comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ottec. Unde ⁊ nomen epĩ tractumẽ. Parua tibi udentur tantorũ
uirorum testimonia. clangat tuba ȩuangłica. filius conitrui. quẽ
Iħe amauit plurimum qui de pectore saluatoris doctrine fluenta
potauit. Erb̃r electe dnẽ. ⁊ filiis eius. quos ego diligo inueritate:
non dedignentur eẽ quod duces fuerunt. Aducatu accepit nom̃
sacerdos. ut beda dicit in expositione oe templo salomonis. Sac̃dos
namq abeo nomen accepit latine. quod sacrũ prebere ducatũ
minorib debeat ł Qualis eet̾ eorum consecratio iheronimus inepła
memorata. ad eugłm prb̃rm ex ponit. Nam et alexandrie amar
Quomodo si exercitus imꝑatorem faciat. aut diaconi eligant õe se
quem industrium uocant. nouerũ t iarchidiaconũ uocentł Archi¬
diaconi consecratio nobis notissima ẽ. Archidiaconus eandem conse¬
crationem habent quam ceti diaconi. s electione fratrum prepo¬

Expanded text:
οντες, unde et nomen episcopi tractum est. parua tibi uidentur tantorum οντες, unde et nomen episcopi tractum est. parua tibi uidentur tantorum uirorum testimonia? clangat tuba euangelica filius tonitrui, quem Iesus amauit plurimum, qui de pectore saluatoris doctrinarum fluenta potauit: presbyter Electae dominae et filiis eius, quos ego diligo in ueritate,non dedignentur esse, quod duces fuerunt. A ducatu accepit nomen sacerdos, ut Beda exponit in expositione de templo Salomonis. Sacerdos namque ab eo nomen Latine accepit, quod sacrum praebere ducatum minoribus debeat. Qualis esset eorum consecratio, Hieronymus in epistola memorata ad Evagrium exponiquomodo si exercitus imperatorem faciat, aut diaconi eligant de se quem industrium noverunt, et archidiaconum vocent.  Archidiaconi consecratio nobis notissima est. Archidiaconus eamdem consecrationem habet quam caeteri diaconi: sed electione fratrum praepo
Abbreviated transcription (Latin):
Et iheronimus inepła ad titum. Adtendamus uerba dicentis. Ut constituas
ꝑciuitates prbros sicut et ego tibi precepit. Qui qualis prb̃r debeat o¬
dinati inconsequentib disserens. hocẽ siquis ẽ sine crimine unius uxo¬
ris uir. Ict̾a: Postea intulit. Oportet enim epm sine crimine eẽ. tanqͣ
aliud eẽ nomen officii. r elegat apłi uerba ad philipenses dicentis. Pau¬
cum epis idiaconis. grã uob̃ et ꝑax. ⁊reliqua: Pbilippis una ẽ mache¬
doniȩ urbs. Et certe inuna ciuitate plures ut nun cupantur: ep̃i
bant. propterea indifferent̃ de ep̃is quasi prb̃is ẽ locutus. Ad huc
alicui hoc uideatur ambiguum. nisi altero testimonio cõprobetur.
ꝑ sanguinẽ suum. Et hic diligentius obseruate: quomodo unius
cuutatis ephesi prb̃ros uocans. postea easdem epõs dix̾it̃ Eiusdẽ
ceps. regere gregem xp̃i . inspicere non ex necessitate: s uoluntarie
iuxta dm̃. Qd quidem grece significantius dicitur ep ycnodey¬

Expanded text:
a ad Titum: Attendamus verba dicentis: ut constituas per civitates presbyteros, sicut ego tibi disposui. Qui, qualis presbyter debeat ordinari, in consequentibus disserens, hoc est, si quis sine crimine est, unius uxoris vir, etc. Postea intulit: Oportet enim episcopum sine crimine esse tanquam aliud esse nomen officii, relegat Apostoli verba ad Philippenses dicentis: Paucum episcopis et diaconis, gratia vobis et pax, et reliqua. Philippis una est urbs Macedoniae, et certe in una civitate plures, ut nuncupantur, episcbant, propterea indifferenter de episcopis quasi presbyteris est locutus. Adhuc si alicui hoc videatur ambiguum, nisi altero testimonio comprobetur iper sanguinem suum. Et hic diligentius observate, quomodo unius civitatis Ephesi presbyteros vocans, postea eosdem episcopos dixerit. Ejusdem ceps, regere gregem Christi et inspicere non ex necessitate sed uoluntarie iuxta deum. quod quidem Graece significantius dicitur ἐπισκοπεύ
Abbreviated transcription (Latin):
etanie quȩ fiunt circa baptisterii consecrationem intercessio¬
nes scorum designant pro renascentib Quod possumus discere
ex lectione libri apocalipsis. Uidi hostium aꝑtum in cęlo. Ibi ui

Expanded text:
Litaniae quae fiunt circa baptisterii consecrationem, intercessioLitaniae quae fiunt circa baptisterii consecrationem, intercessiones sanctorum designant pro renascentibus, quod possumus discere ex lectione libri Apocalypsis, Vidi ostium apertum in coelo. In i
Abbreviated transcription (Latin):
tri ⁊ iohannis occurrunt ep̃i adloca ubi sunt quibus necesse ẽ impo¬
ni manus. Occurrant uilli sine retractione qui accepturi sunt
uestimentum nuptiale: ut possint intrante rege ꝑseuerare incon¬
uiuio. Sialiquis prius subripuitur de p̾senti scło quam possit
occurrere ministerio tanto. ds sit cur eum prius roget exire de
presenti scło: Nouit dñs qui sunt eeius. Et scđm iohannem euan¬
gelistam: oues mee uocem meã audient et ego cognosco eas et secun¬
tur me. & eo uitam ȩternam doeis. Et non ꝑibunt inȩternum. et
non rapiȩt easquisquam de manu mea. Et rełq hoe omino cauen¬
dum ẽ. ne torpore securitatis neglegentia hostium aꝑtum inueniat.
Dicit romanus libellus de quo sepe commemorauimus. Oratione exple¬
ta facit crucem cum pollice icrismate insingulorum frontib ita dicen
uerba sunt salutationis ad nouum hominem qui scđm dm̃ creatus
est in iusticia: scitate ueritatis. ix uiii de letamis:

Expanded text:
tri et Joannis, occurrant episcopi ad loca ubi sunt, quibus necesse est imponi manus: occurrant et illi sine retractatione, qui accepturi sunt vestimentum nuptiale, ut possint, intrante rege, perseverare in convivio. Si aliquis prius subripitur de praesenti saeculo, quam possit occurrere ministerio tanto, Deus scit cur eum prius coget exire de praesenti saeculo. Novit Dominus qui sunt ejus; et secundum Joannem evangelistam, Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum, et non rapiet eas quisquam de manu mea. Hoc omnino cavendum est, ne torpore securitatis, negligentia ostium apertum inveniat. Dicit Romanus libellus: de quo saepe commemoravimus: Oratione expleta, facit crucem cum pollice ex chrismate in singulorum frontibus, ita dicend. Haec verba sunt salutationis ad novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis. CAPUT XXVIII. De Litaniis.
Abbreviated transcription (Latin):
mat sacerdos ita dep̃cando. Quod uni populo aꝑsecutione egipcia
lib̾ando dextere tuȩ potentia contulisti. io insalutem gentirm
ꝑ aquam regenerationis oꝑaris. pr̃a ut inabrahe filios et in isełi

