comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liea tunica. et baltheus. ⁊ eẏdaris. Decebat
eñi: ut quo maiore qͥs gͣdu ẽẽt in signis. eo
plurioribꝰ & uirtum actib ad mirandis fulge¬
ret. Cuncta aũt funnt de auro p̾ciosisq colo¬
ribꝰ: qr nichil uile ac sordidum. in sacdotiᷤᷤ ore
uł oꝑe deb& apparere: s cuncta quę agit.
unuersa quȩ loquit᷑. om̃ia quę cogitat.⁊

Expanded text:
linea tunica, et baltheus et cidaris. Dicebat linea tunica, et baltheus et cidaris. Dicebat enim ut quo majore quis gradu esset insignis, eo pluribus et jam virtutum actibus admirandus fulgeret. Cuncta autem fiunt de auro pretiosisque coloribus, quia nihil vile ac sordidum, in sacerdotis ore vel opere debet apparere; sed cuncta quae agit, universa quae loquitur, omnia quae cogitat,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ⁊ filiis eiꝰ : ut sac̾dotio fungant᷑ michi.
ccipientq aurum ⁊ iacinctum. ⁊ purꝑdo¬
iam: coccũq bis tinctum. & bissum. Q
hȩc singula facta sunt: pleniꝰ in sequentib
explicat᷑. Rationale aũt. pectoris habit᷑.
suꝑhumerale ẽ. humeroꝵ: tunica & linea
stricta id ẽ camisia. totum corpꝰ operunt.
ydaris caput ornat. baltheum. utramq tum eã
simul & suꝑhumerale artiꝰ ad corpꝰ aptat.
Quibꝰ sex indum̃tis inferiꝰ septunum iungit᷑. & oc¬
tauum: feminalia u delic& linea ad coopidam
carnẽ turpinis: & lamina aurea suꝑ eydari.
quȩ titulo nominis dñi. cęt̾is altior om̃ib
eminebat. Lineam aut strictã dic̃. qm̃ ad
manicis. ut nulla ei om̃ino ruga in ẽe̾t. Ascẽ¬
debat aũt usq ad erura: unde ⁊ grece po¬
deris. id ẽ talaris uocabat᷑. His gcto gene¬
ribꝰ uestium. pontifex tẽpore sacͤficii sole¬
bat indui . equibꝰ erant .iiiͬ. & minoris ordi¬
nis sacdotibꝰ concessa: feminalia u delicet.

Expanded text:
otio fungantur mihi, accipientque aurum et hyacinthum, et purpuram, coccumque bis tinctum, et byssum . Quomodo haec singula facta sint, plenius in sequentibus explicatur. Rationale autem pectoris habitus, superhumerale est humerorum tunica et linea stricta, id est, camisia, totum corpus operiunt. Cidaris caput ornat, baltheum utrumque tunicam simul et superhumerale, artius ad corpus aptat. Quibus sex indumentis, inferius septimum jungitur et octavum: feminalia videlicet linea, ad cooperiendam carnem turpitudinis, et lamina aurea super cidarim, quae titulo nominis Domini, caeteris altior omnibus, eminebat. Linea autem stricta dicitur, quonimanicis, ut nulla ei omnino ruga inesset. Descendebat autem usque ad crura: unde et Graece poderis, id est, talaris vocabatur. His octo generibus vestium pontifex tempore sacrificii solebat indui, e quibus erant quatuor et minoris ordinis sacerdotibus concessa: feminalia videlicet,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtinus nobilitatẽ sẽꝑ intimȩ regenerationis aspi¬
ciat. & celestis regn̾i sͥ aditum moribꝰ defendat.
Qũauis ut suꝑiꝰ seꝑe dictũ est. inpurpureo collore
sequentes dñm. cotidie ferre iubem̃: unde me¬
rito talis specis int̾ alios in humero sacerdotis
refulg& : ut ipsum ad patiendũ adu̾sa. semꝑ
doceat ẽẽ ꝑatum. Auro aũt. iacincto ae pu¬
purȩ. bis tinctꝰ coccus adiungit᷑. ut ante int¬
ni iudicis ocłos. om̃ia uirtutum bona ex cã¬
ritate decorent᷑: ut cuncta quȩ cora hominibꝰ
rutilant. hȩc in conspectu occultu arbitris.
famina intimi amoris accendat. Quȩ scilic&

Expanded text:
regenerationis aspiciat et coelestis regni sibi habitum moribus defendat, quamvis ut superius dictum est, in purpureo colore, sequentes Dominum, quotidie ferre jubemur. Unde merito talis species inter alias in humero sacerdotis refulget, doceat esse paratum. Auro autem, hyacintho ac purpurae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur; ut cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri f
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ racionale ⁊ suꝑ humerale ue queant seꝑ¬
ari: Non aut̃e putandũ ẽ. utr̃uq in duñtũ simul
ẽẽ t̃ minatũ: Nam racionale quod mensurã
palini inaltitudine sicut ⁊ in latitudine habu¬
it: non multo amplius qua pectus solum tege¬
re sufficiebat. Super humerale autẽ. usq ad cu¬
gulum ꝑtiugebat: sicut in post̾iorib manifestis¬
lime osfenditur. sicut scͥptum ẽ: Hec n⁊ ante

Expanded text:
umerale nequeant separari. Non autem putandum est, utrumque indumentum simul esse terminatum. Nam rationale quod mensuram palmi in altitudine, sicut et in latitudine habuit, non multo amplius quam pectus solum tegere sufficiebat. Superhumerale autem usque ad cingulum pertingebat, sicut in posterioribus manifestissime ostenditur, ubi scriptum est: H
Abbreviated transcription (Latin):
uelut in habitu suo fulgorẽ lucis ostendit. Aut
cum ꝑt̾uiam suꝑbientium. commemorata ȩt̾na
ultione ꝑcutit: quasi terrorẽ flãmȩ uorantis
in eodẽ aspectantibꝰ demonstrat. Neq em̃i qͥsq
u̾bũ faciens ad popłm. uł solum in crepandis pͣ¬
uoꝵ reatibꝰ. uł solũ debet scͥpturarum reseran di
insistere secretis : ne uł de peccatoꝵ tantum mͦ
correptione disputans. forte minꝰ libent̃ audi¬
at᷑. uł mnisterioꝵ tantum abdita reserans. minꝰ
quasi bis tinctum in habitu suo pontifex cocci
fulgorem demonstrat. Duas uinctas habebit in
De hoc insequentibꝰ ita di. Fecit gͥ suꝑhumerale de

Expanded text:
velut in habitu suo fulgorem lucis ostendit. At velut in habitu suo fulgorem lucis ostendit. At cum propter viam superbientium, commemorata aeterna ultione percutit, quasi terrorem flammae vorantis in eodem aspectantibus demonstrat. Neque enim quisque verbum faciens ad populum, vel solum increpandis pravorum reatibus, vel solum debet Scripturarum reserandis insistere secretis, ne vel de peccatorum tantummodo correptione disputans, forte minus libenter audiatur; vel mysteriorum tantum abdita reserans, minus quasi bis tinctum in habitu suo pontifex cocci fulgorem demonstrat. Duas oras junctas habebit in De hoc in sequentibus ita dicitur: Fe
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃cepta caritatis condit᷑ restat ꝓcul dubio
ut ꝑ abstinentiã caro maceret᷑. VUnde & bis
tuicto cocco tortabyssꝰ ad iungit᷑. De t̾ra &¬
eñi byssꝰ tuitenti specie orit᷑. ⁊ qͥd ꝑbyssũ. nͦ
candens decore munditiȩ corporat᷑ castitas de¬
signat᷑ : Quȩ uidelic& torta. puletudini suꝑhu¬
meralis innectit᷑: ꝙr tunc castimonia ad ꝑfectũ
munditiȩ candorẽ ducit᷑: cũ ꝑ abstinentiam
caro fatigat᷑. Potest de cocto qui ignis pecie re¬
fulg&. ⁊ hoc ñ in conuenient᷑ diciꝰ ꝙ idõ fortasse
bis tinctus fieri p̃ceptꝰ sit : qđ ignis duplicẽ habe
ium soleat. urendi scilio& ⁊ lucendi. Cuius
nat᷑am. imitari p̃sulem in u̾bo minirũ doctͥnę
saluatoris oportet : ut lucẽ uidelic& scientiȩ
desid̾antibꝰ. aꝑire: & rubuiginẽ peccatoꝵ in contẽ¬
ptoribꝰ cur& increpando combinere. Cũ eñi au¬
ditorib suis. dulcissima scͥpturarũ archana siue
miracula. aut ꝑabolas dñi eugłicas ex ponit:

