comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non habitauit iebuscum dictum
s̃ i qr ñ sine illo tenuit t̾ram que ab
q ñ ddeleuit bethsan ⁊ tbanach cũ
uiculis suis: ⁊ habitatores dor ⁊ geb¬
baam⁊ mageddo cum uiculis suiꝰ:
cepitq chananeus habitare cũ eis.
& ñ heditauit manasses bethsan
quȩ ẽ scitaꝵ ciuitas: ipsa hodieꝑ
mbetur scitopolis dici. Potest aũ
mouere quomͦ in ilł partib mul¬
tum ab serthia diu̾sis. pot̾it ẽẽ sci¬
tarum ciuitas̾. s similtt̾ potest
mou̾e. quomͦ tam longe a macedo¬
ma. macedo alexander condidit
alexandriam ciuitatem: qd̾ utiq
fecit longe lateq bellando̾. ⁊ta ꝙ̃
cum scite aliqͣndo bellando in
longinquo ꝓgrederent᷑: istam con¬
dere potucrunt. Nam legit᷑ in histo¬
nagentium. uniu̾sam pene asiã
scitas aliq̃n tenuisse̾. cum regi egyp¬
tioꝵ illi qͥ eis ultro bellum inchixe¬
rat irent obiam: quoꝵ aduentu
t̾ritus. se in suum regnum recepit.

Expanded text:
non haereditavit Jebusaeum, dictum non haereditavit Jebusaeum, dictum est, quia non sine illo tenuit terram quae ab que non delevit Bethsan, et Thanach cum viculis suis, et habitatores Dor et Jeblaam, et Mageddo cum viculis suis, coepitque Chananaeus habitare cum eis. Et non haereditavit Manasses Bethsan, quae est Scytharum civitas; ipsa hodie perhibetur Scythopolis dici. Potest autem movere, quomodo in illis partibus multum ab Scythia diversis potuerit esse Scytharum civitas. Sed similiter potest movere, quomodo tam longe a Macedonia Macedo Alexander condiderit Alexandriam civitatem; quod utique fecit longe lateque bellando: ita etiam, cum Scythae aliquando bellando in longinqua progrederentur, istam condere potuerunt. Nam legitur in historia gentium, universam pene Asiam Scythas aliquando tenuisse, cum regi Aegyptiorum illi qui eis ultro bellum indixerat, irent obviam, quorum adventu territus, in suum se regnum recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
illo uiuo factum ẽ: s hic recapi¬
tulando cõmemoratum ẽ. cum
de tribu iuda unde fuit chaleb
scriꝑtura loqueretur .iiii.¬
seum habitantem inihrłm ñd¬
leuerunt. siue ñ ħ editauer̾t fu
hierłm usq in hocdiernum dienꝰ
suꝑiꝰ legatur cadem ciuitas aus
⁊ beniamin sicut ostendit ipsa dͥtu¬
sio t̾rarum: quȩ facta ẽ a iħu nau
Ipsa ẽ enim iebus que iherłm iln
due istȩ tribꝰ remanserunt ad tim¬
płi dñi. qͣndo cetere excepta leu
que sacerdotalis fuit ⁊ t̾ras in cdͥre¬
siones ñ accepit. separaueruittl
a regno uida cum hieroboam i¬
telligendum ẽ gͦ auida quidem
captam ciuitatem ⁊ incensam
int̾emtis qui ibi reꝑti fuerant
s ñ om̃s iebuseos extinctos. siu
qr erant extra illam ciuitaten
siue qr fugere pot᷑arit quoltꝰ¬
quos iebuseos admissos ẽẽ afiti
beniamm. in quib cum uttas
rat ciuitas illa commums in
simul habitare. Qd̃ autẽ dictr
erunt. siue noluerunt: aut etã

Expanded text:
illo uiuo factum est; sed hic recapiillo uiuo factum est; sed hic recapitulando commemoratum est, cum de tribu Iuda, unde fuit Caleb, scriptura loqueretur.Hierusalem non deleverunt filii Beniamin habitavitque Iebuseus alem usque in hodiernum diem, cum superius legatur eadem civitas a Juda et Benjamin, sicut ostendit ipsa divisio terrarum, quae facta est a Jesu Nave . Ipsa est enim Jebus quae Jerusalem: ideo duae istae tribus remanserunt ad templum Domini, quando caeterae, excepta Levi quae sacerdotalis fuit et terras in divisionem non accepit, separaverunt se a regno Juda cum Jeroboam. Intelligendum est ergo a Juda quidem civitatem captam et incensam, interfectis qui illic reperti fuerant: sed non omnes Jebusaeos esse extinctos; sive quia erant extra illam civitatem, sive quia fugere potuerunt: quos reliquos Jebusaeos admissos esse a filiis Benjamin, quibus cum Juda erat civitas illa communis, in ea simul habitare. Quod ergo dictumerunt, sive voluerunt. Aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
erat dñs cum iudã. ne totũ repente
obtinendo extolletur: Quod autẽ
adiungit. qm̃ rachab obstitit eis &¬
currus erant eis ferrer: quos currus
timuerit dictum ẽ ñ dñs qui erat in
iuda: s ipse iuclas. Cur autẽ timue¬
rit cum quo dñs erat si queritur.
hoc ẽ quia prudent̃ intelligendũ
ẽ refringere dominũ ꝓpicium eti¬
am in cordib sc̃orum mmnie ꝓsꝑ¬
itatis excessus: ut inusu eoꝵ con¬
u̾tat inimicos. ñ solum qͣndo uĩ¬
cuntur immici. s &̃ qͣndo metu¬
untur: illud ad comm̃dandam
largitatem suam. illud ad eorum
repͥm̃tlam elationem. Nam utiq
inimicꝰ sc̃oꝵ ẽ angłs sathane: qͦm
tam̃ sͥ datum colafirantem diẽ
apls: ne magnitudine reuelati¬
onum extolłerur. Q decłunt in¬
quit chaleb ebron sicut locutuᷤᷤ
ẽ moyses: ⁊ ereditauit indetres
ciuitates filioꝵ enach. ⁊ abstulit
inde tres filios en ach. Iam hoc
dictum e̾. in libro ihu naue q̃m

Expanded text:
erat Dominus cum Juda, ne totum repente erat Dominus cum Juda, ne totum repente obtinendo extolleretur? Quod enim adjungit quomodo Rechab obstitit, et currus erant eis ferrei; quo scurrus timuerit, dictum est, non Dominus, qui erat in Juda, sed ipse Judas. Cur autem timuerit, cum quo Dominus erat, si quaeritur, hoc quod prudenter intelligendum est refringere Deum propitium etiam in cordibus suorum nimiae prosperitatis excessus, ut in usu eorum convertat inimicos, non solum quando vincuntur inimici, sed etiam quando metuuntur: illud ad commendandum largitatem suam, illud ad eorum reprimendam elationem. Nam utique inimicus sanctorum est angelus Satanae, quem tamen sibi datum colaphizantem dicit apostolus, ne magnitudine reuelationum extolleretur. Et dederunt Caleb Chebron, sicut locutus est Moyses; et hereditauit inde tres ciuitates filiorum Enac et abstulit inde tres filios Enac. iam hoc dictum est in libro Iesu Naue quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
marum eum filus iutla in deser¬
tum sortis eiꝰ qͦd ẽ ad meridiem ma¬
rath. ⁊ habitauerunt cũ eo. Hinc
iosephus. Ded̾unt aũ ⁊ filiis iethim
ma diante qui fuit gener moyseos
t̾ram ad possidendam. Nam patri¬
am relinq̃ntes secuti sunt eos ⁊ fu¬
erunt in deserto cum eis. Cepitq
iudas gazam cum finib suis: ⁊as¬
calonem atq accaron cum t̾minis
suis. Fuitq dñs cum uida ⁊ monta¬
na possedit: nec potuit delere habi¬
tatores uallis. qr falcatis currib¬
abundabant. Ded̾untq chaleb e¬
bron sicut dixerat moyses: qui dele¬
uit ex ea tres filios enach. Qd̾ in li¬
bro ihu naue cum illum locum
tractarem uͥbi scͥptum ẽ ⁊ dedit do¬
minꝰ isrł omnem t̾ram cum mul¬
tas eiꝰ partes ñdum possident dixĩ.
ita posse intelligi omnẽ t̾ram da¬
tam: qͥa que data ñ ẽ in possessionẽ
data ẽ in qͣndam exertitationis uti¬
litatem. Hoc multo eiudentiꝰ hic
ualle. Quis enim ñ intelligat eri¬
am hoc ipsum ad id ꝑtinuisse qd̾