Expanded text:
mat sacerdos, ita deprecando quod uni populo a persecutione Aegyptia mat sacerdos, ita deprecando quod uni populo a persecutione Aegyptia liberando, dextra tuae potentiae contulisti, id in salutem gentium per aquam regener
Abbreviated transcription (Latin):
formationẽ. dd octore habet doctrinam. a sacerdote ũ ꝯfirmatio
impetratur. Seda lectio plano smone refert quomodo populus y frl
ex egipto saliuatis sit. Quia infupiori lectione audiuit cathecumiñ
suam formationẽ. inista atidiat suam redẽptionẽ a dñis q̃ubtis quib
se uendidit suis peccatis. E audiat quod sicut populum yfrl̃ liba¬
uit dñs de manu pharaonis quem deleuit in mari rubro. sie pos¬
tus ẽ. Canticum magnã deuotionem animi demõstarat. quam
solent singulariter deuoti ꝑciꝑe. quib ñ genera liter respondetur.
Erultat deuttus animus. quia uidet eathecuminos deuotos ꝑ dĩ uoca¬
tionem. et hoc uidet exaffectu doctrinȩ. Istas duas lectiones unum
canticum sequitur. quia utreq in pͥmo pede mensȩ stant. udẽ in al¬
legoriã: Uel ideo pͥori lectioni canticũ ñ sequitur. quia inilla insinua¬
tur parens in quo om̃s peccauerunt. Doctrinam doctoris confir¬

Expanded text:
formationem. A doctore habet doctrinam, a sacerdote vero confirmatio formationem. A doctore habet doctrinam, a sacerdote vero confirmatio impetratur. Secunda lectio plano sermone refert quomodo populus Israel ex Aegypto salvatus sit. Quia in superiore lectione audivit catechumenus suam formationem, in ista audiat redemptionem suam a dominis quibus se vendidit suis peccatis, et audiat quod sicut populum Israel liberavit Dominus de manu Pharaonis, quem delevit in mari Rubro, sic posgnificatus est. Canticum magnam devotionem animi demonstrat, quam solent singulariter devoti percipere, quibus non generaliter respondetur. Exsultat devotus animus, quia videt catechumenos devotos per Dei vocationem et hoc videt ex affectu doctrinae. Istas duas lectiones unum canticum sequitur, quia utraeque in primo pede mensae stant, id est, in allegoria. Vel ideo priorem lectionem canticum non sequitur, quia in illa insinuatur parens, in quo omnes peccaverunt. Doctrinam doctoris confir
Abbreviated transcription (Latin):
habet. quia uerba cȩlestis oraculi uel istorico intellec̾tu uel allegorico. uel
tropoloico. idẽ morali. uel certe anagogico solent accipi. Historia ẽ namq¬
cathecununorum cum res aliqua quomodo scđm literam facta siue
dicta sit plauo sermone refertur̃. Uideamus siprima lectio cum isto
pede uadat. Non ne sicut scriptum ẽ de generatione hominis tenet᷑
scłm historiam. Omnino ita credimꝰ ut ibi scriptum ẽ. faciamus homi¬
nem adimaginem & similitudinem nr̃am. et p̾sit piscib maris et
uolatilibus celi. Et iterum. Masculum et feminam creauit eos. Et
sicut ibi narratur. de sexto credimus hominem factum. Orat sacer¬
dos dm̃ qui mirabilit̾ hominem creauit. & redemit. ut homine
tra oblectam̃ta mundi. Doctoris officiumẽ ut p̾mo ut pͥms instru¬
as cathecuminum de sua formatione: oe in quomͦ cecidisset. dum¬
in ñ consentiat carnalib ut adam eue. posse testaurare ad pͥma

Expanded text:
habet, quia verba coelestis oraculi vel historico intellectu, vel allegorico, vel habet, quia verba coelestis oraculi vel historico intellectu, vel allegorico, vel tropologico, id est morali, vel certe anagogico solent accipi. Historia est namque cum res aliqua quomodo secundum litteram facta sive dicta sit, plano sermone refertur. Videamus si prima lectio cum isto pede vadat. Nonne sicut ibi scriptum est de generatione hominis tenetur secundum historiam? Omnino ita credimus, ut ibi scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, et praesit piscibus maris et volatilibus coeli. Et iterum: Masculum et feminam creavit eos, et sicut ibi narratur, die sexto credimus hominem factum. Orat sacerdos Deum, qui mirabiliter hominem creavit et redemit, ut homo qutra oblectamenta mundi. Doctoris officium est, ut primo instruat catechumenum de sua formatione, dein quomodo cecidisset, dummodo non consentiat carnalibus, ut Adam Evae, posse restaurari ad primam
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ in actibus apłorum quando ei uas lineum de cȩlo missum ẽ. Sur¬
ge petre. occide et mandica. Quod ita beda ineisdem actib Surge inquit
ad eugliꝵ andum preparare. Occide ingentibus quod fuerant. & fac qͦd es.
Qui enim manducat. cybum foris positum insuum corpus trahicit. Precepit
gͦ uox diuina ut nationes ꝑ ineredulitate ante foris posite: intfecta p̾te¬
rita uita. societati ȩccłie quam significat petrus inserantur. hanc doc¬
trinam significat mensa intab̃naculo mosayco quȩ habet quatuor.
pedes. quia ut beda in libro de tabnaculo: quadriformi ratione omĩs
diuinorum eloquiorum series distingintuit. Hicoro intendatis quã
congruentiam habeant lectiones quatuor. et cantica. et orationes quȩ
aguntur propt̃ instructionẽ cat̾ecuminorum cum quatuor pedib
mense. Idẽ qui supra inmemorato. Uensa tabnaculi quatuor pedes