Expanded text:
ad praecepta charitatis contendit, restat procul dubio, ut per abstinentiam caro maceretur, unde bis tincto cocco, torta byssus adjungatur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta, pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Potest de cocco qui ignis specie refulget, et hoc non convenienter dici, qui ideo fortasse bis tinctus fieri praeceptus sit, quia ignis duplicem habere vim soleat, urendi scilicet et lucendi; cujus naturam imitari praesulem, in verbo nimirum doctrinae salutaris oportet, ut et lucem videlicet scientiae desiderantibus aperire, et rubiginem peccatorum in contemptoribus curet increpando comburere. Cum enim auditoribus suis dulcissima Scripturarum arcana sive miracula, aut parabolas Domini evangelicas exponit,
Abbreviated transcription (Latin):
tię. ut faciant uestes aaron in quibus
sẽificatꝰ ministr& in. Cestes scȩ̃ aaron
qͣs illi moyses fecit. oꝑa sunt iusticiȩ
et sc̃itatis. quę scͥpta sacrȩ legis rectoribꝰ
habenda cõmendat : quoꝵq iͦn his qui
p̃cessere in xp̃o. & exempla quȩ iintentie
oftendit. Sapientes aũt cordẽ. qͦs ad facien¬
das casdẽ uestes. ds̃ sp̃u prudentiȩ repleuit.
tatis: qui nobis aꝑtissimę quomͦ uiuere.
sac̾dotes & miniftri altaris qualit̾ doce¬
ri debeant siue exemplo suȩ actionis. siue
uerbo exhortationis ostendunt Quibꝰ est
illud apłi adtitum. Oportet eñi ep̃m sine

Expanded text:
tiae, ut faciant vestes Aaron, in quibus sanctificatus ministret mihi . Vestes sanctae Aaron quas illi Moyses fecit, opera sunt justitiae et sanctitatis, quae Scriptura sacrae legis rectoribus habenda commendat, quorum et in his qui praecessere in Christo exempla quae imitentur, ostendit. Sapientes autem corde, quos ad faciendas easdem vestes, Deus spiritu prudentiae replevit, ctores veritatis, qui nobis apertissime, quomodo vivere sacerdotes, et ministri altaris, qualiter docere debeant, sive exemplo suae actionis, seu verbo exhortationis, ostendunt. Quibus est illud
Abbreviated transcription (Latin):
aspiunt: Quod dicit. ⁊ in horis quȩ eregio¬
ne sunt suꝑ huitieralis. non significat᷑
in horis suꝑ humeralis. S in horis illius quȩ
eregione sunt sciꝑ humeralis. hoc ẽ in horis
racionalis : quȩ uidelicet hore. e regione
suꝑ humeralis sunt: Anuli em̃ illi. qui in
ultimis ⁊ in fimis erant angulis tacionalis ła¬
bebant contͣ se inutroq latere suꝑ hume¬
ralis. equȩ anulos alios quib ipfi uittis li¬
gantib iungerent᷑ : dequib sub sequent᷑
ad iungit᷑Rec nõ ⁊ alios aduos a nulos
aureos. qui ponendi sunt in utroq latere suꝑ hu¬
meralis deorsum. quod respicit contͣ faciem iunc¬
ture in terioris: ut aptari possit cũ suꝑhumerali.
Contͣ faciem dicit iunturę inferioris : quia

Expanded text:
s, etc. Quod dicit: Et in oris, quae e regione sunt superhumeralis; non significat in oris superhumeralis, sed in oris illis, quae e regione sunt superhumeralis, hoc est, in oris rationalis, quae videlicet orae e regione superhumeralis sunt. Annuli enim illi, qui in ultimis et infimis erant angulis rationalis, habebant contra se in utroque latere superhumeralis aeque annulos alios, quibus ipsi vittis ligantibus jungerentur. De quibus subsequenter adjungitur: Nec non et alios duos anaureos, qui ponendi sunt in utroque latere superhumeralis deorsum, quod respicit contra faciem juncturae inferioris, ut aptari possit cum superhumerali. Contra faciem dicit juncturae inferioris, quia
Abbreviated transcription (Latin):
le altaris sacerdos imponit: cũ doctor quisq deside¬
rantib atq inhiant̃ querentib fideliũ mentibus
sc̃arũ testimonia scripturarũ quib ampliꝰ infide
ac dilectione confirment᷑ ingerit. Addit ⁊ignem
cũ caritas dĩ diffundit᷑ incordib nr̃is. per spm̃ sc̃m

Expanded text:
iderantibus atque inhianter quaerentibus fidelium mentibus sanctarum testimonia Scripturarum, quibus amplius in fide ac dilectione confirmentur, ingerit. Addit et ignecum charitas Dei diffunditur in cordibus nostris per Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
que de tabernacło ͣ ͣ uasis atq utensilib eiꝰ dicta
sunt: sp̃ali magis sensu ꝗͣ carnali intelligenda atq
exponenda. ẽ. Quomͦ enim uixta literam ꝑpetuus
cerdotiũ ⁊ tabernacłm in quo gerebat᷑. ⁊ popłs cui
gerebant iam dudũ ẽẽ cessauerint. Unde constat
hoc inscã ȩccła uerbum ẽẽ complendũ: u succeden¬
tib sibi ꝑordinẽ doc̾torib simul ⁊ auditoribꝰ¬

Expanded text:
quae de tabernaculo ac vasis, atque utensilibus ejus, dicta quae de tabernaculo ac vasis, atque utensilibus ejus, dicta sunt, spirituali magis sensu quam carnali intelligenda atque exponenda est. Quomodo enim juxta litteram perpetuus cerdotium et tabernaculum in quo gerebatur, et populus cui gerebantur, jam dudum esse cessaverunt? Unde constat hoc in sancta Ecclesia verbum esse complendum, ubi succedentibus sibi per ordinem doctoribus simul et auditorib
Abbreviated transcription (Latin):
excusatione bonioꝑis. ad filios summi sacerdotis
dñi udelicet ⁊ saluatoris nr̃i pertinere probant᷑.
Ceterum quisq uł apuritate fidei. prauo dogmͣ.¬
de aberrat᷑. uł integritatẽ cognite ⁊ seruatefi¬
dei opum neq̃ improbitate coninaculat. talis
⁊ sisacerdotis nomine. uł ꝑsona pͥminere uidet᷑. nichil.¬
ominꝰ auditur. ẽ. ad̃o Quare tu enarras usticias
nȩ cd̃i. hocẽ. aubo p̾dicationis. benigna exhortatione
retrahit dicens. Nolite plures magistri fieri fratres
mei. scientes qm̃ mauis iudicui sumitis: illud uid.¬
licet iudicium qđ p̾misimꝰ. iam dudum psalmistę
uoce p̾missum. Bene aut̃ adhuc addit᷑: ⁊ usq mane
luceat coram dño Cum enim transac̾ta noc̾te secłi huiꝰ.
mane futuri secłi claruerit. de quo dic̃ ꝓpħa. Mane ad.¬
stabo tͥ ⁊ uidebo: non iam ultͣ lucerna libroꝵ indige.¬
bimꝰ : apparente ⁊ illustrante nos uera luce mundĩ
oriet sol iusticiȩ P eꝵ petuus erit cultꝰ ꝑ successio.¬

