comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatur in supradictam cellam nouitio¬
rum. et it̾m probetur in omni pati¬
enta. Et pꝰt sex mensium cutulũ rele¬
gatur ei regula ut sciat ad quod ingͥ¬
ditur. Et si adhuc stat: pꝰt quatuor
menses iterx legatur ei regula. Et si
habita secum beliberatione ꝓmiserit
se omnia custodire. et cuncta sibi ĩꝑata
seruare: tunt suscipiat᷑ in congregatõ¬
nem. sciens se lege regule ostiturum:
quos ei ex illa die non ÷ liceat egredi
de monast̾io. nec collum excut̾e de sub
iugo regule. quam subtam morosa
deliberatione licuit ei extusare aut re¬
cedere. Suscipiendus aũ in oratorio.
coram omnib ꝓmittat de stabilitate
sua. et comu̾sione morum suorum ⁊¬
obedientia. coram deo et sanctis eius.
ut si aliquando alit̾ fecerit: a d̾o se dãꝑ¬
nancdum sciat quem itridet. De qua
ꝓmissione sua faciat petitionẽ ad
nomen sanctorum. quorũ reliquie
ibi sunt: ⁊ abbatis presentis. Quam
petitionem manu sua scribat. aut t̾¬

Expanded text:
catur in supra dictam cellam novitiocatur in supra dictam cellam novitiorum, et iterum probetur in omni patientia. Et post sex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid ingreditur. Et si adhuc stat, post quatuor menses iterum ei legatur eadem Regula; et si habita secum deliberatione promiserit se omnia custodire, et cuncta sibi imperata servare; tunc recipiatur in congregatione, sciens se lege Regulae constitutum, quod ex illa die non liceat egredi de monasterio, nec collum excutere de sub jugo Regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit ei excusare, aut suscipere. Suscipiendus autem in oratorio coram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum, et obedientia coram Domino et sanctis ejus; ut si aliquando aliter fecerit, a Deo se damnandum sciat quem irridet. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut ce
Abbreviated transcription (Latin):
ouit̾ ueniens quis ad conu̾¬
sionem non ei facilis tͥbua¬
tur ingressus: s sicut ait
apostolus ꝓbate spiritus si ex d̾o sunt.
Ergo si ueniens ꝑseueraui̾t pulsãs.
et illatas sibi iniurias et difficultatẽ
ingressus. pͦt quatuor aut quinq di¬
es uisus fuit parient̾ portare. et ꝑsistere
petitiom sue: annuatur ei ingressus.
& sit in tella hospnum paucis dieb.
Postea aũ sit in cella nouitiorũ: u¬
bi meditetur et manducet ⁊ dormiat.
Et senior ei talis deputetur qui aptꝰ
sit ad lucrandas animas: qui super
eum omnino curiose intendat ⁊ solli¬
citus sit: si reuera d̾m querit. si sollici¬
tus est ad opus dei. ad obedientiam ad
obprobria. Predicentur ei omnia du¬
ra ⁊ asꝑa. ꝑ que itur ad deum. Si pro¬
miserit de stabilitatis sue ꝑseuerantia.
pͦt duorum m̃sium cirtulum legatur
ei h̃ regula ꝑ ordinem: et dicatur es.
Ecce lex: sub q̃ militare uis. Si potes
obseruare: ingredere. Si uͦ nõ potes:
liber discede. Si ad huc steterit: tunc du¬

Expanded text:
oviter veniens quis ad conversionem, non ei facilis tribuatur ingressus, sed, sicut ait Apostolus, Probate spiritus, si ex Deo sunt . Ergo si veniens perseveraverit pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus. Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas animas, qui super eum curiose omnino intendat; et sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. Si adhuc steterit, tunc du
Abbreviated transcription (Latin):
ut corpus tingat. ⁊ cor abluat. nͥ faci¬
ente u̾bo: ñ qr dicitur s quia credit᷑.
Nam ⁊ i ip̃o u̾bo aliud est sonus trã¬
siens: aliud ẽ uͥtus manens. In duob
ergo consistit sacram̃tum baptismi:
scilicet u̾bo ⁊ elem̃to. Prgo ⁊ si alia
desunt que ad docorẽ sacram̃ti iusti¬
tuta sunt: ñ idõ minꝰ est uerũ sacra
mentum ⁊ scm̃: si u̾bum sit ibi ⁊ ele¬
mentum. Nam ⁊ in hoc sacram̃to ⁊
i aliis quedam solent fieri ad doco¬
rem ⁊ honestatem sacram̃ti: quedã
ad substantiam ⁊ causam sacram̃ti
ꝑtiuentia. De substantia husꝰsacra¬
menti sũt u̾bum ⁊ elem̃tum: cetã ad
sollempnitatẽ eius ꝑtinent. D¬

Expanded text:
ut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo, non quia dicitur, sed quia creditur? Nam et in ipso verbo aliud est sonus transiens, aliud est virtus intus manens. In duobus ergo consistit sacramentum Baptismi, scilicet, in verbo, et elemento. Ergo etsi alia desint quae ad decorem sacramenti instituta smentum et sanctum, si verbum sit ibi et elementum. Nam et in hoc sacramento et in aliis quaedam solent fieri ad decorem et honestatem sacramenti, quaedam ad substantiam et causam sacramenti pertinentia. De substantia hujus sacramenti sunt verbum et elementum, caetera ad solemnitatem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sit baptisinus: ꝙ que sit forma
⁊ qñ institutus.⁊ causa institutõis: ꝙ¬
que sit forma. Baptismus dicit᷑ tine¬
tio .i. ablutio corꝑis extĩor fcã. sub for¬
ma u̾borum p̃scripta. Si enĩ fiat abl
tio sine u̾bo ñ est ibi sacram̃tum: s ac¬
cedente u̾bo ad elementtim fit sacra¬
mentũ ñ utiq illud elem̃tũ fit sacea¬
mentũ. s ablutõ feã melem̃to. uñ
augꝰ. Uerbo baptisma consecratur:

Expanded text:
sit Baptismus, et quae sit forma, et quando institutus, et causa institutionis. Baptismus dicitur intinctio, id est, ablutio corporis exterior, facta sub forma verborum praescripta. Si enim ablutio fiat sine verbo, non est ibi sacramentum; sed accedente verbo ad elementum, fit sacramentum, non utique ipsum elementum fit sacramentum, sed ablutio facta in elemento. Unde Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ aqua signauit q̃ de late̾ xp̃i ma-¬
nauit. sic̃ sangius alti̾us sacram̃ti.
siguum fuit. Nongͥ in alio liquore po¬
test consecrari baptis mus: nisi inaq̃.
De mimer sione quotiens fieri debent.

Expanded text:
d aqua signavit quae de latere Christi manavit, sicut sanguis alterius sacramenti signum fuit. Non ergo in alio liquore potest consecrari Baptismus nisi in aqua. 9. De immersione, quoties fieri debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
uł omnib sollempnitatib. sicut di¬
ximus dominico die agendum ita aga¬
tur: excepto quod psalmi aut antipho¬
ne uel lectiones ad ip̃m diem ꝑtinẽ¬
tes dicantur. Modus añ suꝑrasiͥpt᷑
teneatur.

