comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. discipulum tuebant᷑
& noticia quadam obsequia
quȩ patri exhibuerant. etiam
filio deferebant. Ipse enim heliȩ
us heliȩ sp̃alis filius dicitur:
qui ascendens in cęlum. spm̃
duplicem ei suȩ gr̃ȩ dereliquit
Cum enim data eẽt facultas
heliseo ut peteret quod uellet¬
prius quam ab eo reciperetur
hayas: petiuit ut duplex sp̃s
helye fieret in ipso. Lunc dixit
helyas. Bure petisti: s fiet tibi
Ohereditas p̃ciosa: in qua plushere¬
di relinquitur quam habetur. plus
consequitur qui accipit. quam
possidet qui largitur ꝓreciosa
plane hereditas: quȩ dum a pa-¬
tre transfertur ad filium meritorum
quodam fenore duplicatur. Igit᷑
helyas cum simplicem scĩtatis ip¬
se haberet spm̃. heliseo duplicem
dereliquit. Mirum ergo in modũ.
plus helyas gr̃e dimisit in terris:
quam secum portauit ad cȩlos
& licet ipse ad altiora totus trans¬
fertur corpore: apud filium tam̃
maiore ꝑmanet scĩtate. De heli¬

Expanded text:
verant, discipulum tueantur, verant, discipulum tueantur, et novitia quaedam obsequia quae patri exhibuerant, etiam filio deferant? Ipse ejus enim us Eliae spiritalis filius dicitur, quia ascendens ad coelum spiritum duplicem ei suae gratiae dereliquit. Cum enim data esset facultas Elisaeo ut peteret quod vellet, antequam ab eo raperetur Elias, petivit ut duplex spiritus Eliae fieret in ipso. Tunc dixit Elias: Dura petisti, sed fiet tibi . O haereditas pretiosa! in qua plus haeredi relinquitur quam habetur, plus consequitur qui accipit, quam possederit qui largitur. Pretiosa plane haereditas, quae dum a patre transfertur ad filium, meritorum quodam fenore duplicatur. Igitur Elias, cum simplicem sanctitatis ipse haberet spiritum, Elisaeo duplicem reliquit. Mirum ergo in modum! Elias plus gratiae dimisit in terris quam secum portavit ad coelos, et licet ipse ad altiora latus totus transfertur corpore, 313 apud filium tamen majore manet sanctitate. De Eli
Abbreviated transcription (Latin):
ut scĩ sibi quodam consortio co¬
herentes. a se inuicem non disce¬
dant. &e modo angłi ad terras
ueniant. modo homines ad cȩ¬
lestia transferantur Ac ꝓfectu
meliore. quibus uita comiu¬
nis est: incipiunt illis uiuendi
etiam helementa ẽẽ communia:
Sed dicit aliquis. Frequenter
audiuimus angłos ad homines
descendisse: Audire etiam cũpi¬
mus: quando homines ad cȩle¬
stia transmigrarent. Manifesta
res est: & in ꝓiitu posita. Helias
magister helisei. nonne angłis
ducentibus raptus ad cęlum ẽ
&e quadriga ignea impositus
quasi in quodam triumpho uic¬
tor ascendit: Llictor enim extite¬
rat. non gentium barbararum:
s scłarium uoluptatum: Si qui¬
dem grauiores inimici sunt
praui mores. quam hostes infe¬
sti: & facilius intelligimus hoc
tempore inalignitatem hosti¬
um uinci posse quam morum:
Ergo helyam angłi ad cȩlum
ꝑferunt. heliseum angłi in t̾ris
custodiunt: Quid mirum si
angłi qui magistrum porta¬

Expanded text:
ut sancti sibi quodam consortio cout sancti sibi quodam consortio cohaerentes a se invicem non discedant; et modo angeli ad terras veniant, modo homines ad coelestia transferantur; ac profectu meliore, quibus vita communis est, incipiunt illis vivendi etiam elementa esse communia. Sed dicit aliquis: Frequenter audivimus angelos ad 312 homines descendisse: audire etiam cupimus quomodo homines ad coelestia transmigrarint. Manifesta res est, et in promptu posita. Elias magister Elisaei nonne angelis ducentibus raptus ad coelum est, et quadriga ignea impositus, quasi in quodam triumpho victor ascendit? Victor enim exstiterat non gentium barbararum, sed saecularium voluptatum; siquidem graviores inimici sunt pravi mores quam hostes infesti; et facilius intelligimus hoc tempore malignitatem hostium vinci posse quam morum. Ergo Eliam angeli ad coelum perferunt: Elisaeum angeli in terris custodiunt. Quid mirum si angeli, qui magistrum porta
Abbreviated transcription (Latin):
irum forsitan uideatur.
quod ante dies scĩ helisci
gram̃ describentes. dixi¬
mus in defensionem ipsuis de
cęlis auxilia descendisse: & ar¬
matos equites siue qua drigas
ei diumitus affuisse: extitisse ct¬
am circa ipsum quadrigam
igneam: Magna quidem res
s in uiro scõ miranda non est
Quid enim mirum siis auocilia
meretur e cęlo: cuius aninius sem¬
per est in celo: Sicut ait paulus
apłs. Hrã autem conuersatio in
celis est. Ergo si nr̃a conuersatio
in celis est. &e cȩlestium conuersa¬
tio potest eẽ nobiscum: Hoc est ut
qui uitam uiuimus angłorum:
recte consortium mereamur:
Est ergo sc̃e uiuentibus quȩdam
inter se cognatio. iunctio. atq
societas: Nec inter est utrum in
celis maneant an in terris. ange¬
lici sint habitus an humani. dũ¬
in mundo in his sunt eadem ui¬
ta uel scĩtas: Conuersatio enim¬
conectit. quos separat. Helemen¬
tum: & diuersis licet corporibus
diuidantur. hisdem tamen acti¬
bus conunguntur Atq ideo fit.

Expanded text:
irum forsitan videtur, quod ante dies S. Elisaei gratiam describentes diximus, in defensionem ipsius de coelis auxilia descendisse, et armatos equites, sive quadrigas ei divinitus adfuisse; astitisse etiam circa ipsum quadrigam igneam. Magna quidem res, sed in viro sancto admiranda non est. Quid enim mirum si auxilia meretur e coelo cujus animus semper in coelo est? Sicut ait Paulus apostolus: Nostra autem conversatio in coelis est . Ergo si nostra conversatio est in coelis, et coelestium conversatio potest esse nobiscum: hoc est, ut qui vita vivimus angelorum recte eorum consortium mereamur. Est sane sancte viventibus quaedam inter se cognatio, junctio atque societas: nec interest utrum in coelis maneant an in terris, angelici sint habitus an humani, dummodo in his sit eadem vita vel sanctitas: conversatio connectit quos separat elementum, et licet diversi corporibus dividantur, iisdem tamen actibus conjunguntur. Atque ideo fit
Abbreviated transcription (Latin):
lumen. quia non lumen uerum qđ
illuminat omnem hominem ueni¬
entem in hunc mundum: sequęre
uerba ȩuuangłii Uos estis lumen
mundi. Non potest ciuitas abscon-¬
di suꝑ montem constituta S de
ciuitate dixit: non de lumine. Se¬
quȩre adhuc: Hseq accendunt lu¬
cernam: & ponunt eam sub mo-¬
dio: Tale lumen estis: quale ioħs:
Lucerna illuminata Iamquã
cuius uox. uel quoꝵ uox p̃cesse¬
rat: Tu illuminabis lucernam
meam dñe. ds̃ meus illumina te¬
nebras meas Quas tenebras i
apłis: Fuimus & nos aliquando

