comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiris correcta ⁊ emendata natura.¬
Absit eñĩ ut illum bimembrem
quẽ nuꝑ natum moriente frẽs di¬
lectissimi qui eum uiderũt rettule¬
riuit: ⁊ sc̃s ihese. scriptinn reliquit
ut inuun homuĩe duplicem ac nou
potius duos quod futurum erat si
gemini nascerentur resurrecturos
estimenits. Ita ⁊ cetã que nimia de¬
formitate monstra dicuntur. ad hu¬
mane nature figuram resur rectio¬
ne reuocabuntur.¬

Expanded text:
potius correcta emendatapotius correcta emendataAbsit enim ut illum bimembrem, quem nuper natum in Oriente fratres fidelissimi qui eum viderunt retulerunt, et sanctus Hieron. scriptum reliquit, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum erat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita et caetera quae nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ. ita ait. Occurrit de aborti¬
uis fetib questio: qui iam nati
sunt iuteris matrum:. s ũ ita
ut iam possint renasci. Si enun
resurrecturos ẽẽ dixerimus: de
his qui iam formati sunt tole¬
rari pot̾ utrr̃iq qd̾ dicitur. Infor¬
mes uero quis uon proclunus
ꝑire arbitretur. sicut semĩa que
lose quidem inter doctos queri ac
disputari pot̾. qñ incipit hõ in
utero uruere. an sit quedam ui¬
ta occulta:. que ñdum motibus
uiuentis appareat Negari enĩ ui¬
xisse puerꝑla que ideo iembra¬
tim exsecantur. ut eiciantur:
ex uteris pregnan tũi: ne matreᷤ
etiam si mortria ibi relinqũt᷑
occidant impudentia nimia
uidetur. Ex quo aũt incipit hõ
uiuere: ex illo utiq iam mori
pot̾. sortuus uͭ ubicũq illi morᷤ¬
potuit euenire. quoiͦ ad resur¬
rectionem ũ ꝑtineat: roꝑire ueq̃o.
Noq enim monstra q̃ nascuntur
⁊ uiuunt. qmilibet cito moriant᷑
aut resurrectura negabiuitur: aut
ita resurrectura credenda sunt. si po

Expanded text:
ap. 85: Occurrit de abortivis foetibus quaestio, qui jam nati sunt in uteris matrum, sed non ita ut jam possint renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus, de his qui jam formati sunt tolerari potest utcumque quod dicitur. Informes vero quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae lose quidem inter doctores quaeri ac disputari potest, quando incipit homo in utero vivere, an sit quaedam vita occulta quae nondum motibus viventis appareat. Negari enim vixisse puerperia, quae ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi relinquantur, occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest; mortuus vero, ubicumque illi pomors evenire, quomodo ad resurrectioNeque enim monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut vitiata resurrectura credenda sunt; ac non
Abbreviated transcription (Latin):
paricer. Lam sicut erit differens
cdarificatio corꝑum: ita differeus e¬
uit głã aĩarum. Stella enim astel¬
la.i. eloctus ab electo differet incla¬
ritate mentis ⁊ corꝑis. Alii enĩ aliis
uicinius clariusq dei speciem con¬
templabunt᷑. ⁊ ip̃a coutemp landi
.i. diffẽntia claritatis. qr unum est
⁊ suminũ bonum beatitudo om̃iũ
boni ꝑfruentur. s alii aliis pleni¬
us. ꝑfruentur enĩ uidendo ꝑ spẽm:
ñ ꝑ speculum ⁊ in enigiate. Habe̾
erio uitam ẽ uidere uitami .i. cog

Expanded text:
mpariter. Nam sicut erit differens mpariter. Nam sicut erit differens clarificatio corporum, ita differens gloria erit animarum. Stella enim a stella, id est, electus ab electo, differt in claritate, mentis et corporis. Alii enim aliis vicinius clariusque Dei speciem contemplabuntur; et ipsa contemplandi est, differentia claritatis; quia unum est et summum bonum beatitudo et vitaelecti perfruentur, sed alii aliis plenius. Perfruentur autem videndo per speciem, non per speculum in aenigmate. Habere ergo vitam, est videre vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ facto uniu̾so impletoq ui¬
dicio: suos fines habebunt ciuitates
due. Una xp̃i: altera duaboli. una
tas illis facaltas ñ poterit ẽẽ pec¬
candi: uł ulla condicio moriendi.
Istis in eterna iuita feliciter uiuẽ¬
tib. illis infeliciter meterna mor¬
te sine moriendi potestate duran¬
tib. qm utriq sine fine. s in bea¬
titudine isti. alio alius p̃stabilius.
inmiseria uͦ illi alio alirs tolerabi¬
lius ꝑmanebunt. Eohis apparet
qd̾ sicut bom differenter glorificabũ¬
tur. Alii magis alii minꝰ. ita ⁊ mali
differenter minferno pumentur.
Sicut eiũ in domo patris .i. in reg¬
no celesti mansioues multe sunt .i.
p̃miorum differentie: ita ⁊ inge¬
heuna diu̾se sunt mansiones .i sup
pliciorum differentie. Omnes cñ
eteruam patientur penam: sicut
omnes electi enndem habebunt
denarium. qnẽ pat̾samilias dedit
mine denarii aliqͥd om̃ib electis ꝯ¬
mune in telligitirr. scł uita et̾na:
deus ip̃e quo omnes fruentur. s mi¬

Expanded text:
 facto universo impletoque judicio, suos fines habebunt civitates duae: una Christi, alia diaboli; una tas, illis facultas non poterit esse peccandi, vel ulla conditio moriendi. Istis in aeterna vita feliciter viventibus, illis infeliciter in aeterna morte sine moriendi potestate durantibus, quoniam utrique sine fine. Sed in beatitudine isti, alius alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differenter in inferno punientur. Sicut enim in domo Patris, id est, in regno coelorum mansiones multae sunt, id est, praemiorum differentiae; ita et in gehenna diversae sunt mansiones, id est, suppliciorum differentiae. Omnes tamen aeternam poenam patientur, sicut omnes electi eumdem habebunt denarium, quem paterfamilias dedit mine denarii aliquid omnibus electis commune intelligitur, scilicet, vita aeterna, Deus ipse quo omnes fruentur, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
secundo t̾cio dicendum est. Dñe
labia mea aꝑies. et os meum a nũ¬
tiabit laudem tuam. Cui subiũ¬
gendus est t̾cius psalmus ⁊ gloria.
Dost hunc psalmus nonagesimꝰ
cũ antipħa: aut certe decantandꝰ.
Inde subsequatur ambrosianus:
Quib dictis dicto u̾su bñdicat abbaᷤ.
& sedentib oĩb in scannis legant᷑
uicissĩ a frib ĩ codice sr̃ analogiũ
tres lectiones. Int̾ quas tria respon¬
soria cantentur. Ouo responsoria
sine gloria dicantur: post t̾ciam
uͦ lictionem qui cantat dicat glo¬
riam. Quam dum incipit cantor
dit̾ẽ: mox ões de sedilib siuis surgãt.
ad honorem et reuerentiam scẽ trini¬
tans. Codices autem legantui in
uigiliis diuine auctoritatis. tam
uet̾is testam̃ti qͣm noui: s ⁊ ex¬
positiones eoꝵ que a nominatis¬
simis doctorum orthodoxis catholi¬
cis patrib fc̃ẽ sunt. Post has uͦ
tres lectiones tũ responsoris suiͦ
sequantur reliqui sex psalmi cũ
alleluya canendi. Post hos lectõ