Expanded text:
vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus, die Dominico agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae, vel lectiones ad ipsum diem pertinentes dicantur. Modus autem supra scriptus teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
untianda hora operis dei.
die noctuq sit cura abbati.
aut ip̃m nuntiare. aut ta¬
li sollicito fratri iniungat hanc cu¬
ram: ut omnia horis competentibus
compleantur. Psalmos autẽ uł anti¬
phonas post abbatem ordine suo qui¬
b iussum fui̾t imponant. Cantare
autem et leg̾e ñ presumat. nisi qui
potest ip̃m officium implere. ut edi¬
ficentur audientes. Qd̃ cum humi-¬
litate & grauitate et tremore fiat. et
cui iusserit abbas

Expanded text:
untianda hora operis Dei die noctuque sit cura abbatis aut ipse nuntiare, aut tali sollicito fratri injungat hanc curam, ut omnia horis competentibus compleantur. Psalmos autem, vel antiphonas post abbatem ordine suo, quibus jussum fuerit, imponant. Cantare autem et legere non praesumat, nisi qui potest officium implere, ut aedificentur audientes. Quod cum gravitate, humilitate et tremore fiat, et cui jusserit abbas
Abbreviated transcription (Latin):
itui fri aliqͣ forre grania bi¬
aut impossibilia iniun lia¬
guntur. suscipiat quidẽ in¬
iubentis imꝑium. cum om̃i mani¬
suetudine et obedientia. Quod si
omnino uiriũ suarum mensurã
uid̾it pondus oꝑis excedere. ĩpossibi¬
litans sue causas ei qui sibi preest
patient̾ ⁊ oportune suggerat: non
suꝑbiendo aut resistendo. uł contra¬
dicendo. Quod si ꝑtꝰ suggestionem
suam in sua sentenna prioris im¬
ꝑium ꝑduraui̾t: sciat iunior ita si¬
bi expedire: ⁊ ex karitate tonfidẽs
de adintorio dei obediat.Ut in¬

Expanded text:
atri aliqua forte gravia aut impossibilia injunguntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo aut resistendo vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam, in sua sententia prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat. § I
Abbreviated transcription (Latin):
stitutio habiit p̃ceptum. scd̾a
indulgentiam. Didicimus eiũ ab
apło. humano geueri ꝓpt̾ utaudã
fernicationem indultũ ẽẽ conuigiũ
Indulgentia uͦ quia meliora nõ
le uidicium. Qd̃ scd̾m indulgenti¬
am conceditur: uoluntariũ ẽ nõ
necessariũ. Alioquin transgressor
eẽt qui illud ñ facẽt: ⁊ pot̾ sane illud¬
intelligi sub p̃cepto dictum hõib
pͥmis añ pectatum. crescite ⁊ multi¬
plicamiui. Quo modo etiam post pͤ¬
catum tenebantur risqueqͦ mulci
tiam matrimoniũ contractũ fuit:
ita enam post diluuium quo uniu̾-¬
sum pene genus humanum deletũ

Expanded text:
stitutio habuit praeceptum, secunda indulgentiam. Didicimus enim ab Apostolo, humano generi propter vitandam fornicationem indultum esse conjugium. Indulgentia vero quia meliora non le judicium. Quod secundum indulgentiam conceditur, voluntarium est, non necessarium; alioquin transgressor esset, qui illud non faceret. Et potest sane intelligi illud sub praecepto dictum hominibus primis ante peccatum: Crescite et multiplicamini. Quo etiam post peccatum tenebantur, usquequo est fndulgentiam matrimonii contractus fuit. Ita enim post diluvium, quo universum pene humanum genus deletum
Abbreviated transcription (Latin):
meretur parmam s ẽ in remediũ.
De minorib malis .i. de uenialib ẽ
coitus: que fit causa incontinentie.
Illud .i. coniugium indulgetur .i.
conceditur. Illud uͦ .i. coitus talis per¬
nuttitur .i. toleratur: ita qd̾ ñ ꝓhibet᷑.¬

Expanded text:
meretur palmam, sed est in remedium. De minoribus malis, id est, de venialibus, est coitus qui fit causa incontinentiae, illud scilicet conjugium indulgetur, id est, conceditur. Illud vero, id est, coitus talis, permittitur, id est, toleratur, ita quod non prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
ustantia monasti̾i R
in ferramentis uł uestib.
sen quib libet rebus pre¬
uideat abbas fraires de quorum unta
et morib seturus sit: et eis singl̾a
ut unle uidicaut̃. consignet custo¬
dienda ati rerolligenda. Eo quib alla ͤ
breuem teneat. ut dum sibi in ip̃a assig¬
nata fratres uicissim succeclunt. suat
quid dat aut quid recipit. Si quis aũ
sordide aut negligent̾ res monasterii tͣ¬
ctauit: corripiatui. Si ñ emendauerit:
discipline regulari subiaccat:

Expanded text:
stantia monasterii in ferramentis vel vestibus, seu quibuslibet rebus praevideat abbas fratres, de quorum vita et moribus securus sit, et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicibus succedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ placet uanitas curiositatis. Het
sunt illa duo q̃ auferunt caput
ioħ̃is ÷ uanitas scilicet. ⁊ curiositaᷤ.
Iohannes grana dñi int̾pretat᷑.
Huius gͥ grane d̾s caput est. Ca¬
put gͥ acorpore separatur quando
aliquis non d̾o s sͥ ascribit bonũ
qd oꝑat᷑. Tales apd̃ dm̃ gratiam
ñ inueniunt. quia nec querunt
Supbi enim apd̃ hoñes. ap̃d dm
humiles grãm querunt. Unde pauł.
Gratia l̃i sum id qd̃ sum. et gratia eiꝰ
inme nacua ñ fuit. Aoclit monachus
cansidicus apłm dicentẽ ne repetas:
audit ⁊ determinat. Ne repetas in¬
quit cum litigio ñ tum molestia ꝑ¬
sequaris: ⁊ tamen siquid ei aufẽrat᷑
subire iudiciũ non recusat ꝑiculũ
ꝑurii. tum aliquis uł ꝓse ip̃so uel

