comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i nomine seẽ & indiuidue trinitatis. ego agenolfus
dono apłoꝵ principib petro & paulo. & sc̃õ andeolo
ad locũ qui uirzeliacus abantico nuncupatur. cui
pre est cudo abba & arb̾tꝰ p̾positus ꝓanima nepotis
niei senaldi & mea unũ mansum de terra. Est autem
iste mansus situs uifine uargimacensi. in loco qͥ longa
fames uocatur. &abuno latere terminatur uia
publica. ab altero autẽ cora fluuio. Dono & lam
cisdem scis & loco ueneã unã in ipso fine id est inuis¬
la que uocatur marnago. iusta uineã seĩ petri.
actũ uirzeliaco uilla publica. Sigñ agenolfi. Sign
Walterii. Sigñ leotaldi. Sigñ Negelarii. Sigñ Ram¬
terii. Sigñ fradini. Sigñ Balcrimi. Sigñ Ricolfi.
Datũ in mense uinio. anno .iii. Karlo regi.
In nomine sce̾ &. induudue trinitatis Rarolud gĩa edler

Expanded text:
 nomine sancte et individue Trinitatis. Ego Agenolfus dono apostolorum principibus Petro et Paulo et sancto Andeolo ad locum qui Virzeliacus ab antico nuncupatur, cui preest Eudo abba et Arbertus prepositus, pro anima nepotis mei Senaldi et mea unum mansum de terra. Est autem iste mansus situs in fine Varginiacensi, in loco qui Longa Fames vocatur, et ab uno latere terminatur via publica, ab altero autem Cora fluvio. Dono etiam eisdem sanctis et loco vineam unam in ipso fine, id est in villa que vocatur Marnago, iusta vineam Sancti Petri. Actum Virzeliaco villa publica. Signum Agenolfi. Signum Walterii. Signum Leotaldi. Sinum Negelarii. Signum Ramterii. Signum Balerimi. Signum Ricolfi. Datum in mense Iunio, anno III Karlo regi. In nomine sancte et individue Trinitatis Hludovicus miser
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotib uł de qͥb cũq fidelib ꝑ se sub positãue
ꝑsonã de ordinatione eiusdem abb̃is uł clericoͬrum.
aut pres biteroꝵ. uł de largitione crismatis aut con¬
secratione basilice. uł deqͥb cũq causis ad idem monas¬
teriũ ꝑtinentib audere inqualib& speciȩ exenii loco
quicquã acciꝑȩ neq eunde̾ abbatẽ ꝓ ordinatione su
aliquid dare. neq epͣs ciuitatis ipsius parroechie
nisi ababbate ipsius monasterii inuitatꝰ ibidem
publicas missas agat. neq stationes in eodem ceno¬
bio uindicat. ne seruoꝵ dei quies qͦcũq modo popłari
conuentu ualeat ꝑturbara. neq paratas aut man

Expanded text:
acerdotibus uel de quibuscumque fidelibus per se suppositam ue personam de ordinatione eiusdem abbatis uel clericorum aut presbiterorum uel de largitione chrismatis aut consecratione basilicae uel de quibuscunque causis ad idem monasterium pertinentibus audere in qualibet specie exenii loco quicquam accipere neque eundem abbatem pro ordinatione sua aliquid dare. Neque episcopus ciuitatis ipsius parrochiae, nisi ab abbate ipsius monasterii inuitatus, ibidem publicas missas agat neque stationes in eodem cenobio indicat, ne seruorum dei quies quocunque modo populari co
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am de p̾catus ẽ. ut idem cenobiũ cũ oĩb appenditiis
suis sub iniminitatis nr̃c tuicione. & regali defensione
acciꝑemꝰ: eo uidelic& modo ut ea que in precepti dõni
& genitoris nr̃i diue recordationis Karoli głsissimi im¬
ꝑatoris augusti. & in pͥuilegio dõni ac patris nr̃i ioħis
uniuersalis pape continentur in uiolata & in conuulsa

Expanded text:
 appenditiis suis sub immunitatis nostre tuicione et regali defensione acciperemus, eo videlicet modo ut ea que in precepto domni et genitoris nostri dive recordationis Karoli gloriosissimi imperatoris augusti et in privilegio domni ac patris nostri Iohannis universalis pape continentu
Abbreviated transcription (Latin):
neratione alimoniis pauꝑm &e usib monachidu ibi de¬
gentiũ c̃cedimꝰ. quã diu aut̃ ipse gerardus illuster comes
& nobilissima eiꝰ coniux berta uixerint sub usu frutua¬
rio unã scilic& librã argenti quã apłice sedi ex eodem
monasterio annuatĩ reddendã statuerunt. ipsum monas¬
teriũ teneant. ordinent. atq disponant: post utriꝰq

Expanded text:
neratione, alimoniis pauperum et usibus sanctimonineratione, alimoniis pauperum et usibus sanctimonigentium concedimus. Quandiu autem ipsi Gerardus, illuster comes, et nobilissima ejus conjux Bertha vixerint, sub usufructuario duas scilicet libras argenti, quas apostolicæ sedi ex eodem monasterio annuatim reddendas statuerunt, ipsum monasterium teneat, ordinet, atque disponat. Post utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
cunctisq cristiane fidei cultorib obseruetur inlesum.
Et qͥcguid isdem genardus illuster comes & uxor eiꝰ berta cũ
cõmuni consensu exreb sue ꝓpͥetatis quas aut ereditario
iure aut emptione aut regio dono aut cõmutatione aut
ad utilitatis & necessitates eiꝰdem loci explendas. & ipsum
monasteriũ cũ oĩb ad se ꝑtinentib sub nr̃c subcessoꝵq¬
dex publicus. nec qͥs lib& uidiciarie potestatis. in eiꝰdẽ
monastcrii eecłas. aut loca. uł agros. seureliquas pos¬
sessiones. adcausas audiendas. uł insta freda tollenda.
aut manssonaticos. uł paratas faciendas. aut fide ius¬
sores tollendos. aut telonca exigenda. aut homines
eiꝰ tã ingenuos quã seruos suꝑternł ipsius cõmanen¬
tes iniuste distringendos. nec ullas redibitiones
aut inlicitas occassones regrendas. ullo umquã tem.¬
pore ingredi audeat. aut ex actare p̃ssmat. sed
qͥcqͥs inde fiscus exigere poterit totũ ꝓ eterna remu.¬

Expanded text:
toribus observetur illæsum: et quicquid idem Gerardus, illuster comes, et uxor ejus Bertha, communi assensu, ex rebus suæ proprietatis, quas aut hereditario jure, aut emptione, aut regio dono, aut commutatione, autad utilitates et necessitates ejusdem loci explendas; et ipsum monasterium, cum omnibus ad se pertinentihus, sub nostræ, successoudex publicus nec qui  libet iudiciarie potestatis in eiusdem monasterii ecclesias aut loca vel agros seu reliquas possesaut mansionaticos, vel paratas faciendas, aut fidejussores tollendos, aut telonea exigenda, aut homines ejus, tam ingenuos quam servos, super terram ipsius commanentaut illicitas occasiones requirendas ullo umquam tempore ingredi audeat, aut exactare præsumat. Sed quicquid inde fiscus exigere poterit, totum, pro æterna remu
Abbreviated transcription (Latin):
trado. atq trans fundo de meo uire & dñatione. in ius
& potestatem p̾libati monasterii. Terminatur unus
mansus de una parte alodi berengarii. de alia parte
alodi acberge. de tercia uero parte: alodi ad a lardi.
de quarta deniq parte: uia publica. Terminatur
& iã alter mansus de una parte terra scĩ petri. de
alia terra scĩ martini. de tercia terra scĩ amatoris.
de quarta uero parte: uia publica. Quicqͥd enĩ
intra has terminationes haberȩ uidetur. seu quicqͥd
ad ipsos iã dictos mansos aspicere & ꝑtinere uide¬
tur. tradimꝰ ꝑpetualiter habendũ. ita ut ab hodierna
dic & deinceps quicqͥd potestas p̾dicti iurzeliacen¬
sis monasterii exinde facere uoluerit. sicuti ex
aliis suis propriis reb liberã & firmissimã in oĩb
habeat potestatẽ.possidendi iudelica. uendondren
atq cõmutandi. Ego orulfus qui hanc donanoncis

