comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nepulanti ipse a periat : ut ad penetralia uitae melioris in trocat : Tamensiquis ad¬
huc plus est desua in firmitate sollicitus quam dednĩ uirtute ecurus : si continentiã
non nouit carnis contineat ab iniquitate & sicut decetutatur uxore : malitiam
atq auaritiam fugiat. & non condem natur si coniugi debitum reddat. Nonsit
ebriosus non inuidus non contentionis non fictus non malignus non litigiosis
Non superbus non rapax non auarus quantum adipilim at tinet pacem haberecũ
ominibus quaerat. perniciem nonteneat nullidetrahat cumamicis fidemteneat
inon icis num quam perfidus aut peruiru existat : aliona nonrapiat: acquitati pecumã
on prueponat: sit ihn inegotiis iustus. inoperibuspius mitis ad tolerandas tardusad
rerribundas iniuirias. infidestabilis. amatorcastitatir & paci: adtendat alitoris

Expanded text:
ne pulsanti ipse aperiat, ut ad penetralia vitae melioris introeat; tamen, si quis adne pulsanti ipse aperiat, ut ad penetralia vitae melioris introeat; tamen, si quis adhuc plus est de sua infirmitate sollicitus quam de Domini virtute securus, si continentiam non vovit carnis, contineat ab iniquitate, et sicut decet utatur uxore: malitiam atque avaritiam fugiat, et non condemnabitur , si conjugi debitum reddat: non sit ebriosus, non invidus, non contentiosus, non fictus, non malignus, non litigiosus, non superbus, non rapax, non avarus: quantum ad ipsum attinet, pacem habere cum omnibus quaerat, perniciem non teneat, nulli detrahat, cum amicis fidem teneat, inimicis nunquam perfidus aut perjurus existat; aliena non rapiat, aequitati pecuniam non praeponat; sit in negotiis justus, in operibus pius, mitis ad tolerandas, tardus ad retribuendas injurias; in fide stabilis, amator castitatis et pacis. Attendat Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
uandum est fidelibus coniugibus: ut illa fugiant opera : quae diuina seueritas
& facienda prohibet & facta condemnat. Hlaec enim necapostolica doctrina
fidelibus insinuare cessauit : ut ad custodiendam uitaebonae regulam prudent̃
instrueret : salubriterq terreret : Magnum itaq bonum est mulierem non
tangere quod debet omnis fidelis principaliter obseruare : Propter forni¬
cationem tamen quisquis siue coniugatus siue a coniugio liber. si continentiã
dõ non uouit. & soipsum adimplendam continentiam cernit in ualidum
quamuis ubi plena fuerit continendi uoluntas & aboratione atq operibus bonis
non destiterit uera cordis humilitas. ille quidixit. petite & dabitur uobis
quaerite & inuenietis pulsate & aperietur uobis : quia uerita s est & mentiri
nom potest : Et bene petentidet : & querenti adinuentiones suas preparet. & bo¬

Expanded text:
vandum est fidelibus conjugibus ut illa fugiant opera quae divina severitas, vandum est fidelibus conjugibus ut illa fugiant opera quae divina severitas, et facienda prohibet, et facta condemnat. Haec enim nec apostolica doctrina fidelibus insinuare cessavit, ut ad custodiendam vitae bonae regulam prudenter instrueret salubriterque terreret. tangere, quod debet omnis fidelis principaliter observare: propter fornicationes tamen, quisquis, sive conjugatus, sive a conjugio liber, si continentiam Deo non vovit, et seipsum ad implendam continentiam cernit invalidum quamvis ubi plena fuerit continendi voluntas, et ab oratione atque 150 operibus bonis non destiterit vera cordis humilitas, ille qui dixit: Petite, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis ; quia veritas est et mentiri non potest; et bene petenti det, et quaerenti adinventiones suas praeparet, et be
Abbreviated transcription (Latin):
dilectioniscum dĩtimore seruate : Et si quando carnis infirmitas mentempulsat
animus ad auxilium diuinae miserationis accurrat: Neccedat libidini : sed dm̃tor
humilitate fidelis exoret : & carnalide si derio militanti aduersus animam non
consentiat sed repugnet : Siue ro continentiam unus ur̃m sine alterius uouit
assensu temerariae seuouisse cognoscat. & debitum coniugi casta sinceritate
redhibeat : Verum ta menut om̃a ur̃a honeste fiant in redditione coniugalis
debiti sic in firmitatem carnisusus excipiat aoniugalis ut non caro libidim seriuat
sed a nimi uirtus adiuta diuinitus . carnalis concupiscentiae frenare stringat ÷
Negotiumnamque substituendae prolis. itadebet a coniugibus peragi. ut subser¬
uiente uere cundia dumse adopus fecunditatis animus fidelis inclinat : modestiã
simul naturalis honestatis dõ adiuuante custodiat. Praecipuao autemobeer¬

Expanded text:
dilectionis cum Dei timore servate: et si quando carnis infirmitas mentem pulsat, dilectionis cum Dei timore servate: et si quando carnis infirmitas mentem pulsat, animus ad auxilium divinae miserationis accurrat, nec cedat libidini, sed Deum tota humilitate fidelis exoret, et carnali desiderio militanti adversus animam non consentiat, sed repugnet. Si vero continentiam unus vestrum sine alterius vovit assensu, temerarie se vovisse cognoscat, et debitum conjugi casta sinceritate redhibeat. 19. Verumtamen, ut omnia vestra honeste fiant, in redditione conjugalis debiti, sic infirmitatem carnis usus excipiat conjugalis, ut non caro libidini serviat, sed animi virtus adjuta divinitus carnalis concupiscentiae frena restringat. Negotium namque substituendae prolis ita debet a conjugibus peragi, ut subserviente verecundia dum se ad opus fecunditatis animus fidelis inclinat, modestiam simul naturalis honestatis, Deo adjuvante, custodiat: praecipue autem obser
Abbreviated transcription (Latin):
dium uiris peruasores increpuit : sedetiam se ueritas uistitiae cae lestu dceid
beaturdeni que petrus non solum fraudis uitio memoratum annaniam dixit ob¬
noxium : quinetiam coreius a stana pronuntiauit impletumdicens : Annania
cur impleuit satanas cortuum mentirite spũi scõ. ut fraudares depretio agri
Non ne manens tibimanebat & uenundatum intua erat potestate . quid utique
focisti hoo non hominibus mentituses seddõ : Si quisigitur remdpio iam deuotã
carnaliuicts in lecebra crediderit denuore poscendam : non est legitimus reisue
ponenor sed diuini uris pronuntiatur inuasor. Nechmmerito continentiae iam de¬
uota e uiolator in mundus audit : quodauarus pecuniae fraudator audiuit ꝓinde¬
cuncta quae superius disputata sunt : conscientia uobis testimonium perhibente
perpendite & si quidem continentiam pariuo uistis assensu. tenorem uestrae