Expanded text:
lumen; quia non lumen verum, quod lumen; quia non lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum; sequere verba Evangelii: Vos estis lumen mundi. Non potest civitas abscondi supra montem constituta. Sed de civitate dixit, non de lumine? Sequere adhuc: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio. Tale lumen estis, quale Joannes: lucerna illuminata. Tanquam cujus vox, vel quorum vox praecesserat, Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illumina tenebras meas . Quas tenebras in Apostolis? Fuimus et nos aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
dño suo: quod habebat a dño
suo Accepat enim a dño suo:
ut diceret de dño suo. Ut autẽ
ille diceret de seruo suo: non ac
nium: audiamus quia lumen
est iohannes:. Iudeis dicitur de
ioħe Ille erat lucerna ardens &
lucens & utiq lucerna lumen ẽ.
Non sicut dies: s tamen lum̃ est:
Ergo lucerna accenditur ut lu¬
ceat & ioħs illuminatus est ut
loquȩretur: Si gͦ iohannes illu¬
minatus est ut loqueretur ag¬
noscat se lucerna: ne suꝑbiȩ uen-¬
to excinguatur: S forte lumen
discipłi: &e lucerna iohannes:
Dñs enim de ioħe ait. Ille erat
lucerna ardens & lucens: De dis-¬
cipulis aut. uos estis lumen mundi:
Discipłos suos p̃tulit iohanni:
Hsumquid &e fideles illi quos allo¬
quitur paulus p̃ponendi sunt
fideles: ex peccatoribus iustifi¬
catiꝰ ex infidelibus fideles facti
Tamen lucerna non sunt dicti
discipuli: Attende forte dicti:
&e non alio loco s ibi At osten¬
deret quemadmodũ eos dixerit

Expanded text:
Domino suo, quod habebat a Domino Domino suo, quod habebat a Domino suo. Acceperat enim a Domino suo, ut diceret de Domino suo: ut autem ille diceret de servo suo, non accnium, audiamus quia lumen est Joannes. Judaeis dicitur de Joanne, Ille erat lucerna ardens et lucens . Et utique lucerna lumen est, non sicut dies, sed tamen lumen est. Ergo lucerna accenditur ut luceat, et Joannes illuminatus est ut loqueretur. Si ergo Joannes illuminatus est ut loqueretur, agnoscat se lucerna, ne superbiae vento exstinguatur. Sed forte lumen discipuli, et lucerna Joannes? Dominus enim de Joanne ait, Ille erat lucerna ardens, et lucens: de discipulis autem, Vos estis lumen mundi. Discipulos suos praetulit Joanni? Numquid et fideles illi quos alloquitur Paulus, praeponendi sunt fideles ex peccatoribus justificati, ex infidelibus fideles facti: tamen lucerna non sunt dicti discipuli. Attende, forte dicti, et non alio loco, sed ibi: ut ostenderet quemadmodum eos dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
s gr̃a participate sapientie. grã
participatȩ salutis: Quid sibi gͦ uult
non erat ille lumen. s ut testimo¬
nium ꝑhiberet de lumine: Qua-¬
re hoc dixit: ꝑoui inquit quid
dicam testimonium ꝑhibere de
lumine Erat enim lumen uerũ
distinctum a ioħe. ne ꝓrsus non
lumen ioħes. s ut in comparati¬
one huius luminis dictum in-¬
telligatur non erat ille lumen:
scđm quod dixit quia erat lu-¬
men uerum Quomodo discer¬
nis hoc uerum: Quod illuminat
inquit omnem hominem ueni-¬
entem in hunc mundum: Si
omnem hominem: gͦ & ioħem:
S ut non uideamur nos collige¬
re ex uerbis quod non est dictũ.
quamuis consequent᷑ intelligen¬
dum: ipse ioħs dicat. Hos om̃s
de plenitudine eius accepimus:
Erat gͦ lumen uerum. Iohannes
lumen illuminatum: xp̃c lum̃
illuminans. Nam ut noueris
quia lumen erat ioħs: iam ꝑhi-¬
beat illi & dñs testimonium:
Phibuit ipse testimonium dño
suo: testimonium ueritatis de

Expanded text:
sed gratia participatae sapientiae, gratia sed gratia participatae sapientiae, gratia participatae salutis. Quid sibi ergo vult, Non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine? Quare hoc dixit? Novi, inquit, quid dicam, testimonium perhibere de lumine. Erat enim lumen verum distinctum a Joanne, ne prorsus non lumen Joannes, sed ut in comparatione hujus luminis dictum intelligatur, Non erat ille lumen; secundum quod dixit, quia Erat lumen verum. Quomodo discernis hoc verum? Quod illuminat, inquit, omnem hominem venientem in hunc mundum. Si omnem hominem, ergo et Joannem. Sed ut non videamur nos colligere ex verbis quod non est dictum, quamvis consequenter intelligendum, ipse Joannes dicat: Nos omnes de plenitudine ejus accepimus . Erat ergo lumen verum. Joannes lumen illuminatum, Christus lumen illuminans. Nam ut noveris quia lumen erat Joannes, jam perhibeat et illi Dominus testimonium. Perhibuit ipse testimonium Domino suo, testimonium veritatis de
Abbreviated transcription (Latin):
illa quȩ cȩpit a minimo & iam dence
hominis. ut agnoscat homo humi-
rificatur ds̃. tantum nobis ꝓdest
Non enum altior erit ds̃ quia ho-¬
noramus illum: humiliemus nos
&e exaltamus illum: Scriptum est
enim Exaltabo te dñe Quid est
exaltabo te. In terra erat. & eum
in cęlo posuisti: & homo exaltat
dm̃: Quid est exaltabo te : Altum
te confiteor Confiteatur gͦ se ho-¬
mo hominem: decrescat prius.
ut erescat. Dicat iohannes decres-¬
cendo ad humilitatem non se esse
dignum qui soluat corrigiam
calciamenti. & intelligat se par¬
ticipando illuminatum ficri¬
Hoc enim ioħs ȩuuangłista di¬
xit de illo. Hon erat ille lum̃
Iniuriam forte fecit iohanni
quia ait non erat ille lumen:
cum apłis dictum sit a deo uos
estis lumen mundi: Pretulerunt
se apłi ioħi. Non faciunt ne men¬
dacem ipsum dnm uidicent qui
dixit. in natis mulierum nemo
exurrexit maior iohe baptista:
Lon utiq maior statura corporis