Expanded text:
um cum filiis Juda in desertum sortis ejus, quod est ad meridiem Arad, et habitaverunt cum eo. Hinc Josephus. « Dederunt autem et filiis Jethim Madianitae, qui fuit gener Moseos, terram ad possidendum: nam patriam relinquentes secuti sunt eos, et fuerunt in deserto cum eis. Cepitque Judas Gazam cum finibus suis, et Ascalonem, atque Accaron cum terminis suis. Fuitque Dominus cum Juda, et montana possedit. Nec potuit delere habitatores vallis, qabundabant. Dederuntque Caleb Hebron, sicut dixerat Moyses, qui delevit ex eo tres filios Enach. Quod in libro Jesu Nave, cum illum locum tractarem, ubi scriptum est: Et dedit Dominus Israel omnem terram, cum multas ejus partes nondum possiderent, dixi ita posse intelligi omnem terram datam, quia ea quae data non est in possessionem, data est in quamdam exercitationis utilitatem: hoc multo evidentius hicvalle. Quis enim non intelligat, etiam hoc ipsum ad id pertinuisse quod
Abbreviated transcription (Latin):
Iam dale aliquid dictum ẽ in libro
ihunaue pene ipsis u̾bis. ꝑ inde
aut hic ꝑ anacefaleosin dictum ẽ:
aut illic ꝑ ꝓlemsin dictum ẽ. id ẽ
aut hic recapitulando. aut illie
preocupando. Quid enim chananeꝰ
reꝓmissionis ing̾dim᷑: qr spe utuna d et̃¬
nitate roboramur. S dum int̾ acta
sublimia. uitia quedam parua reti¬
nemꝰ: qͣsi chananeum habitare in
t̾ra nr̃a concettimꝰ. Qͥ tunc tributa

Expanded text:
Jam tale aliquid dictum est in libro Jesu Nave, pene ipsis verbis . Proinde aut hic per anacephalaeosim dicitur, aut illic per prolepsim dictum est; id est, aut hic recapitulando, aut illic praeoccupando. repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia vitia quaedam parva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra conce
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ subigere ñ possumꝰ. ad usum
mꝰ: ut eo de se m̃s ⁊ in summis uilia
sentiat: quo suis uirib eriam parcia
quȩ appetit ñ expugnat. Unde bñ
intentio sollicita in certamine
semꝑ exerceat: ut eo de iuctoria
ñ suꝑbiat᷑. quo uiuere in se hostes
midat. Isrł gͦ reseruatis gentib eru¬
ditur᷑ qͣndo in quibꝰdam minimis
uitiis. elatio uirtutis nr̃ȩ compͥmi

Expanded text:
ere non possumus, ad usum mus. Ut eo de se mens, et in summis vilia sentiat, quo suis viribus, etiam parva, quae appetit, non expugnat. Unde bene intentio sollicita in certamine semper exerceat, et eo de victoria non superbiat, quod vivere in se hostes midat. Israel igitur reservatis gentibus eruditur, quia quando in quibusdam vivimus vitiis, elatio virtutis nostrae compri
Abbreviated transcription (Latin):
inquit uir elimelech consanguineus.
Quis iste uir qui consangumeus erat
elimelech. nͥ redemptor nr̃. qui cognat᷑
erat legis atq legis latoris: qr ꝑ legem ꝓ¬
missus. de patͥarcharum stirpe ẽ natus
& originem habuit scdm carnem de gen¬
de nuleoꝵ. De quo &e moyses ipe ad isrłi¬
tas loquens ait ꝓpħam suscitabit uos
dominꝰ de fr̃ib ur̃is. tanqͣm me. ipsum
audietis. homo hic potens: ac magnaꝵ
opum ẽẽ descͥbitur. Potens utiq: quia
mundi pͥncipem debellauit̾. atq uniũ¬
sum orbem suo imꝑio subiugauit Ip̃e
⁊ magnarũ opum. qr celi t̾req possessor
ẽ: in quo sunt om̃s thesauri sapientie

Expanded text:
inquit, vir Elimelech consanguineus. inquit, vir Elimelech consanguineus. Quis est iste vir, qui consanguineus erat Elimelech? nisi Redemptor noster, qui cognatus erat legis atque legislatoris, quia per legem promissus de patriarcharum stirpe est natus, et originem habuit secundum carnem de gente Judaeorum, de quo etiam Moyses ipse ad Israelitas loquens ait: Prophetam suscitabit vobis Dominus de fratribus vestris, tanquam meipsum audietis . Homo hic potens ac magnaram opum esse describitur. Potens utique, quia mundi principem debellavit atque universum orbem suo imperio subjugavit. Ipse et magnarum opum, quia coeli terraeque possessor est, in quo sunt omnes thesauri sapien
Abbreviated transcription (Latin):
em. qͣndo lex de doctrina popłorum
narrationis suȩ ordinem ad mistrum
conu̾tit incarnationis xp̃i. ut eam
auditorib sis exponat atq comm̃¬
det: & hoc in tempore messis ordea¬
rie. Iuid enim messis ordearia expͥmit᷑.
nisi tempꝰ dñice passionis. que mense
nouoꝵ. hoc ẽ pͥmo m̃se confecta est᷑
Bene gͦ dr̃ quod noemi cum nuru
sua mense ordeario ad bethleem ueni¬
ret: qͣndo lex dominum saluaterem
quem docet in bethleem natum. in
pascha. hoc ẽ in mense nouoꝵ p̃di¬
toto nisu agit: ut plebes quas ad fi¬
dem conuoeat. mist̾io imbuat dñice
incarnationis. passionis. ac resurree̾¬
tionis. ꝑotest ⁊ messis ordearia ñ rn
credulitatem: quȩ ꝑacto sacram̃to
Ieostes
uenit: p̃dieante petro. ⁊ testimomo
legis ac ꝓpħarum effusam grãm sp̃e
ꝓbante: tria milia iudeorum ad fidẽ
conũsa. baptitabantur in nomine
rat autem eluelech consan¬
guineus homo potens ac mag¬
narũ opum: nomine boor. Erat