Expanded text:
exsecutione boni operis ad filios summi sacerdotis, Domini videlicet et Salvatoris nostri, pertinere probantur. Caeterum quisquis vel a puritate fidei pravo dogmate aberrat, vel integritatem cognitae et servatae fidei, operum nequam improbitate commaculata: talis etsi sacerdotis nomine, vel persona praeeminere videtur, nihilominus auditurus est a Domino: Quare tu enarras justitiasnae Dei, hoc est, a verbo praedicationis benigna exhortatione retrahit, dicens: Nolite plures fieri magistri, fratres mei, scientes quoniam majus judicium sumitis . Illud videlicet judicium, quod praemisimus jamdudum Psalmistae voce praemissum. Bene autem adhuc additur: Et usque mane luceat coram Deo. Cum enim nocte transacta saeculi hujus, mane futuri saeculi claruerit, de quo propheta dicit: Mane astabo tibi, et videbo , non jam ultra lucerna librorum indigemus, apparente et illustrante nos vera luce mundi, orietur Sol justitiae . Perpetuus erit cultus,
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiȩ gram sꝑaui. Ergo filii isrł offerant oleum. aaron
uͦ ⁊ filii eius allato igne componant lucernã quȩ ardeat
in tabnacło dĩ: offerant humiles auditores deuotionem
pie mentis ⁊ ministri sermonis doccant eos eȩlestis archa¬
na scientiȩ: quib regłarit instituti. ⁊ in conspecꝰtu sui
conditoris igne caritatis ardescant: ⁊ hominib foras lu¬
cem bonȩ actionis ostendant Notandu aut̃ qd̾ non in:¬
different᷑ oleum offerre filii isrł. s cũ distinctione. ole¬
um de arborib oliuarum p̃cipunt᷑: ⁊ insuꝑ additur
puirissimũ piloq contusũ: Solec namq oleũ mirtinũ

Expanded text:
m speravi. Ergo filii Israel offerant oleum, Aaron autem et filii ejus allato igne componant lucernam, quae ardeat in tabernaculo Dei. Offerant humiles auditores devotionem piae mentis, et ministerio sermonis doctores doceant eos coelestis arcana scientiae; quibus regulariter instituti, et in conspectu sui Conditoris igne charitatis ardeant, et hominibus foras lucem bonae actionis ostendant. Notandum autem quod non indifferenter oleum offerre filii Israel, sed cum distinctione oleum de arboribus olivarum praecipiuntur; et insuper additur, Purissimum, piloque contusum. Solet namque oleum nardi
Abbreviated transcription (Latin):
mini. ꝓpħam suscitabo eis demedio fratrum suoꝵ sr¬
milẽ tui. ⁊ ponam uerba mea inore eiꝰ. Cuiꝰ oꝑib
multifarie om̃em elector cętum. in uaria ꝑsonar
meritor:q distantia: xp̃o adherentẽ designant:
teste apło qui. ait Quic̃q enĩ in xp̃o baptuati esti:
xp̃m indiustis Cum aut̃ inꝑsona aaron. dm̃m
saluatorẽ figalit̾ insinuatũ accipimꝰ ÷ quid fili¬
os aaron qui ⁊ ipsi insac̾dotiũ iuncti sunt. nͥ apłos

Expanded text:
ini: Prophetam suscitabo eis de medio fratrum suorum similem tui, et ponam verba mea in ore ejus . Cujus operibus multifariae, omnem electorum coetum in varia personarum meritorumque distantia Christo adhaerentem designant, teste Apostolo, qui ait: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . Cum autem in persona Aaron Dominum Salvatorem figuraliter insinuatum accipimus, quod filios Aaron, qui et ipsi in sacerdotium uncti s
Abbreviated transcription (Latin):
adꝑficienda ac dõ consecͣnda holocausta bonor oꝑuum suor
hoc ad incendenda thimiamata orationũ scãrum Pene
aut̃ drͦ ut ardeat lucerna semꝑ intabernacło testimonii.
lerter inquirat decẽ. Bene addit᷑ extͣ uelum qd appensũ
ẽ corã testimonio. non enĩ intͣ uelũ çȩli opꝰ habemꝰ luo̾iã
seripturarũ uͥ archa ẽ. dñi ⁊ cherubin głe ꝓpitiatorium

Expanded text:
ad perficienda, ac Deo sacranda holocausta bonorum operum suorum; ad perficienda, ac Deo sacranda holocausta bonorum operum suorum; hoc ad incendenda thymiamata orationum sanctarum. Bene autem dicitur: Ut ardeat lucerna semper in tabernaculo testimonii; lerter inquirat, deesse. Bene additur: Extra velum quod oppansum est testimonio. Non enim intra velum coeli opus habemus lucerna Scripturarum, ubi arca est Domini, et Cherubin gloriae propitiatorium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ qͥ decelo descendit. uł inlucernis scĩs ardere. uł inalca.¬
re dĩ debet accendi Sc̃s enim sp̃c: disciplinę effugit᷑
fictũ Offerant gͦ filii isrł oleũ adlucernã di nonqͣleẽq
s delignis oliuarũ. ⁊ hoc purissimũ piloq contusũ: offe.¬
rant boni auditores spiritalib doctorib conscientiã
purã ⁊ caritatis gr̾a fȩcundam. piloq sedulȩ probatio.¬
nis ab om̃i nequitię cominutione ꝑmundatam q̃sola
ndelicet intentione placendi ⁊ seruendi dño nba enus
audire delectꝰet. Offerat aaron cum filus suis ignẽ non ali.¬
enum s desuꝑ missum ad accendendã lucernã. sicut etiam
ad consũmanda holocausta ac redolenda thimiamata .p̃.¬
dicent u̾bũ doctͥores non suum s dñi ꝓtestantes cũ fiducia.
Noneñĩ sumꝰ sic̃ plurim adulterantes u̾bum dñi: s exsince¬
ritate. s ex d̃o sicut coram cło inxp̃o loquim᷑. hoc igne utm.¬
t᷑ a dillustranda cognitione fidei corda audientium: hoc

Expanded text:
qui de coelo descendit, vel in lucernis sanctis ardere, vel in altari Dei debet accendi. Sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum. Offerant ergo filii Israel oleum ad lucernam Dei non qualecunque, sed de lignis olivarum, et hoc purissimum piloque contusum. Offerant boni auditores spiritualibus doctoribus, conscientiam puram et charitatis gratiam fecundam, piloque sedulae probationis ab omni nequitiae commistione permundatam, quae sola videlicet intentione placendi et serviendi Domino verbo ejus audito delectetur. Offerat Aaron cum filiis suis ignem non alienum, sed desuper missum ad accendendam lucernam; sicut etiam ad consummanda holocausta, ac redolenda thymiamata praedicent verbum doctores, non suum, sed Domini, protestantes cum fiducia: Non enim nos sumus, sicut plurimi, adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sed ex Deo, sicut coram Deo in Christo loquimur . Hoc igne utuntur ad illustranda cognitione fidei corda audientium; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tione comunct: Neq hoc qd pͥmi fił ioꝵ daronpꝰ
ordinationẽ cum igne̾ alienũ offerrent coramdo.¬
mino igne celest ꝑierunt. asignificatione misera:¬
bilis nr̃i temporis abhorret. ubi nonnulli sac̾dotũ
acdoctoꝵ: loco potiti qd̾ dic̾tu qͦ graue aclugu¬
bresatis ẽ. ctum ignem cupiditatis igni suꝑnę
dilectionis anteponunt: igne suꝑnę ultionis ab.¬
suunt᷑. Quoꝵ ꝑpetua dampnatio. temporali est
filioꝵ aaron morte figurata: quamuis excellenti.¬
oris figura misterii. qͦmͦ tabernaculum uirtutuo¬
summus eiusdẽ tabernacli sacerdos figurã tenet
ueri pontificis iħu xp̃i. qui semet ipsum obtulit
oblationẽ ⁊ hostiã dõ pronobis inodorem suaui¬
tatis. Qui ⁊ iure pot̾ fr̃ moisi uocari: Quis enĩ am.¬