Expanded text:
illa, quae coepit a minimo, et jam tenet illa, quae coepit a minimo, et jam tenet on gloria hominis, ut agnoscat homo humilirificatur Deus, tantum nobis prodest. Non enim altior erit Deus, quia honoramus illum: humiliemus nos, et exaltamus illum. Scriptum est enim, Exaltabo te, Domine . Quid est, Exaltabo te? In terra erat, et eum in coelo posuisti? Et homo exaltat Deum? Quid est, Exaltabo te? Altum te confitebor. Confiteatur ergo se homo hominem; decrescat prius, ut crescat. Dicat Joannes decrescendo ad humilitatem, non se esse dignum, qui solvat corrigiam calceamenti, et intelligat se participando illuminatum fieriHoc enim Joannes evangelista dixit de illo: Non erat ille lumen. Injuriam forte fecit Joanni, quia ait, Non erat ille lumen; cum Apostolis dictum sit a Domino, Vos estis lumen mundi? Praetulerunt se Apostoli Joanni? Non faciunt, ne mendacem ipsum Dominum judicent, qui dixit, In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Non utique major statura corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
Redeamus ad formam carnis:
Ipsa cum iohanne creuit: non
illo minuto creuit Referamus
gͦ fortassis ad głam: & intelliga¬
mus. illum oportet crescere me
me autem minui scdđm hoc dic¬
tum. quod post me uenit & an¬
de me factus est. Iohannes enim
ꝑsonam sustinebat hominis: et
loquȩbatur ex typo generis hu-¬
mani. ad quod saluandum ue-¬
nerat xp̃c Dixeramus autem
fr̃s. humilis ds̃ uenit ad suꝑbũ
hominem: Agnoscat homo
se hominem: appareat ds̃ ho¬
mini: & enim si ideo uenit. xp̃c
ut humiliaretur homo. & ex
humilitate cresceret homo:
oportebat ut gła iam cessaret
hominis. & comm̃daret᷑ gła
dr̃ut spes hominis eẽt in gła dĩ.
non in gła suaͫ dicente apło. Qui
dicitur homini: Quid enim ha¬
bes quod non accepisti: Si aũt
accȩpistiꝰ. quid głaris quasi ñ
acceperis: Hunc typum humi¬
litatis humanȩ ioħs ostendens.
quia quantum ꝓficiebat opi-¬
nio &e fama xp̃i non statura
sapientia. non uerbum deiꝰ. s fama

Expanded text:
Redeamus ad formam carnis. Redeamus ad formam carnis. Ipsa cum Joanne crevit, non illo minuto crevit. Referamus ergo fortassis ad gloriam; et intelligamus, Illum oportet crescere, me autem minui, secundum hoc dictum, quod post me venit, et ante me factus est. Joannes enim personam sustinebat hominis, et loquebatur ex typo generis humani, ad quod salvandum venerat Christus. Dixeramus autem, fratres, humilis Deus venit ad superbum hominem. Agnoscat homo se hominem, appareat Deus homini. Etenim si ideo venit Christus, ut humiliaretur homo, et ex humilitate cresceret homo; oportebat ut gloria jam cessaret hominis, et commendaretur gloria Dei: ut spes hominis esset in gloria Dei, non in gloria sua, dicente Apostolo, Qui dicitur homini, Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Hunc typum humilitatis humanae Joannes ostendens, quia quantum proficiebat opinio et fama Christi, non statura sapientia, non Verbum Dei; sed fama
Abbreviated transcription (Latin):
militas & claritas Ds̃ humilis
in claritate: homo humilis it
infirmitate Ds̃ humilis ꝓpter
hominem. homo humilis ꝓpter
hominem: Ds enim humilis ut
ꝓdesset homini: homo humilis ut
hȩc duo: ce in ipsa differentia pas¬
sionum: Legimus iohannem pas
iohannes quia confessus ẽ. xp̃m:⁊
s monebat temperantiam: mo¬
nebat iusticiam: Dicebat: Non
tibi licet habere uxorem frĩs
tui: Lex enim quȩ hoc usserat
de illis iusserat qui morerentur
sine liberis. ut acciperent fr̃s
uxores fr̃m suoꝵ: & resuscita¬
rent semen fr̃ibus suis: Abi ista
causa non erat: nichil nisi libi¬
do erat. Hanc libidinem ioħs
arguebat. castus incestum: quia
&e illud quod figurabat tale est:
Illum oportet crescere: me aũt
minui In diuinitate si intelli¬
gimus quia creuit xp̃c. absur¬
di sumus: & nuis erramus.
Crescit enim aliquid ut ꝓfici¬
atur: Deus quo crescat non
habet. Si enim habet q̃ crescat:
minor erat ante quam cresceret:

Expanded text:
militas et claritas: Deus humilis militas et claritas: Deus humilis in claritate, homo humilis in infirmitate; Deus humilis propter hominem, homo humilis propter hominem. Deus enim humilis ut prodesset homini, homo humilis ut haec duo et in ipsa differentia passionum. Legimus Joannem passJoannes, quia confessus est Christum. Sed monebat temperantiam, monebat justitiam: dicebat, Non tibi licet habere uxorem fratris tui . Lex enim quae hoc jusserat, de illis jusserat qui morerentur sine liberis, ut acciperent fratres uxores fratrum suorum, et resuscitarent semen fratribus suis. Ubi ista causa non erat, nihil nisi libido erat. Hanc libidinem Joannes arguebat, castus incestum: quia et illud quod figurabat, tale est, Illum oportet crescere, me autem mo. In divinitate si intelligamus quia crevit Christus, absurdi sumus, et nimis erramus. Crescit enim aliquid, ut proficiat. Deus quo crescat non habet: si enim habet quo crescat, minor erat antequam cresceret.
Abbreviated transcription (Latin):
creuerunt ambo annis accedentibꝰ.
statura carnis. &e ꝑuenerunt ad cer¬
tum modum sicut homines S
uomodo illius reꝓbi &e blasphe¬
mi Qui prius fui blasphemus ce
ꝑsequutor. & iniuriosus Ecce te¬
nebre Accendatur lucerna S
miscđiam consequutus sum:
& ut noueris de ipsis dictum. neq
accendunt lucernam & ponunt
eam sub modio. s suꝑ candelabrũ.
ut luceat omnibus qui in domo
sunt: statim sequitur Sic luceat
lumen ur̃m coram hominibus.
ut uideant bona opera ur̃a: S
in humilitate: quia oportet ho¬
minem minui: Quomodo autẽ
dm̃ crescere: & gł̾ificent patrem
ur̃m: qui in cęlis est Głificatur
pater: głificatur filius. quia pat̾
głorificat filium: & filius glorifi¬
cat patrem: Agnoscat se gͦ homo
humilem: Agnoscat excelsum dm̃
ꝓpter se humiliatumꝰ. ut homo qͥ
humiliatus erat in confessione
peccati: exaltetur in adoptione ui¬
sticiȩ Hȩc duo dñs & iohannes. hu¬