Expanded text:
em, quando lex de doctrina populorum em, quando lex de doctrina populorum narrationis suae ordinem ad mysterium convertit incarnationis Christi, ut eam auditoribus suis exponat atque commendet, et hoc in tempore messis hordeariae. Quid enim messis hordearia exprimit, nisi tempus Dominicae passionis, quae mense novorum, hoc est, primo mense confecta est? Bene ergo dicitur quod Noemi cum nuru sua messe hordearia ad Bethleem veniret, quando lex Dominum Salvatorem, quem docet in Bethleem natum, in Pascha, hoc est mense novorum praedilesia hoc toto nisu agit, ut plebes, quas ad fidem convocat, mysterio imbuat Dominicae incarnationis, passionis ac resurrectionis. Potest et messicredulitatem: qui peracto sacramentocostes venit , praedicante Petro, et testimonio legis ac prophetarum effusam gratiam Spiprobante, tria millia Judaeorum ad fidem conversa baptizabantur in nomine rat autem Elimelech consanguineus, homo potens, ac magnarum opum, nomine Booz. Erat,
Abbreviated transcription (Latin):
dum sponsum qui de stirpe abrahe
natus ẽ: semen uidelicet illud in qͦ
bñdicentur om̃s nationes t̾re. Qd̃
autẽ dicentib mulierib noemi
pulchram. s uocare me mara. hoc
ẽamaram ⁊ cet̾a: signifieat qͦd sc̃a
eccłia tribulatione ꝑsecutionum
pressa p̃sentis mundi gaudia nõ
Nigra sum s formosa filiȩ irłm
sic̃ tab̾nacłm cetdar. sicꝰ pelles salo¬
monis. Nolite me consid̾are qd̾ fus¬
ca sim: qr decolorauit me sol. filii
matris mee pugnauerunt contra
me. Si autem ad synagogam refer¬
re uolueris p̃dicta u̾ba noemi:
inuenitur agnouisse calamita¬
dem suam qͣm post post aduen¬
tum xp̃i merito ꝑu̾sitatis sue ꝑ¬
pessa ẽ: atq ad hoc refugit se pul¬
chririmam uocari: quia dempora
ꝓsꝑitatis sue conspieit finiri
enit gͦ noemi cum ruth moa¬
bitide nuru sua de t̾ra ꝑegri¬
nationis sue. ac reu̾sa est in
Rediit quippe noemi de ꝑegnatione
sua ad popłm suum ac urbem bethle¬

Expanded text:
dum sponsum, qui de stirpe Abrahae dum sponsum, qui de stirpe Abrahae natus est; semen videlicet illud, in quo benedicentur omnes nationes terrae . Quod autem dicentipulchram, sed vocate me Mara, hoc est, amaram, etc., significat quod sancta Ecclesia, tribulatione persecutionum pressa, praesentis mundi gaudia non Nigra sum, sed formosa, filiae Hierusalem, sicut tabernaculum Cedar, sicut pellis Salomonis. Nolite me considerare, quod fusca sum, quia decoloravit me sol. Filii matris meae pugnaverunt contra me . Si autem ad synagogam referre volueris praedicta verba Noemi, invenitur agnovisse calamitatem suam, quam post adventum Christi merito perversitatis suae perpessa est; atque ob hoc refugit se pulcherrimam vocari, quia tempora prosperitatis suae conspicit finiriitur Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua, de terra peregrinationis suae: ac reversa est in Rediit quippe Noemi de peregrinatione sua ad populum suum ac urbem Bethle
Abbreviated transcription (Latin):
fuum eẽ in quem sc̃i erediłunt᷑. ⁊ il¬
luc se ituram. ubi caro xͥ post passio¬
sotiandam. De quoꝵ societate quod
scĩs ex stirpe abrahe imminentib
consociaretur. moyses in cantico
ostendit dicens. Letamini gentes
cum popło eiꝰ. id ẽ hii qui ex gentib
estis credituri cum illis qui pͥmi eloe¬
ti sunt et̾na leticia exultateUi¬
dens gͦ noemi qd̃ obstinato ratha¬
nimo decreuisset secum ꝑgere. adu̾sa¬
ri noluit nult᷑ ad suos reditum su¬
adere. ꝓ fecteq sunt simul:  uenerat
in bethleem. Quib urdem ingressis
uelox aptul cunc̾tos fama ꝑ erebruit
dicebantq mulieres. ħ est illa no¬
emi. Iuib ait. Ne uocetis me noe¬
mi. io ẽpuleram: s uocate me ma¬
ra hoc ẽ amaram. quia ualde me
amaritudine repleuit omp̃s. De¬
stmnato gͦ animo plebs gentium se¬
cuta ẽ scõs p̃dieatores in t̾ram sant¬
tam & inciuitatem dĩ bethleem.
it ibi educata p̃paretur ad suscien¬

Expanded text:
suum esse, in quem sancti crediderunt, et ilsuum esse, in quem sancti crediderunt, et illuc se ituram, ubi caro Christi post passiosociandam; de quorum societate, quod sanctis ex stirpe Abrahae venientibus consociaretur, Moyses in Cantico ostendit, dicens: Laetamini, gentes, cum plebe ejus, id est, qui ex gentibus istis credituri, cum illis qui primi electi sunt aeterna laetitia exsultatedens ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere, adversari noluit nec ultra ad suos reditum persuadere. Profectaeque sunt simul, et venerunt in Bethleem quibus urbem ingressis, velox apud cunctos fama percrebuit. Dicebantque mulieres: Haec est illa Noemi, quibus ait: Ne vocetis me Noemi, id est, pulchram, sed vocate me Mara, hoc est, amaram, quia valde me amaritudine replevit Omnipotens. Destinato ergo animo plebs gentium secuta est sanctos praedicatores in terram sanctam, et in civitatem Dei Bethleem, ut ibi educata praepararetur ad suscipien
Abbreviated transcription (Latin):
entem t̾ra susceꝑit. in ea moriar: ibiq
locum accipiam sepulture. ħ mͥ faci¬
at ds̃ ⁊ hec addat. si ñ sola mor me
a te separau̾it. ẜ has duas mulieres
quarum una licet dolorem seꝑationis
in luc̾tu ostendit᷑. tam̃ a socru secessit.
alt̾a obstinato animo cum illa ꝑse¬
uerauit᷑ significatur distantia ereden¬
tium. Nam alii pꝰ ꝑceptam gr̃ãm
baptismi & societatem ficłi. retro ad
errores pristinos relabuntur. quorum
typum gessit orpha: que ad dõs suos
& ad popli suum reuersa ẽ. Alii uͦ
definito consilio ⁊ instanti stuctio se¬
figuram ruch exp̃ssit. hec ergo ꝑ¬
suadenti socrui ut rediret cumso¬
cia in patriam suam: ait. N e aduer¬
seris mͥ. Quocũq ꝑ rexeris ꝑgam:
ubi morata fueris. ⁊ ego parit̾ mo¬
rabor. Qcer̾a. Que uox sine dubio:
tẏpum manifestat fitłi gentium.
Sic enim eccłia ex gentib ad domi¬
num conuoeata relic̾ta patria sira
qd ẽ idolatria & omissa carnali con¬

Expanded text:
usceperit, in ea moriar, ibique locum accipiam sepulturae. Haec mihi faciat Deus, et haec addat, si non sola mors me a te separaverit. Per has duas mulieres, quarum una licet dolorem separationis in luctu ostenderit, tamen a socru secessit; altera destinato animo cum illa perseveravit, significatur distantia credentium. Nam alii post perceptam gratiam baptismi et societatem fidei retro ad errores pristinos relabuntur: quorum typum gessit Orpha, quae ad deos suos  ad populum suum reversa est; alii vero diffinito consilio et instanti studio sefiguram Ruth expressit. Haec ergo suadenti socrui, ut rediret cum socia in patriam suam, ait: Ne adverseris mihi; quocunque perrexeris, ubi morata fueris, et ego pariter morabor, etc. Quae vox sine dubio typum manifestat fidei gentium: sic enim Ecclesia ex gentibus, ad Dominum convocata, relicta patria sua, quod est idololatria, et omissa carnali con
Abbreviated transcription (Latin):
ditur In scientta sua iustificabit ip̃e ĩtꝰ
seruos meos multos: ⁊ iniquitates eoꝵ
ipse portabit. Idõ disꝑtiam ei plurimos
ꝯfortium diuidet spolla: p eo quod tra¬
dicdit in mortẽ animamsuamꝰ. ⁊ cum
seleratis reputatus ẽ: & ip̃e peccatum
multoꝵ tulit̾. ⁊ ꝓ transgressorib rogaũ.

