secundum dm̃. non secundum
hominem uiuit: opost& ut sit ama¬
torboni: unde fit consequens.
ut malum oderit: Et quõ nemo
natura. sed quis quis malus est per.¬
fectum odium deb& malis. qui secun¬
dum dm̃ uiuit: Ut nec prd pteruiti¬

Expanded text:
oluntas est quippe in omnibus; immo omnes nihil aliud quam uoluntates sunt. Nam quid est cupiditas et laetitia nisi uoluntas in eorum consensione quae uolumus? Et quid est metus adque tristitia nisi uoluntas in dissensione ab his quae nolumus? Sed cum consentimus adpetendo ea quae uolumus, cupiditas; cum autem consentimus fruendo his quae uolumus, laetitia uocatur. Itemque cum dissentimus ab eo quod accidere nolumus, talis uoluntas metus est; cum autem dissentimus ab eo quod nolentibtristitia est. et omnino pro uarietate rerum quae appetuntur atque fugiuntur sicut allicitur uel offenditur uoluntas hominis, ita in hos uel in illos affectus mutatur et uertitur. quapropter homo, qui secundum deum, non secundum hominem uiuit, oportet ut sit amator boni; unde fit consequens ut malum oderit. et quoniam nemo natura, sed quisquis malus est uitio malus est, perfectum odium debet malis qui secundum deum uiuit, ut nec propter uiti
Abbreviated transcription (Latin):
deo ñ lazari resurrectio sed potius
xp̃i congruit promissȩ resurrectioni.
qui alazarus itaresurrexit. ut iterũ
tum est. surgens amortuis iam non
moritur & morsei ultra ñ domina¬
bitur: Quod &iam promis sum est
resurrecturis insinem sȩcłi. & cũ illo
natiui tatis xp̃i & nostrȩ: quod ille si¬
neuirili semine. nos autem ex uiro &
eius mortis differentiam: Non enĩ
propt̃ ea illius non uera mors fuit.
quia sineuirili semine natus est. sic̃
ipsius primi hominis aliter exorta.
caro quã nr̃a : quando ille sinepa

Expanded text:
deo non Lazari resurrectionem, sed potius Christi congruere promissae resurrectioni, quia Lazarus ita resurrexit ut iterum mtum est, surgens a mortuis, jam non moritur, et mors illi ultra non dominabitur . Quod etiam promissum est resurrecturis in fine saeculi, et cum illo nativitatis Christi et nostrae, quod ille sine virili semine, nos autem ex viro et ertinet ad ipsius mortis differentiam. Non enim propterea illius non vera mors fuit, quia sine virili semine natus est; sicut nec ipsius primi hominis aliter exorta caro quam nostra quandoquidem ille sine pa
Abbreviated transcription (Latin):
pascha significat: om̃s. in nomine patiis
addito ademinentiã sacramenti
ipsodenario in illis magnis piscibus in

Expanded text:
pascha significat, omnes in nomine patris addito ad eminentiam sacramenti ipso ternario in illis magnis piscibus in
Abbreviated transcription (Latin):
sit quã ipsa trinitas: ad quã uidendã. quan¬
tũ lib& in hac uita ꝓficiamus: ꝑspeculũ¬
erit & in enigmate . qđ uidebimus: Cũ
uero qđ in resurrectione ꝓmittit᷑ spĩtale
corp habere ceperimusꝰ siue illã m̃te
siue mirabilȩ modo : qm̃ in effabilis ẽ spĩ¬
talis corporis. Gratia : etiã corpore ui¬
deamus in tam̃ ꝑ locorũ int̃ualla: nec in
parte minorem in parte maiorẽ. quõ
te uidebimus: Qđ uero posuisti in epis¬
tola tua uideritibi ł potius qđ tibi

Expanded text:
sit quam ipsa Trinitas. Ad quam videndam quansit quam ipsa Trinitas. Ad quam videndam quantumlibet in hac vita proficiamus, per speculu uidebimus. cum uero, quod in resurrectione promittitur, spiritale corpus habere coeperimus, siue illam mente siue mirabili modo, quoniam ineffabilis est spiritalis corporis gratia, etiam corpore uideamus, non tamen per locorum interualla nec in parte minorem in parte maiorem, quonite uidebimus. Quod uero posuisti in epistula tua uideri tibi uel potius, quod ui
Abbreviated transcription (Latin):
intellectu omnino abhorrere : apłs
testis ẽ ubi ait: Inuisibilia eni ac̃stitu¬
tio mundi ꝑ ea quȩ facta s̃. intellecta
c̃spiciunt᷑ Sempit̃na quoq eiꝰ uirtus
acdiuinitas: ac ꝑ hoc cũ eadem trinitas
fecerit &corp. & renimã sine dubita¬
tione ẽ Vtroq prestantior. Anima
itaq: considerata maxime humana : &
rationalis atq: intellectualis. quȩ ad ei
imaginẽ factaẽ : si cogitationes nr̃as &
intellegentias ñ euicerit: sed ei qđ ha
gentiã potuerimus adp̃hendere. ñ
erit fortassis absurdũ: ut eã ad suũ quo¬
q: creatorẽ intellegendũ: ipso ad iu¬
uante meditemur adtollere: siaũ inse
ipsa defic̃: sibiq suc cũbit: piafide c̃ten¬
ta sit : quandiu peregrinat᷑ adño donec
fiat in homine qđ ꝓmissũ ẽ faciente illo
qui potens ẽ. Sic̃ ait apłs facere supra
quam p&imus & intellegimus Restat
itaq utita credamus unius eẽ substan¬
tiȩ trinitatẽ : ut ipsa essentia ñ aliud

Expanded text:
intellectu omnino abhorrere apostolus intellectu omnino abhorrere apostolus testis est, ubi ait: Inuisibilia enim eius a constitutione mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque eius uirtus ac diuinitas. ac per hoc, cum eadem trinitas fecerit et corpus et animam, sine dubitatione est utroque praestantior. anima itaque considerata, maxime humana et rationalis atque intellectualis, quae ad eius imaginem facta est, si cogitationes nostras et intellegentias non euicerit, sed eius, quogentia potuerimus adprehendere, non erit fortassis absurdum, ut eam ad suum quoque creatorem intellegendum ipso adiuuante meditemur adtollere. si autem in se ipsa deficit sibique succumbit, pia fide cta sit, quandiu peregrinatur a Domino, donec fiat in homine quod promissum est; faciente illo qui potens est, sicut ait Apostolus, facere supra quam petimus et intelligimus. Restat itaque ut ita credamus unius esse substantiae Trinitatem, ut ipsa essentia non aliud