Expanded text:
creverunt ambo annis accedentibus, creverunt ambo annis accedentibus, statura carnis, et pervenerunt ad certum modum sicut homines. Sed uomodo illius reprobi et blasphemi, Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Ecce tenebrae, accendatur lucerna: Sed misericordiam consecutus sum . Et ut noveris de ipsis dictum, Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus, qui in domo sunt; statim sequitur, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra: sed in humilitate, quia hominem oportet minui. Quomodo autem Deum crescere? Et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Glorificatur Pater, glorificatur Filius: quia Pater glorificat Filium, et Filius glorificat Patrem. Agnoscat se ergo homo humilem, agnoscat excelsum Deum propter se humiliatum, ut homo, qui humiliatus erat in confessione peccati, exaltetur in adeptione justitiae, Haec duo; Dominus et Joannes, hu
Abbreviated transcription (Latin):
imprudente intelligeretur. dicit
se amicum ꝓpter amorem: deicit
se ad uestigia ꝓpter tumorem
&̾ parum est quod se ad uestigia
deponit: nec dignum se dicit sol¬
uere corrigiam calciamenti Hu¬
milis ꝓfecto est si dignum soluere.
s quia nec dignum se dicit solue¬
re. dignus qui exaltaretur ab hu¬
militate: Dicat etiam aꝑtius. di¬
cat distinctius: quid est. post me
uenit ande me factus est Dixit
enim &e causam: Quia prior me
erat Qm̃ in principio erat uer¬
bum Ꝙ cum in forma dei eẽt. ñ
rapinam arbitratus est ẽẽ ȩqua¬
lis deo: Illum oportet crescere:
me autem minui Oporcebat
ut cresceret qui posterior uenit.¬
& minueretur qui anteriorue¬
nit Si creuit qui posterior ue¬
nit: ante ipsum factus est cres¬
cendo: Illum inquit oportet cres¬
cere. me autem minui: Hoc est
ante me factus est. Ꝙ quomodo
creuit xp̃c. minutus est iohannes:
Precessit ȩtate iohannes dnm̃:
In natiuitate humana ereueruts

Expanded text:
imprudente intelligeretur; dicit imprudente intelligeretur; dicit se amicum propter amorem, dejicit se ad vestigia propter timorem. Et parum est quod se ad vestigia deponit; nec dignum se dicit solvere corrigiam calceamenti. Humilis profecto, si dignum solvere; sed quia nec dignum se dicit solvere, dignus qui exaltaretur ab humilitate. Dicat etiam apertius, dicat distinctius, quid est, Post me venit, ante me factus est. Dixit enim et causam, quia prior me erat. Quoniam, In principio erat Verbum; et, Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Illum oportet crescere, me autem minui . Oportebat ut cresceret qui posterior venit, et minueretur qui anterior venit. Si crevit qui posterior venit, ante ipsum factus est crescendo. Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui. Hoc est, ante me factus est. Et quomodo crevit Christus, minutus est Joannes? Praecessit aetate Joannes Dominum in nativitate humana;
Abbreviated transcription (Latin):
S uide utrum merito Interroga
ipsum iohannem: Ille qui post
te uenit. quare ante te factus
est. qui te sequębatur. quare tibi
p̃latus est: Sequitur: Quia prior
me erat: Hoc est in principio erat
uerbum: Ergo merito ante me
factus est: quia prior me erat:
Prior iohanne: prior abraham.
prior quam adam.prior quam
cęlum ce terra: prior quam an¬
geli. sedes dñationes. principatꝰ
& potestates: Quare prior: Quia
omnia ꝑ ipsum facꝰta sunt: Ag-¬
noscat seruus humilitatem suã:
ostendat dñs maiestatem suam:
Dicat idem iohannes: Non sum
dignus corrigiam calciamenti
eius soluere Multum se hu-¬
miliaret: si diceret dignus sum:
Quid enim si diceret dignum:
Esumquid sedere in uidicio ad
dexteram patris: nũquid ueni¬
re ad iuidicandos uiuos & mor-¬
tuos: Quid si diceret dignum
soluere corrigiam calciamenti:
Magna humilitas.si hoc est dignꝰ
amicus sponsi Dicturus enun erat
amicum se ẽẽ sponsi: & ne in illa
amicicia ȩqualitas forte ab aliquo

Expanded text:
 vide utrum merito. Interroga ipsum Joannem: Ille qui post te venit, quare ante te factus est? Qui te sequebatur, quare tibi praelatus est? Sequitur, Quia prior me erat. Hoc est, In principio erat Verbum. Ergo merito ante me factus est, quia prior me erat. Prior Joanne, prior Abraham, prior quam Adam, prior quam coelum et terra, prior quam Angeli, Sedes, Dominationes, Principatus et Potestates. Quare prior? Quia omnia per ipsum facta sunt. Agnoscat servus humilitatem suam: ostendat Dominus majestatem suam. Dicat idem Joannes, Non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere. Multum se humiliaret, si diceret, Dignus sum. Quid enim si diceet dignum? numquid sedere in judicio ad dexteram Patris? numquid venire ad judicandos vivos et mortuos? Quid si diceret dignum solvere corrigiam calceamenti? Magna humilitas, si hoc est dignus amicus sponsi. Dicturus enim erat amicum se esse sponsi: et ne in illa amicitia aequalitas forte ab aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
magnus iohannes. cui dñs testimo¬
nium tale ꝑhibuit: quem sic ue¬
ritas cominduuit. ut diceret: int̾
natos mulierum. nemo surrexit
maior iohanne baptista: Potuit
immo iam ab eis qui eius magni¬
tudinis grã fallebantur. credebat᷑
nisi ab illo confitente corrigerent᷑.
Respondit gͦ ita putantibus: & ait
Hon sum ego xp̃e. Tamquam
diceret Certe in honorem meum
fallimini: & cerce mͥ hoc putando
magnam additis laudem: s ego de¬
beo agnoscere: ut uobis errantibꝰ
ille possit ignoscere. Si enim quod
non erat fallaciter putaretur: ab illo
qui erat ueraciter amputaretur:¬

Expanded text:
magnus Joannes, cui Dominus testimomagnus Joannes, cui Dominus testimonium tale perhibuit, quem sic veritas commendavit, ut diceret, In natis mulierum non exsurrexit major Joanne Baptista; potuitimo jam ab eis qui ejus magnitudinis gratia fallebantur, credebaturnisi ab illo confitente corrigerentur. Respondit ergo ita putantibus, et ait: Non sum ego Christus . Tanquam diceret: Certe in honorem meum ita fallimini; et certe mihi hoc putando magnam additis laudem: sed ego me debeo agnoscere, ut vobis errantibus ille possit ignoscere. Si enim quod non erat fallaciter putaretur, ab illo qui erat veraciter amputaretur
Abbreviated transcription (Latin):
natis mulierum: nemo exurrexit
maior iohanne baptista. Iste gͦ tã
magnus: agnoscit dnm̃ in paruo
Magnus agnosit homo: eum qui
uenerat deus homo. Si enim inna¬
tis mulierum hoc est in hominibꝰ
nemo exurrexit maior iohe bap¬
tista: quisquis iohanne plus est
non tantum homo. s & deus est.
Debuit gͦ tantus iste & discipłos
ꝓprios habere: &e eũ discipłis suis
magistrum om̃ium xpm. agnoseere.
Quod enim est maius testimonium
ueritatis quam eum humiliando
se agnoscere: eui emulando pote-¬
rat inuidere : Rutari xp̃c potuit:
& noluit Oristimari xp̃c potuit:
ce noluit. Dixerunt homines cum
fallerentur in eo. Num forte hie ẽ.
xp̃e : Respuit ille quod non erat:
ut maneret quod erat. Inde quippe
quia id quod non erat usurpauit.
Recolebat hoc homo iste magnus:
s ut paruo xp̃o minimus Noue¬
rat hoc. recolebat hoc &e tenebat.
quia recipere quod ille ꝑdiderat
cogitabat. Homo gͥ iste ut dixxi.

