comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritate feruente felicẽ. Honore corã
uob̃ p̃latꝰ sit nob̃. tunore corã deo sb̃¬
seip̃m bouoꝵ opeꝵ prebeat exemplũ.
Corripiat inquiẽtos. consoletur pu¬
sillammes. suscipiat infumos. pa¬
tieus sit ad õs. Disciplinã libens
ri a uob̃ appetat ꝙͣ tuneri. semꝑ cogi¬
tans deo se ꝓ uob̃ redditurũ ẽẽ rõnẽ
Unde uos magis obediendo non
solum ur̃i. sed etian ip̃iꝰ miseremĩ
qui inter uos ꝙͣto in loco suꝑiore
tanto in ꝑiculo maiore uersatur.

Expanded text:
am vobis prelatus sit vobis timore coram deo subse ipsum bonorum operum prebeat exemplum Corripiat inquietes consoletur pusillanimes suscipiat infirmos ens sit ad omnes Disciplinam lib ri appetat quam timeri semper cogitans deo se pro vobis redditurum esse rationem Unde vos magis obesolum vestri, verum etiam ipsius miseremini; quia inter vos quanto in loco superiore, tanto in periculo majore versatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ quiescere. ita nr animꝰ in motu est.
eo noblĩor et actuosior quo uehem̃tior
fu̾it. Sz felix qui ad meliora hunc

Expanded text:
am quiescere; ita noster animus in motu est, eo mobilior et actuosior, quo vehementior fuerit. Sed felix, qui ad meliora hunc
Abbreviated transcription (Latin):
scere. Propositũ optimi uiri et ingẽ¬
tis animi ẽ. tã diu ferre ĩgͣtũ douec
fecerit gͣtũ. Nec te ratio ista decipiet
Succunbunt uicia uirtutib. si illa

Expanded text:
tum optimi viri et ingentis animi tam diu ferre ingratum, donec feceris gratum. Nec te ista ratio decipiet ; succumbunt vitia virtutibus, si illa
Abbreviated transcription (Latin):
ut rex uarietas exigit. ita te a cõmo¬
des tp̃i. nec te in aliquib mutes s po¬
tiꝰ aptes. sicut manꝰ que ead̾ ẽ. et cũ
in palniã extenditur. et cũ inpugillũ

Expanded text:
um varietas exigit, ita te accomodes tempori, nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes, sicut manus quae eadem est et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum
Abbreviated transcription (Latin):
uras in unũ heãtis sub uno custode uel
duobz. uel quot sufficere possunt ad
eas extuciendas ne atinea ledantur.
Et sicut pasciuun celiario. sic indua¬
mini ab uno uestiario. Si fieri potest
ad uos ꝑtineat quod nob̃ indumentũ
ꝓ tp̃m cõgruẽtia proferat.: ut hoc reti¬
piat unusquisq urm quod alius ha
buerat. dum tñ unicuiqz ꝓut cuiq
opꝰ ẽ ñ negetur. Si aũt int̾ues huic
inter uos contentiones et murmura
fr̃ eiꝰ uestitur. hinc uos probate ꝙͣtũ
uob̃ desit in illo sancto inteniori hĩtu
cordis. qui ꝓhĩtu corꝑali litigatis.

Expanded text:
uestras habete sub una custode uel duabus uel quot sufficere potuerint ad eas excutiendas, ne tinea laedantur, et, sicut pascimini ex uno cellario, sic induamini ex uno uestiario. et si fieri potest, non ad uos pertineat, quid nobis induendum pro temporis congruentia proferatur, utrum hoc recipibuerat, dum tamen unicuique, quod opus est, non negetur. si autem hinc inter uos contentiones et murmura soror eius uestiebatur, hinc uos probate, quantum uobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, quae pro habitu corporis litigatis.
Abbreviated transcription (Latin):
de re obscurissiã disputata ñ adiu¬
uantib diuinaꝵ scripturaꝵ certis
clarisq documẽtis. cohibere se deb¬
huãna p̃sumptio. Sine dispendio
eĩ ꝓmisse salutis huane młta pos¬
sumꝰ ignorare. Scrutande st tũ di¬
uine scripture. nec ear suꝑficie de¬
bemꝰ eẽ contenti q̃ adex̾citacionẽ nrãm
ita modificate st̃ ut uitꝰ semꝑ p̾senta¬

Expanded text:
de re obscurissima disputatur, non adiuuantibus diuinarum scripturarum certis clarisque documen adiuhumana presumpcio. Sine dispendio enim promisse salutis multa possunt ignorari. Scrutande tamen sunt divine scripture nec earubemus esse contenti, quae ad exercitationem nostram ita modificatae sunt, ut altius se penetra
Abbreviated transcription (Latin):
tineor. Per hac mortales moras qͥb
illi meliori uite p̃cludit: Aͥcquid cir¬
ca te iacet tetũ tãꝙͣ hospitãtis loci sar¬
ciuã specta. Trãseũdũ ẽ. excutit nat᷑a¬
redeuntẽ sic̃ intrãtẽ. N on licet plꝰ ef¬
ad uitã ĩtulisti pars magͣ ponẽda est

Expanded text:
tineor. per has mortalis aevi moras, illi meliori vitae proluditca, te iacet rerum, tamquam hospitalis loci sarcinas specta: transeundum est. Excutit redeuntem natura sicut intrantem. Non licet plus efad vitam adtulisti, pars magna ponenda est
Abbreviated transcription (Latin):
tineor. Per hac mortales moras qͥb
ca te iacet tetũ tãꝙͣ hospitãtis loci sar¬
ciuã specta. Trãseũdũ ẽ. excutit nat᷑a¬
redeuntẽ sic̃ intrãtẽ. N on licet plꝰ ef¬
ad uitã ĩtulisti pars magͣ ponẽda est

Expanded text:
tineor." Per has mortalis aevi moras ca, te iacet rerum, tamquam hospitalis loci sarcinas specta: transeundum est. Excutit redeuntem natura sicut intrantem. Non licet plus efad vitam adtulisti, pars magna ponenda est
Abbreviated transcription (Latin):
A uerbis qͦ tp̃ib abstineto. qr licentia¬
eoꝵ ĩpudentiã mitrit. Sermones uti¬
les magisꝙͣ facetos et affablẽs ama.
rectos potiꝰ ꝙͣ obsecũdãtes. Rep̃hensi
bilis risꝯ ẽ si ĩ mod̾atꝰ si pueriliter effu¬
sa si inlieb̾terq effractꝰ. si aliems ma¬
lis euocatus. Sales tui sine dente sint.
ioci sine leuitate. risꝰ sine cachĩno. uox
sine clamore. incessꝰ sine tumltu. Nes
tibi sine desidia erit. et cũ ab aliis ludr̃
tu scti aliquid honestiq tractabis.

