comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerba excederȩ uideant fidem. quod non fit. quando aiquid
quoderat obscurum uel dubium causa & ratione reddi ex po¬
nitur sed quando id quod a pertum ẽ uelaug&ur uel exrnuãt
n&tamen atramite significandȩ ueritatis erratur. Quoio eba
rem que indicatur excedunt ut uoluntas loquentis n allentis
appa reat : quino uit quousq credatur a quo ultra quasicre den¬
dum ẽ uel minuitur loquendo aliquid uel aug&, Hunel. Quendi mo¬
dum greco nomine non solum grecarum. uerum &iam ld inarũ
litte arum magistri hyperbolen uocant: qui modus sicut hoc
loco It a in non nullis aliis diuinis literis inuenit: ut est. posuer in
caelo ossuũ & uerticem capilli per ambulantium indelictis suis
Et multa huius modi quae scripturis scis nondesunt. sic̃ alii tropi
hoc ẽ locutionum modi: de quib: operosius disputarem. nisi euange¬
lista terminante euangelium suum. &iam ipse conpellerer meũ

Expanded text:
verba excedere videantur fidem. Quod non fit quando aliquid verba excedere videantur fidem. Quod non fit quando aliquid quod erat obscurum vel dubium, causa et ratione reddita exponitur: sed quando id quod apertum est vel augetur, vel extenuatur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur; quoniam sic verba rem quae indicatur excedunt, ut voluntas loquentis nec fallentis appareat, qui novit quousque credatur, a quo ultra quam credendum est vel minuitur loquendo aliquid, vel augetur. Hunc loquendi modum graeco nomine, non solum graecarum, verum etiam latinarum litterarum magistri hyperbolen vocant. Qui modus, sicut hoc loco, ita in nonnullis aliis divinis Litteris invenitur: ut est, Posuerunt in coelum os suum ; et, Verticem capilli perambulantium in delictis suis ; et multa hujusmodi, quae Scripturis sanctis non desunt, sicut alii tropi, hoc est locutionum modi. De quibus operosius disputarem, nisi Evangelista terminante Evangelium suum, etiam ipse compellerer meum
Abbreviated transcription (Latin):
orbe diffudit: sunt qui senserint & hi quidem non contedipe¬
tibi les sacre loquii tractatores a xp̃o iohannem a postolum
propterea plus a matum quod neq: uxorem dux erit : Et ab
in eunte pueritia. castissimus uixerit: Hoc quidem inscriptu
ris canonicis non euidenter appar&. Uerum tam̃ id quoque
multum adiuuat. congruentiam huius sententiae quod illa
uita ꝑ eum significata ẽ. Ubi non erunt nuptiae. Hic ẽ discipu¬
lus ille quitesti monium ꝑhib& dehis & scripsit h&  scimus
quia ueruimẽ testimonium ei: Sunt autem inquit & alia multa
que f&it : iĩs quae si scribant ꝑ singula n& ipsum arbitror mun¬
Sdum capere eos qui scribendi sunt libros: non spaciolo corum ere¬
dendumẽ mundum caperẽ non posse. quae in eo scribi quomo¬
dopossent si scripta non ferr& sed ca patitate legentium. con¬
p̃hendi non possent fortas Quamuis salua rerum fide plerũq

Expanded text:
orbe diffudit. Sunt qui senserint, et hi quidem non contemporbe diffudit. Sunt qui senserint, et hi quidem non contemptibiles sacri eloquii tractatores, a Christo Joannem apostolum propterea plus amatum, quod neque uxorem duxerit, et ab ineuntris canonicis non evidenter apparet; verumtamen id quoque multum adjuvat congruentiam hujusce sententiae, quod illa vita per eum significata est, ubi non erunt nuptiae. Hic est discipulus qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec; et scimus quia verum est testimonium ejus. Sunt autem, inquit, et alia multa quae fecit Jesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros. Non spatio locorum credendum est mundum capere non posse, quae in eo scribi quomodo possent, si scripta non ferret? sed capacitate legentium comprehendi fortasse non possent: quamvis salva rerum fide, plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
& inilla in & nũ fruentur ambo ꝑsp&iem: Omnib: lgĩt scis ad xpĩ cor¬
pus insepa rabiliter ꝑtinentibus propter huius uitae ꝓcello sissime
gubernaculũ ad liganda & soluenda p&cata claues regnicaelo¬
rum primus a postolorum p&rus accepit : eisdemq omnib: scis
propter uitae illius secretissime qui &issimumsinũ suꝑ p&tus
xpĩ iohannes euange lista discubuit: n& iste solus seduni uersa
& len a liguat soluitq p&cata : N& ille in principio uerbũ dim̃
apud dm̃ & c&era dexp̃i diui nitate & d&otius diuinitatis
trinitaiͥe atq unitate sublimia quae in illo regno facie ad fa¬
ciem contem planda Nunaut̃ don& ueniat dñs insp&ulo atqͣ
inenigmate contuenda sunt quae p̃dicando ructar& de fon¬
te dominici p&toris solus bibit: Sed ipsedñs ipsum euan geliũ
prosua cuiusq: capacitate omnib: suis bibendũ. toto terrarũ

Expanded text:
, et illa in aeternum fruentur ambo per speciem. Omnibus igitur sanctis ad Christi cor, et illa in aeternum fruentur ambo per speciem. Omnibus igitur sanctis ad Christi corpus inseparabiliter pertinentibus, propter hujus vitae procellosissimae gubernaculum, ad liganda et solvenda peccata claves regni coelorum primus Apostolorum Petrus accepit: eisdemque omnibus sanctis propter vitae illius secretissimae quietissimum sinum, super pectus Christi Joannes evangelista discubuit. Quoniam nec iste solus, sed universa Ecclesia ligat solvitque peccata: nec ille in principio Verbum Deum apud Deum, et caetera de Christi divinitate, et de totius divinitatis trinitate atque unitate sublimia, quae in illo regno facie ad faciem contemplanda, nunc autem donec veniat Dominus, in speculo atque in aenigmate contuenda sunt, quae praedicando ructaret, de fonte Dominici pectoris solus bibit; sed ipse Dominus ipsum Evangelium pro sua cujusque capacitate omnibus suis bibendum toto terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
significatum ẽ plus amantem sed minus amatũ quia miius nosamat
xp̃is miseros quam beatos. Ueritatis autem contẽ plationem qua listunc
futuraẽ minus a mamus qui nondum nouimus n& habemls ha& pio
hannẽ significataẽ minus amantem atq ideo & ad ipsam & ad eius
in nobis a morẽ qualis ei deb& implendũ Don& ueniat dñs ex p&tan¬
tem łedplus amantem. quia id quod ꝑ illum figuratũ hoc efficit bea¬
tum, ne motamen istos insignes a posto los separ at. et in eoquod
signi ficabat p&rus amboerant & in eo quod significabat iohannes
ambo futurierant: significando sequebat̃ iste. manebat ille: Cre¬
dendo aut̃ ambo mala p̃sentia huius miscriae tolerabant: Ambo fu¬
licitate seruanda : Quas duas uitas p&rus &io hannes figura uer
singuli singulas. Uerum & in hac temporalit̃ ambulauas ambo ꝑfidẽ¬