Expanded text:
natis mulierum nemo exsurrexit natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Iste ergo tam magnus agnoscit Dominum in parvo magnum: agnoscit homo eum qui venerat homo Deus. Si enim in natis mulierum, hoc est, in hominibus, nemo exsurrexit major Joanne Baptista; quisquis Joanne plus est, non tantum homo, sed et Deus est. Debuit ergo tantus iste, et discipulos proprios habere, et cum discipulis suis magistrum omnium Christum cognoscere. Quod enim est majus testimonium veritatis, quam se humiliando eum agnoscere, cui aemulando poterat invidere? Putari Christus potuit, et noluit: existimari Christus potuit, et noluit. Dixerunt homines, cum fallerentur in eo: Num forte hic est Christus? Respondit ille quod non erat, ut maneret quod erat. Inde quippe quia id quod non erat usurpavit. Recolebat hoc homo iste magnus, sed ut parvo Christo minimus: noverat hoc, recolebat hoc, et tenebat; quia recipere quod ille perdiderat cogitabat. Homo ergo iste, ut dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
Homo tantus. Quis homo tantꝰ
Quantus ⁊ tantus: homo tamen:
Non sequebatur inter discipłos
dnm ⁊ &e sequebantur eũ discipłi:
absit ut dicam contra dñm:ͥ s
tamen quasi extra dominum
Discipłos habebat xp̃e: diseipulos
habebat iohannes Pocebat. xp̃c: do¬
cebat ioħs. Quid iam dicam: Bapti¬
zabat ioħs: bapti zabat xp̃c Plus
hic de baptismo dico: a ioħe baptiza¬
tus est xp̃c Ubi sunt qui de ministerio
baptismi arrogantia tumidȩ animo¬
sitatis inflantur: Albi sunt uoces ea¬
rentes humilitate: elate suꝑbia: ego
baptito. ego baptiro: Quid dixisses:
si xp̃m baptizare meruisses: Magna
iam quantum aduertit scĩtas ur̃a.
apparere & eminere causa cepit:
or missus est. iohannes: s sieut ab
obse quentibus anteceditur uidex
Posterior homo creatus est xp̃c . s
iohannem creauit deus xp̃s. Erat
gͥ iohannes homo: ꝑfectus quidem.
& cuius tanta gr̃a cominendata
est: ut ipse de illo dñs diceret. In

Expanded text:
Homo tantus, quis homo tantus? Homo tantus, quis homo tantus? quantus tantus homo? Tamen non sequebatur inter discipulos Dominum, et sequebantur eum discipuli: absit ut dicam, contra Dominum; sed tamen quasi extra Dominum. Discipulos habebat Christus, discipulos habebat Joannes: docebat Christus, docebat Joannes. Quid jam dicam? Baptizabat Joannes, baptizabat Christus. Plus hic de baptismo dico, a Joanne baptizatus est Christus. Ubi sunt qui de ministerio Baptismi arrogantia tumidae animositatis inflantur? Ubi sunt voces carentes humilitate, elatae superbia, Ego baptizo, ego baptizo? Quid dixisses, si Christum baptizare meruisses? Magna jam, quantum advertit Sanctitas vestra, apparere et eminere causa coepit, or missus est Joannes, sed sicut ab obsequentibus anteceditur judex. Posterior homo creatus est Christus, sed Joannem creavit Deus Christus. Erat igitur Joannes homo perfectus quidem, et cujus tanta gratia commendata est, ut ipse de illo Dominus diceret, In
Abbreviated transcription (Latin):
tati occurrit: hȩc causa est. Disci¬
puli dñi nati &e ꝑ ętatis accessum
ad annos capaciores ꝑducti: in disci¬
pulatum assũpti sunt Illoꝵ postea
fides dño adhes it: s nullius eoꝵ nati¬
uitas xp̃o militauit Recordemur
&& ꝓpħas: recolamus patriarchas:
Nati sunt homines. ȩtatis accessu
ro salutauit: Ista gͥ ut potuimus¬
soluta questione: alteram aggre¬
diamur ꝓ uiribus quas dederit
dñs Occurrit enim alia questio
aliquanto ut mͥ uidetur abstru¬
siorͫ & ad ꝑserutandum laborio¬
sior: in qua me multum ur̃a ad
itate ad dnm̃ dep̃catio. Ioħs iste
tanta excellens gr̃a. ut quemad¬
modum dictum est. dñm etiam ex
utero salutaret. nondum loquen¬
do s exultando: cuius gr̃a in dm̃
iam tunc erat aꝑta: quando eius
caro in carne erat inclusa. Hic gͦ
iohannes non inuenitur inter
discipulos dñi: s inuenitur po¬
cius discipłos habuisse cũ dño
Quid est hoc: Quis iste homo:

Expanded text:
tati occurrit, haec causa est: Discitati occurrit, haec causa est: Discipuli Domini nati, et per aetatis accessum ad annos capaciores perducti, in discipulatum assumpti sunt; illorum postea fides Domino adhaesit, sed nullius illorum nativitas Domino militavit. Recordemur et Prophetas, recolamus Patriarchas: nati sunt homines, aetatis accessu ro salutavit. CAPUT soluta quaestione, alteram aggrediamur, pro viribus quas dederit Dominus. Occurrit enim alia quaestio aliquanto, ut mihi videtur, obstrusior, et ad perscrutandum laboriosior, in qua me multum adjuvabiitate ad Dominum deprecatio. Joannes iste tanta excellens gratia, ut quemadmodum dictum est, Dominum etiam ex utero salutaret, nondum loquendo, sed exsultando; cujus gratia in Deum jam tunc erat aperta, quando ejus caro in carne erat inclusa: hic ergo Joannes non invenitur inter discipulos Domini, sed invenitur potius discipulos habuisse cum Domino. Quid est hoc? Quis est iste homo?
Abbreviated transcription (Latin):
nei hodierne sollempnitas.
sollempnem desiderat tan¬
ta expectatione sermonẽ
Ergo adiuuante dño mi¬
nistrabimus uobis quod dederit:
recolentes & animo tenentes nr̃e offi¬
cium seruitutis: ut loquamur non
tamquam magistri. s tamquam
ministri: non discipulis. s condis¬
cipuuis: quia non seruis s conseruis
Magister autem unus est nobis.
cuius scola in terra est: & cathedra
in celo Cuius p̃cursor ioħs est na-¬
tus ⁊ cuius natiuitatis dies hordi¬
ernus traditur: hodie celebratur:
Hoc maioꝵ traditione suscepimus.
hoc ad posteros unitanda deuotio¬
ne transmittimus. Iohannis ergo
non ȩuuangłistȩ. s baptistȩ nata¬
lem. hodie celebramus Qua pͥma
re posita. occurrit quȩstio non p̃te¬
reunda: quare natalem quo ẽ ortus
ex utero ioħis potius celebremus.
quam euiuslibet apłi. uel marty¬
ris. uel ꝓph̃ȩ. uel patriarchȩ: Si
interrogemur: quid respondebi-¬
mus: Quantum mͥ uidetur: quan¬
tum mearum uirium mediocri¬

