comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ sc̃ificatam si illorum fiat offitio quo¬
ium uita eorum ocuł uidetur ignobił.
heu inqua magnu laqueu incidunt.
ut occulta ⁊ diuina misteria plus abaliis
scificata posse fieri credant. cu unus id̾q
ra.⁊ oꝑando scĩficet. ⁊ sc̃ficando bñdicat.

Expanded text:
esse sanctificatam, si illorum fiat officio quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueum incidunt, ut divina et occulta mysteria plus ab aliis sanctificata posse fieri credant, cum unus idemquria et operando sanctificet, et sanctificando benedicat!
Abbreviated transcription (Latin):
crum factum: quia p̾ce mistica ꝯsecrat᷑
pnob̾ ĩ memoria dn̾ce passionis. Sac̃¬
mentumẽ maliqua celebratie: cumres
ita fit. ut aliquid sigificate rei accipiamꝰ.
sacram̃ta sunt. baptisma. crisma. corpus
xͥ. Que ideo sacramenta dicuntur: quia
sub regumito uisi biliu rerum diuina
uirtus. secͥtius salute eorunde sacram̃to

Expanded text:
actum, quia prece mystica consecratur pro nobis in memoriam dominicae passionis. Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res ita re fit, ut aliquid significatae rei accipiamus. Sacramenta sunt Baptisma, Chrisma, Corpus Christi; quae ideo sacramenta dicuntur, quia sub tegumento visibilium rerum divina virtus secretius salutem eorumdem sacra
Abbreviated transcription (Latin):
terit. negligatur abillo qui eu mixicor¬
dit᷑ monet᷑ ⁊ petit. ne ambo infoneam
cadant. quam stultus euitare noluit.
Tanta itaq uis confessionis ẽ. ut si d̾ ẽ
sacerdos. ꝯfitentur ꝓximo. Sepe enim cõ¬
tingit ꝙ penitens nõ põt uerecundari¬
coram sacerdote. quem desideranti. nec t̾e¬
pus nec locus offert. Et si ille cui confite¬
bitur potestate soluendi nõ hãt. fit tam̃
dignus uercia exsacerdotis desiderio. qui
cruñ confitetur socio. Mundati enim st̃
leꝓsi dum ibant ostendere ora ux se sac̾¬
dotib. añt quam ad eos ꝑuenirent. Uñ
patet deum adcor respicere. dum exneces¬
sitate ꝑ hibentur aͦsacerdotes ꝑuenire. Se¬

Expanded text:
terit, negligatur ab eo, qui eum misericorterit, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit quod poenitens nocoram sacerdote, quem desiderandi nec tempus nec locus offert, et si ille cui confitebitur potestatem solvendi non habeat, sit tamen dignus venia ex sacerdotis desiderio, qui crimen confitetur socio. Mundati enim sunt leprosi, dum irent ostendere ora vel se sacerdotibus, antequam ad eos pervenirent. Unde patet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate prohibentur ad sacerdotes pervenire.
Abbreviated transcription (Latin):
quam p̾mifsis auctoritatib que his con¬
tradicere uidentur respondeamus. tertia
dit̃o sacerdotis soli dõ confiteri sufficeret:
expeditum ẽ ⁊ certificatum. p̾missis testi¬
moniis. ꝙ nõ sufficit confiteri d̾o sine sa¬
cerdote. nec ẽ uere humuł ⁊ penitens. si ñ
desiderat ⁊ requirit sacerdotis iudit̾ium.
S numquid eque ualet alicui confiteri
socio uł ꝓximo suo. saltem cum de ẽ sac̾¬
dos. Sane ad hoc dici põt. ꝙ sacerdotis exa¬
m̃ requirendum ẽ studiose. quia sacerdo¬
tib ꝯcessit d̾s potestate ligandi ⁊ solue̾di.
⁊ ideo quib ip̃i dimiitunt ⁊ d̾e dimittit. si
tam̃ defuit sacerdos. ꝓximo uł socio ꝯfessio¬
ẽ facienda¬
Et curet quisq sacerdote querere. qui sciat
ligare ⁊ soluere: talem enim ẽe oportet q
asiorum cranina iudicat. uñ au̾g. In .ł. de
pnĩa. Qui uult confiteri pecc̃a ut inuei̾at
grãm. querat sacerdote qui sciat ligare
⁊ soluere. nec cum negligens circa sẽ exti¬

Expanded text:
quam praemissis auctoritatibus quae his contradicere videntur respondeamus, tertiam dicio sacerdotis soli Deo confiteri sufficeret, expeditum est; et certificatum praemissis testimoniis, quod non sufficit confiteri Deo sine sacerdote, nec est vere humilis et poenitens, si non desiderat et requirit sacerdotis judicium. Sed numquid aeque valet alicui confiteri socio vel proximo suo, saltem cum deest sacerdos? Sane ad hoc potest dici quod sacerdotis examen requirendum est studiose, quia sacerdotibus concessit Deus potestatem ligandi atque solvendi; et ideo quibus ipsi dimittunt, et Deus dimittit. Si tamen defuerit sacerdos, proximo vel socio est faciendaSed curet quisque sacerdotem quaerere, qui sciat ligare et solvere. Talem enim esse oportet, qui aliorum crimina dijudicat. Unde Aug., lib. deui vult confiteri peccata ut inveniat gratiam, quaerat sacerdotem qui sciat ligare et solvere, ne cum negligens circa se exti
Abbreviated transcription (Latin):
u qui si forte defuiͣt ꝯfiteri debet socio. Be
mini alterutru peccata ur̃a. ⁊c̃.Ait enim.
Coequalib cotidiana ⁊euia. grauiora uͦ
sacerdoti pandamus. Et quanto uixerit
t̾eꝑe purgare curemus. quia sine ꝯfes¬
siõne emendatõis. pecc̾a nequeu̾t dimit¬
ti. S ⁊ grauiora coequalib pandẽda st̃.
cum dec̾ sacertos. ⁊ urget periculũ uenia¬
lia uõ ⁊̃ sacerdotis oblam copia. licet confi¬
teri co cquali: sufficit. ut quibdam placr.
si tam̾ excontentu ñ pretermutatur sacer¬
dos. Tucius ẽ tam̃ ⁊ ꝑfectius utrursq gniͣs
peccata saceriotib pandere.⁊ ꝯsciliu medi¬
ocine a beis querere. quib ꝯcessa ẽ potestas

Expanded text:
um, qui si forte defuerit, confiteri debet socio. Bedum, qui si forte defuerit, confiteri debet socio. Bedmini alterutrum peccata vestra. Ait enim: Coaequalibus quotidiana et levia, graviora vero sacerdoti pandamus, et quanto jusserit tempore purgare curemus, quia sine confessione emendationis, peccata nequeunt dimitti. Sed et graviora coaequalibus pandenda sunt, cum deest sacerdos, et urget periculum. Venialia vero, etiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non praetermittatur sacerdos. Tutius est tamen et perfectius utriusque generis peccata sacerdotibus pandere, et consilium medicinae ab eis quaerere, quibus concessa est potes
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa dĩ ubiq ẽ qui ⁊ iustis parcere nouit:
⁊ si nõ tam cito sicut siabsoluerentur asa
sepulta: ñ dum exim portam delam. nõ¬
du extra domu ĩ noticia portata. Intus
resiscitauit. qua intus inuenit. relictis
soł petro. ⁊ iacobo. ⁊ iohe. ⁊ patre.⁊ matre pͥn¬
elle. inquib figuitliter ꝯtinentur sacerdo¬
tes eccł̃ie. Quos aũt extra domu ĩueniat.
ad u̾tendum ẽ. quo suscituuit. Febat
turba maria secuta. inquo docemur pu
dere. ꝯdisi enim unitas eccłie succurat.
nisi ꝙ d̾ ẽ peccatori sua orat̾one ꝯpleat.
demanib inimici ñ eripietur aĩa mor
rant recognoscenti morte sua. ad conu̾¬
suftineat unitas ecclie. Nõq nõ petat sa¬
cerdotes ꝑ aliqua culꝑami. ab imitate eccłie
diuisos. ¶ Exhis satis aꝑitur ⁊ ab solui¬
tur. p̾misse questionis articulus. Que¬
rendus ẽ enim sacerdos saꝑiens ⁊ discre¬
rus. qui cum potestate simul hãt iuditi¬