Expanded text:
divini juris pervasores, increpavit , sed etiam severitas justitiae coelestis occidit. divini juris pervasores, increpavit , sed etiam severitas justitiae coelestis occidit. Beatus denique Petrus, non solum fraudis vitio memoratum Ananiam dixit obnoxium, quin etiam cor ejus a Satana pronuntiavit impletum, dicens: Anania, cur implevit Satanas cor tuum mentiri te Spiritui sancto, ut fraudares de pretio agri? Nonne manens tibi manebat, et venundatum in tua erat potestate? Quid utique fecisti hoc? Non hominibus mentitus es, sed Deo . Si quis igitur rem Domino jam devotam carnali victus illecebra crediderit denuo reposcendam, non est legitimus rei suae possessor, sed divini juris pronuntiatur invasor. Nec immerito continentiae jam devotae violator immundus audit, quod avarus pecuniae fraudator audivitcuncta quae superius disputata sunt, conscientia vobis testimonium perhibente perpendite. Et, si quidem continentiam pari vovistis assensu, tenorem vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
itacum pari obtulerit uterq consenssi quod eit inse parabiliter utriq commune
nonerit inpunitus : Si quis nunus dõ uoluntaria deuotione oblatum inlicito eredidert
opore temerandum : Quod si fortequis non toto animo uouisse causetur. eomagis¬
dam nabiliserit quod non simplex ad dm̃ sed fictus accessit : Scriptum est autem¬
quia pner disciplinae effugiet fictum : & auferetse a cogitationibus quae sunt
sine intellectio: Alio quoq loco fictos seã scriptura sic hicropat : Vaedupli¬
cicorde & labi is seeleratis & manibus male facientibus & peccatori ingredi¬
enti terram duabus uiis: Quam sit autemmalum quam que sollicite fugiendũ
si quis de hoc quod dõ uouerit autretinere autrepetere aliquid mortifera prae¬
uaricatione pertomptet: Exemplosunt annanias & saphira quos de pretio agr
quandam partem in fideliter subtrahentes : non solum uoxa posto lica tamquã

Expanded text:
ita cum pari obtulerit uterque consensu, quod est inseparabiliter utriusque commune, ita cum pari obtulerit uterque consensu, quod est inseparabiliter utriusque commune, non erit impunitus, si quis munus Deo voluntaria devotione oblatum, illicito crediderit opere temerandum. CAP. VIdamnabilis erit, quod non simplex ad Deum, sed fictus accessit. 149 Scriptum est e disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu . Alio quoque loco fictos sancta Scriptura sic increpat: Vae duplici corde, et labiis sceleratis, et manibus malefacientibus, et peccatori ingredienti terram duabus viis . 17. Quam sit autem malum, quamque sollicite fugiendum, si quis de hoc quod Deo voverit aut retinere aut repetere aliquid mortifera praevaricatione pertentet, exemplo sunt Ananias et Saphira, quos de pretio agri quamdam partem infideliter subtrahentes, non solum vox apostolica, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tiamao uimero : cuius corpusnonest in propria potestate : hoce nim quisque recta& fir¬
na deuotione solus promittit: quod suitantum lurise nt cognouerit: Tloest autom
utuelitqunr due corporisiu quodest in coniugi potestato continentum prositeri: quale
siqui de alterius substantia aut elemosi namficere aut iacri ficum conetur orferre
s auter uoster scut ipietestatur diligit iustitiam: & odio habet rapuam in lulocust
seusione firmata quamcumuir & mulier sibi consentiontes concordiuo luntato tumquã
Nerificium hodore in suauitatir super altare fidei: dõ uero assummo intem plosiucordis
obtulerint necmulier ulterius inuri. nec ur in mulieris corpor adreporendum
dobitum coniugalo porest haberelegitumam porostitari. Sengenim prunquãdo imul¬
uouerent reprehensibilis fuit unius oblatio quia legitimi consortis deerat ad sensus

Expanded text:
tiam assumere, cujus corpus non est in propria potestate: hoc enim quisque recta et firtiam assumere, cujus corpus non est in propria potestate: hoc enim quisque recta et firma devotione solus promittit, quod sui tantum juris esse cognoverit. Tale est enim ut velit quisque corporis sui, quod est in conjugis potestate, continentiam profiteri, quale si quis de alterius substantia aut eleemosynam facere aut sacrificium conetur offerre: Deus autem noster sicut ipse testatur diligit justitiam, et odio habet rapinam in holocaussensione firmata; quam cum vir et mulier sibi consentientes concordi voluntate, tanquam sacrificium in odorem suavitatis, super altare fidei, Deo vero ac summo in templo sui cordis obtulerint, nec mulier ulterius in viri, nec vir in mulieris corpore, ad reposcendum debitum conjugale potest habere legitimam potestatem. Sicut enim priusquam Deo simuvoverent reprehensibilis fuit unius oblatio, quia legitimi consortis deerat assensus:
Abbreviated transcription (Latin):
perebus quod uouens dõ sibi adimit : uoluntas nulla deincaps inpune permittitur
usurpare necessitas: Necte merator uoti excusatio nem iustam suae praeuaricationis
inueniet : quem neino cmpulit ut uoueret. Est plane aliquid discernendum inter
uotum uirginis autiuduas & inter uotum eorum quitenentur uinculo coniugali:
Necenim tantaest uouendilicentia uellibertas uiro siue mulieri potestatem sui corporis
non babenti quanta est uidiue cuilibet aut uirgini: Coniugatoenim uelconiugate
corporalis continentiae uouendae facultas plena non suppetit : cuiuscorpus non in sua
edin coniugis potestate con sstit secum᷑ illud a postolidictum quod ñ praponiuimus
mulier suicor poris potestatem non habet seduir similiter autem & uirsuicorporis
potatem non habet sed mulier: Nonttaq sintur abs coniugis uoluntate cantinen¬