Expanded text:
mihi placet vanitas curiositatis. Haec mihi placet vanitas curiositatis. Haec sunt illa duo, quae auferunt caput Joannis, vanitas scilicet et curiositas. Joannes gratia Dei interpretatur. Hujus gratiae Deus caput est. Caput igitur a corpore separatur, quando aliquis non Deo, sed sibi ascribit bonum quod operatur. Tales apud Deum gratiam non inveniunt, quia nec quaerunt. Superbi enim apud homines, apud Deum humiles gratiam quaerunt. Unde et Paulus: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia Dei in me vacua non fuit . Audit monachus causidicus Apostolum dicentem: Ne repetas . Audit, et determinat: Ne repetas, inquit, cum litigio, non cum molestia prosequaris, et tamen si quid ei auferatur, subire judicium non recusat; periculum perjurii, cum vel aliquis pro seipso vel
Abbreviated transcription (Latin):
it̾ parat: ut qd̃ alibi fieri ñ pouut
tome fiat. Pro principe gͥ setulais
alpium frigus. italie talorẽ libent᷑
patit᷑: qui ꝓ magr̃o spũali multo
leuiora forsitan inuitus pateret᷑. On̾a¬
tus catuilis auctaritatib fultus reu̾tit᷑
ponit diem cause: ꝑsonas inducit. q̃
si uełꝰ parate sunt iurare qͦd est. et si
ueł uirent it̾m qͦd non est. Hec st̃ pͥn
inquit tͥ habere uxorem fratris tut.
Quid gͥ dicam : Nonne mag̃ a¬
mat monachus causidicus eẽ de si¬
mul discumbentib cũ herode:. qͣm
inuincuł et in carcere teñ cũ ioħe:
effuso sanguine acquiruntur: uaccã
uidue: porcum pauꝑis. In carce pͥnci¬
pis pauper moritur et tamen de sb̾¬
stantia pauperis comedens monachus
principi blanditur. S et ego lim̃eꝰ
ꝯsid̾o. caput ioħis truncatum ĩ disco
conspicio. Herodes siquidem pellis gła
cũ herode sedeo. dum in delectatione
conspicio filiam herodiadis. dum

Expanded text:
tunc parat, ut quod alibi fieri non potuit, tunc parat, ut quod alibi fieri non potuit, Romae fiat. Pro principe igitur saeculari Alpium frigus, Italiae calorem libenter patitur, qui pro magistro spirituali multo leviora forsitan invitus pateretur. Oneratur chartulis, auctoribus fultus revertitur, ponit diem causae, personas inducit, quae si velis, paratae sunt jurare quod est, et sium jurent quod non est. Haec sunt princinquit, tibi habere uxorem fratris tui . Quid igitur dicam? Nonne magis amat monachus causidicus esse simul discumbentibus cum Herode, quam in vinculis et in carcere teneri cum Joanne? effuso sanguine acquiruntur, vaccam viduae, et porcum pauperis. In carcere principis pauper moritur, et tamen de substantia pauperis comedens monachus principi blanditur. Sed et ego ipse, considero, caput Joannis truncatum in disco conspicio. Herodes siquidem pellis gloria cum Herode sedeo, cum in delectatione conspicio filiam Herodis, dum
Abbreviated transcription (Latin):
oming̾e quandoq solet. ut
monachi qui curias freqͣn¬
tant. causas audiant iudicia ꝑqͥ¬
rant: & si aliquando propͥe canse
necessitates occurrant: ad curias se¬
curiores recurrant. Nec tantũ suas
s ⁊ alienas defendant causas: hoc
amant. hoc frequentant. Amant
decreta conciliorum. ñ secreta my¬
steriorum. Decreta ñ psalmos ru¬
minant. fuint oratores in causis:
rethoritis utuntur colorib. Lauda¬
ri appetunt quia ꝓmultis locunt᷑.
s monachꝰ multum loquens. mul-¬
tis dlisplicet. Coniugia copulant
illicita. licita quandoq dissoluũt:
quoꝵ ñ nouerunt patres attauos
nominant. consanguinitatis or¬
dinem narrant. hunc ex illo de¬
scenlisse confirmant deincertis ui-¬
dicant: testant᷑ sepissime qd̃ igno¬
rant. Si uͦ aliquando illicita conu¬
bia coniungunt communẽ utili¬
tatẽ pretendunt. eccliaꝵ quietem
ꝓmittunt. pacem ppli. pat̾e salu¬
tem. Si uͦ sic ad effectum res ꝑue¬
nire ñ ualeat. monachꝰ cau siditigs

Expanded text:
ingere quandoque solet, ut monachi, qui curias frequentant, causas audiant, judicia perquirant, et si aliquando propriae causae necessitates occurrant, ad curiam securiores recurrant. Nec tantum suas, sed etiam alienas defendunt causas, hoc amant, hoc frequentant. Amant decreta conciliorum, non secreta mysteriorum. Decreta, non psalmos ruminant, fiunt oratores in causis, rhetoricis utuntur coloribus; laudari appetunt, quia pro multis loquuntur. Sed monachus multum loquens, multis displicet. Conjugia copulant illicita, licita quandoque dissolvunt, quorum non noverunt patres, atavos nominant, consanguinitatis ordinem narrant, hunc ex illo descendisse confirmant, de incertis judicant, testantur saepissime quod ignorant. Si vero aliquotres illicita connubia conjungunt, communem utilitatem praetendunt, Ecclesiarum quietem promittunt, pacem populi, patriae salutem. Si vero res sic ad effectum pervenire non valeat, monachus causidicus
Abbreviated transcription (Latin):
s date lotum ire. Prohdolor. ubi ua
ueligio⁊ ubi ꝑfectionis integritas:
Ubi caritatis inuenietur fundam̃tũ:
forsitan in claustralib qui se ipsos
iudicis sententiã formidant dicẽtes.
Non intres in iudiciũ cũ seruo iuo¬
domine. quia ñ iustificabit᷑ in sspͣ¬
tu tuo omnis uiuens. Scrutantur
enum claustrales iudicia domini
u̾a ñ secularia: legem dñi custodi¬
unt uiuendo meditando. amando.
do plenitudo scientie: amando carita¬
tis ꝑfectio solet adipisci. Habet aũ¬
lex claustraliũ iuidites & testes: atq
consiliarios suos. In lege enĩ dñi
duo sunt testes uita ⁊ conscientia.
duo iudices. meditatio et scientia:
duo consiliarii. amor ꝓximi & a¬
mor dei. Sonus testis: bona uita. Co¬
ram deo testis est conscientia. corã
hommib uita. Concordant autẽ
in iudicio scientia & meditatõ dũ
Qd fit aut qd̾ dicit᷑. diligenti consi¬
deratione prouidetur᷑. Cota uͦ iusti

Expanded text:
ed date locum irae! Proh dolor! Ubi vera religio? ubi perfectionis integritas? ubi charitatis invenitur fundamentum? Forsitan in claustralibus, qui seipsos judicis sententiam formidant dicentes: Non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Scrutantur enim claustrales judicia Domini vera, non saecularia, legem Domini custodiunt vivendo, meditando, amando. do, plenitudo scientiae; amando, charitatis perfectio solet adipisci. Habet lex claustralium, judices et testes, atque consiliarios suos. In lege etenim Domini duo testes sunt, vita et conscientia; duo judices, meditatio et scientia; duo consiliarii, amor proximi et amor Dei. Bonus testis bona vita. Coram Deo testis est conscientia, coram hominibus vita. Concordant autem in judicio scientia et meditatio, dum quod fit aut quod dicitur diligenti consideratione providetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Si quid gͥ in hoc seculo ꝑfectionis est:
ĩ claustralib repꝑiri pot̃. Non potest
tam̃ seruari ꝑfectionis integritas ni¬
si diligatur pauꝑtas: qui enim diui¬
tiis abundãt si cor apponant: grauã¬
tur curis impluantur negociis.