Expanded text:
tione conjuncti? Neque hoc quod primi filiorum Aaron post tione conjuncti? Neque hoc quod primi filiorum Aaron post ordinationem cum ignem alienum offerrent coram Domino, igne coelesti perierunt, a significatione miserabilis nostri temporis abhorret ubi nonnulli sacerdotum ac doctorum loco potiti quod dictum quoque grave ac lugubre satis est, dum ignem cupiditatis igni supernae dilectionis anteponunt, igne supernae ultionis absumuntur; quorum perpetua damnatio, temporalis est filiorum Aaron morte figurata, quamvis excellentioris figura mysterii, quomodo tabernaculum cum ornatsummus ejusdem tabernaculi sacerdos, figuram tenet veri pontificis Jesu Christi, qui semetipsum obtulit oblationem et hostiam Deo pro nobis, in odorem suavitatis; qui et jure potest frater Moysi vocari. Quis enim am
Abbreviated transcription (Latin):
Filiis demedio filioꝵ isrł: ad fungendũ sacerdotiũ
coram dño Neceẽ ẽ enim ut qͥc̃q ad maiorẽ insc̃ã
ȩdcła gradũ ꝓmouencli sunt. maiori mentis indu.¬
stria sese adlege̾ dei applicent: idest diuinoꝵ obser.¬
uatione mandatoꝵ. sollertiori p̾cȩti̾s animo co¬
pulent᷑: Hoc ẽ enĩ eos qui sacerdotio func̾turi st̃
demedio filioꝵ ir ł ad moisen applicari. Hoc p̃su
singłari mentis culmine transcendere: ⁊ familiari
inspectione quid lex gn̾alit̾ om̃ib ȩlectis. quid uͦ pau¬
cis perfectiorib specialit̾ loquat᷑ attendere : ut pro¬
altiori excellentia meritoꝵ adaltiora possint p̾mia
ꝑuenire: Nam qd̾ fre̾m suum moises cum filiis insa.¬
cerdotium ordinare p̃cipit᷑. qͥd nobis aliud mistice
commendat. nͥ quia om̃s qui officiũ doctoris sortiun.¬
t᷑. tanto debent studio ⁊ amore. meditation diuinȩ
legis adherere: ut quasi germana ei uideant᷑ cogna¬

Expanded text:
filiis de medio filiorum Israel, ad fungendum sacerdotio filiis de medio filiorum Israel, ad fungendum sacerdotio coram Domino. Necesse est enim, ut quicunque ad majorem in sancta Ecclesia gradum promovendi sunt, majore mentis industria, sese ad legem Dei applicent, id est divinorum observantiae mandatorum, solertiore prae caeteris animo copulentur. Hoc est enim eos qui sacerdotio functuri sunt de medio filiorum Israel, ad Moysen applicari: praesulestorum, singulari mentis culmine transcendere, et familiari inspectione quid lex generaliter omnibus electis, quid vero paucis perfectioribus specialiter loquatur, attendere: ut altiori excellentia meritorum ad altiora possint praemia pervenire. Nam quod fratrem suum Moyses cum filiis in sacerdotium ordinare praecipitur, quid nobis aliud mystice commendat, nisi quod omnes qui officium doctoris sortiuntur, tanto debent studio et amore meditationi divinae legis adhaerere, ut quasi gemina ei videantur cogna
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dona pietatis offerant: filii aaron idẽ ueri sacer¬
dotis nri. qui illis lucẽ u̾bi ministrent: donec comple¬
to secł huiꝰ statu. ⁊ ipso qͦ tabernacło dĩ toto idest
uniu̾sa ȩlectoꝵmultitudine ad regnum celeste
translata nonerunt ultͣ qui abhominib erudiant᷑
homines. cum sit ds om̃ia inom̃ib¬
pplica qͦ ad te aaron frẽm tuũ cum filũs suis
demedio filioꝵ isrł: ut sacerdotio fungant᷑ m. aaron
nadap̃. ⁊ abui. ⁊ eleatar. ⁊ ithamar Descripta factu¬
ra tabernacłi: consequent̾ sacerdotes qui ineomi¬
nistrent ordinant᷑: Quoꝵ quidẽ ordinatio ⁊ habitꝰ
rect̃e eccłȩ sacerdotib congruit: ita ut om̃e qd̾ il.
lic ornatu uestiũ clarũ extrinsecꝰ fulgebat. hoc
intellectum sꝑalit̾ in ipsissacerdotũ nr̃oꝵ mentibꝰ
altũ intꝰ emineat: hoc in eoꝵ actib p̾ceteris fide¬
lium mentib. foris gloriosũ clarescat Unde apte
p̾cipit᷑ moisi. ut applicet ad se aaron frẽm suũ cuo

Expanded text:
ni dona pietatis offerant, et filii Aaron, id est, veri sacerdotis nostri, qui illis lucem verbi ministrent: donec completo saeculi hujus statu, et ipso quoque tabernaculo Dei toto, id est universa electorum multitudine ad regnum coeleste translata, non erunt ultra, qui ab hominibus erudiantur homines, cum sit Deus omnia in omnib cum filiis suis de medio filiorum Israel, ut sacerdotio fungantur mihi Aaron, Nadab et Abiu, et Eleazar et Ithamar . Descripta factura tabernaculi, consequenter sacerdotes qui in eo ministrent ordinantur, quorum quidem ordinatio et habitus, recte Ecclesiae sacerdotibus congruit: ita ut omne, quod illic in ornatu vestium clarum extrinsecus fulgebat, hoc intellectum spiritualiter, in ipsis sacerdotum nostrorum mentibus altum intus emineat; hoc in eorum actibus prae caeteris fidelium meritis, foris gloriosum clarescat. Unde apte praecipitur Moysi, ut applicet ad se Aaron fratrem suum cum
Abbreviated transcription (Latin):
munit᷑ quatinꝰ uixta uocẽ pauli. ꝑ arma iusticiȩ
a dextris sinistrisq gͣdiens. cum ad sola quȩ an¬
teriora sunt nititur: in nullo delectationis imfimȩ
latere flectatur Facies & uncinos ex auro. et
duas catenulas auri purisimi. sibi in uicẽ coheren¬
tes: quas inseres uncinis. Uncim qͦs dic̃. in sump̃mĩ
erant angulis suꝑhumeralis fabre affixi : catẽnu¬
le aũt quas subiungit. ñ in ipso suꝑhumerali sed
potius in rationali. hoc ẽ insuꝑioribꝰ eiꝰ angulis.
ꝑ anulos ut reor uident᷑ fuisse ad nexȩ: ut cum
indueret᷑ pontifex. catẽnulȩ quȩ de rationali
pendebant. possent uncinis suꝑhumeialis ad nec¬
ti quatinꝰ utͣq sibi mutuo firma positione cohere¬
rent. Scͥptum nãq ẽ aꝑtius in posterioribꝰ. Fecer
in rationali & catẽnulas. s iniucẽ coherentes de¬