Expanded text:
secundo, tertio dicendum: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Cui subjungendus est tertius psalmus, et Gloria. Post hunc psalmus nonagesimus cum antiphona aut certe decantandus. Inde sequatur Ambrosianum. quibus dictis, dicto versu, benedicat abbas, et sedentibus cunctis in scamnis legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres lectiones, inter quas et tria responsoria cantentur. Duo responsoria sine Gloria dicantur. Post tertiam vero lectionem, qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox omnes de sedilibus suis surgant ob honorem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem legantur in vigiliis Dominicae auctoritatis tam Veteris Testamenti quam Novi. Sed et expositiones earum, quae a nominatis et orthodoxis catholicis Patribus factae sunt. Post has vero sex lectiones cum responsoriis suis sequantur reliqui sex psalmi cum alleluia canendi. Post hos lectio
Abbreviated transcription (Latin):
eñ ut ait ambꝵꝵ cum pͥmat⁊ nõ
satram̃tum ũ ẽẽ iterandũ. nec in¬
uiria ei facienda rationẽ dicti re¬
feras ad scĩficationẽ rei qua sacra¬
mentũ expletur. de om̃ĩ sac̃m̃to ge¬
neralit̾ id uerum ẽ. Si uͦ ad suscep¬
tionem sacram̃ti de quib dã uerũ
ẽ: qd̾ ñ iterantur crebra susceptione:
de aliis uͦ quib dam ñ. qr frequent᷑
sumunt᷑. ut hoc unctionis sacraiũ¬
tum qd̾ in omi pene ecclia sepe
repetitrir.

Expanded text:
 cum prima, et non sacramentum non esse iterandum, nec injuria ei esse facienda, rationem dicti referas ad sanctificationem rei qua sacramentum expletur, de omni sacramento generaliter id verum est; si vero ad susceptionem sacramenti, de quibusdam verum est quod non iterantur crebra susceptione, de aliis vero quibusdam non; quia frequenter sumuntur, ut hoc unctionis sacramentum, quod in omni pene Ecclesia saepe repetitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tum cum iniuria. S dicet quuis.
Sic ⁊ bap̃s ñ tteratur. ⁊ si aliquis
frequenter baptizetur. dum eadẽ
aqua ũ iterum bũdicatur. S aliud
est in quiunt illi de bñdictione aq̃
qua fit bap̃s: aliud de bñdictione
panis ⁊ olei. Not̃ enĩ bap̃s celebrari

Expanded text:
ntum cum injuria. Sed, dicet quis: ntum cum injuria. Sed, dicet quis: Sic et Baptismus non iteratur, etsi aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione panis et olei, potest etiam Baptismus celebrari
Abbreviated transcription (Latin):
firmatio ⁊ ordinatio. Sacram̃tũ
uͦ altaris ꝙ ponitentie ⁊ coniugii.
sepe uidetur iterari: quia sepe sa¬
cram̃tum corꝑis ꝑcipitur. frequent̾
penitentia agitur. coniugiũ sepe cõ¬
trahit᷑. Quare gͦ unctio suniliter ñ
pot̾ iterari: Si morb ñ reu̾titur. me¬
dicina ũ iteratur. Si uͦ morb ñ po¬
t̾ cohibeys: quare debet medicnia ꝓ
hiberi: Sicut oratio iterari pot᷑. ita
⁊ unctio iterari posse uidetur. Utraꝙ
enĩ illic cõmemorat. iacob ⁊ utr̃uq
alti cooꝑatur: ad confeñdam alleui¬
ationem corꝑis ⁊ anime. Cur gͦ ne¬
getur unctionẽ suꝑ infirmum
posse iterari ad impetrandam sepiꝰ
dam aut̃ de omi sacram̃to intelli¬
gi uolunt. qd̾ ũ sit itandum .s. se
cundũ totum illud qd̾ ꝑtinet ad
sacram̃tu: dicentes quedã sac̾m̃¬
ta sepius posse suscipi quedã uͦ nõ:
nec tũ q̃ sepuis suminitur totałr
iterautur ut sacram̃tũ altaris et
stia uł idem oleum ñ iterat᷑ sacram̃¬

Expanded text:
Sacramentum vero altaris, et Poenitentiae, et Conjugii saepe iterari videtur; quia saepe sacramentum corporis percipitur, frequenter poenitentia agitur, conjugium saepe contrahitur. Quare ergo unctio similiter non potest iterari? Si morbus non revertitur, medicina non iteretur. Si vero morbus non potest cohiberi, quare medicina debet prohiberi? Sicut oratio iterari potest, ita et unctio iterari posse videtur: utraque enim illic commemorat Jacobus, et utrumque alteri cooperatur ad conferendam allievationem corporis et animae. Cur ergo negatur unctionem super infirmum posse iterari ad impetrandam saepiudam autem de omni sacramento intelligi volunt quod non sit iterandum, scilicet secundum totum illud quod pertinet ad sacramentum, dicentes quaedam sacramenta saepius posse suscipi, quaedam vero non. Nec tamen quae saepius sumuntur, totaliter iterantur, ut sacramentum altaris et stia, vel idem oleum, non iteratur sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
facite: que autem facunt facere nolite.
Non uelle dici sanctũ antequã sit:
s prius ẽẽ quod uĩus dicatur. Precep¬
ta d̾i coridie factis adimplere. Casti¬
tatem a mare: nullum odire. Telñ
ñ amare. Elationem fugere. se¬
nioreᷤ uenerari. iuniores bilig̾e ĩ xp̃i
amore: ꝓro inimicis orare. Cũm
discordantib añ solis occasũ in pa-¬
cẽ redire : ⁊ de dei miscdia nunquã
desperare. Ecce hec sunt instrum̃ta
artis spiriualis. Que. tũ fuerint
a nobis die noctuq incessabilirer ad¬
impleta: & in die udicii retonsig¬
nara: illa merces nobis a domino re
compensabitur. quam ip̃e promi¬
sit. quod oculus non uidit. nec au¬
ris audiuit nec in cor hominis as¬
cendit: que preparauit deus his qͥ
diligunt eum. Officina uͦ ubi hec
om̃ia diligent̾ oꝑeinur claustra st̾
monast̾ii: ⁊ stabilitas in ogregatõe.