Expanded text:
 in hoc saeculo perfectionis est, in claustralibus reperiri potest. Nec tamen servari potest integritas, nisi diligatur paupertas. Qui enim divitiis abundant, si cor apponant, gravantur curis, implicantur negotiis.
Abbreviated transcription (Latin):
tentia q̃ pro grauiorib crimini¬
b in iungitur ait. Si uos aliqua
culpa mortalis inuenerit q̃ ñ ĩ cri
hec culpa semꝑ reꝑari pot̾. nec int̾¬
dicitir aliqĩr de huiꝰmodi penitenti¬
am agere. s ñ ita de grauiorib pccĩs.
Ingrauiorib enu criminib semel
trũ penitentie conceditur locus. Cõ¬
iunia que frequent᷑ in currimus
semꝑ penitentiam reciplunt. ⁊ sẽꝑ
redimuntur. Cõmunia dicit pccã ue
tuntur. ita frequent̾ ꝑ penitentiam
redimuntur. Sed de graniorib cri¬
minib semel tm̃ agitur penitentia.
.s. sollempnis. Nam ⁊ de illis si iteren¬
tur: iteuatur penitentia. s ñ sollemp¬
nis. Qd̾ tñ inquib dã eccliis ñ seruat᷑.
Anctoritatib ꝓbat qd̾ ñ semel tm̃ s fre¬

Expanded text:
tentia, quae pro gravioribus criminitentia, quae pro gravioribus criminibus injungitur, ait: Si nos aliqua culpa mortalis invenerit, quae non in crimhaec culpa semper reparari potest, nec interdicitur aliquando de hujusmodi poenitentiam agere; sed non ita de gravioribus criminibus. In gravioribus enim criminibus semel tantum poenitentiae conceditur locus. Communia quae frequenter incurrimus, semper poenitentiam recipiunt, et semper redimuntur. Communia dicit venialia tuntur, ita frequenter per poenitentiam redimuntur. Sed de gravioribus criminibus semel tantum agitur poenitentia, scilicet, solemnis. Nam et de illis, si iterentur, iteratur poenitentia, sed non solemnis, quod tamen in quibusdam Ecclesiis non servatur. 4. Auctoritatib
Abbreviated transcription (Latin):
tisma: ita ⁊ una penitentia. Non
scd̾m generalem. s sed̾m specialẽ
morem eccłie de sollempni peni¬
tentia dictum in telligitur: que¬
⁊ apud quosdam seniel celebrata
non iteratur. Item illud aliud
tis amittit: de sollẽpni intellig̾rr
Sollempnis uͦ penitentia ut am¬
brosus in eodem ait. ẽ q̃ fit extra
eccłiam ĩ manifesto. in ciuere ꝙ ei¬
licio: q̃ pro grauiorib horrendis¬
q ac manifestis delictis tm̃ impo¬
nitur. ⁊ illa ũ est iteranda ꝓpter
reuerentiau sacram̃ti: ⁊ ne uilescat
⁊ contemptibilis hominib fiat. Uñ
augꝰ. Quãuis caute ⁊ salubriter ꝓui¬
sum sit. ut locus illuis humillime
penitentie semel in eccłia concedat᷑:
ne medicina uilis minus utilis
eẽt egrotis: que tantomagis salu¬
brior est: quantonimꝰ contempti¬
bilis fuit. Quis tñ audeat dõ dice̾
quare hiuo homini qui post peni¬
tentiam pͥmam rursus se laqueis
iniquitatis obstringit. iterũ ꝑcisͤ.
Origenes qͦs de hac sollempni peni¬

Expanded text:
ma, ita et una Poenitentia; non secundum generalem, sed secundum specialem morem Ecclesiae de solemni poenitentia dictum intelligitur, quae apud quosdam semel celebrata non iteratur. Item illud aliud tis amittit, de solemni intelligitur. Solemnis ergo poenitentia, ut Ambros. in eodem ait, est quae fit extra ecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ut non vilescat et contemptibilis fiat hominibus. Unde um : Quamvis caute salubriterque provisum sit, ut locus illius humillimae poenitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne medicina vilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; quis tamen audeat Quare huic homini qui post poenitentiam primam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Origenes quoque de hac solemni poeni
Abbreviated transcription (Latin):
Non enun ꝓpterea illi ñ regenerant᷑
quia nec ab illis hac intentione offe
baptizandis eloctis. duo temꝑa ẽẽ ser¬
uanda .i. pascha ⁊ pentecosten: tit insab¬
bato pascho uł pente costes bapĩ sacram̃.¬
tum celebretur. Qui uͦ necessitate mor¬
tis uł ꝑiculi urgentur: onĩ temꝑe de¬
bent baptrzari.
De respõs ione priuoꝵ .xxxi.

Expanded text:
non enim propterea illi non regenerantur, quia nec ab illis hac intentione offerbaptizandis electis duo tempora esse servanda, id est, Pascha et Pentecosten, ut in sabbato Paschae vel Pentecostes Baptismi sacramentum celebretur. Qui vero necessitate mortis vel periculi urgentur, omni tempore debent baptizari. 7. De responsione patrinorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Icut scriptum est diuidebat᷑
singuł put cuiq opꝰ erat.
Ubi ñ dicimus ut ꝑsonaꝵ
qd absit acceptio sit: s infirmitatum
consideratio. Ubi qui minꝰ indiget
agat do gr̃as et ñ contͥstetur. qui uͦ
ne murmurationis malũ ꝓ quali¬
cumq causa in aliquo qͣlicumq u̾¬
bo uł significatõe appareat. Qd̃ si qͥs¬
dep̃hens᷑ fuĩt: distritiori discpline¬
¶ subdature

Expanded text:
icut scriptum est: Dividebatur singulis, prout cuique opus erat . Ubi non dicimus, ut personarum, quod absit, acceptio sit, sed infirmitatum consideratio. Ubi, qui minus indiget, agat Deo gratias, et non contristetur: qui vero ne murmurationis malum pro qualicunque causa in aliquo qualicunque verbo vel significatione appareat. Quod si deprehensus fuerit, districtiori disciplinae sub
Abbreviated transcription (Latin):
ent̃. Quid nos constringitis. quid nos ar¬
tatis: Pudenda sunt ftã nr̃a. ñ nos per¬
muttit u̾ecundia eloqui. erubescimꝰ con¬
fiteri qd̃ fecimꝰ. Qd̾ possumus tñ facimꝰ.
cor contritũ ⁊ humiltatũ offerimꝰ. dole¬
mus pro eo qd̃ male egimꝰ. lacrimas fum¬
dimus. carnis maceratione reatũ punimꝰ.
Quid u̾ba queritis. ubi oꝑa bona sunt:
Habemus scripturam consolantẽ nos ⁊
dicentẽ. Lacrime lauant delictũ. qd̃ ore
pudor est confiteri. Non maliciã excusa¬
mus. s u̾ecundie partimꝰ. Qd̃ gͦ dicere
honunt erubescimꝰ. dicimus deo qui ñ im¬
ꝓperat. Euismodi gͦ occasionib querũt
homines extusationẽ torpori suo. ⁊ ꝑuer¬
uant delictum qd̃ ore pudor ẽ confiteri.
nunquid ideo tibi dixit. si erubescis cõ¬
fiteri peccatum tuũ qd̾ tibi suffictat si
tantũ lacrimeris. etiã si ñ confitearis: Nõ¬
ne multo meliꝰ est: ut scripturã hoc pociꝰ