Expanded text:
significatum est plus amantem, sed minus amatum; quia minus nos amat significatum est plus amantem, sed minus amatum; quia minus nos amat Christus miseros quam beatos. Veritatis autem contemplationem qualis tunc futura est, minus amamus, quia nondum novimus nec habemus: haec per Joannem significata est minus amantem, atque ideo et ad ipsam, et ad ejus in nobis amorem, qualis ei debetur, implendum, donec veniat Dominus exspectantem; sed plus amatum, quia id quod per illum figuratum est, hoc efficit beatum. 7. Nemo tamen istos insignes apostolos separet. Et in eo quod significabat Petrus, ambo erant; et in eo quod significabat Joannes, ambo futuri erant. Significando sequebatur iste, manebat ille: credendo autem ambo mala praesentia hujus miseriae tolerabant, ambo fulicitate servanda. Quas duas vitas Petrus et Joannes figuraverunt, singuli singulas: verum et in hac temporaliter ambulaverunt ambo per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
reserimus cum meliores utique nisi amplius eũ diligendo. nullo
modo esse possimus : Cur ergo io hannes ininus eum diligebat
quamp&rus. sie am uitã significabat. Inquaẽ multo amplius di¬
ligendus nisi quia propter eadictum ẽ. uolo eũ manere. Id est ex
erit. Nondum habemus sed futurum ex p&tamus. Vt cum ipse uene¬
rithabea nus: nam sicut inepistola sua. Idemdicit a postolus. nondũ
apparuit quoderimus Scimus quõ cum apparuerit similes ei erimus
quõ uid ebimus eũ sicutiẽ : Tunc ergo amplius quod uidebimus diligimus¬
Ipse aut̃ dñs illa quae futura ẽ uita in nram̃. qualis in nobis futura
sit: sciens p̃desti natione plus amat ut adeam nos amando ꝑelucat:
tem nouimus quia sentimus: et ideo miseri corediã dñi quam nobis de
miseria liberandis exhiberi uolumus plus amamus. eam que cotidie
maxime ꝓp&catorũ remissione poscimus & habemus Hoc ꝑp&rũ

Expanded text:
res erimus; cum meliores utique nisi amplius eum diligendo, nullo res erimus; cum meliores utique nisi amplius eum diligendo, nullo modo esse possimus. Cur ergo Joannes minus eum diligebat quam Petrus, si eam vitam significabat, in qua est multo amplius diligendus, nisi quia propterea dictum est, Volo eum manere, id est exserit, nondum habemus, sed futurum exspectamus, ut cum ipse venerit, habeamus? Nam sicut in Epistola sua idem dicit apostolus, Nondum apparuit quod erimus; scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo amplius quod videbimus, diligemustem Dominus illam quae futura est vitam nostram, qualis in nobis futura sit sciens, praedestinatione plus amat, ut ad eam nos amando perducat. iam nostram praesentem novimus, quia sentimus; et ideo misericordiam Domini, quam nobis de miseria liberandis exhiberi volumus, plus amamus, eamque quotidie maxime pro peccatorum remissione poscimus et habemus: hoc per Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
magis xpm̃ diligimus tanto facilius liberutur amalo Atipse
nos minus diligit qua les nunc sumus. et hinc ideo liberat nesemꝑ
tales simus Ibi uero amplius nos diligit. quõ quod ei displice at &
quod a nobis auferat non habebimus n&obaliud hic nos diligit.
nisi ut san& & transferat ab his quae diligit: Hic ergominus ubi
non uult remane amus ibi amplius quo uult transeamꝰ & unde
non uult pere amus: Am& ergo eum p&rus ut ab ista mortalitate
liberemur Am&ur abeo lohannes. ut in illa mortalitate seruemur
Sed ista ratione illud ostenditur. curamplius io hannem quã pa&rũ
amauerit xp̃s. noncur amplius p&rus quam iohannes amauerit
xpm̃. Neq enim siplus nos diligit xp̃s infuturo sa&culo ubicũ illo
sine fine uiuimus quam in isto unde eruimur ut illic semꝑsimus.
Propter ea nos tunc eum minus dil&turi sumus. quando melio¬

Expanded text:
Christum diligimus, tanto facilius liberamur a malo. At ipse Christum diligimus, tanto facilius liberamur a malo. At ipse nos minus diligit quales nunc sumus; et hinc ideo liberat, ne semper tales simus. Ibi vero amplius nos diligit; quoniam quod ei displiceat, et quod a nobis auferat, non habebimus: nec ob aliud nos hic diligit, nisi ut sanet et transferat ab his quae non diligit. Hic ergo minus, ubi non vult remaneamus: ibi amplius, quo vult transeamus, et unde non vult pereamus. Amet ergo eum Petrus, ut ab ista mortalitate liberemur: ametur ab eo Joannes, ut in illa immortalitate servemur. 6. Sed ista ratione illud ostenditur, cur amplius Joannem quam Petrum amaverit Christus, non cur amplius Petrus quam Joannes amaverit Christum. Neque enim, si plus nos diligit Christus in futuro saeculo, ubi cum illo sine fine vivemus, quam in isto unde eruimur, ut illic semper simus, propterea nos tunc eum minus dilecturi sumus quando melio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hoc quantum sapio quid est hoc: tume sequere : perimitationẽ
ꝑferendi temporalia mala. ille maneat don& sempiterna
uenio redditurus bona: quoclaꝑtius ita dicipotest: ꝑ f&ta mese¬
quatur accio informata meȩpassionis exemplo: Inchoata uero
contem platio maneat don& uenio ꝑficienda cum uenero. Seqͥt̾enĩ
autem don& ueniat xp̃s Tunc manifestanda plenitudo scientiae:
hic quippe tolerantꝰ mala huius mundi. Interra morientiũ. ibiui¬
debunt urbona in terra uiuentiũ: Quod enim ait uolo eum manere
don& ueniam non sic intellegendum ẽ qua si dixerit remanere
uł ꝑmanere sedex p&tare: quõ quod ꝑeum significatur. nonutiq
nunc sed cum uenerit xp̃s implebitur: Quod aut̃ perhane signifi¬
catur cui dictumẽ. tu me sequere. quare nisi nunc agatur ñp
ueni& ad illud quod ex p&tatur: In hac aut̃ actiua uita. quanto

