comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
significent exponente : sicut
ina poca lipsi iohanni expo¬
nebatur : Magna reuelatio
est. &iam si forte ignor& ille
cui haec demonstrantur: utrũ
ecorpore exierit. an ad huc
sit incorpore. sed spũ asensib
corporis alienato. ista uideat :
potest enim sicraptus idig¬
norare. si ei & hoc non often¬
datur . porro autem. siquẽ¬
am modum raptus est asensib
corporis ut ess& iniftis simi¬
li tudinibis corporum quae
spũ uidentur. ita & ab ipsis
rapiatur: ut in illam quasi re¬
gionem intellectualium uel
intellegi bilium subueatur:
ibi sine ulla corporis simili¬
tudine prespicua ueritas
cernitur: nullis opinionum
falsarum nebulis offuscatur
Ibi uirtutes animae non sunt
operose ac laboriose. neq enĩ
opere temperantiae libido
frenatur . aut opere fortitu¬
dinis tolerantur. aduersa
aut opere iuftitiae iniqua
puniuntur. aut opere pru¬
dentiae male diuitantur.
una ibi &tota uirtus est amare
quod uideas. & sum ma felici¬

Expanded text:
significent exponente, sicut significent exponente, sicut in Apocalypsi Iohanni exponebatur, magna reuelatio est, etiamsi forte ignoret ille, cui haec demonstrantur, utrum e corpore exierit an adhuc sit in corpore, sed spiritu a sensibus corporis alienato ista uideat; potest enim sic raptus id ignorare, si ei et hoc non ostendatur. Porro autem, si quemadmodum raptus est a sensibus corporis, ut esset in istis similitudinibus corporum, quae spiritu uidentur, ita et ab ipsis rapiatur ut in illam quasi regionem intellectualium uel intellegibilium subuehatur, ubi sine ulla corporis similitudine perspicua ueritas cernitur, nullis opinionum falsarum nebulis offuscatur, ibi uirtutes animae non sunt operosae ac laboriosae; neque enim opere temperantiae libido frenatur aut opere fortitudinis tolerantur aduersa aut opere iustitiae iniqua puniuntur aut opere prudentiae mala deuitantur. una ibi et tota uirtus est amare quod uideas et summa felici
Abbreviated transcription (Latin):
similitud inibus quae spũ ui¬
dentur. fallitur anima cum ea
quae sic uid& ipsa corpora
esse arbitratur. uel quod sibi
suspicione falsaque coniectura
finxerit. hoc &iam incorpori¬
bus putat. quae non uisa con¬
iectat At uero in illis intel¬
lectualibus uisis non fallitur
aut enim intellegit &uerum
est: Aut siuerum non est
non intellegit: unde aliud ẽ
inhis errare quae uid&. aliud
ideo errare quia non uid&:
qua propter cum rapitur
anima in ea uisa quae sp̃u
cernuntur similia corpora¬
libus. ita ut omnino asensib
corporis auertatur. amplius
quam in somno sol& sednmnꝰ
quam in morte. iam diuinae
am monitionis est & adiuto¬
rii. ut se non corpora sed uisa
corporum similia. spirita lit̃
nouerit cernere: sicuti quise
in somnis uidere &iam ante¬
quam euigilent sciunt. ibi.
si&iam uidentur futura
ita ut omnino futura noscunt᷑.
Quorum imagines prȩsentes
uidentur. siue ipsa hominis
mente diuinitus aduita: siue
aliquo inter ipsa uisa quid

Expanded text:
similitudinibus, quae spiritu uisimilitudinibus, quae spiritu uidentur, fallitur anima, cum ea, quae sic uidet, ipsa corpora esse arbitratur uel, quod sibi suspicione falsaque coniectura finxerit, hoc etiam in corporibus putat, quae non uisa coniectat. at uero in illis intellectualibus uisis non fallitur. aut enim intellegit, et uerum est; aut, si uerum non est, non intellegit: unde aliud est in his errare, quae uidet, aliud ideo errare, quia non uidet. Quapropter cum rapitur anima in ea uisa, quae spiritu cernuntur similia corporalibus, ita ut omnino a sensibus corporis auertatur amplius quam in somno solet, sed minus quam in morte, iam diuinae admonitionis est et adiutorii, ut se non corpora, sed uisa corporum similia spiritaliter nouerit cernere, sicuti qui se in somnis uidere, etiam antequam euigilent, sciunt. ibi si etiam uidentur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente diuinitus adiuta siue aliquo inter ipsa uisa quid
Abbreviated transcription (Latin):
in fractus. & multa huius modi:
aut cum putat hac esse quod
similiter coloratum est. uel
similiter sonat. uel ol&. uelsa¬
pit. uel tangitur: hinc enim
& medicamentum aliquod
cęratum coctum in caccabo.
putatur legumen & sonitus
transeuntis uehiculi. putatur
extonitru & sinullis aliis sen¬
sibus explor&ur: sed soliad¬
iaceat olfactui. citrium putat᷑
herba quae uocatur apiaria :¬
& cibus aliquo dulciculo succo
affectus. putatur melle condi¬
tus: & ignotus anulus contrec¬
tatus intenebris. putatur au¬
reus. cum sit aereus uel argen¬
teus aut cum repentinis in¬
opinatis quae corpora libus
uisis anima turbata. uel in
somnis uideri seputat uel
aliqua eius modi spiritali ui¬
sione affici: unde in omnib
corporalibus uisis. & aliorũ
sensuum conteftatio. & max¬
imae ipsius mentis atq ratio¬
nis adhib&ur: ut quod in hoc
rerum genere uerum est in.¬
ueniatur : Quantum inueni¬
ri potest: inuisione autem
spiritali. idest incorporum