Expanded text:
enim: Quid nos constringitis; quid nos arcenim: Quid nos constringitis; quid nos arctatis? Pudenda sunt facta nostra, non nos permittit verecundia eloqui, erubescimus confiteri quod fecimus. Quod possumus tamen facimus, cor contritum et humiliatum offerimus, dolemus pro eo quod male egimus, lacrymas fundimus, carnis maceratione reatum punimus. Quid verba quaeritis, ubi opera bona sunt? Habemus Scripturam consolantem nos et dicentem: « Lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. » Non malitia excusamus, sed verecundiae parcimus. Quod ergo dicere homini erubescimus dicimus Deo, qui non improperat. Hujusmodi ergo occasionibus quaerunt homines excusationem corpori suo, et pervervant delictum, quod ore pudor est confiteri. Nunquid ideo dixit: si erubescis confiteri peccatum tuum, quod tibi sufficiat, si tantum lacrymaris, etiam si non confitearis? Nonne multo melius est ut Scripturam hoc potius
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ homo qd̃ habebat in quantum
homo erat ideo habebat qr acceꝑat. in¬
quantũ uͦ d̾s erat. hoc idem ip̃m ha¬
bebat. ⁊ ñ acceꝑat. ꝓꝓt̾ea aũ uoluit
acciꝑe aliqñ in humanitate. qd̾ semꝑ
habuit in diuinitate. ut e iucino hõi
aꝓpinquaret in eo qd̃ hominis erat
et in eo ip̃o qd̃ hõis erat. homini exhi¬
beret qd̃ dei erat. In eo namq qd̾ ho¬
minis erat familiariꝰ homini iunge¬
bat᷑. in eo uͦ qd̃ dei erat. potenciꝰ in ho¬
mine oꝑabat᷑. spt̃ea dixit. ut sciatis
inquit eꝑ filius hominis potestatẽ¬
ht̃ in t̾ra dimittendi pecc̃a. tunc ait
ꝑalitico. Surge et ambula. Ostendit
qd̾ uid̾e poterant. ut ꝑ hoc crederent
qd̾ uid̾e ñ pot̾ant. ꝓpter hoc gͦ d̾s ft̃s
est homo ut se ad confabulandũ hõi
ꝓximũ ⁊ familiarẽ exhiberet. ut in
una eademq ꝑsona ⁊ suũ genꝰ homo
inueniret. cui fiducialit̾ infurmitatẽ
suam reuelaret. ⁊ supra hoĩem deũ

Expanded text:
quidem homo quod habebat inquantum quidem homo quod habebat inquantum homo erat, ideo habebat quia acceperat. Inquantum vero Deus erat, hoc idem ipsum habebat, et non acceperat. Propterea autem voluit accipere aliquando in humanitate quod semper habuit in deitate, ut e vicino homini appropinquaret in eo quod hominis erat: et in eo ipso quod hominis erat homini exhiberet quod Dei erat. In eo namque quod hominis erat familiarius, homini jungebatur; in eo vero quod Dei erat potentius in homine operabatur. Propterea dixit: « Ut sciatis quia Filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico: Surge et ambula . » Ostendit quod videre poterant, ut per hoc crederent quod videre non poterant. Propter hoc ergo Deus factus est homo, ut se ad confabulandum homini proximum ac familiarem exhiberet, ut in una eademque persona et suum genus homo inveniret cui fiducialiter infirmitatem suam revelaret, et supra hominem Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tictam meã non abscondi. Dixi con¬
sitebor adu̾sum me in uisticiã meã do¬
mino ⁊ tu remisisti impietatẽ petcati
met. Uide gͦ et considera. Si taces pec¬
tata tua inuet̾ant᷑. si confiteris. condo¬
nantur. Sed dicis. Ecce dico peccatũ
meũ. s deo ñ homini. Scripturã seqͦr
Illa mͥ dicit. ut deo confitear pectatũ
meũ. ñ me ad hoĩem mittit in quo sa¬
lus ñ est. Sed illuc trahit ꝯfessionẽ.
uñ ꝓmittit remissionẽ. Bixi ꝯfitebor
adu̾sũ me ĩ iꝰticiã meã dño ⁊ tu remifisti ĩ¬
pietatẽ pecũ mei. Quid facit homo:
Audi quid facit. Nonne ille homo fuit
qui dixit. fili remittunt᷑ tibi pecc̃a tua:
Et uerũ ẽ. qi ille homo fuit qui hoc di¬
xit. ⁊ ꝓpt̾ea qui illũ hoĩem ẽẽ uder̃t. de¬
um aũ ñ cognoner̃t. murmurauerũt
intra se dicentes. Quis ẽ hic. qui etiã
peccã limitiit: Sciebant eñĩ qr pec¬
cata dimittere dei erat. s nesciebant qi
qd̃ dei erat homo a deo acceꝑat. ⁊ ille

Expanded text:
onfitebor adversum me injustitiam Domino, et tu remisisti impietatem meam peccati mei . » Vide ergo et considera: si taces peccata tua, inveterantur; et si confiteris, condonantur. Sed dicis: Ecce dico peccatum meum, sed Deo, non homini. Scripturam sequor. Illa mihi dicit ut Deo confitear peccatum meum, non me ad hominem mittit: in quo salus non est, sed illuc trahit confessionem, unde promittit remissionem: « Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei. » Quid facit homo? Audi quod facit. Nonne ille homo fuit, qui dixit: « Fili, dimittuntur tibi peccata tua . » Et verum est, quia ille homo fuit qui hoc dixit. Et propterea qui illum hominem esse viderunt, Deum autem non cognoverunt, murmuraverunt inter se dicenpeccata dimittit? Sciebant enim quod peccata dimittere Dei erat, sed nesciebant quia quod Dei erat, homo a Deo acceperat, et ille
Abbreviated transcription (Latin):
fessionem oris ñ habuert qͣntomagis
si uere fuerint nunc ualent. ubi cum
cordis contricione. etiã oris confessionẽ
hñt: Loc eñĩ tibi demonstrat᷑ cũ subdi¬
tur. Prius flendum postea tonfitendũ.
Lꝯoc siquidẽ ad u̾itatem confessionis
spestat. ut puꝰ compungaris. postea cõ¬
fitearis. Nam sunt quidã sicut impudẽ¬
tes ad faciendũ. sic inuerecundi ad dicẽ¬
dum. qui qm̃ turpitudinẽ suã in faciẽ¬
do ñ uident. u̾ecundiam in dicendo nõ
muliers m̾etricis fcã ẽ tͥ nesciusti eru¬
bescere. Isti ñ nunqm᷑ sine aliquo cõpũc¬
tionis motu. sine aliquo tunoris uł amo¬
ris dei attactu ꝓ sola consuetudĩe explẽ¬
da ad dicenda pecc̃a sua se ingerunt. es
bito peceatoꝵ suoꝵ absolui. Quib rec¬
te dir. Priꝰ flendũ. postea confitendũ. In
portet ut humilit̾ qd̾ fecit agnoscat. et
tam̃ ñ sic u̾ecundari ut taceat. Hoc bñ
nouit peccatrix illa. que ⁊ uenit ut pet¬