Expanded text:
trado atque transfundo de meo iure et dominatione in ius trado atque transfundo de meo iure et dominatione in ius et potestatem prelibati monasterii. Terminatur unus mansus de una parte alodi Berengarii, de alia parte alodi Acberge, de tercia vero parte alodi Adalardi, de quarta denique parte via publica. Terminatur etiam alter mansus de una parte terra Sancti Petri, de alia terra Sancti Martini, de tercia terra Sancti Amatoris, de quarte vero parte via publica. Quicquid enim intra has terminationes haberi videtur seu quicquid ad ipsos dictos mansos aspicere et pertinere videtur, tradimus perpetualiter habendum, ita ut ab hodierna die et deinceps quicquid potestas predicti Virzeliacensis monasterii exinde facere voluerit, sicuti ex aliis suis propriis rebus liberam et firmissimam in omnibus habeat potestatem, possidendi videlicet, vendendi at
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ tuuane conditionis ꝓpagator ac redemptor per¬
g plurimũ exaltare uoluit genus humanũ: dũ
quq mortali dignatur largiri. ut extẽporalibus
rebus edestia regna ualeat maercari. & extransito¬
riso sepiterna pͣmia. Quo circa in nomine sũme
or indũdue trinitatis. ego horulfus considerans
modũ humane fragilitatis pauensq diem ultimi
ecaminis. offero ꝓ remedio anime mee ac parentũ
meoꝵ: dño saluatori eĩdemq genitrier belte marte
momonasto io qđ uocatin uirreliacus. ubi requies¬
cunt beatoꝵ martui corpora. andeoli uidelic& atq
ponciam. atq ubi pͥ est donꝰ cudo abb̃s: mansos meos
sitos in pago aualensi. in uicaria uirimacensi. in ipsa
uilla uiriniaco: & inipso fine cũ terris. pratis. ȩdi¬
ficiis: aquis. aquarũq decin sib silius. sporno. &
quicqͥd ad ipsos mansos ꝑtinere uidetur. excepto
iornale uno ubi possunt. seminari sextaria quatuor.
quẽ dono nepotib meis totũ & ad integrũ concedo.

Expanded text:
umana conditionis Propagator ac Redemptor perplurimum exaltare voluit genus humanum, dum cuique mortali dignatur largiri ut ex temporalibus rebus celestia regna valeat mercari et ex transitoriis sempiterna premia. Quocirca in nomine summe et individue Trinitatis ego Horulfus, considerans modum humane fragilitatis pavens que diem ultimi examinis, offero pro remedio anime mee ac parentum meorum domino Salvatori eiusdem que genitrici beate Mariae in monasterio quod vocatur Virzeliacus, ubi requiescunt beatorum martirum corpora, Andeoli videlicet atque Ponciani, atque ubi preest domnus Eudo abbas, mansos meos sitos in pago Avalensi, in vicaria Viriniacensi, in ipsa villa Viriniaco et in ipso fine cum terris, pratis, aedificiis, aquis aquarum que decursibus, silvis, sporno et quicquid ad ipsos mansos pertinere videtur, excepto iornale uno ubi possunt seminari sextaria quatuor, quem dono nepotibus meis, totum et ad integrum concedo,
Abbreviated transcription (Latin):
habeat potestatẽ. possidendi uidelic&. uendendi.
atq cõmutandi. Ego orulfus qui hanc donationem.
fieri uissi firmaui Sigñ orulfi. Sigñ Walerini. Sigñ.
madanulfi. Sigñ erm̃tarii. Sigñ badulii. Sigñ srobati.
Signͣ ad alradi. Sigñ lor saldi. Sigñ Rainaldi. Sigñ ade

Expanded text:
habeat potestatem, possidendi videlicet, vendendi atque commutandi. Ego Orulfus qui hanc donationem fieri iussi firmavi. Signum Orulfi. Signum Walcrini. Signum Madanulfi. Signum Ermentarii. Signum Adalradi. Signum Iozsaldi. Signum Rainaldi. Sign
Abbreviated transcription (Latin):
architatũ Inuenisapientẽ audicorẽ populũ axpĩunũ qui nouitea quacelogunt᷑ audire Ille
emicudit qui acqueacudit intellogit, Lex spa lis est: Nonillamaudit iudaeus quiiudit
corponditer sadilleaudit quiaudit in ipũ habentilli libros sedseniũ libroꝵ non habent
hibent ꝓph&us sid non huabent quem ilipph&iauert̃: uomodoeni habent quem non
recepert: Idco cũ moyst & eluc mihi aparuit quia abillis reces sit: Nilachab & spoli
quihab& di uerbũ: hub& resirrationẽ hab& iustiuc uirtiat̃ atque sepieniu hiab&e

Expanded text:
architectum, inueni sapientem auditorem populum christianum, -qui nouit ea quae leguntur audire; ille architectum, inueni sapientem auditorem populum christianum, -qui nouit ea quae leguntur audire; ille enim au:iit, qui ea quae audit intellegit. lex spiritalis est; non illam audit Iudaeus qui audit corporaliter, sed ille audit qui audit in spiritu. habent illi libros, sed sensum librorum non habent; habent prophetas, sed non habent quem illi prophetauerunt. quomodo enim habent quem non receperunt? ideo cum Moyse et Helia mihi apparuit, quia ab illis recessit. multa habet spolia qui habet dei uerbum; habet resurrectionem, habet iustitiam, uirtutem atque sapien
Abbreviated transcription (Latin):
utqs ipsũ iedoncrecȩper̃. quia captiuamdux ciptiuitatem Id eo caputeiꝰ abstulit ut ipse
caput e& corporis interempti: Meritonune gentestotõ orbes put rogide cirtu fe runt
qui a membrcs xp̃ĩ : Cogno uistidenutionib Cognosce &uc̃ deiudueis quib dñsihs ebstulit
spolue hocestregnũ cueloꝵ abstulit: & dedigenufacienti fructumeius: Absiulit uirtutẽ pa
nis & uirtutẽ iquiue ꝓph&ã & udminbilem consiliariũ & prudentẽ architertis & sapi¬
entemicuditorem: Illis abstulit nob dedit, Merito exultosi cutquiinuenit spolie mulac
Sine labore moo in uenis polie qua non habebae: In ueniepticticũ in ueni rgnoꝵ libis: Inueni
ꝓph&arũ scripiunẽ inueni hendnc̃ In uenipsul mos inueni ꝓuerbue Inuenieades us te
inuenican ticie canticoꝵ. inueniudminebilem consiliarium xp̃m. Inueni paulu prudente