Expanded text:
ia Dei ubique est, qui et justis parcere novit, etsi non tam cito, sicut si solverentur a sasepulta, nondum extra portam delata, nondum extra domum in notitiam portata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis Petro et Jacobo et Joanne, et patre et matre puellae, in quibus figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Quos autem extra invenit, advertendum est quomodo suscitavit. Flebat turba Mariam secuta. In quo docemur, pudere. Nisi enim unitas Ecclesiae succurrat, nisi quod deest peccatori sua oratione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortrant recognoscenti mortem suam ad convem non sustineat unitas Ecclesiae. Ideoque nemo petat sacerdotes per aliquam culpam ab unitate Ecclesiae divisos. Ex his satis aperitur et absolvitur praemissae quaestionis articulus. Quaerendus est sacerdos sapiens et discretus, qui cum potestate simul habeat judici
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾so oꝑere ꝙ patrarat. Requienissc̃ oͣr
quie dicentia. Sc̃s .s.s.i. dicere ñ cessabãt.
Requieuissẽ igitur d̾s dr: quia celsanit afa¬
ciendis gnib creature. quia ultra noua ñ
condidit. usq nunc tñ ut uentas ineuãgłio
ait. oꝑatur pater cumfilio .s. administra¬
tr̃em eoru̾de geneꝵ. que t̃c instituta sũt. Cre¬
atoris enĩ c̃ uirtus. subsistendi ẽ oĩ creatu¬

Expanded text:
universo opere suo quod patrarat. Requievisse Deus  est, dicere non cessabant. Requievisse ergo Deus dicitur, quia cessavit a faciendis generibus creaturae, quia ultra nova non condidit. Usque nunc tamen, ut Veritas in Evangelio ait, operatur Pater cum Filio, scilicet administrationem eorumdem generum quae tunc instituta sunt. Creatoris enim virtus causa subsistendi est omni creatu
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur. ħ inaliis maior. maliis minor. ĩ ali¬
is nulla ẽ. Pꝰlenissima uõ que iam ñ possit
augeri. qua du hic hõ iiuit ĩnemine ẽ. ħ ĩ¬
sinuari uidetur.ꝙ aliquis ea ratc̃e possit dici
hr̃e una uirtute. mag̾ quam alici. quia ꝑ
caritate mag̾ afficitur mactu uniꝰ uirtutis¬

Expanded text:
t in aliis major est, in aliis minor, et in aliis nulla est; plenissima vero quae jam non possit augeri, quamdiu hic homo vivit, in nemine est. Hic insinuari videtur quod aliquis ea ratione possit dici habere unam virtutem magis quam aliam, quia per charitatem magis efficitur in actu uniu
Abbreviated transcription (Latin):
imam uirtute. qu̾ã ꝑalia. sicũt ea plemꝰ
ht̃ quam alia. ñ tam̃ mag̾ ꝑaliqua mereri
dicatur qua ꝑcaritate. nec aliqua plenius
aquoqua hr̃i qua caritate. Alias igitur ma¬
gis ⁊ alias minus maliciuo e̾e̾ dñt s nulla
plenius caritate. que ceteras gignit. Has¬
q dñt ẽẽ multas facies. quas memorat apłs

Expanded text:
sicut eam plenius habet quam aliam. Non tamen magis per aliquam mereri dicunt, quam per charitatem; nec aliquam plenius a quoquam haberi, quam charitatem. Alias ergo magis et alias minus in aliquo esse dicunt; sed nullam plenius charitate, quae caeteras gignit. Hasque dicunt esse multas facies quas memorat Apos
Abbreviated transcription (Latin):
nec tñ ideo ñ ẽ prano pͣuius. distortoq distõ
ꝯgruentius. ita sunt anime intentt̃es. ũ corpo¬
ris m̃bra. ñ ꝙ uideantur ocuł. s ꝙ sentiãtur
effectib. ⁊ aliꝰ illuminatur ãpliꝰ. alius minus
aliꝰc̃o caret lumine ꝑfecto. ut quisq illustra¬
tc̃e pie caritatis affectus ẽ. malio actu mag̃.
ĩ alio minus malio nicħ. Sic dici põt hr̃e aliã.¬
⁊ alia ñ hr̃e. ⁊ alia mag̾. alia minus hr̃e uir¬
tute. ꝯlam ⁊ maior ẽ in isto caritus qua ĩ
illo recte possums dicere.⁊ aliqua iisto no̾
nulla inillo quantu ꝑtinet ad caritatez q̃

Expanded text:
nec tamen ideo non est pravo pravius, distortoque distornec tamen ideo non est pravo pravius, distortoque distor Litteris congruentius ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod videantur locis, sed quod sentiantur affectibus, et alius illuminatur amplius, alius minus, alius omnino caret lumine; profecto ut quisque illustratione piae charitatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus, in aliquo nihil; sic dici potest habere aliam, aliam non habere, aliam magis minusue habere uirtutem. nam et maior est in isto caritas quam in illo recte possumus dicere; et aliqua in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad caritatem quae
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi gr᷑a. infortitudine equales sint.⁊ pruden¬
tra ⁊ iusticia ⁊ temꝑantia. Si ẽ dixei̾s equales
ẽẽ istos infortitudie. s illu p̾stare prudẽtia.
sequitur ut huius fortitudo minus prudens
sit. ac ꝑ hoc nec fortitudine equales sint. ꝗa
illius fortitudo ẽ prudent̾or. atq ita deceteis
uirtutib inuenies. si om̃s eade ꝯsiceratt̾e ꝑ¬
curias. Ex his clarescit onĩs uirtutes ñ m̾o
eẽ conexas. s ⁊̃ pares in animo hoĩs. Cu gͦ di¬
quia uł humilitatis hĩtu maxime p̾feit.
uł opus fitei. uł alicuius ceteratu uirtutũ
p̾cipue exequitur. uñ ⁊ ea p̾ aliis pollere uł ĩ¬
ter alig hoĩes singłanter excellere dicitur.
alia minus. ⁊ una ẽẽ uirtute. ⁊ ñ alteram.
Ait eni sic inepła ad ier. Clarissima disputa¬
tõe ma satis apparuit ñ placuisse auctorib
⁊̃ si hec deuirtutib nerum sit. quia ⁊ si uerũ
para. quia nͥ uirtus nulla ẽ. nicħ rectum ẽ.