Expanded text:
fessionem oris non habuerunt, quanto magis, fessionem oris non habuerunt, quanto magis, si verae fuerint: nec valent ubi cum cordis contritione et etiam oris confessionem habent. Hoc enim tibi demonstratur, cum subditur prius flendum, postea confitendum. Hoc siquidem ad veritatem confessionis spectat, ut prius compungaris, postea confitearis. Nam sunt quidam sicut impudentes ad faciendum, sic inverecundi ad dicendum. Qui quoniam turpitudinem suam in faciendo non vident, verecundiam in dicendo non mulieris meretricis facta est tibi: nescivisti erubescere . » Isti nonnunquam sine aliquo compunctionis metu, sine aliquo timoris vel amoris Dei attactu pro sola consuetudine explenda ad dicenda peccata, sua se ingerunt aestbito peccatorum suorum absolvi. Quibus recte dicitur: Prius flendum, postea confitendum. In portet, ut humiliter quae fecit agnoscat, et tamen non sic verecundari ut taceat. Hoc bene novit peccatrix illa mulier quae et venit, ut pec
Abbreviated transcription (Latin):
tes. qd̃ petc̃a omia penitentib ꝯdonat.
⁊ confitentib ñ imꝑperat. Sic gͦ acti¬
bescas corã deo. qm̃i d̾s mitior hoĩe est.¬
⁊ mansuetior ⁊ compaciens miseris ut
ñ imꝑperet. Scd̾m hunc itaq modum
ñ tibi dr᷑ ut pecc̃a tua hõi ñ dicas. s ut
ui his etiã q̃ coram hoĩe erubescenda st̃.
de dei pietate confidas. Opponis ad huc
lacriumas illas petri quas legis. confessi¬
onem ñ legis. lacrime lauant delictũ
qd̾ ore pudor ẽ confiteri. Has gͥ lacͥmas
opponis ñ qr amas compunationẽ. s
qr fugis tonfessionẽ. Dicis gͦ eꝑ lai¬
mas petri legis satisfactionẽ ñ legis. au¬
distiq fleuenit. s quid dix̾it ñ audisti.
Ideo lacͥme lauant delictum qid̃ ore pu¬
dor est confiter. Quid gͦ: Lec tͥ dici pu¬
tas. ut q petrus lacrimatꝰ eẽ legitur.
confessus ñ legt᷑ tu si lacrimaris. nõ
confitearis: Nonne multo meliꝰ ẽ ut
illud poct᷑ hic demonstrari intelligas.
q si illit tm̃ lacrime ualuetunt ubi cõ¬

Expanded text:
tes, quod peccata omnia et poenitentibus condonat, et confitentibus non improperat. Sic ergo accibescas coram Deo, quoniam Dominus mitior homine est et mansuetior, et est patiens miseris, ut non improperet. Secundum hunc itaque modum non tibi dicitur ut peccata tua homini non dicas, sed ut in his etiam quae coram homine erubescenda sunt, de Dei pietate confidas . Opponis adhuc lacrymas illas Petri quas legis , confessionem non legis lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Has ergo lacrymas opponis, non quia amas compunctionem, sed quia fugis confessionem. Dicis ergo quia lacrymas Petri legis, satisfactionem non legis. Audisti quia fleverit, sed quid dixerit non audisti. Ideo lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. Qui ergo: Hoc tibi dici putas ut quia Petrus lacrymatus legitur, confessus non legitur; tu si lacrymaris, non confitearis. Nonne multo melius est ut illud potius hic demonstrari intelligas, quia si illic tantum lacrymae valuerunt ubi con
Abbreviated transcription (Latin):
lutem q̃rendã ⁊ ãmonitõe sia excita¬
uerunt. ⁊ p̾cepto attraxert̃. Consitemi¬
ni inquit apłs iacob alt̾utrũ peccata
ur̃a. ⁊ orate ꝑ inuicem ut saluemini.
Quid ẽ alt̾utiũ: Alt̾ alt̾i ho homini.
ñ solũ homo deo. sicut uet̾ confessor¬
plus enĩ facit qui seruo humiliat᷑ ꝓ̃p̃
est alt̾utrũ: Non tantũ unꝰquisq unt¬
cuiq s alt̾utrũ. hoc est int̾ uos homĩes
hominibꝰ. oues pastorib. subiecti p̃latis.
hui qͥ pecc̃a hñt his qui pecc̃a duitrere
potestatẽ hñt. Debitum quidẽ erat. ut cõ¬
fessionem facturi ad illũ iretis qui ẽ sr̃
uos. nunc aũ ꝓ indulgentie dispensati¬
one conceditur itt pecc̃a ur̃a ad inuicem
uob̃ confiteamin int̾ uos. Illic quidẽ qͥ

Expanded text:
lutem quaerendam, et admonitione sua excitalutem quaerendam, et admonitione sua excitaverunt, et praecepto attraxerunt. Confitemini, inquit apostolus Jacobus, alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini. . Quid est alterutrum, alter alteri, homo homini? Non solum homo Deo, sicut verus ille confessorPlus enim facit qui servo humiliatur propest alterutrum? Non tantum unusquisque unicuique, sed alterutrum, hoc esthominibus, oves pastoribus, subjecti praelatis; hi qui peccata habent his qui peccata dimittere potestatem habent. Debitum quidem erat ut confessionem facturi ad illum iretis qui est super vos. Nunc autem, pro indulgentiae dispensatione, conceditur ut peccata ad invicem vobis confite
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ quoꝵ remiseritis pecc̃a tenititentur
eis. ⁊ quoꝵ retinuertus. retenta er̃t. Ei¬
go xp̃e homo discipłis suis uicem eiꝰ
agentib in t̾ra potestatem dedit duuit¬
tendi pectata. Sed dicis fortassis. Qua
pecc̃a sua confitendi sicut discipłis po¬
testatem dedit confitentiũ peccata di¬
mttendi: Audi quare. Uoluit xp̃c ut
a temetip̃o surgeret. ut ñ quasi extorta
uel coacta uideretur confessio tua. Id¬
cuto qd̾ ad se ꝑtinuit officiũ suũ disci¬
pults ꝑagendũ inumxit. ut medicoꝵ
more egros uenientes exciꝑent ⁊ sana¬
rent. MNedicis gͦ dix̃ ut curarẽt s infir¬
mis ñ dixit ut ad medicos curandi ue¬
nirent. H oc qtͣ certum ẽẽ uoluit qd̃ egͥ
libent̾ salutem q̃rerent. ⁊ se curandos
offerrent. si medicos inuenirent. ꝓpt̾e¬
a solos medicos monuit.Infirmum
enĩ ip̃e morb suus sufficient̾ admonet
neq opus p̾cepto ht̃ si dolet. Tam̃ ipsi
medici postea qr negligentes in curati¬
one sua egrotos inuenerunt. eos ad sa¬