Expanded text:
munitur; quatenus juxta vocem Pauli: Per arma justitiae munitur; quatenus juxta vocem Pauli: Per arma justitiae a dextris sinistrisque gradiens, cum ad sola quae anterlatere flectatur. Facies et uncinos ex auro, et duas catenulas ex auro purissimo, sibi invicem cohaerentes, quas inseres uncinis. Uncinos quos dicit, in supremis erant angulis superhumeralis fabre affixi. Catenulae autem quas subjungit, non in ipso superhumerali, sed potius in rationali, hoc est in superioribus ejus angulis, per annulos aureos videntur fuisse annexae; ut cum indueretur pontifex, catenulae quae de rationali pendebant, possent cum uncinis superhumeralis annecti, quatenus utraque sibi mutuo firma positione cohaererent; scriptum namque apertius est in posterioribus: Fecerunt in rationali et catenulas sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ponat. Apte etiam idẽ lapides. includi auro atq
eircundari iubent᷑. Auro ñaq uł intellectus ut
supͣ dictum ẽ. uł certe caritas insimiat᷑: qͥa sicut
aurum mecallis. ita caritas uirtutibꝰ prestat eȩtͣis.
Includunt᷑ uͦ auro lapides & circumdant᷑ preciosi:
cum oꝑatio uirtutum. adeo puro undiq u̾sum
intellectu circũspicit᷑. ut nil in eis uitioꝵ latere
nil remanere sordidum ꝑmittat᷑: cũ ipse uirtu¬
tes ita uĩsellꝰ caritatis continent᷑. ut nulla rerũ
mutabilitate a suo statu decidẽ: nũꝗͣ de habito
sac̾dotis torpente m̃tis custodia. ualeant ꝓlabi.
Hene aũt sequit᷑. Portabitq aaron. nomina eoꝵ
coram dño suꝑ utrumq humerum: ob recorda¬
tionẽ. Sac̾dos nãq ob recordationẽ. nomina patrũ
suꝑ utrumq portat humerum: cum diligenter
om̃i hora precedentium scõꝵ uitam ꝑpendens.⁊
in adu̾sis & ꝓsꝑis semꝑ uirtutum semꝑ ornamento

Expanded text:
ponat. Apte etiam iidem lapides includi auro atque ponat. Apte etiam iidem lapides includi auro atque circumdari jubentur. Auro namque vel intellectus ut supradictum est, vel certe charitas insinuatur, quia sicut aurum metallis, ita charitas virtutibus praestat caeteris. Includuntur vero auro lapides et circumdantur pretiosi, cum operati virtutem adeo puro undique versum intellectu circumspicitur, ut nil in eis vitiorum latere, nil remanere sordidum permittatur, cum ipsae virtutes ita vinculo charitatis continentur, ut nulla rerum mutabilitate, a suo statu decidere, nunquam de habitu sacerdotis, torpente mentis custodia valeant prolabi. Bene autem sequitur: Portabitque Aaron nomina eorum coram Domino, super utrumque humerum ob recordationem. Sacerdos namque ob recordationem nomina patrum super utrumque portat humerum, cum diligenter omni hora praecedentium sanctorum vitam perpendens, et in adversis et prosperis virtutum semper ornamento
Abbreviated transcription (Latin):
aaron nomina patͥarcharum int̾ sacͥficia semꝑ in
humeris. sic̃ & in pectore portabat: ut uidelic& ipse.
fidẽ uitãq patͥarcharum meminęsset imitari: &
ut cxii tͥbuũ quȩ de his natȩ sunt. in oiationib et
sacficiis memor exister&. et ut idẽ popłs. scripta
inueste p̾sulis sui patrum nomina uidens. curat&
sedulo. ne ab illoꝵ meritis discedens ad erroꝵ cõtagia
patͥairharum : cum doctor qͥsq siue p̾sul ȩccłe.
c& nomina patrum. apte in lapidibꝰ preciosis
lapides p̃ciosos: & in eis nomma patrum inscͥpta.
cum ⁊ ipse claritate bonoꝵ oꝑum cunctis mir̃a¬
dus extiterit. & eandẽ claritatẽ ñ ase nouit̾ inuen¬
tam. s antiqͣ sibi patrum auctoritate traditam
ẽẽ docuerit. Duplici aũt ratione. h&̧ inhumeriꝰ
portat: ut ⁊ ipse preceptis dominicis humiliter
subditꝰ incedat: & auditoribꝰ suis semꝑ cęlestia
siue sua siue patrum exempla quȩ sequant᷑. ꝓ¬

Expanded text:
Aaron nomina patriarcharum inter sacrificia semper in Aaron nomina patriarcharum inter sacrificia semper in humeris sicut et in pectore portabat, ut videlicet ipse fidem, vitamque patriarcharum meminisset imitari, ut duodecim tribuum quae de his natae sunt, in orationibus et sacrificiis memor existeret, ut idem populus scripta in veste praesulis sui patrum nomina videns curaret sedulo, ne ab illorum meritis desciscens, ad errorum contagia patriarcharum, cum doctor quis sive praesul Ecclesiae, cet nomina patrum apte in lapidibus pretiosis lapides pretiosos, et in eis nomina patrum inscripta, cum et ipse claritate bonorum operum cunctis admirandus exstiterit, et eamdem claritatem non a se noviter inventam, sed antiqua sibi patrum auctoritate traditam esse, docuerit. Duplici autem ratione haec in humeris portat, ut et ipse praeceptis dominicis humiliter subditus incedat, et auditoribus suis semper coelestia, sive sua, sive patrum exempla quae sequantur, pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ion inuna parte suꝑhumeralis aurum. in altero et¬
iacinctus. in alia rursum alii atq alii colores fuer̃.
s om̃s colores itiq ꝑ om̃ia cũ auro ipso fuere c̃tex¬
ti: qr nimirum in actione sac̾dotali. nũꝗͣ aliqua
magnarum uirtutum uł ad horam deb& int̾mit¬
ti : s semꝑ auro sapientiȩ lucidꝰ. saꝑ iacincto spei
insuꝑna rectus. semꝑ regni cęlestis purpura ad¬
u̾sꝰ uitioꝵ bella magnanimꝰ sẽꝑcocoubis tincto ge¬
mine dilectionis flammeus. semꝑ retorta bisso ca¬
stigatȩ carnis. sac̾dos siue doctor fidelium deb&
ẽẽ nitidus. Sumesq lapides duos onichinos. et
sculpes in eis nomina filioꝵ isrł. sex nomina in la¬
pide uno. ⁊ sex reliꝗͣ in lapide altero: uixta or¬
dinẽ natiuitatis eoꝵ. Oꝑe scułtoris & cel atura
geminarii sculpes eos. nominibꝰ filioꝵ isrł. inclu¬
sos auro atq circumdatos. ⁊ pones inutͦq latere
suꝑhumeralis. memoriale filiis isrł. Tres ob causas