Expanded text:
atque ipsum adorare coeperunt, quia captiuam duxit captiuitatem. ideo caput eius abstulit, ut ipse atque ipsum adorare coeperunt, quia captiuam duxit captiuitatem. ideo caput eius abstulit, ut ipse caput esset corporis interempti. merito nunc gentes toto orbe caput regale circumferunt, quia membra sunt Christi. Cognouisti de nationibus. cognosce etiam de Iudaeis, quibus dominus Iesus abstulit spolia, hoc est regnum caelorum abstulit et dedit genti facienti fructum eius. abstulit uirtutem panis i s et uirtutem aquae, prophetam et admirabilem consiliarium et prudentem architectum et sapientem auditorem illis abstulit, nobis dedit; merito exulto. sicut qui inuenit spolia multa. sine labore meo inueni spolia quae non habebam, inueni Heptateuchum, inueni Regnorum libros, inueni prophetarum scripturam, inueni Esdram, inueni Psalmos, inueni Prouerbia, inueni Ecclesiasten, inueni Cantica canticorum, inueni admirabilem consiliarium Christum, inueni Paulum prudentem
Abbreviated transcription (Latin):
ex cludit calorẽ quantomagis diuini i udicii terior. huncierrorẽ exdudit humanũ, Feruorem
iudacis abstulit: haba ꝓsinati hos tis exubucs: Si cutdił cbstulit goliȩ gladiũ &ipsiusgladiociput
ciusexetuit: Sicueris dauidhumilis atq mansu &us dñsilis̃ intelligibilis goliue taiput armisip¬
sius amputauit: Armaenĩ dia boligentesernt fidacuit gentium uulnenatus c ipuet qđ hac¬
bebat umisit: Distractust̃ spoliapstrato uasacius direptic quia alligatuse fortis: Uasdabo
tionis mihiest: Merito ergo uocatũ nomenestxp̃ĩ: Velocit̃ spolia d& nche cto diuide:
Quia prius qua scut pueruociere patre aut matrẽ accipi& uirtutem damase i & spolia
sic mariȩ contracregem assyriorũ, Ergorexussyrioꝵ eoꝵ sulic& quosuanos ꝑfidue
fecerat. Amisit spolia quȩ tenebut: &iterũ cognoscesquia spoliaxp̃s adiaboloquae in
adamille inuaserat uindicauit: & subac inuiri excelsi adño ihũ ulliguti uinculis transier

Expanded text:
excludit calorem; quanto magis divini judicii terror hunc terrorem excludit humanum; fervorem Judaeis abstulit; habet prostrati hostis exuvias . Sicut David abstulit Goliae gladium, et ipsius gladio caput ejus exsecuit; sic verus David humilis atque mansuetus Dominus Jesus, intelligibilis Goliae casius amputauit. arma enim diaboli gentes erant, fide autem gentium uulneratus caput quod habebat amisit. detracta sunt spolia prostrato, uasa eius direpta, quia alligatus est fortis. uas diabtionis mihi est. merito ergo uocatum nomen est Christi uelociter spolia detrahe, cito diuide, quia, priusquam sciat puer uocare patrem aut matrem, accipiet uirtutem Damasci et spolia Samariae contra regem Assyriorum. ergo rex Assyriorum, eorum scilicet quos uanos perfidia fecerat. amisit spolia quae tenebat. et ut iterum cognoscas, quia spolia Christus a diabolo, quae in Adam ille inuaserat, uindicauit, et Sabain uiri excelsi ad dominum Iesum alligati uinculis transierunt
Abbreviated transcription (Latin):
stepł. de altero autẽ latere & altera fronte: terra
upsuis emptoris terminatur: id est p̃nominati comitis.
Datis si quidem & acceptis quinq solidis. qđ p̃cium
utrinq beug eonuenit: uis pͣlibate possessionis
in dñi iã pͣnom̃nati transfundo hereditatẽ. ut ad
arbitriũ & uoluntatẽ suã. habeat. nullo aduersus
eum de hoc prato querimoniã agente. Sign̾ Ermen¬
gaudi. sigñ amici. sign̾ petroni. Sigñ ysaac. sigñ
ad aluni. sigñ Runlaici. sigñ rogitii.
Datũ inmense nouenbrio in anno xiiii ludouici imꝑis.¬

Expanded text:
Stephani, de altero autem latere et altera fronte terra Stephani, de altero autem latere et altera fronte terra ipsius emptoris terminatur, id est prenominati comitis. Datis siquidem et acceptis quinque solidis, quod precium utrinque bene convenit, ius prelibate possessionis in domini iam prenominati transfundo hereditatem, ut ad arbitrium et voluntatem suam habeat, nullo adversus eum de hoc prato querimoniam agente. Signum Ermengaudi. Signum Amici. Signum Petroni. Signum Ysaac. Signum Adaluini. Signum Gunlaici. Signum Rogitii. Datum in mense Novenbrio in anno XIIII Ludovici im
Abbreviated transcription (Latin):
ñnomine scẽ & indiuidue trinitatis. uendimꝰ nos
constantiꝰ scilica. & ataila uxor mẽa. dño p̃cipuo
& uenerabili comiti ocrardo. pratũ nr̃m quod apũd
fontanedũ habemꝰ: & ẽ terminatũ ab uno latere
terra scĩ stepł. de altero quidem & de frrontę:
terminatũr prato sciͣ martini. & de alio fronte
acurrente riuulo terminatur. Hoc itaq accep¬
to p̃cio quod nob̾ cõplacuit trib uidesteit soli¬
dis ꝓlute monete de nr̃a potestate transferanꝰ
& iniã dictio comitis possessionẽ transfundimꝰ.
ut habeat ab hodierna die & deinceps ad qͥcquid
uoluerit agendũ: Sigñ constantii. ł igñ ataile.
sigñ ermaudi.Sigñ amici.dign̾ amaurici. sigñ
ermenarii. sigñ obtadi diaconi. Sigñ warenburgis¬
Datũ inmense septẽbrio in anno xiii ludouici imꝑ¬
nõ uenerablli & pͣcipuo comiti.G. Uendo pratũ
tmeũ defantenedo. ego ermengaudus. quod
tẽrminatur de uno latere & una fronte : terra sc̃i

Expanded text:
n nomine sancte et individue Trinitatis. Vendimus nos, Constantius scilicet et Ataila uxor mea, domino precipuo et venerabili comiti Gerardo pratum nostrum quod apud Fontanedum habemus, et est terminatum ab uno latere terra Sancti Stephani, de altero quidem et de fronte terminatur prato Sancti Martini et de alia fronte a currente rivulo terminatur. Hoc itaque accepto precio quod nobis complacuit, tribus videlicet solidis probate monete, de nostra potestate transferimus et in iam dicti comitis possessionem transfundimus ut habeat ab hodierna die et deinceps ad quicquid voluerit agendum. Signum Constantii. Signum Ataile. Signum Ermaudi. Signum Amici. Signum Amaurici. Signum Ermenarii. Signum Obtadi diaconi. Datum in mense Septembrio in anno XIII Ludovici imno venerabili et precipuo comiti Gerardo. Vendo pratum meum de Funtenedo ego Ermengaudus, quod terminatur de uno latere et une fronte terra Sancti
Abbreviated transcription (Latin):
in exqͥsitũ & exqͥrendũ sine alicuiꝰ retinaculo anro¬
uire transferimꝰ & in ur̃m fundimꝰ. Ad ꝓprium gͥ
arbitriũ & liberã uoluntatẽ abhodierna die & de inceps
habeatis quecũq hic p̾libata nominauimꝰ. sicuti in
pͣcepto dõni Karoli scripta inueniuntur: ut qͥcqͥd.
excis facere placuerit: nullo contra dicente faciatis.
Siquis uero de heredib nr̃is contra huiꝰ uenditionis
cartã uenire aut calunnia illi inferre p̾sũpserit.
seu qͥsliba alius quod usurpart uoluit duplum
restituat: & seͣlibras auri liob̾eaictui exoluat.
Sgnit Roclini. Sigñ ⁊cultildis uxoris eiꝰ. sigñ leutboldi.

