comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes in celo subuehit. uũ recte uia¬
ticũ appellat᷑. q nos ĩ uia reficiẽs
usq ĩ patͥam deducit. Et sic̃ gͦ ĩ ma¬
ri rubroᷤᷤ fĩgura baptisim pͥcessit: Ita
ĩ mainaᷤ scĩficatio dñci corporis. hec
duo sacram̃ta demonstrata st̃ ubi
lis ab ext̾minatore ⁊ ꝑ aqũa ma¬
ris rubri ab egypciis lb̾auit.
Hinꝰ ã sãtram̃ti ritũ melchise.¬
dech oñdit u̾panem et uinũ agͥ¬
he opͣt ulit᷑. uñ ut ait amib. ĩcel

Expanded text:
ehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens, usque in patriam deducit. Sicut ergo in mari Rubro figura Baptismi praecessit, ita in manna significatio dominici corporis. Haec duo sacramenta demonstrata sunt ubi lis ab exterminatore, et per aquam maris Rubri ab Aegyptiis liberavit. Hujus etiam sacramenti ritum Melchisedech ostendit, ubi panem et vinum Abrahae obtuli
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a. qr in hoc sacram̃to nł iͥꝰ ẽ aug¬
mentũ u̾tutis et gr̃e. set ille totꝰ
suitur qui est fons et origo toeiꝰ
pluit deus prĩb m deiserto qui coti¬
diano celi pascebant᷑ alim̃to. unde
uus qui de celo descendit uitã m̃do
tͥbuit. mͣana uid̾ de celo. hoc suꝑ¬

Expanded text:
gratia; quia in hoc sacramento non modo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et origo totiuspluit Deus patribus in deserto, qui quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde:vus, qui de coelo descendit, vitam mundo tribuit. Manna illud de coelo; hoc su
Abbreviated transcription (Latin):
dotꝰ ꝯiigiuĩ cum qua p̾cessit adul¬
teriũ. Idem posse fi sane licit as
nupcias ex ꝑsonis illicite ꝯiunc¬
tis honesto placito subsecñte:
manifestũ est. Det̾ minatio
et hec ultima auctoritas
de ꝯtubinis loquit᷑ ꝑhi¬
bens concubmã posse tnͣsire ad
honestũ placitũ impciaꝵ si ca¬
stitatẽ et fidem seruare uelit pͥ¬
ma gͦ auctoritas augͥ de illis ⁊¬
git qui de pcc̃o penituerũt et
nich in morte uiri machinatisẽ
nec uiuente uiro fidem adult̾e
dedit mechꝰ ꝙ eã in ꝯiugio du¬
ceret si suꝑuu̾et. qui uõ hec
facrũt. aliis p̾missis auctoritati¬
b ꝓhibent᷑ copulari. ⁊ ꝓ extre¬

Expanded text:
onjugium cum qua praecessit adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis honesto placito subsequente manifestum est. 7. Determinatio. Sed haec ultima auctoritas de concubinis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de peccato poenituerunt, et nihil in mortem viri machinatae sunt, nec vivente viro fidem adulterae dedit moechus, quod eam in conjugio duceret si superviveret. Qui vero haec faciunt, aliis praemissis auctoritatibus prohibentur copulari. DIST
Abbreviated transcription (Latin):
i aũt dicis. q non uoluit. eum
ĩuidum ẽẽ drxisti. Si aũt non
potinit. ubi est oĩpotencia dei patris:
prorsus ad hunc articulũ res colligitͤ
ut dr̃ pater equalem sibi gignere fili¬
um. ant non potu̾it aut nolu̾it. Si ñ
potuit infirmus. si noluit minidus rn¬
uenit᷑. s utr̃q hoc fłm ẽ. pͥatri gͥ fili¬
iis uerus equał ẽ. genint gͦ pater
sibi equalem filium et ah utroq pro¬
Pat̾ in uinco filio plenam gignere
potuit. nec tñ plenam genuit. set
iminorẽ. cogimim prẽm inuidũ dic̾e.
plenum gͦ dei e qualẽ genuisse si¬

Expanded text:
i dicis quia non voluit, eum invidum esse dixisti; si autem non potuit, ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligitur, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium, aut non potuerit aut noluerit. Si non potuit, infirmus; si noluit, invidus invenitur. Sed utrumque hoc falsum est; Patri ergo Filius verus aequalis est. Genuit ergo Pater sibi aequalem Filium, et ab utroque proPater in unico Filio plenam gignere potuit nec tamen plenam genuit, sed minorem, cogimini Patrem invidum dicere. Plenum ergo Deu
Abbreviated transcription (Latin):
strat᷑ inquiens homo pr̃ si potuisset.
addo ⁊̃ qr si posset homo inaiorẽ me¬
lio dẽ q se ip gigne filium. si maius
uel meliuis deo quicqm̃ ẽẽ non potest.
deus gͦ eur non equalem ut ais ge¬
nuit filium cui nec anni nccͣrii fue¬
runt per quos adimpleret᷑ eqͣlitas.

Expanded text:
strat, inquiens: « Homo Pater, si potuisset, Addo etiam, quia si posset homo majorem meliorem se ipso gigneret Filium, sed majus vel melius Deo quidquam esse non potest. Deus ergo cur non aequalem, ut ait, Filium genuit, cui nec anni necessarii fuerunt per quos adimpleretur aequalitas,
Abbreviated transcription (Latin):
deus ui pociꝰ gr̃a gͣratis data quse
uoluntatẽ hoĩs p̾uenit. Non enĩ
eẽt magnũ si h a deo dic̾ent ͤ esse.
a quo sunt oĩa s pociꝰ eius gͣra gͣ¬
ex qua ĩcipiũt bona gat᷑ cũ ex sola¬

Expanded text:
 potius gratia gratis data, quae voluntatem hominis praevenit. Non enim esset magnum si haec a Deo dicerentur esse, a quo sunt omnia; sed potius ejus gratia graex qua incipiunt bona merita; quae cu
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut pluuia irrigat᷑ terra ut
g̾minet et fructum faciat. nec
pluina est terra nec germen nec
fructus nec t̾ra germ̃ nec fructꝰ
nec germen fructus. ⁊ ca gtis t̾re
infundit᷑ pluuia diuine bñdictio¬
qd̃ solus deus facit. nõ paracõnis.
homo cum eo qua rigat᷑ uolũtas
hoĩs ut g̾mͣmet et fructifcet .i.
saluat᷑ et p̾parat᷑. ut bonũ uelit ẜ¬

Expanded text:
sicut pluvia rigatur terra, ut germinet et fructum faciat; nec pluvia est terra, nec germen, nec fructus; nec terra germen vel fructus, nec germen fructus; ita gratis terrae infunditur pluvia divinae benedictiood solus Deus facit, non homo cum eo; qua rigatur voluntas hominis, ut germinet et fructificet, id est, sanatur et praeparatur ut bonum velit
Abbreviated transcription (Latin):
smat et lib̾at uoluntatem
ip̃a gr̃a non sit ex ar̾bito uolũcatis
sec eam pociꝰ sanat᷑ ac p̃parat ut bõa
sit. cum sequit᷑ ut uͥtus non sit ex
lib̾o ar. et ita ñ sit motus uł afectus
m̃tis. cũ oĩs motus uł affectus m̃tis
sit ex lib̾o ar. s bonus ex gr̃a et lib̾o¬