Expanded text:
facite: quae autem faciunt, facere nolite . facite: quae autem faciunt, facere nolite . Non velle dici sanctum, antequam sit: sed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei factis quo tidie adimplere. Castitatem amare. Nullum odire. Zelum ontentionem non amare. Elationem fugere. Seniores venerari. Juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire. Et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Dcompensabitur, quam ipse promisit, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit his qui diligunt eum . Officina vero ubi haec omnia diligenter operemur, claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione.
Abbreviated transcription (Latin):
malo non reddere : ñ detractorem.
Spem suam d̾o comittere. Bonũ ali¬
quid in se cum uiderit. d̃o applicet ñ
sibi: malum uͦ semꝑ a se factum sci¬
at. et sibi reputet. Diem udicii trox̾.
gehennam expauescere. Tuam ei̾ã
omini concupiscentia spirmiali desi¬
derare mortem cotidie ante oculos
suspectam habere. Actus uite sue ofñi
hora custodire: in omni loco d̾m se res¬
picere pro certo scire. Coguationes ma¬
laᷤᷤ cordi suo aduenientes mox ad xp̃m
allidere et seniori spirituali parefate̾.
Os suum a malo uł prauo eloquio cu¬
stodire. multum loqui ñ amare: u̾ba
uana ant risui apta ñ loqui. Risum
multum aut extussum ñ amare lectõ¬
nes sanctas libenter audire: orationz
frequenter intumbere. Mala sua pre¬
terita cum lacrimis et gemiti cotdie
in oratione d̾o confiteri. de ipsis ma¬
lis decet̾o emendare. Desideria carnis
Dreceptis abbatis in oĩb obedire. e¬
tiã si ip̃e alit̾ quod absit agat: memo¬
res illins dominici p̃cepti. Que dicũt

Expanded text:
m, non murmurosum, non detractorem. Spem suam Deo committere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi: malum vero semper a se factum sciat, et sibi reputet. Diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare, mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare, verba vana aut risui apta multum aut excussum non amare. Lectiones sanctas libenter audire. Orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri: de ipsis malis de caetero emendare. Desideria carnis Praeceptis abbatis in omnibus obedire, etiamsi ipse aliter, quod absit, agat memores illius Dominici praecepti: Quae dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
N primis dominum d̾m diuigere ex
toto corde tora anima. tota uirtute:
deinde proximum tanquam seipsũ.
Deinde non occidere. ñ adulterari. nõ
facere furtum: ñ concupiscere. ñ falsũ
testimoniũ dicere: honorare omnes
homines. Et quod sibi quis fieri nõ
uult: alii ne faciat. Abnegare semet¬
ipsum sibi: ut sequatur xp̃m. Corpꝰ
castigare: delicias non amplecti. Teui¬
nium amare: pauperes recreare. Mor-
nire. Dolentem consolari: a seculi ac-¬
tib se facere alienũ. Nichil amori xp̃i
preponere. Liam ñ ꝑficere: iracundie
tempus ñ reseruare. Dolum in corde
ñ tenere pacem falsam ñ dare. Kari¬
tatem ñ derelinquere. iniuriam non¬
facere. s et factam pacient̾ sufferre.
Inimicos dilig̾o maledicentes se nõ
remaledicere: s magis benedic̾e. Per-¬
secutionem pro uisticia sustinere:
Non ẽẽ suꝑbum. ñ uinolentum. non
multum edacẽ. non somnolentum.
ñ pigrum. ñ murmuriosum. Non

Expanded text:
n primis Dominum Deum tuum diligere ex toto corde, tota anima, tota virtute, deinde proximum tanquam teipsum. Deinde non occidere, non adulterare, non facere furtum, non concupiscere, non falsum testimonium dicere, honorare omnes homines, et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudumnire, dolentem consolari. A saeculi actibus se facere alienum. Nihil amori Christi praeponere, iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere. Nfacere, sed et factam patienter sufferre: inimicos diligere; maledicentes non remaledicere, sed magis benedicere. Persecutionem propter justitiam sustinere. Non esse superbum. Non vinolentum. Non multum edacem. Non somnolentum. Non pigrum. Non murmuriosum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
quia filii mediante matre ad cog
terat. Hoc idem innoceutius
uuptias sed̾as. ⁊ ex eis sobolem
genuĩt: nullatenus potest ad ꝯ¬
sortium cognationis pͥoris uiri
coniugere. Hoc aũt obseruan¬
dum est usq ad septimũ ge¬
ueris gradum. s maxime usq
adt̾cium uł quartum: sicut su¬
pra posituim est
Si cõuigiũ sit int̾
cos qui nota consanguinitate diuidũ
t est sciendũ

Expanded text:
 viri, quia filii mediante matre, ad cogterat. Hoc idem etiam Innocentiusnuptias transierit, et ex eis sobolem genuerit, nullatenus potest ad consortium cognationis prioris viri pertingere. Hoc autem observandum est usque ad septimum generis gradum; sed maxime usque ad tertium et quartum, sicut supra positum est. 3. Si conjugium sit inter eos qui nota consanguinitate dividuntur. Et est sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
in somuis que uidet ut ambłare
se uł sedere uł huic atq illuc gres¬
su uł etiam uolatu ferri qd̾ sine
quadam similiudine corꝑis ñ fit.
Oinde si hauc sumilitudiuẽ etiam
apud inferos gerit. ũ corpalem¬
s corꝑi similem: ita etiam in locis
uidetur eẽ ñ corꝑalib s corꝑalium
sunilib. siue in requie suie in do¬
lorib. In cassiani etiam uolumi¬
uib legitur qd̾ ñ sint ociosi. neq
nicħ ñ sentiant: cũ diues ille ĩ in¬
ferno se flaiina cruciari clamat.
Uñ ꝓbatur aĩas defunctorum ñ
solum siis sensib ñ pͥuari. s uec
istis affectib scĩł spe tristicia gau¬
dio. ac metu carere: ⁊ ex his que
sibi in illo generali examine re¬
seruantur qͥddau eas iam inci¬
ꝑe prestare
ilud etiam inuestigari. cxxiii.¬
oportet: si ab ortiui. fetus ⁊ mon¬
stra resurgent.⁊ qualia. Dequo

Expanded text:
in somnis videt vel ambulare se, vel sedere, vel huc atque illuc gressu vel etiam volatu ferri; hoc sine quadam similitudine corporis non fit. Proinde si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit, non corporalemcorpori similem, ita etiam in locis videtur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sive in requie, sive in doloribus. In Cassiani etiam voluminibus legitur quod non sint otiosae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno se flamma cruciari clamet. Unde probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, sed nec istis affectibus, scilicet, spe, tristitia, gaudio ac metu carere; et ex his quae sibi in illo generali examine reservantur, eas quaedam jam incipere praegustarelud etiam investigari oportet si abortivi foetus et monstra resurgent, et qualia. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
bii. qr .c. ĩ hac flãma. Dũgͦ pc̃corẽ
diuitem dampnatum in igne u̾
tas ꝑ hibet. quis sapieus repborũ
animas teneri ignib nege̾t: p̃ci¬
pue cum humanam auimam
corꝑis similitudinem hr̃e docet
aug̃. ita inquiens. Pfiteri aĩn¬

Expanded text:
ucior in hac flamma. Dum ergo peccatorem divitem damnatum in ignibus Veritas perhibet, quis sapiens reproborum animas teneri ignibus neget? Praecipue, cum humanam animam corporis similitudinem habere doceat August., ita inquiens, super
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cum aũt constet aĩas igne materi¬
Iali incorꝑib cruciandas: queri solet
defunctorum repborran materiali
ita scripsit. Siuiuentis hominis
reo igne teneatur: Teueri autem
ꝑignen spm̃ dicimius ut in torm̃¬
to iguis sit: uiuendo atq sentiendo.