Expanded text:
turpibus abstineto, quia eorum licentiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odibilem itas; sales tui sine dente sint, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu. Quies tibi non desidia erit, et cum ab aliis ludetur, tu sancti aliquid honestique tractabis.
Abbreviated transcription (Latin):
de re obscurissiã disputata ñ adiu¬
uantib diuinaꝵ scripturaꝵ certis
clarisq documẽtis. cohibere se deb
huãna p̃sumptio. Sine dispendio
eĩ ꝓmisse salutis huane młta pos¬
sumꝰ ignorare. Scrutande st tũ di¬
uine scripture. nec ear suꝑficie de¬
bemꝰ eẽ contenti q̃ adex̾citacionẽ nrãm
ita modificate st̃ ut uitꝰ semꝑ p̾senta¬

Expanded text:
de re obscurissima disputatur, non adjuvantibus divinarum Scripturarum certis clarisque documecertis humana presumpcio. Sine dispendio enim promisse salutis multa possunt ignorari. Scrutande tamen sunt divine scripture nec earubemus esse contenti, quae ad exercitationem nostram ita modificatae sunt, ut altius se penetra
Abbreviated transcription (Latin):
que utilia tm̃i. Fastidiẽtis stomachi
ẽ mlt̾a degustare. q̃ ũ uaria st̃ et diu̾¬
sa ĩquinat̃ ñ alũt. Probatos itaq
seuꝑ lege et si aliqñ ad alios diuerti
libuerit. ad p̾ores redi. Ex plurib¬

Expanded text:
illum." Fastidientis stomachi est multa degustare; quae ubi varia, sunt et diversa, inquinant, non alunt. Probatos itaque semper lege, et si quando ad alios deverti libuerit, ad priores redi. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
mota. ex ꝑtib tota: Nou te moueat
dicentis auctoritas nec quis sz quid
dicat intendico. Id quere ꝙ potes in¬
ueĩre. et disce ꝙ potes scire. id opta qd̃
optari corã bonis potest. Non ꝙͣ młtis
dum descendenti cadendũ ẽ. Hortor ut
ꝑiuientũ ꝓfectꝰ tui capias ñ orõne
nec scripto. s aĩ firmitate cupiditatũ

Expanded text:
mota, ex partibus tota. Non te moveat dicentis auctoritas, nec quis, sed quid dicat, intendito. Nec quam multisis. Id disce, quod potes scire. Id opta, quod optari coram bonis potest. Nec altiori dum, ascendenti cadendperimentum profectus tui capias non oratione nec scripto, sed animi firmitate, cupiditatum
Abbreviated transcription (Latin):
hom̃i genere. tã discordiosũ uicio. tã
sociale natura. Neq cõmodiꝰ ꝯͣ uiciũ
discordie. uel cauẽdũ ne existeret. uel
sanãdũ cũ extitisset natura sanaret
hũana. ꝙͣ̃ qr ꝓpterea deꝯ creare uoluit
unũ de quo młtitudo ꝓpagaretur. Ut
hac ãmonitione. et ĩ mlt̾is cõcors uni¬
rant. et pacata ferocitate blandiũtur
Quis milius ꝙ̃tũlib solitariꝰ rapi¬
iugiũ copulat. indũ congerit. oua
as societatẽ domesticam ꝙͣta pot pace
conseruat: Quantomagis hõ infes¬
tus quodãmodo nature sue legib. qui
ad in eũdã societatẽ pacẽq cũ oĩb ꝙͣtũ¬

Expanded text:
hoc genus tam discordiosum uitio, tam sociale natura. Neque commodius contra uitium discordiae uel cauendum ne existeret, uel sanandum cum extitisset, natura loqueretntis, quem propterea Deus creare uoluit unum, de quo multitudo propagaretur, ut hac admonitione etiam in multis concors unirat et pacata feritate blanditur? Quis miluus, quantumlibet solitarius rapiiugium copulat, nidum congerit, oua as, societatem domesticam, quanta potest pace conservat. Quanto magis homo fertur quodammodo nature sue legibus, ad ineundum societatem, pacemque cum hominibu
Abbreviated transcription (Latin):
inquit pulchra inter mulieres. hoc est¬
uirtute inti dealbata. asceudens et in¬
cũbens suꝑ fr̃uelẽ tuũ qr cuiꝰ luĩe illu¬
straris ut candeas. enis adiutorio fulci

Expanded text:
risti pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum! quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulci
Abbreviated transcription (Latin):
potest iniustitiȩ quasihiquum arguere nisi temerarius etblas¬
phemus: Autquis potest uelut ireũ hiquitatiscũ extensione ma¬
nus daresententia: obuero iuxta dĩ testimoniũ quo fuerat con¬
ullus eorũ cũquib alter cabatur qui eũ recte posset arguere
quia ille iudicare alterũ iustissime audet cuius rea conscientiadehis
quȩ in altero iudicat ñ tenetur: Auferat ameuirgam suc̃ ẽtpaiuor¬

Expanded text:
potest injustitiae, quasi iniquum arguere, nisi temerarius et blasphemus? quis potest velut in reum iniquitatis cum extensione manus dare sententiam? Job vero juxta Dei testimonium, quo fuerat colullus eorum, cum quibus altercabatur, qui eum recte possit arguere: quia ille judicare alterum justissime audet, cujus rea conscientia de his quae in alterum judicat, non tenetur. Et ponere manum suam in ambo
Abbreviated transcription (Latin):
onagris similem effreno scilicet animali etuago eo qđitaȩstimet
deseiob quia ad nullũ debecit ꝑtinere Tuũ firmasti cortuũ et ex¬
pcindisti ad dm̃ manustuas firmasti cortuum uitut nonscitis ficeres
dõ ꝑpoenitentiã Ettiuferet ateplagã hanc pessimã hnte medullitus
demonstrures siue ex pandisti cideũ manustua sidẽ falsa operdm
meritoi oreuaniloquo dilatasti quia multis locis nomine uanuum
opera designantur Si hi quitatẽ quȩ ẽ imanutua abstuleris ate et
non manserit hitbernaculo tuo iiustitia Cũ ex ꝓbatione scõ iob
manu operistui citecibstuleris et iiustitia intabernaculo cordis

Expanded text:
onagri similem, effreno scilicet animali et vago: eo quod ita existimet de se Job, qui ad nullum debeat pertinere. Tu autem firmasti cor tuum, et expandisti ad eum manus tuas. Firmasti cor tuum, ait: non ut satisfaceres Deo per poenitentiam, ut auferret plagam hanc pessimam in tuis carnibus entem. Expandisti ad eum manus tuas: id est, falsa operum merita, ore vaniloquo dilatasti: quia multis locis, nomine manuum, opera designantur. Si iniquitatem quae est in manu tua, abstuleris a te, et non manserit in tabernaculo tuo injustitia. Cum exprobratione arguit anu operis tui, et injustitia in tabernaculo cordis
Abbreviated transcription (Latin):
tribuat ut in in ferno ꝓ tegas me et cibscondas me donec transeat
iratua et constituas mihitepus in quo recorderis mei: furorł re
tuȩ ꝑ trcnsit quẽ cidam peccando ꝓmeruit quando cyrographũ
in morte filiorũ eius conscriptũ xpideleuit aduentus
Numquid qui multa loquitur UERSa soPnar
non et audiet cuituir uerbosus iustificabitur Etiste coepit loqui¬
sidixisset nũquid potest uir uerbo sus ammirectiomi haiberi aut p̃¬
conio lcudis efferri cumsitoffensione nimiȩ uerbosi tatis odiosus
sed potius ciudire debet econtrario quȩ meretur neuanittite qua¬
elatus ẽ solum seestimet scipientem Tibisolitacebunt homines etcũ
enim purus ẽ sermo meus etmundus sũ in conspectueius Nonita dix̃
qđ purus eẽt etmundus idẽ qđ cogitaitionib: et uerbis ante dm̃ima¬
cultitus existeret sed dixit nihil impium feci Ego calumniatoris¬
loqueretur tecũ ettiperiret labia sua tibi ii loquendo uocem di
endis uero labiis uocis intellegentiã de monstreuit utostenderet