Expanded text:
at et liberat voluntatem ipsa gratia non sit ex arbitrio voluntatis, sed eam potius sanet ac praeparet ut bona sit, consequitur ut virtus non sit ex libero arbitrio, et ita non sit motus vel affectus mentis, cum omnis motus vel affectus mentis sit ex libero arbitrio; sed bonus ex grati
Abbreviated transcription (Latin):
asserũt uerũ ꝯuigiũ sunt¬
ñ contrahi ante traductionẽ ⁊ car¬
nalem copulã. nec ue̾ ꝯiuges eẽ
aliquos añqmͣ int̾cedat ꝯmixti¬
o sexus. set apͥma fide desponsa¬
tionib uir sponsus et mulier

Expanded text:
asserunt verum conjugium non contrahi ante traductionem et carnalem copulam: nec vere conjuges esse aliquos antequam intercedat commixtio sexus; sed a prima fide desponsationis vir sponsus, et mulier
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ tota ẽ. et iõ tũ fit aliqͥd ĩ qua¬
ius exigua ꝑticula corꝑis ꝙ sen¬
crat aĩa ꝙͣuis ñ fiat ĩ toto corꝑe
Illa tñ tota sentit. qr totã nõ latz.
s tñ nec in ip̃a aĩa uera sĩplicitas
ẽ. Cũ enĩ alind sit artificiosũ eẽ.
aliud ĩl̾ẽ aliud acutũ. aliud me¬
morẽ. aliud cupiditas. aliud timor
alus et alia magis et alia mi¬
nus. Manifestũ est ñ simplicẽ
simplex nutabile ẽ. Oĩs au̾t crea¬
tura mutabił est. suilla gͦ creat᷑a
uere simplex ẽ¶Deus u̾o et si mul¬
tipłr dicat᷑. uere tñ et sũme sim¬
plex ẽ. dicit᷑ enĩ magnus. bonius.
sapiens. beatus uerus et quicqͥd
aliud ñ indigne dici uidet᷑. s ead̾
magnitudo eiꝰ est que̾ sapĩa. Nõ
enĩ mole magnus est s uͥtute.
et ead̾ bonitas que sapĩa ⁊ mag¬
intudo et u̾itas. Setũ est ibi ali¬
ud ip̃m b̾atum ẽẽ. et aliud mag¬
nũ aut sapientẽ. aut u̾m. aut
bonũ esse. aut oĩo eẽ. Qualr deꝰ

Expanded text:
 cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa tota anima vera simplicitas est. Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aaliis, et alia magis et alia minus; manifestum est non simplicem, simplex mutabile est; omnis vero creatura mutabilis est. Nulla igitur creatura vere simplex est. Deus vero, etsi multipliciter dicatur, vere tamen et summe simplex est. Dicitur enim magnus, bonus, sapiens, beatus, verus, et quidquid aliud non indigne dici videtur; sed eadem magnitudo ejus est, quae sapientia. Non enim mole magnus est, sed virtute; et eadem bonitas, quae sapientia, et magnitudo, et veritas et non est ibi aliud ipsum beatum esse, et aliud magnum, aut sapientem, verum, aut bonum esse, aut omnino esse. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ulla sui mutatione mutabilia
facientẽ. nicħ̾q patientẽ. qͥs¬
quis deũ ita cogitat ⁊ si nũdũ po¬
test oĩo ĩuenire quid sit: pie
tñ caueat qnͣtũ pot̾ aliquid de
illo sentire ꝙ ñ sit. Eccͣe si sub¬
tilit̾ intendas ex hiis atq p̾dic¬
tis aꝑitͤ illa p̾dicam̃ta artis
dyaletice dei nature minime
ꝯuenire que nullis sbiecta est

Expanded text:
e mutabilia facientem nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogitat, etsi nondum potest omnino invenire quid sit; pie tamen caveri quantum potest, aliquid de illo sentire quod non sit. Ecce si subtiliter intendas, ex his atque praedictis aperitur illa praedicamenta artis dialecticae Dei naturae minime convenire, quae nullis subjec
Abbreviated transcription (Latin):
primo qr̃ oĩs cͤatura sic
iłiplex et nullo modo u̾e simplex.
et pͥmo de corporali. Postea de spũa¬
li creatura torporał utiq c̾atura
ꝑtib ꝯstat ita ut sit ibi alia pars
maior. alia iinor. et maius sit to
ud figura. Pot̃ enĩ et mimit a¬
magnitudĩe manere id̾ color et
cad̾ figura et coiore mutato
man̾e̾ ead̾ figura et ead̾ magni¬
tur natura corꝑis. simplex aũt
nullo modo. ħ d¬

Expanded text:
primo quare omnis creatura sit multiplex, et nullo modo vere simplex; et primum de corporali, postea de spirituali creatura. Corporalis utique creatura partibus constat, ita ut sit ibi alia pars minor, alia major; et majus sit totud figura. Potest enim et in magnitudine manere idem color, et eadem figura, et, colore mutato, manere eadem figura, et eadem magnitur natura corporis, simplex autem nullo modo.
Abbreviated transcription (Latin):
et ab altari cui ministrabant ñ
aĩo set officio seꝑati uitam suã
conciliati. sibi efficatis pnĩe fruc¬
tib a deo ñ solũ amissa recipiãt
set ⁊̃ suꝑne ciuitatis gaudia re
cunt enim ꝙ siquis timens detegi
culpam suam apud hoĩes ne inde
ob ꝓbrio habeat᷑ uł alii suo exemplo
ad peccand̾ accingant᷑ et iõ taceat
homini et reuelet deo. consequit᷑

Expanded text:
et ab altari cui ministrabant, non et ab altari cui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam reconciliati sibi efficacis poenitentiae fructibus, a Deo non solum amissa recipiant, sed etiam supernae civitatis gaudia reccunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, consequit
Abbreviated transcription (Latin):
dicito ea cotidie in aĩa tua. ñ dico
ut confiteͣris ea cõseruotuo ut
tibi exꝓbͥet. dicito deo qui curat
faciebas ea p̃sto erat.cũ admitt̾es
ea cognou̾at. Nũquid ea uult a te
cognosc̾e: Pectare enĩ nõ erubu¬
isti et confit̾i erubescis. Dicito in
hac uita ut in alia requiẽ hẽas
dicito ingemiscẽs et lacrimans.
In codice scͥpta sunt peccata tua.
Spongia pccõꝵ tuoꝵ lacrime tue
ꝯfessa nec aliis publicata si ea cõ¬
fiteri uł emendare nolu̾int deũ
que hñt testem ip̃m ⁊ hĩturi sũt
ultorem. qd̾ si sui ip̃i iudices fiant
et ueluti sue miquitatis ultores.
hic in se uolũtariã penam seu̾is¬
sime a ĩadũsiomis ex̾ceant cẽꝑali¬
bus penis mutabũt et̾na suppli¬
cia et lacrimis ex uera cordis ꝯtͥ¬
tione fluentib restͥngunt et̾ni
ignis ĩcendia. Et infra facilius¬
deũ plasabunt illi qui aut ꝓpͥis
confessionib crimen ꝓdũt aut
nescientib aliis ip̃i in se uolunta¬
rie excoĩcationis ferunt sñam