Expanded text:
est hoc? Quantum sapio, quantum capio, quid est hoc, nisi, Tu me sequere per imitationem est hoc? Quantum sapio, quantum capio, quid est hoc, nisi, Tu me sequere per imitationem perferendi temporalia mala; ille maneat donec sempiterna venio redditurus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur actio, informata meae passionis exemplo; inchoata vero contemplatio maneat donec venio, perficienda cum venero. Sequitur enautem donec veniat Christus, tunc manifestanda plenitudo scientiae. Hic quippe tolerantur mala hujus mundi in terra morientium, ibi videbuntur bona Domini in terra viventium. Quod enim ait, Volo eum manere donec veniam, non sic intelligendum est quasi dixerit, remanere vel permanere; sed, exspectare: quoniam quod per eum significatur, non utique nunc, sed cum venerit Christus, implebitur. Quod autem per hunc significatur, cui dictum est, Tu me sequere, nisi nunc agatur, non pervenietur ad illud quod exspectatur. In hac autem activa vita quanto
Abbreviated transcription (Latin):
Altera uictoriae pace s&cura. Vna in temptationib: adiuuatur.
altera sine ullatemptatione in ipso adiutore la&atur: Vna subuent
indigenti altera ibiẽ ubinullũ inuenit indigentero: Una alie¬
na p&cata ut sua sibi ignoscant᷑ ignoscit. Altera n& patit quodignos¬
cat n& facit quod sibi poscat ignosci. Vna flagellatur malis neex¬
tollatur inbonis. alteratanta plenitudine gratiae car& omni¬
malo ut si ne ullatẽptatione superbiae cohere at summobono¬
V nabona& mala discernit. Altera sola quae bona sunt cernit:
Ergo una bonaẽ sed ad huc misera. altera melior & beata.
ista significataẽ ꝑ apostolum p&rũ. Illa ꝑ io hannem: Tota hic
agitur ista usq: in huius s&uli finem. & illic inuenit finem : dif¬
fertur illa conplenda posthuius s&ulifinem sed infuturo s&ulo
non hab& finem: Ideo dicit̾ huic sequere me Deillo aut̃. sic eum
uolo manere don& ueniam. quidadte tume sequere Quideni

Expanded text:
altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem; una aliena peccata, ut sua sibi ignoscantur, ignoscit; altera nec patitur quod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci. Una flagellatur malis ne extollatur in bonis, altera tanta plenitudine gratiae carmalo, ut sine ulla tentatione superbiae clareat summo bono. Una bona et mala discernit, altera sola quae ergo una bona est, sed adhuc misera; altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Tota hic agitur ista usque in hujus saeculi finem, et illic invenit finem: differtur illa complenda post hujus saeculi finem, sed in futuro saeculo non habet finem. Ideo dicitur huic, Sequere me: de illo autem, Sic eum volo manere donec veniam; quid a te? Tu me sequere. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
nob̵ exemplum. ut sequamur uestigia ei: Ecce propter quod & dictũ ẽ
sequereme: Est autem alia uita in mortalis quae nonẽ in malis. ibi
facie ad faciem uidemus quod hic ꝑsp&culum & inenigmatae uid&
quando multum in conspitienda ueritate proficitur. Duas itaq uitas
sibi diuinitus p̃dicatas & commendatas nouit eła: Quarumẽ una in
fide altera insp&ie: una in tempore pere grinationis. altera inae¬
ter nitatẽ mansionis: una in labore. altera In requie: Una inuia
altera in patria: Una in opere accionis. altera inmercede contẽ¬
plationis : Vna d&clinat amalo. & facitbonum. altera nullũ hab&
a quod& lin& malum. & magnum hab& quo fruaturbonum. Una
cũ hoste pugnat. altera sine hoste regnat. Una fortis ẽ in aduersis
alteranihilsentis aduersi Vnacarnales libidines frenat. alte¬
ra spiritalib del&tationib uacat: Vnaẽ uincendi cura sollicita.

Expanded text:
nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce propter quod ei dictum est, nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce propter quod ei dictum est, Sequere me. Est autem alia vita immortalis, quae non est in malis: ibi facie ad faciem videbimus, quod hic per speculum et in aenigmate videtur , quando multum in conspicienda veritate proficitur. Duas itaque vitas sibi divinitus praedicatas et commendatas novit Ecclesia, quarum est una in fide, altera in spternitate mansionis; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una in opere actionis, altera in mercede contemplationis; una declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum. Una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita,
Abbreviated transcription (Latin):
quae in hoc s&ulo diuersis temptationib: uelut imbrib: fluminibus
tem pestatib quatitur & non cadit. quõ fundata ẽ suꝑ p&erã. unde
p&rus nomen accepit: Non enim a p&ro p&ra sed p&rus a p&ra. Sicut
cabo & clesiam meam: ꝑ &ra enim erat xp̃s: Suꝑ quod funda mentũ
&iam ipse aedificatus ẽ p&rus. Funda mentum quippe aliudneno
ergo quae fundatur in xp̃o. Claues abeo regni caelorum accepit in p&ro
Id est potestatem soluendi ligandiq p&cata. Quod est enim per pro¬
pri&atem in xp̃õ &clesia. hoc ẽ ꝑsignificationem p&rus in p&ra qua
quam significabat p&rus. quam degit in malis. amando & sequendo
xpm̃. liberatur amalis: Magis aut̃ sequit Incis quicertant pro ueritate
usq ad mortem: sed uniũ sati dicit seque reme: proqua uni uersitate
passusẽ xp̃s: De quo dicit idem p&rus xp̃s pronobis passus ẽ relinquens