Expanded text:
ei hodiernae solemnitas solemnem desiderat tanta exspectatione sermonem. Ergo, adjuvante Domino, ministrabimus vobis quod dederit, recolentes et animo tenentes nostrae officium servitutis, ut loquamur, non tanquam magistri, sed tanquam ministri; non discipulis, sed condiscipulis; quia nec servis, sed conservis. Magister autem unus est nobis, cujus schola in terra est, et cathedra in coelo: cujus praecursor Joannes est natus, cujus nativitatis dies hodiernus traditur, hodie celebratur. Hoc majorum traditione suscepimus, hoc ad posteros imitanda devotione transmittimus. Joannis ergo non Evangelistae, sed Baptistae Natalem hodie celebramus. Qua prima re posita, occurrit quaestio non praetereunda, quare Natalem, quo est ortus ex utero Joannes, potius celebremus, quam cujuslibet apostoli vel martyris vel prophetae vel patriarchae? Si interrogemur, quid respondebimus? Quantum mihi videtur, quantum mearum virium mediocri
Abbreviated transcription (Latin):
debint ꝑhibere magnus homo. dep̃c
homo qui nos refecit. Iohannes aũt
homo tantum S quantus homo:
Audi de eo deum &e hominem dicen
ce dicit deus. In natis mulierum:
nemo surrexit maior ioħe baptista
O iohanne̾ magne homo. quo in
natis mulierum maior nemo sur¬
xp̃s Dic michi õ magne homo:
quis est iste qui putatur solus hõ
Quis est: Audi. Cuius non sum
dignus in quit calciamenta por¬
tare Didicimus ecce ꝑ iohannem
homine s in xp̃o. Ecce habes mag¬
num hominem. quo nemo maior
surrexit: ce ipse est iohannes. Sed
uide quia iste ioħs: amicus est spon¬
si Sponso telat. non sibi Dicit enĩ
ad se uenientibus. Ego baptizo uos
aqua: qui autem post me uenit
maior est ine: cuius non sum dig¬
nus calciamenta soluere. Ille aũt
baptizabit uos in spũ scõ. Ueni
te ꝑmie: s nolite manere in nie
Transite ad illum qui creauit
uos &e me: quia ipse uiuificaturꝰ
Est uos et me.÷ .xxi. Sermo be¬

Expanded text:
illi perhibere magnus homo. Christilli perhibere magnus homo. Christhomo qui nos refecit. Joannes autem homo tantum, sed quantus homo? Audi de eo Deum et hominem dicentoannes? Et dicit Deus, In natis mulierum non surrexit major Joanne Baptista. O Joannes magne homo, quo in natis mulierum major nemo suru dic mihi, o magne homo, quis est iste qui putatur solus homo? Quis est, audi: Cujus non sum dignus, inquit, calceamenta portare. Didicimus ecce per Joannemhomine, sed in Christo. Ecce habes magnum hominem, quo nemo major surrexit, et ipse est Joannes. Sed vide quia iste Joannes amicus est sponsi; sponso zelat, non sibi. Dicit enim ad se venientibus: Ego baptizo vos aqua; qui autem post me venit, major me est, cujus non sum dignus calceamenta solvere; ille autem baptizabit vot me, sed nolite manere in me: transite ad illum qui creavit vos et me, quia ipse vivificaturus est vos et me. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
ea ⁊us iobannes fr̃s carissimi
cuius hodie natiuitatem ce¬
lebramus. tam magnus ex¬
tale ei testimonium ꝑhiberet dicets:
Inter natos mulierum.: non surrexit
maior iohanne baptista Audiuimꝰ
cum ȩuuangłium legeretur. quam
mirabiliter fuerit ex desperatione
conceptus: & quanto sp̃s scĩ testi¬
monio ꝓcreatus: Pater eius eo quod
non credidit: obmutuit. Annun-
patris uocem abstulit: natus lin¬
guam resoluit:. Accipite gͦ in huiꝰ
rei mysterio magnum sacramen
periora scła: nec defuerunt qui
d ex uenturus erat: ut multi debe¬
rent p̃ire p̃cones: Ab ipso ꝓrsus
exordio generis humani non ces
iohannes homo. s quo homine
nullus extitit maior: Uenturus
erat dñs iħs: non homo tantum
s oe deus: Utiq &e deus ce homo
Deus semꝑ. ad tempus homo:
Deus ante tempora. homo in fine
tempoꝵ. Deus ante scła: homo
in fine scłi: Deus qui hominem
fecit. ꝓpter hominem dignatus
quam homo. ne putaretur tan¬
tum ẽẽ homo. testimontum illi

Expanded text:
eatus Joannes, fratres charissimi, cujus hodie nativitatem celebramus, tam magnus extale ei testimonium perhiberet, dicens: Inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Audivimus, cum Evangelium legeretur, quam mirabiliter fuerit ex desperatione conceptus, et quanto Spiritus sancti testimonio procreatus. Pater ejus eo quod non credidit, obmutuit. Annuntipatris vocem abstulit, natus linguam resolvit . Accipite ergo in hujus rei mysterio magnum sacramentsuperiora saecula, nec defuerunt qui im judex venturus erat, ut multi deberent praeire praecones. Ab ipso prorsus exordio generis humani non cessJoannes homo, sed quo homine nullus exstitit major. Venturus erat Dominus Jesus, non homo tantum, sed et Deus: utique et Deus et homo; Deus semper, ad tempus homo; Deus ante tempora, homo in fine temporum; Deus ante saecula, homo in fine saeculi. Deus qui hominem fecit, propter hominem dignatus quam homo, ne putaretur tantum esse homo, testimonium debuit
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipse conferre dignatus est ui-¬
am. ꝑ quam nos ꝑducat ad patriã:
unde nobis dicere dignetur & in¬
ambulabo & inhabitabo in eis:
& ero illoꝵ deus: Si in isto scło
ambulauerit in nobis: illic habi¬
tabit in nobis.÷. XII. Item
estiuitatem p̃sentis diei
fr̃s carissimi uenerandi
iohannis baptistȩ. genui¬
na natiuitas consecrauit: qui ie¬
circo in hoc scłm suꝑna dispensa¬
tione directus est. ut non solum
ipse ꝓpħali sublimaretur gła: sut om
rentir: Hec nnmerito illum p̃cipuo
nunc ueneramur honore. qui sꝑ ecia¬
li quadam gr̃a ob hoc redemptorem

Expanded text:
quia ipse conferre dignatus est viquia ipse conferre dignatus est viam, per quam nos perducat ad patriam: ut de nobis dicere dignetur, Et inambulabo et inhabitabo in eis, et ero illorum Deus . Si in isto saeculo ambulaverit in nobis, illic habitabit in nobis, qui vivit Festivitatem praesentis diei, fratres carissimi, venerandi Joannis Baptistae genuina nativitas consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse prophetali sublimaretur gloria, sed rentur. Nec immerito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc Redemptorem
Abbreviated transcription (Latin):
ut si suꝑbus fuit sine ullo remedio
doleat: qui se nunc salubriter hu-¬
miliare dissimulat Uleniet tem¬
pus ut humiles eleuentur in celis.
& suꝑbi in inferni ꝓfunda mer¬
gantur. Ueniet tempus ut se
auari omnes fuisse duites dole¬
ant: a quibus nunc xp̃i paupe¬
res irridentur. Non semꝑ iste qͥ
nunc est humanȩ consuetudinis
ordo seruabitur. ⁊on semꝑ laza¬
rus fame tor quebitur. nec semꝑ
auarus diues deliciarum abundan¬
tia ꝑfruetur S eito ille de sterqui¬
linio ab angłis eleuabitur in paradi¬
sumꝰ. &e ille qui helemosinam noluit
dare. si penitentia non subuenerit.
de luxurioso conuuuo rapietur in
tartarum: ut qui in hoc scło pauꝑi
noluit dare micamꝰ in infernonon
mereatur accipere guttam. & qui
sius. pascat flammam medullis
suis: Nos uͦ fr̃s quantum possumus
elaboremus: ut quod suꝑbia tumi¬
dum elatumq reddiderat. humi¬
litate ac mansuetudine complanet᷑.
Quod iniquitas deprauauerat.
hȩc studia inueniat nos xp̃s dñs.