Expanded text:
dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearis ea conservo tuo, ut tibi exprobret. Dicito Deo, qui curat faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum quem habent testem, ipsum et habituri sunt ultorem. Quod si ipsi sui judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contritione fluentibus extinguent aeterni ignis incendia. Et infra, ibili, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus aliis ipsi in se voluntariae excommunicationis ferunt sententiam:
Abbreviated transcription (Latin):
et illa et ista ẽ meffabił sic̃. ꝓpħa de
filio loquens ait. gñonem eiꝰ quis
dicit᷑ ꝓcessionẽ eiꝰ quis enarra¬
bit. Satis sit gͦ nobis qr non est
a se ip̃o filiꝰ set ab illo de quonatꝰ

Expanded text:
et illa et ista est ineffabilis, sicut propheta de Filio loquens ait: Generationem ejus quisdicitur, processionem ejus quis enarrabit? Satis sit ergo nobis, quia non est a se ipso Filius, sed ab illo de quo natus
Abbreviated transcription (Latin):
tione intelligencie ñ est sic reddẽ¬
da responsio qm̃ mstiplex p̾missa
est qõ set instancie querentis it a
det̾minatio. si de hoĩs ꝑsona q̃ris.
Rendeo ñ. si de hoĩs natura. dico q ẽ
utilitatis set nimnũ difficultatis
atq ꝑplexitatis. cum enĩ constet
ex p̾dictis et ex aliis płib cestimo¬
niis om̃s q catholici imanuter
homo. et hõ est deus dicat᷑ deus fc̃
eẽ aliquid ur ẽẽ aliqud il aliqid
dicatur ẽẽ deus et an ica ꝯuemat di¬
ci i oiio fictus esc deus et filius hoĩs¬
dei factus est filiꝰ dei sic̾ eg dicit᷑¬

Expanded text:
tione intelligentiae non est hic reddenda responsio, quoniam multiplex praemissa est quaestio; sed instantiam quaerentis ita determinando: Si de Hominis persona quaeris, respondeo: Non; si de hominis natura, dico: Est. utilitatis, sed nimium difficultatis atque perplexitatis. Cum enim constet ex praedictis et aliis pluribus testimoniis omnesque Catholici unanimiter homo, et homo est Deus, dicatur Deus factus esse aliquid, vel esse aliquid, vel aliquid dicatur esse Deus; et an ita conveniat dici: Homo factus est Deus, et filius hominis factus est Filius Dei, sicut, e c
Abbreviated transcription (Latin):
rit. aug̃ in expõne sẏmboli sub a¬
nath̾a sit. qui ⁊̃ in płib scripture
beatus que elegisti et assũpsisti.
assumptus sit a u̾bo. et ita ꝑona a ꝑ¬
sona sit assumpta. set qr nefas est dẽe
aut sentire: p̃misse loeutiones eisq
similes ẜm hanc ĩtelligenciã sane ac¬
a u̾bo siue unitus u̾bo. non q hoĩs ꝑ¬
sona sit assumpta ur uinta u̾bo: set

Expanded text:
rit, Aug., in Expositione Symboli, sub anathema sit; qui etiam in pluribus Scripturae Beatus quem elegisti et assumpsisti, etc. homo assumptus sit a Verbo, et ita persona a persona sit assumpta. Sed quia hoc nefas est dicere aut sentire, praemissae locutiones eisque similes secundum hanc intelligentiam sane aca Verbo, sive unitus Verbo; non quia hominis persona sit assumpta vel unita Verbo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uacare ñ pot̾ orõni nec carnes ag¬
in edere. It̃ si panes ꝓpõnis ad his
qui ipxores suas tetig̾anit comedi
ũ pot̾ant. qnͣto magis ꝑanuis qui
de celo descendit non pot̾ ad hus qui
ꝯuigalib paulo aute hesere ꝯple¬
xib uiolari atq ꝯtiugi. Nõ quod
nuptias ꝯdempnemꝰ set qd̾ eo tẽ¬
pode quo carnes agn manducatu¬
ri sumus uacare a carnalib oꝑib
debeamꝰ. hoc capitusũ ꝓpͥe ad mini¬
stros eccẽ ꝑtin̾e uidet᷑ quib non
licebat sacra officia celebrt atte
nubia legittima carent quid̃ poco
nec tũ tempore illo quo ꝯiugales¬
affectus actus gerunt᷑. p̾sentia scĩ¬

Expanded text:
vacare non potest orationi, nec carnes Agni edere. Item, si panes propositionis ab his qui uxores suas tetigerant, comedi non poterant; quanto magis panis qui de coelo descendit, non potest ab his qui conjugalibus paulo ante haesere complexibus, violari atque contingi! non quod nuptias condemnemus, sed quod eo tempore quo carnes Agni manducaturi sumus, vacare a carnalibus operibus debeamus. Hoc capitulum maxime ad ministros Ecclesiae pertinere videtur, quibus non licebat sacra officia celebrare atqnubia legitima carent quidem peccato; nec tamen tempore illo quo conjugales actus geruntur, praesentia Spi
Abbreviated transcription (Latin):
tem sapiẽcia
ingenita ẽ sapĩa
patris. et sapĩa genita est sapĩa
prĩs. sion est ã sapĩa ingenita sapĩa
phistica. et a ueritate longinca
cunctisq in cheologia ꝑitis paten¬
cia aabicimꝰ. Responsio indigna
it. et sapĩa patris dr̃ eaqua sapi
ds̃ prĩs qr eam genuit. et ea dicits
et ea qua sapiẽs est.siue ea qua sa¬
piens ẽ intelligat᷑ ꝑsona pẽis suĩ
eẽncia prĩs qr ꝑsona prĩs que in¬

Expanded text:
Item Sapientia ingenita est Sapientia Patris, et Sapientia genita est Sapientia Patris; non est autem Sapientia ingenita Sapientia tanquam sophistica et a veritate longinqua, cunctisque in theologia peritis patentia abjicimus, responso indigna it, et Sapientia Patris dicitur ea qua sapiedicitur Patris, qui eam genuit; et ea diciturdem Sapientia, et ea qua sapiens est; sive ea qua sapiens est intelligatur persona Patris, sive essentia Patris, quia persona Patris quae in
Abbreviated transcription (Latin):
fecit qd̾ fac̾e non potͣ sũme iniqui¬
tatis et insanie ẽ. hiis auditis exiͣ¬
Laͣt pelagius dicens. Eur gͦ ꝑuuli
et illi qui non hũt gr̃am sine qua
tenent hoc aũt quã octonie dixit
ĩ libro rettactationil pelagio ⁊ es¬
id euim contͣ manicheos dixit. qͥ
i hoĩe duas naturas eẽ ꝯtendunt
unam bonam ex deo. alt̾am inalã
ex gente tenebraꝵ que nũqnͣ bo¬
na fint. nec bonum uelle pot̾. ꝙ si
ẽẽt. non uidet᷑ ei imputand̾ esse
si non bonum facit. Aliud qd̾ iũ ꝯt̃¬

Expanded text:
fecit quod facere non potuit, summae iniquitatis et insaniae est. His auditis exiliit Pelagius, dicens: Cur ergo parvuli et illi qui non habent gratiam, sine qua tenentur? Hoc autem qua occasione dixerit, in libro Retract. Pelagio resd enim contra Manichaeos dixit; qui in homine duas naturas esse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuit, nec bonum velle potest; quod si esset, non videretur ei imputandum esse si bon
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e debet in mortał futurus q̃
fac̾et ꝓ diffe̾nda morte moritu¬
rus. Semꝑ enĩ dep̾cet᷑ deũ. offe¬
rat deo mentem et cordis ꝯtͥtio
bel ꝙͣ ad mun̾a eiꝰ. In iudicio gͥ
cordis ꝯfe̾nda est elĩa tͥbuentis
nec ꝯsid̾and̾ est quͣtũ set qua ñ¬
te qua affectione dat qd̃ potest
Qui gͦ sua pcc̃a redim̾e uult tẽ¬
ꝑaliũ obłone: pͥus off̾at mentẽ.

