comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nse amortus. Ait namq fas¬
Nciculus mirre dilectus meus
Ymͥ: int̾ ubera commorabit᷑.
Mirra siquidẽ amara inter¬
precatur. ꝗͣ in se salutarẽ sig¬
nificat disciplinã qͣm in xp̃o
suscepit eccł̃a. q̃ ꝑ eius noĩe
in diuersis membris diuersas
tormentoꝵ amaritudines
tolerando. fasciculus myrre
efficitur ei xp̃c. Arbor gͥ myr¬
re de qua multis infirmitati¬
b corporis ꝓ futurus gignit᷑
sucus. similis ẽ salicis. subti¬
lissimis contortisq uirgulis
in modum fasciculoꝵ ramus¬
culos. ab eis qui arboꝵ na¬
turas descripserunt ꝓferre
dinem gustus suscipit inspõ¬
si aduentum ÷ multimodas:
amarissimas passiones illa¬
cas non sentit. hoc ẽ carceres
exilia. proscͥptiones rerũ pre¬
sentiũ: nuditatẽ : famẽ ÷ sitĩ:
uncula. cedes iniustas: im¬
proꝑia: ꝑicula: naufragia:
imbres lapidum. precipitati¬
naꝵ aculeos. et alia multa
cum hec susceꝑit ꝓpt̾ mortẽ
sui redemptoris cum magna

Expanded text:
se a mortuis. Ait namque: « Fasse a mortuis. Ait namque: « Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur. » Myrrha siquidem amara interpretatur, quae in se salutarem significat disciplinam, quam in Christo suscepit Ecclesia, quae pro ejus nomine in diversis membris diversas tormentorum amaritudines tolerando, fasciculus myrrhae efficitur ei Christus. Arbor ergo myrrhae, de qua multis infirmitatibus corporis profuturus gignitur succus, similis est salici, subtilissimis contortisque virgulis in modum fasciculorum, ramusculos ab eis qui arborum naturas descripserunt, proferre dinem gustus suscipit in sponsi adventu: multimodas et amaras passiones illatas non sentit, hoc est carceres, exsilia, proscriptiones, rerum praesentium nuditatem, famem, sitim, vincula, caedes injustas, improperia, pericula, naufragia, imbres lapidum, praecipitatinarum aculeos et alia multa. Cum haec susceperit propter mortem sui Redemptoris, cum magna
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedine resurrectionis.
genitus. atq ab ipsis in lignũ
crucis uelut botrus suspensus :
s t̾cia die pt torcular mortis.
leticiam resurrectionis sue suis
discipuł ostendit.Et bene in
uineis engadi. propt̾ carisma¬
tũ dona. q̃ ptꝰ resurrectionẽ
largitus est in baptismo suis¬
participib. Engadi namq
fons hedi. uel oculus hedi
dicitur. uidelicet baptismũ
significans. ubi ex edis agni
efficiunt᷑. Qd̃ autẽ oculus hedi
interpretatur. ipsum xp̃m
innuit qui ẽ lux omnium
peccatoꝵ uenientiũ ad se.
Ecce breuitatis causa ista
succincte dida st̃ ut menti
lectoris mei cituis inculcen¬
bris suis mist̾ium passionis xp̃i
imitari desiderat. ut ad głam
resurrectionis cum xp̃o ꝑue¬
niat:et non cum hedis ad si¬
nistram. s cum ouib segrega¬
ri mereatur ad dexteram. di¬
camus plenius.Deniq cum
dixisset fasciculus mirre ui¬
lectus meus. addidit mͥ. Intel¬
lexit pro sua salute fuisse pas¬

Expanded text:
dulcedine resurrectionis; dulcedine resurrectionis; dum carnem genitus, atque ab ipsis in lignum crucis velut botrus suspensus, sed tertia die post torcular mortis, laetitiam resurrectionis suis ostendit discipulis. Et bene « in vineis Engaddi, » propter charismatum dona, quae post resurrectionem largitus est in baptismo participibus. Engaddi namque fons haedi, vel oculus haedi dicitur, videlicet baptismum significans, ubi ex haedis agni efficiuntur. Quod autem oculus haeai interpretatur, ipsum Christum innuit, qui est lux omnium peccatorum venientium ad se. Ecce brevitatis causa ista succincte dicta sunt, ut menti lectoris mei citius inculcenbris suis mysterium passionis Christi imitari desiderat, ut ad gloriam resurrectionis cum Christo perveniat et non cum haedis ad sinistram, sed cum ovibus segregari mereatur ad dexteram, dicamus plenius. Denique cum dixisset, « fasciculus myrrhae dilectus meus, » addidit mihi: intellexit pro sua salute fuisse pas
Abbreviated transcription (Latin):
more. indulcescunt rore spe
future leticie.⁊ sempit̾ne. Ido
sequitur. fasciculus myrre di¬
Ilectus meus mͥ. int̾ ubera mea
commorabitur. ꝑ seuerat sc̃a
eccła uł anima fideł in lau¬
dem sui creatoris: qur̃ ꝑpen¬
dit passum in amaritudine
sue passionis. Unde semꝑ ha¬
bens in memoria recordatioĩs
q̃ propinqua ẽ uberib pectorsᷤ
qualit̾ passus ẽ ꝑ ipsa inglã
sue redemptionis dicit. fãsci¬
Nculus myrre dilectus meusmͥ.
Mint̾ ubera mea cõmor abit᷑.
Ac si dixisset. Mors dilecti
mei qm ꝓ salute mea subiit.
sẽꝑ in mea memoria comino¬
rabit᷑. ad imitationẽ ⁊ glam
laudationis. Et qr gaudet
eũ passum. głatur etiã eũ re¬
surrexisse amortuis: recte sub¬
iungit. Botrus cẏpri dilectꝰ
m̃s mͥ: in uineis engadi. Be¬
ne ait botrus ꝙypri dilectꝰ
meus mͥ. ac si aꝑte exclamet
qui fuit fasciculus mirre in
amaritudine et tristitia pas¬
sionis: ipse botrus cypri in

Expanded text:
more, indulcescunt rore spei more, indulcescunt rore spei futurae et laetitiae sempiternae. Ideo sequitur: « Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur. » Perseverat sancta Ecclesia, vel anima fidelis in laude sui Creatoris, quem perpendit passum in amaritudine suae passionis. Unde semper habens in memoria recordationis quam propinqua est uberibus pectoris, et qualiter passus est pro ipsa in gloriam suae redemptionis, dicit: « Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur. » Ac si dixisset: Mors dilecti mei quam pro salute mea subiit, semper in mea memoria commorabitur, ad imitationem et gloriam laudationis. Et quia gaudet eum passum, gloriatur etiam eum resurrexisse a mortuis, recte subjunxit: « Botrus cypri dilectus meus mihi, in vineis Engaddi. » Bene ait: « Botrus cypri dilectus meus mihi, » ac si aperte exclamet: Qui fuit fasciculus myrrhae in amaritudine, et tristitia passionis, ipse est botrus cypri in
Abbreviated transcription (Latin):
odorẽ suũ. qr uidelicet xp̃o
rege quiescenti in beatitu¬
dine secreti celestis. nardus
dat odorem suum. id ẽ uirtu¬
tes scõꝵ in eccłia. magne nob̾
grãm suauitatis amminis¬
trant. Uel etiam accubitus
regis. scã electoꝵ intelligit᷑
inuenit. sicut ꝑ propħam
ipse loquitur. Hec requies
mea in scłm scłi. Nardus ec¬
cłia dicitur propt̃ odorem
uirtutum. Unde apłs ait.
rit diabolus innumerabilibꝰ
carismatum monilib orna¬
tã ditari: et omnium dulci¬
ũ blandimentis p̃sentis ui¬
te contemptis. ad unã illã
et̾ne quietudinis dulcedi¬
nẽ festinantẽ. innumerabi¬
les amaritudinũ immissio¬
nes.tã ꝑ se quam ꝑ satelli¬
tes suos ꝑmomenta immit¬
tit. S qr ds̃ redemptor in me¬
dio eius ẽ. sẽꝑ: ñ cominouebi¬
tur de uestigio u̾itatis. neq
ꝑturbabitur ꝓpt̾ suꝑ se irru¬
entium impetus impioꝵ. qr
et omĩa et in omnib xp̃c. Nã
si amara. ꝓ xp̃i inferantur a¬