Expanded text:
ut se superbum fuisse sine ullo remedio doleat, qui se nunc salubriter humiliare dissimulat. Veniet tempus, ut humiles eleventur in coelos, et superbi in inferni profunda mergantur. Veniet tempus ut se avari omnes fuisse divites doleant, a quibus nunc Christi pauperes irridentur. Non semper iste qui nunc est, humanae consuetudinis ordo servabitur: non semper Lazarus fame torquebitur, nec semper avarus dives deliciarum abundantia perfruetur: sed cito et ille de sterquilinio ab Angelis elevabitur in paradisum, et ille qui eleemosynam noluit dare, si poenitentia non subvenerit, de luxurioso convivio rapietur in tartarum; ut qui in hoc saeculo pauperi noluit dare micam, in inferno non mereatur accipere guttam; et qui suis, pascat flammas de medullis suis. Nos vero, fratres, quantum possumus, laboremus, ut quod superbia tumidum elatumque reddiderat, humilitate et mansuetudine complanetur; quod iniquitas depravaverat, haec studia inveniat nos Christus Dominus;
Abbreviated transcription (Latin):
uangłista s baptista: missus
est ante faciem xp̃i p̃para¬
reuias eius: Testimonium xp̃i de
iohanne est: in natis mulierum ñ
surrexit maior iohanne baptista.
Testimonium iohanns de xp̃o est:
qui uenit post me maior me est. eu

Expanded text:
vangelista, sed Baptista, missus vangelista, sed Baptista, missus est ante faciem Christi praeparare vias ejus. Testimonium Christi de Joanne est, In natis mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Testimonium Joannis de Christo est, Qui venit post me, m
Abbreviated transcription (Latin):
es: Immo uero ꝑ quem factum est
cȩlum & terra: ꝑ quem facta sunt
omnia: Fit in te uerbum dei caro.
accipiendo carnem: non amtten¬
do diuinitatem: & uerbum iun¬
gitur carni: & uerbum copulat᷑
carni: & huius tanti coniugii tha¬
lamus. uterus tuus: & huius in¬
quam tanti coniugii. id est uerbi
& carnis: thalamus uterus tuus:
Unde ipse sponsus ꝓcȩdit de tha¬
lamo suo: Inuenit te uirginem
concȩptus. dimitcit uirginem
natus: Dat fecunditatem: non
tollit in tegritatem: Unde tibi
interrogare: & quasi importu¬
ne aures uerecundas ista mea
uoce pulsare: S uideo uirginem
uerecundantemꝰ & tamen respon¬
dentem: meq ammonentem:
Quęris a me. unde michihoc:
Uerecundor tibi respondere bonũ
meum: Angłi audi ipsius salutati¬
onem: & in me agnosce tuam sa¬
lutem: Crede cui credidi Unde
michi hoc quęris: angłs respon¬
deat. Dic michi angłe.: unde ma¬
rie hoc: Iam dixi: eum salutaui¬
ane ⁊us iohannes non eu¬

Expanded text:
es: imo vero per quem factum est es: imo vero per quem factum est coelum et terra, per quem facta sunt omnia, fit in te Verbum Dei caro, accipiendo carnem, non amittendo divinitatem. Et Verbum jungitur carni, et Verbum copulatur carni; et hujus tanti conjugii thalamus, uterus tuus; et hujus, inquam, tanti conjugii, id est Verbi et carnis thalamus uterus tuus: unde ipse sponsus procedit de thalamo suo . Invenit te virginem conceptus, dimittit virginem natus. Dat fecunditatem, non tollit integritatem. Unde tibi interrogare, et quasi importune aures verecundas ista mea voce pulsare. Sed video virginem verecundantem, et tamen respondentem, meque admonentem: Quaeris a me unde mihi hoc? Verecundor tibi respondere bonum meum, angeli audi ipsius salutationem, et in me agnosce tuam salutem. Crede cui credidi. Unde mihi hoc quaeris? Angelus respondeat. Dic mihi, angele, unde Mariae hoc? Jam dixi, cum salutaviSanctus Joannes, non E
Abbreviated transcription (Latin):
tum uirginis quomodo deus: & hoc
ab illa accȩpit. quod ipse donauit
Dic michi ergo nuncie dei: quomͦ
fiet istud Uide angłm scientem illã
quȩrentem: non diffidentem: Quia
ergo uidit eam quȩrentem non dif¬
fidentem: non se negauit instruen¬
tem: Audi quomodo erit uirgini¬
tas tua: Tu tantum crede uerita¬
tem: serua uirginitatem: accipe in¬
tegritatem: Qm̃ integra est fides
tua: intacta erit &e integritas tua:
Deniq audi quomodo fiet istud:
umbraculum: nescit libidinis es.¬
tum: Propterea quia sp̃s sc̃s super¬
ueniet in te & uirtus altissimi obũ¬
brabit tibi: quia fide concipis:
quia credendo in utero non con¬
cumbendo habebis: ꝓpterea qđ
es: Unde meriusti: unde hoc accę¬
pisti: Unde fiet in te. qui fecit te:
Unde inquam tibi hoc tantum
bonum: Uirgo es: scã es Notum
uouisti: s multum qđ meriusti.
imino uero multum quod accȩpisti
Nam unde hoc meruisti: Fit inte.
qui fecit te. Fit in te. ꝑ quem facta