Expanded text:
on in una parte superhumeralis aurum, in altera hyacinthus, in alia rursum alii atque alii colores fuerunt. Sed omnes colores utique per omnia cum auro ipso fuere contexti, quia nimirum in actione sacerdotali nunquam aliqua magnarum virtutum vel ad horam debet intermitti; sed semper auro sapientiae lucidus, semper hyacintho spei in superna erectus, semper regni coelestis purpura, adversus vitiorum bella magnanimus, semper cocco bis tincto geminae dilectionis flammans, semper retorta bysso castigatae carnis sacerdos sive doctor fidelium, debet esse nitidus. Sumesque lapides duos onychinos, et sculpes in eis nomina filiorum Israel. Sex nomina in lapide uno, et sex reliqua in altero, juxta ordinem nativitatis eorum, opere sculptoris, et coelatura Israel, inclusos auro atque circumdatos: et pones in utroque latere superhumeralis memoriale filiis Israel. Tres ob causas
Abbreviated transcription (Latin):
tio. ut ad nutriendã popłs oleũ offerat lucẽ indomo do¬
mini ⁊ sacerdotes lucernã componant: nͥ forte hoc figu.¬
rate imꝑat᷑. ut fideles ⁊ religiosi auditores ꝓmpta ad audi¬
endum fide corda afferant. doctores u eis igne̾ u̾bi eȩ¬
lestis qͦ ulluminent᷑ ad agnoscendũ. ⁊ inflãment᷑ ad dili.¬
gendũ cdm̃ p̾dicando ministrent: ꝑ olei namq pingue.¬
dinem qua ⁊ lassi atq infirmi artus recreant᷑. ⁊ gra
ptestirt lumuinus ueria sepe dilectio mentis iop̃ mise¬
ricordiȩ designat᷑. Hinc etenim psabmista. Ego aut̃ sic̃ oli.¬
uafructifera indomo ch̃i: speraui inmiscdi̾a dei inȩter.¬

Expanded text:
tio, ut ad nutriendam populus oleum offerat lucem in domo Dotio, ut ad nutriendam populus oleum offerat lucem in domo Domini, et sacerdotes lucernam componant, nisi forte hoc figurate imperatur, ut fideles et religiosi auditores, prompta ad obediendum fidei corda afferant: doctores vero, eis ignem verbi coelestis quo et illuminentur ad cognoscendum, et inflammentur ad diligendum Ddinem, qua et lassi atque infirmi artus recreantur, et gratia praestatur luminis, interna saepe dilectio mentis et opus misericordiae designatur. Hinc etenim Psalmista: « Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini: speravi in misericordia Dei mei i
Abbreviated transcription (Latin):
Disposito om̃i ornatu tabnacłi consequent᷑ eciam lumen
lucernȩ pͣuidet᷑: ut decor eiꝰ ammirabił sic̃ int̾dũ lumine
solari. etiã nocꝰtu lucernalib flammis illustret : neq ũꝗͣ
indomo dĩ aliquis tenebrarũ locꝰ aliqua umbrarũ pos¬
sit hora suppetere: Iuxta uͦ misticos sensus quid signifi.¬
cet linnen luenȩ dñs in euangłio declarat: qͥ cũ para.¬
bolam dixisset. neq accendunt luc̾nã ⁊ ponunt eam
submodio s suꝑcandelabrũ ut luceat om̃ib qͥ indo:¬
mo dei sunt: mox aꝑte subiunxit: Sicluceat lux ura
corã hominib: ut uideant oꝑa ur̃a bona lucerne gͦ lii.¬
cis indomo dĩ sunt oꝑa iustor A: quȩ mentes intuen.¬
tium suis exemplis illuminent: Uerum diligentiꝰ ur¬
tuendum. qd ut luc̾na semꝑ intab̃nacło dĩ possit ar¬
dere: filii quidẽ isrł oleũ offerre. aaron aut̃ ĩfilii eiꝰ
ipsam lucernã collocare iubent᷑: Quȩ ẽ gͦ hec distinc.¬

Expanded text:
Disposito omni ornamento tabernaculi, consequenter etiam lumen lucernae praevidetur, ut decor ejus admirabilis, sicut interdiu lumine solari, ita etiam noctu lucernalibus flammis illustretur; ne unquam in domo Dei aliquis tenebrarum locus, aliqua umbrarum possit hora subrepere. Juxta vero mysticos sensus, quid significet lumen lucernae, Dominus in Evangelio declarat; qui eum per parabolam dixisset: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo Dei sunt , mox aperte subjunxit: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona. Lucerna ergo lucis in domo Dei, opera sunt justorum, quae mentes intuentium suis exemplis illuminant. Verum diligentius intuendum, quod ut lucerna semper in tabernaculo Dei possit ardere, filii quidem Israel oleum offerre, Aaron autem et filii ejus, ipsam lucernam collocare jubentur. Quae est haec distinc
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ utiq denariũ. quẽ cultores uineȩ dominicȩ com.¬
summatis dici laborib ꝓmercede accipiunt. Quia gͦ no.¬
bis scĩp̃dicatores finita hac uita p̾sentiã nr̃i conditoris.
⁊requiem ꝓmittunt ȩt̃nã: hisq promissis. desideria nostra
ab appetitu infimoꝵ ad cȩlestia quęrenda erigunt: qͣsi
tionis quȩ a fide incipit. significat: quȩ ꝓpt̾ pͥmã cȩlestis
głȩ ꝑceptionẽ. recte adorientẽ respicere drͨ. uixta illd̃ be¬
ati ⁊ acariȩ. Uisitauit nos oriens ex alto: illuminare bis qͥ
.Terunt cubiti. quia in ipso mox ingressu conu̾sionis. om̃sqͥ
caterirant᷑. remissionẽ peccõꝵ: ⁊requiẽ sperare docent᷑ et̃.¬
nam: Nã ⁊ qͥnqͣgenariꝰ numerꝰ adremissionẽ ꝑtinet pecc̃oꝵ

Expanded text:
hoc est, utique denarium, quod cultores dominicae vineae, consummatis diei laboribus, pro mercede accipiunt: quia ergo nobis sancti praedicatores, finita hac vita, praesentiam nostri Conditoris, et requiem promittunt aeternam; his quoque promissis desideria nostra ab appetitu infimorum ad coelestia quaerenda erigunt, quasi tionis, quae a fide incipit significat, quae propter primam coelestis gratiae perceptionem, recte ad orientem respicere dicitur, juxta illud beati Zachariae: Visitavit nos oriens ex alto: illuminare his qui ga quinquaginta erunt cubiti; quia in ipso mox ingressu conversionis, omnes qui catechizantur, remissionem peccatorum et requiem sperare docentur aeternam. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
aptiꝰ ꝗͣ initiũ sapientiȩ. timorẽ dĩ intellig̾e debemꝰ: Deqͦ¬
i filius sirac ait. Radix sapientiȩ: ẽ timere dm̃. U̾ ⁊ pulcrȩ
subiunxit. Rami enĩ illiꝰ: longeui. Quia nimirũ germind
ututũ multifariaq̃ timere dm̃i tamꝗͣ opꝰ ⁊ celature colũ¬
narum debasib prodeunt: nũꝗͣ fructu suȩ mercedis
supͣiam expositũ ẽ.: uͥ eiꝰdẽ numeri tabulȩ. in uno la.¬
tere tabernacłi sunt fieri p̾ceptȩ : Similit̾ in latere
a quilonis per longũ erunt tentoria centũ cubitoꝵ.¬
turis suis argentea Eadẽ delatere. iquilonis repetunt᷑. que
iam delatere australi erant p̾missa: qr utriꝰq testamenti
p̃cones consono nos ore ad cȩlestia erigunt: tam isi cerimo.¬
nias sacramentoꝵꝰ habuerint: ꝓ tempor ratione differen.¬