Expanded text:
odorem suum: » quia videlicet Christo odorem suum: » quia videlicet Christo rege quiescenti in beatitudine secreti coelestis, nardus dat odorem suum, id est virtutes sanctorum in Ecclesia, magnae nobis gratiam suavitatis administrant. Vel etiam accubitus regis sancta electorum intelligitur invenit, sicut per Prophetam ipse loquitur: « Haec requies mea in saeculum saeculi . » Nardus Ecclesiae dicitur propter odorem virtutum. Unde Apostolus rit diabolus innumerabilibus charismatum monilibus ornatam ditari, et omnium dulcium blandimentis praesentis vitae contemptis ad unam illam aeternae quietis dulcedinem festinantem, innumerabiles amaritudinum immissiones, tam per se quam per satellites suos per momenta immittit. Sed quia Deus Redemptor in medio ejus est semper, non commovetur de vestigio veritatis, neque perturbatur propter super se irruentium impetus impiorum, quia et omnia et in omnibus Christus. Nam si amara pro Christi inferantur a
Abbreviated transcription (Latin):
Que cũ potentiã diuine uir¬
tutis eius. q̃ illi una cũ patͤ
ẽ. digna reuerentia confitet᷑.
laudat et p̃dicat: caput pro¬
fecto alius. unguento ꝑfundit
p̃cioso. Cum uero assũpte
myst̾ia humanitatis eque
digne reuerentia suscipit. in
pedes utiq dñi unguentũ
nardi pisticum. id ẽ fidele
ac uerum ꝑfudit. Quia illã
eius naturam qua t̾rã ꝯtin¬
g̾e hoc eͣ int̾ homines ꝯuer¬
sari dignat᷑ ẽ. pia p̾dicatioe
commendat:ac deuotis ue¬
nerat᷑ obsequiis. Unde accu¬
bit᷑ sepultura intelligiturxͥ.
qͣnqͣm tẽ discubuisset in do¬
mo symonis lepsi. Hardus
uͦ ipse mulieres. q̃ pͥmo dilu¬
culo ad monumentũ cũ aro¬
matib uenerunt ut unge¬
rent xp̃m: et famam illiꝰ re¬
surrectionis credentib diuul¬
gauerunt. Unde eis dictũ ẽ.
Ite nuntiate frĩbus meis qr
p̾cedit uos ingalileã: ibi eũ
iudebitis. Seu accubit᷑ xͥ be¬
atitudo ẽ secreti celestis. Ait
enu. Cum eẽt rex in accu¬
bitu suo. nardus mea dedit

Expanded text:
otentiam divinae virtutis ejus quae illi una cum Patre est, digna reverentia confitetur, laudat et praedicat, caput profecto illius unguento perfundit pretioso. Cum vero assumptae mysteria humanitatis aeque digna reverentia suscipit, in pedes utique Domini unguentum nardi pisticum, id est fidele ac verum perfudit: quia illam ejus naturam qua terram contingere, hoc est inter homines conversari dignatus est, pia praedicatione commendat, ac devotis veneratur obsequiis. Unde accubitus sepultura Christi intelligitur, quanquam tunc discubuisset in domo Simonis leprosi. Nardus vero ipsae mulieres quae primo diluculo ad monumentum cum aromatibus venerunt, ut ungerent Christum, et famam illius resurrectionis credentibus divulgarent. Unde eis dictum est: « Ite, nuntiate fratribus meis, quia praecedit vos in Galilaeam, ibi eum videbitis . » Seu accubitus Christi beatitudo est secreti coelestis. Ait enim: « Cum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit
Abbreviated transcription (Latin):
nas consistit. licet ñ cũ
distinc̾tione dicatur cuius
sint filie. tñ ex eo qd̾ spinis
comparantur aduert̾e possu¬
mus. non dĩ s diaboli ꝑ neqͥs¬
simam doctrinam genitas
nuncupari. Int̾ tot enim ue¬
nenosas spinas eccł̃a incolit
mundum uidelicet gentiliũ
uł hereticoꝵ qui ipsam im¬
pugnant. et ne ocio torpescat
contra hostes armari. impug¬
nari quidẽ ꝑmittitur. ut pt᷑
pugnam eius fortitudo ap¬
pareat. De talib dñs ait.
Cauere a fermento phariseoꝵ¬

Expanded text:
nas consistit, licet non cum distinctione dicatur cujus sint filiae, tamen ex eo quod spinis comparantur, advertere possumus non Dei, sed diaboli per nequissimam doctrinam genitas nuncupari. Inter tot enim venenosas spinas Ecclesia incolit, mundum videlicet gentilium vel haereticorum, qui ipsam impugnant, et ne otio torpescat, contra hostes armari impugnarique permittitur, ut post pugnam ejus fortitudo appareat. De talibus Dominus ait: « Cavete a fermento Pharisaeo
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. in quoꝵ uita immacula¬
ta repetitis laudib sublimat᷑.
Pulchre namq mundissimã
dõ conscientiã ex hibendo. pul¬
chre inimicis et alienis afide
xp̃i irrep̃hensibilẽ conu̾satio¬
nẽ monstrando. adducit᷑ et ter¬
cia pulchritudo laus in acu¬
mine oculorum. Columbarũ
enim natura suꝑ illa que dixi¬
mus. et hoc peculiare habere
probatur. ut hostis aduentũ
ptꝰ se delonge. ante se in aqua
speculetur: aouentũ uidelice
accipuͥd. ne pullos raꝑe possit
considerat. Sic nimirũ scĩ doc¬
tores simplicitate et in nocen¬
tia prediti. sic sacerdotes eccłe
acumine sue contemplations
celestia speculantur. suꝑ flu¬
enta scripturarũ meditando
resident.⁊ insidias diaboli qͥ
animas credentium raꝑe festi¬
nat cominonitione sermonũ
suis auditorib ut caueant pre¬
nuntiare satagunt. Idõq in ta¬
lib pulchritudo eccłe abspon¬
so laudatur. Unde pulchram
dicit: ⁊ pulchram repetit: qr
hanc in eis ⁊ p̃dicatione ⁊ actiõe

Expanded text:
 in quorum vita immaculata frequentibus laudibus sublimatur. Pulchra namque est mundissimam Deo scientiam exhibendo, pulchra inimicis et alienis a fide Christi irreprehensibilem conversationem monstrando. Adducitur et tertia pulchritudinis laus in acumine oculorum. Columbarum enim natura, super illa quae diximus, et hoc peculiare habere probatur, ut hostis adventum post se de longe, ante se in aqua speculetur, adventum scilicet accipitris, ne pullos rapere possit considerat. Sic nimirum sancti doctores simplicitate et innocentia praediti, sic sacerdotes Ecclesiae acumine suae contemplationis coelestia contemplantur. Super fluenta Scripturarum meditando resident, et insidias diaboli, qui animas credentium rapere festinat, commonitione sermonum suis auditoribus ut caveant pronuntiare satagunt, ideoque in talibus pulchritudo Ecclesiae ab sponso laudatur. Unde pulchram et pulchram repetit, quia hanc in eis et praedicatione et actione
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina. incaritate feruet:
iam equus esftetus ẽ creatons¬
nr̃i. iam in curru d̃i posit᷑ ẽ.
iam sessorem dm̃ ht̃. Unde
cuidam cui dñs presidebat
dicitur. Durum est tibi con¬
tra stimulũ calcitrare. Acsi
diceret. Meus equus es. iã
calces contra me iactare non
potes: iam tibi ego presideo.
De istis equis auibi dicitur.
Misisti in mare equos tuos:
turbantes aquas multas.
bus scĩs presidet. ⁊ ꝑ animas
scas circum quaq discurrit.
Unde scriptũ ẽ. Currus dĩ de¬
liqua. Habet currus pharao
qui tamen in mari rubro sub¬
mersi sunt. Dicit gͦ sponsus.
iures: ego te equitatui meo
assimilaui. quia attendi qd̾¬
ꝑ predestinationẽ in te fectrĩ.