Expanded text:
Cum autem constet animas igne materiali in corporibus cruciandas, quaeri solet defunctorum reproborum materiali iari. Si viventis hominis reo igne teneatur? Teneri autem per ignem spiritum dicimus, ut in tormento ignis sit videndo atque sentiendo.
Abbreviated transcription (Latin):
uinculis in solubiliter alligari: Gẽ
henna illa que stagnum ignis ⁊ sul¬
demonum. Unus enĩ utrisq ignis
erit: ut iu̾tas ait. De quo igne si
queritar qualis uł ubi sit. aug̾re¬

Expanded text:
orum vinculis insolhenna illa quae stagnum ignis et suldaemonum. Unus enim utrisque ignis erit, ut Veritas ait. De quo igne si quaeritur qualis vel ubi sit, Aug
Abbreviated transcription (Latin):
ne sepius iterandam ẽẽ orõem: Et ut
in sacramentis idem demonstremꝰ quis
dicat hoĩem aqua asꝑsionis semel lu¬
stratum amplius asꝑgi non posse. et
qd̾ maius est satramento corporis ⁊
sanguinis xp̃i semel ꝑcepto. ampliꝰ
illud suscipere ñ debere: Sed si forte ad
het respondendũ existimes. qr corpus
semel consecratum denuo in eodem satͣ¬
mento ñ benedicitur. neq aque asper¬
sionis benedictio sepuis in eadem aqua
retteratur. uide qr similit̾ idem oleum
post unam consecrationẽ. alia rursũ
benedictione aut consecratione ñ sc̃i¬
ficatur. ⁊ tamen sicut ille qui corporis
xp̃i sacramentũ iam ꝑcepit nequaꝙͣ
idcirco a percipiendo iterum eo ꝓhibe¬
tur. sic ei qui unctionis sacramentũ
accepir. si nccẽ fuerit. ⁊ causa siue de¬
uotio expostuler. ut illud iterũ ꝑcipi¬
at. rationabilit̾ ñ contradicitur.

Expanded text:
ne, saepius iterandam esse orationem? Et ut ne, saepius iterandam esse orationem? Et ut in sacramentis idem demonstremus, quis dicat hominem aqua aspersionis semel lustratum amplius aspergi non posse; et quod majus est sacramento corporis et sanguinis Christi semel percepto amplius illud suscipere non debere? Sed si forte ad haec respondendum existimes, quia corpus semel consecratam denuo in eodem sacramento non benedicitur, neque aspersionis benedictio saepius in eadem aqua reiteratur, vide quod similiter idem oleum post unam consecrationem alia rursum benedictione aut consecratione non sanctificatur: et tamen sicut ille qui corporis Christi sacramentum jam percepit, nequaquam idcirco a percipiendo iterum eo prohibetur, sic ei qui unctionis sacramentum accepit, si necesse fuerit et causa sive devotio expostulet, ut illud iterum percipiat rationabiliter non contradicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
q alter cooꝑatur. ⁊ unum ht̃ effectũ
utrũq. Qd̃ in sacramento ñ diuiditur.
in uitute sacramenti ñ seꝑatur. Tam̃
qr unctio membroꝵ dolorem sanat. et
contra corporis infirmitatẽ magis ꝓdes¬
se uidetur. i deo fortassis dixit. or̃o sal¬
uabit infirmũ. ut in utroq ittrũq intel¬
ligas. ⁊ ñ putes unctionem magis ad
sanitatem corporis ꝑtinere. quam ad
ratur. postea corpus sanatur. Epter
corruptionẽ anime infirmatum ẽ cor¬
pus. Ideo ad sanitatem corporis obti¬
nendam pͥus curanda ẽ anima. ⁊ si for¬
te corpus ad pͥstinam sospitatem non
conualescit. nicħ pericłi ẽ. tantum aĩa
suam sanitatem receperit. Quare gͦ
neget᷑ qd̾ unctõis sacͣmentũ suꝑ infirmũ
it̾ari possit ad reꝑandã sepiꝰ sanitatẽ ⁊
ad ĩpetrandã sepiꝰ pcc̃oꝵ remissionẽ. cũ
negari ñ possit pro eadem corporis sa¬
nitate. ⁊ similit̾ pro peccatoꝵ remissio¬

Expanded text:
que alteri cooperatur, et unum effectum habet que alteri cooperatur, et unum effectum habet utrumque. Quod in sacramento non dividitur, in virtute sacramenti non separatur; tamen quia unctio membrorum dolorem sanat, et contra corporis infirmitatem magis prodesse videtur: ideo fortassis dixit oratio salvabit infirmum, ut in utroque utrumque intelligas, et non putes unctionem magis ad sanitatem corporis pertinere, quam ad ratur, postea corpus sanatur. Propter correctionem animae infirmatum est corpus. Ideo ad sanitatem corporis obtinendam, prius curanda est anima. Et si forte corpus ad pristinam sospitatem non convalescit, nihil periculi est, si tantum anima suam sanitatem receperit. Quare ergo negetur quod unctionis sacramentum super infirmum iterari possit; ad reparandam saepius sanitatem et ad impetrandam saepius peccatorum remissionem, cum negari non possit pro eadem corporis sanitate, et similiter pro peccatorum remissio
Abbreviated transcription (Latin):
tia sanat. Ita oleũ ad utrumq curandũ
ꝓdest. Si morb ñ reu̾titur. medicina ñ
iteretur. Si aũ moib ñ potest cohibe¬
ii. quare debet meditina ꝓhiberie Uͦi un¬
ctio iterari ñ potest. nec oratio tterari po¬
test. Utraꝙ enim illic cõmemorata sut̃.
Orent inquit ꝓ eo ungentes eum oleo
sacro. ⁊ si in pectatis ẽ dimittent᷑ ei. ⁊ ora¬
tio saluabit infirmũ. S fortassis dices.
qr unctio ñ ꝑtinet nisi ad peccatoꝵ remiᷤ¬
sionem. ⁊ oratio ñ ꝑtinet nisi ad corꝑis
alleuiationẽ. qr dictum ẽ oratio salua¬
bit infirmũ. Uerte quolibet. Si dicis q
unctio confert peccatoꝵ remissionẽ. ⁊ o¬
ratio infirmitatis alleuiationẽ. ego uerũ
eẽ confiteor. sit tñ ut conu̾sam ñ neges.
qr unctio confert corporis alleuiatio¬
nem. ⁊ oratio pectatoꝵ remissionem.
Utrũq uadit ad utrũq. uttumq oꝑa¬
tur. ⁊ utrũq utrimq oꝑatur. ⁊ utrum¬