Expanded text:
n scientia sua justificabit ipse justus servos meos multos, et iniquitates eorum ipse portabit. Ideo dispertiam ei plurimos, et fortium dividet spolia, pro eo quod tradidit in morte animam suam, et cum sceleratis deputatus est. Et ipse peccata multorum tulit, et pro transgressoribus oravit
Abbreviated transcription (Latin):
Tiatq domꝰ tua sicut domꝰ phares quẽ
thamar ꝑeꝑit uide: de semine qͦd ded̾it
tibi dominꝰ ex hac puella. Conueniter
quidem in bñtlictione door cum ruth
phares natuutas de thamar commemo¬
ratur: quia ille popłi gentilis figuram te¬
niuit in eo qͦd p̃uenit in partu frẽm suum
ara: qui priꝰ manum suam in qua ob¬
stetuix ligauit coceium. S illo in anũ¬
num intrinsecus retrahente: poffĩor qͥ
phares uocatur ꝓorrexit manum. ⁊ na¬
cruore contraxerit᷑. pꝰea uͦ ꝓruꝑit popłs
gentium. scilicet ut futuri eẽnt qui nouis
simi erant pͥmi: & pͥmi futuri eẽnt qui
erant nouissimi Necñ & ipsum nomen
chamar ad idem mistĩum competit. Nlã
thamar commnutans int̾pretatur: siue
amaritudo. Ergo mutans habitum mui¬
tat & nom̃: que quia fuit aute in idola¬
tria feda & marã. mͦ inpenitentia fit
dño fel ministrauit: s illiꝰ in qua pe¬
trus amare fleuit. Nam &e uida lati

Expanded text:
Fiatque domus tua, sicut domus Phares, quem Fiatque domus tua, sicut domus Phares, quem Thamar peperit Juda de semine, quod dederit tibi Dominus ex hac puella. Convenienter quidem in benedictione Booz cum Ruth Phares nativitas de Thamar commemoratur, quia ille populi gentilis figuram tenuit in eo quod praevenit in partu fratrem suum Zara , qui prius misit manum suam, in qua obstetrix ligavit coccinum, sed illo manum intrinsecus rePhares vocatur, porrexit manum, et nacruore contraxerit. Postea vero prorupit populus gentium, scsimi qui erant primi, et primi futuri essent qui erant novissimi . Nec non et ipsum nomen Thamar ad idem mysterium competit, nam Thamar commutans interpretatur, sive amaritudo; ergo mutans habitum, mutat et nomen; quia quae fuit ante in idololatria foeda et amara, modo in poenitentia fit inis in qua Domino fel ministravit, sed illius in qua Petrus am
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam̃. qͣtinus eandem grãm fecundi¬
tatis qͣm habuere pͥmi parentes shepis
hic partus sp̃alis ẽ. Quid ꝑ has p̃lictas
mulieres mistice significetur: dicamus.
Quanqͣm enim due lib̾e ixores ia cob
ad nouum testam̃tum eo qd̾ in lib̾tate
uocati sumus existim̃tur ꝑtinere: non
tam̃ frustra due funt. nͥ quia dne uite
nobis in xp̃i corꝑe p̃dicantar. e na aũ¬
temꝑalis in qua laboram: alia eterna.
in qua dilectionem dĩ contemplabim᷑.
Lia nanq int̃p̃tatur laborans. Rachel
osa ẽ in oꝑib: & incerta quo exitu ꝑue
niat ad utilitatem eoꝵ. quib consulete
uolumꝰ. Ip̃a ẽ lia pͥor uxor iacob: ac ꝑ hoe¬
ce infirmis ocłis fuisse memoratur. Cogi¬
tationes enim mortalium timide. d in¬
certe ꝓuidentie nr̃e: spes uͦ et̾̃ne contem¬
plationis dĩ habens certam intelligen
bona facie ⁊ pulchra specie. H anc enim
amat omnis pie stucdiosꝰ: & ꝓpt̾ hancscr¬
uit grẽ dĩ: quia pecea nr̃a & si fuerint

Expanded text:
s eamdem gratiam fecunditatis, quam habuere primi parentes stirpis Et quia hic partus spiritalis est, quid per has praedictas mulieres mystice significetur, dicamus. Quanquam enim duae liberae uxores Jacob ad Novum Testamentum, eo quod in libertate vocati sumus, existimentur pertinere, non tamen frustra duae sunt, nisi quia duae vitae nobis in Christi corpore praedicantur: una qutemporalis, in qua laboramus; alia aeterna, in qua dilectionem Dei contemplabimur. Lia namque interpretatur laborans, Rachel osa est in operibus et iniat ad utilitatem eorum quibus consulere volumus. Ipsa est Lia prior uxor Jacob, quae infirmis oculis fuisse memoratur. tationes enim mortalium timidae et 56 incertae providentiae nostrae, spes vero aeternae contemplationis Dei habens certam et delectabbona facie et pulchra specie, hanc enim amat omnis pie studiosus, et propter hanc servit gratiae Dei, qua peccata nostra, et si fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
additum aũ simł ut orit᷑ sol: ut expͥ¬
m̾etur ñ iam orto sole faciendamꝰ. s
uͥ fulgor apparuerit solis orientis. Ñ
em̃ aliuñ albescit dilucbin: nͥ cum
ceꝑit partem celi qͣm uidemꝰ ab ori¬
ente lux solis ad eam redeuntis adrn
dilucło factam. cũ adhuc obscurum
eẽt᷑: aliꝰ oriente sole: qr ⁊ ip̃a lux qͣntu¬
lacũq dilucłi sole utiq fiebat. ori¬
ente. id ẽ ad ortum ueniente. ⁊ ful¬
gorem suũ de sue p̾sentie ppinqͥtate
iac̾tante qͣm lucem qͥdam iliote so¬
lis ñ eẽ putauerunt: s eẽ illã que pri¬
mitꝰ ꝯdita ẽ anteqͣm ds̃ quarto die
contłet solem. Et hii qui habita¬
bant in turre sichimoꝵ. ingͣssi sunt
phanũ dĩ sui berith. uͥ fedus cũ eo pe¬
erat ualde munitꝰ. Berith gͦ int̃p̃ta¬
tur pac̾tum: uñ dicit locũ nomine
melech qͦ audiens uiros turcis sichi¬
moꝵ parit̃ ꝯglobatos. ascendit in
montẽ selmon cũ omĩ pplo suoͬ ⁊ ar

Expanded text:
additum est autem: simul ut oritur sol, ut expradditum est autem: simul ut oritur sol, ut exprimeretur non iam orto sole faciendum, sed ubi fulgor adparuerit solis orientis. non enim aliunde albescit diluculum, nisi cum coeperit partem caeli, quam uidemus ab oriente, lux solis ad eam redeuntis adtindiluculo factam, cum adhuc obscurum esset, alius oriente sole, quia et ipsa lux quantulacumque diluculi sole utique fiebat oriente, id est ad ortum ueniente et fulgorem suum de suae praesentiae propinquitate iactante. quam lucem quidam idiotae solis non esse putauerunt, sed esse illam, quae primitus condita est, antequam deus qconderet solem. At hi qui habitabant in turre Sichimorum, ingressi sunt fanum Dei sui Berith ubi foedus cum eo peerat valde munitus. Berith ergo interpretatur pactum; unde dicit locum nomine melech quoque audiens viros turris Sichimorum pariter conglobatos, ascendit in montem Selmon
Abbreviated transcription (Latin):
cce gaal filiꝰ obed uenit¬
in sichimam cũ fr̃ib suis:. &
obpugnat adu̾sum te ciuitatem.
Surge itaq noc̾te cum ppło qͥtecũ ẽ
⁊ latita in agro: ⁊ pͥmo mane oriente
sole irrue suꝑ ciuitatem. Illo aũ egͥ¬
diente adũsum te cum ppło suo: fac
bent. Q nc̃ surge noc̾te cu ⁊ ppłs tuus
tecum. ⁊ insicliare in agro. Perit ma¬
ne. simł ⁊ oriet᷑ sol maturabis ⁊ tendẽ
suꝑ ciuitatem. Id̾ latini quidam ha¬
bent maturab̾: qͥdam aũ manicabis.
g̾cus ht̃ qd̾ diciposs ñ uno u̾bo dilu¬
clo surges. ⁊ fortasse hinc sit dictum.
maturabis a matutino tẽꝑe: qͣnuis
cẽ aliis temꝑib dici soleat ad rem acce¬
lerandam. Mamcabis aũ latinũ u̾bũ
ẽs mn ñ occurrit. S illud moret. qd̾ cũ
ges. cum ip̃m diluculũ qd̾ g̃ce dr̃ or̃
thros. tempꝰ añ solem signisicet: qd̾iã
usitatissime dr̃. albescere ceꝑit. Sic
itaq intelligendum ẽ: ut qd positũ
ẽ mane. ip̃m dilucłm intelligatur

