comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei filium ⁊ u̾bum confiteremur
mi ab hac fide magister gentium
apłs paulus. cum dicit. Ꝙ si cog¬
nouimnus secundum carnem xpm̃.
s nunc iam non nouimꝰ. Resurrec¬
tio enim domini non finis carnis
s cominutatio fuit. nec uirtutis
augm̃to consumpta substantia est.
Qualitas transiit. ñ natiua defecit:
⁊ factum ẽ. corpus impassibile. qđ
potuit crucifigi: factum ẽ. immor¬
tu quo fuerat nota nesciri. qr nicħ
inea passibile nicħ remansit in¬
firmum: ut ⁊ ipsa sit ꝑ essentiam.
yñ sit ipsa ꝑ głam. Quid autem my¬
qui de omnib xp̃ianis sp̃italib di¬
cit: itaq nos ex hoc neminemno¬
uimus secundum carnem: Ex hoc
inquit initium nob̃ factum est
resurrectionis in xp̃o. ex quo in eo
qui ꝓomnib mortuus ẽ. totius
spei nr̃ȩ forma p̃cessit: ñ hȩsita¬
mus diffidentia. nec incerta expec¬
tatione suspendunur: s accepto ꝓ¬
missionis exordio. fidei oculis quȩ
poralium occupent spec ies: nec ad

Expanded text:
Dei Filium et Verbum confiteremur Dei Filium et Verbum confiteremur mi, ab hac fide magister gentium apostolus Paulus, cum dicit: Etsi cognovimus secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus . Resurrectio enim Domini non finis carnis, sed commutatio fuit, nec virtutis augmento consumpta substantia est. Qualitas transiit, non natura defecit; et factum est corpus impassibile, quod potuit crucifigi; factum est immortu quo fuerat nota, nesciri: quia nihil in ea passibile, nihil remansit infirmum, ut et ipsa sit per essentiam, et non sit ipsa per gloriam. Quid autem miqui de omnibus Christianis spiritalibus dicit: Itaque nos ex hoc neminem novimus secundum carnem ? Ex hoc, inquit, initium nobis factum est resurrectionis in Christo, ex quo in eo qui pro omnibus mortuus est, totius spei nostrae forma praecessit. Non haesitamus diffidentia, nec incerta exspectatione suspendimur, sed accepto promissionis exordio, fidei oculis quae rgo nos rerum temporalium occupent species, nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ut maior ibi. eẽt᷑. soporis simi¬
litudo quam mortis: qm̃ deitas qͦ
sunt itaq multa docum̃ta: quib
p̃dicandȩ ꝑ uniuersum mundum
fidei auctoritas conderet᷑. Q licet re¬
uolutio lapidis. euacuatio monu¬
menti. depositio linteorum: tociꝰ
facti angłi narratores. copiosȩ ue¬
ritatem dominicȩ resurrectionis
astruerent: ⁊ mulierum tam̃ uisui.
festus apparuit: non solum loquens
cumeis. s ⁊̃ habitans atq conues¬
cens: ⁊ ꝑtrectari se diligenti curio¬
soq contactu. abeis quos dubita¬
tio ꝑstringebat ad mittens. Ideo
enim ⁊ clausis ad discipulos hostiis
introibat. ⁊ flatu suo dabat spr̃i
sc̃arum scͥpturarum occulta pan¬
debat: ⁊ rursus idem uulnꝰ lat̾is
fixuras clauorum. ⁊omnia recen¬
tissimȩ passionis signa monstrabat:
ut agnosceretur in eo proprietas
diuinȩ humanȩq naturȩ. indiui¬
dua ꝑmanere: ⁊ ita sciremus u̾bd̃
non boc eẽ. quod carnem. ut unum

Expanded text:
fuit, ut major ibi esset soporis simifuit, ut major ibi esset soporis similitudo quam mortis: quoniam Deitassunt itaque multa documenta quibus praedicandae per universum mundum fidei auctoritas conderetur. Et licet revolutio lapidis, evacuatio monumenti, depositio linteorum, et totius facti angeli narratores copiose veritatem Dominicae resurrectionis astruerent; et mulierum tamen visui, festus apparuit : non solum loquens cum eis, sed etiam habitans atque convescens, et pertractari se diligenti curiosoque contactu ab eis quos dubitatio perstringebat, admittens. Ideo enim et clausis ad discipulos 283 ostiis introibat , et flatu suo dabat Spiritsanctarum Scripturarum occulta pandebat , et rursus idem vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae passionis signa monstrabat , ut agnosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, et ita sciremus Verbum non hoc esse quod carnem, ut unum
Abbreviated transcription (Latin):
les ⁊ terreni.⁊ qualis cȩlestis tales
⁊ cȩlestes: sicut portauimꝰ imaginẽ
terreni. portemꝰ ⁊ imaginem eius
quide cȩlo ÷: multum nob̾ de hac
commutatione gaudendũ ẽ. qͣ de
ignobilitate t̾rena. ad celestem tͣns¬
ferimur dignitatem. ꝑ illius in ef¬
fabilemmiscđiam qui ut nos insua
ꝓueheret. in nr̃a descendit: ut ñ
solum substantiam s ⁊̃ conditio¬
nemnaturȩ peccatͥcis assumeret.
⁊ea sibi pateretur inferri diuina
impassibilitas. quȩ miserrimȩ ex¬
ꝑitur humana mortalitas. Ulnde
ne turbatos discipulorum ammos
longa mestitudo cruciaret. denun¬
tiatam tͥdumoram. tam mira cȩ¬
leritate breuiauit: ut dum adin¬
tegrum secundum diem. pars pͥmi
nouissima.⁊ pars tercii pͥma concꝰ¬
rit: ⁊ aliquantum spacio temporiᷤ
decideret.⁊ nicħ dierum numero
deꝑiret. Resurrectio gͥ saluatoris
nec animam in inferno. nec carnẽ
diumorata ÷ insepulchro: ⁊ tam
uelox incorrupte carnis uiuificatio

Expanded text:
ualis coelestis, tales et coelestes. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui est de coelo ; multum nobis de hac commutatione gaudendum est, qua de ignobilitate terrena ad coelestem transferimur dignitatem per illius ineffabilem misericordiam qui ut nos in sua proveheret, in nostra descendit; ut non solum substantiam, sed etiam conditionem naturae peccatricis assumeret, et ea sibi pateretur inferri divina impassibilitas, quae miserrime experitur humana mortalitas. Unde, ne turbatos discipulorum animos longa moestitudo cruciaret, denuntiatam tridui moram tam mira celeritate breviavit, ut dum ad integrum secundum diem pars primi novissima et pars tertii prima concurrit, et aliquantum temporis spatio decideret, et nihil dierum numero deperiret. Resurrectio igitur Salvatoris nec animam in inferno, nec carnem diu morata est in sepulcro; et tam velox incorruptae carnis vivificatio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuit. S interẽ. cui quis aut mo¬
riatur aut uiuat: qr ÷ mors quȩ
sa moriendi ẽ. Hec alibi quam in hoc
transitorio scło utrumq conquirit᷑.
differentiȩ retͥbutionum pendeant
et̃narum. Moriendum gͦ ẽ. diabolo.
nuiuendum deo: deficiendũ iiqͥt a¬
ti. ut iusticiȩ resurgatur. Occũbant
uetera ut oriantur noua: ⁊ qm̃ sic̃¬

