comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illa erat. si eidẽ parti suȩ fut̾m tm̃ malũ timebat. ⁊̃ ip̃m occu¬
pauerãt timoris tenebre. Si aũ h fut̃m nesciebat. ignorãtie tene¬
bͥs cecabat᷑. Si au ħ parti suȩ fut᷑m sciebat ⁊ ñ timebat: peiores sunt
tenebrȩ tãte crudelitatis: ꝗuł ignorãtie. ułtimoris. Neq n habebat
credidistis: ꝗͣsic laudat apłs. si patit᷑ unũ m̃brũ. copatiunt᷑ oĩa
habebat. In his gͦ suȩ miserie tenebͥs ex etnitate u̾satꝰ. nec p̾tea
nouã lucẽ q̃ ab illo tenebͣs fugaret: muatꝰ:. s alias tenebs. qͥs
seꝑtimuit: magno malo suȩ lucis exꝑtꝰ:. Qͣnto meliñ dicã

Expanded text:
si eidem parti suae futurum tantum malum timebat, etiam ipsum occupauerant timoris tenebrae; si autem hoc futurum nesciebat, ignorantiae tenebris. caecabatur; si autem hoc parti suae futurum sciebat et non timebat, peiores sunt tenebrae tantae crudelitatis quam uel ignorantiae uel timoris; neque enim habebat creditis, sic laudat apostolus: si patitur unum membrum, conpatiuntur omnia habebat. In his ergo suae miseriae tenebris ex aeternitate versatus est: nec postea novam lucem, quae ab illo tenebras, fugaret, miratus est; sed alias tenebras, quas semper timuit, magno malo suae lucis expertus est. Quanto melius,
Abbreviated transcription (Latin):
candor ÷ coȩt̃na sapĩa. nec lucis in opinatȩ ad miratorem:
s lucis factȩ creatorẽ ut subsist̾e̾t. apꝓbatorẽ ut manẽt.
nec ignarũ fut᷑i.s mãdatorẽ p̃cepti ⁊ dãnatorẽ delicti: ut
adũsus ĩ obedientiã itȩ ꝓlata uindicta: p̃sentes coerceret:
futosq t̾reret. nec ĩpuidũ: nesciẽdo q̃rẽtẽ.s ĩ trogãdo iudi¬
cãtẽ. nec ĩuidũ actim̃tẽ: s abet̃na uita q̃t̾te obediẽti dat᷑

Expanded text:
candor est coaeterna sapientia; nec lucis inopinatae admiratorem, candor est coaeterna sapientia; nec lucis inopinatae admiratorem, sed lucis factae creatorem, ut subsisteret, adprobatorem, ut maneret; nec ignarum futuri, sed mandatorem praecepti et damnatorem delicti. ut aduersus inoboedientiam iuste prolata uindicta praesentes coherceret futurosque terreret; nec inprouidum nesciendo quaerentem, sed interrogando iudicantem, nec inuidum ac timentem,
Abbreviated transcription (Latin):
oporte ꝯcedũt: Anforte q̃ de nouotestam̃to similia ptulimꝰ.
ip̃a qͦq audent dicere falsa ẽẽ atq ꝑu̾sa. pͥulegio suo illo diabo¬
putent: id eẽ axp̃o ⁊ aplis dictũ teneãt. atq suadeant. qͥc qͥd
aũ ex eisdẽ codicib adũs eos sonuerit: ĩmissũ ab ĩfalsatoribꝰ
ore ĩprudenti ac sacͥlego ñ dubitent dicere: Cui furori eoꝵ.
auctoritate õiũ libroꝵ extinguere eũ atq ab olere conatꝰ:
iã supͣ qͣntũ suscepti oꝑis rõ sinere uidebatur: ñ pauca respõ¬
di. Nc̃ illud ãmoneo. ut cũ ĩ sanas ac sacͥlegas fabulas suas
xp̃iani nõis pallio uelare ꝯtendant. uideant tñ q̃n ista ꝯtra
script̾as xͥanas disputãt: ñ a nob̾ otͣ paganos tm s ⁊ ꝯtͣ mani
hendentẽ: ita fortasse defendem: ut paria de acictoribꝰ eoꝵ
sic̃ paulꝰ nr̃ ap̃dathenienses fẽc̃. cõmemorarẽ. Inueniremꝰ u
fortasse ⁊̃ litt̃is eoꝵ. dm̃ mũdi creatorẽ ac fabricatorẽ. &

Expanded text:
PUT XV. An forte, quae de Novo Testamento similia protulimus, ipsa quoque audent dicere falsa esse atque perversa, privilegio illo suo diaboChristo et apostolis dictum teneant atque suadeant, quicquid autem ex eisdem codicibus aduersus eos sonuerit, inmissum ab infalsatoribus ore inpudenti ac sacrilego non dubitent dicere? cui furori eorum auctoritatem omnium librorum extinguere atque abolere conanti iam supra, quantum suscepti operis ratio sinere uidebatur, non pauca respondi. Nunc illud admoneo, ut cum insanas et sacrilegas fabulas suas christiani nominis pallio uelare contendant, uideant tamen, quando ista contra scripturas Christianas disputant, non a nobis contra paganos tantum, hendentem ita fortasse defenderem, ut paria de auctoribus eorum, sicut Paulus noster apud Athenienses fecit , commemorarem. Invenirem enim fortasse et in litteris eorum, Deum mundi creatorem ac fabricatorem, et
Abbreviated transcription (Latin):
peccare cõpelleret. Euigilate. ⁊ dicite nob̃. qͦm uinc̃ tenebs. quinc̃
necessitas. Hiã erat ap̃d illũ hostis maior. aqͣ uictꝰ : uissus cum
minore pugnaũ. Qnͣto meliꝰ nesciret. qͦabeꝰ facie fugiss adã:
ꝗͣ ip̃e pͥmo a facie durȩ ac dire necessitatis. ⁊ pt afacie diuise atq
a dũ se gñtis qͥ fug̾et ñ hr̃et. Qnto meliꝰ nature humanȩ ĩ uidã

Expanded text:
re conpelleret. euigilate et dicite nobis, quomodo uincit tenebras, quem uincit necessitas. haec iam erat apud illum hostis maior, a qua uictus et iussus cum minore pugnauit. quanto melius nesciret, quo ab eius facie fugisset Adam, quam ipse primo a facie durae ac dirae necessitatis et postea a facie diuersae atque aduersae gentis quo fugeret non haberet! quanto melius n
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑pet᷑. nec ira uelut humana turbidę seuientem: s auctori¬
nec obleua ł nulla cõmissa hoĩũ milia ꝑim̃tẽ. s eqͥssimo
examine ꝑtp̃rales mortaliũ mortes: utilitatẽ timoris sin
ppłis ĩponentẽ: nec sine ullo delectu ceca ꝯfusiõe iustos pec
ĩtelligendo scͥptas nr̃as uł malos intellectores exꝑiendo falsa
decatholicis creditis. Ac sic relicta sana doctrina ꝯu̾si ad
saclegas fabulas: nuiũq ꝑusi ⁊ alienati a societate scoꝵ:
nec ex nouo testam̃to corrigi uultis. un talia ꝓferimꝰ:
qͣlia inuete arguitis. Uñfit: ut adu̾sus uos sic̃ adu̾sus
paganos: utrũq testam̃tũ defende cõpellam. S facite aliꝗͦ
ꝓrsus ita carnalit̾ desipientẽ ut dĩn colat. ñ qͣlẽ colimꝰ: qui