Expanded text:
pe rebus quod vovens Deo sibi adimit voluntas, nulla deinceps impune permittit pe rebus quod vovens Deo sibi adimit voluntas, nulla deinceps impune permittit usurpare necessitas; nec temerator voti excusationem justam suae praevaricationis inveniet, quem nemo compulit ut voveret. 14. Est plane aliquid discernendum inter votum virginis aut viduae, et inter votum eorum qui tenentur vinculo conjugali. Nec enim tanta est vovendi licentia vel libertas viro sive mulieri potestatem sui corporis non habenti, quanta est viduae cuilibet aut virgini: conjugato enim, vel conjugatae, corporalis continentiae vovendae facultas plena non suppetit, cujus corpus non in sua, sed in conjugis potestate consistit, secundum illud Apostoli dictum, quod supra posuimus: Mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir; similiter autem et vir sui corporis potestatem non habet, sed mulier . Non itaque sinitur absque conjugis voluntate continen
Abbreviated transcription (Latin):
quia primam fidem irritam fecerunt: Adinet igitur concumbendi licontiamcon¬
tinentiae promissio nec solatalibis fornicatio interdicitur : sed etiam maritalis am ino¬
nitio prohibetur. & preuaricatricem uoluntatem tenet &cul pabilis hexus : etuan¬
sinullus inopere consequatur effectuis : Neque enim frustra scriptum est: quia concu¬
piscentia cum conceperit parit peccatum : Quo ciroa non solum a uirginibus integritas¬
uerum etiam auiduis atq coniugibus debetdõdicata continentia cumtimore & tremo¬
reseruari : Quia priusquam sit aliquis reus uoti non condemnatur. siue uirgolicite
nubat siue maritus & uxorconiugale sibi debitum reddant : Post quam uero quisq
meliora consectans professione sei psum continentiae : siue inte gritatis obstrixerit :
graun s ẽde linquit : si sibi deinceps licereputat. quod ante licitum fuerat: Intalibusequip¬

Expanded text:
quia primam fidem irritam fecerunt . Adimit igitur concumbendi licentiam conquia primam fidem irritam fecerunt . Adimit igitur concumbendi licentiam continentiae promissio, nec sola talibus fornicatio interdicitur, sed etiam maritalis admixtio prohibetur, et praevaricatricem voluntatem tenet culpabilis nexus, etiamsi nullus in opere consequatur effectus. Neque enim frustra scriptum est quia Concupiscentia cum conceperit, parit peccatum . CAP. VII. Non est verum etiam a viduis atque conjugibus debet Deo dicata continentia cum timore et tremore servari. Quia priusquam sit aliquis voti reus, non condemnatur, sive virgo licite nubat, sive maritus et uxor conjugale sibi debitum reddant. Postquam vero quisque, meliora consectans, professione seipsum continentiae sive integritatis obstrinxerit, gravissime delinquit, si sibi deinceps licere putat quod ante licitum fuerat. In talibus quip
Abbreviated transcription (Latin):
non peccasti. & sinupserit uirgo non peccauit. Verum tamen cum non peccet uirgoque
nubit : inuenitur aliqua uirgopeccare sinupserit. Non enim peccit uirgonubens siuir¬
ginitatem dõ prius quã nuberet in corde nonuouit. Ceterum si quem ad modum dixit
a postolus statuit incordesuo firmus non habens necessitatem. potestatem autem ha¬
bonssiee uoluntatis & hoc iudicauit incordesuo seruare uirginitatem suam. grauites
postmo dum peccat si postdicatam uirginitatem dõ. uoluerit humano seriure comibio
Nam& uiduas quasdambeatus paulus uinculo pronuntiat damnitionis obstrictas
quia scilicet post continentiae profesionem nubendi receptam non abiciunt uolunt¬
tem de quibuse uitandis timotheum sic instruit : Adulescentiores autem uiduas
deuita: Cumenim luxorutȩ fuerint. in xp̃o nubore uolunt habontes damnationem

Expanded text:
non peccasti; et si nupserit virgo, non peccavit . Verumtamen cum non peccet virgo quae non peccasti; et si nupserit virgo, non peccavit . Verumtamen cum non peccet virgo quae nubit, invenitur aliqua virgo peccare si nupserit: non enim peccat virgo nubens, si virginitatem Deo priusquam nuberet in corde non vovit. Caeterum si quemadmodum dixit Apostolus statuit in corde suo firma non habens necessitatem, potestatem autem habens suae voluntatis, et hoc judicavit in corde suo, servare virginitatem suam , graviter postmodum peccat, si post dicatam virginitatem Deo, voluerit humano servire connubio. Nam et viduas quasdam beatus Paulus vinculo pronuntiat damnationis obstrictas, quia scilicet post continentiae professionem nubendi receptam non abjiciunt voluntatem. De quibus evitandis Timotheum sic instruit: Adolescentiores autem viduas devita; cum enim luxuriatae fuerint in Christo, 148 nubere volunt, habentes damnationem,
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ : dumtaxat etiam intribulatione promisa: Cum dixisset dõ reddam tibi uotamea
quae distinxerunt labiamea Continuo subdidit & locutum est os ineum intribulatione
mea : Nam & indeutero nomioscriptumest : Si autem uoueris uotum dño dõtuo non tar
nolueris uouero : nonerit in tepeccatum: Quae exeunt perlabiatua custodies : & fa¬
cies quemad mnodum uoueris dõtuo uotum quod locutus esoretuo: Dicit & alomon
Statimut uoueris uotundño : non tardabis reddero illud: Tuitaq quȩ uo ueris redde
bonumest non uouere quamuouisse & non soluere: proinde licitarum rerum usus. liecite
cumtem perantiageritur : donec reilicite renuntiatio non mouetur. Et quam diu
nontenetur ex utriusque id est ex mariti uxorisque consensu perpetua continentias
promissio : non est in licita coniugalis amixtio: Scriptum estenim : siduxeris uxorem