Expanded text:
quae in hoc saeculo diversis tentationibus velut imbribus, fluminibus, quae in hoc saeculo diversis tentationibus velut imbribus, fluminibus, tempestatibus, quatitur et non cadit, quoniam fundata est super petram, unde Petrus nomen accepit. Non enim a Petro petra, sed Petrus a petra; sicut cabo Ecclesiam meam; petra enim erat Christus, super quod fundamentum etiam ipse aedificatus est Petrus. Fundamentum quippe aliud nemoergo quae fundatur in Christo, claves ab eo regni coelorum accepit in Petro, id est potestatem ligandi solvendique peccata. Quod est enim per proprietatem in Christo Ecclesia, hoc est per significationem Petrus in petra, qua quam significabat Petrus, quamdiu degit in malis, amando et sequendo Christum liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur, Sequere me, pro qua universitate passus est Christus: de quo dicit idem Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens
Abbreviated transcription (Latin):
re grinationis in hoc sa&ulo atq in eius temptationib labori¬
osis & periculosis. Consosalationib: autemdĩ & corporalibus &
spirit alibus ambularent ad consp&tũ eiꝰ uiam tenentes. quod
eis factus ẽxp̃s: Et quia in ipso quõq ambulantes non sunt sine
p&catis: quae de huius uite infirmitate subrepunt deditaele¬
mosinarum remedia salutaria quib eorum adiuuar& oratio
ubi eos dicere docuit. Dimitte nobis debita nr̃a sicut & nos
dimittimus debitorib nr̃is. Hoc agit & clesi a spebeata in hac uita
erũ nosa. cuius &lae p&rus a postolus propter a posto latus sui pri¬
matum. gerebat figurata generalitate personam: quod enĩ ad
ipsum proprie ꝑtin& natura. unus homo erat gratia unus xp̃i anus
abundantiore gratia. unus idemq primus a postolus: sed quando
eĩ dictumẽ tibi dabo cleues regnicae lorũ. & quod cumq liga¬
ueris suꝑ terram erit ligatũ & incaelis. Et quocumq: solueris sup
terrã erit solutum & incelis. Vniuersam significabat & clesiam

Expanded text:
regrinantes in hoc saeculo, atque in ejus tentationibus laboriosis et periculosis, consolationibus autem Dei et corporalibus et spiritualibus ambularent ad conspectum ejus, viam tenentes, quod eis factus est Christus. Et quia in ipso quoque ambulantes non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria, quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hoc agit Ecclesia spe beata in hac vita aerumnosa: cujus Ecclesiae Petrus apostolus, propter Apostolatus sui primatum, gerebat figurata generalitate personam. Quod enim ad ipsum proprie pertinet, natura unus homo erat, gratia unus christianus, abundantiore gratia unus idemque primus apostolus: sed quando ei dictum est, Tibi dabo claves regni coelorum, et quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; etterram, erit solutum et in coelis , universam significat Ecclesiam,
Abbreviated transcription (Latin):
& filio. unum omites erimus . : Nonne ista est pax
illa perpetuu. & potius fidei merces quam fides
unum enim erimus , Non ut credamus. sed quia credidimus¬
Sed &si inhacuitam propter ipsam
communem
Omnes enim uos unum estis in
xp̃o ihũ Etiam sit non ut tredamus sed quia¬
credimus. unum sumus
ꝗd est ergo
omnes unum sint: ut mundus gedat Ipsi quippe¬
Ipsi quippe
omnes. mundus est credens Neq enim aliisunt qui
unum erunt. & alius est mundus propterea geili¬
turus. quia illi unum erunt. Cum proculdubio
dehis dicat ut omnes unum sint. Dequibus dixerat.
Non prohis autem rogo tantum. sed & pro eis qui
crediturisunt peruerbum eorum in me. Contunuo
sub iungens: ut omnes unum sint Isti autem om¬
nes. quid est: nisi mundus: non hostilis utiq sed

Expanded text:
et Filio unum omnes erimus? Nonne ista est pax et Filio unum omnes erimus? Nonne ista est pax illa perpetua, et potius fidei merces quam fides? Unum enim erimus, non ut credamus, sed quia credidimuetsi in hac vita propter ipsam communem Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu ; etiam sic non ut credamus, sed quiacredimus, unum sumus. Quid est ergo, Omnes unum sint, ut mundus credat? Ipsi quippe omnes mundus est credens. Neque enim alii sunt qui unum erunt, et alius est mundus propterea crediturus, quia illi unum erunt; cum procul dubio de his dicat, Ut omnes unum sint, de quibus dixerat, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, continuo subjungens, Ut omnes unum sint. Isti autem omnes quid est, nisi mundus, non hostilis utique, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tiae sunt.: Nos uero eẽ quidem in eis possumus: unũ
tamen cum eis eẽ non possumus : quiu unius sub stantiae.
nos & ipsi nonsumus. in quantum filius cum patre ds̃
est. Nam in quantum homo est: eiusdem substantiue
est. cuius & nossumus Sed nunc illud potius uo¬
luit commendare. quod alio loco ait. ⁊ Ego & pa¬
ter unum sumus.: ubi eandem patris & suam signi¬
ficauit ẽẽ naturam. Acper hoc. &cum in nobis sunt
pater & filius uel &iam sp̃s scs̃: non debemus eos
putare. naturae unius eẽ nobiscum. Sit itaq sunt
in nobis uel nos in illis: ut illi unum sint innaturu
sua. nos unum in nr̃a:. Sunt quippe ipsi in nobis
tam quam ds̃ intemplo: sumus autem nos in illis. tam¬
quam creatura Increatore suo.: Deinde cum dixis¬
set. ut & ipsi in nobis unum sint: ad iunxit. ut mundus
credat. quiu tu memisisti Quid est hoc : num quid¬
nam tunc crediturus est mundus. quando in patre

Expanded text:
tiae sunt. Nos vero esse quidem in eis possumus, unum tiae sunt. Nos vero esse quidem in eis possumus, unum tamen cum eis esse non possumus, quia unius substantiae nos et ipsi non sumus, in est. Nam in quantum homo est, ejusdem substantiae est cujus et nos sumus. Sed nunc illud potius voluit commendare, quod alio loco ait, Ego et Pater unum sumus ; ubi eamdem Patris et suam significavit esse naturam. Ac per hoc et cum in nobis sunt Pater et Filius, vel etiam Spiritus sanctus, non debemus eos putare naturae unius esse nobiscum. Sic itaque sunt in nobis, vel nos in illis, ut illi unum sint in natura sua, nos unum in nostra. Sunt quippe ipsi in nobis, tanquam Deus in templo suo: sumus autem nos in illis, tanquam creatura in Creatore suo. 2. Deinde cum dixisset, Ut et ipsi in nobis unum sint, adjunxit, Ut mundus credat quia tu me misisti. Quid est hoc? Numquidnam tunc crediturus est mundus, quando in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
pro discipulis suis quos tunc setum habebat.
atq ad iunxisset suos alios dicens. Non pro
his autem rogo tantum: Sedꝰ pro eis qui credituris unt
per uerbum eorum in me. Uelut quereremus. qui
per uerbum eorum in me
Velut quereremus. quid
uel quare pro illis rogaret. continuo sub intulit
dicens. ut omnes unum sint : Sicut tupater inme. & ego
inte. ut & ipsi in nobis unum sint Et superius cum
adhuc prosolis discipulis quos secum habebat o¬
raret
Pater sce inquit serua eos innomine tuo
quod dedisti mihi: ut sint unum sicut &nos: Hoc
ergo etiam nunc & pronobis rogauit. quod tunc
pro illis: ut omnes. hoc est &nos &illi unum sumus.¬
ubi diligenter aduertendum est. non dixisse dnm̃
ut omnes unum simus: sed ut omnes unum sint. sicut
tu pater inme. &ego inte : Sub intellegitur unum
Sub intellegitur unum
sumus quod apertius dicitur posteu. quiu &pri¬
us dixerat dediscipulis quicum illo erant. ut sint
& filius inpatre. ut unum sint. quiu unius substan¬