Expanded text:
facere debet immortalis futurus, quae faceret pro differenda morte moriturus; semper deprecetur Deum, offerat Deo mentem et cordis contritbel, quam ad munera ejus. In judicio ergo cordis, conferenda est eleemosyna tribuentis. Nec considerandum est quantum, sed qua mente, qua affectione dat quod potest. Qui ergo sua peccata redimere vult temporalium oblatione, prius offerat mentem.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam tñ uni celãt que alii
manifest. inda ꝯseruant q d̾ est
se laudare et ad ypocrisim tend̾e¬
et semꝑ uenia carere ad quam
ꝑ frustra putat ꝑuenire. Pmeat
⁊̃ ne pͥus ad dominicũ corpus ac¬
cedat qũa conforter eã tona ꝯstĩa
et doleat qd̃ nũdũ audeat fimĩe
quẽ multũ defid̾at cibũ salutarẽ
eohibeat ⁊̃ se a ludis a spectatulis
seculi qui ꝑfectã uult ꝯsequi re

Expanded text:
Quidam enim uni celant, quae alii manifestanda reservant: quod est se laudare, et ad et semper venia carere, ad quam per frusta putat pervenire. Caveat etiam ne prius ad dominicum corpus accedat, quam confortetur bona conscientia, et doleat quod nondum audeat sumere quem multum desiderat cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, a spectaculis seculi, qui perfectam vult consequi re
Abbreviated transcription (Latin):
Consid̾e̾t qualitatẽ cͥuiis in loco
ĩtempore ĩ ꝑ seuerantia. ĩ uare¬
tate ꝑsone et quali ħ fec̾it tẽp¬
tatione et in ip̃iꝰ uicii multipli¬
ci executione. Oportet enĩ peni¬
tere fornicantẽ ẜm excellenti¬
am sui status uł officu uł scd̾m
modũ meretͥcis et s mod̾ oꝑis
sui et quałr tuipitudinẽ eg̾it
si in loco sacrato. si in tẽꝑe ors¬
in constituto ut sunt festunta¬
tes et tempora ieumii. Gonside¬
ret qnͣtũ ꝑseuerau̾it et defleat
rit ĩ inppugnatione. sutt eĩ
qui ñ solũ non uincunt᷑ s ultͦ
se pccõ offerunt nec expectãt
temptationẽ set p̾ueniunt
uoluptatẽ. et ꝑtractet secum
qnͣ młtiplici actione uicui delec¬
tabiłr̾ peccau̾it. oĩs ista uarietas
ꝯsid̾anda ẽ et deflenda ut cum¬
qd̾ cognou̾it qd̾ pccm̃ est cito ĩ¬

Expanded text:
t qualitatem criminis, in loco, in tempore, in perseverantia, an varietate personae; et quali hoc fecerit tentatione, et in ipsius vitii multiplici executione. Oportet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status vel officii, et secundum modum meretricis, et in modum operis sui; et qualiter turpitudinem egerit, si in loco sacrato, si in tempore orationi constituto, ut sunt festivitates et tempora jejunii. Consideret quantum perseveraverit, et defleat rit impugnatione. Sunt enim qui non solum non vincuntur, sed ultro se peccato offerunt; nec expectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem. Et pertractet secum quam multiplici actione vitii delectabiliter peccavit. Omnis ista varietas confitenda est et deflenda, ut cum cognoverit quod peccatum est, cito in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uno factus ẽ oĩum reus. In¬
gratus eñ extitit qui plenꝰ
u̾ͥtutib deũ oĩo non timuit. In
hoc enĩ quisq pccõr fit culpabłioꝵ
quo est deo acceptior. Iõ enĩada
plus peccauit qr oĩ tono habũda¬
uit. alios ⁊̃ modoffendens ⁊̃ uno¬

Expanded text:
, factus est omnium reus. Ingratus enim exstitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim quisque peccator fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Etiam alio modo offendens in uno
Abbreviated transcription (Latin):
.q. in domo .s. cũ in corde ꝯsentit᷑
libidini. alt̾. q. ꝓlata ian extra
portam cum in fcm̃ ꝓcedit assẽ¬
sio. tertia cũ male consuetudinis
in sepulcro iam putens. hec st̃¬
suscitasse. huic gͥ tͥplici morti t̾¬
plici remedio occurrit᷑ contͥtio¬
ne. confessione. satisfactione. cõ¬
punctio nobis ꝯmendat᷑ ibi. scĩ ͦ¬

Expanded text:
quasi in domo, id est cum in corde consentitur libidini, altera iam prolata quasi extra portam, cum in factum processit assensio, tertia, cum ui consuetudinis in sepulchro iam putens. quae tsuscitasse. Huic ergo triplici morti, triplici remedio occurritur: contritione, confessione, satisfactione. Compunctio nobis commendatur ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
uemimus. q qnͣtum credimꝰ tantũ
aniamꝰ. et qnͣtũ amamꝰ tantũ de spe
p̾sumins. Quisquis enĩ
et fide caritas dr̃. qr cũ ad dei spẽm
ꝑuenit᷑. Spes et fides transit. set ca¬
ritas remanet. et qr caritas mater
est oĩum uͥtutũ que non iõ pꝰ fidẽ ⁊
spem ponit᷑ qd̾ ex eis orrt᷑. set quia
post ina remanebit aucta. caritas eĩ

Expanded text:
uia quantum credimus, tantum amamus, et quantum amamus, tantum de spe praesumimus. Quisque enim et fide charitas dicitur, quia, cum ad Dei speciem pervenitur, spes et fides transit, sed charitas permanet; et quia charitas mater est omnium virtutum, quae non ideo post fidem et spem ponitur, quod ex eis oriatur, sed quia post illa remanebit auc
Abbreviated transcription (Latin):
elemosme tue et exaudite st orõnes
cue. Si enim fidem ĩcarnationis nõ
hẽbant cunt gͦ sine fide ĩcarnatõ¬
nis erat ei iustia qr de illo scͥptum
est. iustus erat et timens deũ. Si uͦ
fidem incarnationis hẽbat ad quid
gͦ missus est ad eũ petrus: Same po
test dici eum sic̃ fidem tͥnitatis ita
et incarnationis hũisse dĩ reuela¬
tõne. set incarnatũ iam eẽ dĩ filiũ
ignorasse ⁊ iõ missus est ad eũ pec̾t.