Expanded text:
m. Quorum remiseritis peccata remittuntur eis; et quorum retinueritis retenta erunt . Ergo Christus homo discipulis suis vicem ejus agentibus in terra potestatem dedit dimittendi peccata. Sed dicis fortassis: Quarpeccata sua confitendi, sicut discipulis potestatem dedit confitentium peccata dimittendi. Audi quare voluit Christus ut a temetipso surgeret, ut non quasi extorta vel coacta videretur confessio tua. Idcirco quod ad se pertinuit officium suum discipulis suis peragendum injunxit, ut medicorum more aegros ad se venientes exciperent et sanarent. Medicis ergo dixit ut curarent, sed infirmis non dixit ut ad medicos curandi venirent. Hoc quasi certum esse voluit, quod aegri libenter salutem quaererent, et se curandos offerrent, si medicos invenirent. Propterea solos medicos admonuit; infirmum enim ipse morbus suus sufficienter admonet, neque opus praecepto habet si dolet. Tamen ipsi medici postea quia negligentes in curatione sua aegrotos invenerunt, eos ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ẽ arbor. aliud fructus eius. sic ali¬
est. Qñ gͦ impbas ⁊ dãnas mala tua.
pnĩam habes. Qñ aũ satisfactione sec̃n¬
te. ⁊ punis ⁊ corrigis mala tua. fructus
pnie habes. Si displicet tͥ qd̃ fecisti. pe¬
nitentiam agis. Si ꝑsequeris ⁊ punis
eid̃ fecisti. fuuctus pnĩe facis. Pña ẽ. fis¬
imꝓbatio. frustus ꝑnĩe ẽ delisti correstõ.
S qr scłm mensurã delicti. correstionis
mensura pensanda ẽ ideo fructus pnĩe
dignos fatere oportet. Si in correstõne
minor ẽ afflictio qm in culpa delectatio
fuit. ñ ẽ dignꝰ fructus pnĩe tue. S dicis
mͥ. Qmͦ scire possum. qñ condigna sit
pnĩa mea: Quia scire hoc ñ potes. i deo
ncc̃e habes semꝑ. penitere. Satisfac̾ẽ po¬
tes. uimis fac̃e ñ potes. Meluis ẽ ut plus
facias qm̃ minꝰ. Idcirco sollicitꝰ esto. sata¬
ge da oꝑam. studiũ impende ut culpa sit
tum fine deuotio sine fine. Tam̃ ut aliqñ
peceatrix conscientia consolet᷑ positus est

Expanded text:
aliud est arbor, et aliud fructus ejus: sic aliest. Quando ergo improbas et damnas mala tua, poenitentiam habes, quando autem, satisfactione sequente, et punis et corrigis mala tua, fructus poenitentiae habes. Si displicet tibi quod fecisti, poenitentiam agis. Si persequeris et punis quod fecisti, fructus poenitentiae facis. Poenibatio, fructus poenitentiae est delicti correctio. Sed quia pro mensura delicti, correctionis mensura pensanda est, ideo fructus poenitentiae dignos facere oportet. Si in correctione minor est afflictio quam in culpa delfuit, non est dignus fructus poenitentiae. Sed dicis mihi: Quomodo scire possum, quando condigna sit poenitentia mea? Quia scire hic non potes, ideo necesse habes semper poenitere. Satisfacere potes: nimis facere non potes. Melius est ut plus facias quam minus. Idcirco sollicitus esto, satage, da operam, studium impende, ut culpa sit cum fine, devotio sine fine. Tamen ut aliquando peccatrix conscientia consoletur, positus est
Abbreviated transcription (Latin):
ue agendi manifestant. ñ iustificatõem
mentur: sed dampnationẽ. Igitur te¬
genda sunt mala quantum ꝑtinet
ad impudentiã pram oꝑis. ⁊ reuelan¬
da sunt ꝑ humilitatẽ confessionis. uul¬
tis adhuc scire ꝑicłm taciturnitatis.
⁊ utilitatẽ ꝯfessionis: Qm̃ tacu inqt¬

Expanded text:
ve agendi manifestant, non justificationem ve agendi manifestant, non justificationem merentur, sed damnationem. Igitur tegenda sunt mala quantum pertinet ad impudentiam pravi operis, et revelanda sunt per humilitatem confessionis. Vultis adhuc scire periculum taciturnitatis, et utilitatem confessionis. « Quon
Abbreviated transcription (Latin):
ulta est malicia hominis. Ne¬
mo qñ male agere uult auc¬
toritatem querit. Quando aũ dlicimus
hominib ut bona faciant. ⁊ ut confi¬
teantur mala que fecerunt. dicunt
nob̃. Date austoritatem. Que scrip¬
tura hoc p̾cipit. ut confiteamur pecc̃a
nr̃a: Si ergo scriptura pectata confiteri
ñ p̾cipit. respondete modo si scripturã
habetis que peccata iubeat tacere. Si gͦ¬
confiteri non uultis. qr auctoritatem
confitendi ñ habetis. quare tac̃e ultis.
cum auctoritatẽ tacendi ñ habeatis:
Tamen qr auctorttatẽ q̃ritis. accipite
auctoritatẽ. Antiqua lex peccata con¬
fiteri iubet ⁊ hoĩes ad sacerdotes nuttit
ut confiteantur peccata sua ut indul
gentiam accipiant. Illic gͦ p̃uaricatõ
legis confessione ⁊ oblatione aboletur
qñ adhut umbra fuit. ⁊ adhuc confessio
ifeste dicentem. Qui abscondit scelera
sua ñ iustificabit᷑. Quid est enĩ abscon¬
dere. nisi tatere. ⁊ confiteri nolle: Nam
qui scelera sua per impudentiam pra¬

Expanded text:
unt esse malitiam hominis. Nemo quando male agere vult, auctoritatem quaerit. Quando dicimus hominibus ut bona faciant, et ut confiteantur mala quae fecerunt, dicunt nobis: Date auctoritatem. Quae Scriptura hoc nobis praecipit, ut confiteamur peccata nostra? Si ergo Scriptura peccata confiteri non praecipit, respondete modo si Scripturam habetis quae peccata confiteri non vultis, quia auctoritatem confitendi non habetis, quare tacere vultis cum auctoritatem tacendi non habeatis? Tamen quia auctoritatem quaeritis, accipite auctoritatem. Antiqua lex peccata confiteri jubet, et homines ad sacerdotes mittit ut confgentiam accipiant . illic ergo praevaricatio legis confessione et oblatione aboletur, quando adhuc umbra fuit; et adhuc confessio nifeste dicentem: « Qui abscondit scelera sua non justificabitur . » Quid est enim abscondere, nisi tacere et confiteri nolle. Nam qui scelera sua per impudentiam pra
Abbreviated transcription (Latin):
efficit qd̵ figurat. Extĩor em̃ penitẽ¬
tia ũ efficit interiorem: potuis in te¬
rior causa ẽ ext̾ĩoris. S ad hoc inqui¬
ruit illi hoc ẽẽ intelligendum de ilł
sacram̃tis que in nouo testam̃to ni¬
stituta sunt. ut ẽ sacͤmentũ bapĩ¬
⁊ confirmationis corꝑis xp̃i. Sacra
m̃tum uͦ penitentie sic̃ ⁊ comugir
añ tempris grẽ. etiã apͥmordio hu¬
mam genĩs fuit. Utrumq enum
institritum fuit inpͥmis parenti¬
b. Item si ext̾ior penitentia sacra¬
m̃tum est.⁊ in terior res sacram̃ti.
sepuis p̃cedit res sacramĩtum. qmͣ
sacram̃tum rem. S nec hoc in con¬
ueniens ẽ. Nam in aliis sacͣm̃tis
que esficiunt qd̃ figurant. hoc se¬
pe contingit. Quidam aũt dicunt
ext̾iorem penitentiam ⁊ interiorẽ
ẽẽ sacram̃tũ: nec duo saeram̃ta s
unum. Ut spẽs panis ⁊ uini nõ¬