Expanded text:
tribuat ut in inferno protegas me, et abscondas donec pertranseat ira tua, et constituas mihi tempus in quo recorderis mei? Furor irae Dei pertransiit, quem Adam peccando promeruit, quando chirographum in mortem filiorum ejus conscrinumquid qui multa loquitur non et audiet aut vir verbosus iustificabitur tibi soli tsi dixisset: Numquid potest vir verbosus admirationi haberi, aut praeconio laudis efferri: cum sit ostensione nimiae verbositatis odiosus? sed potius audire debet quae meretur: ne, vanitate elatus, solum se existimet sapientem. Tibi soli tacebunt homines, et cum enim: Purus est sermo meus, et mundus sum in conspectu tuo. Non ita dixit, quod purus esset et mundus: id est, quod cogitationibus et verbis ante Deum immaculatus existeret; sed dixit, Nihil impium feci. Atloqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi. Dixit quali judicio endis vero labiis, vocis intelligentiam demonstravit. Ut ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
norum abeocurpere nequeant siuestellarum idẽ scorũ meritaqui¬
h edicabalis distebunt inclaritate Quȩdumhic latent quasiclau¬
ditclos solus postolos ecceteros scõs cclos effectos ubiq pdi¬
catione diffudit siue ccis scripturcis quȩ cȩlorũ nomine plerũ¬
q significcint yeuelando eorũ cordib pcitefecit Etprophera¬
ust ddescus Qmui debo cȩlosopera digitorũ tuorũ Et graditur
sut sbuctus maris s up scliutiq istius homines in quie tos elegos
Eipurbidos uttidm̃ ansuetudinẽ et placabilittitẽ tmoredepos¬
ri austraortgno etprimos in resurrectione ecclȩ ut sint glori¬
osisplendentes uelut mendies colorediumȩ caritatis accens et

Expanded text:
ae Christus, sive stellarum: id est, Sanctorum merita, quibus alii ab aliis distabunt in claritate: qui dum hic latent, quasi claudit coelos suos. Apostolos, et caeteros sanctos, coelos effectos ubique praedicatione diffundit: sive eis Scripturas, quae coelorum nomine plerumque significantur, revelando eorum cordibus patefacit: sicut ait: Quoniam videbo coelos opera digitorum tuorum. Egredietur super fluctus maris. Super saeculi utique istius homines inquietos, elatos, et turbidos: ut ad mansuetudinem, et placabilitatem tumore deposst, primos in resurrectione Ecclesiae: ut sint gloriosi, splendentes velut meridies, calore charitatis Dei accensi, et
Abbreviated transcription (Latin):
hiemps etfrigus caritatis intellegi potest: Qđ cũlegimꝰ in regnorũ li¬
bris banaicin quendã defortib isrł descendisse incisternã et ꝑcussis¬
se leonẽ tẽpore niuis indifferent̃ puto i locis illis positã nuẽ quia
Frixercint homines niuis nomine potuit scripturci significare Bana¬
ianuero figuralit̃ intellegimus saluatorem quia iuxttiuim nominis
ȩdificciuit dñssion Qđ uerbũ facturȩ aeue quȩ eccłȩ trpũ habuit
scripturti ꝓprica significatione posuit dicens Et aedificciuit dñs ds̃
costtmquamtulerct decidam inmuli erem. Etoculus construieamui¬
memorcit : In pluuia ergo et imbre ciffluentẽ doctrinȩ sermonelegis¬
lator uoluit indicare Inroreuero et niue sensũ cũ in luminatione sui

Expanded text:
hiemis et frigus charitatis intelligi potest. Quod autem legimus in Regnorum libris, Banaiam quemdam de fortibus Israel descendisse in cisternam, et percussisse leonem in tempore nivis, indifferenter puto in locis illis positam nivem. Quifrixerunt homines, nivis nomine possunt Scriptura significari. Banaiam vero figuraliter intelligimus Salvatorem; qui, juxta vim nominis Aedificavit Sion; quod verbum in factura Hevae, quae Ecclesiae typum habuit, Scriptura propria significatione posuit, dicens: Et aedificavit dominus Deus costam, quam tulerat de Adam in mulierem. Et Paulus construi eam vimparari. In pluvia ergo, et imbre affluente sermonem doctrinae legislator voluit indicare. In rore vero et in nive, sensum cum illuminatione sui
Abbreviated transcription (Latin):
peram spitaliter sic htellegi potest Consurgettibi aduesperam
idẽ in consũmatione laborũ acmalorũ tuorũ in consolationẽ tibi¬
ingloriã Etiam i hoc interitutuo cotidie tanta putredine conta¬
bescis et defluis utiã omnino consuptũ te arbitreris Tamensi fece¬
ris quȩ iã dixi exnihilo omnino poenitusq consupto repenteorieris
uducifer quiꝑ occulits cursussui metas polum circũ iens postbi¬
ennium in ipsius ciurore rutilo dicitur apparere Ethabebis fidu
tiã ꝓposita tibi spe et defossus securus dor mies requiesces etnon
eritquite ex terreat etdep̃cabuntur facciem tuã plurimi Scđm er¬

Expanded text:
er. Spiritualiter sic intelligi potest: consurget tibi ad vesperam, id est, in consummatione laborum malorum tuorum, consolatio iter, etiam in hoc interitu tuo quo quotidie tanta putredine contabescis, et defluis, ut jam omnino consumptum te arbitreris: si feceris, quae jam dixi, ex nihilo omnino penitusque consumpto, repente orieris ut Lucifer; qui per occultas cursus sui metas polum circuiens, post biennium in ipsius aurorae rutilo dicitur appareciam proposita tibi spe, et defossus securus dormies. Requiesces, et non erit qui te exterreat. Et deprecabuntur faciem tuam plurimi.
Abbreviated transcription (Latin):
agebatͥ Nonconcedit requiestere spͥmmeũ ACΗΝΟ ΙXTI ΚOn sedicebat
ficiant p̃nimio etiã dolore cũ festinatosuspirio repetitos et quasi¬
concisos flatus emit tebat Etͥmplet meamaritudinib plagisom̃ib¬
atq in firmitatib circũdata atq obsessa replet fellis et blas phȩmiȩ
amaritudine animam ea lituidurũ uerbũ et cisperũ osmeũ dicere