Expanded text:
tum est in Actibus apostolorum, quando ei vas linteum de coelo missum est: Surtum est in Actibus apostolorum, quando ei vas linteum de coelo missum est: Surge, Petre, occide et manduca: quod ita Beda in eisdem Actibus: Surge, inquit, ad evangelizandum praeparare; occide in gentibus quod fuerant, et fac quod es. Qui enim manducat cibum foris positum, in suum corpus trajicit. Praecepit ergo vox divina ut nationes per incredulitatem ante fores positae, interfecta praeterita vita, societati Ecclesiae quam significat Petrus inserantur. Hanc doctrinam significat mensa in tabernaculo Mosaico, quae habet quatuor pedes: quia ut Beda in libro de Tabernaculo quadriformi ratione omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. Hic oro, intendatis, quam congruentiam habeant lectiones quatuor, et cantica, et orationes quae aguntur propter instructionem catechumenorum, cum quatuor pedibus mensae. Idem qui supra in memorato: Mensa tabernaculi quatuor pedes
Abbreviated transcription (Latin):
minationem de signant lectiones q̃ inte baptismum leguntur. ut inseguen¬
tib monstrabitur. Cereus proptera benedicitur quia nisi exbenedictione
ministri. non potest ex sua simplici natura transire ad misteria. In miste¬
rio enim erat coluinna ggnis. Qđ adiacono benedieitur. morem sequitur
romanorum. In eo enim archidiaconus conficit agnos. Qui ceretis ꝑ octodies
ncophitorum p̃cedit pontificoem qui ẽ capuo popuili. quia columna gnis pces¬
sit populum usq adterram reptomissionis x ix de lectionibũs
ptimts cerei lumine xp̃i lumen significari quo illuminautur catecu¬
mini namc narrandus ẽ dño miserante modus illuminationis. ut
ordinato et inluminato ttinere ꝑ gatur ad paptismum. Doctor eahercums¬
nonim contiua debet ee cath eciminorum. hoc egit. xp̃c quando conuila¬
batur cum publicanis et peccatoribus ut eos trahiceret inse. Hoc petro die¬

Expanded text:
minationem designant lectiones quae ante baptismum leguntur, ut in sequenminationem designant lectiones quae ante baptismum leguntur, ut in sequentibus monstrabitur. Cereus propterea benedicitur, quia nisi ex benedictione ministri, non potest ex sua simplici natura transire ad mysteria. In mysterio enim erat columna ignis. Quod a diacono benedicitur morem sequitur Romanum: in eo enim archidiaconus conficit agnos. Qui cereus per octo dies neophytorum praecedit pontificem, qui est caput populi, quia columna ignis praecessit populum usque ad terram repromissionis. CAPUT XIX. De lectionibus. Diximus cerei lumine Christi lumen significari, quo illuminantur catechumeni: nunc narrandus est, Domino miserante, modus illuminationis, ut ordinate et illuminato itinere pergatur ad baptismum. Doctor catechumenorum conviva debet esse catechumenorum. Hoc egit Christus, quando convivabatur cum publicanis et peccatoribus, ut eos trajiceret in se. Hoc Petro dic
Abbreviated transcription (Latin):
risfiat. Ethan nobiscum sonat fortitudo atq ꝑscct̾io. Et iterum. Preparemꝰ
nob̾ fortitudinem adsumamus ꝑfectum robur: ut int̾ errorum tenebras
ce confuisionem noctisscientiȩ xp̃i lumen appareat. Dies quoq nr
nubem habeat protegentem. ut his ducib ao scim terram ꝑuenire ualea¬
qua descendit minfernum. Tereia autem resurtectionis ẽ dies. et ideo inter¬
tia die &s ante aedelut eos ꝑdiem incolumna nubis & ꝑnoctem in collmp¬
na ignis. Qd si scdm ea que suꝑus diximus in his uerbis recte nosapłs
docet baptisini misteria contineri: necessarium ẽ. ut qui baptirantur in
xp̃o. inmorte ipstus baptiaentur. et ipsi consepeliantur. &cum ipso tercia¬
Lumenipsius lumen xp̃i significat. quo et p̃sens nox illustratur: gra seilicet
tesurtectionis. &cit̾ecumini qui uenturi sunt ad baptisinum. Ipsam in lu¬

Expanded text:
ris fiat. Ethan, nobis resonat fortitudo atque perfectio. Et iterum: Praeparemus ris fiat. Ethan, nobis resonat fortitudo atque perfectio. Et iterum: Praeparemus nobis fortitudinem, assumamus perfectum robur ut inter errorum tenebras, et confusionem noctis conscientiae Christi lumen appareat: dies quoque noster nubem habeat protegentem, ut his ducibus ad sanctam terram pervenire valeaqua descendit in infernum; tertia autem resurrectionis est dies. Et ideo in die tertia Deus antecedebat eos per fidem in columna nubis, per noctem autem in columna ignis. Quod si secundum ea quae superius diximus, in his verbis recte nos Apostolus docet baptismi mysteria contineri, necessarium est ut qui baptizantur in Christo, in morte ipsius baptizentur, et ipsi consepeliantur, et cum ipso die terLumen ipsius lumen Christi significat, quo et praesens nox illuminatur, gratia scilicet resurrectionis, et catechumeni qui venturi sunt ad baptismum. Ipsam illu
Abbreviated transcription (Latin):
luminatione. Et paulo post. S iam colupne huius om̃s p̾conia no¬
uimus. quam in honore di rutilans ignis accendit. Columpna illa
xp̃m p̃figurabat. de qua dicit ieronimus in libro mansionum. Mo¬
uerunt autem castra de ramssse mense primo. quinta decima die
mensis pͥmi. ditera die post pascha egressi sunt filii in manu excelsa.
Et paulopꝰ. Iumense pͥmo quando hyems pteciit: et abiic sibi. quando¬
ueris exordiumẽ. quando terra parturit. quando cunc̃ta renouant᷑.
et eximus quinta dccuna die mensis pͥmi in crastinum pasche pleno
mensis lumine p̾esum agni inmaculati. Et uerum. Et ꝓficientes filiĩ
istł de terra iamasse castra metati sunt in sochot & post pauca:
Profect̃i de sochot. castra metati sunt in ethan quȩ e mextremo solitudinus
Terria mansio offertur post tabnacula inqua primum uidetur dñs nocte in
columpnia ignis. & ꝑ diem in columpna nubis ut p̃cedat popłm. etduxitine¬

Expanded text:
purgavit. Et paulo post: Sed jam columnae hujus praeconia nopurgavit. Et paulo post: Sed jam columnae hujus praeconia novimus, quam in honore Dei rutilans ignis accendit. Columna illa Christum praefigurabat, de qua dicit Hieronymus in libro mansionum: Moverunt autem castra de Ramesse mense primo, quinta decima die mensis primi. Altera die post Pascha egressi sunt filii Israel in manu excelsa: Et paulo post: In mense pveris exordium est, quando terra parturit, quandr, eximus quinta decima die mensis primi in crastinum Paschae, pleno mensis lumine post esum agni immaculati, et iterum: Et proficiscentes filii Israel de terra Ramesse, castrametati sunt in Socoth. Et post pauca: Profecti de Socoth, castrametati sunt in Ethan, quae est in extremo solitudinis. Tertia mansio offertur post tabernacula, in qua primum videtur Dominus in nocte in columna ignis, et per diem in columna nubis, ut praecedat populum, et dux itine
Abbreviated transcription (Latin):
cereo consecrato. Cera namq xp̃i humanitatẽ significat. ut gregoriꝰ
Igni quos rõmani faciunt. agnum ꝓ nob factum inmaculatũ desig
ut augustinus ad ianuarium. Non ideo tam inquit putare debẽt
stulti quinolunt in melius cõmutari adoranda ista ẽẽ luminaria.
qr ducitur exhis aliquando similitudo ad diuina misteria figuran¬
da. exomi enim creatura d etur. Quando agnum de cera uidemꝰ.
agnus pͥfiguratus. et inpascha inmolatus ad memoriam reducitur.
Cui sc̃s grẽgorius ufugit quando misteria paschalis agni reser a
uit.xuiii. de cereo BeNedicendo.
Icereum. Ut diximuscera humanitatem s designat. Unanimitate
significationis uult habere cereus iste. cum columpna ignis quȩ inlu¬
minabat populum isrł innocte. Unde dicitur in consecratione cerei.
hec igitur nox ẽ. que peccatorum tenebras columpne purgauit in