Expanded text:
aptius, quam initium sapientiae, timorem Dei debemaptius, quam initium sapientiae, timorem Dei debemet filius Sirach ait: Radix sapientiae est, timere Deum . Ubi et pulchre subjunxit: Rami enim illius longaevi, quia nimirum germina virtutum multifaria, quae timore Dei tanquam opus et caelaturae columnarum de basibus prodeunt, nunquam fructu suae mercedis supra jam expositum est, ubi ejusdem numeri tabulae in uno latere tabernaculi sunt fieri praeceptae. Similiter in latere aquilonis per longum erant tentoria centum cubitoturis suis argentea. Eadem de latere aquilonis repetuntur, quae jam de latere australi erant praemissa: quia utriusque testamenti praecones, consono nos ore ad coelestia erigunt: tametsi caeremonias sacramentorum habuerunt, pro temporum ratione differen
Abbreviated transcription (Latin):
mini diligent̃ extendt̃: ne qͥd eis ineẽ dupplicitatis ualeat:
s simplici ac munda intentione coram dño uelut bissina tẽ¬
toria niteant: Quȩ uidelicet columnȩ ȩneȩ fuere s argñto
uestitȩ ut insequetitib manifestius dicit᷑: en ee quid̃ ꝓpter
to aut̃ uestitȩ: quiꝰ non aluid quã uerbũ dñi sonant: cuiꝰ
sepe claritas argento figari. non aliud uiuendo in actibus
quam obseruantiam diuinoꝵ monstrauit eloquioꝵ. Non
solum inargentatȩ erant. s ⁊ capita tota habebant argen¬
tea: qd̾ ppͥȩ doctoꝵ ẽ. totosse uerbis sacrȩ scripturȩ subi¬
cere: hisq animũ corpꝰq meditando. p̃dicando. oꝑando
mancipare. Sic̃ enĩ menbra nr̃a sine capite subsistere ac
uiuere nequeunt: sic eloqͥ diuina. illi sua uitã estiman.¬
tes. non uinꝗͣ hec obediendo portare. ⁊ semet humilian.¬
do exaltare desistunt: Qͥd aut̃ mnbasib colũnarũ eneis

Expanded text:
mini diligenter extendunt, ne quid his inesse duplicitatis valeat, mini diligenter extendunt, ne quid his inesse duplicitatis valeat, sed simplici ac munda intentione, coram Domino velut tentoria byssina niteant. Quae videlicet columnae aeneae fuere, sed argento vestitae, ut in sequentibus manifestius dicitur. Aeto autem vestitae, quia non aliud quam verbum Dei sonant, cujus saepe claritas argento figurari, non aliud vivendo in actibus, quam observantiam divinorum monstrat eloquiorum. Non solum inargentatae erant, sed et capita tota habebant argentea: quod proprie doctorum est, totos se verbis sacrae Scripturae subjicere, hisque animum corpusque meditando, praedicando, operando mancipare. Sicut enim membra nostra sine capite subsistere ac vivere nequeunt, sic eloquia divina illi suam vitam aestimantes, nunquam haec obediendo portare, et semet humiliando exaltare desistunt. Quid autem in basibus columnarum aeneis
Abbreviated transcription (Latin):
efficimꝰ : inspe suꝑnȩ hereditatis debemꝰ ꝑegrinã inp̾senti ec.¬
clesia ducere uitã Seuit isaac ingeraris qd̃ intͣp̃tat᷑ incolatꝰ.¬
iita ꝑegrinantes bona operam᷑: mox egressi decorpore. in.
çelesti uita recipim᷑. Inqua figa ⁊ semen eriangłici sermo¬
nis qd̵ in bonã terrã cecidit. exortum fecit fruc̾tũ centu:
quit. centuplũ accipit inp̾senti. ⁊ insecło futo uitã et̾nao:
idest gaudiũ fr̃nȩ societatis. nc̃ inspem uitȩ celestis : et tẽ
inse ipsam uitam regni cȩlestis: Centũ gͥ cubitos ht̾ latus
tabernacłi in longum: quia uniu̾si qͥ ad menbra ecclesiȩ
pertinent. necẽe.ẽ. proȩt̾na incelis uita laborẽ pͥatien:
aut̃ qͥb hec tentoria suspendunt᷑ in altum doc̾tores sunt
sc̃i qu suoꝵꝰ corda auditoꝵs aterrestrib contagis extca¬
addesideranda celestia sustollunt. ⁊ hec quasi uestĩmenta do.¬

Expanded text:
efficimur, in spe supernae haereditatis debemus peregrinam in praesenti Ecefficimur, in spe supernae haereditatis debemus peregrinam in praesenti Ecclesia ducere vitam. Sevit itaque Isaac in Geraris, quod interpretatur incolatn hac vita peregrinantes bona operamur, mox egressi de corpore in coelesti vita recipiemus. In qua figura et semen evangelici sermonis, quod in bonam terram cecidit, exortum fecit fructum centupluquit, centuplum accipit in praesenti, et in saeculo futuro vitam aeternam, id est, gaudium fraternae societatis nunc in spe vitae coelestis, et tunc in seipsum vitam regni coelestis. Centum ergo cubitos habet latus tabernaculi in longum; quia universi quique ad membra Ecclesiae pertinent, necesse est pro aeterna in coelis vita, laborem in autem quibus haec tentoria suspenduntur in altum, doctores sunt sancti qui suorum corda auditorum, a terrestribus contagiis extraad coelestia desideranda sustollunt, et haec quasi vestem Do
Abbreviated transcription (Latin):
nitas eiꝰ cdelectationes exsiccare : atq ad eam quã deside.¬
ramꝰ dignitatẽ uirtutis ascendere queamꝰ. Retorquet᷑
aut̃ bissus ne facile possit dissolui: cũ non solum carnis
luxuria restringit᷑. ueru̾etiam tota eiꝰ memoria ab inti¬
mo corde radicitꝰ euellit᷑. Centum cubitos unũ latꝰ
tenebit in longitudinẽ: ⁊ columnȩ .xx. cũ basib totidẽ
eneis quȩ capita cum celaturis babebunt ar gentea
nimirũ numeri frequens indiuinis luteris misteriũ reperit᷑:
Edificationẽ archȩ. noe centesimo anno compleuit : quia scam
ȩccłam quã inhac interim uita edificat cdñs. infuta ꝑficit.
Abrahȩ centenario filiꝰ ꝓmissionis nascit᷑ isaac : quia ninirum
benedictio hereditatis quȩ insemine eiꝰ om̃ib familiis terre
promittit᷑: infuta ⁊ celesti patͥa reddet᷑. Centũ annos ꝑegri.¬
nat᷑ ipse interra repromissionis: quia qͥ filii abrahȩ ꝑfidem

Expanded text:
nitas ejus delectationes exsiccare, atque ad eam, quam desidenitas ejus delectationes exsiccare, atque ad eam, quam desideramus, dignitatem virtutis accendere queamus. Retorquetur autem byssus, ne facile possit dissolvi, cum non solum luxuria carnis restringitur, verum etiam tota ejus memoria ab intimo corde radicitus evellitur. Centtenebit in longitudine et columnas viginti cum basibus totidem aeneis quae capita cum celaturis suis habebunt argentea jus nimirum numeri frequens in divinis litteris mysterium reperitur. Aedificationem arcae Noe centesimo anno complevit; quia sanctam Ecclesiam, quam in hac interim vita aedificat Dominus, in futura perficit. Abrahae centenario filius promissionis nascitur Isaac; quia nimirum benedictio haereditatis, quae in semine ejus omnibus familiis terrae promittitur, in futura et coelesti patria reddetur. Centum annos peregrinatur ipse in terra repromissionis; quia qui filii Abrahae per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
acies ⁊ atriũ tabernacul: in cuꝰ plaga australi erunt
tentoria debisso retorta. Sicut scã scoꝵ eã quȩ incelis
est sc̃ȩ eccle partẽ designant: et pͥus tab̾nacłm ꝑfecꝰtũ. fide.¬
lium uitã in hoc dũtaxat secło cõmorantiũ ⁊ ypice denun.¬
tiat: ita atrium tabernacłĩ qd exteriꝰ erat. prima incipien.¬
tium rudimenta demonstrat. Unde bene tentoria eiusdẽ
atrii debisso retorta erant facta: quia pͥma incipientib
cura impendenda. ẽ. ut illecebras carnis simul ⁊sꝑc refre.¬
nent. uixta illud apłici qd defiliis adoptionis loquens ad¬
piꝰ commemoratũ. ẽ. deterra uiridis nascit᷑: s eruta det¬
ra siccat᷑: contundit᷑ : coquit᷑ : torquet᷑: ac magno ⁊ lon.¬
go exercitio adcandidũ deuiridi producit᷑ colore. S. et
caro nr̃a ut aduͥtutẽ decorẽq castitatis ꝑueniat. artis
senecẽe ẽ. ieuinioꝵ. orationis. uigiliarũ. ⁊ totuis conti¬
nentiȩ laborib subigat : quib naturales ⁊ uelut inge.¬