Expanded text:
me duntaxat etiam in tribulatione promissa, cum dixisset Deo: Reddam tibi vota mea me duntaxat etiam in tribulatione promissa, cum dixisset Deo: Reddam tibi vota mea quae distinxerunt labia mea, continuo subdidit: Et locutum est os meum in tribulatione mea . Sed et in Deuteronomio scriptum est: no- \'lueris uouere, non erit in te peccatum. quae exeunt per labia tua custodies, et facies quemadmodum uoueris deo tuo uotum quod locutus es ore tuo. Item in ecclesiaste: Statim ut uoueris uotum: domino, non tardabis reddere illud. tu itaque quae uoueris redde. bonum est non uouere quam uouisse et non soluere. cum temperantia geritur, donec rei licitae renuntiatio non vovetur, et quandiu non tenetur ex utriusque, id est ex mariti uxorisque consensu, perpetua continentiae promissio, non est illicita conjugalis admixtio . Scriptum est enim: Si duxeris uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
nundonbiusapastolus formicationem inmunditiam ligxuranque dinumerat: in quo¬
runconelus onedieit qm̃ quitalia agunt preniundi noncena quutur: promonar¬
T
etiam nelugeit in ultos exhis quiante poccauerunt & nonegerunt penitentiam super in mun¬
ditia & fornicatione &inpudititia quan geserunt : Igitur quia de qualitate coniugu¬
quo d dñ donauit diximus illudest consequenter tota sollictudine pertractandum
quidnam urae uoluntatis praefixerit : si quanuno potuitesse deuotio Neque enim quia
roburs adõ concesis usus homimbus noninterdicitur : ideo debet homo quod uo uerit dõ
non reddere cum scriptumisit reddam tibiuotamea quae distuxerunt labiamea
Etnequisquam ibiuellet excuationem tribulationis ad frustrande licentiam promissionis
assuimere nec sputaret uotireum s se dixiset aliquiduouendum: non uoluntete sedtri¬
bulatione conpulsum: Docens beatus dauid omniaes se dõ reddenda quae fuerint legiti¬

Expanded text:
olus Paulus fornicationem, immunditiam, luxuriamque dinumerat; in quorum conclusione dicit: Quoniam qui talia agunt regnum Dei non consequentur . Praemont etiam ne lugeat multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia, et fornicationequod Dominus donavit, diximus, illud est consequenter tota sollicitudine pertractandum, quidnam vestrae voluntatis praefixerit si qua tunc potuit esse devotio. Neque enim quia in rebus a Deo concessis usus hominibus non interdicitur, ideo debet homo quod voverit Deo non reddere, cum scriptum sit: Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea . Et ne quisquam sibi vellet excusationem tribulationis ad frustrandae licentiam promissionis assumere, nec se putaret voti reum, si se dixisset ad aliquid vovendum non voluntate sed tribulatione compulsum, docens beatus David omnia esse Deo reddenda, quae fuerint legiti
Abbreviated transcription (Latin):
sed & cordis humilitate conserua, Ab illo tibi semper custodiam uirginitatis & humilita¬
tis ex poscens : qui non dormitauit neq obdorimi& custodiens istaliel: Ecce scã filia inqua¬
tum dñs dedit. breuem ad te libellum de uirginitate & humilitate conscripsi : magis
eligens paucatibi desideranti trans mitere : quam debite seruitutis officium sponsae
dñi denegare

Expanded text:
sed et cordis humilitate conserva. Ab illo tibi semper custodiam virginitatis et humilitased et cordis humilitate conserva. Ab illo tibi semper custodiam virginitatis et humilitatis exposcens, qui non dormitabit, neque obdormiet custodiens Israel . 38. Ecce, sancta filia, in quantum Dominus dedit, brevem ad te libellum de virginitate et humilitate conscripsi; magis eligens pauca tibi desideranti transmittere, quam debitae servitutis officium sponsae Domini denegare
Abbreviated transcription (Latin):
uanitate sacculi dilexines: Nec ta meneum fuisses aliquatenus dilectura : nin fuisses gra¬
tuita sponsidilectione praeuenta: Dixiautemte praeuentã non solum dilectione qua
illetedilexit : sed etiam dilectione quam tibigratis ut atediliger&ur infudit: Totum
ergo quic quid inte saue dilectionis ergai poniumtuum habes : inte quidem habes sedex
te non habes pauperemteaocopit ditissimus sponsis: Quicquid intebonihabes: non exte
sed exipso habes. Et quic quid nandum habes : tunc habebis sis ponsur dederit quiominia
bona quae habes: gratuita largitate iamdedit: Ipsiergo deaccoptis humiliter gratias
age : ipsum de accipiendis humiliter posce : Sic enim diuitem sponsum habes. ut necegeat
his quidedit : & abundet ad largiendum multo meliora quamdedit: haeo humilisemꝑ
conpunctione considera : & uirginitatem quam dõ uouisti. non solum carnis inte gritate

Expanded text:
vanitate saeculi, dilexisses; nec tamen eum fuisses aliquatenus dilectura, nisi fuisses gravanitate saeculi, dilexisses; nec tamen eum fuisses aliquatenus dilectura, nisi fuisses gratuita sponsi dilectione praeventa. Dixi autem te praeventam, non solum dilectione qua ille te dilexit, sed etiam dilectione quam tibi gratis ut a te diligeretur infudit. Totum ergo quidquid in te sanctae dilectionis erga sponsum tuum habes, in te quidem habes, sed ex te non habes. Pauperem te accepit ditissimus sponsus, quidquid in te boni habes, non ex te, sed ex ipso habes, et quidquid nondum habes, tunc habebis, cum se sponsus dederit, qui omnia bona quae habes gratuita largitate jam dedit. Ipsi ergo de acceptis humiliter gratias age, ipsum de accipiendis humiliter posce. Sic enim divitem sponsum habes, ut nec egeat his quae dedit, et abundet ad largiendum multo meliora quam dedit. Haec humili semper compunctione considera, et virginitatem quam Deo vovisti, non solum carnis integritate,
Abbreviated transcription (Latin):
lanti ponĩ cuelestis aduentum: magisit exdenderio spiritali lugendum utadipis¬
catur intimum certumq: solacium quantam quoq uirgo xp̃ĩ debeut esunom setumq
iustitiae ꝑpeti: ut plonamereatur acternae dulcodinis ati&i toligrari : Qualus&iã
sit induenda uisceribus misericordis ut in compectudimuserior amualeat inueniro
Mundandique cordisquantum debeat inese sacrae uirgini studium : ut illum uidere
mereatur felicibus oculissponsum spetiosim forina praefiliis hominum : ad quem carii
uirginitas non potest peruenire : nishumilicorde fulciatur uirtute uirginitatis int̃nȩ
quantam &iam pacifice qui&isurgoxp̃i possidere uirtutem debaat : ut desideriorum
carnaliumbella : spiritalibus armis induta compescat : Talibuste sponsustuus uti fruiq
monilibuscupit : quite ibi fidedespondit : spe firmauit caritate coniunxit : Neque uero¬