Expanded text:
tia sanat. Ita oleum ad utrumque curandum tia sanat. Ita oleum ad utrumque curandum prodest; si morbus non revertitur medicina non iteretur. Si autem morbus non potest cohiberi, quare deberet medicina prohiberi? Si unctio iterari non potest, nec oratio iterari potest. Utraque enim illic commemorata sunt. Orent, inquit, pro eo, ungentes eum oleo sacro; et si in peccatis est, dimittentur ei; et oratio salvabit infirmum . Sed fortassis dices quod unctio non pertinet nisi ad peccatorum remissionem; et oratio non pertinet nisi ad corporis allevationem, quia dictum est: oratio salvabit infirmum. Verte quolibet. Sed dicis, quod unctio confert peccatorum remissionem; et oratio infirmitatis allevationem. Ego verum esse confiteor, sic tamen ut conversam non neges; quia unctio confert corporis allevationem, et oratio peccatorum remissionem. Utrumque vadit ad utrumque. Utrumque operatur ut utrumque utrinque operatur et utrum
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt quidam si unctio infirmoꝵ
iterari possit. cum baptismus et
cenfirmatio ⁊ alia quedam sacram̃ta
semel suscepta denuo ñ iterent᷑. S mͥ in¬
terim ratio nulla occurrit. quare conue¬
nient̾ iterari ñ possit hoc sacram̃tum.
Qui enĩ baptizatur. ideo baptizatut
ut xp̃ianus sit. Qui aũ semel xp̃ianꝰ
factus ẽ. ampliuis xp̃ianus ñ eẽ ñ po¬
test. etiam si malus fiat. qr ̃ xp̃ĩanus
sinit. etiam si bonus ẽẽ desinit. spt̾ea
qui semel baptizatus ẽ denno nõ bap¬
tiratur. etiam si de malo ad bonũ con¬
u̾tatur. Qui aũ oleo ungitur. id̾o ungi¬
tur ut ei pecc̃a dimitrantur. ⁊ infurmi¬
tas alleuietur. S qui iustificat᷑ potest
iterũ peccare. ⁊ qui sanatur potest tt̃m
egrotare. Qui aũ xp̃ianus efsicit᷑. qr
qd̃ ht̃ sacramentũ nõis ꝑdere nõ potest.
reciꝑe ñ potest. Non sic ẽ sacramentũ
unctionis. Specialis ẽ quedam medui¬
na corporis ⁊ anime. languores mitigãs
⁊ sanans. Nam oleum membra dolen¬

Expanded text:
erunt quidam an unctio infirmorum iterari possit, cum baptismus, confirmatio et alia quaedam sacramenta, semel suscepta, denuo non iterentur. Sed mihi interim ratio nulla occurrit quare convenienter iterari non possit hoc sacramentum. Qui enim baptizatus est, ideo baptizatus est, ut christianus sit. Qui autem semel christianus factus est amplius christianus hic esse non potest, etiam si malus fiat; quia et christianus e desinit, etiam si bonus esse desinit. Praeterea qui semel baptizatus est denuo non baptizatur, etiam si de malo ad bonum convertatur. Qui autem oleo ungitur ideo ungitur ut ei peccata dimittantur, et infirmitas allevetur. Sed qui justificatur potest iterum peccare, et qui sanatur potest iterum aegrotare. Qui autem christianus efficitur, quia quod habet sacramentum nominis perdere non potest, recipere non potest. Non sic est sacramentum unctionis: spiritalis est quaedam medicina corporis et animae, languores mitigans et sanans. Nam oleum membra dolen
Abbreviated transcription (Latin):
uxori debitum reddit racare ñ potest
orationi nec carnes agni edere. Itẽ
si panes ꝓpositionis ab his qui uxores
suas tetigerant comedi ũ poterant:
qͣnto magis pauis qui de celo descen¬
dit ñ potest ab hiis qui coniugalib
paulo ante hesere complexib uiolari
atq contingi: Non qd̾ iuptias con¬
dempnemus: s qd̾ eo temꝑe quo car¬
nes agni manducaturi sunius ua¬
care a carnalib oꝑib debeamus.
Hoc capłm ꝓprie ad ininustros eccłie
ꝑtinere uidetur: quib ñ licebat offi¬
cia sacra celebrare. atq urysteria tem¬
ꝑe conuigalis amplexus: quo eriã sp̃c
ñ tñ temꝑe illo quo coniugales actꝰ
geriuitur p̃sentia sp̃s scĩ dabitur
etiam si ꝓpħa ẽẽ uideatur: qui offici¬
a generationis exequitur.

Expanded text:
uxori debitum reddit, vacare non potest orationi, nec carnes Agni edere. Item, si panes propositionis ab his qui uxores suas tetigerant, comedi non poterant; quanto magis panis qui de coelo descendit, non potest ab his qui conjugalibus paulo ante haesere complexibus, violari atque contingi! non quod nuptias condemnemus, sed quod eo tempore quo carnes Agni manducaturi sumus, vacare a carnalibus operibus debeamus. Hoc capitulum maxime ad ministros Ecclesiae pertinere videtur, quibus non licebat sacra officia celebrare atque mysteria tempore conjugalis amplexus, quo etiam praesnec tamen tempore illo quo conjugales actus geruntur, praesentia Spiritus sancti dabitur, etiamsi propheta esse videatur, qui officio generationis obsequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
logitimi imus uł ambo ex indri¬
stria hoc fec̾i̾nt ut filium suum
defonte susciꝑent: si muupti ma¬
nere uoluerint bonumi est. Sin
aũt grauis penitentia in sidiato¬
ri miungatur:. ⁊ simul mane¬
ant ⁊ si preuaricator superuixit

Expanded text:
legitimi, vel unus, vel ambo ex indulegitimi, vel unus, vel ambo ex industria hoc fecerint, ut filium suum de fonte susceperint, si innupti manere voluerint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant; et si
Abbreviated transcription (Latin):
ni cathecizatione tenemus. Filii
etiam ⁊ filie spũales eoꝵ sũt qͥt̾ne
uersionis uocabulo eos sacro bap¬
tismate tiugiuit. Dicitur eriam
⁊ spũalis filia sacerdotis: que ei cõ¬
ut ⁊ ip̃i auos uł uobis suscipientib
uł sub trine mersionis uocabulo
mergentib uuda baptisiui rege¬
nerauit. Saluester aũt ãmonet
ut ad suani peuitentiaiem. uultꝰ
sacerdos accedat: qr scriptuni est
ouines quos inpenitentia accipimꝰ
ita nr̃i filii sunt: ut suscepti in
est cõmixtio. Quod aũt cõpater ⁊
cõmater sibi iungi nequeant. nec
habetur. De eo qd̾ interrogasti si
aliquis filiolam suam. duxerit in
uxorem: ⁊ de eo qui concubuit cũ
matre spũali ⁊ de eo qui filiũ suũ
baptizauĩt ⁊ uxor cuiꝰ enm de fon¬
te suscepit: hac causa ut discidiũ
fieret conuigii. si post in tali copła
possunt ꝑmanere: sie respondendũ
est. Si filiolam aut comuratrem su¬
raudos cẽ uidicamus. ⁊ graui peni¬
tentia plectendos. Si uͦ coniuges