Expanded text:
aret. Non concedit requiescere spiritum meum. Asthmaticon se dicebat ficiant, nimio etiam dolore cum festinato suspirio repetitur, et concisus flatus emittitur. Et implet me amaritudinibus. Siatque infirmitatibus circumdata atque obsessa, repleta fellis atque blasphemiae, et amaritudine anima mea. Ita ut durum verbum et asperum os meum dicere
Abbreviated transcription (Latin):
uissimũ probatur exortȩsunt uel ꝑmissu diuinȩ potestatis inposite sunt
Ipse enĩẽ oriens ex alto ipse dex tera iđ uirtus altissimi Pedes meos
sub uerter: & opp̃sser̃ quasi fluctibus semitissuis. Venientes &q¬
one meiffligentes uelut fluctibus om̃s uias rectas conuersationis
bus ꝑuiccs iustitiȩ cotidianis profectibus incedeb ã inimicimei con¬
curbauer̃ in ruinã meã ex insperato uelut ex insidus erupentes
ne gantibus mihi proximis meis consolationis auxiliũ Quasi
rupto muro & a perta ianua irruer suꝑme & ad me asmiserias
de uolutis: Tã ueloci inquit imp&u p̃dictamala suꝑ me irruer
ut nulloresistente obstaculo inmedesuꝑ uoluerent᷑ Redaccussũ
innihili abstulisti quasiuencus desideriũ meũ & uelut nubesper¬
transut salus mea Desi deriũ meũ quorem unerationes tucis ꝑ
mandatorũ tuorũ custodict̃ prestolabar pariter cũs alute qua
siuenti imp&u & quasi trans uolantis nubis celeritate ropuisti

Expanded text:
vissimum probatur, exortae sunt, vel permissu divinae potestatis impositae sunt. Ipse est enim oriens ex alto, ipse dextera et virtus Altissimi. Pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis sui. Id est, one me affligentes, velut fluctibus omnes vias rectas conversationis bus per viam justitiae quotidianis profectibus incedebam, inimici mei conturbaverunt, in injuriam meam ex insperato, velut ex insidiis erumpentes, negantibus mihi proximis meis consolationis auxilium. Quasi rupto muro, et aperta janua irruerunt super me, et ad meas miserias devoluti sunt. Tam veloci, inquit, impetu praedicta mala super me irruerunt, ut nullo resistente obstaculo, in me desuper volverentur. Redactus sum in nihilum. Abstulit quasi ventus desiderium meum, et velut nubes pertransiit salus mea. Quo remunerationes tuas pro mandatorum tuorum custodia praestolabar, pariter cum si venti impetu, et quasi transvolantis nubis celeritate rapuisti,
Abbreviated transcription (Latin):
pene ppotest : Veritatẽ & in pane & in lacte.
in pane magͦoꝵ in lacte paruuloꝵ : Idẽ quippe
panis ut lac fiat. ꝑ carnem traicitur Quiaũ
huic ueritati ũdicunt. & in sua uanitate
decepti decipiunt : ranes tediũ inferentes
aurib ncibũ m̃tib Audideniq: homines ra¬
tionabiliter loquentes N sunt loquele rcq
sermones: quoꝵ paudiant᷑ uocescoꝵ Seduo¬

Expanded text:
pere non potest, veritatem et in pane et in lacte. pere non potest, veritatem et in pane et in lacte. In pane magnorum, in lacte parvulorum. Idem quippe panis ut lac fiat, per carnem trajicitur. Qui autem huic veritati contradicunt, et sua vanitate decepti decipiunt, ranae sunt taedium inferentes auribus, non cibum mentibus. Audi denique homines rationabiliter loquentes. Non sunt loquelae neque sermones, quo
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos xpiiħm xpm̃ & hunc crucifixũ
tam̃ non illa ÷ ueritas. & ista uanitas Hani¬
tas autẽ : cet̃: si xp̃m mortẽ nimpleuis se
sed finxis se diceremꝰ siuulnera illa In
fanta simate fuisse : si sanguinẽ nuerũ
sed simulatũ deuulnerib: emanasse. si fal¬
sas cum cicatrices tãquã falsa uulnera
demonstrasse : Cunuero ista om̃a uera
dicimꝰ facta dictm̃ certto exp̃s s& impleta
credimꝰ & p̃dicam̃: quã uis desublimi illius &¬
de comutabili ueritate ñ loquam: ñ tamep
imꝰ inuanitatẽ. Qui aut̃ illa omã in xp̃o
falsa & simulata dicunt. ranȩ sunt clamantes
inpalude. Sitrepitũ uocis habere possunt:
doctrinam sapientiȩ in finuare ñ pos sunt
Denique in ecła loquitur herenꝰtes ueritati.
ueritatẽ ꝑquẽ factas̃ oma Ueritatẽ uerbũ
carnem factũ & habitare in nob: ueritatẽ
ueritate accepta forma seruinatũ ex uirgine
maria : passum crucifixũ resurgentẽ. asceri¬
dente : ubiq ueritatẽ : & quã paruulus ca¬

Expanded text:
unc crucifixum , non tamen illa est veritas, et ista vanitas. Vanitas autem esset, si Christum mortem non implevisse, sed finxisse diceremus; si vulnera illa in phantasmate fuisse, si sanguinem non verum, sed simulatum de vulneribus emanasse; si falsas eum cicatrices tanquam post falsa vulnera demonstrasse. Cum vero ista omnia vera dicimus facta, dicemus certa, expressa, impleta credimus et praedicamus. Quamvis de sublimi illius Dei incommutabili veritate non loquamur, non tamen imus in vanitatem. Qui autem illa omnia in Christo falsa et simulata dicunt, ranae sunt clamantes in palude; strepitum vocis habere possunt, doctrinam sapientiae insinuare non possunt. Denique in Ecclesia loquuntur inhaerentes veritati, veritatem per quam facta sunt omnia: veritatem verbum carnem factum et habitare in nobis: veritatem veritatem accepta forma servi, natum ex virgine Maria, passum, crucifixum, resurgentem, ascendentem, ubique veritatem. Et quam parvulus ca
Abbreviated transcription (Latin):
desiderare : audite quid debeatis uita re:
Primũ p̃ceptũ in lege: decolendo unodõ:
ñerunt inquit tibi du alii p̃tme Prima
plaga ȩgrptioꝵ. aqua ꝯuersa ÷ in sanguinẽ
Gonpara primũ p̃ceptũ primȩ plage
Om̃ unũ ex quos oma insimilitudinẽ intel¬
lige aqͣ ex qua generant᷑ om̃a. Quo autẽ
ꝑtinet sanguis. nisi ad carnẽ mortalem.
Quid ÷ ergo ⁊uersio aque insanguinem :
nisiqr obscuratũ ÷ insipienscoreoꝵ: dicen¬
tes enĩ se eẽ. sapientes stulti factis: & cõ¬
muta uer̃ gloriam in corruptibilis di. insi¬
militudinẽ imaginis corruptibilis hominis:
Gloria in cor ruptibilis dĩ sic̃aqua: similitu¬
do imaginis corruptibilis hominis sic̃ sanguis:
Et hoc quidẽ fit in corde impioꝵ : Nãds̃ in¬
cõmutabilis man&. Neq enĩ qr & apłs dix̃¬