Expanded text:
lanti sponsi coelestis adventum magis sit ex desiderio spiritali lugendum, ut adipislanti sponsi coelestis adventum magis sit ex desiderio spiritali lugendum, ut adipiscatur intimum certumque solatium. Quantam quoque virgo Christi debeat esuriem sitimque justitiae perpeti, ut plena mereatur 176 aeternae dulcedinis satietate laetari; qualibus etiam sit induenda visceribus misericordiae, ut in conspectu Dei misericordiam valeat invenire; mundandique cordis quantum debeat inesse sacrae virgini studium, ut illum videre mereatur felicibus oculis sponsum, speciosum forma prae filiis hominum , ad quem carnis virginitas non potest pervenire, nisi humili corde fulciatur virtute virginitatis internae. Quantam etiam pacificae quietis virgo Christi possidere virtutem debeat, ut desideriorum carnalium bella spiritalibus armis induta compescat. Talibus te sponsus tuus uti fruique monilibus cupit, qui te sibi fide despondit, spe firmavit, caritate conjunxit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
libet hominis fortis: non industria iapientis sed sola liberat gratia saluatoris.
quae non nis humilibus gratisdatur: dr̃enim superbisresisti : humilibus autem
dat gratiam: Verum tamen haec gratia sicut nonnisi humilibusdatur : Nohumilis homo
ene nom potest niidetur : Daturenim ut humilesesse incipiant : & datur ut humiles
esse nondesinant: Gratia igitur difacit &ut humilessimus & humilesperseuerare
possimus: Quienim potuit quod non habuimusdare : ipre potest quod accepimus
tas non ignoras quanta sacrȩ uirgini debeat paupertar i pr̃ ineno : ut regnumcaelo¬
rum mereatur accipere. Quantaman su&udo ut illam possideat uiuentium terrã :¬
in quase daud bona dñi uisurum plenacredulitate confidit: Quanta &am cautione
uirgini luctuosa sit presentis saeculi laetitia fugienda: cuisempor in hacuita presto¬

Expanded text:
libet hominis fortis, non industria sapientis, sed sola liberat gratia Salvatoris, libet hominis fortis, non industria sapientis, sed sola liberat gratia Salvatoris, quae non nisi humilibus gratis datur: Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Verumtamen haec gratia, sicut non nisi humilibus datur, sic humilis homo esse non potest, nisi detur. Datur enim ut humiles esse incipiant, et datur ut humiles esse non desinant. Gratia igitur Dei facit ut et humiles simus, et humiles perseverare possimus. Qui enim potuit quod non habuimus dare, ipse potest quod accepimus tas, non ignoras quanta sacrae virgini debeat paupertas spiritus inesse, ut regnum coelorum mereatur accipere; quanta mansuetudo, ut illam possideat viventium terram in qua se David bona Domini visurum plena credulitate confidit . Quanta etiam cautione virgini luctuosa sit praesentis saeculi laetitia fugienda, cui semper in hac vita praesto
Abbreviated transcription (Latin):
impiorum quime ad flixerunt: Erauiter hicaffliguntur animae omnium iam
uistificatorum & ex fideuiuentium Inmo solae animae intelligunt inquasint a ffliio¬
tione positae : quibusse hfundit lumenuerum quod inluminat omnem hominem
uenientem in huncmundum: Vident enim quia licet sint gratiae dono ab operũ
malorum contagione libere : teneanturta men cogitationum uarietate captiuȩ
Quis enimgloriabitur castum sehabere cor : Aut quis gloriabitur mundum seene
a pecaatis : Attendamus qualis quantusq ustus dixerit inmultis enim offendimus
omnes. Et ille quidixit: sidixerimnus quia peccatum non habemus: nosipios reduci¬
mus & ueritas in nobis non est : Ille etiam qui condelectabatur legidĩ secundum in¬
teriorem hominem : uidebat autem aliam legem in mem brissuis repugnantem lege᷑
mentis suae : & captiuantem eum in lege peccati quae erat in membriseius : doneceum
nostrum: Abhacergolego peccati quae est in membris nostris. nonuirtus cuiur¬

Expanded text:
iones. --34. Graviter hic affliguntur animae omnium jam justificatorum, et ex fide viventium, imo solae animae intelligunt in qua sint afflictione postiae, quibus se infundit lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Vident enim quia licet sint gratiae dono ab operum malorum contagione liberae, teneantur tamen cogitationum varietate captivae. Quis enim gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccatis ? Attendamus qualis quantusque justus dixerit: In multis enim offendimus omnes ; et ille qui dixit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est : ille etiam qui condelectabatur legi Dei secundum interiorem hominem, videbat autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, et captivantem eum in lege peccati, quae erat in membris ejus, donec eum istum Dominum nostrum . 35. Ab hac ergo lege peccati, quae est in membris nostris, non virtus cujus
Abbreviated transcription (Latin):
edie une s qui hocuostris potet in plere tomporibus fornicatiotamen quam porest
ese sareg ta uieramine: In qualicet non dubitemus damnabiliter peccarehominem
aburo te dniunetum dan nabilus tamen formear iixitimno conugetra: Chouiqr

Expanded text:
dignus, si quis hoc nostris potest implere temporibus. 10. Fornicatio tamen nunquam potest dignus, si quis hoc nostris potest implere temporibus. 10. Fornicatio tamen nunquam potest esse sine gravi crimine, in qua licet non dubitemus damnabiliter peccare hominem ab uxore disjunctum, damnabilius tamen fornicari existimo conjugatum. Utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam propter fragilitatem carniissuae miscetur uxori : quia &ii prae fixum noncum¬
bendimodum transit : tamen coniugalem terminum non excedit : Etlicet contrahat
carnalis in firmitas culpam : impetrattamen nuptialis integritas ueniam. Accipitergo
talis bidulgentiam non pro eo quod ab una debitum coniugale plusquamoportetex¬
gut redequia una legitima accepta contemptus alteram non requirit: N tamen nonde¬
iue usericordiae opera quaetantum ualent in religionexp̃iana. ut noniolum qui con¬
ugus utretun aut quicontinentenunt : sed etiam uirgines ad premiunur guutati
perueniro non cont sio pera misericordie caritatis neglexerint : diuero quis
uneiorus operibus bonis tantam seruauerit inuxore tomperiem: ut filiorum procre¬
dndorumcauatantum modo mnisceatur uxori: multa laudetaliset proculdubio