Expanded text:
pro discipulis suis quos tunc secum habebat, atque adjunxisset suos alios, dicens, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me; velut per verbum eorum in me, velut quaereremus quid vel quare pro illis rogaret, continuo subintulit dicens: Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint. Et superius cum adhuc pro solis discipulis quos secum habebat oraret: Pater sancte, inquit, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum, sicut et nos. Hoc ergo etiam nunc et pro nobis rogavit, quod tunc pro illis, ut omnes, hoc est, et nos, et illi, unum sUbi diligenter advertendum est non dixisse Dominum, ut omnes unum simus; sed, Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te subintelligitur, unumsubintelligitur unum sumus. Quod aptius dicitur postea, quia et prius dixerat de discipulis qui cum illo erant ut sint uet Filius in Patre, ut unum sint, quia unius substan
Abbreviated transcription (Latin):
sed s̃p̃s quodergo communiter uocant᷑ & singuli. H ꝓprie
uocario portuit eum qui non ẽ unius eorum. sed in quo
communitas appar& amborum. Curergo nos credam̃
sps si enim non ab eõ ꝓceder& non post resurr&tionẽ
sere p̃sentans discipulis suis insufflass& dicens acei
tio nisi quod ꝓcedat sp̃s sc̃s. Et de ipsoł ad hoc ꝑtin& &ia
illud quodait Demuliere quae fluxum sanguinis pa¬
ciebatur. Tetigit me aliquis ego enim sensi urtuiem
quo modo fi& istud quõ uirum non cognoseo Re sponedits¬

Expanded text:
sed spiritus . Quod ergo communiter vocantur et singuli, hoc proprie sed spiritus . Quod ergo communiter vocantur et singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credam spiritus? Si enim non ab eo procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis suis insufflasset dicens: Acctio, nisi quod procedat Spiritus sanctus et de ipso? Ad hoc pertinet etiam illud quod ait de muliere, quae fluxum sanguinis patiebatur: Tetigit me aliquis, ego enim sensi virtutem Quomodo fiet istud quoniam virum non cognosco? respondit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sed amborũ habes ipsum dnm̃dicentem. Non enim uos
estis quilo quimini sed sp̃s patris ur̃i quilo quit in uobis ha¬
bes & apostolum: Misit ds̃ inquit spm filii sui incorda nr̃a
num quid duo sunt. alius patris. alius filii. absit: Vnũ
enim corpusait. cum significar& &lesiam: Mox que
addidit & unus sp̃s. & uid&e quo modo illie imple at
ut &iam patrem nomin&: sequit̾ ergo una fides unũ
baptisma unus ds̃ & pater omnium qui suꝑ om̃s & per
omnes & i nomnib: Cum ergo sicut unus pat̃ & unus dñs
id est filius ita sit unus sps̃ ses̃ prof&to amborũ ẽ quando
bis & dicit a postolus inisit dr̃ ipm̃ filii sui incorda nr
habes alio loco eundem a postolum dicentem: si aut̃ sps eius
qui suscitauit ihm̃ a mortuis habitat in uobis: hic utiq
alia sunt testimonia. quib: hoc euidenter ostendit & pa¬
side singulis Interro gemur. non possimus. nisi & patrẽ

Expanded text:
Spiritus, sed amborum. Habes ipsum Dominum dicentem, Non enim vos Spiritus, sed amborum. Habes ipsum Dominum dicentem, Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis : habes et Antem in corda nostra . Nunquid duo sunt, alius Patris, alius Filii? Absit, Unum enim corpus ait, cum significaret Ecclesiam, moxque addidit, et unus spiritus ; et vide quomodo illic impleat ut etiam Patrem nominet. Sequitur ergo: Una fides, unum baptisma, unus Deus et pater omnium, qui super omnes, et per omnes, et in omnibus. Cum ergo sicut unus Pater et unus Dominus, id est Fbis; et dicit Apostolus, Misit Deus Spiritum Filii sui in corda vestra. Habes alio loco eumdem apostolum dicentem, Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum ex mortuis, habitat in vobis; hic utique alia sunt testimonia quibus hoc evidenter ostenditur, et Pasi de singulis in
Abbreviated transcription (Latin):
tem porum in quib uersatur nr̃a mortalitas & nrã
mutabilitas. non men daciter dicimus : Et fuit & est
&erit Fuit in p̃teritis sasculis. ẽ inp̃sentib erit infu¬
Neq enim uelut quialam non sit. cum p̃teritis oc¬
cidit. aut cum p̃sentib uelut qui non maneat labitur
aut cũ futuris uelut qui non fuerat ori&: pro inde
cum s&undum uolumina temporum locutio huma¬
na uariatur: qui per nulla de esse potuit aut potest
eracre
temporis uerba semꝑ itaq audit spssc̃s. quia semꝑ scit: Ergo
& sciuit. & scit & sci&. Ac ꝑ hoc &audiuit. & audit & audi&
Quia sic̃ lam diximus. hocẽ illi audire quod scire. Et scire
illi hocẽ qđ esse ab illo igitur audiuit. audit. audi &
a quo ẽ. ab illo ẽ. a quo ꝓcedit: hic̃ aliquis forsitan quaerꝗt
utrum & a filio ꝓcedat sp̃s sc̃s filius enim solius patrisẽ filius
& pater solius filii ẽ pater . Sp̃s autem sc̃s. nonẽ unius eorũ