Expanded text:
turpetur; nec ira uelut humana turbide saeuientem, sed alinec ob leuia uel nulla commissa hominum milia perimentem, sed aequissimo examine per temporales mortalium mortes utilitatem timoris sui populis inponentem; nec sine ullo delectu caeca confusione iustos peccintellegendo scripturas nostras uel malos intellectores experiendo falsa de catholicis creditis ac sic relicta sana doctrina conuersi ad sacrilegas fabulas nimiumque peruersi et alienati a societate sanctorum nec ex nouo testamento corrigi uultis, unde talia proferimus, qualia in uetere arguitis. unde fit, ut aduersus uos sicut aduersus paganos utrumque testamentum defendere conpellamur. Sed facite aliquem prorsus carnaliter ita desipientem, ut deum colat, n
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ lucifica lux. ꝙ ÷ ds̃ Sic n sibi suffic̃ adet̾nã bertitudinẽ:
⁊exac abundat ad faciendos beatos. tta sibi suffic̃ ad et̾̃nã
lucẽ: ⁊ exꝰ ac abundat adfaciendos illuminatos: nulliꝰ bonũ
cupiens. cũ ip̃o fruat᷑ oĩs uolũtas bona. nulliꝰ malũ timens.
cũ ab ip̃o deserat᷑ oĩs uolũtas mala. qr nec auget eũ qͥ eiꝰ dono
beatꝰ: nec t̃ret eũ qͥ eiꝰ uidicio miser:. Talẽ dm̃ manichei
ñ colitis. longe ab illo facti estis. dũ fantasmata ur̃a sectami¬
ni. q̃ cor ur̃m uanũ ⁊ uagũ lucẽ istã celestiũ corpoꝵ ꝑcarnis ocło
hauriens uob̃ multiplici fictioe dilataũ atq uariaũ. Lux
Qntomag̃ illi ĩ accessibili: q̃ ista oĩa fac̃.nec õibꝰ ĩ accessibił÷:¬

Expanded text:
 lux, quod est deus. Sicut enim sibi sufficit ad aeternam beatitudinem et ex hac abundat ad faciendos beatos, ita sibi sufficit ad aeternam lucem et ex hac abundat ad faciendos inluminatos, nullius bonum cupiens, cum ipso fruatur omnis uoluntas bona, nullius malum timens, cum ipso deseratur omnis uoluntas mala, quia nec auget eum, qui eius dono beatus est, nec terret eum, qui eius iudicio miser est. talem deum, Manichaei, n colitis; longe ab illo facti estis, dum phantasmata uestra sectamini, quae cor uestrum uanum et uagum lucem istam caelestium corporum per carnis oculos hauriens uobis multiplici fictione dilatauit atque uariauit. lux quanto magis illi inaccessibili. quae ista omnia facit ! nec omnibus inaccessibi
Abbreviated transcription (Latin):
mersisse ĩ tenebͣs. Qnͣto meliꝰ ex ortã sibi nouã lucẽ ad fugi¬
endas tenebs miratꝰ laudaret. ꝗͣ irruentes sibi uet̾es tene¬
ꝗͣ a se genitã facet malã. q̃ sic abeo reppulit teneb̾s inumcaᷤᷤ
ut ei fieret inimica. Huculpe ĩputabit᷑ dãnatis ĩ globo ist
reliqͥis: ꝙ errare se apͥore lucida sua nat᷑a passe st̃.⁊ inimi-

Expanded text:
rsisset in tenebras ! quanto melius exortam sibi nouam lucem ad fugandas tenebras miratus laudaret quam inruentes sibi ueteres tenequam a se genitam faceret malam: quae sic ab eo reppulit tenebras inimicas, ut ei fieret inimica. hoc enim culpae inputabitur damnandis in globo illis reliquiis, quod errare se a priore lucida sua natura p
Abbreviated transcription (Latin):
gite. Nã nos. aut hos aut illos. parit̃ detestari nece̾e̾:: qr tã
⁊ sacm̃tis uet̾is testam̃ti sepe ac młta iã dixinus. ut
do donaret ĩ plendũ. aliud ꝙ ꝑ ueritatẽ pate factũ remo¬
uendo demonstraret᷑ ĩpletũ. cũ dĩ ꝓximi dilectiõe scipet᷑
legis ꝑ ficienda ꝑceptio. circũcisionis aũ atq alioꝵ illius
tp̃ris sacm̃toꝵ cessatiõe: oftendẽt legis ꝑsoluta ꝑmissio. Pre¬
ceptũ qͥppe reos faciebat ad desidandã salutẽ. ꝓmissũ ãufig̾aᷤ
celebrat ad expectandũ saluatorẽ. ut ꝑ aduentũ noui tes¬
testam̃ti illos lib̃aret gr̃a donata. illas auferret ueritas
tum erat ex dĩ dono cꝰtodiret᷑. uĩtas aũ: ut ablata obserua¬
tiõe umbraꝵ ꝙ ꝓmissũ erat exdĩ fide p̃sentaret᷑. diñ isti
legis ẽẽ dicĩtt ꝓmissiuas fig̾as sacͣm̃toꝵ. similes st̃ hõibꝰ.
quibꝰ difplicẽt ea : qͦꝵ ñ capiunt utilitatẽ. uelut si surdus

Expanded text:
gite; nam nos aut hos aut illos pariter detestari necesse est, quia tam et sacramentis ueteris testamenti saepe ac multa iam diximus, ut do donaretur inplendum, aliud, quod per ueritatem patefactam remouendo demonstraretur inpletum: cum dei et proximi dilectione susciperetur legis perficienda praeceptio, circumcisionis autem atque aliorum illius temporis sacramentorum cessatione ostenderetur legis persoluta promissio. praeceptum quippe reos faciebat ad desiderandam salutem, promissum autem figuras celebrabat ad expectandum saluatorem, ut per aduentum noui testamenti illos liberaret gratia donata, illas auferret ueritas tum erat, ex dei dono custodiretur, ueritas autem, ut ablata obseruatione umbrarum, quod promissum erat, ex dei fide praesentaretur. Proinde istilegis esse dicunt promissiuas figuras sacramentorum, similes sunt hominibus, quibus displicent ea, quorum non capiunt utilitatem; uelut si surdus
Abbreviated transcription (Latin):
nec tñ desꝑo: ꝙ canticimei uĩtas ĩuentura sit aurẽ suã. ꝗͣdns
ĩ solitã lucẽ miratũ ẽẽ rep̃hendt̃. qr scͥptũ÷. uidit ds̃ lucẽ qͥa bo¬
ĩ aliqͥd faciendũ ĩprudens labit᷑: ut factũ ẽe displiceat. Cur
eoꝵ cũ m̃bͣsua mersit ĩ tenebͣs uelũ ꝯtͣse posuit : Nõ nq fecit
uidit qr bonũ ẽ s noluit uidẽ qr malũ ẽ. Miratũ sane faustuꝰ¬

Expanded text:
nec tamen despero, quod cantici mei ueritas inuentura sit aurem suam, quam dinsolitam lucem miratum esse reprehendin aliquid faciendum imprudens labitur, ut factum esse displiceat. Cur  cum membra sua mersit in tenebras, uelum contra se posuit? non enim quod fecit, uidit, quia bonum est; sed noluit uidere, quia malum est. Miratum sane Faustu
Abbreviated transcription (Latin):
cͥminib illoglobi supplicao plecteret᷑. Nc̃ aũ lib̾tatẽ uolũtatis.
illas particulas habuisse dicere ñ potestis: ꝗͣ torꝰ ds̃ ip̃e ñ habuit.
Q si eas ñ mitt̾et ĩpeccatũ: totꝰ atenebͣꝵ gẽte ꝑuasus. peccare cog̾et᷑.
Qͦ dsi cogi ñ si cogi ñ poss. peccaũ: cũ eas eõmisit. uͥ cogi possẽt. Ꝙ io mag̃
adpeccandũ ⁊ ip̃e ĩ uasus atq possess cogi poss : nͥ ꝑsuȩ parti
pͥmo flagiciũ de in suppliciũ sibi ꝓuidiss: nulla fuit ĩ dõ ur̃o
nec ĩ eiꝰ partibꝰ lib̾a uoluntas. Ñ se fingat uidicẽ.s agnoscat
reũ: ñ qr passus : ꝙ nolebat. s qr se simulat. uista retͥbuere
dãnãdo eos. qͦs nouit malũ passos ẽẽ. potiꝰ ꝗͣ fecisse.ꝙ. ad ħ
tantũ simulat: ne uictꝰ ĩueniat᷑. qͣsi aliꝗͥ ꝓsit alicui misero:
si felix aut fortunatus uocet᷑. Nẽpe iã ⁊ hoc meliꝰ erat: ut
ds̃ ur̃ sine ullo eqͥtatis examine. hõibꝰ nec iustis nec peccoribꝰ