Expanded text:
cce Gaal filius Obed venitin Sycimam cum fratribus suis et obpugnat adversum te civitatem surge itaque nocte cum populo qui tecum est et latita in agro et primo mane oriente sole inrue super civitatem illo autem egrediente adversum te cum populo suo fac bent: Et nunc surge nocte tu et populus tuus tecum, et insidiare in agro. Et erit mane simul ut oritur sol, maturabis, et tendes super civitatem. Quod latini quidam habent maturabis, quidam vero manicabis, graecus habet quod dici posset non uno verbo, diluculo surges. Et fortasse hinc sit dictum, maturabis, a matutino tempore, quamvis etiam aliis temporibus dici soleat ad rem accelerandam. Manicabis autem latinum verbum esse mihi non occurrit. Sed illud movet, quod cum ges, cum ipsum diluculum, quod graece dicitur Spdpoc, tempus ante solem significet, quod iam usitatissime dicitur, cum albescere coeperit. sic itaque intellegendum est, ut quod positum est" man e" ipsum diluculum intellegatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝯscentbant: ramos arboꝵ de monte
selmon. hoc ẽ hõm̃ũ reꝓboꝵ nequit sͥ
ꝯsentientiũ ac̾tus. securi nequitie sue
acdoli amputans. ocłos m̃tis fumo ꝑfi¬
diȩ obcecat: ac igne furoris atq cupidira¬
tis suffocat. S sic̃ abi melech pꝰ ꝯfec̾tam
cedem ꝯdignam ultionẽ mortis reꝯpen¬
satione recepit: ita ⁊ ip̃e antixp̃e pꝰ ꝯpletã¬
nationis m̃cedem ito iudice retͥbuente
in fine ꝑcipiet. Hoc enĩ ꝯseq̃nt̃ scͥptor his¬
torie narrando expͥmit: cũ ostendit abi¬
melech obpugnantẽ turrem oppudli the¬
bes. muliere fragm̃ molȩ capiti eiꝰ desu
ꝑ mitiente. ac cerebrum ꝯminuente oc
cubuisse. Iuid enĩ significat ħ mulier.
eiꝰ ꝯminuit: cũ sensum malitie sue
subũtit᷑. qñ iam homib p̃dicando.
mittit: ⁊ ad extremum unitam capi¬
ti suo deuincens mortẽ: mortis auẽto¬
rem in et̃rum dãpnat: quẽ dñs utiq
iħc int̾ficiet sp̃u oris sui ⁊ destruet illu

Expanded text:
ti conscendunt, ramos arborum de monte ti conscendunt, ramos arborum de monte Selmon, hoc est, hominum reproborum nequiter sibi consentientium actus securi nequitiae suae ac doli amputans, oculos mentis fumo perfidiae obcaecat, ac igne furoris atque cupiditatis suffocat. Sed sicut Abimelech post confectam caedem condignam ultionem mortis recompensatione recepit, ita et ipse Antichristus post cnationis mercedem, justo judice retribuente, in fine percipiet; hoc enim consequenter scriptor historiae narrando exprimit, cum ostendit Abimelech oppugnantem turrem oppidi Thebes, muliere fragmen molae capiti ejus desuper injiciente, ac cerebrum comminuente, occubuisse. Quid enim significat haec mulieejus comminuit, cum sensum malitiae suae subvertit, quando jam hominibus praedicando, ermittit et ad extremum unita capiti suo devincens mortem, mortis auctorem in aeternum damnat, quem Dominus utique Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet ill
Abbreviated transcription (Latin):
certatim ramos de arborib p̾ciden¬
tes: seq̃bant᷑ ducẽ. Iuoᷤᷤ errcũdantes
p̃sidium succentłunt. atq ita fac̾tũ
ẽ ut fumo & igne mille hõmum ne¬
carentur: urri parit᷑ ⁊ mulieres ha¬
bitatoꝵ turris sichem. Et cetera.
Nota ẽ historia qͦmͦ abimelech si¬
chimitas dissensione ac seditione
fac̾ta suꝑau̾it: atq int̾emerit. S
magis iuuat lec̾torem: si allegoriam
fac̾ti. sano fułi ocło intente ꝑspexerit.
quẽ meliꝰ aũ istum abimelech sediciosoꝵ
put at pͥncipem possumꝰ intelligere:
Qͥ uiros turris sichimoꝵ ramis p̾cisis
demonte selmon ꝑfumũ ugnem ex¬
tinxit: cũ suꝑbos qͦsq m̃tis obscuritate
obcecat᷑. acigne cupiditatis enecat. Abi¬
melecͥ gͥ fr̃ m̃s rex int̾p̾tatirr. Sichimi¬
te humeri: ⁊ selmon ꝯsentiens. G abi¬
melech degener ⁊ repbus rex sichimitas
in t̾ra ꝯsistentes ꝑ arboꝵ suaꝵ frondes
suecensos occitlit᷑. cum antixp̃e eos qͥ in
suꝑbiȩ turrẽ arbitrii sui lib̾tate poti¬

Expanded text:
certatim ramos de arboribus praecidentes, sequebantur ducem; quibus circumdantes praesidium succenderunt, atque ita factum est ut fumo et igne mille hominum necarentur, viri pariter et mulieres habitatorum turris Sichem, etc. Nota est historia quomodo Abimelech Sichimitas, dissensione ac seditione facta, superavit atque interemit. Sed magis juvat lectorem, si allegoriam facti sano fidei oculo intente prospexerit. Quem autem melius iste Abimelech seditiosorum put ac principem, possumus intelligere, qui viros turris Sichimorum ramis praecisis de monte Selmon, per fumum et ignem exstinxit, cum superbos quosque mentis obscuritate obcaecat ac igne cupiditatis enecat? Abimelech ergo, frater meus rex interpretatur; Sichimitae humeri; et Selmon consentiens. Igitur Abimelech, degener et reprobus rex, Sichimitas in turre consistentes, per arborum suarum frondes succensos occidit, cum Antichristus eos qui in superbiae turrem arbitrii sui libertate poti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ficeta ostituit᷑. qi nͥ erdei dono nemo habae ub̾tatẽ
bur apothecas olei custodit: qi null ꝑuenit ad ꝑre¬
miu̾. nͥ qͥꝑrobur m̃tis. spe sida tendit ad celeste re¬
gnũ. ꝑ onio ariñtis q̃ pascebant᷑ insaronã: p̃positꝰ
fuit sor hrai saronites. Arm̃tor nõie posst iudaice
pleb̾ si nagoge designari que iugũ legis tͣaere. ⁊ lac
simplicis doctͥne suis auditorib p̃buere. his p̃posst᷑:¬

Expanded text:
et ficeta constituitur, quia, nisi ex Dei dono, nemo habet ubertatem bur, apothecas olei custodit, quia nullus perveniet ad praemium, nisi qui robur mentis spe fida tendit ad coeleste regnum. Porro armentis quae pascebantur in Saron, praepositus fuit Setrai Saronites. Armentorum nomine possunt Judaicae plebes synagogae designari, quae jugum legis traxere, et lac simplicis doct
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾o: cũ illũ ꝑia doctͥna ⁊ bona oꝑatione corã illis p̃dicat
atq laudat. Unde ⁊ sponsa in cantieo canticoꝵ ad sponsũ
ait. Unguentũ efusũ nom̃ tuu̾̃. Quia chois fideliũ cũ ua¬
lida opinione bone oꝑationis acp̃dicationis. longe
laeq nom ipsiꝰ ad multoꝵ ꝓducit noticiã. dequo ꝑpaulu̾

Expanded text:
secundo, cum illum pia doctrina et dona operatione coram aliis praedicat atque collaudat. Unde et sponsa in Cantico canticorum ad sponsum ait: Unguentum effusum, nomen tuum , quia cohors fidelium cum valida opinione bonae operationis ac praedicationis longe lateque nomen ipsius ad multorum perducit notitiam. De quo per Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinẽ ꝯseqͥ merẽat᷑. Hocq iꝑsor est gaudiũ. hoc
coidis ⁊ anime tota intẽtio ut hac spe unꝰ qͥsq semetips
cõfirm&e: ⁊ abindig̾ntia famis future. uitutũ se opib
replere studeat. Qd̾ au̾t subiungit᷑. qr unxerũt sedo sa¬
lomoñ filiũ dd̃ clño in pͥncip̾e̾. ⁊ sadoch inpo̾tifice̾: sigtẽ

Expanded text:
beatitudinem consequi mereantur; hocque ipsorum est gaudium, haec cordis et animae tota intentio, ut hac spe unusquisque semetipsum confirmet, et ob indigentiam famis futurae virtutum se operibus replere studeat. Quod autem subjungitur, quia unxerit secundo Salomonem filium David Domino in principem, et Sadoc in pont
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia dño dõ patrũ suor: ⁊ inelinauerũt se ⁊ adoraue¬
rũt dm̃. ⁊ deinde rege̾. Imolauerĩtq inctimas dño. ⁊
obtulenit holocnista die sequẽti. tauros mille. anetes
mile. agnos mille cũ libaminib suis. ⁊ uniu̾so ritu
abundantissime in om̃ẽ istł. Et comederũt ⁊ bibert
corã dño indie illo. cũ gͣndi leticia. ⁊ unrerũt scdo salo

Expanded text:
nclinaverunt se, et adoraverunt Deum, et deinde regem. Immolaveruntque victimas Domino: et obtulerunt holocausta die sequenti, tauros mille, arietes mille, agnos mille cum libaminibus suis, et universo ritu abundantissime in omnem Israel: Et comederunt, et biberunt coram Domino in die illo cum grandi laetitia. Et unxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta fluuiũ chobar: ⁊ intellexi q cherubin
ẽẽt᷑. Quid em̃ noui uiderat qd̃ intelligeret ẽẽ che¬
nibin que priꝰ ñ intellexerat: Cherubin in lingͣ
nr̃a sciẽcie multitudo ẽ÷ noticia sacram̃toꝵ di ⁊
thronꝰ eiꝰ acrequies. Unde ⁊ inpsalito dr᷑. Euise¬
des suꝑ cherubin manifestare. Semꝑ eñi gła
dñi sedit insciẽcie multitudine. ⁊ tu̾c manife¬
statꝰ. quando cũcta regi ꝓuide̾tia demõserat᷑. nec

Expanded text:
intellexi, quod cherubim essent. Quid enim novi viderat, quod intelligeret esse cherubim, quae prius non intellexerat. Cherubim, in lingua nostra scientiae multitudo, est notitia sacramentorum Dei, et thronus ejus ac requies. Unde et in Psalmo dicitur: Qui sedes super cherubim, manifestare . Semper enim gloria Domini sedet in scientiae multitudine, et tunc manifestatur, quando cuncta regi providentia de
Abbreviated transcription (Latin):
lantiũ artã federis dñi. Igit᷑ neq in exodo neq¬
Inꝯstructone tab̾nacłi s neq in regũ inedifica¬
tone tepli. leunculi siue leones uspia legũtꝰ
fach: excepta celatura que inqͥb dã oꝑib tẽpli
facta narrat᷑. ut inꝯfechone dece̾ basiũ adlute¬
rũ ubi leones ⁊ boues: ⁊ cherubin. ⁊ palme sculp¬
te atq uelate memorant᷑. S neq cherubin insi¬
militudine̾ qͣdrige forndta. s tantũ qd̾ duo cheru¬
bin fuissent fabͥcata que alis suis tege̾nt arcam
narrat᷑. Nam qr nũc hic deleũculis amilit̾ ⁊ deleo¬
nib nec ñqͣdrige cherubin m̃tio fuit facta qͥd̃ mi¬

Expanded text:
am foederis Domini. Igitur neque in Exodo in constructione tabernaculi, sed neque in Regum in aedificatione templi leunculi sive leones uspiam leguntur facti, excepta eaelatura quae in quibusdam operibus templi facta narratur, ut in confectione decem basium ac laterum, ubi leones et boves et cherubim et palmae sculptae atque caelatae memorantur. Sed neque cherubim in similitudinem quadrigae formata, sed tantum quod duo cherubim fuissent fabricata, quae alis suis tegerent arcam, narratur. Nam quia nunc hic de leunculis, similiter et de leonibus, necnon quadriga cherubim mentio fuit facta, quod m
Abbreviated transcription (Latin):
petere. qd diuina largitas humilib gratueo munere sob ꝯfere.
gec sine misterio illud ẽ qd̾ dicit dd̾ utrasq familias inter se
diuisisse sortib Uerũ ifta sors in scͥptis diuiuus tam sepe ꝯme¬
mert᷑ ut magnũ nescio qͥa diuin uiditii gestare uideat᷑ archañ.

Expanded text:
petere, quod divina largitas humilibus gratuito munere solet conferre. petere, quod divina largitas humilibus gratuito munere solet conferre. Nec sine mysterio illud est quod dicitur David utrasque familias inter se divisisse sortibus; verum ista sors in Scripturis divinis tam saepe commemoratur, ut magnum nescio quod divini judicii gestare videatur arcanum.
Abbreviated transcription (Latin):
cipes familiarũ. xͣri. fuerant ordinati. ⁊ in faiis tchamar.
tantũi scptẽ: ad eandẽ significationẽ respicit. qd̾ nurĩr
ecctia ad ꝯparationẽ sinagoge duplicẽ habet gratiam̃. In
.i̾i. gͦ duplex constat octonariꝰ. & in lege octaua die carnał
circuncisio agi fuerat instituta ⁊ in eugłio uero et sp̃reał
cuxũcisio eordiũ & futura corporũ. eodem die ex presa est¬
imero. ressiurectio. qͣndo hi qui euangłicarũ octo beatitu¬
dniũ speties rite in hac uita seruauerunt. ad et̾ne remun̾atiõs
n celesti regno ꝯscendent premiũ. Qd eñi subiungit᷑ erant õs
hacipes. scũarii .i pͥ ncipes aei. tam de filiis eleayar ꝙͣ de filiis¬
thamar: ostendit qd nemo rite ꝑuenit ad minusteriũ scuarii.
e ad pͥneipatꝰ sac̃dotii. nisi ꝑ electionẽ ordinationis dei. Unde hic
non ⁊ symoniace pestis auaritie. Neq ulli licet hoc pecuma ap¬

Expanded text:
cipes, per familias, sedecim fuerint ordinati, et in filiis Ithamar cipes, per familias, sedecim fuerint ordinati, et in filiis Ithamar tantummodo octo, ad eamdem significationem respicit, quod nimirum Ecclesia ad operationem synagogae duplicem habet gratiam. In sedecim ergo duplex constat octonarius, et in lege octava die carnalis circumcisio agi fuerat instituta. In Evangelio et specialis circumcisio cordium, et futura corporum eodem numero expressa est resurrectio, quando hi qui evangelicarum octo beatitudinum species rite in hac vita servaverunt, ad aeternae remunerationis in coelesti regno conscendent praemium. Quod enim subjungitur: Erant enim principes sanctuarii et principes Dei, tam de filiis Eleazar, ndit, quod nemo rite pervenit ad ministerium sanctuarii, et ad principatum sacerdotii, nisi per electionem ordinationis Dei. Unde hic non et simoniacae pestis avaritiae; neque ulli licet hoc pecunia ap
Abbreviated transcription (Latin):
ithainar qui interp̃tat᷑ amarus. & ꝑ d̾d̾ ad culmen honeri
leuttici ascendit. eoꝵ tipus est qui ꝑ redemptorẽ nostrũ
de genere uidea & figurali legis acerimoniã obseruantra
ad ueritatẽ euangelii ⁊ noui testamenti tͣnslati fc̃ cul
Recte gͦ ibi amarꝰ gens uidea nuncupat᷑: qͥa licet in pri¬
megeniti loco a dño eligeretur. & angłoꝵ obsequiis. a cibo
celesti bene fuiss ui deserto educata. tam̃ a marttudinem
semen uerum. Quomͦ ꝯuersa es in amarctudine uiti aue¬
ne: & iterum. Expectaui inqͥt ut faceret uuas:⁊ fecit la¬
bruscas. Ob hoc utiꝙ plures ex faus eleazar ꝗͣ ex filiis itha¬
uͣu. &e que multa in faiis infirmata ẽ. Septenario ergo
numero. ꝓpt̾ septiformẽ sp̃m uniuerse eccłie est signata
ostendens ad uniꝰ plenttdinẽ scbere. et in ꝓuerbiis salomo¬
nis hoc antea p̾figurans. Sapientia edificauit sibi domũ
&e suffulste columnas. xͣu. Porro io ꝗd̃ in filiis eleazar pͥn¬

Expanded text:
Ithamar, qui interpretatur amarus, et per David ad culmen honoris Levitici ascendit, eorum typus est, qui per Redemptorem nostrum de gente Judaea et figurali legis ac caeremoniarum observantiaelii et Novi Testamenti translati sunt cultum. Recte ergo ibi, amarus, gens Judaea nuncupatur: quia licet primogeniti loco a Domino eligeretur, ac angelorum obsequiis ac cibo coelesti bene fuisset educata, tamen amaritudinem erum. Quomodo conversa es in amaritudinem vitis alienae ? Et item: Exspectavi, inquit, ut faceret uvas, et fecit labruscas . Ob hoc utique plures ex filiis Eleazar, quam ex filiis Ithaseptem, et quae multa in filiis infirmata est . Septenario ergo numero propter septiformem Spiritum universae Ecclesiae est signata ostendens ad unius plenitudinem scribere . Et in Proverbiis Salomonis hoc antea praefigurans: Sapientia sibi aedificavit domum, et suffulsit eam columnis septem . Porro id quod in filiis Eleazar prin
Abbreviated transcription (Latin):
tra ⁊ ꝯcupiscẽtiã. ad homin̾e ⁊ leonẽ ⁊ uitulũ refenit.
Rationẽ ⁊ cognitionẽ ⁊ m̃tẽ ⁊ ꝯsliu̾. eandẽq uͥtutẽ
atq sapietiam in arte cerebri humani ponẽtes. fentat
uͦ ⁊ incũdiã atq uioientiam. Inleoñ que ꝯsistat infte¬
lle. Pono libidinẽ luturiã ⁊ om̃iu̾ uoluptatũ cupidi¬

Expanded text:
 referunt, rationem ac cognitionem et mentem et consilium, eamdemque virtutem atque sapientiam in arce cherubim humani ponentes, feritatem vero et iracundiam atque violentiam in leonem, quae consistit in felle: porro libidinem, luxuriam et omnium voluptatum cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ obseqͥ deb&e. ut ꝓuirib insplendore sapiẽtie
uerboꝵ nitore inp̾dicationis sonoritatẽ. infirmi
Si qͥs au̾t suꝑ edificat suꝑ fu̾damẽtũ dĩ. aurũ
argentũ. laꝑides p̃ciosos. mercedẽ accipiet: qr eĩ
opꝰ ꝑmanet. Qui au̾t fragilia ꝯstruit oꝑa. hoc:
lignũ. fenu̾. stipulam : igne fut᷑i iudicii ea eru¬
iente detͥm̃tũ patret᷑. Postriũ u scͥptura deori¬
tione dd̃ refert. ad iungit dicẽs. Precepit. au̾t dd̾ uniu̾se

Expanded text:
t ipse pro viribus in splendore sapientiae, in verborum nitore, in praedicationis sonoritate, in firmitSi quis aedificat super fundamentum Dei, aurum, argentum, lapides pretiosos, mercedem accipiet, ejus opus permanet. Qui autem fragilia construit opera, hoc est, lignum, fenum, stipulam, igne futuri judicii ea exurente, detrimentum patietur . Postquam vero Scriptura de oratione David refert, adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m ustus qͥsq ꝑrationẽ homo. ꝑsacͥsiciu morti¬
ficationis sue uitulus. ꝑ forititudinẽ securitatis
leo. ꝑ ꝯtẽplationẽ uͦ efficitur aqͥla. Recte ꝑ hec
Qdͦ aũt dr gła dm̃i siue maiestas que steterit
intẽpli limine. stetisse suꝑ cherubin. que ele¬
uantia alas suas ꝓ pħa cernẽte exaltata sũt.
rotis parit᷑ seque̾tib ⁊ stetit inĩtroitu domꝰ¬

Expanded text:
m justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec  gloria Domini sive majestas quae steterat in templi limine, stetisse super cherubim, quae elevantia alas suas, propheta cernente, exaltata sunt, rotis pariter sequentibus, et stetisse in introitu dom
Abbreviated transcription (Latin):
eitu shrłm. Quer potest qͦmͦ hic eunuchi ad ta̾gͣnde
ꝯciliu̾ uocati eẽ dicu̾tur: cũ legis auctoritas ꝓhibce
isrłitas ab scidi. ac aliqͣ inustione notari ⁊ alienigene.
Unde tͣdut hebrei inhoc illos uocai eunuchos. qͥ
ab om̃ib actb scłi alieni. orationi t̾atũ i lechoni
uacab̾it. attr uiores n̾ causa libidinis. s suscipiẽdi

Expanded text:
etera. Quaeri potest quomodo hic eunuchi ad tam grande concilium vocati esse dicantur, cum legis auctoritas prohibeat Israelitas abscidi ac aliqua inustione notari, et alienigenae unt Hebraei in hoc loco illos vocari eunuchos, qui ab omnibus actibus saeculi alieni, orationi tantum et lectioni vacabant: et uxores non causa libidinis, sed suscipiendae
Abbreviated transcription (Latin):
celũ hoc qd suspicimꝰ intelligi uolũt. sub qͦ uoluunt᷑ ⁊
tͣnseũt iiii. animalia. ł hronũq coloris saphiri ⁊ se¬
dentẽ suꝑ hominẽ subhumana similitudine imꝑi¬
um cũcta regentis. om̃iaq habentis subꝑedib suis:
recti ẽẽ dicũtur. ⁊ ꝑlanta pedis uituli seu rotũda: trena¬
queq ad celestia subuolare. ⁊ omib angulis amputa¬
tis rotu̾ditatẽ seqͥ. que om̃iũ fig̾arũ pulcherrima ẽ.
Sanbillis rutulantes. cũcta plena luminis indicare ⁊
manꝰ hominis iubꝑennis. tam iꝑsiꝰ hominis qua leo¬
nis ⁊ uituli ⁊ aqͥle. ut ratio cũcta susfẽtet. ac de humilita¬
te tĩena ad celestia subleuet. hec ⁊ adeuangłia ⁊ ad eue¬
ta que suꝑͣ ꝓposuimꝰ referii possũt. P otest etiã iurta

Expanded text:
lunt, sub quo volvuntur et transeunt quatuor animantia, thronumque coloris sapphyri, et sedentem desuper hominem sub humana similitudine, imperium cuncta regentis omniaque habentis sub pedibus suisrecti esse dicantur, et planta pedis vituli, seu rotunda terrenaque, ad coelestia subvolare, et omnibus angulis amputatis rotunditatem sequi, quae omnium figurarum pulcherrima est; scintillas rutilantes cuncta plena luminis indicare, et manus hominis sub pennis tam ipsius hominis quam leonis et vituli et aquilae, ut ratio cuncta sustentet ac de humilitate terrena ad coelestia sublevet. Haec ergo ad Evangelia et ad cuncta quae supra posuimus referri possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
occursũ. Aqͥla ad sublimia euolat: ⁊ inreu̾bera¬
tis occuł solis radiis intẽdit. Om̃is itaq qͥiiiati¬
one ꝑfectus ẽ honio ẽ.⁊ qͣm semetipsũ aibhiuꝰ
nũdi uoluptate mortiᷤeit: iutulus e̾. Exeiuͦ ipsa
sua spontanea mortificahone adu̾sa om̃ia foctitu¬

Expanded text:
occursum . Aquila ad sublimia evolat, et inreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est; quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pmius ⁊ magñ ꝑfamilias suas inunãꝗq portarũ. Ce¬
eiit gͥ sois ouentalis selemie. porro zacharie filio eiꝰ uiro
pudentissimo ⁊ erudito. sonito obtigit plaga septẽtͥo¬
nał. Opededom u̾ ⁊ filiis eĩ. adaustrũ. inqͣ parte domꝰ
erit senior ꝯ siliũ. Sephima ⁊ chosa. ad occidentẽ uꝑx¬

Expanded text:
is, per familias suas, in unamquamque portarum. Cecidit ergo sors orientalis, Selemiae. Porro Zachariae filio ejus, viro prudentissimo, et erudito, sortito obtigit plaga septemtrionalis. Obededom vero et filiis ejus ad austrum: in qua parte domus erat seniorum concilium. Sephim
Abbreviated transcription (Latin):
quam eiectꝰ deꝑadiso ñ extinguit᷑. ⁊ tucti uoluptatib
uł fuiore ipsaq int̾clũ racionis decepti similitudine
nos peccare sentimꝰ. Quã ꝓpͥe aqͥle deput̾at. ñ se mis¬
centẽ tͥbus s tͥa errantia corrig̾ntẽ. quã inscͥptuns
in t̾clũ uocari legimꝰ sꝑ̃m qͥ int̾ꝑellat ꝓ nob̾ gemitib
inenarrabilib. Nemo eni scit ea que hominis sut:

Expanded text:
us est de paradiso, non exstinguitur, et victi voluptatibus vel furore, ipsaque interdum rationis decepti similitudine, nos peccare sentimus. Quam proprie aquilae deputant non se miscentem tribus, sed ita errantia corrigentem; quam in Scripturis interdum vocari legimus Spiritum, qui interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Nemo enim scit ea quae hominis sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃sẽt uita foret. quałq ꝑfecho sc̃oꝵ acremunera¬
ho inregno celesti fut᷑a eẽt. ibi qͣlit̃ diu̾sa minist̾ia
acsingłor ꝓfect sierẽt. eqͣlis remuneratio unicui¬
q pͥmeritis insin̾o redlẽda sit. ꝑ diusas cellas atq
eredrac: qi multe mãsiones sũt inregnodi. necñ¬

Expanded text:
uneratio in regno coelesti futura esset; qualiter diversa ministeria ac singulorum profectus fierent, ac qualis remuneratio unicuique pro meritis in futuro reddenda sit, per diversas cellas atque exedras, quia multae mansiones sunt in regno Dei , nec no
Abbreviated transcription (Latin):
&e distributi in ministerium doniꝰ dñi.x uͦui mi¬
ua oroinabant᷑. signus. ueros muustros dñi lucis
oꝑib deb̾e instare et a uia iustitie uõ declinare.
Nã. xxiii. horis totꝰ ꝑ cireuitũ illustratur orbis.
⁊ tenebuarum pellit᷑ umbra. Unde saluator in
misit. quia sc̃ẽ tͥnitatis fidẽ cum lucis operib

Expanded text:
uti in ministerium domus Domini 24,000 ordinabantur, significat veros ministros Christi lucis operibus debere instare, et a via justitiae non declinare. Nam 34 horis totus per circuitum illustratur orbis, et tenebrarum pellitur umbra. Unde Salvator in misit , quia sanctae Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
arone ostẽdũt. Intp̃tat᷑ enĩi ioiada. sciens uł cognosces.
banania edificator clñi. Siẽ enĩ gr̾̃a dĩ in apłatũ p̃ele¬
git. hũc agnicio sane fidi inipsa dignitate serua̾do
solidauit. Qs aũt subiu̾git᷑. ⁊ abrahar. demõstrat histo¬
tdit ipsũ ab iathar filiu̾ abimelech pontificis. sacdotẽ
c̃e ad tẽpꝰ int̾ ꝯsilianos dd. S qi inelechone adonie qu̾e
uoluit simł cũ ioab ꝓsilomone sier itgẽ deuiauit: sigte

Expanded text:
cognoscens, et Banaia aedificator Domini. Quem enim gratia Dei in apostolatum praeelegit, hunc agnitio sanae fidei in ipsa dignitate servando consolidavit. Quod subjungitur: Et Abiathar, demonstrat historialiter ipsum Abiathar filium Abimelech pontificis sacerdotem esse ad tempus inter consiliarios David; sed quia in electione Adoniae, quem voluit simul cum Joab pro
Abbreviated transcription (Latin):
melos uͦ ubil ismahelites. ⁊ suꝑ asinos iacdia me¬
ronathites. ꝑ camelos ⁊ asinos. que deforma ⁊ in¬
mũcla st̃ animalia: posst̃ gentiles expͥmi qͥ qͦndã
torutudine peccatoꝵ depͣuati sue exercuerũt ĩ mũ¬
diciã libidinis. S ĩposses sion̾e acregnũ dd nr̃i ueni¬
entes acceꝑer̃t suꝑse magistͦs ubil ⁊ iadian. qͥ sꝑ¬
nentes philosophiã humanã ⁊ inanẽ fallaciã mundi.
elegerũt simplitͥatẽ euangłi xp̾i. ñ se magnos esti¬
mari uolentes. s humiles ⁊ despectos. Quod eoꝵ nõĩa
ꝓꝑte demõstr̃at. Nam ubil inp̃tat᷑ stultꝰ uł insipie̾s.
⁊ iadias. dimidiũ fuit. Unde ⁊ doctor genhũ chorĩtii
suꝑbe desesentientib scͥbens ait. Uidete en̾i uocan¬
onẽ ur̃̾am fiat᷑s : qr ñ multi sapientes scd̾m carnẽ.¬

Expanded text:
Ubil Ismahelites, et super asinos Jadaias Meronathites. Per camelos et asinos, quae deformia et immunda sunt animalia, possunt gentiles exprimi: qui quondam fortitudine peccatorum depravati, suae exercuerunt immunditiam libidinis, sed in possessionem ac regnum David nostri venientes acceperunt super se magistros Ubil et Jadaiam, qui spernentes philosophiam humanam et inanem fallaciam mundi, elegerunt simplicitatem Evangelii Christi, non se magnos aestimari volentes, sed humiles et despectos . Quod eorum nomina aperte demonstrant. Nam Ubil interpretatur stultus vel insipiens, et Jadaias dimidium fuit. Unde et Doctor gentium Corinthiis superbe de se sentientibus scribens ait: Videte enim vocationem