Expanded text:
acies et atrium tabernaculi, in cujus plaga australi, erunt tentoria de bysso retorta . Sicut Sancta sanctorum eam quae in coelis est, sanctae Ecclesiae partem designant, et prius tabernaculum, perfectam fidelium vitam in hoc duntaxat saeculo commorantium typice denuntiat, ita atrium tabernaculi, quod dexterius erat, prima incipientium rudimenta demonstrat. Unde bene tentoria ejusdem atrii de bysso retorta erant facta: quia prima incipientibus curam impendenda est, ut illecebras carnis simul et spiritus refrenent, juxta illud Apostoli, quo de filiis adoptionis loquens, adpius commemoratum est, de terra viridis nascitur: sed eruta de terra, siccatur, contunditur, coquitur, torquetur, et magno et longo exercitio ad candidum de viridi producitur colorem; sic et caro nostra, ut ad virtutem decoremque castitatis perveniat, arctis se necesse est jejuniorum orationibus, vigiliarum et totius continentiae laboribus subigat, quibus naturales et velut inge
Abbreviated transcription (Latin):
tentoria ꝑ l cubitos: ⁊ columnȩ x basesq totidẽ. Latitudo
atrii quȩ adoccasum respicit solis. uͥ t̾minato labore diurno.
noctis soporis gr̾a succedit: merito tẽpꝰ significat illud. qͣndo
cessante post mortẽ uia actuali quies electoꝵ ⁊ merces et̾na
sequet᷑. Deniq illi qui inuinea summi patͥsfamilias oꝑabant᷑.
cũ sero ẽẽt fac̾tũ p̃mia sui ꝑcepere laboris: quia nimirũ sin.¬
guli quiq iustoꝵ cũ adhuiꝰ finẽ uite ꝑueniunt: tc̃ uere ingͦs.¬
sum uitȩ sortiunt᷑: Unde ⁊ in apocalipsi ioħs audiuit uocẽ¬

Expanded text:
nta cubitos, et columnae decem, basesque totidem, etc. Latitudo atrii quae ad occasum respicit solis, ubi terminato labore diurno noctis sopora gratia succedit, merito tempus significat illud, quando cessante post mortem visequitur. Denique illi qui in vinea summi patris familias operabantur, cum sero esset factum, praemia sui percepere laboris; quia nimirum singuli quique justorum cum ad hujus finem vitae perveniunt, tum verae ingressum vitae sortiunt
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝗͣ humana foris existimatio merito contẽpnat.
Seu certe duplex inpectore ferimꝰ rationale iudicii:
quando & ea quȩ de fide ueritatis ac uita inuisi¬
bili loquim᷑ aut cogitamꝰ. ratione fixa subsistunt:
& ea quoq quȩ inuisibilit᷑ agimꝰ aut agenda dis¬
ponimꝰ. equo iudicio iuste discretionis ꝓ̾bant᷑ ẽẽ
lib̾ata. Qđ aũt mensurã palmi habebat ꝑqͣdrum:
conatum infatigabilẽ ac ꝑpetuum pie intentiõĩs
ostendit. Qui eniꝰ palio aliqͥd metitur: sum̃o uti¬
q conamine dispansis digitis manũ extendit. ut
possit m̃surã quã quęrit plenę ⁊ absq scrupulo
dibietatis tenere. Unde merito sic̃ ꝑ manũ oꝑa¬
tio. ita ꝑ palmũ expͥmit᷑ ipsa infleribilis conten¬
tio bonȩ oꝑationis. dum suã oꝑationis qͥsq dexte¬
ram inuntu̾sa quȩ ualet. in signi uirtutum co¬
namme dilatare satagit. Et bene idẽ rationale.

Expanded text:
nunquam humana foris existimatio merito contemnet. nunquam humana foris existimatio merito contemnet. Seu certe duplex in pectore ferimus rationale judicii, quando et ea quae de fide veritatis, ac vita invisibili loquimur aut cogitamus, ratione fixa subsistunt; et ea quoque quae visibiliter agimus, aut agenda disponimus, aeque judicio justae discretionis probantur esse librata. Quod autem mensuram palmi habebat per quadrum, conatum indefatigabilem ac perpetuum piae intentionis ostendit. Qui enim palmo aliquid metitur, summo utique conamine dispansis digitis manum ostendit, ut possit mensuram quam quaerit plene, et absque scrupulo dubietatis tenere. Unde merito sicut per manum operatio, ita per palmum exprimitur ipsa inflexibilis contentio bonae operationis, dum suam quisque dexteram in universa quae valet insignia virtutum dilatare satagit. Et bene idem rationale
Abbreviated transcription (Latin):
multifario dic̃. Sic̃ aũt insuꝑhumerali. operum
ꝑfectio: ita in rationali iudicii. qͦ pectiis sacerdotiᷤ
tegebat᷑ simul & ornabat᷑. cordis ⁊ cogitationum
eiꝰ castitas expͥmitur. Abene post suꝑhumerale.
rationale iudicii sequit᷑ : ut cum ante homines
quis in nocens manibꝰ apparuerit: multo magi
in conspectu summi iudicis. corde ad siftere conten¬
dat : om̃i agens industria. ut qͥcqd foris erga
ꝓxmos agit̃ aut iudicat: totum ex regula in¬
t̃nȩ rationis ꝓbatum. ac suo conditori placitum
fulgeat. Item rationale iudeii. sae̾dos impectore
ferre p̃cipitur : quia deb& rectoi subtili semꝑ ex¬
amine bona malaq discernere. & quȩ. uł qͥbris.
quando. uł qualit̃ congruant. studiose cogitare.
Duplex aũt factum ẽ rationale: ut facilius lapidũ
pondus sustinei&. S hec duplicatio uestis in legał
pectore sac̾dotis. typicenos admon&: ut rationẽ
nr̃i examinis : & inuisibilis intꝰ arbit̃ ꝓb&. et

Expanded text:
multifario dicit. Sicut autem in superhumerali operum perfectio, ita in rationali judicii, quo pectus sacerdotis tegebatur, simul et ornabatur, cordis et cogitationem ejus castitas exprimitur. Et bene post superhumerale, rationale judicii sequitur; ut cum ante homines quis innocens manibus apparuerit, multo magis in conspectu summi judicis mundos corde assistere contendat, omni agens industria ut quidquid foris erga proximos agit, aut judicat, totum ex regula internae rationis probatum, ac suo Conditori placidum fulgeat. Item rationale judicii sacerdos in pectore ferre praecipitur, quia debet rector subtili semper examine bona malaque discernere, et quae vel quibus, quando vel qualiter congruant, studiose cogitare. Duplex autem factum est rationale, ut facilius lapidum pondus sustineret. Sed haec duplicatio vestis in legalis pectore sacerdotis typici nos admonet ut rationem nostri examinis et invisibilis intus arbiter probet, et