Expanded text:
in exqin exqe transferimus et in vestrum fundimus. Ad proprium igitur arbitrium et liberam voluntatem ab hodierna die et deinceps habeatis quecumque hic prelibata nominavimus, sicuti in precepto domni Karoli scripta inveniuntur, ut quicquid ex eis facere placuerit, nullo contradicente faciatis. Siquis vero de heredibus nostris contra huius venditionis cartam venire aut calunniam illi inferre presumpserit; seu quislibet alius, quod usurpare voluit duplum restituat et LX-ta libras auri vobis coactus exolvat. Signum Roclini. Signum Teultildis uxoris eius. Signum L
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ donauit. & ꝓpͥa manu roboratũtradidit. iotisuob
distrabendo concedimꝰ. Mansũ xiã auierti ĩ ullerit uilla
aliũ mansũ ĩ alio dorneciaco qͥ ẽ. suꝑ ionã fluuuiũ. Fheos
nempe. cec libris adp̾ciatos accipientes a uob̾. ꝙiam
dictas res nr̃as in ur̃am tradimꝰ potestate in p̾dieta
scilic& dorneciaco mansum in dĩcato cũ domib & edo¬
ficiis acsporno atq farinario ad ipsum ꝑtinentib
um dñias &iã & uineas ac prata. atq terras indñi¬
catas uł siluas dñationi uł potestati: nichil omi¬
nus tradendo subdimus ur̃ȩ. Alios qͦq &uii mansos
& dimidiũ ibidem. idẽ in eodem dorniacense territo¬
rios ⁊ in cirsiaco uilla dimidiũ mansum cũ suis ad¬
iacentiis & ꝑtinentiis tã inseruis quã in ancillis uł
mancipiis. terras & iã cultas & incultas. uineas. siluas
prata. aquas. aqua isq discursus uł quantũ cũq
ad predictos mausos aspicere uidetur. totũ usq

Expanded text:
atum tradidit, totum vobis distrahendo concedimus. Mansum etiam Aiverti in Villerit villa, alium mansum in alio Dorneciaco qui est super Ionam fluvium. Pheos nempe CCC-tis libris adpreciatos accipientes a vobis, etiam dictas res nostras in vestram tradimus potestatem, in predicta scilicet Dorneciaco mansum indominicatum cum domibus et aedificiis ac sponso atque farinario ad ipsum pertinentibus. Condominias etiam et vineas ac prata atque terras indominicatas vel silvas dominationi vel potestati nichilominus tradendo subdimus vestrae. Alios quoque XVII mansos et dimidium ibidem, id est in eodem Dorniacense territorio, sed in Cirsiaco villa dimidium mansum cum suis adiacentiis et pertinentiis tam in servis quam in ancillis vel mancipiis, terras etiam cultas et incultas, vineas, silvas, prata, aquas aquarum que discursus vel quantumcumque ad predictos mansos aspicere videtur, totum usque
Abbreviated transcription (Latin):
n nomine scę & indiuidue trinitatis karolus gr̃a dĩ
rex. Regalis celsitudinis moris ẽ. fideles suos donis mul
Proinde morẽ parentũ regũ uidelic& pͣdecessorũ nr̃oꝵ
sequentes. libuit celsitudini nr̃e quendã fidelem uirͣ
atq in eiꝰ uris potestatẽ liberalitatis nr̃ę gr̃am conferre.
dcirco nouerit exꝑientia atq industria omĩum fide¬
liũ nr̃oꝵ tã pͣsentiũ quã & futuroꝵ quia concedimus
cupata dornetiaco. idẽ. mansa uiginti duo. sine¬

Expanded text:
N NOMINE SANCTAE ET INDIVIDUAE TRINITATIS, KAROLUS, GRATIA DEI REX. REGALIS CELSITUDINIS MORIS EST FIDELES SUOS DONIS MULTProinde morem parentum regum videlicet praedecessorum nostrorum sequentes, libuit celsitudini nostrae, quendam fidelem nostrum atque in eius iuris potestatem liberalitatis nostrae gratiam conferre. Idcirco nouerit experientia atque industria omnium fidelium nostrorum tam praesentium quam et futurorum quia concessimus cupa
Abbreviated transcription (Latin):
fuleradi Sigñ Suauonis. Sigñ Bernonis. Sigñ Conꝰ radi
Sigñ ardulfi. Sigñ Ragenoldi. Sigñ Baldricis.
s igñ dolfardi. Sigñ wlframni. Sigñ A malberti.
S igñ wlferi. Sigñ Remigeri. Sigñ Teotardi. Sigñ¬
flagionis. Ansuerus rogatus scripsit & sub scripsit.
Dataui inm̃se augusto. anno xiii regnante karolo

Expanded text:
onis. Signum Fulcradi. Signum Conradi. Signum Ardulfi. Signum Ragenoldi. Signum Baldricis. Signum Wlfardi. Signum Wlframni. Signum Amalberti. Signum Wlferi. Signum Remigeri. Signum Teotardi. Ansuerus rogatus scripsit et subscripsit. Datavi in mense Augusto, anno XIII regnante Karolo
Abbreviated transcription (Latin):
dis genitricis meȩ & ipsi mͥ inhereditate dimiserunt.
uł que ꝑ cartas de germanis meis. artaldo. raberto.
gautmaro. rotardo. erm̃garda. uisi sumꝰ conqͥrere.
hoc c̃. medietas de ipsa uilla uł de suis appenditiis
totũ usq in exqͥsitũ & exqͥrendũ. utrasq partes
uł medictates cũ earũ appenditiis uob̾ sub intrgro

Expanded text:
cis meae et ipsi michi in hereditate dimiserunt vel que per cartas de germanis meis Artaldo, Roberto, Gauzmaro, Rotardo, Ermengarda visi sumus conquirere, hoc est medietas de ipsa villa vel de suis appenditiis, totum usque in exquisitum et exquirendum utrasque partes vel medietates cum earum appenditiis vo
Abbreviated transcription (Latin):
dationẽ inde uenerit. extremo examine. se sen¬
nat dannandũ. Carta aute̾ sub sequentib testi.¬
monhia oĩ ct̃pore in concusse subnixa & corroborata
siãr inuolata obtincat firmitatẽt. eib¬
Sigñ Qerardi. Sigñ albrare. Sigñ Erlulfi. Sigñ Sig̾is¬
bertis Sigñ Grimoldi. Sigñ eriboldi. Sigñ saucerauni.
S igñ uponio. Sigñ Rodulfo. Sigñ ardicitii dignũ
A ꝓmonu. Sigñ sr fredi. Sigñ silini. Sigñ Rotulsi.¬

Expanded text:
nde venerit, extremo examine se sentiat dannandum. Carta autem subsequentibus testimoniis omni tempore inconcusse subnixa et corroborata suam inviolata obtineat firmitatem. Signum Gerardi. Signum Alboare. Signum Sigisberti. Signum Grimoldi. Signum Eriboldi. Signum Gauceranni. Signum Guionis. Signum Rodulfi. Signum Ardierii. Signum Aymonis. Signum Erfredi. Signum Silini. Signu
Abbreviated transcription (Latin):
do nemiscrunt. totũ & nr̃is & successõꝵ nr̃oꝵ tem¬
porib maneat inconuulsum. Cos qͦq qui futuri
sunt humili suꝑ hoc p̃ce obseerantes ut ipsi piis nr̃is
& antecessoꝵ nr̃oꝵ factis adstipulari dignentur.
t aut̃ hec indĩ nomine pociori fulciantur aucto.¬
ritate. manu ꝓpͥa illud subter signantes. fide¬
liũ nr̃oꝵ utriusq ordinis nominib ad signari
iussimꝰ. Actũ chorcnsi cenobio feliciter in dño
am̃. .S. Rotmundꝰ scę eduensis ȩccłȩ in merito ep̃s.
S Gyrbald humił abba & archiclaiuis. S Rainar¬
dus arebi pƀrið Elias sacerdos .S. Boso sacerił.
Codulrannꝰ aduicẽ gerboldi cancellarii scripsi. &
subter firmaui. Datũ mense mai die sabbati.
anno uꝰ regnante ludo uicõ rege:¬

Expanded text:
do remiserunt, totum et nostris et successorum nostrorum temdo remiserunt, totum et nostris et successorum nostrorum temporibus maneat inconvulsum. Eos quoque qui futuri sunt humili super hoc prece obsecrantes ut ipsi piis nostris et antecessorum nostrorum factis adstipulari dignentur. Vt autem hec in dei nomine pociori fulciantur auctoritate, manu propria illud subter signantes, fidelium nostrorum utriusque ordinis nominibus adsignari iussimus. Actum Chorensi cenobio feliciter in domino amen. S Rotmundus sanctae Eduensis aecclesiae inmerito episcopus. S Gyrbaldus humilis abba et archiclavus. S Rainardus archipresbyter. S Elias sacerdos. S Boso sacerdos. Codulrannus ad vicem Gerboldi cancellarii scripsi et subter firmavi. Datum mense Mai die sabbati anno VI-o regnante Ludovico rege
Abbreviated transcription (Latin):
tebat curã suꝑ sibi cõmissos ꝑuigilen ducentes ab ante¬
cessorib nr̃is. Walone uidelic& . & Herueo. Gerardo.
aliisq quã plurib suo quisq temporę emolum̃ta que¬
dam paratarum que exeniis ęccłę nr̃ę cõpetebant.
ad supplemͣtũ p̃fati loci impetrare studi rant:
quau una in honore scĩ Gerinani. de forr aedo dedica¬
ta est. Altera uͦ inhonore seĩ leodegarii de moruen¬
no. Unde ipse uiscera pietatis nr̃ę humiliter pulsa
re cepit. ut quia sibi quod addere bonis illorũ
poss& nichil occurrebat. saltem decreta corundem
re dignarenur. Cui nos eo libentiꝰ aures clemͣtię
sub misimus. quo cũ non inaniter hec: s ingenita
animi atq exꝓͥnta quadã ad meliora nobilitate
petere considerauimus. quib reb adducti. huiꝰ
sacri decreti testam̃tũ suꝑ omĩa antecessõꝵ nr̃oꝵ
Eripta fieri precepimus. inquo diuina auctoripate
roborati deceriumꝰ. ut qͥcqͥd illi p̃fato loco indulgen¬

Expanded text:
tebat curam super sibi commissos pervigilem ducentes, ab antecessoribus nostris, Walone videlicet et Herveo, Gerardo aliis que quam pluribus suo quisque tempore emolumenta quedam paratarum, que exeniis aecclesiae nostrae competebant, ad supplementum prefati loci impetrare studuerant, quarum una in honore Sancti Germani de Fontenedo dedicata est, altera vero in honore Sancti Leodegarii de Morvenno. Vndere cepit, ut quia sibi quod addere bonis illorum posset nichil occurrebat, saltem decreta eorundem firmare dignaremur. Cui nos eo libentius aures clementiae submisimus, quo eum non inaniter hec, sed ingenita animi atque ex promta quadam ad meliora nobilitate petere consideravimus. Quibus rebus adducti, huius sacri decreti testamentum super omnia antecessorum nostrorum scripta fieri precepimus, in quo divina auctoritate roborati decernimus ut quicquid illi prefato loco indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
notũ fieri uolumꝰ p̾sentib & futuris p̃signate matris nr̃e
fidelib qualiter accedens ad screnitatẽ nr̃am. Wido
uenerabilis uirtelliacensis cȩnobii abbas replicari cȩ¬
pit quẽ admodũ antecessores sui. Eudo scilic&. Eldul¬
fus. Aymo. Aripertꝰ. & ceteriusq ad p̃sens ꝓut opor¬
tebat curã suꝑ sibi cõmissos ꝑuigilem ducentes ab ante¬
cessorib nr̃is. Walone uidelic&. & Herueo. Gcrardo.
aliisq qͥuã plurib suo quisq temporȩ emolum̃ta que
dam paratarum que exenis ęccłȩ nr̃ę cõpetebant.
ad supplem̃tũ p̃fati loci impetrare studuerant:
quau una inbonore scĩ Germani. de fontenedo dedica¬
ta est. altera u̾ inhonore scĩ lcodegarii de moruen¬
no. Unde ipse uscera pictatis nr̃ę humiliter pulsa

Expanded text:
e fidelibus, qualiter accedens ad serenitatem nostram Wido venerabilis Virzelliacensis caenobii abbas, replicari caepit quemadmodum antecessores sui, Eudo scilicet, Eldulfus, Aymo, Aripertus et ceteri usque ad presens, prout oportebat curam super sibi commissos pervigilem ducentes, ab antecessoribus nostris, Walone videlicet et Herveo, Gerardo aliis que quam pluribus suo quisque tempodam paratarum, que exeniis aecclesiae nostrae competebant, ad supplementum prefati loci impetrare studuerant, quarum una in honore Sancti Germani de Fontenedo dedicata est, altera vero in honore Sancti Leodegarii de Morvenno. Vnde ipsa viscera pietatis nostrae humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
sed inuenire non possum nisituuolueris inueniri: &tuquidem uisinueniri sed uis
diuquaeri : Visdiligentius indigari. nouit hocecđatua quia nonuis utte dormi¬
ens quuerat non uis utiacenste inuestig&, Deniqͦ pulsacsadianuã utexates dormi¬
entem. explorcssi coriugilat & casd dormit: Uuisi acentem leui credicens: Surge
quidormis & exsurgegor ortuis : Mittis manum ꝑ cauernã ut surgat. & si ttrdius
suirrexerit derelinquis ui sutquȩrat iterũ & quȩrat amultis. & non obliuiscat᷑quentrȩ
nonobliuiscatur sermonestuos. & siten& eos offercsteuidendum. non refugiaste
teneri quaecum oemeruerit amplasti ostendit frucdorsuos: Docebit non oblitc̃ se
mand uox tuoꝵ : Dic&tibi. Ueni fraterm̃s exacmꝰ in agrũ: & infloribꝰ. nr̃is om̃is
fiituf arboꝵ nouic & ueterte fint̃ ms̃ serucuitibi: hocestdicere: T eneomandit

Expanded text:
sed inuenire non possum, nisi tu uolueris inueniri. et tu quidem uis inueniri, sed uis sed inuenire non possum, nisi tu uolueris inueniri. et tu quidem uis inueniri, sed uis diu quaeri, uis diligentius indagari. nouit hoc ecclesia tua, quia non uis ut te dormiens quaerat, non uis ut iacens te inuestiget. denique pulsas ad ianuam, ut excites dormientem, exploras, si cor uigilat et caro dormit. uis iacentem leuare dicens: surge qui dormis et exsurge a mortuis. mittis manum per cauernam, ut surgat, et, si tardius surrexerit, derelinquis. uis ut quaerat iterum et quaerat a multis et non obliuiscatur quaerere; non obliuiscatur sermones tuos. ut, si tenet eos, offeras te uidendum, non refugias teneri. Quae cum te meruerit amplecti, ostendet fructus suos, docebit non oblitam se mandatorum tuorum, dicet tibi: ueni, frater meus, exeamus in agrum, et in foribus nostris omnis fetus ar
Abbreviated transcription (Latin):
ueni d ñe qui c & erricticã solusesreuocare qui possis: & quos reliqueris non mes tifi¬
cabis: & ipsienimpeccatoris reditu gratulabuntur: Nentut faciassaclutẽ interris
incelogicudium: Geniergo &quȩ reouemtuam . Iamnon ꝑseruulos non ꝑmercen¬
narios. sed ꝑ tem&ipsũ: Suscipeme in carneque in adam lapsaest : suscipemd non exꝰ
sarra sadex maria. ut in corrupta sit uirgo: Seduirgo ꝑ gr̃am ab omni in tegra labe
pecciti: Portame in cruaeiquȩ silutaris errientibꝰ est: In quasola estroquies
fatigatis : In qua sola uiuent : quicumq moriunt᷑: pulchreccũt &iamui uifica po¬
es tdici coqđ mori non possit que humcrissuis uirtus porticuerit: Dici tergo &anima
dicit & ecđa. errauisicut ouisquaeperierat. Sod dic̃: que siuiquem dilex̃ animamea:
hocest dicere uiui fica seriuumtuum. qm̃mandatatua non sũ oblitus: Egote quȩsiui

Expanded text:
ueni, domine, quia et erraticam solus es reuocare qui possis et quos reliqueris non maestifiueni, domine, quia et erraticam solus es reuocare qui possis et quos reliqueris non maestificabis; et ipsi enim peccatoris reditu gratulabuntur. ueni, ut facias salutem in terris, in caelo gaudium. Ueni ergo et quaere ouem tuam non per seruulos, non per mercennarios, sed per temet ipsum. suscipe me in carne quae in Adam lapsa est. suscipe me non ex Sarra, sed ex Maria, ut incorrupta sit uirgo, sed uirgo per gratiam ab omni integra labe peccati. porta me in cruce quae salutaris errantibus est, in qua sola est requies fatigatis, in qua sola uiuent quicumque moriuntur. Pulchre autem etiam uiuifica potest dici, eo quod mori non possit quem humeris suis uirtus portauerit. Dicit ergo et anima, dicit et ecclesia: erraui sicut ouis quae perierat; sed et dicit: quaesiui quem dilexit anima mea. hoc est dicere: uiuifica seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ego te quaesiui,
Abbreviated transcription (Latin):
ueni sincudiutores sinenuntio : lamdudum teexpectouenturum: Scio enĩ uenturũ
qm̃mandatitua nonsu moblitus : ueni non cũ uirga. sed cum caritate s p̃s̃ qmansu&u¬
dine: Noli dubitarege linquere in montibꝰ xcuiiii ouestiucs quia in montib constitu¬
tics. lupirapices incursacre nom possunt : In paradyso semel nocuit serpens amisit
ibiescam post quic̃ udã indedepulsus est: Illiciam nocere non poterit: Ad meuenis
quem lupoꝵ grcuiumuexat incursus: Admeuentquẽ cictũ deparud ysdserpentis
diuulcerisuenena ꝑ temptant quierrcui agregib tuis Illis superiorib: pac̃ & me
ibidem conlocauerios : sed abo uilibꝰ.tuis. lupus nocturnus auertit: Quȩre mequia
terequidꝰ, Quȩ re meanuenime suscipeme suscipeme portame: potesinuenire
quemtu requiris: Dignaris suscipere queminueniris inponere humeris quemsus¬

Expanded text:
ueni sine adiutore, sine nuntio, iam dudum te expecto uenturum; scio enim uenturum, ueni sine adiutore, sine nuntio, iam dudum te expecto uenturum; scio enim uenturum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ueni non cum uirga, sed cum caritate spirituque mansuetudinis. Noli dubitare relinquere in montibus nonaginta nouem oues tuas, quia in montibus constitutas lupi rapaces incursare nonpossunt. in paradiso semel nocuit serpens; amisit ibi escam, postquam Adam inde depulsus est; illic iam nocere non poterit. ad me ueni, quem luporum grauium uexat incursus. ad me ueni, quem eiectum ue paradiso serpentis diu ulceris uenena pertemptant, qui erraui a gregibus tuis illis superioribus. nam et me ibidem conlocaueras, sed ab ouilibus tuis lupus nocturnus auertit. quaere me, quia te requiro, quaere me, inueni me. suscipe me, porta me. potes inuenire quem tu requiris, dignaris suscipere quem inueneris, inponere umeris quem sus
Abbreviated transcription (Latin):
reseruum tuum: hocest: EMTꝰMNCON & potuit saelli scriptor ut serberes Et̃ cõ qđ
estuiui ficae: Sensusquidom uteris constict: Sedo portunior ost huiclocoquere seruũtuit
qm̃ ouis que ernaut qderendicestapastore nepereut: Iocdicit errui Dic & tuiniquitati
iuesutius uficeris : uod lapium fateris. ineotibi cumomnibꝰ comune consortium est.
quia nemosinepcacato, Negare hodic crilogium est: Solusenĩ dr̃ si nepatato est: Cun¬
fiteri hoc da inpunituus remalium est: Erriauunquid Sedquierrcuit inuice potisi
redire inuiam reuocari potest: & pulchre uodidit: Sicut ouuqueperierat: Nonenĩ
perit qui agnoscit errorem: Quȩrunquit seruumtuũ qm̃ manbatatua non su oblitus:
Veniergo dñelhũ i quȩ re seruumtuul quaere lassiẽ ouemtuum: Uenipustor. quacre
milis opencris. ueniu ne merennario quiꝑiuanuã iniroire non noue rst

Expanded text:
re seruum tuum, hoc est ζήτησον, et potuit falli scriptor, ut scriberet ζῆσον, quod est uiuifica. sensus quidem uterque constat, sed oportunior est huic loco: quaere seruum tuum, quoniam ouis quae errauit quaerenda est a pastore, ne pereat. ideo dicit \'erraui\'. dic et tu iniquitates tuas, ut iustificeris. quod lapsum fateris, in eo tibi cum omnibus commune consortium est, quia nemo sine peccato. negare hoc sacrilegium est - solus enim deus sine peccato est —, confiteri hoc deo inpunitatis remedium est. erraui. inquit — sed qui errauit in uiam potest redire, in uiam reuocari potest — et pulchre addidit: sicut ouis quae perierat; non enim perit qui agnoscit errorem. Quaere. inquit, seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ueni ergo. domine Iesu, quaere seruum tuum, quaere lassam ouem tuam, ueni, pastor, quaere malis operariis, sine mercennario, qui per ianuam introire non nouerit.
Abbreviated transcription (Latin):
S ropt̃ infirmos fugiit quiteptamenticgrcuiora ferre nom porsunt: Idaqs seriptũ est.
ut deciuititib aedciuitites fugim: &slnosinh acciuitate fuerint ꝓsequuti fugianꝵ
in aliam: ꝓp̃t infirmos. lgit᷑ uidixim fugiat aut fugiat ab infirmis. & crienseut
admontesleydmitũ. uiꝓ maertyrio odorem possint bate resirratianisi fferie:
Adeo sigit confugit quist̃ cius stibibia fundamentie: in nobis fugit In illis fida statio¬
ne consistit: Nonsigit᷑ urdmutũ : paculus est qui pousidicer, Bonus eni odor xp̃i
dicebat Dirigutur oratio ineasieut incensui inconspectutuo Syrimichus eem̃

Expanded text:
. propter infirmos fugbt, qui temptamenta grauiora ferre non possint. ideoque scriptum est, . propter infirmos fugbt, qui temptamenta grauiora ferre non possint. ideoque scriptum est, ut de ciuitatibus ad ciuitates fugiamus et, si nos in hac ciuitate fuerint persecuti, fugiamus in aliam. propter infirmos igitur, ut diximus, fugiat aut fugiat ab infirmis et transeat ad montes aromatum. qui pro martyrio odorem possint beatae resurrectionis adferre. . Ad eos igitur confugit, qui sunt ejus stabilia fundamenta. In nobis fugit, in illis fida statione consistit. Mons igitur aromatum Paulus est, qui potest dicere: Bonus enim odor Chridicebat: dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Symmachus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
hisigitur fructibus delactata ecłac dicit adxp̃m: Quisedes inortis amicuntendentes
uocitue uocem tuã in sinu amihi Delatib aturenĩ quod in ortis xp̃ssedebat. & in
ortis positi amici intendebant uocicius: Sed quic amiciilli deuelestils eraint archan¬
geli ut dominationes &throni homine senim ex pulsidepanalyso fuerint ꝓpt̃ inoboe¬
dientiam caelestium mandatoꝵ: Attsidoo adhuc ecłicuocemeius audironon poterat
quic cupiebatacudire: Ida. uit. Uocemtu ã insinuacmihi. uide& nossi uolumꝵ eũ in nobis
sedere simus hortidiucusi atq miniti: Ferim uirtutũ flores grutiȩ succ uitutem ut
disputantem angelis dnm̃iħm audire possimꝰ. Sed qui a fucurũ erat uitum adpleni
subito cernit insidies ꝑsecuttꝵ & quę plus sponio quam si biumer& autquia. iꝑse¬
cutoribꝰ xp̃smagis app&it᷑ in nobis: Ioco ut: hin uloceruoꝵ suꝑmantes aromatũ¬

Expanded text:
His igitur fructibus delectata ecclesia dicit ad Christum: qui sedes in hortis, amici intendentes His igitur fructibus delectata ecclesia dicit ad Christum: qui sedes in hortis, amici intendentes uoci tuae; uocem tuam insinua mihi. delectabatur enim, quod in hortis Christus sedebat et in hortis positi amici intendebant uoci eius.sed quia amici illi de caelestibus erant archangeli uel domi- nationes et throni – homines enim expulsi de paradiso fuerant propter inoboedientiam caelestium mandatorum atque ideo adhuc ecclesia uocem eius non posi uolumus eum in nobis sedere, simus horti clausi atque muniti, feramus uirtutum flores, gratiae suauitatem, ut disputantem cum angelis dominum Iesum audire possimus. Sed quia futurum erat, ut, cum ad plenisubito cernit insidias persecutorum. et quae plus sponso quam sibi timeret, aut quia a persecutoribus Christus magis adpetitur in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uit dnmultitudino nationũ: hoceni intellogendũ belimon: symachus aquilies alie¬
quo translationes graosermonedo cuerunt. Repudiaticostu&dis copula. quae fruc¬
tum asserre non poterat : Daticosi uinic nouis fidelib quȩ cultorilr quinon solum
fucere fructum porsent sad & icin custodire: Linaigitur o uiserneuit sa d reuorata
toans ipatia orbi smpleuut Vnamouem erporibdixenit iedmultotudin ẽ popul
Adam lmnuris esteđ qui mandatadĩ oblitus nonest: Cus toditiugitur &uallata hecuin
& plenicudox pĩ est: portio seruuloꝵ: hahes hocmysteriũ Ingenen ubi quinqs
pierterbeniamin fratriuniori cribuit loseph: singulus reliquis fratribus : Dñoigit᷑
quin quesensuum portioc prerdgatiua defertur: Qua milli utique tribuit ipsequẽ
diligit : Sicutdilex̃ &piculum. cuidedit adeuocand as genternepientiae principatũ

Expanded text:
est in multitudine nationum; hoc enim esse intelligendum Beelamon Symmachus, Aquila, aliaeest in multitudine nationum; hoc enim esse intelligendum Beelamon Symmachus, Aquila, aliaeque translationes Graeco sermone docuerunt. Repudiata est vetus copula, quae fructum afferre non poterat: data est vinea novis fidelibusque cultoribus, qui non solum facere fructum possent, sed etiam custodire. Una igitur ovis erravit: sed revocata, totius spatia orbis implevit. Unam ovem error abduxerat: sed multitudinem populAdam, murus est Dauid qui mandata dei non est oblitus. Custodita igitur et uallata haec uinea et plenitudo Christi est, portio seruulorum. habes hoc mysterium in Genesi, ubi quinque partes Beniamin fratri iuniori tribuit Ioseph, singulas reliquis fratribus. domino igitur quinque sensuum portio et praerogatiua defertur, quam illi utique tribuit ipse quem diligit, sicut dilexit et Paulum, cui dedit ad euocandas gentes sapientiae principatum.
Abbreviated transcription (Latin):
quia non habeo uberes sensus quȩ turres habeosapientiȩ in quib est abundantia
Sicut scriptum est & abundantiac in turrib tuis: his uberib Iđ sensib. habilem se
tantis nuptiis estimalut: Sed filiȩ hierusalem adhuc non poterent aestimire.
qui aesensum cius habundantiã non uidebane & addidit: Egoeric̃i noculiscius tic̃¬
quiđ̃ inueniens pacẽ :: hocest deliberatis demeis sensib cumpadem dĩ inuenerin quae
culis sponsi. quadis quȩ hub& pacẽ: Scripĩ m est enim: Qui recaequerunt pacem ha¬
bebunteãtestimoniũ. ꝑestinantibꝰ igit᷑ dilato utquedilocta ciclebrata con iunc¬
no spiriadisẽ mutuo ex p&ita consensu: Ideoq ticquã nuptide canens carmen ex
hisqusoriant: Clamitergo ip̃s: plannacaest congregitio populoꝵ utuicis a& ne
rancofundata &ili csubiugũ uerbi cordem ansu&o colli subiocit: plantatie

Expanded text:
quia non habeo ubera ? sensus, ut turres, habeo sapientiae, in quibus est abundantia, quia non habeo ubera ? sensus, ut turres, habeo sapientiae, in quibus est abundantia, sicut scriptum est: et abundantia in turribus tuis. his uberibus, id est sensibus, habilem se tantis nuptiis aestimabat, sed filiae Hierusalem adhuc non poterant aestimare, quia sensuum eius abundantiam non uidebant. quam inveniens pacem , hoc est: Deliberatis de meis sensibus, cum pacem Dei invenerim, quaeculis sponsi qualis quae habet pacem; scriptum est enim. qui recte quaerunt pacem. habebunt eam testimonium festinantibus igitur dilecto atque dilecta celebrata coniunctio spiritalis est mutuo expetita consensu. Ideoque tamquam nuptiale canens carmen exuhis qui seruant. clamat ergo spiritus: plantata est congregatio populorum et uitis aeternae radice funda
Abbreviated transcription (Latin):
est fidei sublimis bonumodorem: Estenĩiuacuis huiusmaterueodor : quae non uermis
non tindis cor rumpit: Id eohuius materiȩ ususligitur tectie festigis eleuandis. fora¬
mnur idis p̃ licte ners dementis quib ae acspuerilis cdstudium liberi dis eruditionis im¬
huitur: Estergomaceria ista siblimis ad gnc̃m leuisacdonus sucuis ad odorem. uti¬
lis adinsirumentũ scientȩ habilis adminis terium cognitionis a&ernȩ : Sed quem¬
ud modum sponsamsu ĩ diligens xp̃s urgebat adcopule spalis sollemnititẽ. Itc&
coła uerbi decore lam capitefestinaebut adnuptias. Ideoq moncrũ &dilationis in¬
patiens quics silic ihrłm in nocte reges lehant. dicit: cgomurus. & uberamacturfes:
hocistnolite dubitare utrũ murussim: Illeenĩ dixeraent simurus est: Ego in quit
murussũ & non parua ubera licheo. Sedutturres ubera mac st̃: Quo modo dicitis

Expanded text:
est fidei sublimis bonum odorem; est enim suauis huius materiae odor, quam non uermis, est fidei sublimis bonum odorem; est enim suauis huius materiae odor, quam non uermis, non tinea corrumpat. ideo huius materiae usus eligitur tectorum fastigiis eleuanais formandisque litterarum elementis, quibus aetas puerilis ad studium liberalis eruditionis inbuitur. est ergo materia ista sublimis ad gratiam, leuis ad onus, suauis ad odorem, utilis ad instrumentum scientiae, habilis ad ministerium cognitionis aeternae. Sed quemadmodum sponsam suam diligens Christus urgebat ad copulae spiritalis sollemnitatem, ita et ecclesia uerbi decore iam capta festinabat ad nuptias. ideoque morarum et dilationis inpatiens, quas filiae Hierusalem innectere gestiebant, dicit: ego murus, et ubera mea turres, hoc est: nolite dubitare utrum murus sim — iilae enim dixcrant: si murus est —;ego, inquit, murus sum et non parua ubera habeo, sed ut turres ubera mea sunt. quomodo dicitis
Abbreviated transcription (Latin):
uł anima uł ecđa possit esre ꝑfactior: Dicuntergo: Simurus est aedificemus suꝑeũ
hab & xii. portas apłi cas ꝑ quacspopulonationũ pat& ingressus inecłam sed
murus quã ui sũbitũ totius urbi s indud at. tuncta menest munitior cum re¬
cepticcu lahabuerit prueparata in quibꝰ ꝓpugnatoresurbis. tutum speculandi
accuendi possint hubero subsidiũ: Sed quic rationalis haec cuuiti sest & om̃is
spestius indi uerboest. non ferreu sediergenita ciꝓpugnacuil a roquiruntur:
doquiis calestib magis quacorporis uoluptictibꝰ. hostile s imp&us repulsare consu&a¬
eofulit p̃sidio cosplendore fulgens: habilior xp̃ĩcopulȩ iudicatur: & quia i a nuccaos̃est
Pis aditis cdscclutem: Sed nehereucoꝵ corrum paturtineis ccuguermibus: dicunt filiȩ
Mherusclem uel aengeli uelanimȩ iustoꝵ: Edificemus nꝑacm itebul a scedrinas: hoc

Expanded text:
uel anima uel ecclesia possit esse perfectior. Dicunt ergo: si murus est, aedificemus super eum uel anima uel ecclesia possit esse perfectior. Dicunt ergo: si murus est, aedificemus super eum habet duodecim portas apostolicas, per quas populo nationum patet ingressus in ecclesiam. sed murus quamuis ambitum totius urbis includat, tunc tamen est munitior. cum receptacula habuerit praeparata, in quibus propugnatores urbis tutum speculandi ac tuendi possint habere subsidium. sed quia rationabilis haec ciuitas est et omnis spes eius in dei uerbo est, non ferrea, sed argentea ei propugnacula requiruntur, eloquiis caelestibus magis quam corporis uoluptatibEo fulta praesidio, eo splendore refulgens habilior Christi copulae judicatur. 38. Et quia janua Christlis aditus ad salutem. sed ne haereticorum corrumpatur tineis aut uermibus, dicunt filiae Hierusalem, uel angeli uel animae iustorum: aedificemus super eam tabulas cedrinas, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
reconsuer ut pr&endant immaturȩ a &atis infirmitutẽ & adstriuent qđ ube¬
ra non habentur: uȩ nubilis significant tempꝰ a&atis: hoc sol& symbolũ cõmune
omnib: uirginib: essenupturis: Uicum ubera coeperint eminere. tunc coniunctioni
habi les iudicentur: Turbate igitur qđ studio dilactionisurgueat nuptiassponsus : di¬
cunt: quid faciemꝰ sororinr̃ẽ in die qualoquitur in ea. Uel utsymmachus qualo qui¬
turei: hocestsponsulium caelebritate sol& ficri conlocutio & confirmationup¬
ticcrum: Qui dergo facicm dicunt turbate quicurgu&ur coniunctiospã lis: A tan¬
tis nuptiis excusare non posst̃: Nemoest ani: qui copulã uel animȩ & sp̃r. uel xpĩ¬
& acłe nonbeatã put& Sed quiceplenitudo uerbi uelsps scĩ uibrat & fulg& &
nihil est quod illis possit equari: Ideo differede sideraent : Vtilla dilatione

Expanded text:
re consuerunt, ut praetendant inmaturae aetatis infirmitatem et adstruant, quod ubere consuerunt, ut praetendant inmaturae aetatis infirmitatem et adstruant, quod ubera non habeat, quae nubilis significant tempus aetatis. hoc solet symbolum commune omnibus uirginibus esse nupturis, ut, cum ubera coeperint eminere, tunc coniunctioni habiles iudicentur. Turbatae igitur, quod studio dilectionis urgeat nuptias sponsus, dicunt: quid faciemus sorori nostrae in die qua loquitur in ea? uel, ut Symmachus, qua loquitur ei, hoc est: sponsalium celebritate solet fieri conlocutio et confirmatio nuptiarum. quid ergo faciemus, dicunt turbatae, quia urgetur coniunctio spiritalis? a tantis nuptiis excusare non possunt; nemo est enim qui copulam uel animae et spiritus ae non beatam putet. sed quia plenitudo uerbi uel spiritus sancti uibrat et fulget et nihil est quod ei possit aequari, ideo differre desiderant, ut illa dilatione