Expanded text:
doctrina, in charitate fervet jam equus effectus est Creatotri, jam in curru Dei positus est, jam sessorem Deum habet. Unde cuidam cui Dominus praesidebat dicitur: « Durum est tibi contra stimulum calcitrare . » Ac si diceret: Meus equus es, jam calces contra me jactare non potes, jam tibi ego praesideo. De istis equis alibi dicitur: « Misisti in mare equos tuos, turbantes aquas multas . bus sanctis praesidet, et per animas sanctas circumquaque discurrit. Unde scriptum est: « Currus Dei deliqua. Habet tamen currus Pharao, qui tamen currus in mari Rubro submersi sunt. Dicit ergo sponsus: vires: ego te equitatui meo assimilavi, quia attendi quid praedestinatione in te fecerim,
Abbreviated transcription (Latin):
meis qui sunt cognati mei sem
carnẽ: qui sunt isrłite. Unde pre¬
cipitur ei ne eum metiatur: id est
u̾ba predicationis non eis ministt:
sicut in euangłio ipse pregpit di¬
cens: Nolite mutere margaritas
uras ante porcos: ne conculcent
eas pedib siuis: & conũsi elidant
uos Et ad ꝓpħam erechiel loquit᷑
linguam tuã. palato tuo÷ nec eris
quas uir obiurgans: quia domꝰ
exasꝑans ẽ.Hocq atrium datum
bus erant coniuncti: siue traditi
erant gentib. id est romanis: ut
ad heliam & enoch: qui tẽporibus
antixp̃i uenturi sunt. Et pulchro
satis orctine: uidelicet ut qui iudeoꝵ
deiectionem ꝑfigurã atrii ꝓtule¬
rat: eorum restaurationẽ tacite
sub necteret. Constat enim iudeos
infine mundi ꝑ p̃dicationẽ heliȩ
dos. Ciuitatẽ itaq scam id ẽ. eccłam¬

Expanded text:
meis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israelitae . Unde praecipitur ei, ne illud metiatur, id est, verba praedicationis non eis ministret, sicut in Evangelio ipse praecipit, dicens: Nolite mittere margaritas vestras ante porcos; ne conculcent eas pedibus suis, et conversi elidant vos . Et ad prophetam Ezechielem linguam tuam palato tuo, nec eris quasi vir objurgans; quia domus exasperans est . Hocque atrium datum bus erant conjuncti: sive traditi erant gentibus, id est, Romanis, ut ad Eliam atque Enoch, qui temporibus Antichristi venturi sunt: et pulchro satis ordine, videlicet, ut qui Judaeorum dejectionem per figuram atrii protulerat, eorum restaurationem tacite subnecteret; constat enim Judaeos in fine mundi per praedicationem Eliae ros. Civitatem itaque sanctam, id est, Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fecta est tercia pars hominum.
id est omnis multitudo martyrũ.:
ꝑignem uidelicet. fumũ. ac sul¬
phurem. qui ꝓcedebat de ore ipsoꝵ.
ꝓ cedebat quippe ignis de ore ipsoꝵ
idẽ iussio impissima: qua p̾cipie¬
bant ut sc̃i dĩ martyres interfice¬
rent᷑: Procedebat & fumus: quia
p̾cipiebant ut honor deitatis. ab
miȩ in xp̃m: precipientes ut reli¬
gio xp̃iana funditus demundo
extingueret᷑. Potestas enĩȩquoꝵ.
inore ipsoꝵ est: & in caudis eorũ.
Suꝑius capita ȩquoꝵ ut leonum
ẽẽ dicuntur. Inore uͦ leonũ den¬
des consistunt: quibꝰ conterunt
qui in oreleonum id ẽ. inpotesta¬
te ꝑsequutorũ positi: eorum ĩꝑio
quutores inore idest in potestate
habebant. s animas ñ habebant.
sicut dñs dicit in euangłio: Nolite
timere eos qui occidunt corpus:

Expanded text:
interfecta est tertia pars hominum; id est, multitudo martyrum: per ignem videlicet, fumum, ac sulphur, quae procedebant de ore ipsorum. Procedebat quippe ignis de ore ipsorum, id est, jussio impiissima, qua praecipiebant ut sancti Dei martyres interficerentur: procedebat et fumus, quia praecipiebant ut honor deitatis ab omiae in Christum, praecipientes ut religio christiana funditus de mundo exstingueretur. Potestas enim equorum in ore ipsorum est, et in caudis eorum. Superius capita equorum, ut leonum esse dicuntur: in ore vero leonum dentes consistunt, quibus conterunt qui in ore leonum, id est, in potestate persecutorum positi, eorum impericutores in ore, id est, in potestate habebant, sed animas non habebant, sicut Dominus dicit in Evangelio: Nolite timere eos, qui occi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ t̾ram uͦ quȩ excolitur. ut fructũ
ferat iudȩos qui excolebantur
ꝑ disciplinã legis: & fructũ fere¬
bant. cum p̾cepta legalia qͣuis
carnalit̾ implebant. Pedẽ ergo
suũ dextrũ dñs supra mare po¬
suit: quando specialiꝰ gentibus
doctrinã ȩuanglii quam iudeis
tradidit: sicut apłs paulus eis¬
dem iudȩis loquit᷑ dicens. Uo

Expanded text:
 terram vero quae excolitur, ut fructum ferat, Judaeos qui excolebantur per disciplinam Legis, et fructum ferebant, cum praecepta legalia, quamvis carnaliter, implebant. Pedem ergo suum dextrum Dominus super mare posuit, quando specialius gentibus doctrinam Evangelii, quam Judaeis tradidit, sicut Paulus eisdem Judaeis loqui
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: cum inaliquo loco t̾re posi¬
ti. ubi eos maiestas durna cõmo¬
rari precepit. ꝑcontemplationis
gr̃am dõ deseruiunt. Candelabra
tunc fient. cum ad explendum
p̃dicationis suȩ officiũ ueneruit.
quando om̃ib & fidelib & rex¬