Expanded text:
efficit quod figurat. Exterior enim Poenitentia non efficit interiorem; potius interior causa est exterioris. Sed ad hoc, inquiunt illi hoc esse intelligendum de illis sacramentis quae in novo Testamento instituta sunt: ut est sacramentum Baptismi, Confirmationismentum vero Poenitentiae, sicut et Conjugii, ante tempus gratiae etiam a primordio humani generis fuit. Utrumque enim institutum fuit in primis parentibus. Item, si exterior Poenitentia sacramentum est, et interior res sacramenti, saepius praecedit res sacramentum, quam sacramentum rem. Sed nec hoc inconveniens est. Nam et in aliis sacramentis quae efficiunt quod figurant, hoc saepe contingit. Quidam autem dicunt exteriorem Poenitentiam et interiorem esse sacramentum, nec duo sacramenta, sed unum, ut spe
Abbreviated transcription (Latin):
Si dicat uir contuie̾ iam uolo nolit
aũt uxor ñ pot̾. Quod enĩ tu ius:
illa ñ uult. Nunqͥd ꝑcontinentiã
tuam illa debet fĩ fornicaria: Si alii
irupserit te iiuo: ad ultera erit.
Non uult tali lucro d̾s tale damp¬
num compensari. Redde debitum
⁊ si ñ exigis: redde ꝓscĩficatione ꝑ¬
fecta deus computabit tibi. si non
qd̃ tibi debetur exigis: s reddis qd̾
debes uxori. Idem. Scd̾m u̾ba apłi¬
ca etiam uir si contiue̾ uoluiss. ⁊
tu noluisses: debitum tibi redde̾
cogeretur. ⁊ illi deus imputaret cõ-¬
tinentiam. si uon sue s tue conce

Expanded text:
ir: Continere jam volo: Nolo autem uxor, non potest. Quod enim tu vis, illa non vult. Numquid per continentiam tuam illa debet fieri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum; et si non exigis, redde. Pro sanctificatione perfecta Deus tibi computabit, si non quod tibi debetur exigis, sed reddis quod debes uxori. Idem, secundum verba apostolica: Etiamsi vir continere voluisset, et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur; et illi Deus imputaret continentiam, si non suae, sed tuae conce
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad peccatum eiusdem rri
ut faciat mulier qd̾ uoucrat. q̃r
ꝑmissa iam p̾us aiiro fuerat.
Uixi dixit eẽ poc̃m qr ab nuit
qd̃ p̾us concesserat. ñ tñ mulieri
ex hoo iussum dedit ut cupi pͥus¬
uir ei qd̃ concesserat postea pro¬
hibuerit: contempnatur. Ex hil¬
apparet quia uir uł mulier ꝯtinẽ¬
tiam d̃o offerre pot̾. ñ sine ꝯmuni cõ¬
sensu: nec alt̾ alteri debitum negare
debet. Si uͦ quilibet eoꝵ alterum
a suo uire absoluĩt: ad p̃ti̾tã serui¬
hoc enĩ uidetut augꝰ supͣ uoluisse.
Quibdam uidetur qd̾ mulier ñ disce
hibente soluere ñ ualeat: ⁊ hoc ꝓpter
dignitatem uiri. qui ẽ capud muli¬
eris. S melius hoc iutelligitur m
tali casu ubi uir concedit mulie¬
ri uouẽ continentiam: ⁊ post uotũ
ꝓhibet implere. Si uͦ habitum mu¬
tauĩt ñ potest reuocari: sed̾m illud
Qui ucorem suam uelare ꝑmiserit
aliam ñ accipiat: s simiłr ꝯu̾tatur

Expanded text:
cum ad peccatum eiusdem uiricum ad peccatum eiusdem uiriut faciat mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non tamen mulieri uel ex hoc permissum dedit, ut, cum prius ei uir concesserit. postea hibuerit contemnatur. Ex hiapparet quod vir vel mulier continentiam Deo offerre non potest sine communi consensu, nec alter alteri debitum negare debet. Si vero quilibet eorum alterum a suo jure absolverit, ad praeteritam serviHoc enim videtur Augustinus supra voluisse. Quibusdam videtur quod mulier non discedrohibente solvere non valeat; et hoc propter dignitatem viri, qui est caput mulieris. Sed melius intelligitur in tali casu, ubi vir concedit mulieri vovere continentiam, et ante votum prohibet implere. Si vero habitum mutaverit, non potest revocari, secundum illud: Qui uxorem suam velare permiserit, aliam non accipiat, sed similiter
Abbreviated transcription (Latin):
deret in firmitati: ue madulteriũ
caderes. Quisquis igitur compati¬
ens in firmitati uxoris. reddit non
exigit debitũ aut si ꝓpt̾ ꝓpͥam infir¬
mitatem ducit uxorem: plangers
potius quia siue uxore ẽẽ nõ ꝑo¬
tuit qm gaudens quia duxit:
securus expectat diem nouissi
ñ hortarem᷑. s etiam ꝓhiberemꝰ
implere: si forte tua ꝯiunx hoc
tecum susciꝑe animi uł caris
infirmitate rocusaret. Nam uo
uenda talia ñ sunt a ꝯiugatis nͥ
exconsensu ⁊ uoluntate cõmuni:
⁊ si p̃ oꝑe factum fui̾t magis est
corrigenda temeritas: qm ꝑsoluẽ¬
da ꝓmissio. Non enĩ deus exigit
siquis ex alieuo aliquid uouĩt. s
potuis usurpare uetat alienui.
Idem apłs. nec ad tempus ut ua¬
cent oratiomi : uisi exconsensu
uoluit ꝯiugem carnali muicẽ
fraudari debito. Idem. Manife
stum est ita uoliisse legeni. fe¬
minã subuiro eẽ: ut nilla eius
uota que abstinentie causa uo¬
uenit roddant᷑ ab ea: nisi aric¬
tor fui̾t uir ꝑmitrendo. Clani

Expanded text:
deretur infirmitati, ne in adulterium caderes. Quisquis ergo compatiens infirmitati uxori reddit, non exigit debitum; aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit, securus expectat diem novissimnon hortaremur, sed etiam prohiberemus implere, si forte tua conjux hoc tecum suscipere, animi vel carnis infirmitate, recusaret. Nam uenda talia non sunt a coniugatis nisi ex consensu et uoluntate communi et, si praepropere factum fuerit, magis est corrigenda temeritas quam persoluenda promissio. neque enim deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare uetat alienum.s nec ad tempus, ut vacent orationi, nisi ex consensu voluit conjugem carnali invicem fraudari debito. Idem, in stum est ita uoluisse legem feminam esse sub uiro, ut nulla uota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam