comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei ceci. Si uĩm agnouistis q̃rt
cccidistis: Dominus quiden sus¬
tepit crtuntisionem ablaturus
iram circuntisioneꝵ: Suicepit
gmbram diturus lucem. Susii¬
ꝑit figuram imꝑleturus u̾itatẽ
Iie quilem uobis legem dedit.s
in qua fuit helyseus quando resus¬
citauit mortuum cuiusdam reli¬
giose filium. In ea figura data ẽ
lex. He autem fcm̃ est. Nuncia¬
tum ẽ helyseo. E dortuus ẽ infans
Dedit seruo suo baculum et dixit¬
ei. Dade inquit et poue sup pueꝵ¬

Expanded text:
daei caeci, si vestrum agnovistis, quare occidistis? Dominus quidem suscepit circumcisionem, ablaturus ipsam circumcisionem: suscepit umbram, daturus lucem; suscepit figuram, impleturus veritatem. Ipse quidem vobis Legem dedit; in qua fuit Elisaeus, quando resuscitavit mortuum filium cujusdam religiosae, in ea figura data est Lex. Hoc factum est. Nuntiatus est Elisaeo mortuus infans: dedit servo suo baculum, et ait illi: Vade, inquit, et pone bacu
Abbreviated transcription (Latin):
erant tẽpida: reserente d ño scuptis¬
ras efficiutur ardencia. In frac¬
tione quoqz panis conuescenciũ
aꝑiuntur optutus. multo felici
hoꝵ cculis patefr̃is. quib natur
sue manifestata est glorificatio.
qm̃ illoꝵ generis nr̃i principum
quibz p̾uaricatõis sue est ingeste
confusio.

Expanded text:
erant tepida, reserante Scripo, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est ingesta confusio.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e qui mi confertare dignatus¬
es. Et eleuans auloz contra de¬
cium: sic brcit katus laurencius
Este miser assasti unam ꝑtemi.
regira aliam et manduca. Tunt¬
tuas ingredi. Et het dicens

Expanded text:
e qui me confortare dignaris. Et ele| uans oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| manduca. Tuntu
Abbreviated transcription (Latin):
deduxerunt cculi mei: quia non
custedierunt legem tuam ustus
es dñe: et rectum iudicium tuum.
¶ andasti iustitiam testimoĩa
tua: et u̾itatem tuam nimis.
habescere me fecit zelus tuus:
quia obliti sunt u̾ba tua mimici
mei. Ignitum eloquiũ tuũ uehe¬
menter: et seruus tuus dilexit illd̃
I dolescentulus sum ego et con¬
temptus: iustificationes tuas nõ

Expanded text:
unt oculi mei quia non custodierunt legem tuam sade iustus es Domine et rectum iudicium tuum mandasti iustitiam testimonia tua et veritatem tuam nimis tabescere me fecit zelus meus quia obliti sunt verba tua inimici mei ignitum eloquium tuum vehementer et servus tuus dilexit illud adulescentulus sum ego et contemptus ius
Abbreviated transcription (Latin):
minũ traditõnes et precepta¬
enu lauant manus suas cum
panem manducant. Manus il
est opra nõ corporis s anime lauã¬
de sunt: ut fiat in illis uerbum le
ait illis. Quace et uos trans¬
gredimin mandatum de ꝓpt̾¬
traditõnem ur̃am: Fallamꝰ es¬
lumpnͥam uera responsione cõ¬
futat. Cum inquit uos propt̾
traditõnem hominũ p̃cepta dei
negligitis quare discipulos meot
arguendos creditis. ꝙ senioꝵ iussa
parui pendant ut dei scita custodi¬
ant. Nam deus dixit. Honora
patrem tuum et matrem: et qui
maledixerit pr̃ĩ uł matri. morte

Expanded text:
minum traditiones et praeceptaenim lavant manus suas, cum panem manducant. Manus, id est, opera, non corporis utique, sed animae lavandae sunt, ut fiat in illis verbum Dei. ait illis: Quare et vos transgredimini mandatum Detraditionem vestram? Falsam calumniam vera responsione confutat, cum, inquit, vos propter traditionem hominum praecepta Domini negligatis, quare discipulos meos arguendos creditis, quod si morum jussa parvi pendant, ut Dei scita custodiant? Nam Deus dixit: Honora patrem et matrem; et qui maledixerit patri vel matri, morte
Abbreviated transcription (Latin):
reccauit in te frater tuus: uade¬
cortipe eum int̾ te et ip̃m solũ.¬
uare illum corripis: Qr
doles qd̃ peccau̾it inte. Ab¬
sit. Si amore tuo id facis: nichil
facis. Si amore illiuis facis opti¬
me fauis. Deniq in ip̃i suerbis
attende. cuius amore id fac̾e debe¬
as utrum tui an illius. Si te
audierit inquit: lucratus eris fra¬
trem tuum. E rgo ꝓpt̾ illum fac
ut lucreris illum. Sic faciendo
lutraris: nisi fecisses perierat.
homines ista pecã cõtemp¬
nunt et dicunt quid magnum
feci in hominem peccaui: Noli
contempnere. In hõiem reccasti
ius nosse quia in hominẽ pectãdo
pisti: Si te ille inquem peccasti
corripu̾it inter te et ip̃m solũ
et audieris eum: lucratus te ẽ.
Quid lucratus est te. nisi quia
perieras si nõ lucraretur te. Nam
si nõ pieras quomodo lucratus
est te. Nemo ergo contempnat
it enuim in quodam loco a¬
postolus. Sic autem pec
omnes fr̃ĩ sumus. quomodo nõ
peccas in xp̃m qui peccas in mẽ¬

Expanded text:
it in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsuuare illum corripis? Quia te doles, quod peccaverit in te? Absit. Si amore tui id facis, nihil facis. Si amore illius facis, optime facis. Denique in ipsis verbis attende, cujus amore id facere debeas, utrum tui, an illius. Si te audierit, inquit, lucratus es fratrem tuum. Ergo propter illum fac, ut lucreris illum. Si faciendo lucraris, nisi fecisses perierat. homines ista peccata contemnunt, et dicunt, Quid magnum feci? in hominem peccavi. Noli contemnere. In hominem peccasti: vis nosse quia in hominem peccando peristi? Si te ille in quem peccasti, corripuerit inter te et ipsum solum, et audieris illum, lucratus est te. Quid est, lucratus est te; nisi quia perieras, si non lucraretur te? Nam si non perieras, quomodo te lucratus est? Nemo ergo contemnat, it enim quodam loco stolus, Sic autem peccomnes facti sumus. Quomodo non peccas in Christum, qui peccas in mem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt de teira.
emansit autein solus noe-
et qui cum eo erant in
archã Obtinueruntq aque
ginta diebz: Rccordatus autem
deus noe cunctorumq animã¬
cium. et omnium iumẽtorum
que erant cum eo in archa: ad¬
duxit spm suꝑ terram et ĩnunu¬
te sunt aque. Et clausi sunt fõ¬
tes abyssi et catharacte celi: et
prohite sut ꝑluie de celo Lcõ¬
de t̾ra euntes ⁊ redeuntes
et ceperunt minui post centum
quinquaginta dies. Requieuit¬
q archa mense septimo. uicesima
septuna die mensis: suꝑ montes
armenie. At uero aque ibant et
de crescebant: usq ad decimũ mẽ¬
sem. Decimo enini mense. pͥma
die mensis: apparuerunt cacumi¬
na moncium