Expanded text:
eleemosynae tuae, et exauditae sunt orationes tuae. Si enim fidem Incarnationis non habebat, tunc ergo sine fide Incarnationis erat ei justitia, quia de illo scriptum est, quod justus erat et timens Deum. Si vero fidem Incarnationis habebat, ad quid ergo missus est ad eum Petrus? Sane dici potest, eum sicut fidem unitatis, ita et Incarnationis habuisse de revelatione, sed incarnatum jam esse Dei Filium ignorasse; et ideo missus est ad e
Abbreviated transcription (Latin):
fidem placuerũt deo eiꝰ oꝑa. Sme
deret nec tam̃ sine aliqua fide do¬
nabat et orabat. siam qũo inuo¬
cabat ĩ quem non credebat. set
si posset sine fide xp̃i esse salus ñ
ad eum mitt̾et᷑ architectus eccẽ
petrus. Arͣtͣende qd̾ ait. Sine fide
xp̃i non posse eẽ salutẽ. ⁊ tam̃ cor¬
nelium exauditũ añꝙͣ cred̾et ĩ¬

Expanded text:
fidem placuerunt Deo opera ejus. Sderet; nec tamen sine aliqua fide donabat et orabat. Nam quomodo invocabat, in quem non credebat? Sed si posset sine fide Christi esse salus, non ad eum mitteretur architectus Ecclesiae Petrus. Attende quid ait, sine fide Christi non posse esse salutem; et tamen Cornelium exauditum antequam crederet i
Abbreviated transcription (Latin):
tu et ꝯscĩã ꝓ spe. Quał in quit ca¬
ritas est finis p̃cepti᷑ ꝓcedens de
corde puro .i. de puro intellectu ut
spe bona et fide non ficta .i. simla
non potest. set illa sine caricate pot᷑

Expanded text:
tu, et conscientiam pro spe. Qualis, inquit, charitas est finis praecepti procedens de corde puro, id est de puro intellectu, utspe bona et fide non ficta, id est, nnon potest, sed illa sine charitate possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ id efficit ut qd̾ sine illa tłat᷑e dici¬
tur. ead̾ p̃posita sub̾alit̾ dicatur. set
id tm̃ negatur qd̾ sine illa aiebat᷑.
sicut in aluis p̾dicamentis cũ dñs
gͦ dicit non homo est. ñ aliud gñs
p̾dicam̃ti enũciat. set tm̃ illud ne
homo ẽ. at si t m̃ ualet qd̃ dr̃ geni¬

Expanded text:
 id efficit, ut quod sine illa relative dicitur, eadem praeposita substantialiter dicatur, sed id tantum negatur quod sine illa aiebatur; sicut in aliis praedicamentis, cum diciergo dicit: Non homo est, non aliud genus praedicamenti enuntiat, sed tantum illud neghomo est. At si tantum valet quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuenio. non legi. ñ audiui. euiꝰ uͦni
oicant ea usur pare que non sũt
scͥpta cũ ea que sunt scͥpta dicam᷑.
et ip̃i obiciant ꝙ scͥptũ non sit
nõne sibi ip̃i adu̾sant᷑ et auctori

Expanded text:
invenio: non legi, non audivi. Cujus igitur , ut nos dicant ea usurpare, quae non sunt scripta; cum ea quae sunt scripta, dicamus: et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
in diuinis scͥpturis hoc nomen .s.
umdĩ qui gn̾atus ẽ qui pat̾ qui
gñauit ine qualem eẽ non posse.
quͣuis ille gn̾atus sit. iste gn̾auit.
sam. set t̾giuersatione dampna¬
bili in eod̾ loco uestignĩ uertũt.
ut putent mutationem fĩ qõnis
mutatione sermonis dicentes qͥ¬
modo potest ingenitus et genitꝰ¬

Expanded text:
in divinis Scripturis hoc nomen scilicet um Dei qui generatus est, Patri qui generavit inaequalem esse non posse, quamvis ille generatus sit, iste generaversam, sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt, ut putent mutationem fieri quaestionis mutatione sermonis, dicentes: Quomodo possunt esse ingenitus et genit
Abbreviated transcription (Latin):
licatis. Differt gͦ pater a filo aucto¬
ritate gñonis. differt ⁊̃ ꝓprictate
ĩnascibilitatis .i. qr ingenitus. Unde
aug̃. distinguens int̾ ꝓpͥetatem qua
ingenitum qd est pr̃em dic̾e. qr et¬
si filium ñ genuisset. nncħ ꝓhib̾et
dic̾e eũ ingenitũ: et sigignat qͥs¬
q filiũ. non ex eo ip̃o est ingenitus
qr geniti hoĩes gignũt alios. Non
q cũ de deo prẽ utrũq dicat᷑ alia
notio ẽ qua intelligit᷑ genitor. ali¬
a qua ingenitus. genitor enim dr̃
planũ faciendũ hoc osten
genitus et ingenitus ꝯmode dñtͤ.
do. Nicħ aũt intelectui demitur.
est in reb consid̾and̾ quid uel si¬
nat. uł ñ sinat dici ustis sermonis
nr̃r set quidreꝵ ip̃aꝵ intellectus
eluceat. soͣn gͦ iam tm̃ dicamus

Expanded text:
itatis. Differt ergo Pater a Filio auctoritate generationis, differt etiam proprietate innascibilitatis, id est, quia ingenitus. Unde Aug., distinguens inter proprietatem qua ingenitum, quod est Patrem dicere; quia etsi Filium non genuisset, nihil prohiberet dicere eum ingenitum. Et si gignat quisque filium, non ex eo ipse est ingenitus; quia geniti homines gignunt alios. Non de cum de Deo Patre utrumque dicatur, alia notio est, qua intelligitur genitor, alia qua ingenituplanum faciendum est. genitus et ingenitus commode dicundo. Nihil autem intellectui demitur, est in rebus considerandum quid vel sinat vel non sinat dici usus sermonis nostri, sed quis rerum ipsarum intellectus eluceat. Non ergo jam dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
solus pater dr̾ ingenitus debeat
dici ñ genitus uel non filius.
deo solet queri utrũ sic̃ solus pat̾
dicitur ingenicus. ita ip̃t solus debe¬
at dici non genitus uł non filius ut
inbdam uidet ᷑ ꝙ pat̾ solus de¬
beat dici non genitus uł non
ita inquiunt. non est dicendus non
genitus uł non filius. Debet quid̃

Expanded text:
solus Pater dicitur ingenitus, dici debeat non genitus vel non filius. Ideo solet quaeri utrum sicut solus Pater dicitur ingenitus, ita ipse solus debeat dici non genitus, vel non Filius; utbusdam videtur quod Pater solus debeat dici non genitus vel non ur ingenitus, ita, inquiunt, non est dicendus non genitus vel non Filius. Debet quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ctende lector qm̃ hoc noĩe ĩge¬
nitus. nolebat uti amb̾ pp̃ he¬
reticos. Ita et nos subticere quedã
oport pp̃ calumpnianciũ insidias
que catholicis ac piis lectorib se¬
cure credi possunt. Sunt et enim
quedam que ñ tante sunt religi¬
onis et auctoritatis ut eis nos opor¬
teat semper ꝯficendo ac recipiendo
inseruire. u̾m silencio pret̾iri que¬

Expanded text:
tende, lector, quoniam hoc nomine ingenitus nolebat uti Ambros. propter haereticos. Ita et nos subticere quaedam oportet propter calumniantium insidias, quae catholicis ac piis lectoribus secure credi possunt. Sunt etenim quaedam quae non tantae sunt religionis et auctoritatis, ut eis non oporteat semper confitendo ac recipiendo inservire, verum silentio aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
ue aũt negamus dicendo ñ fuius
relatiue gͥ negamus dicendo nõ
genitus. Ingenitus porro quid est
nͥ non genitus. sion gͦ receditur
nitore ñ sit oñditur. utrũq tñ¬

Expanded text:
n filius: relative igitur negamus dicendo, Non genitus. Ingenitus porro quid est, nisi non genitus? Non ergo receditur nitore non sit ostenditur. In
Abbreviated transcription (Latin):
non spẽm significari s aliqd̾
singu̾lare atq indiuiduũ et noĩe
eencie spẽm intelugi ut ꝑsona ñ
dicat᷑ sicut hõ.: s quo dicitur hic
homo sicut abraham ysiac ⁊ iacob¬
uł aliquis alius qui ⁊̃ digito p̾sẽt
demonstrari possit. Sic quoq uios
cad̾ rõ confutabit. Sicut enł: dicũ
didua: Ita tres hoĩes et t᷑a ałia.
Cur gͦ pacer et filius et spt̃ .s. si¬

Expanded text:
d singulare atque individuum, et nomine essentiae speciem intelligi, ut persona non dicatur sicut homo, sed quomodo dicitur: Hic homo, vel ut Abraham, Isaac, Jacob, vel quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit; sic quoque illos eadem ratio confutabit. Sicut enim dicuntdividua, ita tres homines, et tria animalia. Cur ergo Pater et Filius et Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
uina eeñtia sp̃es. et tres ꝑsone in¬
atq in refragabłib aꝑte demon¬
strat in lr.uii. detri.ita dicens. Si
eeñcia genus est. spẽs aũt ꝑsona.
ut ñ nulli senciũt. oport appella¬
ri tres sub̾as ut appellantur tres
ꝑsone. sicut cũ sit alii genus. et
et genus singularit̾. ut sidic̾et᷑
tres qui sunt uñ aĩał. s sic̃ tres
equi sp̃ali noĩe. Ita tͥa ałia nomi¬
ne gñali dicunt᷑. eum gͦ tres ꝑ

Expanded text:
ina species, et tres personae inatque irrefragabilibus aperte demonstrat in lib. 7 de Trin., c. 6, dicens: Si essentia genus est, species autem persona ut nonnulli sentiunt, oportet appellari tres substantias, ut appellantur tres personae. Sicut cum sit animal genus, et et genus singulariter; ut si diceretur: Tres equi sunt unum animal; sed sicut tres equi speciali nomine, ita tria animalia nomine
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃m gͥ non ẜm locũ aliquis lõge
fit a deoet ł eo longe fit. qd ab eiꝰ
sili̾tudĩe recedit. et tanto longiꝰ qnͣ¬
to fit dissiłior. Illam aũt ut ait aug̾
siłia sunt deo recipiũt gustinus.¬
dissisituditiẽ. at ip̃a siłitudo nulio
modo ex aliqua ꝑte potest ẽẽ dissiłis.
unde fit u̾ cũ similitudo prĩs filiꝰ sit
ex nuua ꝑce pat̾ possit ẽẽ dissumł.
cuiꝰ ꝑticipatione siłia sunt quec̃q
deo siłia sunt. et illa possũt recipere

Expanded text:
on secundum locum, aliquis longe fit a Deo; at in eo longe fit, quod ab ejus similitudine recedit; et tanto longius, quanto fit dissimilior. Illa autem, ut Aug. milia sunt Deo, recipiunt dissimilitudinem. At ipsa similitudo nullo modo ex aliqua parte potest esse dissimilis. Unde fit ut cum similitudo patris filius sit, ex nulla parte patri possit esse dissimilis; cujus participatione similia sunt, quaecumque Deo similia sunt, et illa possunt recipere
Abbreviated transcription (Latin):
ex multis menbris ꝯponit᷑: sic eccã
ex multis fidelib caritate copłati¬
te ꝯnectit᷑. hoc mist̾iũ pacis ⁊ uni¬
catis nr̃e xp̃c in sua mensa conse¬
crauit. qui accipit hoc mist̾ium
imitatis et non tenet uinculũ
pacis. non accipit hoc mist̾umi
tum est corpus ep̃i apͥũ de u̾gĩe
sumptũ. q ut corpus xp̃i ex mł¬
tũ menbris purissimis et ĩ macu¬
latis ꝯstat.: Ita societas eccłiasti¬
ca ex multis ꝓsonis a criminali
matula lib̾is consistit. In huiꝰ rei
typo facta est archa domini de
lignis sechin que sunt impu¬
tribilia et albe spine siłia. de de¬

Expanded text:
sic Ecclesia ex multis fidelibus charitate copulante connectitur. Hoc mysterium pacis et unitatis nostrae Christus in sua mensa consecravit: qui accipit hoc mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non accipit hoc mysterium tum est corpus Christi proprium de Virgine sumptum; quia ut corpus Christi ex multis membris purissimis et immaculatis constat, ita societas ecclesiastica ex multis personis a criminali macula liberis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis sethim, quae sunt imputribilia, et albae spinae similia. D
Abbreviated transcription (Latin):
mistica qd̾ est unitas fideliũ. qr sic̃
ex mltis granis ꝯficit᷑ unus panis
et ex płib acinis un̾ inuũ cou¬
fluit. sic ex młtis fideliũ ꝑsonis
irnitas eccłiastica ꝯstatͦ. sindes eto

Expanded text:
mystica, quae est unitas fidelium: quia sicut et multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesiastica constat. Unde Apo
Abbreviated transcription (Latin):
res et ñ sacramentũ mistica eiꝰ ca¬
ro. Po̾rro illa spẽs uisibił sacramen¬
tũ est gemine rei. qr utr̃aq tẽ sig¬
nificat et utͥ ust rei siłĩtudinẽ ge¬
rit exp̾ssam. siam sic̃ panis p̃̾ cet̾is
cibis corpus reficit et sustentat. ⁊
uinũ hoĩem letificat. atq ĩeb̾at.
Sic caro xp̃i int̾iorem hoiẽm plus
cet̾is graciis spũałr reficit et sa

Expanded text:
res et non sacramentum, mystica ejus caro. Porro illa species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis sp
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c dicit aĩ ut concederet ᷑ disti¬
dium. set ut tolleret᷑ homicidiũ.
ꝑmisit fi̾ mala ne fierẽt peiora ⁊
ꝑmittendo ñ dei iustitiã demon¬
strauit: set in ꝑcc̃ore minuit

Expanded text:
s dicit, non ut concederetur dissidium, sed ut tolleretur homicidium. Permisit fieri mala, ne fierent pejora; et hoc permittendo non Dei justitiam demonstravit, sed in peccatore minuit
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ inquit sanctiꝰ est mori fame
qmͣ ydoloticis uesci: Ita sanctiꝰ ẽ
defungi sine lib̾is qmͣ ex illicito
coitu stirpem querere. uñcũq
nascant᷑ hoĩes si pentũ uitia ũ
sectent᷑. et diũ recte colant. honesti
et saluierunt. Sem̃ eĩ ex qualic̾tiz
hoĩe dei creatura ẽ. et eo male utẽ¬
ti. male erit. ñ ip̃m alũ malũ erit.

Expanded text:
Sicut, inquit, sanctius est mori fame quam idolothytis vesci; ita sanctius est defungi sine liberis, quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecumque vero nascantur homines, si parentum vitia non sectantur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim ex qualicumque homine, Dei creatura est, et eo male utenti, male erit; non ipsum aliquando malum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicare. uemiente ã plenitu¬
dinis tempore quo xp̃i gr̃a ubiq
est dilatata reducta est lex nupci¬
aꝵ ad pͥorem honestiorem q ĩsti¬
tutionẽ ut unus uni in figura xͥ
ꝑfcõne uite et sinc̾itate scĩe. et
uͥginitas fecunditati p̾fertͭ. et sa¬
cerdotib ꝯtinencia iudicit᷑. De
uͥginitate mentis et carnis.
elior ẽ ãu̾ginitas mentis ꝙͣ
carnus. uñ amb̾. Amb̾ ĩ li. de¬

Expanded text:
multiplicare. Veniente autem plenitudinis tempore, quo Christi gratia ubique est dilatata, reducta est lex nuptiarum ad priorem honestioremque institutionem, ut unus uni in figura Chrperfectione vitae et sinceritate scientiae, et virginitas fecunditati praefertur, et sacerdotibus continentia indicitur. 5. De virginitate mentis et carnis. Melior est autem virginitas mentis quam carnis. Unde Amb., in lib.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc seruasse fidem thori qr nõ ali¬
cebant᷑. Ectte que fuit ꝯsuetudo ĩ
hac re añ legeni legis u̾o tempore
int̾dixit moyses carualem copu¬
lam fĩ cum prẽ cum nou̾ca cũ soeo¬
re cũ npte cũ amita cũ mat̾tera.
cũ niru et aluis quibrdam. ꝑmisit¬

Expanded text:
hoc servasse fidem thori, quia non alicebantur. Ecce quae fuerit consuetudo in hac re ante legem. Legis vero tempore interdixit Moyses carnalem copulam fieri cum matre, cum noverca, cum sorore, cum nepte, cum amita, cum matertera, cum nuru, et aliis quibusdam.
Abbreviated transcription (Latin):
passus est et in ioh̾e qui passus
ñ est sic̾ non ẽ impͣmeritũ ꝯtinẽ¬
cie ĩ iohef qui uullas exꝑtus est
nuptias et in abraham qui filios
genuit. Nam illiꝰ celibatꝰ et istiꝰ
concubitus ꝑ tempoꝵ distͥbuti¬
onẽ xp̃o militauerũt. s ꝯtinen¬
tiami ioħs in opere. abraham in
solo habebat hĩtu. melior ẽ ca
stitas celibũ ꝙͣ castitas nuptiaꝵ
ĩ usu ambas in hĩtu. caste enĩ
Qũo abrahã aũ placuit ĩ ꝯiugi¬
o. sic nc̃ uͥgines platent ĩ casti¬
tate seruiuiit ille legi et tẽ ꝑi
suo serinamꝰ et nos legi et tẽꝑi
nr̃o ĩ quos fines seculoꝵ deue¬
nerũt. Ex hiis apparet ꝙ sãcti
prẽs ante legẽ sine pocõ plures
hũert̃ uxores uł ꝯcubinas. eas
eiũ nc̃ ipecees. appellat scͥptura
nũc ꝯcubiuas. Rachelet hỹa ambe
uxores fuerunt nĩ ꝯcudine. Oppõ.

Expanded text:
passus est, et in Joanne qui passus non est: sic non est impar meritum continentiae in Joanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios genuit. Nam illius caelibatus et istius connubium pro temporum distributione Christo militaverunt; sed continentiam Joannes in opere, Abraham in solo habebat habitu. Melior est autem castitas caelibum quam nuptiarum; in usu, ambas in habitu. Caste enim Quomodo Abraham ante placuit in conjugio, sic nunc virgines placent in castitate. Servivit ille legi et tempori suo; serviamus et nos legi et tempori nostro, in quos fines seculorum devenerunt. Ex his apparet quod sancti Patres ante legem sine peccato plures habuerunt uxores vel concubinas. Eas enim nunc uxores appellat Scriptura, nunc concubinas. Rachel tamen et Lia ambae uxores fuerunt, non concubinae.
Abbreviated transcription (Latin):
ut in ip̃o nicħ noui ꝯtingat s no¬
uũ aliquid sit̃ in eius et̾na uolũ¬
tate fu̾at fiat sine aliqua motõ¬
ne ui sin mutatõne. sos uͦ opãdo
mutari dicimur qr mouem᷑. sion enĩ
sine motu aliquid facimus. Deus gͦ fa
ñ erant absq eius agitatõne ut ac¬
tus ꝓprie dici non queant cũ indel
actus oĩs ĩ motu ꝯsistat. ⁊̃ deo aũt¬
icut gͦ ex calore solis aliqͣ¬
fĩ contingit milia tam̃ in
ip̃o ut in eius calore facta motio¬
ne uł mutatõne ita ex dĩ uolũta¬
te noua hñt eẽ sine iutatione
auctoris qui est unũ et solũ prin¬

Expanded text:
ut in ipso nihil novi contingat, sed novum aliquid, sicut in ejus aeterna voluntate fuerat, fiat sine aliqua motione vel sui mutatione. Nos vero operando mutari dicimur, quia movemur; non enim sine motu aliquid facimus. Deus ergo auae ante non erant, absque ipsius agitatione; ut actus proprie dici non queat, cum videlicet actus omnis in motu consistat, in Deo autergo ex calore solis aliqufieri contingit, nulla tamen in ipso vel in ejus calore facta motione vel mutatione: ita ex Dei voluntate nova habent esse sine mutatione auctoris, qui est unum, et solu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de illo nati dicant ͤ ut un qui
adoptant᷑ dicuntur filii ie henue
ñ ex illa nati set in iliã p̃paratrcũ
filius de illo sit uatꝰ cuius dicit᷑ fuiꝰ.
ꝓfecto modus iste quo natus est
sicut filius insinuat nobis grãm
dĩ qua hõ nullis p̾cedentib ñitis
ĩ ipõ exordio nature sue quo eẽ ce¬
pit u̾bo dĩ copłaret᷑ ĩ tantã ꝑsone

Expanded text:
 de illo etiam nati dicantur esse, ut illi qui adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae non ex illa nati, sed ad illam praeparati. Cum filius, de illo sit natus, cujus dicitur filius; profecto modus iste, quo natus est sicut filius, insinuat nobis gratiam Dei, qua homo nullis praecedentibus meritis in ipso exordio naturae suae, quo esse coepit, Verbo Dei cop
Abbreviated transcription (Latin):
id gͦ sacri eloquii
prudencia fat̾e curauit.
ne dei inmensitatem silitudine
creature metiremur. Dixerat
enim scriptura sacraꝙ deus pr̾
est et ꝙ deus filius ẽ. et auduunt n¬
hoc homo qui hoĩem prẽm ui¬
derat. dm̃ prẽm non ind̾at. ⁊ co¬
gitare cepit ita ẽẽ in creatore
ut ud̾at in creaturis a quibus
hec noĩa trauslata sunt ad c̾a¬
torem in quib pr̃ est prior filio.
filius est potencior pre. et ex an¬
tiquitate in pr̃e defectus ex po¬
st̾itate in filio imꝑfectio seutꝰ
Olet notari. Iõ occurrit scͥptu

Expanded text:
Id ergo sacri eloquii prudentia facere curavit, ne Dei immensitatem similitudine creaturae metiremur. Dixerat enim Scriptura sacra, quia Deus Pater est, et quod Deus Filius est; et audivit hoc homo qui hominem patrem viderat, Deum Patrem non viderat; cogitare coepit ita esse in Creatore ut viderat esse in creaturis, a quibus haec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
hortor. si tñ mens ĩ affeũ pectan¬
di est grauari mag̃ dico eucharisti
e ꝑceptione ꝙͣ purificari ⁊ licz
quis pccõ mordeat᷑ si peccandi tñ
de cet̾o ñ habet uoluntatẽ ⁊ sa¬
tisfaciat lacrimis et or̃onb acte¬
dãt securuis. setͣ hot de ilio dico ꝙͣ
mortalia peccata non grauãt. si
non frequentiꝰ. saltem ter ĩ anno
hoĩes coĩcent nͥ forte quis crumi
qͣuiͦ noluerunt carere eccłiasti¬

Expanded text:
hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminqui noluerint carere ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
muerit ñ ꝑdant filios uec ama¬
tores se uxorib exhibeant s ma¬
ritos. It̾ in mat̾monio opera
libroꝵ ꝯcessa sunt. uoluptates
aũt que de m̾etͥtũ amplexib
capiunt᷑ in uxore dampnate.