Expanded text:
illo globi supplicio plecterentur: nunc autem libertatem voluntatis illas particulas habuisse, dicere non potestis, quam totus deus ipse non habuit: quia si eas non mitteret in peccatum, totus a tenebrarum gente pervasus peccare cogeretur: quod si cogi non possent, peccavit, cum eas eo misit ubi cogi possent; et ideo magis ad peccandum et ipse inuasus atque possessus cogi poum sibi prouidisset nullaque fuit in deo uestro nec in eius partibus libera uoluntas, non se fingat iudicem, sed agnoscat reum, nec quia passus est, quod nolebat, sed quia se simulat iusta retribuere damnando eos, quos nouit malum passos esse potius quam fecisse: quod ad hoc tantum simulat, ne uictus inueniatur, quasi aliquid prosit alicui misero, si felix aut fortunatus uocetur. nempe iam et hoc melius erat, ut deus uester sine ullo aequitatis examine hominibus nec iustis nec peccatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptores. dãnent᷑ eoꝵ libri. purget᷑ ꝓpħicũ nom̃ ĩ digna fama.
grauitati.atq censure suę patriarchaꝵ reddat᷑ actoritas. Et
sane fieri potuit: ut quẽã modũ de dõ ĩpudent̃ idem tãta furcer̃:
nc̃ eũ ĩ tenebͥs exetno u̾satũ dicẽtes: pꝰtea miratũ cũ uidiss lucẽ:

Expanded text:
scriptores, damnentur eorum libri, purgetur propheticum nomen indigna fama, scriptores, damnentur eorum libri, purgetur propheticum nomen indigna fama, grauitati atque censurae suae patriarcharum reddatur auctoritas. Et sane fieri potuit, ut quemadmodum de deo inpudenter idem tanta finxerunt, nunc eum in tenebris ex aeterno uersatum dicentes et
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰdẽ boni iacturã metuf: qr ꝯtẽnas. Qr̃ ostat ħ ut dixi: ñ
eẽ legẽ. s legis poti madas. ⁊ scabiẽ. q̃si dãpnant᷑ a nob̾: dãptũ¬
tur ut falsa. ñ ut legitima. nec tangit ꝯuiciũ ħ legẽ. nec legis
auctorẽ dm̃. s eos. quri hẽ. uillã. nefariis ss religiõib scͥpser̃.¬
Ut aũ int̃dũ legis nos reuerendũ nom̃ cũ uidaica p̃cepta ꝑseqͥm̃.
lacessam. ur̃o ftt uicio. qͥ int̃ hebraicas institutioes legẽ: nullũ uul¬
tis ee discrim̃. Alioqͥn reddite legi ꝓpã dignitatẽ. isrłiticas ab ead
turpitudines tãꝗͣ uerrucas ĩcidite. deformatiõis eiꝰ cm̃ scͥptoribꝰ
ĩputate.⁊ statĩ uidebitis nos uidaismi inimicos fuisse ñlegis.
ipsis eadẽ scͥpta st̃ otͣ honestatis morẽ deuiciis captantibus
głam. aut abeoꝵ sociis ac paribꝰ. nr̃a q̃ istic culpa ẽ: Hãnam
enĩ eos de testati actꝰ iniqͦs: qͦs ultro de se nec int̾rogati ꝯfessi st̃.

Expanded text:
ut dixi, non esse legem, sed legis potius maculas et scabiem: quae si damnantur a nobis, damnantur uti falsa, non ut legitima. nec tangit conuicium hoc legem nec legis auctorem deum, sed eos, qui hunc et illam nefariis suis religionibus inscriput autem interdum legis nos reuerendum nomen, cum Iudaica praecepta persequimur, lacessamus, uestro fit uitio, qui inter Hebraicas institutiones et legem nullum uultis esse discrimen; alioquin reddite legi propriam dignitatem. Israheliticas ab eadem turpitudines tamquam uerrucas incidite, deformationis eius crimen scriptoribus inputate, et statim uidebitis nos Iudaismi inimicos fuisse, non legiipsis eadem scripta sunt contra honestatis morem de uitiis captantibus gloriam aut ab eorum sociis ac paribus, nostra quae istic culpa est? damnamus enim detestati actus iniquos, quos ultro de se nec interrogati confessi su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessi iusticiã: aut uos ꝯtͣ fatemini ẽẽ ñ iustos. Nc̃ uͦ⁊ de illiᷤᷤ
quȩ scelera ꝓhibẽt mãdatis. sollicita uob̃÷ cura rectȩ uolẽtib
uiuere. & de his q̃ ꝑtinent ad uideos nulla fit m̃tio. Qđ qͣten
excusatũ uob̃ erit. nͥ eandẽ legẽ ñ ẽẽ ostitit: Deniq si sic̃ in¬
cendis ĩtolerabile ꝯuiciũ uidicans: siqͥs te negligentẽ p̃cepti¬

Expanded text:
professi iustitiam, aut uos coram fateremini esse non iustos. nunc uero et de illis, professi iustitiam, aut uos coram fateremini esse non iustos. nunc uero et de illis, quae scelera prohibent mandatis, sollicita uobis est cura recte uolentibus uiuere, et de his, quae pertinent ad Iudaeos, nulla fit mentio: quod quatenus excusatum uobis erit, nisi eadem legem non esse constiterit? denique si, sicut incenderis i
Abbreviated transcription (Latin):
aut inimici legis ac ꝓpħaꝵ. s nec ulliꝰ oĩo: adeo ut si mͦ ꝑ
ip̃os uos liceat: scimꝰ parati fat̾i falsa illa oĩa ẽẽ. q̃de eis scͥpta st̃.
matis patriarchas. dedecoratis ⁊ legẽ. atq qͥ sit stulti. uultiᷤᷤ
⁊ scͥptores ur̃os ñ ẽe m̃daces. ⁊ eos tñ religiosos ac scõs. Quor
hi flagitia. ⁊ turpes ꝯscͥpser̃ uitas. Qđ qr utrũq parit ostare
ñpot̃. oportet u aut hos fuisse malos: aut illos m̃daces⁊ falsoᷤᷤ.
ñ occides. ñ mechab̾is.ñ peierab̾. ⁊ cet̾a. Cui qr olim diffamate
entes tanqͣm leprã ac scabiẽ. ab ominanda ħ sua ⁊ turpissima
p̃cepta cõmiscuer. q̃ ad ꝑytom̃ spectãt ⁊ sacficia: age si excer¬
to ⁊ tues amicꝰ legis: damna eos mecũ: qͥ hãc uiolare ausi sũt.¬
cõmixtioẽ ĩ ꝯuenientiũ eidẽ p̃ceptoꝵ. Quȩ p̃cepta nͥ iuos legẽ
ñ ẽe sciretis. nec legis partẽ: utiq aut eadẽ seruare nit̾emini.

Expanded text:
aut inimici Legis ac Prophetarum, sed nec ullius omnino: adeo ut si modo per ipsos vos liceat, simus parati fateri, falsa illa omnia esse quae de eis scripta sunt, matis Patriarchas, dedecoratis et Legem, atque quod sit stultius, vultis et scriptores vestros non esse mendaces, et eos tamen religiosos ac sanctos, quorum hi flagitia et turpes conscripserint vitas. Quod quia utrumque pariter constare non potest: oportet enim aut hos fuisse malos, aut illos mendaces et falsosNon occides, Non moechaberis, Non pejerabis , et caetera. Cui quia olim diffamataeentes, tanquam lepram ac scabiem, abominanda haec sua et turpissima praecepta commiscuerunt, quae ad peritomen spectant, et sacrificia, age si es certo et tu amicus Legis, damna eos mecum, qui hacommixtione inconuenientium eidem praeceptorum: quae praecepta nisi et uos legem non esse sciretis, nec legis partem utique aut eadem seruare niteremini
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdã lucẽ remotã ⁊̃ ip̃a ab aspectibꝰ nr̃is ĩ sublimibꝰ huiꝰ mũdi
die fec̃ ista ꝯspicua cȩli luminaria. q̃ rursꝰ utrũ simł eũ sua lu¬
ce facta sint: anex illa q̃iã facta erãt qͦdãmͦ accensa sint: si.¬
milit̃ q̃rit᷑. Quelibet sane lux facta sit qn cũ ẽẽnt tenebre sr̃
abyssũ. dix̃ ds̃ fiat lux: creatã tñ lucẽ acreat̾ce luce factã ẽẽ ñ
dubitat. qͥsqͥs sc̃as litt̾as piȩ legendo fit dignꝰ qͥ ĩtelligat. Nec

Expanded text:
quandam lucem. remotam etiam ipsam ab aspectibus nostris in sublimibus huius mundi die fecit ista conspicua coeli luminaria. Quae rursus utrum simul cum sua luce facta sint, an ex illa quae jam facta erat, quodam modo accensa sint, similiter quaeritur. Quaelibet sane lux facta sit, quando, cum essent tenebrae super abyssum, dixit Deus, Fiat Lux; creatam tamen lucem a creatrice luce factam esse non dubitat, quisquis sanctas Litteras pie legendo fit dignus qui intelligat. C
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis aĩaliũ. qͥbꝰ fig̾is ꝓmittebat᷑ sacficiũ sanguinis qͦ redẽpti
sumꝰ: uoluit caluniari. Rep̃hendet ⁊ zelantem. qr cũ em̃tes
⁊ uẽdentes de tẽplo flagello eieciss cõmemoraũ eugłista de illo
ẽẽ scͥptũ ⁊elꝰ domꝰ tuȩ comedit me: sic̃ iste accusaũ zelãtẽ din.
ꝙ aliis sacͥficari uetuus. Dicet irascentẽ ĩ suos ⁊ t̃alienos. ĩ suosꝗ.¬

Expanded text:
is animalium, quibus figuris promittebatur sacrificium sanguinis, quo redempti sumus, uoluit calumniari. reprehenderet et zelantem, quia cum ementes et uendentes de templo flagellando eiecisset, commemorauit euangelista de illo esse scriptum: zelus domus tuae comedit me, sicut iste accusauit zelantem deum, quod aliis sacrificari uetuisset. diceret irascentem in suos et in alienos: in suos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ parciturũ nemini ñ iusto. ñ pec̃cori: fieri inꝗͣ potuit: ut &
dedĩ hõibꝰ m̃tirent᷑: qͥ de dõ ip̃o tãta ꝓt̾uitate m̃titi st̃. S uoᷤ
sentite nobcũ ut portent scriptores cͥm̃: si uultis eosdẽ liłare
ꝓpħas. Alioqͥn neq illa nos de abrahã scͥpsimꝰ: qͥ habende plis
insana flagns cupidine.: dõ qͥidiã sibi de sara ꝯiuge ꝓmiserat
minime credens: cũ pelice uolutatꝰ sit. sub ꝯscientia ꝙ sit in

Expanded text:
 fieri, inquam, potuit, ut et de dei hominibus mentirentur, qui de deo ipso tanta proteruitate mentiti sunt. sed uos consentite nobiscum, ut portent scriptores crimen. si uultis eodem liberari prophetas. Alioquin neque illa nos de Abraham scripsimus. quod habendae prolis insana flagrans cupidine et deo, qui id iam sibi de Sara coniuge promiserat, minim
Abbreviated transcription (Latin):
idem auaricie acuentris causa duobꝰ regibꝰ abimelech.⁊ phara¬
oni diu̾sis tp̃ribꝰ memoratã sarã ꝯiugẽ suã sororẽ intitus: qr
erat pulcherrima ĩ ꝯcubitũ uenditauit. nec ꝙ lothip̃iꝰ fr̃ de
sodoma lib̾atꝰ cũ duabꝰ filiabꝰ ss inmonte ꝯcubuit. qͥhonestiꝰ
arsisset insodoma ictu fulminis: ꝗͣ ĩ mõte flagrauit ĩ ꝯcesse
libidinis flãma. s nec ꝙ ysaac eadẽ patri suogessit. ac paria
erga rebecca ꝯiugẽ suam: fingens ⁊ ip̃e eã sororẽ qͦ ꝑ eam
manas sorores eaꝵq singłas famłas qͣttuor uxoꝵ marit
tãꝗͣ hyitꝰ errau̾it. ut ẽẽt quotidie int qͥttuor scorta certam̃:

Expanded text:
raoni, diuersis temporibus memoratam Saram coniugem suam sororem mentitus, quia erat pulcherrima, in concubitum uenditauit; nec quod Loth ipsius frater de Sodoma liberatus cum duabus filiabus suis in monte concubuit — qui honestius arsisset in Sodoma ictu fulminis quam in monte flagrauit inconcessae libidinis flamma — sed nec quod Isaac eadem patri suo gessit ac paria erga Rebeccam coniugem suam fingens et ipse eam sororem, quo per ipsam manas sorores earumque singulas famulas quattuor uxorum maritus tamquam hircus errauerit, ut esset cotidie inter quattuor scorta c
Abbreviated transcription (Latin):
ẽrerent: ut aũitatis uia longiꝰ aberrarẽt. Cõmodũ au arbitr.
subeiꝰ nõie ũba eiꝰ ponẽ. ⁊ sub meo respõsionẽ meã. E xplic̃ ꝓlog¬
austꝰ dix̃. Satis suꝑq ĩ luce ĩ troductis
de tect̾a fallacia. ad oct̾issimo scił ⁊ solo nob̃ pt b̾atũ patrẽ
rentiũ nob̾cũ ꝓpositiões scb̾e.ꝙ cĩ idim uosex inore parĩtis
sui ẜpentis captiosis cͥcũ uenire q̃stundis uolũint: ⁊ ĩi ad¬
respõdendũ iugilãt̃ eis. fitis ĩ seructi. Itaufit. ut ad ea ip̃a
q̃ ꝓposuerint religati. ultĩ huc atq illuc uagari ñ pꝰsint.
ac ne ꝑfusa ꝯfusane orone legẽtiũ ĩ undarent᷑ ĩ genia: tã bre¬
nos aũ pseado xͥanos cauemꝰ:q uos eẽ ostendimꝰ. Nã ꝙ
semũ ẽ: ex qͣdã parte t̃ꝑfectũ. ex nulla tñ falsũ ẽ. Qͥdgͦ. si aliꝗͥ¬

Expanded text:
ertinaciter currerent, ut a ueritatis uia longius aberrarent. commodum autem arbitror sub eius nomine uerba eius ponere et sub meo responsionem meam. FAUSTUS dixit: Satis superque in lucem iam traductis detecta fallacia a doctissimo scilicet et solo nobis post beatum patrem rentium nobiscum propositiones scribere, quo cum idem uos ex more parentis sui respondendum uigilanter eis sitis instructi.ita enim fiet. ut ad ea ipsa, quae proposuerint, religati ulterius huc atque illuc uagari non possint. ac ne profusa confusaue oratione legentium inundarentur ingenia, tam brenos autem pseudochristianos cauemus, quod uos esse ostendimus. nam quod semum est, ex quadam parte inperfectum, ex nulla t
Abbreviated transcription (Latin):
hostia suã celestia mundarit. M odo
stia fuit dignior ⁊ efficatior oibꝰ
aliis. ꝗa illę sepe it̾ate: sine consu¬
matoe: ħ semel oblara ad patriã re

Expanded text:
hostiam suam coelestia mundavit; modo pstia fuit dignior et efficacior omnibus aliis: quia illae saepe iteratae sine consummatione, haec semel oblata ad patriam re
Abbreviated transcription (Latin):
¶om̃i iniquitate Enumerat parte. ut aꝑtius ac¬
cusa smalitia. quando qui dãpnum molit̾ alicui
nequitia ẽ temeritã. quando aud& ꝙ nequit
uł intemꝑantia sui. ¶contentio ẽ. inpugnatio uita¬
tis: ꝑ confidentiã clamoriꝰ ¶Malignita ẽ: mala
uoluntas: cum ultra nonpõt: uł debenefiti is grã
ñ referre.

Expanded text:
Omni iniquitate. Enumerat partes, ut apertius accuset malitiam, quando quis damnum molitur alicui. Nequitia est temeritas quando audet quod nequit, vel intemperantia sui. Contentio est impugnatio veritatis per confidentiam clamoris. Malignitas est mala voluntas, cum ultra non potest vel de beneficiis gratiam non referre.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ambre. Post crucem ma¬
nifestatur : quid apatre
cum generatur accepit: ñ¬
tura cepit sciri. homini
nonẽ datum nomen dei.
s ei qui equalis. qui se ex¬
mnaniuit. cuius omnia a
parre sunt.

Expanded text:
. Post crucem manifestatur quid a Patre cum generaretur accepit, tura coepit sciri homini non esse datum nomen Dei, sed aequalem qui se exinanivit, cujus omnia a Patre sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt naturalẽ usũ: in
eum usũ: qui ẽ contra naturã.
Similit̃ autẽ et masculi re¬
licto naturali usu feminae:¬
ex arserunt in desiderus
suis ininuicẽ. masculi in ma¬
sculos turpitudinẽ oꝑantes:¬

Expanded text:
erunt naturalem usum in eum usum, qui est contra naturam. similiter autem et masculi relicto naturali usu feminexarserunt in desideriis suis in inuicem, masculi in masculos turpitudinem operantes
Abbreviated transcription (Latin):
Caro cõicat altiorib.¬
inmundo erat. q̃ as¬
sumpto dr̃ exnus
apatre. introductio
in hẽditatẽ. ubi ado¬

Expanded text:
caro communicat altioribin mundo erat, quae assumptio dicitur exitus a Patre: introductio ad haereditatem, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Irasc̃. Ber̃. Indignamini uob ip̃is: tãta uehem̃tia
salomon. Noli ẽẽ nimi iustus: qr ẽ ꝗ ꝑit ĩ sua iusti
tia. ł eꝑ anda ẽ gͦ iustitia. ut ⁊ds̃ suffert iniqͦs: ut
aliꝗ exeis corrigantur.
¶s ol non . oc. uiat ut ira ñ duret. quia sidurat. dat̃
occasio diabolo. iratꝰ enim male cogitat. ⁊ sic se inse¬
rit diabolus: ut mala peragat.

Expanded text:
ignamini vobis ipsis tanta vehementia Salomon: Noli esse nimis justus qui perit justitia sua . Temperanda est ergo justitia, unde et Deus suffert iniquos, ut aliqui ex eis corrigantur. Sol non occidat. Vult ut ira non duret, quia si durat, datur occasio diabolo. Iratus enim male cogitat, et sic se diabolus inserit ut mala peragat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pedes .i. affectiões sint mimi¬
te uͥtutib. ne auitiis pungant̃.
ut ita sint parati. ad p̃dican¬
cium eiuiangelium: ꝙ nuntiat
pacem inter d eum ⁊ homineᷤ:
Uł ut sint ꝑati. complere p̃cep¬
ta ȩuuangelii.

Expanded text:
. Id est affectiones sint munitae virtutibus ne a vitiis pungantur, ut ita sint parati ad praedicandum Evangelium quod nuntiat pacem inter Deum et hominem; vel ut sint parati complere praecepta Evangelii.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in simplicitate et sin
ceritate dei. et ñ in sapi¬
entia carnali. sed in gr̃a
dei conuersati sumꝰ in hoc
mundo. abundantiũs au

Expanded text:
in ceritate Dei, et non in sapientia carnali, sed in gratia Dei, conversati sumus in hoc mundo; abundantius au
Abbreviated transcription (Latin):
dentia. uolui prius uenire
ad ũos. ut scđam gr̃am ha¬
beretis. et ꝑ uos transire
inmacedoniã. et iterũ a
macedonia uenire aduos
et a duo̾ deduci in iudeã.

Expanded text:
dentia uolui prius uenire ad uos, ut secundam gratiam haberetis, et per uos transire in Macedoniam, et iterum a Macedonia uenire ad uos et a uobis deduci in Iudaea.
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex. heri intheatro: hodie ineccłi: Uespe inc̾co: hodie
maltari: dudum fautor ystrionũ liũc consec᷑ tor igiiũ.
uit. non se correxit. non pauꝑib erogauit lugrro. gantr̃i
quȩ ẽ ruma diaboli incidunt. qui punoto hor nec dũ
gentib. hereticis. ut qui religioni detrabunt: uite eius de¬¬
trahere non audeant:

Expanded text:
ontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; vespere in circo, mane in altari; dudum fautor histrionum, nunc consecrator virginum. vit, non se correxit, non pauperibus erogavit. In arrogantiam, quae est ruina diaboli, incidunt qui puncto horae necdum  haereticis, ut qui religioni detrahunt, ejus vitae detrahere non audeant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aliquem eoꝵ quos misi ad
uos circum ueni uos:¬
Rogaui titum. et misi cum
illo fr̃m. Nunꝗd titus uos¬
circumuenit. Nonne eo

Expanded text:
 aliquem eorum quos misi ad vos, curcumveni vosRogavi Titum, et misi cum illo fratrem. Nunquid Titus voscircumvenit? Nonne eo
Abbreviated transcription (Latin):
imitatores mei estote. Idõ
misi aduos timotheum
et fidelis in dño: qui uos
commone faciat uias me¬
as. quae sunt in xp̃o iħu.
sicut ubiꝙ in omĩ eccła
docco. Iamquã non uen-¬
turus sim ad uos: sic in

Expanded text:
imitatores mei estote ideo misi ad vos Timotheum et fidelis in Domino qui vos commonefaciat vias meas quae sunt in Christo sicut ubique in omni ecclesia doceo tamquam non venturus sim ad vos sic in
Abbreviated transcription (Latin):
crescat caritas inscientia.
ut ꝓbare ⁊ discernere sei
ceres. in nobis. siñ oꝑibus
corruptioĩs. ⁊ quantum¬
I sine offen

Expanded text:
crescat charitas vestra in scientia, ut probare et discernere sciaceri in vobis, sine operibus corruptionis, et quantum, sine offen
Abbreviated transcription (Latin):
oRiNt hii sunt achaici. et
hu similiter ab apłis audier̃
uerbũ ueritatis. et subuer¬
si sunt multiphariã a falsis
apłis. quidã aphilosophiae
uerbosa eloquentia. alii ad¬
sectam legis iudaicȩ inducti.
hos reuocat apłs ad ueram

Expanded text:
orinthii sunt Achaici, et hi similiter ab Apostolo audierunt verbum veritatis, et subversi sunt multifarie a falsis apostolis, quidam a philosophiae verbosa eloquentia, alii secta legis Judaicae inducti sunt. Hos revocat Apostolus ad veram
Abbreviated transcription (Latin):
tizati estis: Grãs ago deo
meo quod neminẽ ur̃m¬
baptizaui: nisi crispum¬
et gaium. Ne quis dicat ꝙ¬
in nomine meo baptizati

Expanded text:
t, dicens: Gratias ago Deo meo, quod neminemptizavi, nisi Crispumet Gaium, ne quis dicat in nomine meo baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
enim apaulo dunissus. ꝑatus
sens habuit. ab sens teneat.
accipiens recordationem fi¬
dei. quȩ te ⁊̃ commoneat.
cum ⁊̃ infeminis firmat.¬
fuĩt firma.

Expanded text:
eus a Paulo dimissus, paratus sens habuit, absens teneat, accipiens etiam recordationem fidei quae te commoneat, cum etiam in feminis fuerit firma.
Abbreviated transcription (Latin):
alia. nͥ ħ ⁊ alia toll̃.
non li beraremur a
morte. uł inferno.
dum in nocens occi¬
ditur. pecc̃m cruci¬

Expanded text:
alia. Nisi hoc et alia tolleret, non liberaremur a morte, vel inferno. Dum innocens occiditur, peccatum cruci
Abbreviated transcription (Latin):
eo. ad quam coguitiõẽ
si tenditis: ad xp̃m
tantũ recurrite. qͥa¬
si abscondite. ⁊ ideo.
ne miremini. si
uixͦ estis. ⁊ eas nondũ
inuenistis. quia non
omnibus patent.
nisi bis qui petunt
⁊ pulsant.

Expanded text:
o. Ad quam cognitionem si tenditis, ad Christum tantum recurrite, qSed absconditi. Et ideo ne miremini si in Christo estis, et eas nondum invenistis, quia non omnibus patent, nisi his qui petunt et pulsant.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ad nos habuit: qui
ꝓnobis filiũ t̃didit.
se inhac miẜia ꝯsolari.
quia inde ꝑpendit ad
patͥam posse reũti⁊¬

Expanded text:
s ad nos habuit, qui pro nobis Filium tradidit. se in hac miseria consolari, quia inde perpendit ad patriam se posse reverti
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Erant aliqui inter eos dis¬
sentientes. in qui eti. mn anis głe
causa contendentes. pacem eccłẽ
rumpentes.
¶ Non quȩ .s. sunt: Hic doc⁊ quo¬
modo uitent conten ptionem.⁊
manem głam. ⁊ quomodo ar¬
bitrentur alios suꝑiores . scilic⁊
si considerauint non sua bona.
s⁊ alior.¬

Expanded text:
io enim aliqui erant inter eos dissentientes, inquieti, inanis gloriae causa contendentes, pacem Ecclesiae rumpentes. Non quae sua sunt. Hic docet quomodo vitent contentionem et inanem gloriam, et quomodo arbitrentur alios superiores, scilicet si consideraverint non sua bona, sed alior
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere: ut eum magficẽ.
ꝙ siẽ : tunc nescio quic
eligam: mori: an uiueroe.
quasi nͥ hic fructus eẽt
nor dubium er¬
quin mori eligrren. ut
xpistum haberem in p̃¬
mium. ⁊ ideone dubite¬
tis mori.¬
uel si consolari me uultis. Siꝙ
agunt ꝓ fr̃ĩb sit uobis solatiũ.
⁊ confortatio in aduersitatib uĩᷤ.¬

Expanded text:
vivere, ut eum magnificem. Quod si est, tunc nescio quid eligam, mori, an vivere. Quasi: Nisi hic fructus esset, non dubium quin mori eligerem ut Christum haberem praemium: et ideo, ne dubitetis moriis donis, vel si consolari me vultis, si qagunt pro fratribus sit vobis solatium et confortatio in adversitatibu
Abbreviated transcription (Latin):
tamen et uos singł̃i imusqꝙ
suam ixore. sefit se iꝑ sũ dili¬
gat. Uxoraut̃ timeat uirũ su¬
um. Filii obedite parentib
uris in dño. hoc a iustũ est.

Expanded text:
tamen et uos singuli, unusquisque suam uxorem sicut se ipsum diligat: uxor autem ut timeat uirum. Filii, oboedite parentibus uestris in domino. hoc enim iustum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cutuis intelligunt. qui nec eum. qͥ
catecuminus ut paganus babuit al¬
si carecumina uitiata ẽ. non põt̃ post
bap̃t. inter dĩ uͥginesn consecͣri: ita
non ab surde uisum ẽ. digamum ñ
re. ⁊ inaltiꝰ suꝑstitionem ire. non lic.¬
¶ Non ꝑcussorem .i. non alioꝵ m̃tesa

Expanded text:
cutius intellexerunt, qui nec eum, qui catechumenus vel paganus habuerit alsi catechumena vitiata, non potest post baptismum inter Dei virgines consecrari, ita non absurde visum est, eum qui re, et in alterius superstitionem ire non lic non percussorem, id est non aliorum mentes
Abbreviated transcription (Latin):
gua annos post passionem de
dit ds̃ iuders ad penitentiam. Il¬
lis trans actis. cũ nollent credẽ.
completa sunt peccata eoꝵ.
erarit completa peccata. s cõ¬
pleta sunt uementib roma¬
nis. Unde subdit. ꝑuenit ira¬

Expanded text:
 annos post passionem Domini dedit Deus Judaeis ad poenitentiam. Illis transactis cum nollent credere, completa sunt peccata eorum. erant impleta peccata, sed completa sunt venientibus Romanis. Unde subdit: Pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
ones et offendicula: preter¬
doctrinã quã uos didicistis:¬
faciunt. et declinate ab illi
Et ꝑ dulces sermones et
benedictiones: seducunt
corda innocentiũ. Ur̃a¬
enĩ obedientia : in omnẽ

Expanded text:
ones et offendicula prdoctrinam, quam uos didicistfaciunt: et declinate ab eis. et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. uenim oboedie
Abbreviated transcription (Latin):
appellen probum in xp̃o.
Salutate eos qui sunt ex
aristoboli domo. Saluta¬
te herodionem coͣgnatũ
meũ. Salutate eos qui st̃¬
ex narcissi domo. qui suNł
in dño. S alutate triphe¬
nam et triphosam. quae

Expanded text:
Appellen probum in Christo. Salutate eos, qui sunt ex Aristoboli domo. Salutate Herodionem cognatum meum. Salutate eos, qui sex Narcissi domo, qui sunt in Domino. Salutate Tryphaenam et Tryphosam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
care uolentem coherteret. Iustu
tñ ⁊ si ea non egeret. nitur ut
sic eẽt mauctoritate aliis. ⁊ futã
qͣtestaretur factis.
s inustus. ut uistus fiat. Iu stus

Expanded text:
care volentem coerceret; justus tamen et si ea non egeret, utitur, ut sic esset in auctoritate aliis, et futura attestaretur factis. sed injustus ut fiat justus
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt ꝓ uentre faciunt. Uł
escas quę uentris sunt. dm̃ fa-
cuint. dum eas uistificare hoĩes
bus: unde confundi. ⁊ erube¬
scere possunt. dum ꝑ anima¬
lia se iustificari possunt dict̃.¬
confusionem eoꝵ eternam.¬
conuersatio. ⁊ iuuendo ⁊ intel¬
ligendo sumus simi les angłis.

Expanded text:
faciunt, pro ventre faciunt. Vel escas quae ventris sunt, faciunt deum: dum eas justificare homines bus est, unde confundi et erubescere possunt, dum per temporalia se justificari dicunt. Itaqconfusionem aeternam.conversatio. Id est vivendo et intelligendo simus s
Abbreviated transcription (Latin):
uos fr̃s. nostis domũ ste¬
sunt primitiae achaiae. ⁊¬
in ministeriũ scõꝵ ordina¬
uerunt seipsos: ut et uos
subditi sitis eiusmodi. et
omni cooꝑanti et laboran¬
ti. Gaudeo autẽ in p̃sentia¬

Expanded text:
res, nostis domum Stesunt primitiae Achaiae, pin ministerium sanctorum ordinaverunt seipsos, ut et vos subditi sitis ejusmodi, et omni cooGaudeo autem in praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
aderit disscessio. qua implota. ad erit ille
iniquus. impleto tempore miscricordiȩ re
domini.
sionis. inuenitur iniquitas. s mistica a.
pietatis nomine palbata. ut uelint ha¬
beri ministri. cum sint ꝑseudo.
romam quasi ad caput ꝯfluebant id qͥ
tenet fidem tencat donec ipsa refrige
neat᷑. donec ipsa tollat᷑ de medio u do¬
nec iniquitas quę modo ẽ mistica. fiat
demedio .i. quasi aliquid de communb.
ut non crubescat homo ad ulterari. sic̃¬
ꝑse. siue ꝑmichahelem. Occidetur autem
ut tͣdunt auctores in monte oliuetian
papilione ⁊ solio suo. illo in loco ccͣ quem

Expanded text:
e imperio: qua impleta aderit ille iniquus, impleto tempore misericordiae quoDomini. sionis invenitur iniquitas, sed mystica, id est pietatis nomine palliata, ut velint haberi ministri Christi cum sint pseudo.Romam quasi ad caput confluebant. Vel, qui fidem tenet, teneat, donec ipsa refrigesneat, donec ipsa tollatur de medio. Vel, donec iniquitas, quae modo est mystica, fiat de medio, id est quasi de communibus, ut non erubescat homo adulterari per se, sive per Michaelem. Occidetur autem, ut doctores tradunt, in monte Oliveti in papilione et solio suo, illo in loco contra quem
Abbreviated transcription (Latin):
Martus dicit cal
cian apłos sandaliis.
uł soleis. ut necy peᷤ
sit tectꝰ: nec nudus
ad terram .i. nec oc-¬
t̃renis cã modis ĩnitat᷑¬
¶Fides ẽ scutũ. sub
quo tuta est iusticia.
sic̃ sub mummine
omnum uͥtutũ. quȩ
ꝓtenditur ante om̃a

Expanded text:
Marcus dicit apostolos calceatos sandaliis, vel soleis, ut neque pes sit rectus, nec nudus ad terram, id est nec octerrenis commodis innitatFides est scutum, sub quo tuta est justitia, sicut sub munimine omnium virtutum, quod protenditur ante omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ydolatͥam ⁊ auariciam. quę non dispar.
malitia. quia radix omnium maloꝵ.
p ene uno explentur oꝑe. quia sicut
idolatria uni deo auferre nitit᷑ głam.
ne solus nom̃ dĩtatis hãt. ita auarus
indei res se extendit. ut solus usurp.
quȩ ds̃ omnib fecit. Utraq. dõ inimi¬
ca. quia negant dõ. quȩ eius sunt.

Expanded text:
idololatriam et avaritiam, quae non est dispar malitia, quia radix omnium malorum, et pene uno explentur opere: quia sicut idololatria uni Deo auferre nititur gloriam, ne solus nomen deitatis habeat, ita avarus in Dei res se extendit, ut solus usurpet quae Deus omnibus fecit: utraque Deo inimica, quia negant Deo quae ejus sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣns gressionis quȩ erat ex decreto .i. lege:
rat memor illius tͣns gressionis. ⁊ itã. h aec
memoria erat ad u̾sus nos. nocens nobis ⁊
scientia nr̃a tim. nec diabolus ꝙ obiiat
olati cyrographum .i. memorum dele¬
uit d̃s. quando peccatum pͥmi parentis¬

Expanded text:
transgressionis, quae erat ex decreto, id est exrat memoria illius transgressionis; et ita haec memoria erat adversum nos, nocens nobis, et scientia nostra jam timet, nec diabolus quod objiciatolati chirographum  id est, memoria delevit Deus, quando peccatum primi parentis
Abbreviated transcription (Latin):
Dignos fecit. non in lege. s inlumi
ne. cuuis grata illuminam̃: ił in lu¬
⁊ ad mie .i. inclara cognitione: aqua
deuians cadit intenebras.
¶ Quiest imago. aliter imago re¬
gis est innummo. aliter ẽ infilio.
nos sumus snummus. inquibus

Expanded text:
nos fecit. Non in lege, sed in lumne, cujus gratia illuminamur. Vel in lumine, id est in clara cognitione, a quo devians cadit in tenebras. Qui est imago. Aliter imago regis est in nummo, aliter in filio. Nos sumus nummus, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ineo. nonminus uobis factũ
est: quam aliis eccłis. cum sit
inmundo ȩuugliuim. fr̃ueti¬
ficat ibi ꝑbona oꝑa. ⁊ crescit
augmento scientiȩ. uł ⁊ nũo
fidelium. non ꝑ hoc ꝙ plus ha¬
beant: quam uos. s ita hoc fa¬
cit. sicut ẽ inuobis. ⁊ ideo nil
debetis suꝑ addere: audistis.

Expanded text:
Non minus vobis factum est, quam in aliis ecclesiis. Cum sit in mundo Evangelium, fructificat ibi per bona opera, et crescit augmento scientiae, et numero fidelium. Non per hoc ii plus habent quam vos, sed ita hoc facit Deus, sicut est in vobis, et ideo nil debetis superaddere. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ hac grã habundetis sic̃ ĩ aliis.¬
in omĩb habundatis. fide.¬
et sermone. et scientia et¬
omni sollicitudine: insuꝑ¬
et caritate ur̃a innos: ut ⁊

Expanded text:
ut in hac gratia abundetis sicut in omnibus abundatis fiet sermone et scientia Eomni sollicitudine, insuet charitate vestra in nos, ut
Abbreviated transcription (Latin):
xxiii.sic. Dico autẽ ñ nuptis et
uiduis. Bonũ ẽ illis si sic
maneant sicut et ego. qđ
si se ñ continent: nubant.
Melius enĩ nubere: quã¬

Expanded text:
sic. dico autem non nuptis et uiduis, bonum est illis si sic maneant, sicut et ego. quod si se non continent, nubant. est enim nubere qua
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Occulte loqui¬
tur de destructi
eos adꝑsecutionẽ
eccłȩ. uł hoc dicit
de sp̃uali ĩꝑio roma¬
sio ẽ a fide.

Expanded text:
 Occulte loquitur de destructioeos ad persecutionem Ecclesiae. Vel hoc dicit de spirituali imperio Romasione a fide.
Abbreviated transcription (Latin):
nota. s⁊ repetitã cõũc¬
tionẽ. ñ paruũ pondus
dare sententiȩ.
potiꝰ ferendũ ẽẽ ꝗͣ causiᷤ
male agẽ. necs put⁊ sua
nullo mõ ee repetenda
suppoñ. tñ oĩa mei lici

Expanded text:
Nota sed, repetitam conjunctionem, non parvum pondus dare sententiae. potius ferendum esse, quam causas male agere, ne quis putet sua nullo modo esse repetenda, supponit: Omnia mea mihi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Iusticia. infide. adc. Iusticia .s. ens: infide: sicut ex fide nata est.: ita existere non ht̃ iisi
ꝑfecte: qui hic fide creditur. ⁊ habere resurrectionem. quȩ nĩa resurrecto: est uirtus ⁊ ef¬
ficatia resurrectionis xͥ. ⁊ iuhac uita habere societatem inpaciendo nisi eium ꝑfidem. uemo
tanta pateretur: ⁊ configurationem mor¬
tis. ut moriamur. sicut ip̃e si opꝰ est.. xp̃i. Quȩ exdeo ẽ. iustitia

Expanded text:
. Justitia in fide. Justitia scilicet est ens in fide, et sicut ex fide nata est, ita existere non habet nis cognoscere Deum perfecte, qui hic creditur. Et habere resurrectionem, quae nostra resurrectio est virtus et efficacia resurrectionis Christi Et in hac vita habere societatem in patiendo: nisi enim per fidem, nemo tanta pateretur; et configurationem mort moriamur, sicut ipse, s
Abbreviated transcription (Latin):
in lege putat iusti ficari non agͦscit xͫ.¬
scam illum. cur natus. cur passus ⁊ agͦ¬
passionũ. ꝗͣ bñ noscit: qui ꝑ eã ad cęli
quia non dico ꝙ iam acceꝑim aliquid.
xͥ. nichil ẽ ad comꝑationem future:
de me. quid dealiis:.
Ineo: in quo conprehensus sum.i. per
requisitus: inuentus sum.