Expanded text:
sunt de terra remansit autem solus Noe et qui cum eo erant in arca obtinueruntque ginta diebus recordatus autem Deus Noe cunctarumque animantium et omnium iumentorum quae erant cum eo in arca adduxit spiritum super terram et inminutae sunt aquae et clausi sunt fontes abyssi et cataractae caeli et prohibitae sunt pluviae de caelo revde terra euntes et redeuntes et coeperunt minui post centum quinquaginta dies requievitque arca mense septimo vicesima septima die mensis super montes Armeniae at vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem decimo enim mense prima die mensis apparuerunt cacumina montium
Abbreviated transcription (Latin):
missime militare. Unde cupio
ad celestem palmam cum fructu
dixit ad ualerianum. Acci¬
re omnes facultates eius et inter
fice eum crudeli examinatione.
facultate ypoliti: muerit in domo
Quam in conspectu suo pñtari
fecit. et iussit bt̃m ypolitum foras

Expanded text:
mum militare, unde cupio ad celerem palmam cum fructu dixit Valeriano: « Accipe omnes facultates ejus, et intfice eum crudeli exanimatione. facultate ejus, invenit in domo quam conspectui suo praesentari fec
Abbreviated transcription (Latin):
nel filia deambulabat ne
ti necerent expectabat cum pato af¬
fitu quo fine illid miraculum
clauderetur. At ille post aliq̃ndiu
suolantes in tanta aeris altitudi¬
ne subleuate sunt ut humanis
aulis minime uid̾entur. lcõ . iii.¬
llo fc̃õ t̾ritus paterait. Si
edatus liberalibus disciplinis ex
urbe egressus est ꝓfectusq in au
stri probo tunc p̾fecto p̾torii ad cõ-¬
silium tribuendum. Icõ quarta
ostqm consularitatis sus¬
cepit insignia ut regeret
liguriam emiliamq ꝓuincias
uenit mediolanũ. ꝑ idem tẽpus
mortus auxentio ꝑfidie arriane¬
cp̃o qui dyonisis beate memorie
confessore ad exilium destinato
incombebat ecc̃e. cũ ppls ad sedi¬
cionem surgeret in petendo ep̃o.
ẽetq illi cura sedande seditionis:
ne ppłs ciuitatis in ꝑid̃m sui cõ¬
uteretur prexit ad eccl̃iam. Ibi
cum alloqueretur plebem: subuo
uox fertur infantis in ppło sonu¬
isse ambrosium ep̃m ad cuiꝰ uocis
sonitũ tecius ppli ora conu̾sa sũt:
adclamantes ambrosium ep̃m.

Expanded text:
el filia deambulabat, neti nocerent exspectabat patrio affectu, quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Siedoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in audstri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamque provincias, venitque Mediolanum. 6. Per idem tempus, mortuo Auxentio Arianpo qui Dionysio beatae memoriae confessore ad exsilium destinato, incubabat Ecclesiam cum populus ad seditionem surgeret in petendo episcopo, essetque illi cura sedandae seditionis, ne populus civitatis in periculum sui verteretur, perrexit ad Ecclesiam: ibique cum alloqueretur plebem, subito vox fertur infantis in populo sonuisse Ambrosium episcopum. Ad cujus vocis sonum totius populi ora conversa sunt, acclamantis Ambrosium episcopum;
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in templum. et
dns decebat eos. et nõ tenebatur
tunptata sit dñi mansuetudo
Abueunt autem illi scribe et
phausei mulierem in adultĩo
deprehensam et statuerũt eam
m medium et dixerunt ei. Ma¬
gster: hec mulier modo dep̾hẽsa¬

Expanded text:
enit ad eum, et sedens docebat eos. Et non tenebatur,tentata sit Domini mansuetudo. « Adducunt autem illi Scribae et Pharisaei mulierem in adulterio deprehensam, et statuerunt eam in medio; et dixerunt ei: Magister
Abbreviated transcription (Latin):
uanto consultius reges
non sicut hero des inter¬
ficere querunt. sz sicut magi
um qui et ipam mortem quã
supiebat ĩrmicus inferre eti
no ip̃is ĩnnicis ab ĩiitis sus¬
tinuit: eamq in suo corpore oc¬
cisus occidit. Pie timeant re-¬
ges ad patris dexteram iam se-¬
dentem quẽ rex impius timu¬
i adhuc matris ubera lãbentẽ
Audiant qd̾ scuptum est. Et
nũc reges intelligite: erudim̃̃
qui iudicatis siani. Seruite
domino in timore: et exultate ei
cum tremore. Ille enim rex ultor
impioꝵ regum. et rectoꝵ piorũ.
non ita natus est ut reges nascũ¬
tur in scl̾o: quia et ille natus est.
cuius regnum non est de hoc mũ¬
do. Nobilitas fuit nascentis in
uͥginitate parientis. et nohilitas
parientis: in diuinitate nascen¬
tis. Txniq cũ multi iam nati
ates de functi eẽnt reges iudrorũ

Expanded text:
uando consultius nunc reges, non sicut Herodes, interficere quaerunt; sed sicut Magi um qui et ipsam mortem quam cupiebat inimicus inferre, etiam pro ipsis inimicis ab inimicis sustinuit, eamque in suo corpore occisus occidit. Pie timeant nunc reges ad Patris dexteram jam sedentem, quem rex ille impius timuit adhuc matris ubera lambentem. Audiant quod scriptum est: Et nunc, reges, intelligite; erudimini, qui judicatis terram: servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Ille enim rex, ultor impiorum regum, et rector piorum, non ita natus est, ut reges nascuntur in saeculo; quia et ille natus est, cujus regnum non est de hoc saeculo. Nobilitas fuit nascentis, in virginitate parientis; et nobilitas parientis, in divinitate nascentis. Denique cum tam multi jam nati atque defuncti essent reges Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uius int̾ea uerbi dei p̃di¬
catoris frequentissimus ĩ
ecclesia disputatõnibz assistens
primo in ppło intendebat suspẽsuᷤ
atq̃ affixus. Et factum ẽ diuina
prestante opitulatõne ut ꝑ ilum
tantum ac talem antistitem am¬
brosium: et dectrinam salutarẽ
ecclesie catholice et diuina ꝑcipet
saccamenta. Moxq ex intimis
sus: spem oumem qͣm hebat ĩ scl̃o¬

Expanded text:
ujus interea verbi Dei praedicatoris frequentissimis in Ecclesia disputationibus astans in populo, intendebat suspensus atque affixus. Et factum est, divina praestante opitulatione, ut per illum talem tantumque antistitem Ambrosium, et doctrinam salutarem Ecclesiae catholicae, et divina perciperet Sacramenta. Moxque ex intimis spem omnem quam habebat in s
Abbreviated transcription (Latin):
pharisei pedes si talis mu¬
lier accessisset: diturus erat ꝙ p
saias de talibz dicit. Retede a me
noli me tange quia mũdus sũ
Accessit autem ad dominum
mimunda: ut redint munda
Accessit egra: ut rediret Canai
dccessit confessa. ut redrret pro¬

Expanded text:
pharisaei pedes si talis mulier accessisset, dicturus erat quod Isaias de talibus dicit: Recede a me, noli me tangere, quoniam mundus sum. Accessit autem ad Dominum immunda, ut rediret munda: accessit aegra, ut rediret sana: accessit confessa, ut rediret pro
Abbreviated transcription (Latin):
ll agricole templum sacratũ
tiotidianus p̾sul intendas
lifiratõnis omne saccifiti
i eoulitate defectur. Et iũ
pie hostias castitatis. et duitur¬
nõ eas tuearis auxilio ut fiant tͥ
in odorem suauitatis. hostie: ac¬
ceptabiles xp̃o domino placẽtes

Expanded text:
lis templum sacratur; quotidianus praesul intendas,sanctificationis omne sacrificium pia sedulitate defertur. Et cum piae hostias castitatis, et diuturno eas tuearis auxilio; ut fiant tibi in odorem suavitatis hostiae acceptabiles, Christo domino placentes,
Abbreviated transcription (Latin):
enis cum reuersus ẽẽt
aex senacherib fugiens
⁊ uidea plagam qua tuta cum
fecetat deus ꝓpter dlasphemiam
suam. et iratus multos occideret
ex filiis isrl̃: thobias sepeliebat
corpora eorum. At ubi nuncia¬
tum est regi. iussit eum occidi:
et tulit omnem subam eius.
Thobias u̾o cum filio suo et
cum uxore fugiens nudus la¬
tuit: quia muiti diligetãt eũ
Post dies uero quadragnta

Expanded text:
e cum reversus esset rex Sennacherim fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ciosa mors martirũ lau¬
dem in confessione p̾meruit. hoꝵ
in consũmatione complacuit.
quia in incipientis uite pͥmor¬
diis. ip̃e eis occasus micium gl̾e
dedit. qui p̾sentis miserie t̾minũ
ĩposuit: quos hodis impietas la¬
ctantes mrm uberib abstraxit.
Qui iure dñr martirũ flores:
quos in medio frigore ĩfidelita¬
tis exortos uelut pͥmas erumpẽ¬
tes ecc̃e gemmas quedam ꝑsecu-¬
toĩs pruma decoxit. Et ideo dig¬
num est interfertis ꝓ xp̃o infanti¬
bus honoꝵ impendere cerimonias
non doloꝵ: sacramentis dare uo¬
ta non lacͥmis quia ip̃e ill causa
fuit pene: qui extitit et corone.
Ipe odii causa: qui et p̾mii.

Expanded text:
etiosa . mors martyrum laudem in confessione promeruit, horum in consummatione conplacuit, quia incipientis uitae primordiis ipse eis occasus initium gloriae dedit, qui praesentis terminum posuit, quos Herodis impietas lactantes matrum uberibus abstraxit, qui iure dicuntur martyrum flores, quos in medio frigore infidelitatis exortos primas erumpentes ecclesiae gemmas quaedam persecutionis pruina decoxit. et ideo dignum est interfectis pro Christo infantibus honoris inpendere caeremonias non doloris, sacramentis uota dare non lacrimis, quia ipse illis causa fuit poenae, qui exstitit et coronae, ipse odii causa, qui et praemii.
Abbreviated transcription (Latin):
talem illoꝵ infancium
colimus: quos ab herode crude¬
gelii tertus eloquitur. Et ideo
cum sũma exultatione gaude¬
at terra nr̃a celestium nulitũ
et tantarum parens feconda uͥ¬
tutum. Ecce ꝓphanꝰ hostis nũqͣm
lratis pariuilis tantũ ꝓdesse po-¬
tuisset obsequio: qͣntum ꝓ fuit
odio. Nam sicut sassarissima
pñtis diei festa manitestant ꝙͣ¬
tum contra beatos paruulos mi-¬
quitas habundauit. tantũ in
eis gr̃a diuine bñdictionis ef¬

Expanded text:
talem illorum infantium colimus, quos ab Herodegelii textus loquitur. ideo cum summa exultatione gaudeat terra nostra caelestium militum et tantarum parens fecunda uirtutum. ecce profanus hostis numquam beatis paruulis tantum prodesse potuisset obsequio, quantum profuit odio. nam sicut sacratissima praesentis diei festa manifestant, quantum contra beatos paruulos iniquitas abundauit, tantum in eis gratia benedictionis ef
Abbreviated transcription (Latin):
egỹptum tranfferat. Egyptum¬
quia iam post iudeoꝵ ꝑsetutionẽ
et ad cccidendum xp̃m ꝓphane
plebis assensum. et ip̃e xp̃us ad
gentes ydoloꝵ deditas transire
dignatur et iudeam relinquẽs¬
desertam: ignoranti scło colendꝰ
infertur. Et quia in scripturis
ligenter consid̾amus inuenie¬
mus illos maiora supplicia su¬
stinere qui faciunt: qmͣ qui
sustinere uidentur. R Effuderũt¬

Expanded text:
Aegyptum transferat. Aegyptuerat iam post Iudaeorum persecutionem et ad occidendum Christum profanae plebis adsensum Christus ad gentes idolis deditas transire dignatur et Iudaeam relinquens ignoranti saeculo colendus infertur. Et quia in scripturis ligenter consideramus, inuenimus illos maiora supplicia sustinere, qui faciunt, quam ii, qui sustinere uidentur. omnis e
Abbreviated transcription (Latin):
terra iuda. que heredis
regis ĩmanitatem in puerorũ
exfinctõe ꝑpessa es: que sub uno
tp̃re candidatam ꝑlebem ĩ bellis
infantie deo offerre meruisti
Digne tamen natalem illorũ
colimus. quos lratiꝰ eterne¬
uite mundus edidit: quam quos¬
mundo maternoꝵ iuscerum partꝰ
effudit. Siquidem ante uite ꝓpetu¬
e adepti sunt dignitatem: quam
usum iuite presentis acciperent.

Expanded text:
terra Juda, quae Herodis regis immanitatem in puerorum exstinctione perpessa es, quae sub uno tempore candidatam plebem imbellis infantiae Deo offerre meruisti. Digne tamen Natalem illorum colimus, quos beatius aeternavitae mundus edidit, quam quos maternorum viscerum partus effudit: siquidem ante vitae perpetuae adepti sunt dignitatem, quam usum praesentis acceperint.
Abbreviated transcription (Latin):
pro uobis. Regnante demetrio
anno centesimo sexagesĩo nons.
nos iudei scripsinius uobis in
tribulatione et impetu qui suꝑ¬
uenit uobis in istis annis. ex
quo recessit iason a sc̃a terra:
et a regno.