Expanded text:
temporum, in quibus versatur nostra mortalitas, et nostra temporum, in quibus versatur nostra mortalitas, et nostra mutabilitas, non mendaciter dicimus et Fuit, et Est, et Erit. Fuit in praeteritis saeculis, est in praesentibus, erit in fuNeque enim velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus, velut qui non maneat, labitur; aut cum futuris, velut qui non fuerat, orietur. Proinde, cum secundum volumina temporum locutio humana variatur, quia per nulla deesse potuit, aut potest era de rgo et scivit, et scit, et sciet; ac per hoc et audivit, et audit, et audiet: quia sicut jam diximus, hoc est illi audire quod scire, et scire illi hoc est quod esse. Ab illo igitur audivit, audit, et audiet a quo est: ab illo est a quo procedit. 6. Hic aliquis forsitan quaerat utrum et a Filio procedat Spiritus sanctus. Filius enim solius Patris est Filius, et Pater solius Filii est Pater: Spiritus autem sanctus non est unius eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ergoloqu&ur a sem& ipso quia non ẽ a se i& iplo. sed que¬
cumq audi& loqua& : Ab illo audi& a quo procedit: Audire
illiscire ẽ scire uero esse sicut superius disputatum est:
Qui aergo nonẽ asem & ipso sed abillo aquo procedit
a quo illi ẽ essentia. ab illo scientia. Ab illo igit audientia.
quod nichil ẽ alius quamscientia: N& moueat quod uer¬
bum futuri temporis positumẽ Nonenĩ dictumẽ quae cũ¬
q audiuit. aut que cumq audit. sed que cumq audi& lo¬
qu&ur: Illa quipne audientia sempiter naẽ. quia sempi¬
ternascientia: Ineo autem sempiternum sine initio & fi
ne cuius lib& temporis uerbum ponatur siue p̃teriti siue
presentis. siue futuri. non mendaciter ponitur: quam¬
uis enim natura illa inmutabilis & in effabilis non r&i¬
piat fuit &erit. sedtantume. Ipseͥenim uera citerẽ
quia mutari non potest Et ideo tantum illi conue¬

Expanded text:
ergo loquetur a semetipso: quia non est a semetipso. Sed quaeergo loquetur a semetipso: quia non est a semetipso. Sed quaecumque audiet, loquetur: ab illo audiet a quo procedit. Audire illi scire est; scire vero esse, sicut superius disputatum est. Quia ergo non est a semetipso, sed ab illo a quo procedit; a quo illi est essentia, ab illo scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. 5. Nec moveat quod verbum futuri temporis positum est. Non enim dictum est, quaecumque audivit, aut, quaecumque audit; sed, quaecumque audiet, loquetur. Illa quippe audientia sempiterna est, quia sempiterna scientia. In eo autem quod sempiternum est, sine initio et sine fine, cujuslibet temporis verbum ponatur, sive praeteriti, sive praesentis, sive futuri, non mendaciter ponitur. Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non rpiat Fuit et Erit, sed tantum Est ipsa enim veraciter est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum conve
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ ista substantia uerissime simplex. cui non hocẽ esse
quod nosse: potestenim esse quod n& nosse. at illa diuina
non potest. quia id quod hab&.ẽ. Ac perhoc non sic hab&¬
scientiam. qua est : ut aliud illi scientia qua inscit: aliud
insem & ipso n& aliud ẽ ipse quam uita quae in illo e. & dedit
filio habere uitam In se m& ipso hocẽ genuit filium. qui& ipse¬
Nonenim loqu& a sem& ipso. sed quecumq audi& loqu& ur
Vt intellegamus non eum esse a sem& ipso: Pater quippe
cedit: N& ideo sane aliqua disparitas in summa illatrini¬
tate cogitationi occurrat humane. Nam & filius ei de
illic intersit: inter ꝓcedere & nasci. & longumẽ que rendo
dis serere & temerarium cum disferueris definire : quia
hoc & menti ut cumq: conp̃hendere : Et siquid forte mens
inde conp̃ hender&. linguae disficillimum est explicare
quantus lib& p̃sit doctor quantus lib& ad sit auditor : Non

Expanded text:
non est ista substantia verissime simplex, cui non hoc est esse non est ista substantia verissime simplex, cui non hoc est esse quod nosse: potest enim esse, nec nosse. At illa divina non potest, quia id quod habet est. Ac per hoc non sic habscientiam, ut aliud illi sit scientia, qua scit, aliud in semetipso, nec aliud est ipse quam vita, quae in illo est: Et dedit Filio Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur, ut intelligamus non eum esse a semetipso. Pater quippe cedit. Nec ideo sane aliqua disparilitas in summa illa Trinitate cogitationi occurrat humanae: nam et Filius ei de illic intersit inter procedere et nasci, et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum disserueris definire: quia hoc et menti utcumque comprehendere, et si quid forte mens inde comprehenderit, linguae difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, quantuslibet adsit auditor. Non
Abbreviated transcription (Latin):
humane locutionis Modos omnium istorum corporali¬
ueluti nuntios corporis. diuersa nuntiantur: quando in¬
mut abilem ueritatem Intellegit. El egit. diligit & lumen
uidet de quo dicit. eratlumenuerum . Et uerbum audit de
quo dicitur. In principio erat uerbum. & odorem capit. de quo
dicitur. postodorem unguento. rum tuorũ curre mus:
bonum est N& aliud atq aliud sed una intelle gentia tot
sensuum nominibus nuncupatur: Cumergo despũ scõ dicitur
Non enim loqu& a sem &ipso sed quaecumq audi& loqu&
multo magis ibi simplex natura. ubi uerissi me simplex
uł intellegendaẽ. uł credenda. quae longe lateq natu¬
ram nrãe mentis excedit. Mut abilis ẽ quippe mens nr̃a
quae per cipit discendo quod nesciebat. & am mittit de¬
discendo quod sciebat. Et uerisimilitudine fallitur. ut pro
uero ad prob&falsum. & obscuritatem sua quasi quibus¬
dam tenebris inpeditur. ne perueniat aduerum: Et ideo

Expanded text:
humanae locutionis modos, omnium istorum corporalihumanae locutionis modos, omnium istorum corporaliveluti nuntios corporis diversa nuntiantur, quando immutabilem veritatem intelligit, eligit, diligit, et lumen videt de quo dicitur, Erat lumen verum; et verbum audit de quo dicitur, In principio erat Verbum ; et odorem capit de quo dicitur, Post odorem unguentorum tuorum curremus ; bonum est : nec aliud atque aliud, sed una intelligentia tot sensuum nominibus nuncupatur. Cum ergo de Spiritu sancto dicitur, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; multo magis ibi simplex natura, ubi verissime simplex est, vel intelligenda est vel credenda, quae longe alteque naturam nostrae mentis excedit. Mutabilis quippe est mens nostra, quae percipit discendo quod nesciebat, et amittit dediscendo quod sciebat; et veri similitudine fallitur, ut pro vero approbet falsum, et obscuritate sua quasi quibusdam tenebris impeditur, ne perveniat ad verum. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
factus: ꝑ totum autem tactus. Ab sit hoc credere in illa dorpore a
in mut abiliq natura: Audire ergo ibi & uidere : Idipsumẽ: dicitur¬
& olfactus indõ: undedicit a postolus. sicut & xp̃s dilexit nos
& tradidit sem& ipsum pronobis: oblationem & hostiam dõ
inodoremsuauitatis: Et gustus intellegi potest. s& undũ quẽ
ds̃ &odit a maricantes. & n& frigidos n&calidos sed tepidos
euomit exore suo. Et ihs xp̃s dicit meuscibus ẽ ut faciã uolunta¬
tem patris mei qui me misit: &t &iam tactus illediuinus. Vnde
dicit sponsa adsponsum si nistra ei sub capite meo. & dextera e i
compl&t&ꝰ me. Non sunt ha& indõ ꝑdiuersa corporis loca: Cũ
& tangere si ne ulla eius mutatione substantiae. si ne ulla mole:¬
quae in alia parte maior in aliaminor. &iam in senib: pueri¬
li pe&ctore cogitatur . quando ds̃ sic cogitatur: N& mireris
quod in effabilis dĩ scientia qua nouit omnia. peruarios