Expanded text:
bi gratia, in fortitudine aequales sunt et prudentia et justitia et temperantia. Si enim dixeris aequales esse istos in fortitudine, sed illum praestare prudentia, sequitur ut hujus fortitudo minus prudens sit, ac per hoc nec fortitudine aequales sunt, quia est illius fortitudo prudentior; atque ita de caeteris virtutibus invenies, si omnes eadem consideratione percurras. Ex his clarescit omnes virtutes non modo esse connexas, sed etiam pares in animo hominis. Cum ergo diquia vel humilitatis habitum maxime praefert, vel opus fidei, vel alicujus caeterarum virtutum praecipue exequitur. Unde et ea prae aliis pollere, vel inter alios homines singulariter excellere dicitur, aliam minus, et unam inesse virtutem, et non alteram. Ait enim sic, in epist. ad Hier. 29: Clarissima disputatione tua satis apparuit non placuisse auctoribus etiamsi hoc de virtutibus verum sit; quia etsi verum paria, quia ubi virtus nulla est, nihil rectum est;
Abbreviated transcription (Latin):
caritas penitus ĩ mutabił ẽ. nec inse au¬
getur ł minuitur. nec inse recipit mag̾
uł minus. s in homine. uł pocius hõi au¬
getur ⁊ minuitur.⁊ minus uł mag̃ da¬
tur uł habetur. sicut d̾s dr magnificuri
⁊ exaltari innob̾. qui tum̾ inse nec magͥ¬
ficatur. nec exultatur. Uñ ꝓpb̃a accelet᷑¬
ait auctoritas. D̾s ñ urse. s incorde hoĩs
tus amplius datur .i. augetur. ⁊ magͣ ac
minus hẽtur. ⁊ tam̾ ĩmutabił existit.

Expanded text:
charitas penitus immutabilis est, nec in se augetur vel minuitur, nec in se recipit magis vel minus; sed in homine vel potius homini augetur et minuitur et magis vel minus datur vel habetur, sicut Deus dicitur magnificari et exaltari in nobis, qui tamen in se nec magnificatur nec exaltatur. Unde Prophetait auctoritas: Deus non in se sed in corde hominis tus amplius datur, id est augetur, et magis et minus habetur; et tamen immutabilis existit.
Abbreviated transcription (Latin):
fareor questicem. p̾cipue cum exdictis ori¬
mee intelligentie attendens ĩ firmitas
turbatur. cupiens mag̾ ex dc̃ĩs scõrum
refferce quam afferre. Optimus enim
qui dc̃orum ĩ telligentiam expectet ex
dictis patius qu̾a ĩ ponat. ⁊ retułit mag̃

Expanded text:
anc quaestionem, praecipue cum ex praedictis orimeae intelligentiae attendens infirmitas turbatur, cupiens magis ex dictis sanctorum referre, quam afferre. orum intelligentiam exspectet ex dictis potius quam imponat, et retulerit magis
Abbreviated transcription (Latin):
s. tanquã ea dilectõe pater sit uł filius.
⁊ filius. s ꝑ eam tm̃. Qus hec ĩ illa mnita¬
te. inquid aũs opinari .ł affirmare p̃su¬
mat. Eam tñ q̃ sticẽm lectorum diligentie
plonius diiudicanda atii aꝑsolue̾nda
relinquimꝰ ad hac minus sufficientes

Expanded text:
s; tanquam ea dilectione Pater sit vel Filius. et Filius, sed per eam tantum. Quis haec in illa Trinitate, inquit Aug., opinari vel affirmare praesumat? Eam tamen quaestionem lectorum diligentiae plenius dijudicandam atque absolvendam relinquimus, ad hoc minus sufficientes
Abbreviated transcription (Latin):
ii. det̾nimus ut hu qui i ordĩe sb̾diacõat᷑
⁊ sͣ uxorem duxerint. aut ꝯcubinas huĩut:
offitio atq eccłiastico bñficio careant. Cũ
enim ip̃i tẽpaumdi. uasa dñi. sacrariũ
sp̃e sc̃i teueant e̾ẽ ⁊ dici. indignum ẽ eos
cubilib ⁊ ĩmundiciis deẜuire.

Expanded text:
. Decernimus ut hi qui a subdiaconatu et supra, uxores duxerint, aut concubinas habuerint, officio atque ecclesiastico beneficio careant. Cum enim ipsi templum Dei, vasa Domini, sacrarium Spiritus sancti, debeant esse et dici: indignum est eos cubilibus et immunditiis deservire.
Abbreviated transcription (Latin):
ui. sinodo. Siquis corum qui ad clerum
acccelunt uoluent nuptiali lege muli¬
eri copulan. ħ añt ordinem subdiacona¬
b. monachis ꝯubinas hr̃e seu matrimo¬
niu ꝯͣhere penitus interclicimus. Cõtrac
⁊ ꝑ sonas adpenitentia debere ircligi. iu¬
ant. nisi quise caste uicturu ꝑmiẜ̃it.
Quia nullus d administetiu altaris ac¬
cedere.: nͥ cuiꝰ castitas añ susceptum mini

Expanded text:
. Si quis eorum, qui ad clerum accedunt, voluerit nuptiali jure mulieri copulari, hoc ante ordinem subdiaconabus, monachis, concubinas habere, seu matrimonium contrahere penitus interdicimus; contracta et personas ad poenitentiam debere redigi, juant, nisi qui se caste victurum promiserit, quia nullus debet ad ministerium altaris accedere, nisi cujus castitas ante suscept
Abbreviated transcription (Latin):
unt igitur quidam ordines uiquib
nullatenus põt contrahi ꝯiugnim.⁊ si
intercefẜit copula fit diuortiu. ut sacer¬
dotium. diaconatus. ⁊ subdiaconatus.S̾
aliis noͣ ꝑmittitur sortr ꝯiugium. nͥ
religionĩs hĩtum sumpẜint uł uotu¬
ꝯtinentie fecerint. Uñ leo ppͣ. Cłicos. lec¬
tore. hostianos. exorcistas. acolitos. si
extra uotum ⁊ ħ̃itum ĩ ueniuntur ⁊ cõ¬
iiuentiam ꝓfiteri noluerint. uxore du

Expanded text:
unt igitur quidam ordines in quibus nullatenus potest contrahi Conjugium; et si intercesserit copula, fit divortium; ut sacerdotium, diaconatus, et subdiaconatus. In aliis vero permittitur sortiri conjugium, nisi religionis habitum sumpserint, vel continentiae votum fecerint. Unde Leo papa, tores, ostiarios, exorcistas, acolytos, si extra votum et habitum inveniuntur, et continentiam profiteri noluerint, uxorem duc
Abbreviated transcription (Latin):
uerit .i. ꝑꝑ obelientia.⁊ inqua forma exalta¬
tus sit. Inqua enim forma crucifixus ẽ ĩ ea
exaltatus ẽ. ⁊ inea donatum ẽ ei nom̃ ut cũ
ip̃a forma ẜui nominetur unigenitus filiꝰ
nominetur ⁊ sit d̾s. S nũquid ħ iñt meruit
Sup̃ enim dictu ẽ. quia ħ tẽ tm̃ bonui. hõille
ñ meruit. Qu̾o ergo hic dicitur. ꝑꝑ hobeclienti
erat. ineuidenti po̾itu ẽ. ut scirent iomineᷤ
⁊ demones. Manifestatõe ergo illuis noĩs
tonanit ei d̾s post resurectt̃e. S illam me¬
ruit ꝑ obedientiam passionis. qui eo ꝙ obe¬
diuit patiendo. exaltatus ẽ resurgendo. ⁊ ꝑ
ħ manifestum ẽ nom̃. H eode tropo dñs¬