Expanded text:
 Confirmatione tenemus. Filii etiam et filiae spirituales eorum sunt, qui trinae mersionis vocabulo eos sacro Baptismate tingunt. Dicitur etiam spiritualis filia sacerdotis, quae ei pecut et ipsi quos vel nobis suscipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo mergentibus, unda Baptismi regeneravit. Sylvester etiam admonet ut ad suam filiam poenitentialem nullus sacerdos accedat, quia scriptum est: Omnes quos in poenitentia accipimus, ita nostri filii sunt, ut in Baptismo sa est commixtio. Quod autem compater et inter se jungi nequeant, nec etur: De eo quod interrogasti, si aliquis filiolam suam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et uxor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est: Si filiolam aut commatrem surandos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si vero conjuges
Abbreviated transcription (Latin):
pulare uuptialiter: ⁊ si p̃sũptũ
fiuĩt seꝑandi sunt. Qui aũt legi.¬
time iuucti sunt ñ ideo seꝑaudi
cholaus confirmat dicens. Nosse
filiũ ex alia femina genitũ desacͦ
fonte leuauerit ptmodũ possit cũ
eodem uiro copulari: quos ideo
coniungi posse deccerumus. quia
consensu nullus religionis ob¬
tentu debet ꝯũx duuttere con¬

Expanded text:
tialiter; et si praesumptum fuerit, separandi sunt. Qui autem legitime conjuncti sunt, non ideo separandi icolaus confirmat dicens, 30, q.filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse decernimus, quia consensu, nullius religionis obtentu debet conjux dimittere con
Abbreviated transcription (Latin):
gradus consanguinitatis coniũe¬
tos seꝑat. Siaũt ignoranter cõ¬
iuncti fueruit inconspectu ec¬
clesie ⁊ post modum probata con¬
sanguinitate eiusdem uidicio
seꝑati: queritur utrum copła il¬
la coniugium fuit. Quib dam
uidetur ñ fusse conugium. qr
non fuerunt legitime ꝑsone. s
conuenerunt. Sñ ⁊ filii eorũ
legitimi habentur. Alii dicunt
iugia. ubi de ꝑsonis agunt. qͣꝵ
testimonio con sanguieoꝵ sit
dirimenda coninuctio. Unde
urbanus. Si duo uiri uł tres ꝯ¬
sanguintatem iure iurando fir¬
mauerint uł ip̃i forte confessi
fuerint: coniugia dissoluantur.
ꝑ fidem xp̃i obtestetur. quatinus
palam fateautur si se cognoscunt
consanguineos. si se iudicio ip̃oꝵ
segregauerint: alia matrimora
non phibeautur contrahere. Idem.¬

Expanded text:
consanguinitatis conjunctos separat. Si autem ignoranter conjuncti fuerint in conspectu Ecclesiae, et postmodum probata consanguinitate ejusdem judicio separati, quaeritur utrum copula illa conjugium fuerit. Quibusdam videtur non fuisse conjugium, quia non erant legitimae personae; sed convenerunt. Unde et filii eorum legitimi habentur. Alii vero dijugia, ubi de personis agitur, quarum testimonio consanguineorum sit dirimenda conjunctio. Unde ulia: Si duo viri vel tres consanguinitatem iureiurando firmaverint, vel si ipsi forte confessi fuerint, coniugia dissolvantur per fidem Christi obtestentur, quatenus palam fateantur, si se recognoscunt consanguineos. Si se judicio episcoporum segregaverint, alta matrimonia non prohibeantur contrahere. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
qui iungruitur sod̾m lineam ge¬
neris. affinitas uiter eos qui geu̾e̾
quidem non sunt uincti. s medi¬
aute gen̾e st̃ sociati. uerbi gra.
uxor filii frĩs mei q̃ ñ est de genere
meo: ꝑ ip̃m qui est de genere meo
in affnus facta est ⁊ ego illi. Spũa¬
lis ꝓxumitas ẽ niter compatrem¬
⁊ inter cõmatrem: ⁊ uiter eos qͦꝵ
imus alterum de sacro fonte le¬
uauit. uł in cathecisatione aut
confir matione tenuit. Est etram
niter filios eiusdem homiuis: car¬

Expanded text:
qui junguntur secundum lineam gequi junguntur secundum lineam generis; affinitas, inter eos qui genere quidem non sunt conjuncti, sed mediante genere sunt sociati, verbi gratia, uxor filii fratris mei quae non est de genere meo, per ipsum qui est de genere meo, mihi affinis facta est, et ego illi. Spiritualis proximitas est inter compatrem et commatrem; et inter eos quorum unus alterum de sacro fonte levavit, vel in catechizatione aut Confirmatione tenuit. Est etiam inter filios ejusdem hominis car
Abbreviated transcription (Latin):
ad mittitur: cum puella uiolenter
a domo parris educitur. ut corrup¬
ta iuxorem habeatur: siue puelle
siue parẽtib uis illata constiterit.
Hic morte uultatur. s si ad eccle¬
siaui cum rapta confugiat pͥuile¬
gio eccłie mortis npunitatem me¬
retur. Attendendum est aũt ⁊ illd̾
alexandri. qd̾ ait. Qd̃ frater soror¬
ue uxoris tue cognati dicuntur:
equiuocatiouis uirc fit ⁊ necessita¬
te uulgaris appellationis potus
quam ulla causa cognationis.
Uxor enni frĩs: fratrissa potius
auam cognata uocatur. Mariti
uxores ianitrices uocantur. qrasi
eandem lauuani intrantes. Uin
soror glos appellatur: sororis aũt¬
ris frat᷑. De parentaluim graduĩ
famosa questione: aliquid licet mi¬
nuis sufficienter diximus.
aui de spũali cognatione addamꝰ
que etram ꝑsonas impedit ut nou
suit logitime ad iueundas nup¬
tias. Tria quedam sunt. consangra¬
nitas. affiuitas: ⁊ spũalis germani¬
tas. Consanguinitas est iuter eos