Expanded text:
desiderare: audite quid debeatis uitare. desiderare: audite quid debeatis uitare. Primum. praeceptum n erunt, inquit, tibi Dei alii praeter me . Prima plaga Aegyptiorum aqua conversa in sanguinem . III. Compara primum praeceptum primae plagae. deum unum, ex quo sunt omnia, in similitudine intellege aquae, ex qua generantur omnia. quo enim pertinet sanguis nisi ad carnem mortalem? quid est ergo conuersio aquae in sanguinem, nisi quia obscuratum insipiens cor eorum? dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt et commutauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis. gloria incorruptibilis dei sicut aqua; similitudo imaginis corruptibilis hominis sicut sanguis. et hoc quidem fit in corde impiorum. nam deus incommutabilis manet; neque enim quia
Abbreviated transcription (Latin):
xiuacupiditatẽ. Et notandũ qr sicut .x plagis
Yꝑcutiunt᷑ ȩgrptii: sic .x. p̃ceptisꝯscribunt᷑
tabulȩ quib regant᷑ populidĩ. & demones
occidantur. Sed ad plagas .x. n ꝑtin& qđ
pentẽ ꝯuer ȩretur: aditus enim ipsȩerat
ad pharaone : quo cõm̃dabat᷑ morses eductu¬
rus exegrpto populũdĩ Ndũ enĩ :tum a ces
feriebant᷑ : sed diuino signo iã terrebantur
litatis huius Morsenim a serpente ꝓpina¬
ta ÷ Iã quã ergo cadentes dema nud nĩ in
nu serpents facta : E ecer̃ & magi pha¬
raonis simłt̃ Virgis eoꝵ ꝓiectis serpen¬
tes facti sunt : sed prius serpens mor suđ
uirga morsi deuorauit om̃s serpentes ma¬
goꝵ:itc̃ demũ cauda ꝯ p̃ hensa identr dem
uirga fticta:: & regnũ remeauit ad manũ
Sunt ergo uirge magoꝵ populumpioꝵ¬
qui uic ti xpĩ nomine cũ in eiꝰ corp̾ traris fe¬
runtur: tãquã a serpente morsideuorant᷑ :
donec redeat regnũdĩ admanudĩ : sed in
magnũ signũ fiat: audistis quȩdebecctis

Expanded text:
sicut decem plagis percutiuntur Aegyptii, sic decem praeceptis conscribuntur tabulae, quibus regantur populi Dei, et daemones occidantur. Sed ad plagas decem non pertipentem converteretur. Aditus enim ipse erat ad Pharaonem, quo commendabatur Moyses educturus ex Aegypto populum Dei. Nondum enim contumaces feriebantur, sed divino signo jam terrebantur.litatis hujus: mors enim a serpente propinata est. Tanquam ergo cadentes de manu Domini inu serpens effecta est. Fecerunt et magi Pharaonis similiter. Virgis eorum projectis, serpentes facti uirga Mosi, deuorauit omnes serpentes magorum. tunc demum cauda comprehensa identidem uirga facta est et regnum remeauit ad manum. sunt ergo uirgae magorum populi impiorum uicti Christi nomine; cum in eius corpus transferuntur, tamquam a serpente Mosi deuorantur, donec redeat regnum dei ad manum dei, sed in magnum signum! fiat, fiat ! audistis quid debeatis
Abbreviated transcription (Latin):
fumantẽ : questiomaior oriret᷑. quomodo
audiebat lampades & nonte fumantẽ
qđ ꝑcinet ad sensum uidendi: nisiquis dicat
nectam breuiter dicendum fuis se: ut totum
diccretur audiebat uocẽ & uidebat lã padas.
& audiebat uocẽ tube. & uidebat montem
fumante. Duo quippe genera uocis erceit de
nubib : sicut tonitrua & tuba : sita m̃ ipsam
dixit uocẽ qued enubib ȩdebatur.: Ac ꝑ hoc.
melius in his queadsensum audiendi ꝑtine¬
bant generalis sensus : positus hoc ÷ uideri¬
di. cum breuiter totũ uellet scriptura oplacti:
qua mutinhis que ꝑtinent aduidendi sep sus
sub intellegeretur auditus: quomore loqui
nonsolemꝰ Namuide quid sonet solem̃ dicere
audi quidluceat. n solemꝰ Et ꝑ territia cpa

Expanded text:
fumantem, quaestio maior oreretur, quomodo fumantem, quaestio maior oreretur, quomodo audiebat lampadas et montem fumantem, quod pertinet ad sensum uidendi. nisi quis dicat nec tam breuiter dicendum fuisse, ut totum diceretur: audiebat uocem et uidebat lampadas et audiebat uocem tubae et uidebat montem fumantem. duo quippe genera uocis erant,  et de nubibus, sicut tonitrua, et de tuba, si tamen ipsam dixit uocem, quae de nubibus edebatur. ac per hoc melius in his quae ad sensum audiendi pertinebant generalis sensus est positus, hoc est uidendi, cum breuiter totum uellet scriptura complecti, quam ut in his quae pertinent ad uidendi sensum subintellegeretur auditus: quo more loqui non solemus. nam "uide quid sonet" solemus dicere; "audi quid luceat" non solemus. CXI. DE DIS A
Abbreviated transcription (Latin):
ratua bona filii tui sunt spiritales
Sedinter hos. tibi primogenita: fides
Quis quis remalienã occulte. cupiscis:
interius fidem ꝑdis: Eris enim primo
sine dubio simulator obsequeris pcarita¬
te sed fraude : ueluti amanseũ a quote
cupis fier heredẽ. Amando cũmorique¬
ris: & ut inreeiꝰ teuideas posses sorẽ. illi¬
uidebat uoces & lampadas & sonitũ bũ
cine monteq fumigantẽ. Sol& queri
quomodo populus uidebat uocẽ : cũ uox
p̃aduisũ sed potius ad auditũ ꝑtinere
uidȩatur Sed modo aliquo. uelutidicam
uideat᷑ deomnib: quȩ ame dicta s̃: sicui¬
dere solet ꝓgenerali sensu poni: non
solũ corporis ucrũ &iam animi Vnde ÷
illud : cũuidis s& ia cob qr s̃esce inegiptos
undeutiq absenserat: Quãquã pinulli
uidere uoce ͫ aliud .cẽ. arbitrati sunt.
quã intellegere. quiuis m̃tis : Cumuero hic
breuiter dicendũ eet̃. quod popułuide¬
bat uocẽ & lãpades . & uocẽ tube & montẽ

Expanded text:
ra tua bona filii tui sunt spiritales; ra tua bona filii tui sunt spiritales; sed inter hos tibi primo nata est fides. quisquis rem alienam occulte concupisces, interius fidem perdes. eris enim primo sine dubio simulator, obsequens non caritate, sed fraude, ueluti amans eum a quo te cupis fieri heredem; amando eum mori quaeris et, ut in re eius te uideas possessorem, illuidebat uocem et lampadas et uocem tubae et montem fumantem. solet quaeri, quomodo populus uidebat uocem, cum uox non ad uisum, sed potius ad auditum pertinere uiVideatur de omnibus quae a me dicta sunt. Sic videre solet pro generali sensu poni, non solum corporis uerum etiam animi. unde et illud est: cum uidisset Iacob, quia sunt escae in Aegypto, unde utique absens erat. quam quam nonnulli uidere uocem nihil aliud esse arbitrati sunt quam intellegere, qui uisus mentis est. cum uero hic breuiter dicendum esset, quod p-opulus uidebat uocem et lampadas et uocem tubae et montem
Abbreviated transcription (Latin):
iure cõmuni quid apudte ftcit homo dimis¬
sũ ÷mͥ hereditatẽ ꝯ sequutus sũ : testam̃tũ
lego Niħ uidet᷑ isitius ista uoce auaritiȩ :¬
Tulaudas qua si iure possidentẽ : ds̃dã nat
iniuste⁊ cupiscentẽ : uide qualis es : Quiop¬
taste abaliquo here d emfieri : nonuis ut
hȩc heredes: In heredib aut̃ niħ carius pri¬
mogenito Proinde in p̾mo genitis tuis pu¬
niris. quo cupiscendo res aliera fad qđ tibi
iure nĩ debebat᷑ quasi iuris umbrẽ ꝑquiris¬
Et facile : quidem fr̃s. cor poralit̾ amittene
primogenitos Moriunt᷑ it homines. siue
ante parentes suos siue p parentes suos.
mortui moriunt᷑ Illud molestũ : ꝑhancoc¬
cultã & iniustã ꝯ cupiscentiã pͥmo genita
cordis tui ꝑdas. Primogenitꝰ enĩ in nobis
imaginem hab& gratiȩdĩ : roues natus.
prioi natus interom̃s tã quã natꝰ cordis prĩ.
primogenita fides ÷ Neno enim bona ope¬
ratur nisi fides p̃cesserit Omnia ope¬