Expanded text:
tum virginis, quomodo Deus. Et hoc tum virginis, quomodo Deus. Et hoc ab illa accepit, quod ipse donavit. Dic mihi ergo, nuntie Dei, Quomodo fiet istud? Vide angelum scientem, illam quaerentem, non diffidentem. Quia ergo vidit eam quaerentem, non diffidentem, non se negavit instruentem. Audi quomodo: erit virginitas tua, tu tantum crede veritatem, serva virginitatem, accipe integritatem. Quoniam integra est fides tua, intacta erit et integritas tua. Denique audi quomodo fiet istud: umbraculum nescit libidinis aestum. Propterea, quia Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; quia fide concipis, quia credendo, in utero, non concumbendo habebis: propterea quod es? Unde meruisti? unde hoc accepisti? unde fiet in te qui fecit te? Unde, inquam, tibi hoc tantum bonum? Virgo es, sancta es, votum vovisti; sed multum quod meruisti, imo vero multum quod accepisti. Nam unde hoc meruisti? Fit in te qui fecit te, fit in te per quem facta
Abbreviated transcription (Latin):
nem. angłs uidit: angłs indicauit:
uocem tollendo: infidelitatem dãp¬
nando. Scã uero maria. quomodo
fiet istud. qm̃ uirum non cognosco:
Agnoscite ꝓpositum uirginis: qͣn¬
do diceret concubitura cum uiro.
quomodo fiet istud: Quando diceret
ti sui memor. & scĩ uoti conscia. qͥa
nouerat quid uouerat dicendo quo¬
modo fiet istud qm̃ uirum non cog¬
nosco: qm̃ non nouerat hoc fieri
ut filii nascerentur nisi conuiga¬
tis & concumbentibus cum uiris
suis quod ipsa ꝓposuerat igno¬
rare. dicendo quomͦ fiet istud. mo¬
dum quȩsiuit: non de dei om̃ipo¬
tentia dubitauit. Quomodo fiet
istud: Quis modus est. quo fiet
istud: Annuncias michi filium:
habes meum paratum animũ.
dic michi modum: Poterat enim
uirgo scã metuere. aut certe ig¬
norare consilum dei: quom eam
uellet habere filium. quasi imꝓbas¬
set uirginitatis uotum: Quid enim
si diceret nube: coniungere uiro:
Eson diceret deus. accepit enim uo¬

Expanded text:
nem angelus vidit, angelus indicavit, nem angelus vidit, angelus indicavit, vocem tollendo, infidelitatem damnando. Sancta vero Maria: Quomodo fiet istud, quia virum non cognosco? Agnoscite propositum virginis. Quando diceret, concubitura cum viro, Quomodo fiet istud? Si enim fieret, ti sui memor, et sancti voti conscia, quia noverat quid voverat; dicendo, Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? quoniam non noverat hoc fieri, ut filii nascerentur nisi conjugatis et concumbentibus cum viris suis, quod ipsa proposuerat ignorare, dicendo, Quomodo fiet istud? modum quaesivit, non de Dei omnipotentia dubitavit. Quomodo fiet istud? Quis modus est quo fiet istud? Annuntias mihi filium, habes meum paratum animum, dic mihi modum. Potuit enim virgo sancta metuere, aut certe ignorare consilium Dei, quomodo eam vellet habere filium, quasi improbasset virginis votum. Quid enim si diceret, Nube, conjungere viro? Non diceret Deus accepit enim vo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ cum auditis ab angło. benedicta
tu inter mulieres. sic accipite: ac si
more nr̃o diceretur. benedicta tu
inter feminas:. ꝓmittitur ⁊achariȩ¬
filius: ꝓmittitur & sc̃ȩ mariȩ filius
& dicit etiam ipsa. pene ipsa uer¬
ba: quȩ dixerat zacharias. Quid
enim dixerat tacharias: Unde
michi hoc: Ego enim sum senex.
&e uxor mea sterilis. & ꝓgressa in
diebus suis Quid &e maria sc̃a:
Iuomodo fiet istud: Similis uox:
dissimile cor Uocem similem aure
audiamus: cor autem dissimile
angło nunciante noscamus: Pec¬
cauit dauid: & a ꝓpħa correptus
dixit: Peccaui Continuo ei dicꝰtũ
est: dimissum est tibi peccatum:
Peccauit saul: oe a ꝓpħa correptꝰ
dixit. Peccaui.Nec ei dimissum est
peccatum: s mansit ira dei suꝑ eum:
Quid est hoc nisi quia similis uox.
dissimile cor: Homo enim est uocis
auditor: deus cordis inspector. In
illis gͦ uerbis ⁊achariȩ non fuisse
fidem. s dubitationem & desperatio¬

Expanded text:
ergo cum auditis ab angelo, Benedicta ergo cum auditis ab angelo, Benedicta tu inter mulieres; sic accipite, ac si more nostro diceretur, Benedicta tu inter feminas. 5. Zacharifilius, promittitur et sanctae Mariae filius, et dicit etiam ipsa pene ipsa verba quae dixerat Zacharias. Quid enim dixerat Zacharias? Unde mihi hoc? Ego enim sum senex, et uxor mea sterilis, et progressa in diebus suis. Quid et Maria sancta? Quomodo fiet istud? Similis vox, dissimile cor. Vocem similem aure audiamus, cor autem dissimile angelo pronuntiante noscamus. Peccavit David, et a propheta correptus dixit, Peccavi: continuo ei dictum est, Dimissum est tibi peccatum . Peccavit Saül, et a Propheta correptus dixit, Peccavi: nec ei dimissum est peccatum, sed mansit ira Dei super eum . Quid est hoc, nisi quod similis vox, dissimile cor? Homo enim est vocis auditor, Deus cordis inspector. In illis ergo verbis Zachariae non fuisse fidem, sed dubitationem et desperatio
Abbreviated transcription (Latin):
dita est oratio tua Si diceret ⁊acha¬
rias quare hocrogaui. utiq angłs
non falleretur nec falleret: quan¬
do dicebat exaudita est oratiotua:
Ham ecce paritura est uxor tua:
S quare hoc dictum est: Quia ille
ꝓpopło sacrificabat: Sacerdos ꝓ
popło sacrificabat: popłs xp̃m
expectabat. iohannes xpm̃ annun¬
mariam uirginem: aue in quit
gr̃ã plena. dñs tecum: Iam tecum
est qui erit in te: Benedicta tu int̾
mulieres: ꝓprietate hebraicȩ lin¬
guȩ omnes feminas muliere
dici solere. scã scriptura testatur. ne
forte mirentur aut scandalizentur.
qui non solent scripturas audire.
Dñs quodam scripturarum loco
aꝑte dicit Segregate mulieres quȩ
non cognouerunt uirum: Ipsã de¬
niq recolite originem nr̃am: Quando
facta est eua de latere uiri: quid dicit
scriptura: Detraxit ei costam: et
ȩdificauit eam in mulierem: Iam
mulier uocatur. de uiro quidem sũp¬
ta. s nondum uiro coniuncta: Iam

Expanded text:
dita est oratio tua. Si diceret Zachadita est oratio tua. Si diceret Zacharias, Quare? hoc rogavi? Utique angelus nec falleretur, nec falleret, quando dicebat? Exaudita est oratio tua: nam ecce paritura est uxor tua. Sed quare hoc dictum est? Quia ille pro populo sacrificabat: sacerdos pro populo sacrificabat, populus Christum exspectabat; Joannes Christum annunMariam virginem: Ave, inquit, gratia plena, Dominus tecum: jam tecum est qui erit in te. Benedicta tu inter mulieres. Proprietate hebraicae linguae omnes feminas mulieres dici solere Scriptura sancta testatur: ne forte mirentur aut scandalizentur, qui non solent Scripturas audire. Dominus quodam Scripturarum loco aperte dicit, Segregate mulieres, quae non cognoverunt virum . Ipsam denique recolite originem nostram: quando facta est Eva de latere viri, quid dicit Scriptura? Detraxit ei costam, et aedificavit eam in mulierem . Jam mulier vocatur, de viro quidem sumpta, sed nondum viro conjuncta. Jam