Expanded text:
factus, per totum autem tactus. Absit hoc credere in illa incorporea factus, per totum autem tactus. Absit hoc credere in illa incorporea immutabilique natura. Audire ergo ibi, et videre, idipsum estolus, Sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Et gustus intelligi potest, secundum quem Deus et odit amaricantes, et nec frigidos nec calidos, sed tepidos evomit ex ore suo : et Deus Christus dicit, Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Est etiam tactus ille divinus, unde dicit sponsa de sponso: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me . Non sunt haec in Deo per diversa corporis loca. Cum ere, et gustare, et tangere; sine ulla ejus mutatione substantiae, sine ulla molee in alia parte major, in alia minor: etiam in senibus puerili pectore cogitatur, quando Deus sic cogitatur. 4. Nec mireris quod ineffabilis Dei scientia, qua novit omnia, per varios
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ullo modo credendumẽ uerbum dĩ. quod est unigenitus
filius quõ uerbũ dicit̃ syllabis sonisq finiri quian& omnessi¬
mul. sonare possunt cum sermo fit sedtam quã nascentes mo¬
nentib ordine suo soniqui cumq succodunt. ut totũ quod lo¬
quimur nouissima syllaba compleatur. Absit ut sic loquatur pater
ad filium. hocẽ ds̃ ad uerbũ suũ dm̃. Sedhoo eorumẽ capere: quan¬
tum ab homine capi potest : Ad quos non lac ꝑtin& sed solidus cibus.
Cum igitur sps̃ sẽs nulla susceptione a hominis sit ho¬
sit fuctus : quo modo de illo intellegendumẽ quod dñs ait : Non
enĩ loqu&ur asem& ipso sed quecumq: audi& loqu&ur: ardua
questio nimis ardua:ipse adsit sp̃s. ut saltim sicut ea cogitare
ꝑueniat : Prius itaq: nosse deb&is & intellegere qui potestis. cre¬
dere autem qui intellege. re non potestis. In ea substantia
quae ds̃ ẽ non quasi percor poris molem sensus locis propriis dis

Expanded text:
tamen ullo modo credendum est Verbum Dei, quod est unigenitus tamen ullo modo credendum est Verbum Dei, quod est unigenitus Filius, quoniam Verbum dicitur, syllabis sonisque finiri: quia nec omnes simul sonare possunt cum sermo fit, sed tanquam nascentes morientibus ordine suo soni quicumque succedunt, ut totum quod loquimur novissima syllaba compleatur. Absit ut sic loquatur Pater ad Filium, hoc est, Deus ad Verbum suum Deum. Sed hoc eorum est capere, quantum ab homine capi potest, ad quos non lac pertinet, sed solidus cibus. Cum igitur Spiritus sanctus nulla susceptione hominis sit hosit factus; quomodo de illo intelligendum est quod Dominus ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur? Ardua quperveniat. Prius itaque nosse debetis et intelligere, qui potestis, credere autem, qui intelligere nondum potestis, in ea substantia, quae Deus est, non quasi per corporis molem sensus locis propriis esse
Abbreviated transcription (Latin):
Cum in eo non sit alia diuinitatis. aliahumanitatis. uł alterius erea¬
ture cuius cumq substantia magna exoritur difficultas. Illudenĩ¬
quod sicut columba sp̃ssc̃s apparuit sp&ie corporali: Uisio fuit
ad horam facta atq trans acta sicut &iam quando sup discipulos
uenit. Visae sunt illis linguae diuisae uelut ignis. qui& insedit
supunumquemq: eorum Qui ergo dicit columbam aduni
Qui ergo dicit columbam aduni¬
pellitur dicere : Vt intellegat nihileorum debere sedicere: Ista
enim quaede sub stantia dĩ quo modo ut opuserat significanda
corporeis hominũ sensib: sese intuler̃ atq transier. adhoram
diuinitus facta sunt decreatura seruiente : Nonde ipsadominan¬
te natura. quae in semanens. quoduult mouit. & quod uult in mu¬
tabilis mutat. Sicut &iã uox illa de nube: aures utiq attigit
corporales. eumq sensum corporis qui uocatur auditus. n&

Expanded text:
cum in ea non sit alia divinitatis, alia humanitatis, vel alterius creacum in ea non sit alia divinitatis, alia humanitatis, vel alterius creaturae cujuscunque substantia, magna exoritur difficultas. Cum iquod sicut columba Spiritus sanctus apparuit specie corporali , visio fuit ad horam facta atque transacta: sicut etiam quando super discipulos venit, visae sunt illis linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Qui ergo dicit columbam ad uniQui ergo dicit columbam ad unipellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa dominante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis mutat. Sicut etiam vox illa de nube aures utique attigit corporales, eumque sensum corporis qui vocatur auditus ; nec
Abbreviated transcription (Latin):
sicut audio ludico: sed numquid despu scõ quod dictũ ẽ: non
enim loqu&ur asem& ipso sed quae cumq: audi& loqu&ur.
s&undum hominem uł s&undum ad sumptionẽ cuius quã¬
creature dictum esse audebimus opinari solus quippe intri¬
nitate filius. formam serui accepit Quae forma illi ad uni¬
tatem persone coaptata. Idest ut filius dĩ & filius hominis.
quod ab sit a nobis. propter quam ꝑ sonam ꝓf&cto unã exdua¬
bus substantiis diuina huma naque constantem: Aliqua ndo
s&undũ id quod dñsẽ loquitur. Vt est illud quodait. Ego & pater
unum sumus. Aliquando s&undũ id quod homo ẽ sicuti ẽ illud.
quõ patermaior meẽ. s&undũ quod accipimus esse ab eo dictum
Et hoc unde nunc disputo. non possum ame ipso facere quicqua
sicut audio iudico. inpersona uero spsscĩ quo modo id accipiamus
quoddit Non enim loqu& a sem& ipso sed qu&umq audi& loqu&ȩ

Expanded text:
sicut audio, judico. Sed numquid de Spiritu sancto quod dictum est, Non sicut audio, judico. Sed numquid de Spiritu sancto quod dictum est, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur, secundum hominem creaturae dictum esse audebimus opinari? solus quippe in Trinitate Filius formam servi accepit: quae forma illi ad veritatem personae coaptata est, id est, ut Filius Dei et Filius hominis ur a nobis, quod absit a nobis: propter quam personam, profecto unam ex duabus substantiis divina humanaque constantem, aliquando secundum id quod Deus est loquitur, ut est illud quod ait: Ego et Pater unum sumus ; aliquando secundum id quod homo est, sicut et illud: Quoniam Pater major me est , secundum quod accipimus, esse ab eo dictum, et hoc unde nunc disputo: Non possum a meipso facere quidquam; sicut audio, judico . In persona vero Spiritus sancti, quomodo id accipimus, quod ait: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet, loquetur,
Abbreviated transcription (Latin):
eius manifestatur. non eam formam presentandam esse lu
dicio. inqua cumes s&. non rapinam arbitratus ẽ esse se ae quałe
do sed illam . quam cum sem& ipsum exina niss& accepit: sem&ip¬
sum enim ex in aniuit for mã serui accipiens. In qua uid&
&iam ad faciendum iudicium. oboe dientiam suã commen¬
dasse cum dixit: Non possum a me ipso facere quicquam. sicut
audio iudico. Adam namque ꝑ cuius unius hominis inoboe¬
dientiam p&catores constitutis multi Nonsicut audiuit
iudicauit .: Quia quod audiuit p̃uaricauit : Et sem& ipsum f&it
malum quod f&it. quia non di uoluntatem sed suam f&it
oboedientiam iusticon¬
stituunt multi. Nonsolum oboediens fuit usq ad mortẽ
crucis inquaẽ uiuus iudicatus a mortuis: sed oboedientem
sefuturum promittens. In ipso quoq iuditio quo est deuiuis ludi¬
caturus & mortuis : Non possum inquit ameipso facere quic quã.

Expanded text:
ejus manifestatur non eam formam praesentandam esse in ejus manifestatur non eam formam praesentandam esse in judicio in qua cum esset non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed illam quam cum semetipsum exinanisset, accepit. Semetipsum enim exinanivit, formam servi accipiens . In quo videtur etiam ad faciendum judicium obedientiam suam commendasse, cum dixit, Non possum facere a meipso quidquam: sicut audio, judico. Adam namque per cujus unius hominis inobedientiam peccatores constituti sunt multi, non sicut audivit, judicavit; quia quod audivit praevaricavit, et a semetipso fecit malum quod fecit; quia non Dei voluntatem, sed suam fecitobedientiam justi constituuntur multi , non solum obediens fuit usque ad mortem crucis, in qua est vivus judicatus a mortuis; sed obedientem se futurum promittens in ipso quoque judicio, quo est de vivis judicaturus et mortuis, Non possum, inquit, a meipso facere quidquam:
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uenturumesse promitter& & docturum dis¬
cipuloseius omnem ueritatem. uel eos deductu
a sem & ipso sed quaecumq: audi& loqu&ur: simile ẽ enim¬
hoc eius. quod de seipso dixit. Non possum ame facere quiquã
ficut audio ludico: sed illud cum ex poneremus. s& undum
hominem posse accipi diximus. ut oboedientiã suã qua fac¬
tusẽ oboediens usq ad mortem crucis. p̾nunti asse filiusui¬
der&ur. & iniuditio futuro quo uiuos & mortuos iudicabit.
quia ꝑ hoc id facturusẽ quod filius hominis ẽ. Propter quod
dixit. Pater non ludicat quem quam. sed omne iudicid̃ dedit
filio. Quia iniudicio non for madi. qua ęqualis ẽ patri n& ab
impus uideri potest. sed forma hominis apparebit. qua mino¬
ratus ẽ &iam paulo minus ab angelis. Quamuis lam Inclaritate
non in pristina sit humilitate uenturus. conspicuus tamen fu¬
turus & bonis & malis. Hincait Et illud & potestatem
dedit ei iudicium facere. quõ filius hominis ẽ : In quib: uerbis

Expanded text:
eum venturum esse promitteret, et docturum discipulos ejus omnem veritatem, vel eos deductuuaecunque audiet, loquetur. Simile enimhoc ei, quod de seipso dixit: Non possum a me facere quidquam; sicut audio, judico . Sed illud cum exponeremus, secundum hominem accipi posse diximus, ut obedientiam suam, qua factus est obediens usque ad mortem , praenuntiasse Filius videretur et in judicio futuram, quo vivos et mortuos judicabit , quia hoc per id facturus est, quod Filius hominis est, propter quod dixit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium Filio dedit , quia in judicio non forma Dei, qua coaequalis est Patri, nec ab impiis videri potest, sed forma hominis apparebit, qua minoratus est etiam modico minus ab angelis , quamvis jam in claritate, non in pristina sit humilitate venturus, conspicuus tamen futurus et bonis et malis. Hinc ait et illud: Et potestatem dedit ei judicium facere, quoniam Filius hominis est . In quibus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
nicusfilius om̃a quae hab& pater mea sunt : Quia ut iq ñ sie¬
quema ni modam diccumẽ illi filio. nonunige nito sedex iluab
maiori tum &eũ essemp. & omã meatua sunt: Eo loco sidũs
uoluerit diligenti consideratione traetabit̃ ubi diett
unigenitus patris : Et mea omãtua sunt & tua mea sunt At
hic iste sermol audat᷑ quõ quae s&unt᷑ aliud poscunt quodis¬
serantur ex ordium. ExpłSCR̃ XLUI
et non uidebitisme. etiterum modicum et uide¬

Expanded text:
enitus Filius: Omnia quae habet Pater, mea sunt, quia utique non sienitus Filius: Omnia quae habet Pater, mea sunt, quia utique non siquemadmodum dictum est illi filio non unigenito, sed ex duobus majori: Tu mecum es semper, et omnia mea tua sunt , eo loco, si Dominus voluerit, diligenti consideratione tractabitur, ubi dicit Unigenitus Patri, Et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt : ut hic iste sermo claudatur; quoniam quae sequuntur, aliud poscunt, quo disserantur, exordium. TRACTATUS et jam non videbitis me;