Expanded text:
in lege putat justificari, non agnoscit Chrscam illum, cur natus, cur passus sit, et agnpquia non dico quod jam acceperim aliquid, nihil est ad comparationem futurae, de me, quid de aliis? in eo in quo comprehensus sum a Dominrequisitus inventus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
EInsuꝑstitione. Simulata ẽ religio uͥ
tes interra humiliat. ne erigant᷑ ad
inhonore. quia truncati capite. ex plen¬
tes sensum caruis. Sagina em̃ carnalis
sensus. traditio humana. quę ħ dicit
sufficere. ꝙ carnis tͣdit prudentia.

Expanded text:
erstitione, etc. Simulata est religio ut ntes in terra humiliat, ne erigantur ad in honore quia truncati capite Christo explentes sensum carnis. Sagina enim carnalis est sensus traditio humana, quia hoc dicit sufficere quod carnis tradit prudentia.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs torpeat securꝰ qͣsi pecc̃ ñ ultͣ noceat: det̃¬
minat qͦm̾ sit lib̾atio. si ingra manserĩt alioꝗn
peccatũ it̃m occupat. ¶ Ego ipse. ego incarne.
ego inm̃te ñ duo. s unꝰ ex ut᷑q m̃te ñ ẽsentio.
carne c̃cupisco.

Expanded text:
quis torpeat securus, quasi peccatum non ultra noceat, determinat quomodo sit liberatio si in gratia manserit. Alioquin peccatum iterum occupabit. Ego ipse. Ego in carne, ego in mente: non duo, sed unus ex utroque; mente non consentio, carne concupisco.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Capt̃: ex carne. exparte. ꝗa mens repugnã
⁊ c̃delectat᷑ legi dĩ. sic de ipso apło accipit᷑.
mens nõ cõsentit peccõ. mors contendit. mes ñ co¬
sentit. ẽ ĩ me qͥdã mortuũ ⁊ qͥdã uiuũ. ꝗͥ inde.
seꝑanduca e¬

Expanded text:
Captivum. Ex carne, ex parte: quia mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic de ipso Apostolo legitur: mens non consentit peccato, mors contendit, mens non consentit. Est in me quiddam mortuum, quiddam vivum: quid inde sperandum?
Abbreviated transcription (Latin):
ens. quȩ totum concludit. quasi to¬
tum ado. ut bñdicamus dño. Uł ob¬
secͣtiones. sunt ad uirationes ꝓrebus
difficilib. ut ꝓ conũsione impii. ꝓre
mouendis malis. orões. ut quando iam
conu̾siᷤᷤ uͥtutes ⁊ bona orantur: postulat:

Expanded text:
s, quae totum concludit quasi totum sit a Deo, ut: Benedicamus Domino. Vel obsecrationes sunt adjurationes pro rebus difficilibus, ut pro conversione impii emovendis malis orationes, ut quando jam conversis virtutes et bona orantur. Postulationes,
Abbreviated transcription (Latin):
tus. commendat
gendum.
¶Ante tp̃a. non recẽs
ꝓmissio. s⁊ ante tp̃a
omnium seculoꝵ.⁊¬
stauit congruis tp̃ib¬

Expanded text:
 commendat gendum. Ante tempora, etc. Non recens promissio, sed ante tempora omnium saeculorustavit. Congruis
Abbreviated transcription (Latin):
phebem sororem nr̃am:quȩ
est in ministerio accłae quae¬
est cenchris: ut eã suscipiatis
in dño digne scĩs. et assista
tis ei in quocũq negotͥu ur̃i
indiguerit. Et enĩ ipsa quoq
astitit multis et michi ipsi.
Salutate priscam. et aꝗlã¬
qui ꝓ anima mea ceruices

Expanded text:
Phoebem sororem nostram quae est in ministerio ecclesiaeest Cenchris ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis et adsistatis ei, in quocunque negotio vestri indiguerit. Etenim et ipsa quoque astitit multis, et mihi ipsi. Salutate Priscam et Aqui pro anima mea cervices
Abbreviated transcription (Latin):
re. Audacius autẽ scripsi
uobis fratres ex parte. ta¬
quã in memoriam uos re¬
ducens. ꝓpter gratiã quȩ
data est michi a deo: ut simͣ¬

Expanded text:
re. Audacius autem scripsi vobis, fratres, ex parte, tquam in memoriam vos reducens: propter gratiam, quae data est mihi a Deo, ut sim
Abbreviated transcription (Latin):
suas supposuerunt. Quib¬
non solũ ego gratias ago s
et cuncte aeccłae gentiũ: et
domesticã eoꝵ aeccłã. Salu¬
tate ephenetũ dilectũ michi.
qui ẽ primitiuus asiae in xp̃o¬

Expanded text:
suas supposuerunt, quibunon solus ego gratias ago, sed et cunctae Ecclesiae gentium: et domesticam eorum Ecclesiam. Salutate Ephaenetum dilectum mihi, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
aliter. scilic suustum ẽ his dari pę
nam. nobis requiem. Siquis enim
funem hunc attendit. nen inustũ
dicit.bonos purgari: malos sorde¬
scere. sicut utͥꝙ ex uita sua meru¬
ere. Sunile huic dicit dd. Existi¬
mabam ut cognoscerẽ ħ .l. ẽ ante ss.¬

Expanded text:
aliter, scilicet si justum est dari his poenam, vobis requiem. Si quis enim finem hunc attendit, non injustum dicit esse bonos purgari, malos sordescere, sicut utrique ex vita sua meruere. Simile huic dicit David: Existimabam ut cognoscerem hoc, labor es
Abbreviated transcription (Latin):
ita sustmens ita ut sitis exemplum ⁊
docum̃tum aliis. ꝙ iuste uidicat d̃s.
dũ suos ꝑmituit affligi. malos ꝓsꝑa¬
ri. Uident enim. uos exmalis in me¬
luis ꝓficere. illos exꝓsꝑis det̃ores eẽ.
uita eis estis exẽplo. ne fatigentur
dum corripuntur adõ. qui flagel¬
Lit om̃em filium.q.r: apud quẽ est
ustum. ut incipiat ad omo euis uiditi¬

Expanded text:
plum et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur, dum corripiuntur a Deo qui flagellat omnem filium quem recipit apud quem est justum ut incipiat a domo ejus judici
Abbreviated transcription (Latin):
s pͥmum tab̾ nacłm.
i tͦ habuit altare in¬
cerisi an fores sub
duo altare holo¬
custors.
¶eł qͣ foris est. sig̃¬

Expanded text:
 Primum tabernaculum intus habuit altare incensi; ante fores sub dio, altare holocaustorum: vel quod foris est sig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗteros. traduxit. longe. ab hoc regno
ad clum . pͥus confidenter .i. cum ma¬
gna fidutia. cum spe uictorie tri¬
humphans .i. expugnans illos. qd̾
quis enu ꝑfectionem eccłe respicit:
aꝑte uidetur uictus antiquus hostiꝰ.

Expanded text:
tos. Traduxit, longe ab hoc regno ad coelum duxit. Confidenter. Id est cum spe victoriae. Triumphans, id est expugnans illos in crquis enim perfectionem Ecclesiae respicit, aperte videtur victus antiquus hostis.