Expanded text:
iure communi ? quid aput te facit, homo? dimisiure communi ? quid aput te facit, homo? dimissum est mihi; hereditatem consecutus sum; testamentum lege.a nihil uidetur iustius ista uoce auaritiae. tu laudas quasi iure possidentem: deus damnat iniuste concupiscentem. uide qualis es, qui optas te ab aliquo heredem fieri: non uis, ut habeat heredes. in heredibus autem nihil carius primogenito. proinde in primogenitis tuis puniris, qui concupiscendo res alienas id quod tibi iure non debebatur quasi iuris umbram Et facile est quidem fratres corporaliter amittere primogenitos. Moriuntur enim homines, sive ante parentes suos, sive post parentes suos mortui, moriuntur. Illud molestum est, ne per hanc occultam et injustam concupiscentiam primogenita cordis tui perdas. Primogenitus enim in nobis imaginem habet gratiae Dei. Novus natus, prior natus, inter omnes tanquam natos cordis nostri, primogenita fides est. Nemo enim bona operatur, nisi fides praecesserit. omnia ope
Abbreviated transcription (Latin):
ma. mors primogenitoꝵ:inqua plaga  pa¬
rationẽ quandã quero niħmͥ interim occur¬
rit: forta ssis occurrat melius diligenti¬
usq inquirentib : nisi quiaom̃s resquas
hab& heredib seruare rep̃henditur: hic
autẽ da at quirem ꝓximisui concupiscit
& qui fusto aufest: utqui furat᷑ aliquid ꝓxi
mi potest nisire ꝓxim furari Sed defusto
iã superius p̃ceptũ ÷ ubiintelligas & rapinã:
Nenim defusto p̃cipen& & dertipina tacer&
scriptura : nisite intelligere uoluis s& qr
si poenale ÷ clanculo auferte. multo maior s
poene ÷ uiolenter eripere: auferrcergo
nolentis siueocculte siue palã. hab& p̃cep¬
tũ suum Concupiscere autẽ rem ꝓximi qđ
notatds̃ in corde : &ic̃ siiustamibi successione
queras. Ñ licet. Deniq: quiuo lunt resalienas
tã quã iuste possidere: heredes sȩquerunt
fieri amorientib Quidenĩ tã iustũ uidetur.
quã rẽ sibi derelictã possidere. haberȩ

Expanded text:
ma, mors primogenitorum. In qua plaga cum compama, mors primogenitorum. In qua plaga cum comparationem quamdam quaero, nihil mihi interim occurrit. Fortassis occurrat melius diligentiusque inquirentibus, nisi quia omnes res quas habet, haeredibus servare reprehenditur. Hic autem clamat, qui rem proximi sui concupiscit, et qui furto aufert, et qui furatur aliquid proximo, non potest nisi rem proximi furari. Sed de furto iam praeceptum est; ubi intellegas et rapinam; non enim de furto praeciperet et de rapina taceret scriptura, nisi te intellegere uoluisset, quia si poenale est clanculo auferre, multo maioris poenae est uiolenter eripere. auferre ergo nolenti sine occulte siue palam habet praeceptum suum. concupiscere autem rem proximi, quod notat deus, in corde, etiam si iustam ibi successionem quaeras, non licet denique qui nolunt res alienas tamquam iuste possidere, heredes se quaerent fieri a morientibus. quid enim tam iustum uidetur quam rem sibi derelictam possidere, habere
Abbreviated transcription (Latin):
simordetis inquit & comeditis inuicẽ. uidete
pcabinuicẽ  sumamini Nonũ p̃ceptũ põ
cupisces uxorẽ ꝓximitui. non a plaga deri¬
se tenebie Etenim ÷ q̃dã moechia ooqua
supͥ p̃ceptũ datum ÷ &iã innon appeter¬
da castitate uxoris aliene Moechus ÷ It
& qui mouetur aduxorem aliena tantum
ꝑ potentꝰ ÷ sua lamuero p̃ solũ post suã
peccare. sed &iã alienã ad tẽptare. uere
densesunt tenebre Niħ enĩsic dol& in cor¬
de patientis: & qui hoc fac̃ alteri niħ sicnol¬
let pati. Ad aliena paratior ÷ om̃is homo:
Hoc aut̃ pescio utrũne: quito lerabilit̃ ferat.
odiens hastenebras ista facientiũ. talia
cupiscentiũ. Vere excecant̃ furore horri¬
bili Furor enim indomatus ÷ ⁊culcare uiri
uxor ẽ. Decimũ p̃ceptũ ÷ ñꝯ cupisces ullã
rẽ ꝓximitui ñ pecus. non possessionẽ. non
subiugium : ñ aliquid omnino ꝓximituis
cupiscas Huic malͦ plaga õria ÷ deci¬

Expanded text:
si mordetis, inquit, et comeditis inuicem, uidete, si mordetis, inquit, et comeditis inuicem, uidete, ne ab inuicem consumamini. Nonum praeceptum: non concupisces uxorem proximi tui, nona plaga: densae tenebrae. etenim est quaedam moechia, contra supra praeceptum est, etiam in non appetenda cet qui movetur ad uxorem alienam, tantums est sua. iam uero non solum post suam peccare sed etiam alienam adtemtare uere densae sunt tenebrae. nihil enim sic dolet in corde patientis; et qui hoc facit alteri, nihil sic uolet pati. ad alia paratior est omnis homo; hoc autem nescio utrumne est qui tolerabiliter ferat. o densas tenebras ista facientium, talia concupiscentium! uere excaecantur furore horribili furor enim indomitus est conculcare uiri uxorem. Decimum praeceptum est: non concupisces ullam rem proximi tui, non pecus, non possessionem, non subiugium; concupiscas. Huic mala plaga contraria est deci
Abbreviated transcription (Latin):
tis. q̃ faciunt uerbũ eiꝰ Ergo qui suo malo deside¬
rio forinsccus furantur. dq̃ iudicio intrinsecus¬
grandinant᷑. Osi possent inspicene agrum
cordis sui: ꝓfecto lugerent : dumibi p̃ inuenuirex
qđ in auiditate uentris mitterent: maior fa¬
mes. cet̃. hominis interioris: maio fiiies et̃¬
grauior mors. Multim ortui ambulant: & mul¬
tifacinorosi deuanis diuitiis exultant
Deniq seruũdĩ scriptura intus dt locupletẽ:
Absconditus inquit cordis uri homo qui ÷ ante
dm̃ diues Ñ antedĩ homines diues: sedante
dm̃ diues : ubid s̃ uid & ibi diues. Qui d ergo tibi
ꝓdest : ubi homo ñuid& furaris : & ubid suid&
grandinaris Ootauũ p̃ceptũ. falsũ testimo¬
num pondices Oe taua plaga locusta. a¬
nimal depte noxium. Quidaut̃ uult ftlsus
testis nisi nocere mordendo. &osumerȩ men¬
tiendo : Benique ad moniens homines dĩ
apłs. nese falsis criminationib: appetant:

Expanded text:
tis, quae faciunt verbum ejus . Ergo qui suo malo desidetis, quae faciunt verbum ejus . Ergo qui suo malo desiderio forinsgrandinantur. o si possent inspicere agrum cordis sui, profecto lugerent, dum ibi non inuenirentquod in auiditatem uentris mitterent, maior fames esset hominis interioris, maior fames etgrauior mors. multi mortui ambulant et multi facinorosi de diuitiis exsultant. denique seruum dei scriptura intus dicit locupletem: absconditus, inquit, cordis uestri homo, qui est ante deumdiues. non ante homines diues, sed ante deum diues; ubi deus uidet, ibi diues. quid ergo tibi prodest? ubi homo non uidet furaris, et ubi deus uidet grandinaris. Octauum praeceptum: falsum testimonium non dices. octaua plaga: lucusta, animal dente noxium. quid autem uult falsus testis nisi nocere mordendo et consumere mentiendo? denique admonens homines dei apostolus, ne se falsis criminationibus appetant:
Abbreviated transcription (Latin):
Iue bonis operib: ille saniosis ulceribus.
Sipossũm uidere animas homicidarũ . plus
plangeremꝰ quã putrescentia corpora ulcra¬
tor u sq̃t Non furaberis p̃ceptũ septimũ :¬
& plaga septima grando in fructib Qđ
iniustũ lucrũ: sine iusto damꝑno
Verbigratia: qui furatur ad quirit uestem:
sed clesti iudicio amittit fidem Vbilucrũ:
ibidamnũ Vi sibiliter lucrũ: in uisibiliter
dã num Lucrũ desua cecitate. dã nũ dednĩ
nube. N equeenim aliquid sine ꝓuidentia ca¬
rissimi : Autuero putatisea quȩ patiuntur
homine dor miente dõ pati: passim uidentur
ficrihȩc Nubes colligi: imbres in fundi: grap¬
dinẽ iaci: tonitruis trã concuti : coruscatione
terreri: Pas simputant᷑ fieri : & quasi ad diui¬
nã ꝓuidentiã ñ ꝑtinere. Contra tales cogita¬
tiones uigilat illepsalmꝰ : laudatedm̃ detra:
cũ laudes dicte tent̃ decelo. dra cones &oms
abrssi: ignis grandonix. glacies. sp̃s tepesta¬

Expanded text:
ille bonis operibus, ille saniosis ille bonis operibus, ille saniosis Si possemus videre animas homicidarum, plus plangeremus quam putrescentia corpora ulceratorum. Sequitur: Non furaberis. Praeceptum septimum, et plaga septima, grando in fructibus; qinjustum lucrum sine justo damno. Verbi gratia: qui furatur acquirit vestem, sed coelestem judicio amittit fidem. Ubi lucrum, ibi damnum. Visibiliter lucrum, invisibiliter damnum. Lucrum de sua caecitate, damnum de Domini nube. Neque enim aliquid sine providentia, charissimi: aut vere reputatis ea quae patiuntur homines, dormiente Deo pati? Passim videntur fieri haec, nubes colligi, imbres infundi, grandinem jaci, tonitruis terram concuti, coruscatione terreri, passim putantur fieri, et quasi ad divinam providentiam non pertinere, contra tales cogitationes vigilat ille psalmus: Laudate Dominum de terra. Cum laudes dictae essent de coelo, dracones et omnes abyssi, ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
te pserste . & imaginẽ dĩ inqua fec̃ teneglexe¬
ris. uictus cupiditate insinuatarũ rerum.
tã quã ms sohomine eris pecus : N quasi
uers innaturã pecoris. sed in hominis for ma
habens similitudinẽ pecoris : qui ñ audis di¬
centẽ nolite .cẽ. sicut equus & mulus a ha¬
bentes intellectũ. Sed forte eligs tibi. eẽ.
op̃ & libere uagari libidine : nulla lege
appetitũ carnis adntinentiã refrepandũ
Adtende plagã Si pecꝰ es rtimes: saltem
moritime. Sextũ p̃ceptũ ꝓ occides Sex¬
ta plaga. pustule in corpore &uesicȩ bulli¬
entes & scatentes: & incendia uulnerum
& fauille fornacis Ialess̃ anime homici¬
dales Ardent ira: quia ꝑ irã homicidu
fraternitas deperiȩ Ardent hominesira:
ardent & gratia. Sed alius: feruor sanita¬
tis : alius feruor ulceris ardentes papulȩ
ꝑ totũo cepte homicidiasca tent: & sanũ
ñ ÷ Feruet sed nondespũdĩ. Nam & quiuult

Expanded text:
temseris te et imaginem dei, in qua fecit te, neglexetemseris te et imaginem dei, in qua fecit te, neglexeris, uictus cupiditate insinuatarum rerum, tamquam amisso homine eris pecus, non quasi conuersus in naturam pecoris, sed in hominis forma habens similitudinem pecoris, qui non audis dicentem: nolite esse sicut equus et mulus non habentes intellectum. sed forte eligis tibi esse pecus et libera uagari libidine nulla lege appetitum carnis ad continentiam refrenando. attende plagam: si pecus es, non times; saltem mori times. Sextum praeceptum: non occides. sexta plaga: pustulae in corpore et uesicae bullientes et scatentes et incendia uulnerum ex fauilla fornacis. tales sunt animae homicidales: ardent ira, quia per iram homicidii fraternitas deperiit. ardent homines ira, ardent et gratia; sed alius est feruor sanitatis, alius feruor ulceris. ardentes papulae per totum concepta homicidia scatent et sanum non est; feruet, sed non de spiritu dei. nam et qui uult
Abbreviated transcription (Latin):
nonuult: qui ẽ. nob pecorib q cõmunis
Etenim concũ bene & geperare &iam
patudũ ÷ ratiocinarꝰs Intelligere huma¬
nũ ÷. Ideo ratio quep̃isidet inm̃te motus
inferiores carnis tãquã regnans & dõ¬
minans frena re debet ñ inmoderait
& inlioite pas simuageq laxare Ideoq
ipsis pecorib natura datũ: instituente
creatore. Vt non noueat᷑ ad feminas &
adꝯ cubitũ nisicestis tẽporib Neq enĩ
ratione secohib& alio tẽpore pecus: sed
omnino ipso motu frigescente torpescit.
Homo aut̃ ideo seꝑ moueri potest: quia
& refrenare motum potest Tibi domina¬
tionẽ rationis creator dedit : tibi p̃cepta
ꝯtinentie tãquã in bestias inferiores lora
cessit Tenes tuqd pecus p̃potest: &ideo
pecus Si op̃ fatigat : merces consolet᷑
Ctipsa enim patientia ÷ interiorẽ motũ
frenare: & qđ habes cõmune cũpecore: pon
tamquam petus in omniꝰ relaxare. Qđ si con¬

Expanded text:
non vult, qui est nobis pecoribusque communis. non vult, qui est nobis pecoribusque communis. Etenim concumbere et generare etiam pecudum est: ratiocinari et intelligere, humanum est. ideo ratio, quae praesidet in mente, motus inferiores carnis tamquam regnans et dominans frenare debet, non immoderate et illicite passim uageque laxare. ideoque ipsis pecoribus natura datum est instituente creatore, ut non moueantur ad feminas et ad concubitum nisi certis temporibus; neque enim ratione se cohibet alio tempore pecus, sed omnino ipso motu frigescente torpescit. homo autem ideo semper moueri potest, quia et refrenare motum potest. tibi dominationem rationis creator dedit, tibi praecepta continentiae tamquam in bestias inferiores lora concessit. tenes tu quod pecus non potest, et ideo pecus. si opus fatigat, merces consoletur; et ipsa enim patientia est interiorem motum frenare et quod habes commune cum pecore non tamquam pecus in omnia relaxare. quod si con
Abbreviated transcription (Latin):
mutib & conpungentib te: nonsit ita Dm̃
uacare piuis: contentionũ tuarũ corpore
tcatus exigis uiderẽ qđ non potes. Adtep¬
deenim & contrariã tertiam plagã. huic
p̃cpto testio Sc imphes nates int̾ra ogrpti
delimo: musce quedam s̃minutis simȩ inqui¬
&is simȩ in ordinate uolitantes. in oculos in¬
ruentes. p̃ꝑmittentes homines quiescene.
dum abiguntur & in nuunt : dumab& ne rur¬
sus redeunt: si c̃ omnino uana fanta simata
cordis contentiosor Tenete p̃ceptũ: caue¬
teplagã. Quastũ p̃ceptũ: honora patrẽ
tuũ & matretuã Huic contraria quasta
acqͣ grptioꝵ plaga. Er nomia enim quid ÷¬
er nomia÷ canina musca : grecu uocabulũ ÷
Caninum÷. parentes ponagnoscere. Nihil
Quintũ p̃ceptũ ÷. non mocdͥaberis. Quin¬
ta plaga ÷ mors inpetorib aegrptiorum
Comparemꝰ hȩc Da hominem moechari
meditante : coniugio ñ contentũ suo
Appetitũ quendam carnis in se domare

Expanded text:
matibus et compungentibus; non sit". ita deum matibus et compungentibus; non sit". ita deum uacare non uis, contentionum tuarum corruptione caecatus exigis uidere quod non potes. attende enim et contrariam tertiam plagam huic praecepto tertio: scinifes natae sunt in terra Aegypti de limo. muscae quaedam sunt minutissimae, inquietissimae, inordinate uolitantes, in oculos irruentes, non permittentes hominem quiescere, dum abiguntur, et irruunt, dum abactae rursus adeunt, sicut omnino uana phantasmata cordis contentiosorum. tenete praeceptum, cauete plagam. Quartum praeceptum est: honora patrem tuum et matrem tuam. huic Aegyptiorum plaga. Cynomia enim quid est? Cynomia est canina musca: Graecum vocabulum est. Caninum est parentes non agnoscere. Nihil Quintum praeceptum est: Non maechaberis. Quinta plaga, est mors in pecoribus Aegyptiorum. Comparemus haec. Da hominem moechari meditantem, conjugio non contentum suo, appetitum quemdam carnis in se domare
Abbreviated transcription (Latin):
uis e contrario intellegere: illũ uersũ psalmi
rccole : Vlanalocutis unꝰ quisq ad ꝓximũ suũ
Tertiũ p̃ceptũ mem̃todiem sabbati. scĩ fica re
eum Intestio isto p̃cepto insinuat᷑ quȩdam
acm̃tis : quã facit bona conscientia Ibiscĩ¬
ficatio : qr ibi sp̃s dĩ. Deniq uidete uacati¬
onem hoct qui etem Suꝑ quem inquit roqui escit
sp̃s ins nisi suꝑ humile & qui etũ & trem̃te uer¬
bamnea : Inquiẽte ergo resiliunt a spũ scõ puo¬
cator es rixarum: a mator es caluniarũ : semi¬
nator es contentionis : quoꝵ p̃cordia uerta¬
tis cupidiore inqui& udinesua p̃adscat¬
mittunt qui&ẽ sabbati spitadis Contra is¬
tor inquietudinẽ dr̃. tãquã ut sabbatũ ha¬
beant in corde scĩ ficatione sp̃s dĩ Esto
mansuet̃ ad audi endũ uerbũ : ut intellagts
Quid intellecturus sũ : dm̃ dicente: cessa
ab in quietudinetua : ñsit tumult̃ quidam
in cordetuo ꝑcorruptione uolitantib fantas¬

Expanded text:
tellegere, illum uersum psalmi recole: uana locuti sunt unusquisque ad proximum suum. Tertium praeceptum: memento diem sabbati sanctificare eum. in tertio isto praecepto insinuatur quaedam ac mentis, quam facit bona conscientia; ibi sanctificatio, quia ibi spiritus dei. denique uidete uacationem, hoc est quietem: super quem, inquit, requiescet spiritus meus nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea? inquieti ergo resiliunt ab spiritu sancto, rixarum amatores, calumniarum seminatores, contentionis quam ueritatis cupidiores; inquietudine sua non admittunt quietem sabbata spiritalem. contra istorum inquietudinem dicitur, tamquam ut sabbatum habeant in corde sanctificationem spiritus dei: esto mansuetus ad audiendum uerbum, ut intellegas. quid intellecturus sum? deum dicentem: cessa ab inquietudine tua; non sit tumultus quidam in corde tuo per corruptionem uolitantibus phantas
Abbreviated transcription (Latin):
sola neces se÷ ut teneat᷑ historia Nã in quib¬
dã locis sicut diximꝰ historia simul tener da
e & allegoria: ut et tardiores pascant᷑ ꝑ his¬
toriam. & uelociores ingenio ꝑ allegoriam:
Vnde culo quentedõ populus lãpadas & soni¬
tũ bucinȩ & montẽ fumi gante cerner&. ꝑt̃¬
Scriptuĩ : stetit populus delonge: morses a ccts¬
sit ad caligine inqua enteds̃ Turba quippepo¬
puli allegoriarũ caliginẽ poualet penetnatre :
quia ualde paucoꝵ ÷ spĩtalẽ intellectũ rimari.
Quia enĩ m̃tes carnaliũ sola sȩpe historia pas ai¬
Quia uero spĩtales qq: allogoriarũ pubem
penetrant. & spiritalit̃ diuerba cognoscuNt

Expanded text:
sola necesse est ut teneatur historia. Nam in quibusola necesse est ut teneatur historia. Nam in quibusdam locis, sicut diximus, historia simul tenenda est et allegoria: et ut tardiores pascantur per historiam, et velociores ingenio per allegoriam. Unde cum loquente Deo populus lampades et sonitum buccinae et montem fumigantem cerneret, perterScriptum sit ad caliginem in qua erat Deus . Turba populi allegoriarum caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est spiritualem intellectum rimari. Quia enim mentes carnalium sola saepe historia pasQuia vero spirituales quique allegoriarum nubem penetr