Expanded text:
cereo consecrato. Cera namque Christi humanitatem designat, ut Gregoriuscereo consecrato. Cera namque Christi humanitatem designat, ut Gregoriusnitas in humanitate. + Agni quos Romani faciunt, Agnum pro nobis factum immaculatum designut Augustinus ad Januarium: Non ideo, inquit, tamen putare debent stulti, qui nolunt in melius commutari, adoranda esse ista luminaria, quia ducitur ex eis aliquando similitudo ad divina mysteria figuranda. Ex omni enim creatura ducitur. + Quando agnum de cera videmus, Agnus praefiguratus et in Pascha immolatus ad memoriam reducitur. Cui S. Gregorius oleum infudit, quando mysteria Paschalis agni reseravit. CAPUT XVIII. De cereo benedicendo cereum. Ut diximus, cera humanitatem Christi designat. Unanimitatem significationis vult habere cereus iste cum columna ignis quae illuminabat populum Israel in nocte. Unde dicitur in consecratione cerei: Haec igitur nox est, quae peccatorum tenebras columnae illuminatione
Abbreviated transcription (Latin):
ue fine uiuendo regnemus. S et si forte his horis quib nos
ducimus istam uigiliam illiꝰ adhuc corpus insepulchro erat
nũdum q resurrererat. nec sic uigilando sumus in congrui.
quia ille dormiuit ut uigilemus. qui ẽ mortuus ut uiueremꝰ.
Ieronim certam horam uigiliarum demonstrat in cõintariis
agni postes niarum frontium consecrate sunt. Unde ⁊ reor. tra¬
ditionem apłicam ꝑmansisse. ut die uigiliarum pasche ante noctis
dimidium populos dimittere non liceat. expectantes aduentum
rpi. et postquam illud temp̃ transierit. securitate p̃supta festum
cunctis agentib diem.xuii. De agnis. de cera factis bene
omanus libellus narrat eadẽ die benedici ceram oleo mixtã
indeq fieri agnos eosq reseruari usq inoctauã pasche in
octauis uͦ cõmunionẽ dari populo. ex his incensũ adolendum. & ad
suffuinigandum domib suis. Et narrat similit nos facere debere de

Expanded text:
ne fine vivendo regnemus. Sed et si forte his horis, quibus nos ne fine vivendo regnemus. Sed et si forte his horis, quibus nos ducimus istam vigiliam, illius adhuc corpus in sepulcro erat, nondumque resurrexerat, nec sic vigilando sumus incongrui, quia ille dormivit ut vigilemus, qui est mortuus ut viveremus. Hieronymus horam certam vigiliarum demonstrat in CommentariisAgni postes nostrarum frontium consecrati sunt. Unde reor et traditionem apostolicam permansisse, ut die vigiliarum Paschae ante noctis dimidium populos dimittere non liceat exspectantes adventum Christi; et postquam illud tempus transierit, securitate praesumpta, festum cunctis agentibus diem. CAPUT XVII De agnis de cera factis benedicendis. Romanus libellus narrat eodem die benedici ceram oleo mixtam, indeque fieri agnos, eosque reservari usque in octavas Paschae. In vero post communionem dari populo ex his incensum ad adolendum, et ad suffumigandum domibus suis: et narrat similiter nos facere debere de
Abbreviated transcription (Latin):
rui de uiui uarietate que fit die Sabbi
ct̃aua uarietas ẽ sabbato sco. Heri retulimus ex decretalib inno¬
centii pape hodie ñ celebrari missam. quod ita ee cõꝑimus
ex officio hodierno. quod totam noctem in lustrat futuram.
Uportet ut hoc discamꝰ ex pͥma consecratione cerei quȩ dicit. hȩc noxẽ:
inqua destruct̾is uinculis mortis. Et iterum. Hȩc nox ẽ. dequa scriptũ e.
et nox ut dies in luminabitur. Uigiliȩ agende sunt innocte ut exauc¬
toritate patrum recolimus. Dicit augustinus ex sermone ad popłm
inuigiliis pasche. Dicendum ẽ. cur tanta celebritate hodierna po
sac̃tum euangłium contestatur. Et paulo post. Illam noctem¬
agimꝰ uguando qua dñs resurrexit. et illam uitam dequa paulo
ante dicebamꝰ. meditamur.: uibi nec mors ulla. nec somnus ẽ qͣ.
in sua carne nob̾ incoauit. Quam sic excitauit amortuis ut iam
nͥ moriatur. et mors ei ultra n dñetur. Et iterum. Cui resurgen¬
ci paulo diutius iuigilando concmnnimus. prestabit ut cũ illo si¬

Expanded text:
 De octava varietate quae fit die sabbati. Octava varietas est in sabbato sancto. Heri retulimus ex decretalibus Innocentii papae hodie non celebrari missam, quod ita esse comperimus ex officio hodierno, quod totam noctem illustrat futuram. Oportet ut hoc discamus ex prima consecratione cerei, quae dicit: Haec nox, in qua destructis vinculis mortis. Et iterum: Haec nox est, de qua scriptum est, et nox ut dies illuminabitur. Vigiliae agendae sunt in nocte ut ex auctoritate Patrum recolimus. Dicit Augustinus ex sermone ad populum in vigiliis Paschae: Dicendum est cur tanta celsanctum euangagimus vigilando, qua Dominus resurrexit, et illam vitam, de qua paulo ante dicebamus, meditamur, ubi nec mors ulla, nec somnus est, quam in sua carne nobis inchoavit, quam sic excitavit a mortuis, ut jam non moriatur, nec mors ei ultra dominetur. Et iterum: Cui resurgenti paulo diutius vigilando concinimus, praestabit ut cum illo si
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse credamus incruce srio sanguine. De quo baptismo dicit gregoriꝰ
natantenus insermone de scd̃is epiphaniis. Scio enim et quartum
baptisinum. quisqnis sanguine suo ꝑmartirum baptitantur. Quo
baptismo etiam xp̃c baptitatus ẽ. ut et in hoc sicut᷑ inceteris formã cre¬
lentib ⁊ se sequentib daret . de quo baptismo dicit augustinus inepła
ad seleutianum. Iam non debemus querere quando quisq fuerit bap¬
tizatiis. s quoscumq legimus incorpore xp̃i quod ẽ ȩccłia ꝑtinere ad
regnum cȩlorum: non nisi baptizatos intelligere debemus. Nisi forte
quos angustia passionis inuenit. & nolentes negare xp̃m antequam
baptirarentur occisi sunt. quibus ipsa passio pro baptismo deputata ẽ.
Etiam uerba scĩ siluestri qui obremedium difficultatis epm̾n conse¬
quendi. ante exitum animȩ uissit ut liniretur neophitus aprb̃ro