Expanded text:
vobis regnante Demetrio anno centesimo sexagesimo nono nos Iudaei scripsimus vobis in tribulatione et impetu qui supervenit nobis in istis annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno
Abbreviated transcription (Latin):
paulo: sedit menses decem dies¬
mus: in diuinis scripturis suf¬
sinenter istiuctus. gieta latina¬
q lingua eruditus. Cantilenci
ac psaimdia p̾cipuus et in eay¬
susibus subtilissima excitatẽe
Exhortator ommnium bonorum
gecum plebiq florentissime in¬
anator et erga mopes puisione
non solum mentis pietate. s et
studii sui labore sollicitus. ⁊ cõ. iĩ.

Expanded text:
Paulo, sedit mensibus 10. dimus. in divinis Scripturis sufficienter institutus, graeca latinaue lingua eruditus, cantilena ac psalmodia praecipuus, et in easibus subtilissima exercitatione exhortator omnium bonorum operum, plebique florentissime amator, et erga inopes provisor non solum mentis pietate, sed studii sui labore sollicitus, capti
Abbreviated transcription (Latin):
ri uoluit qui uenerat occitu In¬
stum quippe erat ut sic tempta¬
tiones nr̃as suis temptationi¬
bus uinceret sicut mortem m̃az
uenerat sua morte supart. Ses
sciendum est qr tribus meois tẽp¬
tatio agitur suggestione. ulesta-¬
tione. consensu .R anglis suis

Expanded text:
ri voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat, ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut et mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est, quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione, consensu, et nos cum
Abbreviated transcription (Latin):
tu ergo credere fcm̃: ꝑ qd̃ facta sũt
omnia. ne non reficiaris ꝑ u̾bũ.
ꝑ qd̃ reficiuntur omĩa. Iam eñi
factus es ꝑ u̾bum sed oportet te ee¬
fici ꝑ u̾bum. Si aũt mala fu̾it
fides tua de u̾bo: non pot̾is refici

Expanded text:
 ergo credere factum, per quod facta sunt  ergo credere factum, per quod facta sunt omnia: ne non reficiaris per Verbum, per quod reficiuntur omnia. Jam enim factus es per Verbum, sed oportet te refici per Verbum: si autem mala fuerit fides tua de Verbo, non poteris refici
Abbreviated transcription (Latin):
euile aliquid puta ĩx¬
res quale consueuisti co¬
gitare cuin ũba humana soleres
audire: audi quid cogites. De¬
us erat u̾bum. Exeat nũc nes¬
cio quis infidelis arrianus. et
dicat: quia u̾bum dei caro fcm̃
est. Quom̃o pot̾it fieri. ut u̾bũ
onĩa: Si et u̾bum ip̃m factum
est: ꝑ quod aliud u̾bum fcm̃ est.
Si hoc dicis ꝙ est ũbum u̾bi.
ꝑ qd̾ fcm̃ est illud: ip̃m dico ego
unicum filium dei. Si aũt non
dicis u̾bum uerbi: concede non
fim̃ ꝑ quod fcã sunt om̃ia. Non
quod fc̃a sunt omĩa. C rede erg̾o
euuglisse. Poterat enim diccie.
in principio fecit dñs u̾bum qͦ¬
medo dixit moyses in pͥncipio
trauit deus celum et terram: ⁊
omĩa sic enumerat. Dixit d̃s.
dircit: Uuq deus. Et quid fcm
est: Cueatura aliqua. Inter dicẽ¬
tem deum: et frãm creaturam.
Quid est ꝑ qd̃ fcm̃ est nisi u̾bũ-
Quia dixit deus fiat: et fcm̃ est.
Hoc u̾bum ĩcommutabile est¬
ꝙͣuis mutabilia ꝑ u̾bum fiãt:
ip̃m era ĩcommuitabile est. Noli¬

Expanded text:
ile aliquid putares, quale consuevisti cogitare, cum verba humana soleres audire, audi quid cogites: Deus erat Verbum. 11. Exeat nunc nescio quis infidelis Arianus, et dicat quia Verbum Dei factum est. Quomodo potest fieri ut Verbum omnia? Si et Verbum Dei ipsum factum est, per quod aliud Verbum factum est? Si hoc dicis, quia est Verbum Verbi, per quod factum est illud, ipsum dico ego unicum Filium Dei. Si autem non dicis Verbum Verbi, concede non factum per quod facta sunt omnia. Non quod facta sunt omnia: crede ergo Evangelistae. Poterat enim dicere, In principio fecit Deus Verbum: quomodo dixit Moyses, In principio fecit Deus coelum et terram; et omnia sic enumerat, Dixit Deus, dixit? Utique Deus. Et quid factum est? Creatura aliqua. Inter dicentem Deum et factam creaturam quid est per quod factum est, nisi Verbum? quia dixit Deus, Fiat, et factum est. Hoc Verbum incommutabile: quamvis mutabilia per Verbum fiant, ipsum incommutabile est. 12. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
uia largiente dño nussaiũ
solennia ter hodie celebra¬
turi sinuis: loqui diu de cũugli¬
ca lc̃one non possumus. Sed nos
aliquid uel breuiter dicere redemp¬
toris nr̃i natiuitas ip̃a compellit.
Quid est ꝙ nascituro dño mundꝰ
describitur. nisi hec ꝙ aꝑte monstra¬

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
e matheo pauca p̾libaui¬
mus: ut clareret infanci¬
e xp̃i tpra diuinitatis oꝑib mi¬
nune uacua fuisse. Quod si eras
carnis ignara oꝑis fuit: ꝑfecto
deus erat qui diuinitatis oꝑibz
uigilare: custedientes iugilias
ncctis sup̃ gregem suũ. Didete
ecclie surgentis exordiũ. xp̃s nas-¬
citur: pastores ingilare cepunt.
qui gencium greges petudum
more ante iuiuentes: in caulam
dñi congregarent: ne quos sp̃u¬
alium bestiarũ ꝓ obfuscas nocti-¬
ui tenebras patentur incursus.
Et bñ pastores iugilant. quos.
bonus pastor informat. Grex gͥ
ppls: nox sclm. Pastores sũt sa¬
cerdotes. aut fortasse etiam ille
sit pastor. cui dr̃. Esto iugilãs:
et confirmare. Quia non solũ
ep̃os ad tuendum gregem dñs
ordinauit: s et angelos destina¬
uit. Ecce angelus dñi stent añ
illos. Uidete ꝙ̃adincdum dĩna
cura fidem astruat. Angls ma¬
niam. angelus ioseph: angelus
pastores edocet. Non satis est se¬
mel missum: duobz enim et

Expanded text:
e Matthaeo pauca libauimus, ut clareret infantiae tempora a diuinitatis operibus minime uacasse. quodsi aetas carnis ignaua operis fuit, profecto deus erat qui diuinitatis operibuigilare custodientes uigilias noctis supra gregem suum. uidete ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pastores uigilant, quos bonus pastor informat. grex igitur populus, nox saeculum, pastores sunt sacerdotes. aut fortasse etiam ille sit pastor, cui dicitur: esto uigilans et confirma, quia non solum episcopos ad tuendum gregem dominus ordinauit, sed etiam angelos destinauit. ecce angelus domini stetit ante illos. uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis est semel missum; duobus enim et
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Deleantũr de libro uiuen¬
tium: et cum iustis non scribant
Qui bene eciam ĩ lethleem nascit᷑.
Bethleem quippe. domus panis ĩ¬
terpretatur. Ipse namqz est: qui
ait. Ego sum panis uiuus: qui
de celo descendi. Iccus gͦ in quo do
nascitur domus panis antea ucca¬
tus est. quia futium ꝓfecto erat.
ut ille ibi ꝑ matiam carnis appa¬
reret: qui electoꝵ mentes int̾na
sccietate reficeret. R Peata uiscera

Expanded text:
tur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in pa
Abbreviated transcription (Latin):
quem mater illa concepit que
sola uirgo peperit hec uota clem̃e
accipe Qui pascit inter lilia scept
choreis iurginũ sponsus decorus
glĩa sponsisq retdens p̾mic Quecũ¬
q ꝑgis u̾gines secuntur atq laudi¬
bus post te canentes cursitant hym¬
noz qz dulces ꝑsonant ¶e depram
largius nr̃is ad auge mentibz nesci¬
re prorsus omĩa coriuptionis uul¬

Expanded text:
ncipit, Quem sola Virgo parturit; Haec vota clemens accipe. Qui pascis inter lilia, Septus choreis Virginum, Sponsus decorus gloria, Sponsisque reddens praemia. Quocumque pergis, Virgines Sequuntur, atque laudibus Post te canentes cursitant, Hymnosque dulces insonant. Te deprecamur largius, Nostris adauge mentibus, Nescire prorsus omnia Corruptionis vul
Abbreviated transcription (Latin):
est: nos renari. Hodie sal¬
uator mundi ꝑ matrẽ nascendi
tempus accepit: qui de pr̃e natiui¬
tatis non ht tp̃us. Qui in et̾riũ
est cunctoꝵ creator: hodie naiscen¬
do de m̃re fcus est nobrs saluator.
Natus est nobis hodie in tẽporis
uolubilitate: ut nos ꝑducat ad
pr̃is et̾nitatem. Frũs est homo ut
teus homo fieret deus. Ut pauẽ
angłoꝵ manducaiet homo: doꝰ¬

Expanded text:
est, nos renati. Hodie Salvator mundi per matrem nascendi tempus accepit, qui de Patre nativitatis non habet tempus. Qui in aeternum est cunctorum Creator, hodie nascendo de matre factus est nobis Salvator. Natus est nobis hodie in temporis volubilitate, ut nos perducat ad Patris aeternitatem. Factus est Deus homo, ut homo fieret Deus. Ut panem angelorum manducaret homo, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
celi desup. et nules pluant iustũ.
apiatur terra et g̾minet saluato¬
rem. Ftũs est gͥ qui fec̾at: ut in¬
ueniretur qui pierat. Sic en
in psalmis homo confitet᷑. Pu¬
usꝙͣ humiliare r ego pͤcaui
Et it̾m. Erraui sicut ouis que
pierat. Peccauit homo et fc̃s
est reus. natus est homo deus c
ut liberaretur reus. Homo gͥ
cecidit: sz deus descendit. C ecidit
homo miserabiliter: descendit
deus misericorditer.

Expanded text:
 et nubes pluant justum: aperiatur terra, et germinet Salvatorem . Factus est igitur qui fecerat, ut inveniretur qui perierat. Sic enim in Psalmis homo confitetur, Priusquam humiliarer, ego peccavi; et iterum, Erravi sicut ovis quae periit . Peccavit homo, et factus est reus: natus est homo Deus, ut liberaretur reus. Homo igitur cecidit, sed Deus descendit: cecidit homo miserabiliter, descendit Deus misericorditer;
Abbreviated transcription (Latin):
ccessit ergo homo ad cor
altum et exaltatus ẽ ds.
Occiditur homo: et exaltat deus.
Quod enim occisus est ex infir-¬
mitate humana fuit qd̃ resur¬
rexit et ascendit. ex potestate di¬
uina. Accedet homo ad cor altum
cor secretum cor abditum non
ostendens quid nossz nõ ostẽdẽs
quid ẽct. Illi putantes hec totum
esse quod uidebatur: occidunt ho¬
minem in corde alto ⁊ exaltatur
deus in corde diuino. Potencia
enim maiestatis exaltatus est
et quount exaltatus. Unde nõ
recessit humiliatus. R Ecce qͦ
modo moritur iustus et nemo ꝑcipit
corde et uin iusti tolluntur et nemo cõ¬
siderat a facie miquitatis sublatus ẽ
iustus. Et erit in pace memoria eus

Expanded text:
ccessit ergo homo, et cor altum; et exaltatus est Deus. Occiditur homo, et exaltatur Deus. Quod enim occisus est, ex infirmitate humana fuit: quod resurrexit et ascendit, ex potestate divina . Accedet homo, et cor altum, cor secretum, cor abditum; non ostendens quid nosset, non ostendens quid esset. Illi putantes hoc totum esse quod videbatur, occidunt hominem in corde alto, et exaltatur Deus in corde divino: potentia enim majestatis suae exaltatus est. Et quo ivit exaltatus? Unde non recessit humiliatomodo moritur justus, et nemo percipit corde. Et viri justi tolluntur, et nemo considerat. Ant. A facie iniquitatis oblatus est justus, et erit in pace memoria ejus
Abbreviated transcription (Latin):
et uade in terran isrl̾. Defuncti sũt
enim: qui querebant aĩam pueri.
x hoc loco intelligimus non
solum hõdem: sed et saicerdo¬
tes et scribas erdem tp̃re necem dñi
fuisse meditatos. Qui consurgens:
accepit puerũ et matrem eius. Nõ
dixit. accepit filium suũ et uxorem
suam. sz puerũ et matrem eius: qĩ¬

Expanded text:
Defuncti enim sunt, qui quaerebant animam pueri. x hoc loco intelligimus, non solum Herodem, sed et sacerdotes, et scribas, eo tempore necem Domini fuisse meditatos. Qui surgens, accepit puerum et matrem ejus, etc. Non dixit: Accepit filium suum et uxorem suam, sed puerum et matrem ejus, q
Abbreviated transcription (Latin):
edemptor ñr preuideris ex
passione sua discipłorum
amimos ꝑturbandos. eis longe añ
eiusdem passionis penam. et resur¬
rectionis sue gl̾iam p̾dixit. ut dũ
eum morientem sicut p̾dicatum
est cernerent etiam resurrecturũ
non dubitarent. O quia carna¬
les adhuc discipuli nullo modo
ualebant capere uerba nustir uc̃if
ad miraculum. Ante eorum ccu-¬
los cecus liunẽ recepit. ut qui ce¬
lestis uerba misterii nõ caperent:
ess ad fidem frã celestia solidarẽt
Neni hodie ad fontem aque et
oraui dim dicens. Domine deus abea¬
ham tu ꝓerum fecisti desiderium meũ
U̾Igitur puella tui dixero da mͥ aquã
de ydria tua ut bibam et illa dixerit bibe
domine et camelis tius potun tribuamnt
ip̃a ẽ quam p̾parauit dominus filio do¬
mini mei. Domine deus. lcõ .uiii.¬

Expanded text:
ptor noster praevidens ex passione sua discipulorum animos perturbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum eum morientem, sicut praedictum est, cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Sed quia carnales adhuc discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidemeni hodie ad fontem aquae, et oravi Dominum, 761 dicens: Domine Deus Abraham, tu prosperum fecisti desiderium meum. Vers. Igitur puella cui dixero: Da mihi aquam de hydria tua ut bibam, et illa dixerit: Bibe, Domine, et camelis tuis potum tribuam, ipsa est quam praeparavit Dominus filio Domini mei. Domine Deus. Resp.
Abbreviated transcription (Latin):
acta est autem fames in t̾ra
Descenditq abraham in
egyptum: ut pegrinaretur ibi
Preualuerat en im fames in f̾ra
Cumq ꝓpe ẽẽt ut ingrederetur e¬
gyptum᷑. dixit sacay uxori sue.
Noui ꝙ pultra sis mulier ꝙ cũ
uiderint te egypcii dicturi sĩt uxor
ip̃ius est. et interficient me: et te
reseruabunt. Dic ergo obsetro
te ꝙ soror mea sis. ut bñ sit mi¬
chi ꝓpter te. et uiuat anima mea
ob graciam tui. R Angelus dñi

Expanded text:
acta est autem fames in terra descenditque Abram in Aegyptum ut peregrinaretur ibi praevaluerat enim fames in terra cumque prope esset ut ingrederetur Aegyptum dixit Sarai uxori suae novi quod pulchra sis mulier viderint te Aegyptii, dicturi sint: Uxor ipsius est, et interficient me, et te reservabunt. Dic ergo, obsecro te, quod soror mea sis, ut bene sit mihi propter te, et vivat anima mea ob gratiam tui. Cum inte
Abbreviated transcription (Latin):
eabrahani: et dixit ei. Se¬
nuni tuo dabo terram hanc. Qͥ
edificauit ibi altare domino qui
montem qui erat contra oriẽtẽ
litrel. tetendit tabernaiculum suũ
ab occidente hñs bethel: et ab ori¬
ente hay. Edificauit quosz alta¬
te dommo: et muccauit ibi nomẽ
cis. Perrexit abraham: ualẽs
et ultia progrediens ad ml̾diem

Expanded text:
Abram, et dixit ei: Semini tuo dabo terram hanc. Qui aedificavit ibi altare Domino, qui montem, qui erat contra orientem Bethel, tetendit ibi tabernaculum suum, ab occidente habens Bethel, et ab oriente Al: aedificavit quoque ibi altare Domino, et invocavit nomen ejus. Perrexitque Abram vadens, et
Abbreviated transcription (Latin):
modicum in possessione que
dicitur ad saltus iuẽtum est.
Qudsanctus zoilus senex pb̃r
collegit: et ilgel le sub terranco
in cubiculo suo posuit. Cui etiã
saput eius reuelatum est: ita

Expanded text:
modicum in possessione quae dicitur ad Saltus, inventum est. Quod sanctus Zoilus, senex presbyter collegit, et in locello subterraneo in cubiculo suo posuit. Cui etiam caput ejus revelatum est, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ome uia ardeatiua: Icõ¬
natale scõrum martirũ
marci et marcelliani p̾clarissimi
generis. transquillinl ⁊ marcie
filiorum. qui primo carcerem ꝓ
fide passi post modum a fabia¬
no duce tenti et ad stipitem liga
Quibus cum dicet insanus uidex.
infelices et miseri deponite amen¬
ciam: et liberate uosmet ip̃os a
cruciatib imminentibz respon¬
derunt. Nunquam tani bñ epu¬
lati sumus: medo cepimus esse
fixi in amore xp̃i Dtinã nos
sit ẽẽ sicut sumus tam diuu per¬
sislet una dies ⁊ una nox; et illũ
psalmis et hympnis laudentes
xp̃m pleuerarent: lanceis ꝑ latera
transfixi. cum glia martirii ad re¬

Expanded text:
omae via Ardeatina, natalis sanctorum martyrum Marci et Marcelliani, praeclarissimi generis, Tranquillini et Marciae filiorum, qui primo carcerem pro fide passi, postmodum a Fabiano duce tenti, ad stipitem ligaterunt. Quibus cum diceret insanus Judex: Infelices ac miseri, deponite amentiam, et liberate vosmetipsos a cruciatibus imminentibus, responderunt: Nunquam tam bene epulati sumus, modo coepimus esse fixi in amore Christi: utinam nos sic esse, sicut sumus, tandiu persisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis laudantes istum perseverarent lanceis per latera transfixi, cum gloria martyrii ad si
Abbreviated transcription (Latin):
ab urte ĩhero solua lapide distat.
et more solito solenni eum funere
serelite. Q̾ et fãn est. Ille uero qui
huius lecello iacet continuus ip̃e
est nichodemus nepos meus qui
ut renasceretur er aqua et spu scõ-
indignati principes sacerdotum
subtracto ei principatus honore
conabantur illum trad̾e morti: sed

Expanded text:
ab urbe Hierosolyma distat, et more solito, solemni cum funere sepelite. Quod et factum est. Ille vero qui hujus locello jacet contiguus, ipse est Nicodemus nepos meus, qui ut renasceretur ex aqua et Spiritu sancto indignati principes sacerdotum, subtracto ei principatus honore, conabantur eum tradere morti. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
scecet homo ad cor altum.
Aet exaltabitur deus. Ii
suriunt. Quis nos uidebit. De¬
fecerunt sccutantes scrutatõnes:
concilia mala. Accessit homo ad
ip̃a concilia. Passus est se teneri
hõ aut cedet nisi homo. aut
crucifigeretur aut moreretut niu
homo. Accessit ergo homo ad illaᷤ
omnes passiones. que in illo nich
ualecent nisi ẽet homo. S si
ille nõ ẽet homo: nõ liberaretur
homo.R̾ Recessit pastor ñr fõs aque
uiue ad cuius transitum sol obscuratꝰ
ist. Nam et ip̃e captus ẽ qui captiuum
tenebat primũ hominẽ. hodie portas
mortis et seras pariter saluator noster

Expanded text:
cedet homo, et cor altum; et exaltabitur Deus. Illi dixerunt: Quis nos videbit? Defecerunt scrutantes scrutationes, consilia mala. Accessit homo ad ipsa consilia, passus est se teneri ut homo; aut caederetur, nisi homo; aut crucifigeretur aut moreretur nisi homo. Accessit ergo homo ad illas omnes passiones, quae in illo nihil valerent, nisi esset homo. Sed si ille non esset homo, non liber. Recessit Pastor noster, fons aquae vivae, ad cujus transitum sol obscuratus est; nam et ille captus est, qui captivum tenebat primum hominem. Hodie portas mortis et seras pariter Salvator noster
Abbreviated transcription (Latin):
t postqm int̾rogauit ctiã
theodolum. et in cõfisiont
manetem inuenit ussit futuũ-
incendi fortiter: et bt̃in alexan¬
drum atqz euencium ligatos
in medio p̾cipitari. Cum quib
et beatus theodolus sponte inflã¬
mis ꝓsiliit decantans cum ip̃is
et pariter gr̃as agens. Igne nos
examinasti: et nõ est inuenta il

Expanded text:
t postquam interrogavit etiam Theodulum, et in confessione manentem invenit, jussit furnum incendi fortiter, et beatum Alexandrum atque Eventium ligatos in medium praecipitari. Cum eis et beatus Theodulus sponte in flammas prosiluit, decantans cum ipsis et pariter gratias agens: Igne nos examinasti, et non est inventa in
Abbreviated transcription (Latin):
than. acha.
ezechie regum uda: ꝙ iudit super
samariam et ihrłm. Audite ppli
omnes et attendat terra et plenitu¬
do eius: et sit uobis dominus deus
in testem. Dominus de templo
sancto suo. quia ecce dñs egrediet᷑
excelsa t̾re. Et consumẽtur mõtes
subtus eum. et ualles scindenitur
sicut cera a facie ignis. sicut aq̃ q̃
decurrunt in precep̃s. In scelere iacob

Expanded text:
tham, Ahaz, et Ezechiae, regum Juda: quod vidit super Samariam, et Jerusalem. Audite, populi omnes, et attendat terra, et plenitudo ejus: Et sit Dominus Deus vobis in testem, Dominus de templo sancto suo. Quia ecce Dominus egreditexcelsa terrae. Et consumentur montes subtus eum: et valles scindentur sicut cera a facie ignis, sicut aquae, quae decurrunt in praeceps. In scelere Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
nrenti autem et translat sunt
iuo C omnemoratis tamer
oriur publis a et delebus: in dis¬
scõrum geruai sii et ꝑthasii a fice¬
lib ppłis frequẽtat et uenera bult
exiolitur. Item btorum m̃rm¬
lisilidis. ꝙyrini. naboris. sed et
passod fuisse apud ebreduuẽsem
uem antiquitas memorando

Expanded text:
nventi autem et translati sunti. Commemoratio tamen eorum publica et celeberrima in disanctorum Gervasii et Protasii a fidelibus populis frequentatur, et venerabiliter excolitur. Item beati Basilidis, Cyrini, Naboris. Sed et passos fuisse apud Ebredunensem urbem, antiquitas memorando
Abbreviated transcription (Latin):
bre uitiorum. Carnalia uero de¬
sideria et opera mala: tenebre sũt
In quorum cordibz tales tenebre
sunt nõ uident lucem. nõ intel
id est omnes delectatõnes. et oĩa
opa mala et curate here aromata
hec est oronem muncam: dicẽtes.
ium psalmista. Dirigatur or̃o

Expanded text:
um; carnalia enim desideria, et mala opera tenebrae sunt. In quorum vero cordibus tales tenebrae sunt, non vident lucem, non intellid est, omnes delectationes, et omnia opera mala, et curate habere aromata, hoc est, orationem mundam, dicentes cum psalmista: Dirigatur, Do
Abbreviated transcription (Latin):
Mulieres in monumẽto
nisi corpus domini ih̃u. Et uos
quid queritis in ecclia nisi ih̾m
id est saluatorem. S si cupitis
illum inuenire: orto sole uenite:¬

Expanded text:
mulieres in monumento, nisi corpus Domini Jesu? Et vos quid quaeritis in Ecclesia nisi Jesum, id est, Salvatorem? Sed si cupitis illum invenire, orto sole, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lliain suain uictite diuina su-¬
pri: gladio illos aĩaduerti iu
lit. Martirizati sunt aũt bt̃i
slmas et damianus antimus.
seytimo die mensis septembris.
Quor corpore religiosi iuri se¬
pelierunt in loco uenerabili nõ
onge a cluutate egea: duoꝵ aũt

Expanded text:
am suam virtute divina superari, gladio animadverti illos jubet. Martyrizati autem sunt beati Cosmas et Damianus, Anthimus, I die mensis Septembris. Quorum corpora religiosi viri sepelierunt in loco venerabili, non longe a civitate Aegaea. Duorum aut
Abbreviated transcription (Latin):
est om̃e qd̵ dignitati aut hono¬
ri eius humana laude defertur
si meritis illius et insignibus
noꝵ consumatio que per ip̃am
domini matrẽ toti treature per.¬
uenerunt uidetur ad monere¬
omnẽ mentẽ huãnam pietatis
affectum exordiũ suum conside¬
quoddam satrariũ ciuitatis
et habitaculi sũmi temporal

Expanded text:
eri omne quod dignitati aut honori ejus humana laude defertur, si meritis illius et insignibus norum consummatio, quae per ipsam Domini Matrem toti creaturae provenerunt, videtur admonere mentem humanam pietatis affectu exordium suum considequoddam seminarium civitatis et habitaculi summi boni
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo maria uera mater dei fu¬
tura sicut eum qui super omĩa
est incomp̃hensibilis uerum
erat hominem et in effabili
modo de sua sb̃stantia uirgo pa¬
ritura ac per hoc indeitatem
illius tnͣsitura. Ita nõ absur¬
de credi potest primordia con¬
ceptionis eius tanta diuinita¬
tis sb̾limitate p̃signata ut hu¬
manaram conceptio mentii
ea plene penetrare nõ ualet¬

Expanded text:
ro Maria Mater Dei futura, sicut eum, qui super omnia est incomprehensibilis, verum erat hominem ineffabili modo de sua substantia Virgo paritura, ac per hoc in divinitatis illius unitatem transitura, non absurde credi potest primordia conceptionis ejus tanta deitatis sublimitate praesignata, ut humanarum conceptio mentium ea plene penetrare non vale
Abbreviated transcription (Latin):
mundo ꝓcessit michi
cõsiderare uolenti oc.¬
currit hodierna sollemnitas
que de conceptione btĩssime¬
mris dei marie multis in locis

Expanded text:
mundi processit, mihi considerare volenti occurrit hodierna solemnitas, quae conceptione beatae Matris Dei Mariae multis in locis
Abbreviated transcription (Latin):
upr nicubuit: sequedartur. Sia¬
gnumi octiurtit urgebart: et ideo
ut et principia eccl̃ie fluctuantis
et posteriora exuberantis aguoscã.
Pisces enim sunt: qui hanc ena¬
uigant uitam. Ibi adhuc discipu¬
lis xp̃z dormit hic pcipit. lc̃o .ix.¬
ormit enim trepidis: iu

Expanded text:
r incubuit, sequebantur: stagnum occurrit, urgebant. Et ideo t et principia Ecclesiae fluctuantis, et popisces enim sunt qui hanc enauigant uitam. ibi adhuc discipulis Christus dormit, hic praecipit; dormit enim trepidis,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt demonu. Non sic auaritia
que tit inflat supbia celettat am-¬
bicio Facile hiis caremus uitiis.
Hic hostis intus inclusus est.
quocũq ꝑgimus nobiscũ porta¬
mus mimitũ Uinũ et adoles¬
cent a duplze est incendiũ uolup¬
tatis. Quidoleum flamine adi¬
cius: Quid ardenti corpusculo
fomenta iqniu ministramus:
lam noli aquã bibrrs sed modi
ioutere nino ppter stomacum¬
turma: l fequentes tuas ĩfirmi¬
tales. Uile quibz causis uini po-¬
cio contadeur Uyx hoc stoma¬
chi dolor Et fremens meretur ĩ¬
firmin ¶¬

Expanded text:
sunt daemonum. non sic auaritia quatit, inflat superbia, delectat ambitio. facile aliis caremus uitiis; hic hostis intus inclusus est. quocumque pergimus, nobiscum portamus inimicum. -uinum et adulescentia duplex incendium uoluptatis. quid oleum flammae adicimus? quid ardenti corpusculo fomenta ignium ministramus? li, inquit, aquam bibere, sed uiutere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. uide, quibus causis uini potio concedatur: uix hoc stomachi dolor et frequens meretur infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
qls manifestans. I gitur letẽtur
ae erultet terra iccundetur pa¬
alr iotus orbis. Nam qui esfiui
n dea templo: dum uiueret in
nidio nebulesue carnis: ut mani¬
ma stella ac luna plena solari lu¬
nre. ueluti sol refulgens in sua
lb dignus conspectib ut cãdens
lium ac odoris suauissimi rosa
uurens. Huic celi p̾ciosum p̾stãt

Expanded text:
s manifestans. Igitur laetentur coeli et exultet terra, iucundetur pariter totus orbis. Nam qui effulsit in Dei templo, dum viveret in medio nebulae suae carnis, ut matutina stella aut luna plena solari lumine, veluti etiam sol refulgens in sua regalibus dignus conspectibus ut candens lilium ac odoris suavissimi rosa rubens. Huic spatiosum praestant
Abbreviated transcription (Latin):
ctissimi. multũq suꝑemi¬
net humanã eloquii facultatẽ.
diuini opis maqritudo: et in¬
de orttur difficultas fandi. Dñ
alest rano non tacenbi: quia
in ih̾u xp̃o filio dei non solum
ad diuinam essenciam. s etiã
ꝙ dictum est per ꝓpłam. Geña¬
sionem eius quis enarrabit:
unã conuenisse ꝑsonã nisi fi¬
des credat: emo non explicat
Et ideo nũqmͣ deficit materia
laudis: quia nũꝙͣ sufficit co-¬
pia laudatoris. Loo letiuida

Expanded text:
ctissimi, multumque supereminet humani eloquii facultatem divini operis magnitudo, et inde oritur difficultas fandi, unde adest ratio non tacendi: quia in Jesu Christo Filio Dei non solum ad divinam essentiam, sed etiamquod dictum est per Prophetam: Generationem ejus quis enarrabit? unam convenisse personam nisi fides credat, sermo non explicat: et ideo nunquam deficit materia laudis, quia nunquam sufficit copia laudatoris. Gaud
Abbreviated transcription (Latin):
bra. uentas ꝙͣ figura. cornue.
orte dicis: aliud uideo.
Quomodo tu mͥ asseriᷤ
ꝙ corpus xp̃i accipiam: et hoc
hoc non esse ꝙ natura formauit.
sed qd̃ benedictio consecrauit. Ma¬
ioremq uim esse benedictienis:

Expanded text:
bra, veritas quam figura; corpus orte dicas, aliud video, quomodo tu mihi asseris quod corpus Christi accipiam? Et hoc hoc non esse quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit, majoremque vim esse benedictionis
Abbreviated transcription (Latin):
eq enim in illo regno
bĩtubinis in quo pax
suma est inueniri scandala po¬
terunt que colligantur. Et in¬
de nirsus dicitur. Qui gͦ solu̾it
unũ de mandatis istis minimi ᷤ
uocabitur in regno celoꝵ. Edari¬
datum quippe soluit et docet. qñ
hoc quisq uoce predicat qd̃ ui¬
uendo non implet sed ad regnũ
eterne bĩtudinis puenire non
ualet qui non uult oꝑe imple¬
re qd̃ docet. Quomͦ ergo in eo
minimꝰ uocatur qui adhoc nlło
mͦ intrare ꝑmittitur. Quid ita¬
q ꝑ hanc sentenciam nisi pñs
ecclesia regnũ celoꝵ dicitur. R¬

Expanded text:
e enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt, que colligantur. Et rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit et docet quando hoc quisque voce praedicat quod vivendo non implet. Sed ad regnum aeternae beatitudinis pervenire non valet, qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocabitur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia regnum coelorum dicitur?
Abbreviated transcription (Latin):
mumn. qui mox ad pedes eorum
ccidrit: et lingua sua pedes m̃rm
lingecepit. ad ultimum uictus
promnia sacrilegus imperator
simul et udens multitudmem
pyuli miraculo ꝑcussam ad xp̃z
uerum deum conũsam. catastã
mari iussit: et ẜuõs dĩ sr̃ extendi
umiq cederentur

Expanded text:
mus. Qui mox ad pedes eorum cecidit, et lingua sua pedes martyrum lingere coepit. Ad ultimum victus per omnia sacrilegus imperator, simul et videns multitudinem populi miraculo perculsam, ad Christum verum Deum conversam, catastam parari jussit, et servos Dei superextendi. Cumque caederentur
Abbreviated transcription (Latin):
lle assertor pure ueri¬
tatis et afilio tuo iã
celo p̃sidente uas elec¬
tionis sgnominatus om̃s
homines peccasse in adam
fatetur uera utiq siuña et
sui contradici nefas esse ꝓnũ.¬
tio Sed cum emmentiam
grẽ dei inte considero sicut te
non intra oĩa sed super oĩa q̃
facta sunt in effabili modo cõ¬
tueor Ita te non lege nature
aliorum in tua conceptione
deuĩctam fuisse opinor sed sin

Expanded text:
lle assertor purae veritatis, et a filio tuo jam in coelo praesidente vas electionis cognominatus, omnes homines peccasse in Adam fatetur, vera utique sententia, et cui contradici nefas esse pronuntio. Sed cum eminentiam gratiae Dei in te considero, sicut te non intra omnia, sed super omnia quae facta sunt, inaestimabili modo contueor, ita te non lege naturae ut alios in tua conceptione devinctam fuisse opinor, sed sin