Expanded text:
sunt cum in aliquo loco terrae posisunt cum in aliquo loco terrae positi, ubi eos majestas divina commorari praecepit, per contemplationis gratiam Deo deserviunt: candelabra tunc fient, cum ad explendum praedicationis suae officium venerint, quando omnibus, et fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui faciunt dres annos& dimidiũ.
Ec dabo duob testib meis: & ꝓpħa¬
bunt cdiebus mille ducentis sera¬
ginta amicti saccis. Testes suos
dñs heliam et enoch uocat: qr ad¬
uentum eiꝰ scdm precurrẽt. sicut
iob̃s precucurrit primũ. Hi sunt
due oliuȩ & uo candelabra: in
conspectu dm̃i t̾re stantes. Oliuia
oleum fert. quod suꝑ cancdelabrũ
postea ponitur: ut luceat om̃ibꝰ
qui indomo sunt: ꝑ oleũ in hoc
loco: sapientiã sp̃alem possumus
acciꝑe. U nusquisq enĩ oliua tẽ
est: quando apud se qurescens ꝑ
contemplationis gr̃am dõ deser¬
uire studet: quando illud ĩplere
studet quod dñs dicit in euange¬
lio. Nesciat sinistra tua qͥd faciat
dextera tua: ut sit helemosina
tua in abscondito. Et pater tuus
qui uidet in abscondito: reddet
tibi: Candelabrũ uero tunc fit.
qͣndo illud implet quod dñs dic̃
ineuangłio: Nideant oꝑa ur̃a
bona: & głificent patrẽ ur̃m qui
incȩlis est: Duo gͥ isti scĩ mͦ oliue

Expanded text:
tres annos et dimidium. Et dabo duobus testibus meis, et prophetabunt diebus mille ducentis sexaginta, amicti saccis. Testes duos Dominus Eliam et Enoch vocat, qui adventum ejus secundum praecurrent, sicut Joannes praecurrit primum. Ii sunt duae olivae, et duo candelabra in conspectu Domini terrae stantes . Oliva oleum fert, quod supra candelabrum postea ponitur, ut luceat omnibus, qui in domo sunt. Per oleum in hoc loco sapientiem spiritalem possumus accipere; unusquisque enim oliva tunc est, quando apud se quiescens, per contemplationis gratiam Deo deservire studet; quando illud implere studet, quod Dominus dicit in Evangelio: Nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua; ut sit eleemosyna tua in abscondito: et Pater tuus qui videt in abscondito, reddet tibi . Candelabrum vero tunc fit, quando illud implet quod Dominus dicit in Evangelio: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Duo igitur isti sancti modo olivae
Abbreviated transcription (Latin):
rore antixp̃i reuocare ñ potuerĩt:
quib dã uero aꝑient: eis uideli¬
cet quos aberrorib antrxp̃i reuo¬
cauerĩt. Imbremq suꝑ eos plu¬
ent: quando suis precib dm̃ illi
ꝓpicium efficient. ꝑ aquas qͣs
in sanguinẽ conu̾tere dicuntur:
popłi designant᷑: Sanguis autẽ
ultionem diuinã demonstrat.
aquas gͥ insanguinẽ conu̾tent:
quando gentes quȩ a fide xp̃i
discesserint ꝑ petua morte eẽ dã¬
pnandas suo iudicio decernent.

Expanded text:
tuerint: quibusdam vero aperient, eis videlicet quos ab erroribus Antichristi revocaverint; imbremque super eos pluent, quando suis precibus Deum illis propitium efficient. Per aquas quas in sanguinem convertere dicuntur, populi designantur: sanguis autem ultionem divinam demonstrat. Aquas igitur in sanguinem convertent, quando gentes quae a fide Christi discesserint, perpetua morte esse damnandas suo judicio decernent.
Abbreviated transcription (Latin):
bona sua. & alii dedit quinq ta¬
lenta: alii duo: alii uͦ unũ: Uni¬
Atrium autem quod ẽ foris. eice
foras: & ne metieris eum: qͣm da¬
tum ẽ gentib. Si foris erat: quo¬
modo foras eici poterat: ꝑ atriũ
gͦ: iudei designãtur. Iudei igit᷑
foris erant ꝑincredulitatẽ: sed

Expanded text:
sua. Et uni dedit quinque tasua. Et uni dedit quinque talenta, alii autem duo, alii vero unum; uniAtrium autem quod est foris, ejice foras, et ne metiaris illud; quoniam datum est gentibus. Si foris erat, quomodo foras ejici poterat? Per atrium ergo Judaei designantur: Judaei igitur foris erant per incredulitatem: sed
Abbreviated transcription (Latin):
calamus mensurȩ similis uirge
dicens. Surge metire templũ
dĩ et altare: ce adorantes in eo.
ꝑcalamũ quo antiqui scribere
solebant: euuangłiũ quod ei
scripsit designatur. E uirgam uͦ:
sepe cisciplina accipitur. Calamuᷤ
igitur qui ioħ̃i datus est similitu¬
dinẽ uirgȩ habuit: quia discipli
ua xp̃ianoꝵ est euangłiũ. Unde
et templũ dĩ. et altare. & adoran¬
tes in eo metiri p̃cipitur. ꝑ tẽplũ
namq eccła : ꝑ altare sci & ꝑfecti
uiri qui in eccła consistunt: per
adorantes autem in eo cȩtera mul¬
titudo. quam eoꝵ doctrina in¬
strint designatur: T̃emplũ nãq
dĩ. et altare. atq: adorantes in eo
unusquisq p̃dicator metit᷑. dũ
nistrat. Aliter enim docendus ẽ.
sapiens: alit̃ insipiens Alit̾ licte¬
ratus: aliter illuteratꝰ. Alit̾ pa¬
ganus: aliter xp̃ianꝰ. Aliter be¬
reticus: aliter catholicus. Nam
et dñs dicit in euangłio. quia
pat᷑ familias ꝑegre ꝓficiscens uo¬
cauit seruos suos: &e tradichit illiᷤ

Expanded text:
us mensurae similis virgae, dicens: Surge, et metire templum Dei, et altare, et adorantes in eo. Per calamum quo antiqui scribere solebant, Evangelium quod ei tea scripsit, designatur: per virgam vero saepe disciplina accipitur. Calamus igitur qui Joanni datus est, similitudinem virgae habuit; quia disciplina christianorum est Evangelium. Unde et templum et altare et adorantes in eo metiri praecipitur; per templum namque Ecclesia: per altare sancti et perfecti viri, qui in Ecclesia consistunt: per adorantes autem in eo caetera multitudo, quae eorum doctrina instruitur, designatur. Templum nempe Dei et altare, atque adorantes in eo unusquisque praedicator metitur, dumoctrinam administrat; aliter enim docendus est sapiens, aliter insipiens: aliter litteratus, aliter illitteratus: aliter paganus, aliter christianus: aliter haereticus, aliter catholicus. Nam et Dominus dicit in Evangelio, quia paterfamilias peregre proficiscens, vocavit servos suos, et tradidit il
Abbreviated transcription (Latin):
Neq accendunt lucernã & pont
eam sub modio sed suꝑ candelabrũ.
ut luceat om̃ib qui in domo ft̃
Lucerna quippe suꝑ candelabrũ
ponit᷑. quando officium p̃dica¬
tionis scõ uiro traditur: qui bonũ
dio ponitur. qͣndo officiũ p̃dica¬
tionis alicui reꝓbo cõmittit᷑: qui
bonũ quod p̃dicat prauis oꝑib
tetigit: ne lumͣ p̾beat eis quimn
domo sunt. sicut dic̃ ses̃ gregoriꝰ:
quia cuiꝰ uita desc̾ipitur: restat
ut p̃dicatio eiꝰ contempnat᷑. Duȩ
gͥ oliue et duo candelabra in con¬
spectu dñistare dicunt᷑ : quia in
t̾ra positi. illud tempꝰ prestolant᷑.
quo officiũ predicationis suȩ ex¬
pleant. et mortis debitũ soluant.
sicut sequentia manifestant Et
si quis eos uoluerit nocere: ignis
de ore eorum exiet. et deuorabit
mimicos eorũ Et si quis uolu̾it