Expanded text:
non fuit. Sed interest cui quis aut monon fuit. Sed interest cui quis aut moriatur aut vivat: quia est mors quae est moriendi. Nec alibi quam in hoc transitorio 282 saeculo utrumque conquiritur; differentiae retributionum pendent aeternarum. Moriendum ergo est diabolo et vivendum Deo; deficiendum iniquitati, ut justitiae resurgatur. Occumbant vetera, ut oriantur nova. Et quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
runo dilectissum ñ incon¬
grue
euob̃ quantum arbitror
ipsa inse habeat uita credentiũ.
⁊ quod festo honoratur. morib cȩle¬
bretur. Quam autem hoc utile sit.
ipsi ꝓbastis: ⁊ex ur̃a deuocione
didicistis. quantum ꝓsint animis
atq corporib ꝓlixiora ieiunia ĩ fre¬
quentiores p̃ces. ⁊ elemosine largio¬
res. Nemo enu fere ẽ. quiñ hac
ȩxercitatione ꝓfecerit: ⁊ in abdito
conscientiȩ suȩ aliquid qͦ recte pos¬
sit gaudere. condiderit. S hȩc lucͣ
ꝑseueranti sunt seruanda custodia:
ne indesidiam labore resoluto.
qd̾ donauit dei gr̃a. diaboli fure¬
tur inuidia. Ciungͥ quadra¬
ginta dierum obseruantia. hoc
uoluerimus operari. ut aliquid sen¬
tiremus crucis intempore dominicȩ
passionis: annicendum nob̾ ẽ. ut
⁊̃ resurrectionis xp̃i inueniamur
eẽ. consortes: ⁊ de morte ad uitam
dum inisto sumus corpore tͣnseamꝰ.
Unicuiq enim homini qui exalio
in aliud aliqͣ conu̾satione mutat᷑.

Expanded text:
mo, dilectissimi, non incongrue vobis, quantum arbitror,ntum ipsa in se habeat vita credentium, et quod festo honoratur moribus celebretur. Quam autem hoc utile sit ipsi probastis, et ex vestra devotione didicistis quantum prosint animis atque corporibus prolixiora jejunia, frequentiores preces et eleemosynae largiores. Nemo enim fere est qui non hac exercitatione profecerit, et in abdito conscientiae suae aliquid quo recte possit gaudere condiderit. Sed haec lucra perseveranti sunt servanda custodia, ne in desidiam, resoluto labore, quod donavit Dei gratia, diaboli furetur invidia. Cum igitur quadraginta dierum observantia hoc voluerimus operari, ut aliquid sentiremus crucis in tempore Dominicae passionis, adnitendum nobis est ut etiam resurrectionis Christi inveniamur esse consortes, et de morte ad vitam, dum in isto sumus corpore, transeamus. Unicuique enim homini, qui ex alio in aliud aliqua conversione mutatur,
Abbreviated transcription (Latin):
innob̾ unum sint. Cuius unitatis
nullum poterunt hab̾e consortium.
quiindei filio deo uero. humanã ne¬
gant manere naturam. impugnato¬
res salutiferi sac ram̃ti. ⁊ paschalis
exules festi: quod quia ab ȩuangłio
dissentiunt ⁊ simbolo contͣdicunt.
nob̾cum cȩlebrare ñ possunt: quia
.isi audent sib xp̃ianum nom̃ assu¬
mere. ab omni tam̃ creatura. cui xp̃c
caput ẽ. repelluntur: uob̾ in hac sol¬
lempnitate merito exultantib piȩ¬
q gaudentib qui nullum recipien¬
tes inueritate m̃datium. nec de
natiuitate xp̃i scđm carnem. nec
de passione ac morte. nec de corpo¬
rali resurrectione eius ambigitis.
Qm̃ sine ulla separatione deitatis.
uerum xpm̃ abutero uirginis. ue¬
rum in ligno crucis. uerum insepul¬
chro carnis: uerum ingła resurrec¬
tionis. uerum indext̾a paternȩ ma¬
iestatis agnoscitis. Uñ ñ sic̃ ait

Expanded text:
int . CAP. VII. Cujus unitatis nullum poterunt habere consortium, qui in Dei Filio Deo vero humanam negant manere naturam, impugnatores salutiferi sacramenti, et paschalis exsules festi; quod, quia ab Evangelio dissentiunt et Symbolo contradicunt, nobiscum celebrare non possunt: quia etsi audent sibi Christianum nomen assumere, ab omni tamen creatura, cui Christus caput est, repelluntur; vobis in hac solemnitate merito exsultantibus, pieque gaudentibus, qui nullum recipientes in veritate mendacium, nec de nativitate Christi secundum carnem, nec de passione ac morte, nec de corporali resurrectione ejus ambigitis: quoniam sine ulla separatione Deitatis, verum Christum ab utero Virginis, verum in ligno crucis, verum in sepulcro carnis, verum in gloria resurrectionis, verum in dextera paternae majestatis agnoscitis. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
uncentiua suꝑantur: ipsius uirtꝰ ÷.
ipsiusq uictoria. Hec dilectissimi
quȩ ad participationem crucis ꝑti¬
nent. sufficienter ut arbitror ur̃is
sunt hodie aurib intimata: ut
paschalȩ sacramentum.⁊̃ in membris
corꝑis xp̃i legitimȩ cȩlebretur. Suꝑ:
ut de obtinendo resur rectionis con¬
sortio disseramus. Qđ ne continua¬
tosermone ⁊ mͥ ⁊ uob̃ fiat onerosum.
indiem sabbati ꝓmissa differemꝰ.
Aderit ut
credimus grã dĩ. ut
debitum
urm̃ ipsiꝰ aux ilio cõ¬
pleat᷑: qͥ
uiuit ⁊ regnat cum
patre &.¬

Expanded text:
incentiva superantur, ipsius virtus est, incentiva superantur, ipsius virtus est, ipsiusque victoria. Haec, dilectissimi, quae ad participationem crucis pertinent, sufficienter, ut arbitror, vestris sunt hodie auribus intimata: ut paschale sacramentum 277 etiam in membris corporis Christi legitime celebretur. Superest ut de obtinendo resurrectionis consortio disseramus. Quod ne, continuato sermone, et mihi et vobis fiat onerosum, in diem sabbati promissa 278 differemus. Aderit, ut credimus, gratia Dei, ut debitum nostrum ipsius auxilio compleatur, qui vivit et regnat cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tumeant pati infensos. et ueluit
hab̾e placatos: cum beneficia de¬
monum. omnib sint nocentiora
tiam diaboli meruisse ꝙͣ. pacem. Sa¬
pientes itaq animi qui unum tune¬
didicerunt: mortificatis cupidita¬
tib. ⁊crucifixis corꝑis sensib. ad
nullum hostium metum. ad nullũ
inclinant᷑ obsequium. Uoluntatẽ
enim di ⁊̃ sibi p̃ferunt: ⁊ tanto am¬
plius se amant. quanto ampliꝰ ꝓ
deise amore non a mant. Cũq
audiunt sibi diuinitus dici.
post concupiscentiaᷤ¬
auoluntate tua ue¬
tare: ⁊
diuidunt affectꝰ suoᷤ.
⁊legem m̃¬
tis a corporis lege
ut exquadamse parte sil¬
sibi de¬
negent. ꝑdentes se in his quȩ
carnaliter cupiunt:⁊ inue nien
tes se iihis quȩ spiritaliter con
gitume cȩlebrat᷑. ⁊ nicħ illis de ẽ.
triumphis. quos passio saluatoriᷤ
plo castigant corpus suum. ⁊ serui¬
tuti subiciunt. idem hostes eadẽ
fortitudine conterunt᷑. Q nunc
a seruis suis quorumcumq uicioꝵ

Expanded text:
et timeant pati infensos, et velint et timeant pati infensos, et velint habere placatos: cum beneficia daemonum omnibus sint nocentiora inimicitiam diaboli meruisse quam pacem. Sapientes itaque animae, quae unum timenum sperare didicerunt, mortificatis cupiditatibus et crucifixis corporis sensibus, ad nullum hostium metum, ad nullum inclinantur obsequium. Voluntatem enim Dei etiam sibi praeferunt, et tanto amplius se amant quanto amplius pro Dei amore se non amant. Cumque audiunt sibi divinitus dici: Post concupiscentiaa voluntate tua avertere : dividunt affectus suos, et legem mentis a corporis lege ut ex quadam se parte sibi denegent, perdentes se in iis quae carnaliter cupiunt, et invenientes se in iis quae spiritaliter conclegitime celebratur et nihil illis deest triumphis, quos passio Salvatoris lico exemplo castigant corpus suum et servituti subjiciunt , iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc a servis suis quorumcumque vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
nalla ꝑsecutione pulsatur. Pa¬
cem eum hoc mundo nͥ ama to¬
res mundi hab̾e non possunt:
ynulla umquam iniquitati cum
equitate cominunio. uulla m̃datio
cumueritate concordia. nullus ẽ.
tenebris cumluce consensus. Quia
iam sipietas bonorum cãpiat ma¬
los corrigi ⁊. conu̾sionemq multor
ꝑ giũm dei miserantis obtineat:
malignorum tam̃ spũium aduer¬
sus scõs insidie non quiescunt:
siue occulto dolo siue aꝑto p̃lio. in
om̃ib fidelib ꝓpositum bone uo¬
luntatis infestant. Inumnicum nã
ꝙ illis ẽ. omne qđ rectum: omne
qđ castum ẽ. Q. cum eis nich in
quemqͣ. amplius liceat ꝗͣ. iusticia
diuina ꝑmiserit. quȩ dignat᷑ suos
aut corriꝑe disciplina. aut exercere
pacientia: agunt tam̃ u̾sutissima
arte fallatie. ut ex arbitrio ꝓpriȩ
potestatis. aut ledere uideantur
aut parcere: ⁊multis quod dolen¬
dum ẽ. ita ꝑnequitiam sumulatio¬
nis illudunt. ita ut quidam illos

Expanded text:
nulla persecutione pulsatur. Panulla persecutione pulsatur. Pacem enim cum hoc mundo nisi amatores mundi habere non possunt, et nulla umquam iniquitati 276 cum aequitate communio, nulla mendacio cum veritate concordia, nullus est tenebris cum luce consensus. Quia etiamsi pietas bonorum cupiat malos corrigi, conversionemque multorum per gratiam Dei miserentis obtineat, malignorum tamen spirituum adversus sanctos insidiae non quiescunt, et sive occulto dolo, sive aperto praelio, in omnibus fidelibus propositum bonae voluntatis infestant. Inimicum namque est illis omne quod rectum, omne quod sanctum est; et cum eis nihil in quemquam amplius liceat, quam justitia divina permiserit, quae dignatur suos aut corripere disciplina, aut exercere patientia, agunt tamen versutissima arte fallaciae, ut ex arbitrio propriae potestatis, aut laedere videantur, aut parcere; et multis, quod dolendum est, ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam illos
Abbreviated transcription (Latin):
tem absit głari nͥ incruce dĩ nr̃i
iħ uxp̃i. ꝑ quem mͥ mundus cruci¬
firus ẽ. ⁊ ego mundo. Ibi gͦ se ꝯsti¬
tuat. xp̃ianus quo eum secum sustu¬
lit xp̃c: ⁊ ad id dirigat omẽm iuã
suam. ubi scit humanam saluatã
ẽẽ. uaturam. Passio enim domini
usq ad finem ꝓducitur mundi:
sicut inscĩs suis ipse honoratur.
ipse diligitur. ⁊ inpauꝑib ipse pas¬
citur ipse uestitur: ita inom̃ib
qui ꝓ iusticia aduersa tolerant ip¬
se compatitur: nͥ forte estimandũ
ẽ. multiplicata ꝑ orbem fide. ⁊ rares¬
cente impiorum numero. omnes
ꝑsecutiones⁊ omnia que aduersus
beatos martyres seruerunt. fini¬
ta. eẽ. certamina: tanquam susci¬
piende crucis illis tantum neces¬
sitas incubuerit. quib adexpug¬
nandam xp̃i dilectionem a trocis¬
sima sunt illata supplicia. S ali¬
ud seruientium dei pietas erꝑitur.
tiuntur. Q sententia niis te¬
pidus ⁊ s gnis ostenditur. I: qui

Expanded text:
tem absit gloriari, nisi in cruce Dominitem absit gloriari, nisi in cruce Dominii, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Ibi ergo se constituat Christianus, quo eum secum sustulit Christus; et ad id dirigat omnem viam suam, ubi scit humanam salvatam esse naturam. Passio enim Domini usque ad finem producitur mundi; et sicut in sanctis suis ipse honoratur, ipse diligitur, et in pauperibus ipse pascitur, ipse vestitur; ita in omnibus qui pro justitia adversa tolerant, ipse compatitur: nisi forte aestimandum est, multiplicata per orbem fide, et rarescente impiorum numero, omnes persecutiones, et omnia quae adversus beatos martyres saevierunt, finita esse certamina, tamquam suscipiendae crucis illis tantum necessitas incubuerit, quibus ad expugnandam Christi dilectionem atrocissima sunt illata supplicia. Sed aliud servientium Deo pietas experitur, tiuntur . Qua sententia nimis tepidus et segnis ostenditur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nis erepta sint: ⁊ dominatio pͥncipis
mundi a redemptoꝵ sit e iecta cor¬
porib : insidiari tam̃ ⁊̃ iustificatis
eadem malignitas ꝑseuerat.⁊ mul¬
tis modis eos in quib ñ impugnat
regnat: iit si quas animas negligen¬
tes imprudentesq repꝑit. seuiorib
eas laqueis rursum innectat:: apa¬
radiso eccłiȩ raptas. inconsortium
sue dominationis inducat. Unde
eum quispiam obseri iantiȩ. xp̃iane
limitem se sentit ęxcede. ⁊inid cu¬
piditates suas tende quod eumfa¬
ciat a recto itinere deuiare: recurrat
ad crucem domini: ⁊ ligno uite mo¬
tus noxiȩ uoluntatis affigat: ac uoce
ꝓpħica ad dominum clamet.⁊dicat.
A iudiciis enim tuis timui. Quid aũ
confixas. nͥ corporeos. sensus abille¬
cebra illiciti desiderii. sub metu
diuini continere iudicii: ut qͥ resi¬
stit peccato. ⁊ concupiscentias suas
ne quid morte dignum oꝑet᷑ int̾fi¬
cit. audeat cum apło dicete. mͥ au¬

Expanded text:
nis erepta sint, et dominatio principis nis erepta sint, et dominatio principis mundi a redemptorum sit ejecta corporibus, insidiari tamen etiam justificatis eadem malignitas perseverat, et multis modis eos in quibus non regnat impugnat: ut si quas animas negligentes imprudentesque repererit, saevioribus eas laqueis rursum innectat, et a paradiso Ecclesiae raptas in consortium suae damnationis inducat. Unde cum quispiam observantiae Christianae se limites sentit excedere, et in id cupiditates suas tendere, quod eum a recto itinere faciat deviare, recurrat ad crucem Domini, et ligno vitae motus noxiae voluntatis affigat; ac voce prophetica ad Dominum clamet et dicat: a judiciis enim tuis timui . CAP. V. confixas, nisi corporeos sensus ab illecebra illiciti desiderii sub metu divini continere judicii? ut qui resistit peccato, et concupiscentias suas, ne quid morte dignum operetur, interficit, audeat cum Apostolo dicere: Mihi au
Abbreviated transcription (Latin):
paschale negligere: periculosius
sit ȩccłi̾asticis quidem conuentibus
uingi: s indomincȩ passionis consor¬
tio ñ hab̾i: Nam dicente domino.
qui ñ accipit crucem suam ⁊ sequit᷑
me ñ ẽ. me dignus.⁊ dicente apło
si compatimur ⁊ conregnabimus: qͥs
uere xp̃m passum. mortuum. resus¬
citatum colit. nͥ quicum ipso ⁊ patit᷑.
ꝯmoritur ⁊ resurgit. & hec quidem
mom̃ib eccłiȩ filiis ipso regenera¬
tionis sunt inchoata mysterio. ubi
peccati interitus. uita ẽ. renascentis:
⁊ triduanam domini mortem imitat᷑
trina demersio: ut de moto qͦdam
aggere sepulturȩ. quos uet̾es suscep̃
sinus fontis: eosdem nouos eclat una
baptismatis. Si implendum ÷ nchilo¬
minus oꝑe qđ cȩlebratum ẽ. sacͣm̃to.
mnatis de spũ scõ quantum cumq suꝑ¬
ẽ. mundani temporis. ñ sine crucis
susceptione ducendum ẽ. Quamuis
enim forti ⁊crudeli tẏranno. ꝑ poten¬
tiam crucis xp̃i uasa antiq dep̃datio¬

Expanded text:
paschale negligere, periculosius paschale negligere, periculosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passionis consortio non haberi. Nam dicente Domino: Qui non accipit n est me dignus ; et dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabimus ; quis vere Christum passum, mortuum et resuscitatum colit, nisi qui cum ipso et patitur, et moritur, et resurgit? Et haec quidem in omnibus Ecclesiae filiis, ipso jam regenerationis sunt inchoata mysterio, ubi peccati interitus, vita est renascentis, et triduanam Domini mortem imitatur trina demersio; ut dimoto quodam aggere sepulturae, quos veteres suscepit sinus fontis, eosdem novos edat unda baptimastis; sed implendum est nihilominus opere quod celebratum est sacramento, et natis de Spiritu sancto quantumcumque superest mundani corporis, 275 non sine crucis susceptione ducendum est. Quamvis enim forti et crudeli tyranno per potentiam crucis Christi vasa antiquae depraedatio
Abbreviated transcription (Latin):
sionum cruci se ꝑmisisset affigi.
S inhis omnib simul sunt ⁊ hu¬
militas hominis. ⁊ celsitudo deitatiͤ:
tis obscurat: quia de ineffabili po¬
tentia factum ẽ. ut cum homo ue¬
rus ẽ. indeo inuiolabili. ⁊ d̃s uerꝰ
ẽ. incarne passibili: conferretur
homini gła ꝑconrtume liam. incor¬
ruptio ꝑsupplicium. uita ꝑmortem.
Nisi enum u̾bum carofieret ⁊ tamso¬
lida existeret unitas inut᷑ͣq natura.
ut a suscipiente susceptam nec ipsũ breue
mortis tempus abiungeret: numꝗͣ
ualeret ad ęt̾nitatem redire mortali¬
tas. S affuit nob̾ inixpõ singulare
p̃sidium: ut innatura impassibili
mortis conditio remaneret. ꝙͣ inpas¬
sibilis. eẽntia. recepisset: ⁊ ꝑid qđ
non poterat mori. posset id qđ erat
mortuum suscitari. Huie sacram̃to
dilectissimi ut inseparabiliter con¬
gruamus. magna nob̾ ⁊ anuni ⁊ coi¬
poris intentione nitendum ẽ: ut
cum grauissimi sit piaculi festum.

Expanded text:
sionum, cruci se permisisset affigi. sionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; tis obscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut dum homo verus est in Deo inviolabili, et Deus verus est in carne passibili, conferretur homini gloria per contumeliam, incorruptio per supplicium, vita per mortem. Nisi enim Verbum caro fieret, et tam solida consisteret unitas in utraque natura, ut a suscipiente susceptam, nec ipsum breve mortis tempus abjungeret, numquam valeret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentia recepisset, et per id quod non poterat mori, posset id quod erat mortuum suscitari. CAP. IV. Huic sacramento, dilectissimi, ut inseparabiliter congruamus, magna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum
Abbreviated transcription (Latin):
am domini qui ꝓeis a quib e¬
rat crucifixus orabat. nos qͦ
cum beato paulo apło nr̃as iun¬
gimus p̃ces: ⁊ut ille populus
miscđiam consequat ur opta¬
mus. obeuius offensionem gra
illud fuit quod ⁊ uidȩis intellectum
abstulit ⁊ sapientium mundi corda
turbauit: nisi crux filii dĩ. quȩ ⁊
philosophiam euanescere prudenti¬
um. ⁊ isrłiticam fecit caligare doctri¬
nam. Omnemnamq sensum hu¬
manȩ mentis excessit diuini altitu¬
do consilii: cumplacuit deo ꝑstultici¬
am p̃dicationis saluos facere creden¬
tes: ut mirabilior fieret constantia
fidĩ exdifficultate credendi. In con¬
sequensenim ⁊ irrationabile uide¬
batur. recipere anuo quodcreato¬
rem omnium naturarum insubstan¬
tia ueri hominis uirgo intemerata
peꝑisset: quod ȩqualis pat̾ filius
dei. qui impleret omĩa ⁊ contine¬
ret uniuersa: furentium manib
comprehendi. iniquorum iudicio
condempnari. ⁊ post dedecora illu¬

Expanded text:
am Domini, qui pro eis a quibus eam Domini, qui pro eis a quibus erat crucifixus orabat, nos quoque cum beato Paulo apostolo nostras jungimus preces, et ut ille populus misericordiam consequatur optamus, ob cujus offensionem gratillud fuit quod et Judaeis intellectum abstulit, et sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creatorem omnium naturarum in substantia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illu
Abbreviated transcription (Latin):
crucifigentium egir Uinsania:
nec adeosdem rerum ȩxi. tus
miscđia ⁊ ira tendebat. Ucũ
ꝑ eius dem sanguinis fusionẽ
xpc̃ solueret mundi captiuitatẽ:
ei legis testificatio. nicħ mysteri¬
pħarum oracula ꝓ fuerunt: cũ
pascha domini tot seculis cȩlebra¬
tum. ineo ioħes doceret impletã.
de qͦ publica ꝓtestatione dicebat.
Eoce agnus de i ecce: ecce qͥ tollit
peccatum mundi. Repugnat ini¬
quitas iusticiȩ. cecitas luci. men¬
datium ueritati: s de se uicia
obluctantium. de scelere crude¬
lium. obtinuit iħc ȩt̾̃nȩ disposi¬
tionis effectum: ⁊ita humano
gener isua morte consuluit. ut
sacram̃tum salutis ⁊̃ ipsisꝑse¬
cutorib ñ negaret. Qui enimue¬
nerat uniuersis credentib omĩa
peccata dimittere: a generali
indulgentia nec iudaicũ uolu¬
it crimen excludere. Quorum
itaq ꝑfidiam de testamur: eoꝵ¬
dem fidem si conuertantur am¬
plectimur : ⁊ imitantes miscđ̃i¬

Expanded text:
crucifigentium egit insania, crucifigentium egit insania, nec ad eosdem rerum exitus misericordia et ira tendebat: cum per ejusdem sanguinis effusionem Christus solveret mundi captivitatem. ei legis testificatio, nihil mysterirophetarum oracula profuerunt, cum Pascha Domini tot saeculis celebratum in eo Joannes doceret impletum, de quo publica protestatione dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Repugnat iniquitas justitiae, caecitas luci, mendacium veritati; sed de saevitia obluctantium, de scelere crudelium obtinuit Jesus aeternae dispositionis effectum; et ita humano generi sua morte consuluit, ut sacramentum salutis etiam ipsis persecutoribus non negaret. Qui enim venerat universis credentibus omnia peccata dimittere, a generali indulgentia nec Judaicum voluit crimen excludere. Quorum itaque perfidiam detestamur, eorumdem fidem, si convertantur, amplectimur; et imitantes misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
dilec tissimi dominicȩ passi¬
onis
hẏstoriam. euangłi¬
ca ut
moris ẽ. narratione
de¬
cut sam. ita om̃ium ur̃m
bitror inhesisse pectorib.
ut unicuiq audientium ipsa
lectio quedam facta sit uisio. Habet
enunhanc potentiam fides uerl.
ut abhis m̃te non desit quib corpo¬
rausp̃ sentia uter. ee ĩ potuit.
⁊ siue in preteritum redeat. siue in
futurum se cor credentis extendat:
nullas sentiat moras temporis. cog¬
nitio ueritatis. Ad ẽ. gͦ sensib nr̃is
imago rerum ꝓ nr̃a salute gestarũ.
⁊ quicquid tum discipulorum p̃strin¬
rit animos. nrõs quoq tangit affec¬
tus: ñ quod aut tristicia deprimi
pestatis magnitudo concussit ad
inuictam constantiam resurrectio
ierusalem popłi. ⁊ quales fuerint
sacerdotes: cum magno accipimꝰ
tremore m̃tium. tantum facinus
impiorum. Quamuis enimad salu¬
dem huiani generis ꝑtineret
passio saluatoris. ⁊ ȩt̃nȩ mortis
uincula temporali sint domini
morte disrupta: ali ud tam̃
crucifixi patientia.Ialiud

Expanded text:
dilectissimi, Dominicae passionis historiam, evangelica, ut moris est, narratione decursam, ita omnium vestrum arbitror inhaesisse pectoribus, ut unicuique audientium ipsa lectio quaedam facta sit visio. Habet enim hanc potentiam fides vera, ut ab iis mente non desit, quibus corporalis praesentia interesse non potuit; et sive in praeteritum redeat, sive in futurum se cor credentis extendat, nullas sentiat moras temporis cognitio veritatis. Adest ergo sensibus nostris imago rerum pro nostra salute gestarum, et quidquid tunc discipulorum perstrinxit animos, nostros quoque tangit affectus; non quod aut tristitia deprimampestatis magnitudo concussit, ad invictam constantiam resurrectio Jerusalem populi et quales fuerint sacerdotes, magno accipiamus cum tremore mentium tantum facinus impiorum. Quamvis enim ad salutem humani generis pertineret passio Salvatoris, et aeternae mortis vincula temporali sint Domini morte dirupta, aliud tamen Crucifixi patientia, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutio insuꝑabilis. nec mors pos¬
set eẽ. terribilis: cum ita dubitan¬
dum ñ eẽt. de consortio głȩ. sicut
sumus mortui. nossepulti. nos ⁊̃
imipso die tercio suscitati. Unde
apłs dicit. Si consurrȩxistiscũ xp̃o
quȩ sursum sunt quęrite: ubi xp̃e
ẽ indextera dei sedens. Quȩ sursũ
sunt sapite: ñ quȩ suꝑ terram. Mor
tu enm estis: ⁊ uita ur̃a abscondi¬
apparuerit uita ur̃a: tum ⁊ uos
apparebitis cum ipso ingła. Ut
autem nouerint corda fidelium.
hab̾e se unde ad suꝑnam sapien¬
tiam. spretis mundi cupiditatib
ualeant eleuari: spondet nob̾ dñs
p̃sentiam suam dicens. Ecce ego uo¬
biscum omnib dieb usq ad con¬
summnationem scłi. Non eñ frustͣ

Expanded text:
persecutio insuperabilis, nec mors pospersecutio insuperabilis, nec mors posset esse terribilis: cum ita dubitandum non esset de consortio gloriae, sicut sumus mortui, nos sepulti, nos etiam in ipso die tertio suscitati. Unde Apostolus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt scondiapparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Ut autem noverint corda fidelium habere se, unde ad supernam sapientiam spretis mundi cupiditatibus valeant elevari, spondet nobis Dominus praesentiam suam, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Non enim frustra
Abbreviated transcription (Latin):
benignitatis inflectit: nec usquã
conuersationem mutabilitatis¬
quȩ nec nr̃is sua. nec suis nr̃a con¬
sumeret. Quȩ ita unam uise fec̃
deitatis humanitatisq ꝑsonã:
ut sub dispensatione infirmitatũ
atq uirtutum. nec caro ꝑ a di¬
uinitatem inuiolabilis: nec dui¬
nitas ꝑcarnem posset. ẽẽ. passibiliꝰ.
Suscepit nos illa natura. quȩ ⁊ ꝓ¬
paginem nr̃i gen̾is a cominunt
tramite nonabrumperet: ⁊ con¬
tagium peccati inom̃s homines
transeuntis ȩxcludet. Infirmita s
sane atq mortalitas quȩ ñ pecca¬
tum erant s pena peccati: a re-¬
demptore mundi recepta sunt ad
supplicium. ut impenderent᷑ ad
transfusio erat dampnationis:
hoc in xp̃o sacram̃tum ÷ pietatis.
Prebuit enimse crudelissimo ex¬
actoriliber a debito: ⁊ ministras
diaboli iudaicas manꝰ. in
cruciatum immaculate. car¬
nis admisit. Quam ideo usq ad ce
lerrimam resurrectionem uoluit e&ẽ.
mortalem: ut credentib mneum nec

Expanded text:
benignitatis inflexit, nec unquam benignitatis inflexit, nec unquam conversionem incurrit mutabilitatisquae nec nostris sua, nec suis nostra consumeret: quae ita unam in se fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas per carnem posset esse passibilis. Suscepit nos illa natura quae et propaginem nostri generis a communi tramite non abrumperet, et contagium peccati in omnes homines transeuntis excluderet. Infirmitas sane atque mortalitas, quae non peccatum erant, sed poena peccati, a Redemptore mundi recepta sunt ad supplicium, ut impenderentur ad transfusio erat damnationis, hoc in Christo sacramentum est pietatis. Praebuit enim se crudelissimo exactori liber a debito, et ministras diaboli Judaicas manus in cruciatum immaculatae carnis admisit. Quam ideo usque ad resurrectionem voluit esse mortalem, ut credentibus in eum nec
Abbreviated transcription (Latin):
na: qm̃ captiuitatis iugo erutis. ⁊
hoc prȩstat redemptio. ut eam seqͥ
possit imitatio. Nam si mundana
sapientia ita insuis głatur errori¬
b ut quem sibi ducem quisq ele¬
gerit. eius opiniones ⁊ mores atq
omnia instituta sectetur : qͦ nob̾
erit communio nominis xpi. nͥ ut
ei inseparabilit̃ uniamur qͥ ÷ ut
ipse insinuauit uia ueritas ⁊ uita:
Uia scilicet conuersationis sc̃e: ue¬
ritas doctrinȩ diuine: uita beati
inparentib pͥmis humani gen̾is
plenitudine. ita misericors deus
creature ad ymaginem suam fac
uoluit sub uenire: ut nec extra na¬
turam. eẽt. nat᷑e reparatio. ⁊ ultͣ
ꝓpriȩ originis dignitatem ꝓfice̾t.
scda conditio. felix si abeo ñ eiceret᷑
qđ ds fecit. felicior suneo maneat
quod refecit. Multum fuit a xp̃o ac
cepisse formam: s plus ẽ. in xp̃o ha¬
bere substantiam. Suscepit enĩ
nos insuam potestatem ista nat᷑a.
quȩ se in quas uoluerit m̾suras

Expanded text:
na: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam na: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam hoc praestat redemptio, ut eam sequi possit imitatio. Nam si mundana sapientia ita in suis gloriatur erroribus, ut quem sibi quisque ducem elegerit, ejus opiniones et mores atque omnia instituta sectetur, quae nobis erit communio nominis Christi, nisi ut ei inseparabiliter uniamur, qui est, ut ipse insinuavit, Via, et Veritas, et Vita ? Via scilicet conversationis sanctae, Veritin parentibus primis humani generis plenitudine, ita misericors Deus creaturae ad imaginem suam factae voluit subvenire, ut nec extra naturam esset naturae reparatio, et ultra propriae originis dignitatem proficeret secunda conditio. Felix si ab eo non decideret quod Deus fecit, sed felicior si in eo maneat quod refecit. Multum fuit a Christo recepisse formam, sed plus est in Christo habere substantiam. Suscepit enim nos in suam proprietatem illa natura, qua se in quas voluit mensuras
Abbreviated transcription (Latin):
quidem dilectissimi paschalȩ
sacramentum ȩuangłica nob̾ nar¬
ratio p̃sentauit: ⁊ ita ꝑaurem car¬
nis penetratꝰ ÷ mentis auditꝰ. ut
nemini nr̃m rerum gestarum una¬
go defuerit:. cum diuinitus inspi¬
rate textus hẏstoriȩ euidenter osten¬
derit. qua dominus iħe xp̃c impie¬
tate traditus. quo iudicio addictꝰ.
qua seuicia crucifixus. ⁊ qua sit
gła suscitatus. S adiciendum:
etiam nr̃i sermonis officium: ut sic̃
pia expectatione reposcere uoscon¬
suetudinem debitum sentio: ita
sollempnitati sacratissimȩ lectio¬
ius. subiungatur ex hortatio sacer¬
dotis. Quia gͥ apud fideles aures.
interra ur̃i cordis ur̃i augeri: ut re¬
motis suffocationib spinarum ac tͥ¬
buloꝵ. lib̾a infructꝰ suos exeant plan¬
taria piorum sensuum.⁊ rectarum
germina uoluntatum. Crux enum
xp̃i quȩ saluandis ẽ. impensa mor¬
talib : ⁊ sacramentum ÷ ⁊exemplũ.
Sacram̃tum qͦ uirtꝰ implet᷑ diuina:
exemplum qͦ deuotio incitat᷑ huma¬

Expanded text:
quidem, dilectissimi, paschale sacramentum evangelica nobis narratio praesentavit, et ita per aurem carnis penetratus est mentis auditus, ut nemini nostrum rerum gestarum imago defuerit; cum divinitus inspiratae textus historiae evidenter ostenderit qua Dominus Jesus Christus impietate traditus, quo judicio addictus, qua saevitia crucifixus, et qua sit gloria suscitatus. Sed adjiciendum est etiam nostri sermonis officium, ut sicut pia exspectatione reposcere vos consuetudinis debitum sentio, ita solemnitati sacratissimae lectionis subjungatur exhortatio sacerdotis. Quia igitur apud fideles aures iin terra vestri cordis augeri, ut remotis suffocationibus spinarum ac tribulorum, libera in fructus suos exeant plantaria piorum sensuum, et rectarum germina voluntatum. Crux enim Christi, quae salvandis est impensa mortalibus, et sacramentum est et exemplum: sacramentum, quo virtus impletur divina; exemplum, quo devotio incitatur huma
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: ⁊ cohibita sibi famulantiũ
angłicarum uirtute lesionum hau¬
sit calicem doloris ⁊ mortis: totumqꝙ
supplicium tͣnstulit intriumpbũ
Uicti sunt errores. subacte st̃ pote¬
states: accepit nouum mundus
erordium: ut dampniata generatio
ũ obee̾t. quib saluandis regen̾atio

Expanded text:
tiam, et cohibita famulantium sibi tiam, et cohibita famulantium sibi angelicarum virtute legionum, hausit calicem doloris et mortis totumque supplicium transtulit in triumphum: victi sunt errores, subactae sunt potestates, accepit novum mundus exordium, ut damnata generatio non obesset quibus salvandis regeneratio
Abbreviated transcription (Latin):
errabat ingenere: s fallebatur
incrimine. Adam enim primꝰ: a
dam secundus: uinumerant car¬
ne ñ opere. & millo oñis moriunt᷑:
in isto om̃s unuificabunt᷑. Ille ꝑsuꝑbie
cupiditatem iter fecit ad iniseriam.
hic ꝑhumilitatis fortitudinẽ anã
parauit ad głam. Uñ ipse diẽ. Ego
informa conu̾sationis uste.: tieritas
inexpectatione rei certe: uita in
ꝑceptione felicitatis ȩternȩ. Hoc
bolica suꝑbia uesciebat. Si enĩ cog
mani. latebat consilium mĩẽ dĩ:
⁊opposito carnis uelaminȩ. ds̃ in
xp̃õ mundum sibi reconcilians dege¬
bat᷑: ꝑsticit ineum furere: in qͦ nich
suum poterat inuenire. Nam ma
lignitati eiꝰ hoc magis potiuusset ꝓ¬
desse si parceret. ⁊ se abeffiuisione
sanguinis abstineret. ꝑ quem om̃iua
erat soluenda captiuitas. ⁊ repmandi
lib̾tas.S lucem tenebre ñ cõprebe¬
derunt: nec m̃ dax cecitas sapientiam
potuit ueritatisinspicere. Tenuit
itaq disposita mansuetudo patien

Expanded text:
errabat in genere, sed fallebatur errabat in genere, sed fallebatur in crimine. Adam enim primus, 270 et Adam secundus, unum erant carne, non opere: et in illo omnes moriuntur, in isto omnes vivificabuntur . Ille per superbiae cupiditatem iter fecit ad miseriam, hic per humilitatis fortitudinem viam paravit ad gloriam. Unde ipse dicit: Ego in forma conversationis justae; veritas, in exspectatione rei certae; vita in perceptione felicitatis aeternae. CAP.bolica superbia nesciebat. Si enim cognmani latebat consilium misericordiae Dei, et opposito carnis velamine Deus in Christo mundum sibi reconcilians tegebatur : perstitit in eum furere, in quo nihil suum poterat invenire. Nam et malignitati ejus hoc magis potuisset prodesse si parceret, et se ab effusione ejus sanguinis abstineret, per quem omnium erat solvenda captivitas, et reparanda libertas. Sed lucem tenebrae non comprehenderunt , nec mendax caecitas sapientiam potuit veritatis inspicere. Tenuit itaque dispositam mansu
Abbreviated transcription (Latin):
b nectit᷑ : quorum corde ñ capit᷑.
Iusticia ñ resistit iniustis. ⁊cedit ue¬
ritas testimoniis falsitatis: ut ma¬
nens informa dei formam impleret
subire ⁊ ꝑpeti nonconditio neces¬
peccato condempnaret peccatum.
diaboli opus de opere diaboli sol¬
ueretur. Inimicus ⁊ enim humani
generis mortificate in ipsa origine
unuersitati letale uulmis intule¬
rat : nec poterat declinare ius fer¬
reum dediticii: seminis captiua
ꝓgenies. Unde cum tot generatio-¬
nib mortali sibi lege sub iectis. unũ
uideret inter hominum filios. cuiꝰ
uirtutem supra om̃s todiꝰ tẽporis
scõs miraretur excellere: securũ se
fore credidit de ꝑpetuitate sui iu¬
ris. si nulla iusticiȩ merita. potu
itaq suis istipendiariis uehentus
incitatis. inp̃uidicium suum seuit:
⁊dum putat sibi aliquid debere. qͦm
potuisset occidẽ. non uidit lib̾ta¬
tem singilaris in nocentiȩ: similitu¬
dinem ꝑsequendo nat᷑e. Non autẽ

Expanded text:
bus nectitur, quorum corde non capitur. bus nectitur, quorum corde non capitur. Justitia non resistit injustis, et cedit veritas testimoniis falsitatis: ut manens in forma Dei, formam impleret subire et perpeti, non conditio necesde peccato damnaret peccatum , et diaboli opus de opere diaboli solveretur. Inimicus enim humani generis mortificandae in ipsa origine universitati lethale vulnus intulerat, nec poterat declinare jus ferreum dedititii seminis captiva progenies. Unde cum in tot generationibus mortali sibi lege subjectis, unum videret inter hominum filios, cujus virtutes super omnes totius temporis sanctos miraretur excellere, securum se fore credidit de perpetuitate sui juris, si nulla justitiae merita mortisitaque suis et stipendiariis vehementius incitatis, in praejudicium suum saevit, et dum putat aliquid sibi debere quem potuisset occidere, non vidit libertatem singularis innocentiae, similitudinem persequendo naturae. Non autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cum uirtus fidei inhisquȩ
uisui non subiacent constituta sit:
indulgentius nob̾cum egit docłri¬
na cȩlestis. quos in hȩc munditem¬
pora distulit ad intelligentiȩ facul¬
tatem: ut multo plurib quam pͥo¬
res ⁊ uatib uteremur ⁊ testib. Qđ¬
gͦ nob̾ de passione domini iħuxpĩ
sacra ⁊ digitto dĩ scͥptitra euange¬
lia ꝓtestantur. sine nubilohesita¬
tionis accipite: ⁊ rerum gestarum
ordinemtam habetote manifestum.
quam si omĩa corporeo ⁊ uisu attige¬
ritis. ⁊tactu. Uera inxp̃o deitas:
uera credatur humanitas. Ipse :
caro: qui u̾ibum. Q sicut uinuscũ
patre substantiȩ: ita unius cũ matre
nature. Non geminatus ꝑsona: non
confusus essentia. sotestate inpassibi¬
lis. humilitate mortalis. S utͣq
sicutens. ut ⁊ uirtꝰ głificare possit
infirmitatem: ⁊ infirmitas ñ uale¬
ret obscurare uirtutem. Comp̃hen¬
disse se a ꝑsecutorib patit᷑ qͥ con-¬
tinet mundum: ⁊ eorum mani¬

Expanded text:
Nam cum virtus fidei in iis quae Nam cum virtus fidei in iis quae visui non subjacent constituta sit , indulgentius nobiscum egit doctrina coelestis, quos in haec mundi tempora distulit, ut 269 ad intelligentiae facilitatem, multo pluribus quam priores et vatibus uteremur et testibus. go nobis de passione Domini Jesu Christi sacra et digito Dei scripta Evangelia protestantur, sine nubilo haesitationis accipite; et rerum gestarum ordinem tam habetote manifestum, quam si omnia corporeo et visu attingeretis et tactu. Vera in Christo Deitas et vera credatur humanitas. Ipse est caro qui Verbum, et sicut unius cum Patre substantiae, ita unius cum matre naturae. Non geminatus persona, non confusus essentia; potestate impassibilis, humilitate mortalis; sed utraque sic utens, ut et virtus glorificare posset infirmitatem, et infirmitas non valeret obscurare virtutem. Comprehendi se a persecutoribus patitur, qui continet mundum, et eorum mani
Abbreviated transcription (Latin):
secundum suꝑnȩ illuminationis
auxilium. etiam meo sermone fa¬
mulandum ẽ: ut qm̃ dei agricul¬
tura. dei ȩdificatio estis: ipse ⁊dis¬
pensanti ⁊ accipienti tͥbuat suffici¬
entiam: qui largitionum suarum
intent o accepistis auditu. omĩa
uob̾ diuinorum eloquiorum mẏste¬
ria patefacta sentite: ⁊ quicqͥd sibi
ꝓpħicis testificationib umbra ue¬
teris testamenti uelabat. in sacͣ¬
mento passionis domini manife¬
stum eẽ. gaudete. Ideo enunsacti¬
ficiorum uarietates. purificatio¬
num differentiȩ destiterunt: idõ
mandatum cͥeiimcisionis. ciboꝵ dis¬
eretio. ocium sabb̃i. paschalis ag¬
ut sequeretur effectus. z ad uentu
rerum nuntiatarum finita sunt
officia nuntiorum: sic reconciliatio¬
ne humani generis temperata.
ut salus quȩ inxpõ ẽ. nullis scłis
sub eademiustificatione defuerit.
nadhoc dilationum ꝓfecerit ratio.
ut quȩ diu credita sunt anteqͣ. fie¬
rent incunctanter honorentur.

Expanded text:
secundum supernae illuminationis secundum supernae illuminationis auxilium, etiam meo sermone famulandum est: ut quoniam Dei agricultura, Dei aedificatio estis , ipse et dispensanti et accipienti tribuat sufficientiam, qui largitionum suarum intento accepistis auditu, omnia vobis divinorum eloquiorum mysteria patefacta sentite; et quidquid sub propheticis testificationibus umbra veteris Testamenti velabat, in sacramento passionis Dominicae manifestum esse gaudete. Ideo enim sacrificiorum varietates et purificationum differentiae destiterunt, ideo mandatum circumcisionis, ciborum discretio, otium sabbati, et paschalis agut sequerentur effectus, et adventu rerum nuntiatarum finita sunt officia nuntiorum, sic reconciliatione humani generis temperata, ut salus quae in Christo est, nullis saeculis sub eadem justificatione defuerit; et ad hoc dilationum profecerit ratio, ut quae diu credita sunt antequam fierent, incunctanter honorarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tudo quidem dilectissimi in¬
effabilis sac ramenti. ita humane
intelligentiȩ altitudinem.⁊ tociꝰ
uincit eloquii facultatem: ut⁊
excellentissimis ingenus ⁊ facun¬
dissimis linguis. sublimior sit tͥum¬
phus dominicȩ passionis. S gau¬
dendum nob̾ potiꝰ ꝙͣ. erubescendũ
ẽ : quod tante suꝑam᷑ materię
dignitatȩ. de qua nemohumiliꝰ
sensit. quam qui putauit suffecis
liumaurium sunt tim̃da fastidia.
tanquam despectui sint fut᷑a. quia
crebro cognoscunt᷑ iterata: cum
hoc inaximȩ adxpĩanȩ fidei ꝑtine¬
at soliditatem. ut secundum apłi¬
cam doctrinamio ip¬
sum dicamꝰ
om̃s. ⁊ simus ꝑfecti
ineode in sen¬
su ⁊ ineadem scien tia.
tia. In fide¬
litas quippe quȩ omniumẽ.
iater errorum. in multas opiuo¬
nes. quas arte dicendi necesse ha¬
beat colorare distrahitur: ueritatis
autem testificatio numꝗͣ a sua luce
discedit. & qđ aliisminus aliis ampli
micat: non uarietas facit lumuis.
s infirmitas comtemplationis. Cui

Expanded text:
tudo quidem, dilectissimi, ineffabilis sacramenti, ita humanae intelligentiae altitudinem, et totius vincit eloquii facultatem, ut et excellentissimis ingeniis, et facundissimis linguis sublimior sit triumphus Dominicae passionis. Sed gaudendum nobis potius quam erubescendum est, 268 quod tantae superamur materiae dignitate; de qua nemo humilius sensit quam qui putavit suffecisslium aurium sunt timenda fastidia, tamquam despectui sint futura, quia crebro cognoscuntur iterata: cum hoc maxime ad Christianae fidei pertineat soliditatem, ut secundum apostolicam doctrinam, idipsum dicamus omnes, et simus perfecti in eodem sensu et in eadem scientia . Infidelitas quippe, quae omnium est mater errorum, in multas opiniones, quas arte dicendi necesse habeat colorare, distrahitur. Veritatis autem testificatio numquam a sua luce discedit, et quod aliis minus, aliis amplius micat, non varietas facit luminis, sed infirmitas contemplationis. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
assumpsiss: nec regeneratio eẽt. in
aqͦ baptisiatis. nec redemptio in san¬
guine passionis. S quia in sacram̃to
incarnationis xp̃i nicħ falsum. nicħ
accepimus figuratum: ñ frustra nos
⁊ commoriente cummortuos. ⁊cum re¬
surgente credimus suscitatos: ma¬
nente ipso umnob qui oꝑat᷑ omĩa in
omnib uiuens: regnans cum patre

Expanded text:
atem, nec regeneratio esset in aqua baptismatis, nec redemptio in sanguine passionis. Sed quia in sacramento incarnationis Christi nihil falsum, nihil accepimus figuratum, non frustra nos et cum moriente mortuos, et cum resurgente 272 credimus suscitatos: manente ipso in nobis qui operatur omnia in omnibus , vivens et regnans cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi constituti. om̃s diaboli ca¬
tum insidiatur illecebras. s inter
ipsa quoq semina fidei spargens
Zirania falsitatum. ueritatisstu¬
det uiolare culturam: uit qͦs ũ potu¬
erit corrumpere malis actib. impiis
subu̾tat errorib. fugite gͦ munda¬
nȩ argum̃ta doctrinȩ. ⁊uperea hȩ¬
reticoꝵ uitare colloquia. Nicħ uob̾
cõmune sit cum eis: qui catholicȩ
aduersantes fidei. solo sunt noĩȩ
xpĩani. Non enim templum spc̃ dĩ.
nec membra sunt xp̃i: s falsis opini¬
onib implicatis. tot species labent
diaboli. quot simulacra mendatii.
cum fidei exultatione toleremus.
Si enim compatim᷑: ⁊ ꝯregnabimꝰ.
Qđ p̃inium ñ eis tantum paratũ ẽ:
qui ꝓnomine domini impioꝵ seuitia
sunt ꝑempti: qm̃ uniu̾sitas deo ser¬
uientium. deoq uiuentium. sic̃ in
xp̃o ẽ. crucifixa: ita ẽ. in xpõ coro¬
nanda. Illis quideminomĩ gła p̃¬
cellentib qui t̃ribiles mortes ⁊ se¬
ua torm̃ta usq ad exalationem spc̃

Expanded text:
tissimi, constituti, omnes diaboli catum insidiatur illecebras, sed inter ipsa quoque semina fidei spargens zizania falsitatum, veritatis studet violare culturam, ut quos non potuerit corrumpere malis actibus, impiis subvertat erroribus. Fugite ergo mundanae argumenta doctrinae et viperea haereticorum vitate colloquia. Nihil vobis commune sit cum eis qui catholicae adversantes fidei solo sunt nomine Christiani. Non enim templum Spiritus Dei, nec membra sunt Christi; sed falsis opinionibus implicati, tot species habent diaboli, quot simulacra mendacii. cum fidei exsultatione toleremus. Si enim compatimur, et conregnabimus . Quod praemium non eis tantum paratum est qui pro nomine Domini impiorum saevitia sunt perempti, quoniam universitas Deo servientium Deoque viventium, sicut in Christo est crucifixa, ita est in Christo coronanda: illis quidem in omni gloria praecellentibus, qui terribiles mortes et saeva tormenta usque ad exhalationem spiritus