Expanded text:
muerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Idem: In matrimonio opera liberorum concessa sunt, voluptates autem quae de meretricum amplexibus capiuntur, in uxore sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ili. de tͥm: ta et opatio Non cñ ean¬
dem tͥnitatem natam de uͥgine cru¬
cifixam et sepultam catholici trac¬
tatores docuerũt. set tm̃m᷑ filiũ nec
eandem tͥnitatẽ in spẽ colnͣde destẽ¬

Expanded text:
cap. 4, ita et operatio; non tamen eamdem Trinitatem natam de Virgine, crucifixam et sepultam catholici tractatores docuerunt, sed tantummodo Filium; nec eamdem Trinitatem in specie columbae descen
Abbreviated transcription (Latin):
filios traduc̾e a ꝑentib. iam per
baptm̃ ab illo pccõ mũdatis. diu̾sa¬
rũ siłicudinũ inductione id poire
rat᷑ mam tñ in fructu. qui de pur¬
gato nascit᷑ tritico: ⁊a pccm̃ qs
in ꝑentib ꝑ baptismũ mundat᷑
manet meis quos genuerũt. ex
hoc enĩ gignũt qd adhuc uetus¬
tum trahunt ñ ex hoc qͥlexĩno¬
uitate ꝓmouit eos int̾ filios dei
pocius ẜmeam qua carnałr et ipsi
pͥmũ sunt gn̾ati.

Expanded text:
filios traducere a parentibus, jam per baptismum ab illo peccato mundatis, diversarum similitudinum inductione id posse ratur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibus per baptismum mundatur manet in eis quos genuerunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, quod lex in novitate promovit eos inter filios Dei.potius secundum illam qua carnaliter et ipsi primum sunt generati.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi est totus fructus uisibłiũ sacͣ¬
mentor. Sine hac scĩficatione
uisibłia sacramenta mil ꝓsunt.
Si quis hoc meliꝰ aꝑie pot̾it.: ñ
ĩuideo. de quib liceat baptirat

Expanded text:
ubi est totus fructus visibilium sacramentorum. Sine hac sanctificatione visibilia sacramenta nil prosunt. Si quis hoc melius aperire poterit, non invideo. DISTINCTIOubi est totus fructus visibilium sacr
Abbreviated transcription (Latin):
ministrũ cũ quo et ĩ quo õꝑaret᷑
sic᷑ in bonis oꝑib nr̃is ip̃e oꝑat᷑
et nos . nec ipẽ cul nec nos cũ set ip̃e
nobiscũ et in nobis. et cam̃ in illis
agendis imistri esꝰ sumus ñ aucto¬
res. Ita gͦ potuit dare seruo suo po¬
testatem dimictendi peccata ĩ bap¬
tismo .i. ut ĩ mundatione int̾iori
serinis cum dño oꝑarot᷑ nõ seruus
sine dũo nec dominꝰ sine seruo s
dominus cum setuo et in ieruo
sic̃ in ext̾iori imist̾io donimꝰ oꝑa¬
dominus dr̃ scificare et seruus. s
dominus inuisibili gr̃a:. seruus u¬
sibili sacram̃to. unde aug̾ sĩ leni¬
tic᷑ dominus ait. Ego domns qui
scĩfico. et de moyse ⁊̃ dict᷑u est ⁊ scĩ¬

Expanded text:
ministrum cum quo et in quo operaretur, ministrum cum quo et in quo operaretur, sicut in bonis operibus nostris ipse operatur et nos; nec ipse tantum nec nos tantum, sed ipse nobiscum et in nobis; et tamen in illis agendis ministri ejus sumus, non auctores. Ita ergo potuit dare servo potestatem dimittendi peccata in Baptismo, id est, ut in mundatione interiori servus cum Domino operaretur, non servus sine Domino; nec Dominus sine servo, sed Dominus cum servo et in servo; sicut in exteriori ministerio Dominus operaDominus dicitur sanctificare et servus; sed Dominus invisibili gratia, servus visibili sacramento, unde Aug. super Levit.: Dominus ait: Ego Dominus qui sanctifico. Et de Moyse etiam dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ xp̃c sibi retimuit ⁊ pocuit dare
seruis. hec est ut płimi uołut᷑ pͣ¬
testas dinctendi petcata ĩ baptis¬
mo. set potestas dimittendi peccata
que in deo est deus est. Iõ aui dicũt
hanc potestatẽ non potuisse dare
alicui seruoꝵ. qr nulli potuit da¬
re ut ẽẽt qd̾ ip̃e est. ur ut hrẽt es¬
sentiam qm̃ ipẽ babet. cuiħ est ẽẽ
od posse dñt enĩ si hant potencia
alicui dare potuit: potuit ei date
creare creaturas. qr ñ est ħ maioris
potencie qmͣ illud. ãd qd dici potest
q potuit eis dare potentiam di¬
mittendi pcc̃a non ip̃am eandem
qua ip̃e potens est set potenciã
creatã qͣ seruus poss dinuitt̾e pec¬
cata. ũ ut auctor remissioniss ut
ministe̾r. nec tnͣ sinedeo auctore¬
ĩ minist̾io hr̃et int̾ius mũdare. ⁊
sic̃ illud facit deo auctore qui cũ
terius mundaret deo auctore qui
ei iuro uelud quoda minst̾io ute¬
ret ᷑. Ita ⁊̃ posset deus ꝑ aliqũe cre¬
are aliqua ñ ꝑ eũ canꝙͣ auctorẽ s

Expanded text:
dare servis. Haec est, ut plurimi volunt, potestas dimittendi peccata in Baptismo: sed potestas dimittendi peccata quae in Deo est, Deus est. Ideo alii dicunt hanc potestatem non potuisse dare alicui servorum, quia nulli potuit dare ut esset quod ipse est, vel ut haberet essentiam quam ipse habet, cui hoc est esse quod posse. Dicunt enim: Si hanc potentiam alicui dare potuit, potuit ei dare creaturas creare, quia non est hoc majoris potentiae quam illud. Ad quod dici potest quia potuit eis dare potentiam dimittendi peccata, non tamen ipsam eamdem qua ipse potens est, sed potentiam creatam qua servus posset dimittere peccata; non tamen ut auctor remissionis, sed ut minister, nec tamen sine Deo auctorein ministerio haberet interius mundare; et sicut illud facit Deo auctore, qui cum terius mundaret Deo auctore, qui ejus verbo velut quodam ministerio uteretur. Item etiam posset Deus per aliquem creare aliqua, non per eum tanquam auctorem, sed