Expanded text:
sed etiam propter fragilitatem carnis suae miscetur uxori; quia etsi praefixum concumsed etiam propter fragilitatem carnis suae miscetur uxori; quia etsi praefixum concumbendi modum transit, tamen conjugalem terminum non excedit; et licet contrahat carnalis infirmitas culpam, impetrat tamen nuptialis integritas veniam. Accipit ergo talis indulgentiam, non pro eo quod ab una debitum conjugale plus quam oportet exigit , sed quia una legitime accepta contentus, alteram non requirit. Si tamen non desunt misericordiae opera, quae tantum valent in religione Christiana, ut non solum qui conjugiis utuntur, aut qui continentes sunt, sed etiam virgines ad praemium virginitatis pervenire non possint, si opera misericordiae caritatisque neglexerint. Si vero quis intentus operibus bonis tantam servaverit in uxore temperiem, ut filiorum procreandorum causa tantummodo misceatur uxori, multa laude talis est proculdubio
Abbreviated transcription (Latin):
ditas prolem udi redemptoris opehomo iam nitus reformetur baptismatis aorañto
cuiusopere prius formamur hnutero. &illum habeat humana natura bone ficio
secundaenatiuitatis patrem : quem in prima natiuitatissiae conditionis agnorit
auctorem: Coniugatus ergo n fernicetur : dam nabiliter peccat : Siuero cheriad
non deserat edin uxoresia naturalidumtaxat iisu aliquantulum intemperatus erxila
non solum seilicet generationem quaerens sed aliquando libidni carnis oboediens: hoe quiden
sinecil panon facit: Talia utem cul pacitius beneoperanti atq oranti remittitur quia
ips coniugi seruat maritalis caritas fidem : in qua non potest maritalis in firmitas custodi¬
retemperiem : Et sinuptialis inuxore modestia nontenetur : anuptiali tamenfide nula
inmoderatione diceditur : Retentaergothori fides naculamdiluit quam contrahit
infirmitas carnis simnulieri non inisceatur alteri: Quis quis ion prosolageneratione

Expanded text:
ditas prolem, ut et Redemptoris ope homo jam natus reformetur baptismatis sacramento, ditas prolem, ut et Redemptoris ope homo jam natus reformetur baptismatis sacramento, cujus opere prius formatur in utero; et illum habeat humana natura beneficio secundae nativitatis patrem, quem in prima nativitate suae conditionis agnoscit auctorem. 8. Conjugatus ergo si fornicetur damnabiliter peccat; si vero thori fidem non deserat, sed in uxore sua, naturali duntaxat usu, aliquantulum intemperatus excedat, non solum scilicet generationem quaerens, sed aliquando libidini carnis obediens, hoc quidem sine culpa non facit; talis autem culpa citius bene operanti atque oranti remittitur, quia ipsi conjugi servat maritalis caritas fidem, in qua non potest maritalis infirmitas custodire temperiem; et si nuptialis in uxore modestia non tenetur, a nuptiali tamen fide nulla immoderatione disceditur. infirmitas carnis, si mulieri non misceatur alteri, quisquis non pro sola generatione,
Abbreviated transcription (Latin):
gruit quae non hominibus ex dono conditionis sed peccataribus ex uitio primae pre¬
uaricationis accest: Sed quia sine illa in corpore mortis huius proles huma na nonse¬
ritur: non eam affectant coniugiacasta sed tolerant: Eiq inponit nuptialis hones¬
tas modum sicie qua non potest incarne peccati naturalis explere fecunditatis officiũ
sicergo quaeri debet ex nuptiis fructus : ut cohibendunit lubricȩ uoluptatis exces¬
nis quocirca si coniugalis usus eatenus temperetur : ut non aestuanti libidini an¬
mus seruiat : sed prouentum nasciturȩ prolis attendat. Et cum nata fuerit dilue¬
dam celerius spiritalis generatione non ne glegat : non deputatur fidelibus coniugb
ad peccatum carnis indulta commixtio quia & coniugalis seruat confederatio castitatĩ
& uercundiam custodit modestatem periem : & dõdicandam coniugalis ex hibet fecus¬

Expanded text:
gruit, quae non hominibus ex dono conditionis , sed peccatoribus ex vitio primae praegruit, quae non hominibus ex dono conditionis , sed peccatoribus ex vitio primae praevaricationis accessit. 146 Sed quia sine illa, in corpore mortis hujus, proles humana non seritur, non eam affectant conjugia casta, sed tolerant, eique imponit nuptialis honestas modum sine qua non potest in carne peccati naturalis explere fecunditatis officium. 7. Sic ergo quaeri debet ex nuptiis fructus, ut cohibendus sit lubricae voluptatis excessus. Quocirca, si conjugalis usus eatenus temperetur, ut non aestuanti libidini animus serviat, sed proventum nasciturae prolis attendat, et cum nata fuerit diluendam celerius spiritali generatione non negligat, non deputatur fidelibus conjugibus ad peccatum carnis indulta commixtio, quia et conjugalis servat confoederatio castitatem, et verecundia custodit modesta temperiem, et Deo dicandam conjugalis exhibet fecun
Abbreviated transcription (Latin):
munione misceri quod proculdubio non appellaret a postolus debitum nis legiti¬
me siretose reddendum. nec iberet reddimutuae consensionis officio. si es set iniqua
reposcentis exactio us adeonamq nuptiasoperidiuino amplicare non ambigit
gentium doctor ut &nulieris incorpore uiri & inuxoris corpore iuri potestateu
ae quali prorsusiurae confirmet dicens mulier suicorporis potestatem non habet
eduir similiterautem &uir suicorporis potestatem non habet. sed mulier
hcul pabilisestuius officio gignendi diuinitus ad tributus : siustitrae terminum
transgredi libidinosis non permittatur exconus. Iustitia uero utendiconiugii hacc
est ut non explondȩ libidinis sed iubrtituende prolis obtentu sibi coniuges congruo
tem pore misctantur. in illis nam que bonis quae fecitds̃ inuenitur castacopulatio uxors
& uiri : in quibusdĩoperibus libidonon potest in ueniri. necaliquando iustitiae con¬

Expanded text:
munione misceri. Quod proculdubio non appellaret Apostolus debitum, nisi legitimunione misceri. Quod proculdubio non appellaret Apostolus debitum, nisi legitime sciret esse reddendum; nec juberet reddi mutuae consensionis officio, si esset iniqua reposcentis exactio: usque adeo namque nuptias operi divino applicare non ambigit gentium Doctor, ut et mulieris in corpore viri, et in uxoris corpore viri potestatem aequali prorsus jure confirmet, dicens: Mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir; similiter autem et vir sui corporis potestatem non habet, sed mulusus, officio gignendi divinitus attributus, si justitiae terminum transgredi libidinosus non permittatur excessus. Justitia vero utendi conjugii haec est, ut non explendae libidinis, sed substituendae prolis obtentu sibi conjuges congruo tempore misceantur. In illis namque bonis quae fecit Deus, invenitur casta copulatio uxoris et viri; in quibus Dei operibus libido non potest inveniri; nec aliquando justitiae con
Abbreviated transcription (Latin):
sdex ii moderatione libidinis culpam trahit cotus conugalis in comniugibu s ergo ex¬
cesusuire reprehenditur nuptialis tamen dignitas conlatisbi diuintus honoris mu¬
uere non priuatur : Ideoclamat a postolicȩ praedicationis auctoritas honorabile
conuibium homnibus &torus in maculatus. Corint hosquioq sipermutr inomiihones
sruanda paulus in formanscum premintinet. bonum est homini mulierem nonton¬
ge requorundam in firmitatem uidens atque a postolica satagens caritate  tan quã
pariet in clinato &onachoriae in pule non neglexit doctor egregius consolationis
destinam x p̃o inseloquente subponere: Deni que subie quenter adiungit. ꝓpt
fornicatione s autem unusquisq suam uxorem habeat. &unaquaeq suum uirum
habeat : Vxoriuir debitumreddat : similiter autem &uxor uiro a postolicae
sta que lectionistenor ostendit. Vxorem uro &uirum uxori quaidam debiti com¬

Expanded text:
sed ex immoderatione libidinis culpam trahit coitus conjugalis. In conjugibus ergo exsed ex immoderatione libidinis culpam trahit coitus conjugalis. In conjugibus ergo excessus jure reprehenditur, nuptialis tamen dignitas collati sibi divinitus honoris munere non privatur. Ideo clamat apostolicae praedicationis auctoritas: Honorabile connubium in omnibus, et thorus immaculatus . Corinthios quoque super matrimonii honestate servanda Paulus informans, cum praemisisset: Bonum est homini mulierem non tangere ; quorumdam infirmitatem videns, atque apostolica satagens caritate, tanquam parieti inclinato, et maceriae impulsae , non neglexit doctor egregius consolationis destinam, Christo in se loquente, supponere. Denique subsequenter adjungit: Propter fornicationes autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat; uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro . 5. Apostolicae itaque lectionis tenor ostendit, uxorem viro, et virum uxori quadam debiti com
Abbreviated transcription (Latin):
diuunas bonitatis nunere plenam accepit corporis sospitatom. ffagilitatem carmsalli¬
gans aetatis in superiuuenalis in continentiam consiteris & in hacambiguitate cogna¬
tionis qua cornem consideras mnaiestatemq formidas uelut nauta locorum ignarus
& fluctibus uentisq iactatus : dumpericultirũ incerta praecaues nostratibire sponione
do monstrari flagitas portum : ubi possis animae uitarenaufragium: Tenor ergo inter¬
rogatio nistuae duo quae dam me compellit noniegniter consideranda peniare. scilicet
nonsolum quid in se coniugalis amixtionis qualitas habeat sedetiam quidin una quaq
no pollicitatio uouentis exposcat: Igitur siperseipam quisidelium coniugiimcom¬
runtione duce ratione consideret cul pabilis usis non inconuigali concubitio: edi
concumbentium repperietur exceni neque ex commixtionemaris & faemine

Expanded text:
divinae bonitatis munere, plenam accepit corporis sospitatem, fragilitatem 145 carnis alledivinae bonitatis munere, plenam accepit corporis sospitatem, fragilitatem 145 carnis allegans, aetatis insuper juvenilis incontinentiam confiteris; et in hac ambiguitate cogitationis, qua carnem consideras, majestatemque formidas, velut nauta locorum ignarus, et fluctibus ventisque jactatus, dum periculorum incerta praecaves, nostra tibi responsione demonstrari flagitas portum, ubi possis animae vitare naufragium. 3. Tenor ergo interrogationis tuae duo quaedam me compellit non segniter consideranda pensare: scilicet non solum quid in se conjugalis admixtionis qualitas habeat, sed etiam quid in unaquaque re pollicitatio voventis exposcat. 4. Igitur, si per se ipsam quis fidelium conjugum commixtionem duce ratione consideret, culpabilis usus non in conjugali concubitu, sed in concumbentium reperietur excessu; neque ex commixtione maris et feminae,
Abbreviated transcription (Latin):
pistolamtuam scãe sollicitudinis indicem ante aliquod mense s accipiens cumpersol¬
urre cuperem si nedilatione responsum sic sum repentina corporis egritudine correp¬
tus ut febrium uiolentanimietas commeatum mihi uitae praesentis auferret nisi ue¬
rus animarum corporumq medicus qui sanat omnes langores nostros. & redimet
deinterituuitam nostram. Ad remouendum tantae infirmitatis flagellum dignat᷑
medicinaesuae largiri subsidium : Recepta quoq sospitate non de fuit quidem re seri¬
bendiuoluntas : sed ad dirigendum obstitit gemalis asperitas. Nuncitaq quiacre¬
ator ac moderator temporum temperiem dignatus est donare uentorum consulta¬
tionituae quod miseratione atq inspiratione superni largitoris accepi redhibere
egrotasse periculum & sicut plerumque contingit acceptamanus in positione paeni¬
tentiam secundum orom quem hbe t xp̃iana religio peregine : Verumquia post modũ

Expanded text:
pistolam tuam, sanctae sollicitudinis indicem, ante aliquot menses accipiens, cum persolvere cuperem sine dilatione responsum, sic sum repentina corporis aegritudine correptus, ut febrium violenta nimietas commeatum mihi vitae praesentis auferret; nisi verus animarum corporumque medicus, qui sanat omnes languores nostros, et redimit de interitu vitam nostram, ad removendum tantae infirmitatis flagellum, dignaretur medicinae suae largiri subsidium. Recepta quoque sospitate, non defuit quidem rescribendi voluntas, sed ad dirigendum obstitit hiemalis asperitas. Nunc itaque, quia creator et moderator temporum temperiem dignatus est donare ventorum, consultationi tuae, quod miseratione atque inspiratione superni largitoris accepi, redhibere aegrotasse periculum, et, sicut plerumque contingit, accepta manus impositione, poenitentiam secundum morem quem habet Christiana religio peregisse. Verum quia postmodum,
Abbreviated transcription (Latin):
se nos dimergit in tartarum uitauerobona defunctoriu uenes inaturos perducit ad reg¬
mortualis huius iutae perage: ut ad aetornam uitam ualeas peruonire: Proindea porto¬
umininonupserit : sed quia iuro mortuo soluta fuerit iunculonuptiali: Dequaalio
lorediet  Si autem mortiuus fuerit uireius. solutaestalegeuiri: ł lancergo tãmiubet
etiur nopere e incogitatione seruare: Etenim quae mundisunt illa cogitare permiat¬
titur quae corporalii unota cohubio detinetur : eo demapostolodicente ÷ Quae
aue nniuptaest cogitat quae suntinundi quomodo placeatiuro: Illic etergomundane
cogitationis subeunda necenitar : ubimortalis caromorituro carnaliter nubit :
Etquiaullos ipsacarnis neceritas duoribus uinculirtenet innexos : propter hoo
deillis apostolus dicit. tribulationem autem carnis habebunt huius modi: mu¬

Expanded text:
senes demergit in tartarum, vita vero bona defunctos juvenes maturos perducit ad regsenes demergit in tartarum, vita vero bona defunctos juvenes maturos perducit ad regmortalis hujus vitae perage, ut ad aeternam vitam valeas pervenire. Proinde apostoviduam dicit, non quia omnino non nupserit, sed quia viro mortuo soluta fuerit vinculo nuptiali. De qua alio loco dicit: Si autem mortuus fuerit vir ejus, soluta est a lege viri . Hanc ergo sanctam jubet et in opere, et in cogitatione servare? Etenim quae mundi sunt illa cogitare permittitur quae corporali vincta connubio detinetur, eodem apostolo dicente: Quae autem nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Illic est ergo mundanae cogitationis subeunda necessitas, ubi mortalis caro morituro carnaliter nubit. Et quia illos ipsa carnis necessitas durioribus vinculis tenet innexos, propter hoc de illis Apostolus dicit: Tribulationem autem carnis habebunt hujusmodi . Mu
Abbreviated transcription (Latin):
decepta sicergo dicitur: R aptuses nemalitia mutaret illius intellectum : autne
fictio deciperet animam illius astinatio autem nugnetate obscurat bona : & istan¬
tia concupispentiae transuertie senium tnemalitia Consumnmatus autemi inbreui
repleut temporalonga. placitaenimeratdõ animaillius ꝓpterhoo properauit demedia
iniquitateillum educere. hinem pouerbis icã scriptura non docet in hooi acculo xp̃iani sdelib:
nonuitam longam prodesse redbonam : &ad eognostendam quantum possibile est cuius libet
defunctimeritum non quantum uixerit. sed qualiter quisque uixerit intuendum sicut
enimuitamala quanto magisfuerit tem poraliter prolongata : tanto nagis delinquentib:
multiplicat paenam : sic ui tabona quamuis hic breuitemporo terminata magnamiempit̃᷑¬
namque conquirit bene uiuentibus gloriam: Vitaigiturmala in maturos acerborque

Expanded text:
decepta. Sic ergo dicitur: Raptus est, ne malitia mutaret illius intellectum, aut ne decepta. Sic ergo dicitur: Raptus est, ne malitia mutaret illius intellectum, aut ne fictio deciperet animam illius: fascinatio autem nugacitatis obscurat bona, et instantia concupiscentiae transvertit sensum sine malitia; consummatus autem in brevi replevit tempora longa. Placita enim erat Deo anima illius: propter hoc properavit de media iniquitate illum educere . His nempe verbis sancta Scriptura nos docet in hoc saeculo Christianis fidelibus non vitam longam prodesse, sed bonam; et ad cognoscendum, quantum possibile est, cujuslibet defuncti meritum, non quantum dixerit, sed qualiter quisque vixerit intuendum. Sicut enim vita mala, quanto magis fuerit temporaliter prolongata, tanto magis delinquentibus multiplicat poenam: sic vita bona, quamvis hic brevi tempore terminata, magnam sempiternamque conquirit bene viventibus gloriam. Vita igitur mala immaturos acerbosque
Abbreviated transcription (Latin):
quoduobus paratum est a constitutione mundi: Sed dicetur eis hte malo dictibi ignẽ
aetornum qui paratus est diabulo & angeliseius : Talesigitur quantum libet lon¬
geuimoriantur: a cerbo funere dimerguntur : Et quamius actarseorum matura uide¬
atur incorpore mortifera : tamen mundi dilectio. in maturaementis acerutatem re¬
ae tate corporis. non acerbo funere mergitur : sed placitadõ submnixus maturitate trans¬
fertur : Legimus namque ineodem sapientiae libro quia enectus honorabilirest non
diuturna neq: numero annorum computata: Canissunt autem sensus hominis : & ae¬
tas renectutis uita in maculata quae placitadõ facta dilecta sunt: Denique in absequen¬
tibus beneiuuentem quendam dõq placitum ob hoceraptum celeriterdicit : utnullao
mutationem porferret malitiae saecularis : necanimacius aliqua fius set fictiono

Expanded text:
quod vobis paratum est a constitutione mundi ; sed dicetur eis: Ite, maledicti, in ignem quod vobis paratum est a constitutione mundi ; sed dicetur eis: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Tales igitur, quantumlibet longaevi moriantur, acerbo funere demerguntur, et quamvis aetas eorum matura videatur in corpore, 153 mortifera tamen mundi dilectio immaturae mentis acerbitatem reaetate corporis, non acerbo funere mergitur, sed placita Deo subnixus maturitate transfertur. Legimus namque in eodem Sapientiae libro: Quia senectus honorabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata: cani sunt autem sensus hominis, et aetas senectutis, vita immaculata; quae placita Deo facta, dilecta est . Denique in subsequentibus bene viventem quemdam Deoque placitum ob hoc raptum celeriter dicit, ut nullam mutationem perferret malitiae saecularis, nec anima ejus aliqua foret fictione