Expanded text:
um credamus fuisse in cruce suo sanguine. De quo baptismo dicit Gregorius um credamus fuisse in cruce suo sanguine. De quo baptismo dicit Gregorius Nazianzenus in sermone de secundis Epiphaniis: Scio enim et quartum baptismum, quo quis sanguine suo per martyrium baptizatur, quo baptismo etiam Christus baptizatus est, ut et in hoc, sicut in caeteris formam credentibus et se sequentibus daret. + De quo baptismo dicit Augustinus in epistola aelorum. iam non debemus quaerere, quando quisque fuerit baptizatus. sed, quoscumque legimus in corpore Christi, quod est ecclesia, pertinere ad regnum cquos angustia passionis invenit, et nolentes negare Christum, antequam baptizarentur, occisi sunt, quibus ipsa passio pro baptismo deputata est. Etiam verba S. Sylvestri, qui ob remedium difficultatis episcopum consequendi ante exitum animae, jussit ut liniretur neophytus a pr
Abbreviated transcription (Latin):
crucis inuitam propitiatus ȩternam Hȩc sunt uestũta quib
ornari oportet filium regis ut possit stare in aula cȩlesti. Qui bap¬
tizantur filii sunt dĩ. ut iohannes ęuangłista narrat. Quotquot
autem receperunt eum: dedit eis potestatem filios dĩ fieri. ⁊ rel:
inum: ita dignetur uestire regalibus uestib quibus indui oportet
filios regis. De quibus filiis dicit apłs paulus: Om̃s qui in xp̃o bapti¬
tatiestis . xp̃m indiustis. Ibi induuint se neophiti xp̃m: ubi renouan¬
tur inimaginem eiꝰ qui creauit eos. Uens enim uestit sexp̃o: quan¬
do illo sp̃u uestitur. qui requieuit in homine xp̃o. postquam cȩpit
eẽ homo. Audiui quendam interrogare. si sine baptisio impositio¬
ne manus ep̃i possit neophitus possidere regnum celorum. latro qui
incruce confessus ẽ. dnm. & audiuit abeo. hodie mecum eris in para¬
diso: non suscepit manus impositionem. quamuis eum baptizatũ¬

Expanded text:
crucis, in vitam propitiatus aeternam. Haec sunt vestimenta, quibus crucis, in vitam propitiatus aeternam. Haec sunt vestimenta, quibus ornari oportet filium regis, ut stare possit in aula coelesti. Qui baptizantur, filii sunt Dei, ut Joannes Evangelista narrat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, et reliominem per baptismum, ita dignetur vestire regalibus vestibus, quibus indui oportet filios regis. De quibus filiis dicit apostolus Paulus: Omnes qui in Christo baptizati estis, Christum induistis. Ibi induunt se neophyti Christum, ubi renovantur in imaginem ejus qui creavit eos. Mens enim vestis se Christo, quando illo spiritu vestitur, qui requievit in homine Christo, postquam coepit esse homo. Audivi quemdam interrogare, si sine impositione manus episcopi possit neophytus possidere regnum coelorum. Latro qui in cruce confessus est Dominum, et audivit ab eo, Hodie mecum eris in paradiso, non suscepit manus impositionem, quamvis eum baptizat
Abbreviated transcription (Latin):
liter om̃s baptizabantur: p̃cipue cum imperatores et ministri eoꝵ
pagani erant. de ideo facile neophitis potuit occurrere ep̃s.: uel ipsi
ad epm̃ uenire. Sacerdos qui ungit neophitum uerbis suȩ orationis
solutionem uinculorum ⁊ alligationem uulnerum monstrat
aqua & spii. quiq dedic tibi remissionem omĩum peccatdrum
nistis uerbis & curationem intelligimꝰ plagarum: & solutionem
unculorum. Postea addidit memoratus sacerdos. Ipse ce lini
crismate salutis inuitã ȩternam. In istis uero intelligimus sal¬
uationem quandam quȩ ꝑtinet ad salutem usq in uitam
ȩternam. Ep̃s uero transilit uerba. ipse te linit crismace salutis.
quasi dicior non solum ut saluare possit. s etiam ditare. et dicit:
sym sapientie i intellectus. spm̃ consilii et fortitudinis. sp̃m̃ scien¬
tie et pietatis. ddimpe eum sp̃u timoris dni. & signa eum signo

Expanded text:
liter omnes baptizabantur, praecipue cum imperatores et ministri eorum liter omnes baptizabantur, praecipue cum imperatores et ministri eorum pagani erant, ac ideo non facile neophytis potuit occurrere episcopus, vel ipsi ad episcopum venire. Sacerdos, qui ungit neophytum, verbis suae orationis solutionem vinculorum et alligationem vulnerum monstrat,  tibi remissionem omnium peccatorum. In istis verbis et curationem intelligimus plagarum, et solutionem vinculorum. Postea addit memoratus sacerdos: Ipse linit te chrismate salutis in vitam aeternam: in istis vero intelligimus salvationem quamdam, quae pertinet ad salutem usque in vitam aeternam. Episcopus vero transilit verba: Ipse te linit chrismate salutis, quasi ditior, non solum ut salvare possit, sed etiam ditare, et dicit: llectus, spiritum consilii et fortitudinis, spiritum scientiae et pietatis, adimple eum spiritu timoris Domini et consigna eum signo
Abbreviated transcription (Latin):
ter papa instituit: ut apibro ungeretur neophitus incerebro.
Ita enim scriptum ẽ. hic constituit ut baptizatum liuat prb̃r
crisinate leuatum deaqua propter occasionem transitus mortiᷤ.
Quo cempore siluester regeret eccł̃iam manifestum ẽ. Hoc enim
tempore quo nicenum concilium confirmatum ẽ. sub pio imꝑa¬
tore constantino. De in ut remͣ patres nr̃i constituerunt. ut ui¬
gerentur neophiti a prb̃ris crismate consecrato ab ep̃o. Unde unꝰ
eorum doct̃or egregius beda dicit intrac̾tatu suꝑ actus apłorum:
crisiate baptizantos ungere uiigere licet. s quoꝰ fuerit ab ep̃o
consecratum: non tamen frontem ex eodem oleo signare qđ
solis debetur ep̃is cum tradunt sp̃m paraclitum baptizatis. Qđ
si antea agebatur. suꝑfluum constitutum ẽ. ascõ siluestro: quod
de unctione crismatis pontifex expectabatur: ut ꝑ manus ep̃i
omnis unc̾tio crismatis ageretur. usq ad illud tempus non genera¬

Expanded text:
ter papa instituit, ut a presbytero ungeretur neophytus in cerebro; ter papa instituit, ut a presbytero ungeretur neophytus in cerebro; ita enim scriptum est: Hic constituit, ut baptizatum liniat presbyter chrismate levatum de aqua propter occasionem transitus mortis +. Quo tempore Sylvester regeret Ecclesiam, manifestum est: hoc est, tempore quo Nicaenum concilium confirmatum est sub imperatore Constantino. Dein, ut reor, Patres sancti constituerunt, ut ungerentur neophyti a presbyteris chrismate consecrato ab episcopo. Unde unus eorum doctor egregius Beda dicit in tractatu super Actus apostolchrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum: non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum paraclitum baptizatis. Quod si antea agebatur superflue constitutum a sancto Sylvestro, quod de unctione chrismatis pontifex exspectabatur, ut per manus episcopi omnis unctio charismatis ageretur: usque ad illud tempus non genera
Abbreviated transcription (Latin):
s in tĩpo & infigura. Ita enim paulus ꝓronũtiat. habuit gͦ
mare formam aque. nubes uero sp̃s sci: Sine lumine ft̃ cẽres¬
tur: illuminantur et neophitorum. Postquam enim sp̃s sc̃s
purgauerit corda neophitorum. et eos introduxerit insocie¬
tatem. et unanimitatẽ eccłie: tunc illuminabit corda eoꝵ..
Sicut enim insua ꝑsona habet ut sit cõmunicatio patris
filii. ita habet inoꝑatione ut coniungat scam eccłiam: et
contineat inunitate. Solemus differe officium illuminan¬
dorum cereorum etiam usq ad missȩ officium. siue propt̾
causam ut prius accipiant neophiti inpositionem manus
ep̃i. et sic eos credamus illuminari spu scõ: seu propter noc¬
tem inqua celebramꝰ missam. Ut sicut gła resurrectionis in¬
lustrata ẽ. ita inlustretur lumine nr̃oꝵ cereorum: Dic̃tum ẽ
ut estimo quare cerei deponantur in aquam ad inuocatio¬
nte quam aliquid dicatur de manus impositione
ep̃i: dicendum ẽ. qua de causa ungatur neophitus in

Expanded text:
i, in typo et in figura, ita enim Paulus pronuntiat . Habuit ergo mare formam aquae, nubes vero Sptur, illuminantur et neophytorum. Postquam enim Spiritus sanctus purgaverit corda neophytorum, et eos introduxerit in societatem et unanimitatem Ecclesiae, tunc illuminabit corda eorum. Sicut enim in sua persona habet, ut sit communicatio Patris et Filii: habet in operatione, ut conjungat sanctam Ecclesiam, et contineat in unitate. Solemus differre officium illuminandorum cereorum usque ad missae officium: sive propter causam, ut prius accipiant neophyti impositionem manus episcopi, et sic eos credamus illuminari Spiritu sancto, seu propter noctem, in qua celebramus missam, ut sicut gloria resurrectionis illustrata est, ita illustretur lumine nostrorum cereorum. Dictum est, ut aestimo, quare cerei deponantur in aquam ad invocatioAntequam aliquid dicatur de manus impositione episcopi, dicendum est, qua de causa ungatur neophytus a p
Abbreviated transcription (Latin):
catnis illis bona s animȩ pollicetur. Sienim enidieritis mẽ:
bona terre comedetis. siue bonum qui dicit. ego sum pastor
bonus . Et delectabitur in bonis.¬
ura. Ergo bona quȩ anime repromissa sunt non diuitiȩ &
corporis sanitas. & scli dignitates. quȩ etiam philosophi ap¬
pellant in differentias. idẽ nec bona nec mala. & ꝓutentium
qualitate uariantur. s illa credenda sunt adͣ eohortatur ds.¬
declina a malo & fac bonum. & rel: Hec uult dociere qui dicit.
dudite audientes mȩ ut declinet catecuminus a malis mori¬
b & faciat bonos. E iterum. Derelinquat impuis uiam fua.
& uir iniquus cogitationes suas. & conuitatur ad dnm. Sicut
primȩ due lectiones ꝓpter historicam narrationem conclu¬
duntur uno cantico. sic ista una dilatatur in duobꝰ ꝓpt̃
duas res sibi coniungentes. scilicet mores bonos icȩlestem pat̾
canticis quȩ inlectione. Dicit lectio. Onis sicientes uenite
ad aquas. Eanticum dicit. Sitiuit anima mea addiñ fontem

Expanded text:
carnis illis bona, sed animae pollicetur. Si enim, inquit, audieritis me, bona terrae comedetis . Sive bonum, qui dicit: Ego sum pastor bonus . Et delectabitur in vestra. Ergo bona, quae animae repromissa sunt, non divitiae, et corporis sanitas, et saeculi dignitates, quae etiam philosophi appellant indifferentia, id est, nec bona, nec mala, et pro utentium qualitate variantur; sed illa credenda sunt, ad quae Declina a malo, et fac bonum, et reliqua. Haec vult docere qui dicit, Audite audientes me, ut declinet catechumenus a malis moribus, et faciat bonos; et iterum: Derelinquat impius vias suas, et vir iniquus cogitationes suas, et revertatur ad Dominum. Sicut primae duae lectiones propter historicam narrationem concluduntur uno cantico, sic ista una dilatatur in duobus, propter duas res sibi conjungentes, scilicet mores bonos et coelestem patcanticis quae in lectione. Dicit lectio: Omnes sitientes, venite ad aquas; canticum dicit, Sitivit anima mea ad Deum fontem
Abbreviated transcription (Latin):
apłi quibus dicitur. uos estis lux mundi. Sic̃ abenedicto cereo
illuminatur alter cereus. ita ꝑcereos extinc̃tos. siue ut melius
possumus dicere cereum ꝓpter unitatem ȩccłiȩ. ꝑquem ad
memoriam reducimus columnam nubis: sp̃c scĩ ꝑsona desig¬

Expanded text:
apostoli, quibus dicitur: Vos estis lux mundi: sicut a benedicto cereo apostoli, quibus dicitur: Vos estis lux mundi: sicut a benedicto cereo illuminatur alter cereus, ita per cereos exstinctos sive, ut melius possumus dicere, cereum propter unitatem Ecclesiae, per quem ad memoriam reducimus columnam ignis, Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
tur aduenire ad ipsam aquam. ita dicendo. Desceñdat in hãc ple¬
nitudinem fontis uirtus sp̃si tui. Quȩ deprecanda sunt ut ibi
oꝑetur. sequentia uerba monstrant presentis orationis Xxui.
scm: legitur unam columnam fuisse initinere filiorum
isrł. quȩ utrumq haberet in ministĩo. Hoc ẽ ut lux eis eẽt
in nocte ex una parte: & exaltera ꝓtectio nubis ꝓtectio indie:
De qua dicit sc̃s augustinus. in libro contra fausfum xiͦi. Eur
ñergo & nobis xp̃c columna quia rectus & firmus. & fulgeis
infirmitatẽ nram ꝑ noctem lucens. ꝑ diem n lucens: Et ut
qui ñ uident uideant. & qui uident ceci fiant. legunturq
quasi due. ut nr̃a translatio tenet. Dñs autem pr̃ẽcedebat eõ
ad ostendendam uiam ꝑdiem in columna nubis. et ꝑ noctem
incolumna ignis: Ut enim ꝑ cereum illuminatum ad memo¬
tiam reducimus columnam ignis qͥi pͣm. aquo illuminati st̃

Expanded text:
tur advenire ad ipsam aquam ita dicendo: Descendat in hanc pletur advenire ad ipsam aquam ita dicendo: Descendat in hanc plenitudinem fontis virtus Spiritus tui. Quae deprecanda sunt, ut ibi operetur, sequentia verba monstrant praesentis orationis. CAPUT XXVI. sanctum? Legitur unam columnam fuisse in itinere filiorum Israel, quae utrumque haberet in ministerio, hoc est, ut lux eis esset in nocte ex una parte, et ex altera protectio nubis in die. De qua dicit sanctus Augustinus in libro XII contra Faustum: Cur non ergo et nobis Christus columna, quia et rectus et simus, et fulciens infirmitatem nostram per noctem lucens, per diem non lucens, et ut qui non vident, videant, et qui vident caeci fiant. Legunturque quasi duae, ut nostra translatio tenet: Dominus autem praecedebat eos ad ostendendam viam per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis. Ut enim per cereum illuminatum ad memoriam reducimus columnam ignis, quae figurabat Christum, a quo illuminati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s sc̃s introducitur innouissimo. Et ẽ omĩs dep̾catio ut sieut
dñs iussis suis aquam fecit obtemperare insuꝑiorib miracuł.
ita et nunc eo iubente efficiatur non solum habilis ad abluen¬
da corpora. ẜ etiam ad purtficationẽ mentis. Sieut in sequentib
legitur. Ut preter naturalem emundationẽ quam lauandis posst̃
adhiberq̃ corporib. Sint etiam purificandis mentib efficaces. Hoc
p̾catio ẽ. ceualiqua preparatio mentis: ad inpetiandam aduentũ
sp̃s scĩ inaquam: Ut sicut inprima oratione dep̃catus ẽ. ds ueni¬
re inmente saceulotis. sic et insequentib dep̃cetur uirtus sp̃s scĩ
ut ueniat innaturam aquȩ. Ita enim dicit sacerdos. Hec nobis
p̃cepta seruantib. Ac si dicat. non nr̃a p̾sumptione tantam uirtu¬
tem audemus inuocare innaturam aque. Ita enimdicit sacer¬
d s exp̃cepto dñi nr̃i qui russit baptismum exercere Atq dein¬
ceps infit. Tu ds omps clemens adesto. tu benignus aspira. & reł:

Expanded text:
s sanctus introducitur in novissimo, et est omnis deprecatio ut sicut Dominus jussis suis aquam fecit obtemperare in superioribus miraculis, ita et nunc eo jubente efficiatur non solum habilis ad abluenda corpora, sed etiam ad purificationem mentis, sicut in sequentibus dicitur, ut praeter naturalem emundationem, quam lavandis possunt adhibere corporibus, sint etiam purificandis mentibus efficaces. Hoc precatio est, seu aliqua praeparatio mentis ad impetrandum adventum sancti Spiritus in aquam, ut sicut in prima oratione deprecatus est Deus venire in mentem sacerdotis, sic et in sequentibus deprecetur virtus Spiritus sancti, ut veniat in naturam aquae. Ita enim dicit sacerdos: Haec nobis praecepta servantibus, ac si dicat: Non nostra praesumptione tantam virtutem audemus invocare in naturam aquae, sed ex praecepto Domini nostri qui jussit baptismum exercere. Atque deinceps infit: Tu Deus omnipotens clemens adesto, tu benignus aspira, et reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ad considerationem sue mentis oculos reducat. et siseruat post baptis¬
inum quad ante baptismum spopondit: certus iam quia fidelitest
guideit. ꝑ p̾sentem abrenuntiationẽ expulsus ẽ prior hospes. ꝑ con¬
fessionem credulitatis introeat scđs. Quamius post conseciata m
aquam interrogetur credulitas. tamen hic a nob recitabitur propt̃
continuationem expulsionis pͥoris hospitis: et introduct̾ionis scdĩ
Bicit sacerdos. Credis indm̃ patrem omĩpotentem: sõnftcetur inter¬
rogatus se caedere. Ecce adcitus iam paratus primi hospitis ꝑtidem
Põstea interrogatur si credat infilium. Respondet se credere. Eoce aditas
diuinorum oꝑum. Propterea factusẽ. ds homo: ut nos auoqui posset.
et oꝑa sue uoluntatis monstrare. Post hoc dicitur. Credis inspm scm̃:¬

Expanded text:
ad considerationem suae mentis oculos reducat, et sic servat post baptisad considerationem suae mentis oculos reducat, et sic servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus quia jam fidelis est, gaudeat. Per praesentem abrenuntiationem expulsus est prior hospes? per confessionem credulitatis introeat secundus. Quamvis post consecratam aquam interrogetur credulitas, tamen hic a nobis recitabitur propter continuationem expulsionis prioris hospitis et introductionis secundi. Dicit sacerdos: Credis in Deum Patrem omnipotentem? Confitetur interrogatus se credere. Ecce aditus jam paratus secundi hospitis per fidem. Postea interrogatus, si credat in Filium, respondet credere se. Ecce aditus divinorum operum. Propterea factus est Deus homo, ut nos alloqui posset, et opera suae voluntatis monstrare. Post hoc dicitur: Credis in S
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib eus: Qne aliqua sunt carnalia. sicut ẽ uoluptas carnis.
ad quam ꝑtinet cibus suꝑfluus. et potus. & omnis luxuria. Et
aliqua spiritalia. sicut e. suꝑbia. inuidia. et cetera Propter hec
carnalia ut absint: ungitur in scapulis. Et propter spiritalia
ut absint menti: ungitor inpectore. Sequitur. Et omibus
pompis eius: Ut breuiter stringam: oms honores uanos et su¬
ꝑfluos hic intelligo. De multis unum proferam. Quando ali¬
quris potens uel imperator festis dieb p̃cedit ad missam. ducitur
cum eo inter ceteras pompas faleratus equuis auro. & argento.
suꝑ quem nullus sedet eundo et redeundo. Ecce pompa. ecre frus¬
tratus honor. Premissio facta ẽ. ut firmasit gr̃ȩ dĩ quasi quodã
oleo tribuendum ẽ. Dequa ꝓmissione dicit qui supra in memo¬
ratis. Indie qnippe baptismatis omib nos antiqui hostis opib
atq omib pompis abienuntiare promisimus. Itaq unus quisq urm