Expanded text:
er obedientiam; et in qua forma exaltatus sit. In qua enim forma crucifixus est, in ea exaltatus est, et in ea donatum est ei nomen, ut cum ipsa forma servi nominetur unigenitus Filius nominetur et sit Deus. Sed numquid hoc tunc meruit? supra enim dictum est, quia hoc tantum bonum homo ille non meruit. Quomodo ergo hic dicitur: Propter obedienerat in evidenti positum est, ut scirent homines et daemones. Manifestationem ergo illius nominis donavit ei Deus post resurrectionem, sed illam meruit per obedientiam passionis, qui eo quod obedivit patiendo, exaltatus est resurgendo; et per hoc manifestatum est nomen. Hoc eodem tropo
Abbreviated transcription (Latin):
Tquia in homine tota hũana natura
uit̾o corrupta erat: tota assũpsit .i. aĩa
⁊ carne. ut totam curaret.⁊ scificaret. Quod
au̾t huane nature siue humanitatis uoca¬
bulo aĩa ⁊ caro intelligi debeant: aꝑte docet
mus dncis filii ꝑfectas ⁊ integras eẽ sub̃aᷤᷤ¬

Expanded text:
quia in homine tota humana natura vitio corrupta erat, totam assumpsit, id est, animam et carnem, ut totam curaret et sanctificaret. Quod autem humanae naturae sive humanitatis vocabulo anima et caro intelligi debeant, aperte docet mus duas perfectas, et integras esse sub
Abbreviated transcription (Latin):
illi eclificant qui si aliena ñ rapunit. reb
tam̃ ĩ firmitati ꝯcessis aliqua dileciõe in
us. ut lignu uł minus ut fenu uł mi¬
nimu ut scipła. ignem sustinebunt. Ꝙ
illo et̾no qui cruciaturus ẽ ĩ pios inet̾nu.
quidam saluandi
Oppositio.

Expanded text:
illi aedificant, qui etsi aliena non rapiant, rebus tamen infirmitati concessis aliqua dilectione inus ut lignum, vel minus ut foenum, vel minimum ut stipula, ignem sustinebunt. Quillo aeterno qui cruciaturus est impios in aeternuquidam salvandi. 3. Oppositio.
Abbreviated transcription (Latin):
qua re. qr nicħ ibi frangitur. Qd̾ miribi¬
liter dĩ potentia fieni dicunt: ut ibi sit
fracto uera ubi nich̃ frangitur. ¶ Alui tͣ¬
dunit corpus xͥ eẽntiałr frangi.⁊ diuidi:
⁊ tñ integͥrum ⁊ incorruptibile existere.
Qd̃ se colligere asẜunt. exconfessice̾ uer¬
rengarii qui confessus ẽ coram nichola¬
inueritate manib sacerdom tractari.⁊
frungi ⁊ fidelium dentib atteri.

Expanded text:
qua re, quia nihil ibi frangitur; quod mirabiqua re, quia nihil ibi frangitur; quod mirabiliter Dei potentia fieri dicunt, ut ibi sit fractio, ubi nihil frangitur. 4. Alius Christi essentialiter frangi et dividi et tamen integrum et incorruptibile existere quod se colligere asserunt ex confessione Berengarii qui confessus est coram Nicolain veritate manibus sacerdotum tractari et frangi, etiam fidelium dentibus atteri.
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ ẽẽ uidetur. S eccͣ. cum ip̃m corpus ĩ cor¬
ruptibile sit. quia ĩmortale ⁊ ĩ passibile
guit carnale sensum discipuloru ꝗ pu¬
tabant xͥ carne sicut alia in partes diui¬
dentam. ⁊ morsib laceranda. Iõ quibdã¬
platet ꝙ nõsit ibi fractõ sicut uidetur. s
dicitur frangi. quia uigetur frangi. Q¬
b obicitur. Qrd̾ ait amb̾r. Nicħ fassi pu¬
tand̾ ẽ insacrifit̾o ueritatis. ux sicut fit
ĩ magorum p̾stigiis uͥ delusioe̾ quada
falluntur oculi. ut uideatur eẽ ꝙ nõ ẽ
ad hoc illi dicunt. ꝯlon fallit nos iusus.
nec fallitur. Qd̾ eẽt si crecleretur ita fr̃a¬
gi ut uidet. ꝯlec illirsio ẽ. quia adutili¬
tate fidei ñ ad deceptrẽm ita fit. sicut ⁊
x̾ se ostendit duob discipuł inuia ĩ sp̃e
periguni. nec meo tñ tał forma erat. s
cculi eorum tenebãtur ne enm agnosce¬
nis ẽ. ⁊ nõ ẽ ibi res cuius ur inqua ũt
illa sp̃es. itt ibi ẽ fractõ que nõ sit inali¬

Expanded text:
 esse videtur, sed contra, cum ipsum corpus incorruptibile sit, quia immortale est et impassibile,guit carnalem sensum discipulorum, qutabant Christi carnem sicut aliam in partes esse dividendam et morsibus lacerandam. Iplacet quod non sit ibi fractio sicut videtur; sed dicitur frangi, quia videtur frangi. Quibus objicitur quod ait Ambros.: Nihil falsi putandum est in sacrificio veritatis; vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videant esse quod non est. Ad hoc illi dicunt: Non fallit nos visus, nec fallitur; quod esset, si crederetur ita frangi, ut videtur. Nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem. ita fit; sicut et Christus se ostendit duobus discipulis in via in specie peregrini; nec in eo tamen talis forma erat, sed oculi eorum tenebantur ne eum agnoscenis est, et non est ibi res cujus vel in qua sit illa species; ita est ibi fractio quae non fit in ali
Abbreviated transcription (Latin):
quam genuit cã ẽ illi. ut saꝑiens sit. ⁊ cã il
nẽ ut ut. S cam pani qua sit apatre genit̾a:
nullo mo quisqua dixent ẽẽ sapientiã. Qd
niam qua ẽ. eẽmia quam genuit cã ẽ illi ut
sit. Non igitur ip̃am qua c̃. eẽntiaam gaui¬
it. głam ĩ illa simplicitate inquid aus ꝗa
sapiens ẽ: ita nec eẽniam qua ẽ. ut̃ cͥium sa¬
pientia sapiens ẽ. ⁊ potentia potens ẽ. ita ⁊
eentia ip̃e ẽ. Ead̾q ẽ sapientia.⁊ potentia ẽ.¬
qͥ eẽntia. Patet ita q exp̾tc̃is. qr pater diuĩ¬

Expanded text:
quam genuit illi causa est ut sapiens sit, et causa illi est ut sit. Sed causam Patri qua sit, a Patre genitam, nullo modo quisquam dixerit sapientiam, quid ntiam, qua est; essentia, quam genuit, causa est illi ut sit. Non igitur ipsam, quae est, essentiam genuit. Nam in illa simplicitate, inquit beatus Asapiens est, ita nec essentiam, quae est. Ut enim sapientia sapiens est et potentia potens; ita et essentia ipse est, eademque est sapientia et potentia, quae essentia. Patet itaque ex praedictis quia Pater
Abbreviated transcription (Latin):
dco ñ ẽ dicendum. q̃ pat̾ genuit diuiam
cẽmiam. Quia si pat̾ dicertur genuisse di¬
tur ad patr̃e ł prelatiuo poneretur. Siaũt
ixlatiue diceretur. ł ꝓrelatiuo ponẽtur. ñ
indicaret ce̾ntia. ut enim a̾g. ait. ĩ .u.l. de

Expanded text:
deo non est dicendum quod Pater genuit divinam essentiam, quia si Pater diceretur genuisse diretur ad Patrem, vel pro relativo poneretur. Si autem relative diceretur, vel pro relativo poneretur, non indicaret essentiam. Ut enim ait Aug. in lib. 5 de
Abbreviated transcription (Latin):
delectant sui possessoris. sincera ⁊ sc̃a ⁊ pura
delectatc̃e.⁊ meis pariunt gaudiu sp̃uale.
uerumtam̃ ñ ẽ hic ꝯsistend̃. set ultra gra¬
diendum. ꝯlon hic hereat dilectoĩs gͥssus. n
uic sit dilectõnis t̃minus. s referatur hoc
ad aliud sũmum bonu. cui soli om̃is ĩ herẽ
ꝑꝑ solam leantudine. ñ quin eas ꝑꝑ se di¬
ligamus. s quia id ip̃m ꝙ eas diligamuᷤ
referimus ad ulu sũmu uonu cui soli

Expanded text:
delectant sui possessores sincera et sancta delectatione, et in eis pariunt gaudium spirituale. Verumtamen non est hic consistendum, sed ultra gradiendum, non hic haereat dilectionis gressus, neque hic sit dilectionis terminus; sed referatur hoc ad illud summum bonum, cui soli omnino inhaerenpropter solam beatitudinem; non quin eas propter se diligamus, sed quia id ipsum quod eas diligimus, referimus ad illud summum bonum, cui soli
Abbreviated transcription (Latin):
utitur. Sienum nec stuitur nec minir. ñ ia¬
mur. ad id refeuimus: ut d̾i bonitate ꝑfiuã¬
m̃. D̾s nrͣ. ad surm uonitate nsum itͣm re¬
Ille nr̃i miẜctur. ut se ꝑfruamur nos uoͣ
inuicem nr̃ miẜemur. ut illofiuamur:
Cum enĩ nos alicuius miẜemur ⁊ alicui cõ¬
sulimus. ad eius quid̾ facimus utilitatẽ.
cãq ĩ tuerur. S ⁊ nr̃a fit ꝯsequens: cum
usus quo nob̃ utitur d̾s̃. ñ ad eius s adnra
utilitate iefertur ad eius uoͣ tm̃ mo̾ bonita¬

Expanded text:
utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non inmur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum reIlle nostri miseretur, ut se perfruamur; nos vero invicem nostri miseremur, ut illo fruamur. Cum enim nos alicujus miseremur, et alicui consulimus, ad ejus quidem facimus utilitatem, eamque intuemur . Sed nostra fit consequens, cum usus, quo nobis utitur Deus, non ad ejus, sed ad nostram utilitatem refertur; ad ejus vero tantummodo bonita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ iugiim ñ contrahi añt traduetõe. et
carñalem copulam. nec uere ꝯuiges ẽẽ
aliquos añt qua intercedat ꝯmixtio sexꝰ.
S aprima fide desponsatõnis uir sponsus
⁊ mulier sponsa ẽ. ñ comux. Sponsos añ
⁊ sponsas ꝯinges frequenter appellan di¬
cunt. ñ quia sint. s quia futiui sunt.
cuiꝰ rei sponsic̾em inuice fecerunt. Et ẜ̃¬

Expanded text:
ugium non contrahi ante traductionem et carnalem copulam: nec vere conjuges esse aliquos antequam intercedat commixtio sexus; sed a prima fide desponsationis vir sponsus, et mulier sponsa est, non conjux. Sponsos autem et sponsas conjuges frequenter appellari dicunt, non quia sint, sed quia futuri sunt; cujus rei sponsionem invicem fecerunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ pm̃am reciꝑe nͥ ĩ casib aiure ex p̃ssis
ut symoͣ. deqͣ exp̃ssum est ꝙ pectunia
am est accepta l hoc pos intlłigi qñ
ut faciat dampnũ uł inuiriã uł calũpm¬
am alii qr tũt ñ ille qui dedit repetẽ p

Expanded text:
iam recipere, nisi in casibus a iure expressis, ut in symonia, de qua expressum est, quod pecunia am est accepta, licet et hoc posset intelligi, quando ut faciat damnum vel iniuriam vel calumniam alii quia tunc non ille qui dedit repetit,
Abbreviated transcription (Latin):
rrͣib qui recolunt se ẽẽ debitores alicui
qui uiuẽte uxore sua ad duxit aliam tã
ip̃o qͣm supͣ dc̾a sciẽte ĩ pedim̃tum in qͣm¬
defiliis suscept᷑ ded̾o nĩm̾ĩo illo nũcquid
poit̃ succed̾e inheditate p̃ris an tenentur
dotum restitũe filiis pͥmi m̃m̾ii aut aliis
neris h̾edib. aut sufficiat ꝙ tm̃ reddat.
eis ꝙ teneant se ꝓ pacatis cum ꝑñ suffici¬
at eis cũ iam pauꝑes sint ⁊ c̃ dunt totũ
teneut᷑ ad restitũe maxĩe si ad huc post
ꝯpletam p̾scͥpcd̾em retinent bonã fidem.
si aũt ñ est ꝯpleta łima p̃scͥpt̃o. tenet᷑ totũ
ħeditatẽ cũ fruccib mulla fide ꝯsũptis re¬
stitũe qͣntũcũq oꝑteat eos indig̾e uł mẽ¬

Expanded text:
rum qui recolunt se debitores alicui,qui vivente uxore sua duxit aliam, tam ipso quam superducta sciente impedimentum, nio illo; numquid possunt succedere in hereditatem patris? Aut tenentur totum restituere filiis primi matrimonii, aut aliis veris heredibus, aut sufficiat quod tantum reddant eis, quod teneant se pro pacatis, cum parum sufficiat eis, cum iam pauperes sint et credunt se totum ere aliquid, maxime si adhuc post completam prescriptionem retinent bonam fidem. Si autem non est completa legitima prescriptio, tenentur totam hereditatem cum fructibus mala fide consumptis restitu
Abbreviated transcription (Latin):
est nͥ ꝯster de ꝯͣrio. distingue ant recepͭ
asb hñte admĩstrat̾cem aut asim̃p ͣ dau¬
stusli. inpͦ casu facidͣ est restitutõ moͣst̾io
uł pͥoratmi. uł ãministratori detꝰ bonis da¬
tum est ꝓpõt fĩ restituto eid̾ ꝑ ͤ q̃ dedit
si ad huc remanese ĩ ad mĩstratõe illa-

Expanded text:
et de contrario, distingue: aut recepit ab habente administrationem aut a simplici claustrali. In primo casu facienda est restitutio monasterio vel prioratui vel administratori, de cuius bonis datum est et potest fieri restitutio eidem persone que dedit, si adhuc remanet in administratione illa,
Abbreviated transcription (Latin):
nisteriu sꝑ̃uale eligendi sut cl̾ici. qui
digne possint dñica sacram̃ta rractare.
Melius ẽ enim dñi sacerdoti paucos ha¬
bere ministros qui possint digne opus
d̾i exercere. qua multos in utiles qui
ordinatori horuuis graue ĩducant. Tales
tas sp̃ualiu u̾borum offitioꝵq diuino¬
rum sordide uite pedib ꝯtulcent. In sa¬
drciste. acoliti. subdiaconi. diaconi. sacer¬
dota. om̃s tñ cl̾ici uocantur .i. sortiti.

Expanded text:
spirituale eligendi sunt clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim episcopo paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave onus inducant. Tales tas spiritualium verborum officiorumque divinorum sordidae vitae pedibus conculcent . In saorcistae, acolyti, diaconi, subdiaconi, sacerdotes; omnes tamen clerici vocantur, id est, sortiti.
Abbreviated transcription (Latin):
poeclere apatre ⁊ ñ afilio. edd̾ io dñt quia ue¬
ritas ineuangłio fidem integre ꝯtinente
eos celebrata sunt ita simbola corum sub¬
iunctis anath̾atib sanccita st̃. ut nulli de
trinitatis fide aliud docere. ł alit̾ p̾dicare ꝗͣ
ibi continetur liceat. In quib quid̾ simbõ
addũt mathanicurrunt. Uñ ⁊ nos arguũt
anathatis iros. Ad dunt eni ⁊̃ ad afẜite̾m
sue oppinionis ⁊ ĩ testimõiu m̃r dampna¬
intabula argentea. post altare beati paul¬
li põita. posteris reliquid. ꝓamore ut ip̃ei
ait ⁊ cantela fidei ortodoxeͣ. In quo quidem
simbolo. in ꝓcessice̾ sp̃c. solus ꝯmemoratu
toẽ expatre ꝓcedente cum patre ⁊ filio co¬
ad horandu. ⁊ glorificandu.⁊c̾. Illũ ẽ sim¬
bolum ꝙ ĩmissa anitatur. editum iniche¬

Expanded text:
edere a Patre, et non a Filio; quod ideo dicunt, quia Veritas in Evangelio fidem integre continente eos celebrata sunt, ita Symbola eorum, subjunctis anathematibus, sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, liceat. In quibus Symbolis Spiaddunt, anathema incurrunt. Nos autanathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnain tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemoratur rocedentem, cum Patre et Filio coadorandum et glorificandum, etc. Illud est symbolum quod in missa cantatur, editum in Nicae
Abbreviated transcription (Latin):
manente nrã sua ñ ꝯtineat miẜatr̃es
suas. ñ et̾no supplicio finem dando. s
leuam̃ ad hibendo uł interponendo cru¬
ciatib quia nec psała ait adfiniendã
magna multitutine dulcedinis d̾i. tã
grandis ẽ tam̃ pena ut ei possint mil¬
la torm̃ta que nouimus ꝯꝑari. si illa
sit et̃ra. Ista au̾t sit quamlibet mł¬
tis scłis longa. Mancbit ergo sine fi¬
ne mors ꝑpetua dampnandoru. ⁊ oĩ
b erit ip̃a cõmunis. sicut manebit
cõmunit᷑ omĩu uita et̾na sc̃orum.
Tdce ita afẜit hic penas repborum
ñ eẽ finiendas. ꝙ no inꝓb̾at si dica¬
tur corum supplicio alĩꝙ leuam̾e
adhiberi. uñ nõ mꝰgrue dici põt de¬
uni ⁊ si iuste id possit nõ oĩo tm ꝑu
nire malos infuturo. quantu me¬
ruerunt. s aliquid eis quantuzcũ¬
qr mali sut de pena relaxare. Dt̾ii¬

Expanded text:
manente ira sua, non contineat miserationes suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam magna multitudine dulcedinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit quamlibet multis seculis longa. Manebit ergo sine fine mors perpetua damnatorum; et ipsa omnibus erit communis, sicut manebit communiter omnium vita aeterna sanctorum. Ecce ita asserit hic poenas reproborum non esse finiendas, quod non improbat, si dicatur eorum supplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste id possit, non omnino tantum punire malos in futurum quantum meruerunt; sed eis aliquid, quantumcumque mali sint, de poena relaxare.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ibunt hii insuplicitiu eĩnu. le
ħ mõ putetur ħitura finem frlicitas
illorum dequib ccontrario dictũ ẽ. Iu¬
sti aũt inuita et̾ria. S penas danãp¬
aliquatenus mingari. Etiã sic quippt ĩ

Expanded text:
25: Ibunt hi in supplicium aeternum; ne hoc modo putetur habitura finem felicitas eorum de quibus e contrario dictum est: Justi autem in vitam aeternam. Sed poenas damnatoali
Abbreviated transcription (Latin):
mus .c. Hec duo mutua socictatẽ sibi
dunt. ita illorum repellit oppinice̾m
afẜens reꝓlos ꝑpetuo puuenos. ut
corum suppliciã aliquatenus mitiga¬
ii ñ neger᷑. Ĩrustra inquid aũg ĩ ench.

Expanded text:
ec duo mutua societate sibi dunt, ita illorum repellit opinionem, asserens reprobos perpetuo puniendos, ut eorum supplicia mitigari aliquatenus non neget. Frustr
Abbreviated transcription (Latin):
ait. inẜmc̾e dñi. Qd̾ daunt iunm̃tu ꝑ sagũis
effusice̾ ñ ĩpleuit. maior pietus fuit. Iumuit
dd̾ temere. s ñ ĩpleuit iurato̾e maiori pieta¬
peccat. Cu aũt mutat uñ facit. Qui aũt nõ
mutat. duplicit̾ peccat. ⁊ quia ĩ iuste iuraũ.
⁊ quia fecit ꝙ ñ debuit.c¬

Expanded text:
is effusionem non implevit, major pietas fuit. Juravit David temere, sed non implevit jurationem majori pietapeccat, cum autem mutat, bene facit. Qui autem non mutat, dupliciter peccat, et quia injuste juravit, et quia facit quod non debet.
Abbreviated transcription (Latin):
pia ꝓmissio ẽ que scelere adimpletur. Id est
n̾ ẽ obẜuandu sacram̃tu quo malu incaute
ꝓmittitur. ut siquis ad ultere ꝑpetua fide cũ
ea manendi polliteatur. sollerabiliꝰ ẽ enim ñ
implere satitim̃tu. qua ꝑmane̾ instrupro.
re ꝯtigeit ꝙ obẜ̃uatu peiore u̾gat in exitum.
libere illud salubriori ꝯsilio murandũ noue¬
rimus. ac mag̾ instante necessitate peieran¬
du eẽ nob̾ auam ꝓ uitando ꝑiurio ĩ aliud cͥ¬

Expanded text:
promissio quae scelere adimpletur. Idem: Non est observandum sacramentum, quo malum incaute promittitur: ut si quis adulterae perpetuam fidem cum ea permanendi polliceatur. Tolerabilius enim est non implere sacramentum, quam permanere in stupro. re contigerit, quod observatum pejorem vergat in exitum, libere illud salubriori consilio mutandum noverimus; ac magis instante necessitate pejerandum esse nobis, quam pro vitando perjurio in aliud cr
Abbreviated transcription (Latin):
Iõ igitur se miꝗtatib ꝯceptu dic̃ dd̾: quia
mortis. ꝯLemo eͥ nascitur: nisi trabẽs pẽa
⁊ meritu pene. Meutu aũt pene. pecc̃m ẽ.
Oĩs ergo qui nascitur ꝑcarnis ꝯcupiscentiã:
poccatu trahit. Pͥec̃c itaq originale. culpa
ẽ. qu̾a õs ꝯcupiscentiałr ꝯcepti trabũt. uñ
ineccłia sticis dogmatib: scriptu ẽ. Firmis

Expanded text:
uitatibus conceptum dicit David, quia mortis. Nemo enim nascitur, nisi trahens poenam, et meritum poenae. Meritum autem poenae, peccatum est. Omnis ergo qui nascitur per carnis concupiscentiam, peccatum trahit. Peccatum itaque originale culpa est, quam omnes concupiscentialiter concepti trahunt. Unde in eccles. Dogmatib
Abbreviated transcription (Latin):
ritatate om̃e locallem motum ⁊ localem
ciramiscriptione. pocius dicit oĩa ẽẽ ĩ illo
quam ip̃m ẽẽ alicubi. nec tñ ip̃m ẽẽ locũ
alicubi ẽ. ꝯtinetur loco. Qd̾ ꝯtinetur lo¬
coi corpus ẽ. d aũt ñ ẽ corpus. Nõigitur
alicubi ẽ. Et tam̾ quia ẽ. ⁊ in loco ñ est. ⁊¬
in illo s̃ pocius oĩa quam ip̃e alicubi. Nec
in spacio ẽ ꝙ longitudine ⁊ latitudine.
⁊ altitudine corporis occupatur nec d̾s ta¬
le aliquid ẽ. ena igitur in ip̃o sunt. ⁊ locu̾
cħ melius. qua aĩa munda intelligitur.
Eoce hic dicit dm̃ ñ eẽ inloco. S intelligẽ¬

Expanded text:
ritate omnem localem motum, et localem ritate omnem localem motum, et localem circumscriptionem, potius dicit omnia esse in illo, quam ipsum esse alicubi, nec tamen ipsum esse locum, alicubi enim est, continetur loco; quod continetur loco, corpus est; Deus autem non est corpus; non igitur alicubi est: et tamen quia est, et in loco non est, in illo sunt potius omnia quam ipse alicubi, nec in spatio est quod longitudine, et latitudine, et altitudine corporis occupatur: nec Deus tale aliquid est; et omnia ergo in ipso sunt, et locus hil melius quam anima munda intelligitur. Ecce hic dicit Deum non esse in loco, sed intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
tudine opmemur dm̃ ꝑcuncta diffundi. si¬
cut humus aut lux ista diffunditur. spo¬
cius sicut induob sapientib quorum al¬
ter altero corpore gradior c̃ s sapientior ñ
ẽ. Una sapientia ẽ. nec ẽ inmaiore ma¬
ior. nec ĩ minore minor. nec minor ĩ u¬
no quam induob. Ita d̾s sine labore re¬
gens ⁊ continens mundum. incelo totͥ
e᷑. in terra totus. ⁊ inutroq totus. ⁊ nul
ꝯtentus loco. s ip̃s inse uͥq totus. Id̾ qͦ¬
inp̃arte s ubiq ẽẽ ⁊ ꝑ se ip̃m. Hec ẽ eni
sapientia d̾i que artingit afine usq ad fi¬
nem fortiter. nõ tam̾ motu locali s ĩmo¬
bilitate sui. uelut simoles aliqua saxea
impleat alique locum. Dicitur ꝙ atting
afine istius loci usq ad finem. cum tñ ał¬
terum ñ deẜat. alterum occupando. Nõ
ergo ħt motum localem u̾bum illud. ⁊ sa¬
pĩa illa solida ẽ. ⁊ nͥq. Ex p̾dictis innote
de ẜto loco  aliũd occupat. quia locale mo

Expanded text:
itudine opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut humus aut lux ista diffunditur, sed potius sicut in duobus sapientibus, quorum alter altero corpore grandior est, sed sapientior non est; una sapientia est, nec est in majore major, nec in minore minor, nec minor in uno quam in duobus Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in coelo totus est, in terra totus, et in utroque totus, et nullo contentus loco, sed in seipso ubique totus. Idem quoin parte, sed ubique esse per seipsum: haec est enim sapientia Dei, quae attingit a fine usque ad finem fortiter , nec tamen locali motu, sed immobilitate sui, velut si moles aliqua saxea impleat aliquem locum, dicitur quod attingit a fine illius loci usque ad finem, cum tamen alterum non deserat alterum occupando. Non ergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa solida est et ubique. Ex praedictis innotesdeserto loco alium occupat, quia localem mot
Abbreviated transcription (Latin):
ergo paruuli ⁊ illi qui nõ hñt gra̾m sin̾
qua ñ posst̃ facere mandata diuina. ten̾e
tur rer lõcc au̾t qua acasione dixerit. ĩ
manicheos dixit. Qui ĩ hoĩe duas natitiᷤᷤ
eẽ ꝯtendũt. uina bõa exdõ. altͣam malã ex
gente tenebranim q̃ numꝗͣ lõa fuit. nec
ronu̾ uelle potuit. Qd̃ si ẽẽt. ñ uidetur ei
ĩ ꝑutand̾ ẽẽ si ñ uonũ facit.

Expanded text:
i et illi qui non habent gratiam, sine qua non possunt facere mandata divina, rei tenentur? Hoc autem qua occasione dixerit, in Manichaeos dixit; qui in homine duas naturas esse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuit, nec bonum velle potest; quod si esset, non videretur ei imputandum esse si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯquen d utrum ꝯsensus defuturo: ad:¬
dito ⁊̃ iuraim̾ito. ꝯuigin efficiat. ut si
quis ꝓmittẽt i ⁊̃ iuraret alicui se usq ad
tp̃c placitum illa ductur. ⁊ illa ꝓmittat
uł urret se illi nuptura. nũquid tał
sponsio eos ꝯuiges fecit. Simntato ꝓpo¬
sito alt uł uterq ad alienã copła transit.
nũquid ob pͥore sponsioem iuram̃to sb̃

Expanded text:
et utrum consensus de futuro, addito etiam juramento, conjugium efficiat: ut si quis promittat vel etiam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsio
Abbreviated transcription (Latin):
Qũo ergo ꝯiuges appellari possunt. ꝙ no¬
do ꝓmitt unt. ¶ It si exu iuram̃ti ad
futuru ꝑtinentis mox efficiuntur ꝯiu¬
ges. cur nrãt infuturo se facturos. ꝙ ĩ
p̾senti efficiũtur. ¶ It li ex quo uirãt.
mox efficiũtur ꝯuiges. tc̃ hãc re efficiũt
qñ uirant se facturos. Idõdico quia ꝯiu¬
giu tc ñ fuit : s futuru ꝓmutitur. Si
uõ post uxore ille ducit. ⁊ illa marito

Expanded text:
s appellari possunt, qui nodo promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si vero ille post uxorem duxit, et illa marit
Abbreviated transcription (Latin):
mẽs hominis dm̃. cuius ab eo caꝑax factaẽ.
⁊ cuius eẽ particeps p̃t. sapiens ip̃a fit. ⁊ ñ sua
luce. s sume illius lucis participatt̃e sapiẽs
fit. Ista ergo hominis sapientia ⁊̃ dĩ ẽ. ue¬
rum ñ ita dĩ c̃. ut ea sapiens sit deus. ꝯlõ enĩ
participatõe sui sapiens ẽ. Sicut mens par¬
ticipatoe d̾i. sicut ⁊̃ dicitur isticia d̾i. ꝯlon
solum ⁊̃ illa qua ip̃e iustus ẽ. s ⁊̃ illa qua
dat homini cũ iustificat imꝑiu. De comie¬

Expanded text:
 cujus ab eo capax facta est, et cujus esse particeps potest, sapiens ita fit, et non sua luce, sed summae illius lucis participatione sapiens fit. Ista ergo hominis sapientia etiam Dei est; verum non ita Dei est, ut ea sapiens sit Deus. Non enim participatione sui sapiens est, sicut mens participatione Dei. Sic etiam dicitur justitia Dei non solum illa qua ipse justus est, sed etiam illa quam dat homini cum justificat impium. DI
Abbreviated transcription (Latin):
disti ⁊ nicħ suꝑfluu queras. quia suꝑ habn̾¬
dantia inusum ꝯ putatur. Est em usura ut
ait aũg. Suꝑ ipsm. cum quis plus exigit ĩu¬
m̾a. s intelligant usura uocari. suꝑ habundã¬
tiam .s. quicquid c̾. si ab eo ꝙ declit pł ẽ. ut si
in hieme demus dece modios. ⁊ ĩmesse .xu.¬

Expanded text:
disti, et nihil superfluum quaeras; quia superabundantia usura computatur. Est enim usura, ut ait Augustinus, cum quis plus exigit in injunia; sed intelligant usuram vocari superabundantiam, scilicet quidquid est si ab eo quod dederit plus est; ut si in hyeme demus decem modios, et in messe qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ertin ẽ. no mechaberis .i. necuilibet miscea¬
ris: exceptofedere matumonii. aparte enim¬
totu intelligitur. xlomine igitur mechie.
oĩs ꝯcubitus illicitus illoriiq m̾brorumñ
legiitimus usus ꝓhibitus debet intelligi.
uartum ẽ ñ furtum facies. uͥt sacͥ d̾ quarto¬
legiu ⁊ iuꝑina oĩs ꝓhibetur. ꝯlõ enim iapi¬
na ꝑmisit qui furtum ꝓhibuit: s furtino¬

Expanded text:
ertium est: Non moechaberis , id est ne cuiquam miscearis, excepto foedere matrimonii. A parte enim intelligitur totum. Nomine igitur moechiae, omnis concubitus illicitus, illorumque membrorum non legitimus usus, prohibitus debet intelligi. Quartum est: Non furtum facies . Ubi sacrilegium, et rapina omnis prohibetur. Non enim rapinam permisit, qui furtum prohibuit. An fi
Abbreviated transcription (Latin):
ut aug̃ . mł. defide ad petum ureuiter aꝑig̃.
qũo intelligatur equalitas docet nullus
horum alium aut p̾cedit et̾nitate: aut exir¬
dit magnitudine. aut suꝑat potestate. Qa
ẽ ꝑat̃. nec filius spusc̃o. Et̾num quippe ⁊ si¬
ra patris filiiq ꝓcedit. O blox ergo tres n¬
num recte crelimus ⁊ dnĩs deum. quiau¬
na ꝓrsus et̾nitas. mia ĩ m̃sitas. una natu¬
mliter trium ẽ ꝑsonarum diuinitas/ ecce
beeniter assignauit aug. in quo tru pͣꝵ
cellit. aut ei̾uitate. aut magnitudine añ
potestate. Qd̾ et̾nitas magͥtudo ⁊ pot̾ecia
indõ ẽ unũ. licet põatur qiͣ diu̾sa.

Expanded text:
us in libro De fide ad Petrum breviter aperiens quomodo intelligatur aequalitas, docet. Nullus horum alium aut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate; quia est Pater; nec Filius Spiritu sancto. Aeternum quippe esra Patris Filiique procedit. Ob hoc ergo tres unum recte credimus, et dicimus Deum, quia una prorsus aeternitas, una immensitas, una naturaliter est trium personarum divinitas. Ecce breviter assignavit Aug. in quo trium percellit, aut aeternitate, aut magnitudine, aut potestate. 2. Quod aeternitas et magnitudo et potestas in Deo sunt unum, licet ponantur quasi diversa.
Abbreviated transcription (Latin):
enit. ꝑ gn̾im bap̃ti renouetur. ꝙ fit d̾ ꝑo¬
sito̾e uitõꝵ. ⁊ collatt̾e uirtutũ. Sic etũ fit
quisq nouũs lỹ. cũ abolitis peccatis orna¬
tur uirtuuib ãbolito peccatoru. pellit fe¬
ditate. appõit̾o uirtutu affert decore. Et

Expanded text:
i renovetur, quod fit depositione vitiorum et collatione virtutum. Sic enim fit quisque novus homo, cum abolitis peccatis ornatur virtutibus. Abolitio peccatorum pellit foeditatem: appositio virtutum affert decorem, et
Abbreviated transcription (Latin):
agendum ẽ. Penitentia longe põitis
ad̾o. necessaria ẽ. ut appropinquẽt. Est eni
ut ait iẽr scd̾a tabula post naufragium:
quia siquis uestem unocentie inbapto ꝑ
ceptam peccando corrumperit.penitentie
remecdio reꝑare põt. prima tabula ẽ bap̃is.
ubi deponitur uetus hõ. ⁊ induitur nonus
ẜa penitentia. qua pꝰ lapsum resurgimꝰ.
dum uetustas reu̾sa repellitur.⁊ nouitaᷤᷤ
ꝑdita resumitur. Post baptismu ꝓlapsi.
ꝑpenitentia renonari ualent. s ñ ꝑ uap¬
tisimu. Licet hõi sepius penitẽ. s nõ bap

Expanded text:
agendum est. Poenitentia longe positis a Deo necessaria est, ut propinquent. Est enim, ut ait Hieron., secunda tabula post naufragium, quia si quis vestem innocentiae in Baptismo perceptam peccando corruperit, Poenitentiae remedio reparare potest. Prima tabula est Baptismus, ubi deponitur vetus homo, et induitur novus; secunda, Poenitentia, qua post lapsum resurgimus, dum vetustas reversa repellitur, et novitas perdita resumitur. Post Baptismum prolapsi per Poenitentiam renovari valent, sed non per Baptismum. Licet homini saepius poenitere,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. utrum uõ om̃is exterior penit̾ecia
sit sacram̃tu. uł si ñ oĩs: que ħ noĩe
censenda sit. ꝯsequent᷑ innestigabimus.
docuit. id̾ pꝰ uentas p̾dicauit. exordiu sex¬
moĩs sumens apenitentia¬

Expanded text:
s. Utrum vero omnis exterior poenitentia sit sacramentum, vel si non omnis, quae hoc nomine censenda sit, consequenter investigabimus. docuit, illud post Veritas praedicavit, exordium sumens sermonis a poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ds̃ sciat uona ⁊ malã. utrum ꝯcedentum
sit simplicit mala ee̾ ind̾o. siue ẽẽ ind̾o ꝑco
gnito̾em. scit enim d̾s. ⁊ sciuit sc̃ꝑ om̃ia
t̾am bona qua mala. ⁊̃ añ qua fierent. ⁊ p̾¬
scĩuit ab et̾no ea futura. Iõq cum oĩa bona

Expanded text:
us sciat bona et mala, utrum concedendum sit simpliciter mala esse in Deo, sive esse in Deo per cognitionem. Scit enim Deus et scivit semper omnia, tam bona quam mala, etiam antequam fierent, et praescivit ab aeterno ea futura. Ideoque cum omnia bona
Abbreviated transcription (Latin):
dine cum remistica. q̃ ẽ mutas fideli¬
u qr sicut exmultis gͣnis ꝯficitur unus
panis ⁊ explutib acĩus ninui ĩ unum
ꝯfluit. sic exmultis fideliu ꝑ sonis. uni¬
tas eccłiastica constat. uñ apłs. unus pa
ꝙ sicut᷑ uns panis exmultis granis ꝯfi
atur. ⁊ nt corpus exmultis m̾bris ꝯpo¬

Expanded text:
dinem cum re mystica, quae est unitas fidelium: quia sicut et multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesiastica constat. Unde Apostolus, 1 , sicut unus panis ex multis granis, et unum corpus ex multis membris compo
Abbreviated transcription (Latin):
ł exmultis m̾bris purissimis. ⁊ ĩ matu¬
latis ꝯstut. ita sacictas eccłiastica exmł¬
ns ꝑ sonis acriminali macula lib̾is ꝯsi¬
ait. Inciius rei tipo. fc̃a ẽ archa dñi de li¬
gnis cethim que sunt inputribilia. ⁊ al¬

Expanded text:
 ex multis membris purissimis et immaculatis constat, ita societas ecclesiastica ex multis personis a criminali macula liberis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis sethim, quae sunt imputribilia, et al