Expanded text:
admittitur, cum puella violenter admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius, quam ulla cognationis causa. Uxor enim fratris, fratrissa potius quam cognata vocatur. Mariti uxores, janitrices vocantur, quasi eamdem januam intrantes. Viri soror, glos appellatur. Sororis aut 1. De parentalium graduum famosa quaestione, aliquid, licet minus sufficienter, diximus. Jam de spirituali cognatione addamus, quae etiam personas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas est inter eos
Abbreviated transcription (Latin):
uantur conuigia. Consangui neos uͦ
extraneoꝵ nullus accuset. uł con¬
sanguinitatem in sẏnodo cõputet
s ꝓpiqui. ad quoꝵ uoticiam ꝑti¬
ue̾t. Si aũt ꝓgenies tota defecte
abantiquiorib ꝙ ueratioribus
quib propunquitas tota nota sit.
epc̃ cauonice ꝑquirat: ⁊ si inuenta
fui̾t separentur. Ecce quib accusan¬
tib uł testificantib sit dirimenda
consanguiueorum coniunctio. q̃¬
uocatur conugium. Siodicendũ¬
est qr aliud est fornicatio. aluid stu¬
prum. aliud ad ulterium: aliud
incestus. aliud raptus. Foruicatio
licet sit genus omins illiciti coitꝰ
qui fit extra uxorem: tñ specialiter
intelligitur. in usu uduarum uł
meretricum. uł concubinarum.
Stuprum ꝓprie uirgniũ illicita deflo¬
ratio. Ad ulterium ẽ uiolatio thori
aliem. Unde adulterium dicitur:
quasi ad alterius thorum accessio.
Incestus est consanguinerrũ uł as¬
finium abusus. Uñ in cestuosi
dicuntur: qui consanguineis uel
affinib suis abutuitur. Raptus

Expanded text:
vantur. Consanguineos vero extraneorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet; sed propinqui ad quorum notitiam pertinet. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus propinquitas tota nota sit, episcopus canonice perquirat; et si inventa fuerit, separentur. Ecce quibus accusantibus vel testificantibus dirimenda sit consanguineorum conjunctio, quae conjugium est quod aliud est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel meretricum, vel concubinarum. Stuprum proprie est virginum illicita defloratio. Adulterium est alieni thori. Unde adulterium dicitur quasi ad alterius torum accessio. § 4. Incestus est consanguinearum vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntaffinibus suis abutuntur. Raptus
Abbreviated transcription (Latin):
endrim. s ne illud fieret cauendum:
missis aũt auctoritatib id̾o consen¬
tiendum est: ut siue ꝓprium siue tm̃
uiri filium mulier de fonte susce ꝑit:
ñ idoo auiro separetrir. Quod etiam
de uiro simiłr opor tet intelligi. De
copula spũaliũ ꝙad optiuorum ⁊

Expanded text:
endum, sed ne illud fieret summopere endum, sed ne illud fieret summopere missis autem auctoritatibus omnino censentiendum est; ut sive proprium, sive tantum viri filium mulier de fonte susceperit, non ideo a viro separetur, quod et de viro similiter oportet intelligi. 4. De copula spiritualium, vel adoptivorum
Abbreviated transcription (Latin):
dyacomis sc̃ĩtatis nr̃e epłam defe¬
rens: quod quidam uiri ⁊ mulieres
p̃terito sabbato paschali pro mag¬
no ppłi incursu uescientes filios su¬
os suscepissent de lauacro. Cupis gͦ
scire an ꝓpter hoc debeant niri ac
mulieres ad ꝓprium usum redire
uł nou. Nos uero ac re mesti inoti¬
siuimus pͥorum dicta: ⁊ inuenimꝰ
iam talia contigisse in quib dam eccle
siis quarum ab ep̃is abhac apłica se¬
lieres redirent ad ꝓprium thorum
beate meuiorie sc̃ĩ patres. Iulits. In¬
plurimoꝵ consensu in apłorum
priucipis eccłia ꝓhibentes talia re¬
scripserunt ⁊ confirmauerunt: ut
nullo modo se in coniugio reciꝑent
susceꝑuit natos. s seꝑarent se ne su¬
adente dẏabolo tale uicium molesce¬
ret. Item siquis filiastrum uł filiastĩa
suam aute epm̃ tenu̾t ad consirmati¬
ouem. separetur a sua uxore: ⁊ aliam
niunquam accipiat. Hec aũt uł ad
t̾rorem dicta sunt. ñ quia ita eẽt faci¬

Expanded text:
diaconus sanctitatis vestrae epistolam defediaconus sanctitatis vestrae epistolam deferens, quod quidam viri et mulieres praeterito sabbato paschali, pro magno populi incursu nescientes filios suos suscepissent de lavacro. Cupis ergo scire an propter hoc debeant viri ac proprium usum redire an non. Nos vero ex hac re moesti inquisivimus priorum dicta. Invenimus autem jam talia contigisse in Eccsiis; quarum episcopis ab hac Apostolica Selieres redirent ad proprium thorum, beatae memoriae sancti patres Julius papplurimorum consensu in Apostolorum principis Ecclesia praesidentes, talia rescripserunt et confirmaverunt: ut nullo modo se in conjugio reciperent susceperunt natos, sed separarent se, ne suadente diabolo tale vitium invalescat. Item: Si quis filiastrum vel filiastram suam ante episcopum tenuerit ad Confirmationem, separetur ab uxore sua, et aliam nunquam accipiat. Haec autem vel ad terrorem dicta sunt, non quod ita esset faci
Abbreviated transcription (Latin):
sensu ⁊ c̃. Item dictum est nob̾
auasdam feminas insidiose. qͣs¬
dam uͦ fraudulent̾ ut auiris su
ut fraudẽ. quo adiuuat peniten¬
tiam agat. a uiro tam̃ suo non
phanus ueniens nro p̃sulatru ĩ¬
notuit qd̾ filiũ suũ in extremo ui¬
te positum. necdum unda baptis
ni lotum absentia sacerdotum co
hominem a sua coniuge uidica¬
uit ẽẽ seꝑandum. Quod nullatenꝰ¬
tate freti dicimus ẽẽ dimittendum
⁊ in culpabile iudicandum: qd̾ noces¬
sitas intulit. Lam baptizandi opꝰ
ceditur. Uñ si supradictus homo
filium morientem aspiciens ne am¬
mam ꝑpetuo ꝑire diuntt̾et unda
baptismi lauit. ut eum de potestate
mortis criꝑet: bñfecisse laudatur. Iõq
sue uxori sibi iã olim logitue soci¬
ate impune dum iuxerit iudicamꝰ
manere conimnctum: nec obhoc de¬
bere seꝑari. His aliisq plurib anc¬
coritatib edocetur comuges ũ eẽ se¬
parandos: si post logitimain copil¬
lam alter alt̾u̾is filium defonte
leuat. uł inconfirmatione tenet¬

Expanded text:
ensi dictum est nobis quasdam feminas desidiose, quasdam vero fradulenter, ut a viris suivel fraudem, quamdiu vivat, poenitentiam agat; tamen a viro suo non phanus veniens, nostro praesulatui innotuit, quod filium suum in extremo vitae positum, necdum Baptismi unda lotum, absentia sacerdotum coghominem a sua conjuge judicavit esse separandum. Quod fieri nullatenpue freti, dicimus omittendum esse, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit. Nam hoc baptizandi opus ceditur. Unde si supradictus homo filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His aliisque pluribus auctoritatibus edocetur conjuges non esse separandos, si post legitimam copulam alter alterius filium de fonte levarit, vel in Confirmatione ten
Abbreviated transcription (Latin):
Epãtus aũt uocabubum in de dic¬
tum est. Quod ille qri efficitur ep̃c
ditorum. Scopin emm grece. la¬
tinc intendens dicitur. Ep̃i aũt
culatores. Nam speculator p̃posi
tus est meccłia dictus. eo qd̾ spe¬
culettie: utq ꝓspiciat ppłoꝵ infra se
positorũ mores ⁊ uitam. Pontifex
princeps saterdotum ẽ: quasi ia
sequenttum. Ipẽ euam sũmus sa¬

Expanded text:
patus autem vocabulum inde ductum, quod ille, qui efficitur episcditorum: σκοπεῖν enim graece, latine intendere dicitur. Episcopi autem culatortus in Ecclesia; dictus eo quod speculatur, atque praespiciat populorum infra se positorum mores et vitam. Pontifex princeps sacerdotum est, quasi via sequentium. Ipse et summus sa
Abbreviated transcription (Latin):
ne seruite ꝓpt̾ deum. quia de bo¬
no seruitio mercedem habebitis.
Si boni fuerits melioris eritis do¬
minus malis: quia aĩa apud
s actione. Ideo nunt ad omnes
uate que dixi ut de uobis fructũ
habeam: & uos omnes in telesti¬
bus horreis ubi frumenta tongͤ¬
ganda sunt misericors dominꝰ
intromittat. qui uiuit ⁊ regnat
in secula amen.¬

Expanded text:
ne servite, quia de bone servite, quia de bono servitio mercedem haSi boni fueritis, meliores eritis dominis malis: quia apud Deum sed actione. Ideo nunc ad omnes vate quae dixi, ut de vobis fructum habeam, et vos omnes in coelestibus horreis, ubi frumenta congreganda sunt, misericors Dominus intromittat, qui vivit et regnat in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
cte. Quid ẽ docte plangite: Non que
docte plangit. Non cadit in t̾ram
tam dixit. Posiusti lacrimas meas
in conspectu tuo. uos modo satis de¬
ad dilectionem transire: quia sit le¬
gimus in euuangelio de peccatͥce
illa. Cui multum dimittitur mł¬
tum diligiti EEt id̾o multum debetiͤ
diligit e deum. qui uos expectando
michi sermo ẽ pauperes. Uob̾ dico
ꝑauperes qui mendicatis. qͥ de
elemosina xp̃ianorum inuitiᷤ.
Consolamini consolamini tri¬
sit ingͣtum quod mendicatis. n
ideo in corde ur̃o aliqͥd ꝯtͣ d̾m di¬
catis qr ille iustus ⁊ ꝑius ẽ ĩ oĩbꝰ
oꝑib suis. Et te icõ fecit pau.
ꝑem. ut sufferendo breuem i no¬
ꝑiam et̃nã uitã adquireres. Et
flua daret: xemeclium pcc̃is¬
suis adquir̾et. Et id̾o patiẽtes
dite ꝑ omnia dñis ur̃is. diligite
ex corde ñ ad oculũ seruientes:
s ministeriũ ex amore faciẽtes:
qr ⁊ illos d̾s constiruit in uobis
dominent᷑.⁊ uos ut seruiatis. Se¬

Expanded text:
te. Quid est docte plangite? non quaete. Quid est docte plangite? non quaedocte plangit. Non cadant ad terramta dixit: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo . Vos modo satis dead dilectionem transire; quia sic legimus in Evangelio de peccatrice illa, Cui multum dimittitur, multum diligit . Et ideo multum debetis diligere Deum, qui vos exspectando, mihi sermo est, pauperes. Vos dico pauperes, qui mendicatis, qui de eleemosyna Christianorum vivitis. Consolamini, consolamini: trisit ingratum, quod mendicatis, nec ideo in corde vestro aliquid contra Deum dicatis; quia ille justus et pius est in omnibus operibus suiserem, ut sufferendo inopiam, aeternam vitam acquireres, et erflua daret, remedium peccatis acquireret: et ideo patientes dite dominis vestris, diligite ex corde, non ad oculum servientes, sed ministerium ex amore facientes. Quia et illos Deus constituit, ut vobis dominentur, et vos ut serviatis; be
Abbreviated transcription (Latin):
conuiges habetis. Moneo ut ca¬
ste habeatis. Nam ⁊ elysabeth que
longenis temporib caste cũ mar¬
tyro uixerat ⁊ ambo fideles añ d̾m
fuerant. meruit. iam de mortuo
semine habere filiũ. qui ⁊ scĩtate
parentes ornaret. & p̃dicatione mł¬
tos infideles comiteret. Iterum uob̃
loquor que estis uidue custodite ui¬
duitatem. Non estote uerbose. s
cum silentio expectate domimim:
qui pupillum ⁊ uiduam suscipit.
s bonam uiduã. s illam q ĩ orõe
est. in humilitate. in elemosinis
prompta. Si certe unde facia non
maledicite: non uirate. ñ estote
prompte ad loquendum. forte di¬
citis importunum ẽẽ quod dico. Nõ
qui ubet quam illum qui detra-¬
hit. Ego dico. Qui agnoscir emẽ¬
sdet. Qui in se non recognostit audi
at & teneat: ut aliis pro salute sua¬
dicere possit. Nunc iam ad uos loqͦr
penitentes. qui penitenniam in et-¬
clesia accepistis & agitis. ꝑ seueraie
in fletu compunctionis docte plãgi-¬

Expanded text:
conjuges habetis; moneo ut caconjuges habetis; moneo ut caste habeatis. Nam et Elisabeth quae longaevis temporibus caste cum marito vixerat, et ambo fideles ante Dominum fuerant, meruit jam de emortuo semine habere filium, qui et sanctitate parentes ornaret, et praedicatione multos infideles converteret . Iterum vobis loquor, quae estis viduae: custodite viduitacum silentio exspectate Dominum, qui pupillum et viduam suscipiet. Sed bona vidua illa quae in oratione est, et humilitate, in eleemosynis prompta. Si certe unde faciat nonmaledicite, non jurate, non estote promptae ad loquendum. Forte dicitis importunum esse quod ista dico:qui jubet quam illum qui detrahit. Ego dico, qui agnoscit, emendet; qui in se non recognoscit, gaudeat, et teneat, ut aliis pro salute dicere possit. Nunc jam ad vos loquor, poenitentes, qui poenitentiam in ecclesia accepistis et agitis, perseverate in fletu, in compunctione docte plangi