Expanded text:
operibus ejus? Quae aliqua sunt carnalia, sicut est voluptas carnis, operibus ejus? Quae aliqua sunt carnalia, sicut est voluptas carnis, ad quam pertinet cibus superfluus, et potus, et omnis luxuria? et aliqua spiritalia, sicut est superbia, invidia et caetera. Propter haec carnalia, ut absint, ungitur in scapulis: et propter spiritalia, ut adsint menti, ungitur in pectore. Sequitur: Et omnibus pompis ejus. Ut breviter stringam omnes honores vanos et superfluos hic intelligo: de multis unum proferam. Quando aliquis imperator vel potens festis diebus procedit ad missam, ducitur cum eo inter caeteras pompas phaleratus equus auro et argento, super quem nullus sedet eundo et redeundo. Ecce pompa, ecce frustratus honor. Promissio facta est, ut firma sit, gratiae Dei quasi quodam oleo, tribuendum est. De qua promissione dicit, qui supra, in memoratis: In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis ejus abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
perunt qui uenerant. Sequitur in eodem sacram̃tario. Postea
tangit de oleo scõ scapulas et pectus. Ut p̃diximiis istud ole¬
um ad donum dĩ grẽ ꝑtinet. de quo dicebat paulus. Aiteri
fides in eodem sp̃u. Ad tutãmen mentis & corporis imponit᷑
oleum inscapulis & patore. In armis tutaminis locum scutũ
solet tenere. fidem idem apłs. inter ceteras uirtutes pro scuto
ponit dicendo: sumentes scutum fidĩ. Ecogitationes prauas.
et oꝑa diabolus nos corrrumpit. propterea munimur oleo exorcismi
id̃e scutofidi inscapulis. quȩ sunt babiles adportandaonera. ꝑqͣs
intelligere possumus oꝑa ut expulsa opera diaboli ñ habeant
locum redeundi. Similit et inpectore ꝓmunimine cogitationũ.
Unctio forinseca ostendit quid intus operetur sp̃s sc̃s ad inuocati¬
onem sacerdotis. idicit. Abrenũtias sathane: ĩdẽ diabolo quiẽ
inore tenebas ꝑimmolationem ydolorum. Iterum et omĩb

Expanded text:
perunt, qui venerant. Sequitur in eodem Sacramentario: Postea perunt, qui venerant. Sequitur in eodem Sacramentario: Postea tangit de oleo sancto scapulas et pectus. Ut praediximus, istud oleum ad donum gratiae Dei pertinet, de quo dicebat Paulus: Alteri fides in eodem spiritu. Ad tutamen mentis et corporis imponitur oleum in scapulis et pectore. In armis tutaminis locum scutum solet tenere. Fidem idem Apostolus inter caeteras virtutes pro scuto ponit, dicendo: Sumentes scutum fidei. Per cogitationes pravas et opera diabolus nos corrumpit; propterea munimur oleo exorcismi, id est, scuto fidei in scapulis, quae sunt habiles ad portanda onera, per quas intelligere possumus opera, ut expulsa opera diaboli non habeant locum redeundi. Similiter et in pectore pro munimine cogitationum. Unctio forinseca ostendit quid intus operetur Spiritus sanctus ad invocationem sacerdotis. Et dicit: Abrenuntias Satanae, id est, diabolo, quem in ore tenebas per immolationem idolorum? Iterum: Et omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
bato pasche ad reddentes dicit domnus papa post pystes¬
gis. Primõ dicendũ ẽ quid reddant. et postea quid dicat pa¬
pa. Hempe iectionem quam acceperunt feria .iiiͦi. post me¬
inminere tibi penas. et post paululum. Da honorem sp̃ui
sc̃o paraclito. & recede abhis famulis & famulabus di. Iste
ẽ exorcisinus pape. Ipse p̃cessit in olei consecratione. Dequo
officio dicit gregorius iomeliis Sc̃ã quippe ȩccl̃ia cotudie
spiritalit᷑ facit. quod tunc ꝑ apłos corporaliter faciebat.¬
Nlam sacerdotes eiꝰ cum ꝑ exorcismi grãm manum creden¬
tib imponunt. & habitare malignos sp̃s in eorum mente
contradieunt. quio aliuo faciunt. nisi demonia eiciunt :
Sequitur insacram̃tario. Post hoc tangit singłis nares et
aures. & dicit eis effeta. Istud officium plibatum e in me¬
morata quarta feria. s forsitan ideo reppetitur. quia aliqͥ
ñdum uenerant. siue ꝑ neglegentiam ꝑdiderunt quod acce¬

Expanded text:
bato Paschae ad reddentes, dicit dominus papa post πιστέφbato Paschae ad reddentes, dicit dominus papa post πιστέφειν: Primo dicendum est, reddant; et postea, quid dicat papa: Nempe, lectionem, quam acceperunt quarta feria post meimminere tibi poenas; et post paululum: Da honorem Spiritui sancto paracleto, et recede ab his famulis et famulabus Dei; iste est exorcismus papae, ipse praecessit in olei consecratione. De quo officio dicit Gregorius in homiliis: Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritalitNam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt. Sequitur in Sacramentario: Post hoc tangit singulis nares et aures, et dicit eis, Ephpheta. Istud officium praelibatum est in memorata quarta feria, sed fors ideo reperitur quia aliqui nondum venerant, sive per negligentiam perdiderunt quod acce
Abbreviated transcription (Latin):
mes canticum patruelis mei uineȩ suȩ. Uinca facta ẽ dilecto meo.
De terciorta indeuteronomio. Sctipsit quoq moyses canticum hoc:
et docuit filios isrł. Quartum quamins ñ p̃tituletur inpsalterio
decantico. tamen ab augustino uiro doctissimo habemus illud
canticum nominatum. Sic enim scripsit in p̃fatione cantici. sicut¬
sicut ceruus. Corpus inquid xp̃i eccłia ẽ. Nec mom̃ib qui in¬
trant ȩccłiam inuenitur tale desidium . S. tamen quicũq suia¬
iutatem dii gustauerunt: & quod eis sapit agnoscunt in can¬
tico xxiii. de olei unctione in sabbo sc̃o
crutinium habet suum proptium opusculum. et ꝓpterea
nos oportet preterire illud. precipue qua iam inde operatum ẽ.
S quia mitineie nr̃o carissima inuenimus. non possumus pre¬
terire ea nisi uisendi gra: osculum eis prebeamus. de ꝑ hoc libet
nunc dicere de olei uncrione. Dicitur in sacram̃ tario. In sab¬

Expanded text:
meo canticum patruelis mei vineae suae. Vinea facta est, etc. meo canticum patruelis mei vineae suae. Vinea facta est, etc. De tertio ita in Deuteronomio: Scripsit Moyses canticum hoc et docuit filios Israel. Quartum quamvis non praetituletur in Psalterio de cantico, tamen ab Augustino viro doctissimo habemus illud canticum nominatum. Sic enim scripsit in praefatione cantici, Sicut cervus: Corpus, inquit, Christi Ecclesia est, nec in omnibus qui intrant in Ecclesiam, invenitur tale desiderium; sed tamen quicunque suavitatem Domini gustaverunt, et quod eis sapit, agnoscunt in cantico. CAPUT XXIII. De olei unctione in sabbato sancto. Scrutinium habet suum proprium opusculum, et propterea nos oportet praeterire illud, praecipue quia jam inde operatum est. Sed quia in itinere nostra charissima invenimus, non possumus praeterire ea, nisi visendi gratia osculum eis praebeamus. Ac per hoc libet nunc dicere de olei unctione. Dicitur in Sacramento: In sab