Expanded text:
 accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus, qui in domo sunt . Lucerna quippe super candelabrum ponitur, quando officium praedicationis sancto viro traditur, qui bonum dio ponitur, 544 quando officium praedicationis alicui reprobo committitur, qui bonum quod praedicat, pravis operibus regit; ne lumen praebeat eis, qui in domo sunt, sicut dicit sanctus Gregorius, quia cujus vita despicitur, restat ut et praedicatio ejus contemnatur. Duae ergo olivae et duo candelabra in conspectu Domini stare dicuntur; quia in terra positi, illud tempus praestolantur, quo officium praedicationis suae expleant, et mortis debitum solvant, sicut sequentia manifestant. Et si quis voluerit eis nocere, ignis exiet de ore eorum, et devorabit inimicos eorum: et si quis voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
ei: quod ab exilio ad p̃dicandum
rediturus sit. S cum scĩ patres ta¬
dant quod post reu̾sionẽ suã de
exilio. tantumm in epheso et cͥca
adiacentia eius loca p̃dicauerit
ibiq et mortuus sit. et corpora
requiescat: quom popłis & gen¬
tib & linguis. & regib multis

Expanded text:
ei quod ab exsilio ad praedicandum ei quod ab exsilio ad praedicandum rediturus sit. Sed cum sancti Patres tradant quod post reversionem suam de exsilio tantummodo in Epheso, et circa adjacentia loca ejus praedicaverit, ibique mortuus sit, et corpore requiescat; quomodo populis, et gentibus, et linguis, et regibus multis
Abbreviated transcription (Latin):
dandam diuinitatis eiꝰ poten¬
tiam. atq cum patre equalitatẽ:
ut de diumitate eiꝰ. libellũ õĩb
fidelib salutiferũ posset conscͥbe.
Deuorauit uͦ ioħ̾s librũ: cũ sciẽ¬
tiam ȩuangłii. quod postea scͥp¬
sit plenissimȩ accepit. Lib̃ itaq
dum deuoraret᷑. dulcedinẽ mel¬
lis exhibuit ori: quia duuna
scriptura qͣnto ampliꝰ incorde
ruminatur: tanto ampliorem
dulcedinẽ menti exhibet. Pos¬
sumus autẽ ꝑuentrẽ in quo es¬
ce putrescunt:carnẽ hanc mor¬
talẽ intelligere. Lib̃ igitur qui
inore dulcis fuit. a maritudinẽ
uentris generauit: quia qͣnto
scĩ uiri amplius in meditatione
diumaꝵ scripturaꝵ dediti sunt.
quantoq eius mecditatio dul¬
cior fit inm̃te: tanto maiorem
amaritudinẽ carn suȩ exhibent
affligendo iudelicet eam ieiumii
uigiliis. abstinentia. cȩt̾isq cru¬
ciatibus quib caro act̾it᷑. Et
dixit mͥ Oportet te iterũ pro
pħare: popłis et gentib & lin¬
guis. & regib multis. P recdicitur

Expanded text:
potentiam atque cum Patre aequalitatem, ut de divinitate ejus libellum omnibus fidelibus salutiferum posset conscribere. Devoravit vero Joannes librum, cum scientiam Evangelii quod postea scripsit, plenissime accepit. Liber itaque dum devoraretur, dulcedinem mellis ori exhibuit; quia divina Scriptura quanto amplius in corde ruminatur, tanto salubriorem dulcedinem menti exhibet. Possumus autem per ventrem, in quo escae putrescunt, carnem hanc mortalem intelligere. Liber igitur qui in ore dulcis fuit, amaritudinem ventri generavit; quia sancti viri quanto amplius in meditatione divinarum Scripturarum dediti sunt, quantoque eorum meditatio dulcior fit in mente, tanto majorem amaritudinem carni suae exhibent, affligendo videlicet eam jejuniis, vigiliis, abstinentia, caeterisque cruciatibus, quibus caro atteritur. Et dixit mihi: Oportet te prophetare iterum populis, et gentibus, et linguis, et regibus multis. Praedicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ges amicũ tuũ: &e odio habebis
mimicũ tuũ. Idem et de cȩt̾is uir¬
tittibꝰ intelligendũ ẽ. Septẽ ergo
tonitrua loquuta sunt: qͣndo ꝑ
doctͥnã euangłii sublumtas uir¬
tutũ cȩpit demonstrari. Et au¬
diui uocẽ de cȩlo dicentẽ mͥ. Si¬
gna quȩ loquuta sunt.uii.tomi¬
trua: noli ea scribere. Nox de cȩ
care est: quia siẽ scͥptor atram̃to
in uolumine sebit. unde legen¬
tes exercitentur ÷ ita & qͥlibet doc¬
tor l̾iba dĩ scribit. cum ea p̃dican
tur: in actibꝰ apłorũ et in epłis pau¬
li inuenire possumꝰ: In inicio nã¬
q fidĩ p̃dicatores scĩ uidentes in

Expanded text:
ges amicum tuum, et odio habebis ges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum . Idem et de caeteris virtutibus intelligendum est. Septem ergo tonitrua locuta sunt; quando per doctrinam Evangelii sublimitas virtutum coepit demonstrari. Et audivi vocem de coelo dicentem mihi: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere. Vox de care; quia sicut scriptor atramento in volumine scribit, unde legentes exercitentur; ita et quilibet doctor verba Dei scribit, cum ea praedicandtur, in Actibus apostolorum, et in epistolis Pauli invenire possumus. In initio namque fidei praedicatores sancti vidente
Abbreviated transcription (Latin):
uenient̃ ꝑdextrũ pedem nouũ
testam̃tum. ꝑsinistrũ autẽ uetꝰ
designat᷑: eoquod uetꝰ testam̃tũ
umbra fuerit noui testamenti.
t clamauit quẽadmodũ cũ leo
quia in una domo isrł uox eius
tantũm audita est Clamauit pꝰea
ꝑ euangłiũ quẽ admodũ cũ leo
rugit: quia in omnẽ mundum
uox eiꝰ intonuit. Et cum ela¬
masset: locuta sunt.uii. tonitrua
uirtutes possumus acciꝑe: Cla
nitrua non sonuerunt: clama¬
uit ꝑ euangłiũ: & loquuta sunt
.UII.tomtrua uoces suas. Nam
illis quib lex dicebat. maledictꝰ
qui non reliquerit semen suũ
in isrł. et quib obhoc plures
uxores atq concubinas habere
licitum erat: pudicitiȩ tomtru¬
um nondũ sonuerat: Similiter
et illi quib lex dicebat ocłm ꝓ
ocło. dentem prodente: & qualẽ
inflixerit quis macłam. talẽ et
sustinere cogat᷑. nec dũ tonitruũ
patientiȩ audierant. Et illi coni¬
truũ karitatis necdũ ꝑfecte au¬
dierant: quib lex dicebat. Dili¬

Expanded text:
venienter per dextrum pedem novum Testamentum, per sinistrum autem vetus designatur; eo quod vetus Testamentum umbra fuerit novi Testamenti. Et clamavit, quemadmodum cum leo quia in una domo Israel vox ejus tantummodo audita est: clamavit postea per Evangelium, quemadmodum cum leo rugit; quia in omnem mundum vox ejus intonuit. Et cum clamasset, locuta sunt septem tonitrua virtutes possumus accipere. Clnitrua non sonuerunt: clamavit per Evangelium, et locuta sunt septem tonitrua voces suas. Nam illis quibus Lex dicebat: Maledictus qui non reliquerit semen suum in Israel; et quibus ob hoc plures uxores atque concubinas habere licitum erat, pudicitiae tonitruum necdum sonuerat. Similiter et illi, quibus Lex dicebat: Oculum pro oculo, dentem pro dente; et qualem inflixerit quis maculam, talem et sustinere cogatur ; necdum tonitruum patientiae audierant. Et illi tonitruum charitatis necdum perfecte audierant, quibus Lex dicebat: Dili
Abbreviated transcription (Latin):
electorum numerꝰ fuerit cõpletꝰ.
It uocem audiui de cęlo ierum
loquentẽ mecũ. et dicentẽ. ¶a¬
de. et accipe librum de manu an¬
głi: stantis supͣ mare & suꝑ terrã
Uocem pͥmam eam dicit: quando
decȩlo ei dictum est. Signa quȩ
loquuta sunt .uii. tonitrua: et
noli ea sebere: Eandem itaq uocẽ
se iterũ audire dicit: quia eius dẽ¬

Expanded text:
ectorum numerus fuerit completus. Et vocemquam audivi de coelo iterum loquentem mecum, et dicentem: Vade, et accipe librum de manu angeli stantis supra mare et supra terram. Vocem primam eam dicit, quando de coelo ei dictum est: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere. Eamdem itaque vocem se iterum audi
Abbreviated transcription (Latin):
& ad ultimũ pessima morte dãp¬
nari Et facies eiꝰ sicut sol. Sepe
ꝑsolem dñs designatur:quia sol
omnes creaturas uisibiles suosple¬
dore atq pulchritudine antece
modo cdesistunt: ad cuius pulcͥ¬
tudinẽ intuendã. se ꝑuenturos
ẽẽ credunt. Et pedes eiꝰ: tanqͤ
columpna ignis. ꝑ columpnam
ignis. eccłam possumus accipere:
siue quia spũ scõ ignita resplen¬
det: siue quia amore dĩ. atq ꝓ¬
ximi indesineat̃ ardet. Pduos
uero pedes : duos popłos intelli¬
gere debemꝰ. Ex duobus gͦ pecdibus.
una columpna efficitur: quia
menta intellig̾e: sicut insequenti¬
bus plemiꝰ demonstrabimꝰ. Nec dis¬
signatꝰ fuisse describit᷑: S: de eius
turaꝵ doctorib ecclȩ ipse aꝑuit.
Et posuit pedẽ suũ dextrũ supra
mare: sinistrũ autem suꝑ t̾ram.
ꝑpedẽ dextrum sicut cdiximus.
nouũ testamentũ: ꝑsinstrũ. uetꝰ

Expanded text:
et ad ultimum pessima morte damet ad ultimum pessima morte damnari. Et facies ejus erat sicut sol. Saepe per solem Dominus designatur; quia sol omnes creaturas visibiles suo splendore atque pulchritudine antecedmodo desistunt, et ad hujus pulchritudinem intuendam perventuros esse se credunt. Et pedes ejus tamquam columna ignis. Per columnam ignis Ecclesiam possumus accipere; sive quia Spiritu sancto ignita resplendet, sive quia amore Dei atque proximi indesinenter ardet. Per duos vero pedes duos populos intelligere debemus. Ex duobus ergo pedibus una columna efficitur; quia menta intelligere, sicut in sequentibus plenius demonstrabimus. Nec dissignatus fuisse describitur; sed de ejus turarum doctoribus Ecclesiae ipse aperuit. Et posuit pedem suum dexterum super mare; sinistrum autem super terram. Per pedem dextrum, sicut diximus, novum Te
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo amictũ nubȩ & yris incapite
eiꝰ. Quia suꝑtꝰ adu̾sitates eccłe nar¬
rauerat. que abhereticis & paga¬
nis passa est: restat ut de ꝓsꝑita¬
de eius qualit̃ inter ꝑsequutores
creuerit narret.Constat namq
eccłam in ꝑsequutione creuisse.
Et quanto ampliꝰ oppͥmebatur
tanto ampliꝰ confortabat᷑ ce cres¬
cebat: sicuit de filiis isrł infigura
eiusdẽ eccłȩ scriptum legimus:
qui quanto amplius ab egiptris
dicit psalmista. Dñs fortis & po¬
tens: dñs potens inp̃lio. Qui des¬
cendens decȩlo. amictꝰ nube esse
ensin mundũ. carnem quȩ per
nubẽ designata ẽ. induit: ut per
carnis assumptionẽ se hominib
conformaret quos redimere uenie¬
bat. Pyrim uero. eius misccłia de¬
signatur: sicut suꝑiꝰ diximꝰ Per
caput autem eiꝰ: diuinitas in
hoc loco intelligitur. Yrim in ca¬
pite habebat: quia eiꝰ diuinitas
ante incarnationẽ suã tantam
miscłiam assumpserat: ut hõ
fieri ꝓ hominib ñ dedignaret᷑.

Expanded text:
ictum nube, et iris in capite ejus. Quia superius adversitates Ecclesiae narra verat, quae ab haereticis et paganis passa est; restat ut de prosperitate ejus, qualiter inter persecutiones creverit, narret. Constat namque Ecclesiam in persecutionibus crevisse, et quanto amplius opprimebatur, tanto amplius confortabatur, et crescebat: sicut de filiis Israel in figura ejusdem Ecclesiae scriptum legimus, qui quanto amplius ab Aegyptiisdicit Psalmista: Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Qui descendens de coelo amictus nube esse ens in mundum, carnem quae per nubem designata est, induit; ut per carnis assumptionem se hominibus conformaret, quos redimere veniebat. Per irim vero ejus misericordia designatur, sicut superius diximus: per caput autem ejus divinitas in hoc loco intelligitur. Irim in capite habebat, quia ejus divinitas ante incarnationem suam tantam misericordiam assumpserat, ut homo fieri pro hominibus non dedignaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾timur ad gentes: Pedẽ suũ¬
sinistrũ suꝑ t̾ram posuit: qͣndo
legem iudȩis specialiter tradidit.
S nullũ moueat quod postĩora
priꝰ cõmemorauerit. & pͥora po

Expanded text:
convertimur ad gentes . Pedem sinistrum super terram posuit, quando Legem Judaeis specialiter tradidit. Sed nullum moveat, quod posteriora prius commemoraverit, et p
Abbreviated transcription (Latin):
ter intellig̾e. Claudit᷑ namq cęlũ
impiis. cũ suo iudicio ds̃ corda eoꝵ
lta obdurare sunt: ut nullomͦ
ũbo dĩ aditum accedencli ad cor
suũ tribuant ut saluẽt᷑. Nam et
sit: cum ei a dño dictum ẽ. Ex¬
ceca cor popłi huiꝰ: & aures eius
ad graua: & ocłos eius claude ne
forte uicdeant ocłis. & auribꝰ audi¬
ant. & corde suo intelligant. & con¬
uertantur & sanẽ eos. Clausit etiã
cȩlum iheremias inimicissiris:
cum cdicebat ad dñm Le ꝓpicie¬
ris iniqͥtati eorum: & peccatum
eorum a faciȩ tua non deleatur:
Fiant corruentes in conspectu
tuo: intempore uisitationis suȩ

Expanded text:
ter intelligere; clauditur namque coelum ter intelligere; clauditur namque coelum impiis, cum Deus suo judicio corda eorum ita obdurari sinit, ut nullo modo verbo Dei aditum accedendi ad cor suum tribuant, ut salventur. Nam et sit, cum ei a Domino dictum est: Excaeca cor populi hujus, et aures ejus aggrava, et oculos ejus claude; ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde suo intelligant: et convertantur, et sanem eos . Clausit et coelum Hieremias inimicis suis, cum dicebat ad Dominum: Ne propitieris iniquitati eorum, et peccatum eorum a facie tua non deleatur. Fiant corruentes in conspectu tuo: in tempore visitationis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sp̃s sc̃s loquit᷑ ꝑ ora scõrum
sic̃ dñs dicit in euangłio. ñ enĩ
uos estis qui loquimin. s sp̃s
patris ur̃i qui loquit᷑ in uobis:
non incongrue u̾ba scõꝵ ignis
uocantur: sicut psalmista dicit
de dño. Ignitum eloquiũ tuum
uehem̃ter: & seruus tuus dilexit
illud. Ignis igitur exiet de ore scõꝵ
istorum. et deuorabit inmicos eoꝵ:
quia doctͥna eorũ. ita errores anti¬
habent potestatẽ clauãencui cȩtũ.
ut non pluat dieb ꝓpħiȩ eorum:
et habent potestatem suꝑ aquas.
conu̾tendi eas in sanguinẽ ⁊ & ꝑ¬
cutere t̾ram omni plaga quociẽs¬
cumq uoluerint. Legimꝰ heliã
oratione clausisse cȩlũ. et iterum
aꝑuisse: sed et moysen aquas in
sanguinẽ conũtisse. N on gͦ pu¬
tandũ est heliam minorẽ uirtu¬
tem habere cum ad explendum
officiũ suȩ p̃dicationis uenerit.
quam habuit eo tẽpore quo inter
homines. conu̾satus est: s potio¬
rem. Possumꝰ etiam ꝑcelum. eccle¬

Expanded text:
um, sicut Dominus dicit in Evangelio: Non enim vos estis, qui loquimini: sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis ; non incongue verba sanctorum ignis vocantur, sicut Psalmista dicit de Domino: Ignitum eloquium tuum vehementer, et servus tuus dilexit illud . Ignis igitur exiet de ore sanctorum istorum, et devorabit inimicos eorum; quia doctrina eorum ita errores Antihabent potestatem claudendi coelum, ut non pluat diebus prophetiae eorum: et habent potestatem super aquas, convertendi eas in sanguinem, et percutere terram omni plaga quotiescumque voluerint. Legimus Eliam oratione clausisse coelum, et iterum aperuisse: sed et Moysen aquas in sanguinem convertisse. Non ergo putandum est Eliam minorem virtutem habere, cum ad explendum officium suae praedicationis venerit, quam habuit eo tempore, quo inter homines conversatus est, sed potiorem. Possumus etiam per coelum Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
nuu̾ suarũ. ut non adorarent de¬
monia. & simulacbra aurea. et¬
argentea.et erea. et lapidea et lignea:
quȩ neq uidere possunt. neq aucli¬
re. neq ambulare: et non egerunt
penitentiã ab homicidiis suis. et
aueneficiis suis. & a forncatione
sua. & furtis suis. subaudit᷑ piert̃.
Tercia igitur pars quȩ interfecta
est salua facta ẽ: idest electi: Ex qͥb
multi ꝓ. xp̃i nomine int̾fecti sunt:
reliqui uͦ libentissime occumb̾ent
si necessitas exegisset. Cet̾i uͦ. id est
pagani qui urxp̃m credẽ noluert̃.
ut ag̾ent penitentiã ab iniqͥtati¬

Expanded text:
nuum suarum, ut non adorent daemonia et simulacra aurea, etargentea, et aerea, et lapidea, et lignea, quae neque possunt videre, neque audire, neque ambulare, et non egerunt poenitentiam ab homicidiis suis, neque a veneficiis suis, neque a fornicatione sua, neque a furtis suis; subauditur, perierunt. Tertia igitur pars, quae interfecta est, salva facta est, id est, electi, ex quibus multi pro Christi nomine interfecti sunt: reliqui libentissime occumberent, si necessitas exegisset. Caeteri vero, id est, pagani, qui in Christum credere noluerunt, ut agerent poenitentiam ab iniquitati
Abbreviated transcription (Latin):
Per caridas uͦ: philosophoꝵ. atq
poetarũ doctrina designat᷑. ã
caude eorũ. similes serpentib. ha¬
bentes capita: & in his nocent:
Recte doctrina philosophorũ ser¬
pentib assimilat᷑:quia plena
erat uenenis mendatioꝵ. Qui ser¬
pentes. capita hab̃e dicunt᷑: quia
omnes errores gentiliũ ꝓpͥos habe¬
bant auctores: Potestas gͦ ȩquoꝵ
in caudis eorum erat: quia per¬
sequutores ȩccłȩ ꝑdoctrinã phy¬
losophorũ uolebant eu̾t̾e religio¬

Expanded text:
phorum atque poetarum doctrina designatur. Nam caudae eorum similes serpentibus, habentes capita, et in iis nocent. Recte doctrina philosophorum serpentibus assimilatur, quia plena erat venenis mendaciorum. Qui serpentes capita habere dicuntur, quia omnes errores gentilium proprios habebant auctores. Potestas ergo equorum in caudis eorum erat, quia persecutores Ecclesiae per doctrinam philosophorum volebant evertere religio
Abbreviated transcription (Latin):
ignem. impia p̃cepta imꝑatorum de¬
signantur: quib popłs dĩ int̾ss ci
iubebatur: ꝑfumum uͦ: honor dei¬
tatis. quem diis suis deferre iube¬
bant: E recte ꝑfuimũ ydolatriȩ fal¬
sitas designatur: quia sicut fumꝰ
afacie uenti euanescit: ita & cultꝰ
ydolorum inconspectu predicatioĩs
euangłicȩ deꝑiit. ꝑ sulphur autẽ:

Expanded text:
imperatorum designantur, quibus populus Dei interfici jubebatur: per fumum vero honor deitatis, quem diis suis deferre jubebant. Et recte per fumum idololatriae falsitas designantur, 541 quia sicut fumus a facie venti evanescit, ita et cultura idolorum in conspectu praedicationis eva
Abbreviated transcription (Latin):
apłis inspirauit ut relictis om̃ib
abeo ꝑciꝑent. Et abii ad angłm
diuinarũ scriꝑturaꝵ instruerent᷑.
Et dixit mͥ ccipe. et deuora
illum: & fãciet amaricare uen
trem tuũ: s more tuo erit dul¬
ce tanquã mel Et accepi librũ
de manu angłi: et deuoraui eũ:
et erat more meo tanquã mel
dulce. Et cum deuorassẽ eum:
uentrẽ autẽ. in quo om̃s spur¬
citia corporis commorat᷑. memo¬
riam peccatoꝵ intelligẽ debemꝰ.
Lib̃ igitur dum deuoraret᷑ ut
mel dulce fuisse dicit᷑: qͥa diui¬
na scͥptura dum inm̃tẽ reuoluit᷑.
uitamq ȩ̃tnã mandata dĩ custo¬
dientib reꝓmittit: duleis ut
penasq quas impii pro peccatis
suis passuri sunt ostendit: quȩ
antea fuerat dulcis indemon

Expanded text:
is inspiravit, ut relictis omnibus, ab eo perciperent. Et abii ad angeludivinarum Scripturarum instruerentur. Et dixit mihi: Accipe, et devora illum, et faciet amaricare vetrem tuum, sed in ore tuo erit dulce tanquam mel. Et accepi libellum de manu angeli, et devoravi illum: et erat in ore meo tanquam mel dulce. Et cum devorassem eum, entrem autem in quo omnes spurcitiae commorantur corporis, memoriam peccatorum intelligere debemus. Liber igitur dum devoraretur, ut mel dulce fuisse dicitur; quia divina Scriptura dum in mente revolvitur, vitamque aeternam mandata Dei custodientibus repromittit, dulcis ut poenasque quas impii pro peccatis suis passuri sunt, ostendit, quae antea fuerat dulcis in demon
Abbreviated transcription (Latin):
molant᷑. et fornicatione. & suffo¬
cato. & sanguine. Uox gͦ de cȩlo
ioħi loquit᷑. ne .uii. tonitrua scͥ¬
beret: quia apłi qui ꝑcelũ desi¬
gnant᷑. pͥmis p̃dicatorib p̃cepe¬
runt. ne nouiter ad fidẽ uenien¬
nem conscendere cogerent: do¬
nec infide confortati etiã ad oꝑa¬
tionẽ uirtutũ transire possent.
Et angłs quẽ uidi stantẽ supra
mare & suꝑ t̾ram. cum leuasset
manũ suam. et iurasset ꝑiuuen¬
tem in ȩt̾nũ. qui creauit celum¬
& ea quȩ in eo sunt. et t̾ram et ea
quȩ inea sunt. mare &. ea quȩ
tur mysteriũ dei: qd̃ ȩuangłnauit
ꝑseruos suos ꝓpħas. Nos quando
iuramus: uolumꝰ ut firmũ sit qđ
loquimur. Otrisse gͦ dĩ iurasse ẽ:
quia fieri non potest ut qđ ds lo¬
quitur irritũ fiat: sicut ipse dix̃.¬

Expanded text:
t a fornicatione, et suffocato, et sanguine . Vox ergo de coelo Joanni loquitur, ne septem tonitrua scriberet; quia apostoli qui per coelum designantur, primis praedicatoribus praeceperunt; ne noviter ad fidem venientum conscendere cogerent, donec in fide confortati, jam ad operationem virtutum transire possent. Et angelus quem vidi stantem supra mare et super terram, cum levasset manum suam, et jurasset per viventem in et ea quae in eo sunt; et terram, et ea quae in ea sunt; et mare, et ea quae tur mysterium Dei, sicut evangelizavit per servos suos prophetas. Nos quando juramus, volumus ut firmum sit, quod loquimur. Dixisse ergo Domini jurasse est; quia fieri non potest ut quod loquitur Deus, irritum fiat, sicut ipse di
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationib sicut aurũ in
fornace. ꝓbati ẽẽ noscunt᷑: sic̃
abrahã qui de igne chaldeoꝵ
erutus ẽ: sicut loth quẽ sodo¬
mitȩ afflixerunt: sicut ysaac
qui cecitatẽ ꝑtulit: sicut iacob
qui ꝑsecutione frĩs ac soceris
est afflictꝰ. sicut ioseph. qͥ capti

Expanded text:
tribulationibus, sicut aurum in tribulationibus, sicut aurum in fornace probati esse noscuntur: sicut Abraham, qui de igne Chaldaeorum erutus est: sicut Loth, quem Sodomitae afflixerunt: sicut Isaac, qui caecitatem pertulit: sicut Jacob, qui persecutione fratris atque soceri est afflictus: sicut Jo
Abbreviated transcription (Latin):
Finuenies. ex quib dñ corpus
decoratũ fuisse uisum ẽ. S qͥd
ex posuit. Quid autẽ .uii. quȩ re¬
stant significent: ꝑscrutandũ
nob̾ est. Scãm gͥ ciuitatẽ dĩ quȩ
ex om̃ib electis constat: quȩ ab
initio usq ad finem tendit: si
diligenter inspiciaᷤ. in .uii. par¬
tes diuisam inuenies. Prima gͥ¬
eiꝰ pars: sunt electi. qui abinitio
usq ad diluuiũ fuerunt. Scd̃a.
patriarchȩ & cet̾i iusti: usq ad le
runt. Sexta uero parsẽ: gentiũ
multitudo quȩ ad fidẽ uenit.
est talaris tunica: iustos qͥ an¬
de diluuiũ fuerunt designat.
Quȩ cuiꝰ coloris fuerit ñ dicit᷑.
eo quod nullã aliã legẽ. nisi
naturalẽ habuerint. Natura¬
lis autem lex ẽ creatorẽ suum
diligere: & quod sibi ñ uult
quis fieri. alio non facere. Hanc
legẽ qui ratione suffultꝰ eͣ: nul¬
lus ignorare ꝑmittit᷑. Eronam
autẽ: patriarchȩ. & cet̾i iustiqͥ
ante legẽ fuerunt designant᷑.
Quȩ aurea dicit᷑ quia multis

Expanded text:
invenies, ex quibus Domini corpus decoratum fuisse visum est. Sed quexposuit: quid autem octo quae restant, significent, perscrutandum nobis est. Sanctam namque civitatem Dei, quae ex omnibus electis constat, quae ab initio usque ad finem tendit, si diligenter perspicias, in septem partes divisam invenies. Prima igitur pars ejus sunt electi, qui ab initio usque ad diluvium fuerunt: secunda patriarchae et caeteri justi usque ad Legrunt: sexta vero pars est gentium multitudo, quae ad fidem venit: est talaris tunica, justos qui ante diluvium fuerunt, designat. Quae cujus coloris fuerit, non dicitur; eo quod nullam aliam legem, nisi naturalem, habuerint. Naturalis autem lex est creatorem suum diligere, et quod sibi quis non vult fieri, alteri non facere. Hanc legem nullus, qui ratione suffultus est, ignorare permittitur. Per zonam autem patriarchae et caeteri justi, qui ante legem fuerunt, designantur. Quae aurea dicitur, quia multis
Abbreviated transcription (Latin):
iob qui ammissionẽ rerũ dirã¬
q passionẽ ꝑtulit: Codem mͦ
& decȩtis quos scͥptura ñ com¬
Quȩ zona: mãmillas constrin¬
xisse legitur: E mãmillaᷤ nãq
duo p̾cepta caritatis designant᷑:
ꝑ quȩ scõs patres dõ placuisse
certum est. Caput uero eius.
& capilli erant candidi tanqͣ
lana alba & tanquã nir: E ca¬
put lex: ꝑ capillos uero qui ex ca

Expanded text:
diramque passionem pertulit. Eodem modo et de caeteris, quos Scriptura non comQuae zona mamillas constrinxisse legitur; per mamillas namque duo praecepta charitatis designantur, per quae sanctos patres Deo placuisse certum est. Caput vero ejus et capilli erant candidi tamquam lana alba et tamquam nix. Per caput Lex, per cap
Abbreviated transcription (Latin):
do nigra: Quomodo formo¬
sa: Nigra sicut tab̾nacula
cedar:formosa sicut pelles
salomonis. Et ñ est iustũ.
ut aliquis ex pret̾ita uita
pensetur: et ñ magis atten¬
datur qd̾ fuit s qd̾ ẽ. Unde
subiungit. Nolite me consi¬
derare qd̾ fusca su: quia
decolorauit me sol. Aliqͣnͣ¬
Do inscriptura sacra sol po¬
nitur nimius estus terrenoꝵ
desidiorũ: Unde gͦ fusca:
Quia decolorauit me sol:
eardore amoris t̾reni apud
sponsum decolorata sum. so
ẽ indecora. apud regẽ facta.

Expanded text:
do nigra, quomodo formodo nigra, quomodo formosa? Nigra sicut tabernacula Cedar, formosa sicut pellis Salomonis. Et non est justum ut aliquis ex praeterita vita pensetur, et non magis attendatur quod fuit, sed quod est. Unde subjungit: Nolite me considerare quod fusca sim; quia decoloravit me sol. Aliquando in Scriptura sacra, sol ponitur nimius aestus terrenorum desideriorum. Unde ergo fusca? Quia decoloravit me sol, et ardore amoris terreni apud sponsum decolorata sum, id est indecora apud regem facta.