Expanded text:
infractus et multa huius modi — infractus et multa huius modi — aut cum putat hoc esse, quod similiter coloratum est uel similiter sonat uel olet uel sapit uel tangitur — hinc enim et medicamentum aliquod ceratum coctum in caccabo putatur legumen et sonitus transeuntis uehiculi putatur ex tonitru et, si nullis aliis sensibus exploretur, sed soli adiaceat olfactui, citrium putatur herba, quae uocatur apiaria, et cibus aliquo dulciculo suco adfectus putatur melle conditus et ignotus anulus contrectatus in tenebris putatur aureus, cum sit aereus uel argenteus — aut cum repentinis inopinatisque corporalibus uisis anima turbata uel in somnis uidere se putat uel aliquo eius modi spiritali uiso adfici: unde in omnibus corporalibus uisis et aliorum sensuum. contestatio et maxime ipsius mentis atque rationis adhibetur, ut, quod in hoc rerum genere uerum est, inueniatur quantum inueniri potest. in uisione autem spiritali, id est in corporum
Abbreviated transcription (Latin):
est Renouamini autem spũ
mentis uestrae lam enim supͣ
docuimus. alio modo & ipsam
mentem spm̃ dici secundum
quam spiritalis omnia diui¬
dicat: qua propter non absur¬
de neq: in con uenienter arbitror
spiritalem uisionem. inter in¬
tellectualem &corporalemt tam¬
quam medi&atem quandam
optinere: puto enim non in con¬
gruenter medium dici. quod
corpus quidem non est. sed simi¬
le est corporis. inter illud quod
uere corpus est. & illid quod
nec corpus est. nec simile cor¬
poris: in luditur autem anima
simi litudinibus rerum. non
earum uitio. sed opinionis
suae. cum a probat quae simi¬
lia sunt prohis quibus similia
sunt . ab intellegentia defici¬
ens: fallitur ergo inuisione
corporali. cum in ipsiscorpo¬
ribus fieri putat. quod fit in
corporis sensibus: sicut naui¬
gantibus uidentur interra
moueri quȩ ftant . & in tuen¬
tibus caelum ftare sideraque
mouentur. & diuari catis radiis
oculorum . duas lucernȩ speci.¬
es apparere. & in aqua remus

Expanded text:
est, Renovamini autem spiritu est, Renovamini autem spiritu mentis vestrae . Jam enim supra docuimus alio modo et ipsam mentem spiritum dici, secundum quam spiritualis omnia dijudicat. Quapropter non absurde neque inconvenienter arbitror spiritualem visionem inter intellectualem et corporalem tamquam medietatem quandam obtinere. puto enim non incongruenter medium dici, quod corpus quidem non est, sed simile est corporis, inter illud, quod uere corpus est, et illud, quod nec corpus est nec simile corporis. Inluditur autem anima similitudinibus rerum non . earum uitio, sed opinionis suae, cum adprobat quae similia sunt pro his, quibus similia sunt, ab intellegentia deficiens. fallitur ergo in uisione corporali, cum in ipsis corporibus fieri putat, quod fit in corporis sensibus — sicut nauigantibus uidentur in terra moueri quae stant et intuentibus caelum stare sidera, quae mouentur, et diuaricatis radiis oculorum duae lucernae species adparere et in aqua remus
Abbreviated transcription (Latin):
sentiuntur: neq: enim corpus
sentit : Sed anima percorpus.¬
quo uelud nuntio utitur. ad
formandum inse ipsa quod
extrinsecus nuntiatur: non
potest itaq: fieri uisio corpo¬
ralis. nisi &iam spiritalis simul
fiat: sed non discernitur. nisi
cum fuerit sensus ablatus acor¬
pore ut id quod per corpus ui¬
debatur. inueniatur in spũ:
at uero spiritalis uisio. &iam
sine corporali fieri potest.
cum absentium corporum
similitudines inspũ apparent.¬
& finguntur multȩ pro arbi¬
trio. uel preter arbitrium de¬
monstrantur : Item spirita
lis uisio indig& intellectuali.
ut diiudic&ur Intellectu¬
alis autem. ista spiritali infe¬
riore non indig&: ac perhoc
spiritali corporalis. intelleo¬
tuali autem. utraq subiecta
est Cum ergo legimus spiri¬
talis omnia diiudicat. Ipse
autem anemine diudicatur:
Non secundum spm̃. a quomens
discernitur. sicut illud quod
dictum est. orabo spũ orabo
& mente: sed ex illa natione
debemus accipere: quadictum

Expanded text:
sentiuntur. neque enim corpus sentiuntur. neque enim corpus sentit, sed anima per corpus,quo uelut nuntio utitur ad formandum in se ipsa, quod extrinsecus nuntiatur. non potest itaque fieri uisio corporalis, nisi etiam spiritalis simul fiat; sed non discernitur, nisi cum fuerit sensus ablatus a corpore, ut id, quod per corpus uidebatur, inueniatur in spiritu. at uero spiritalis uisio etiam sine corporali fieri potest, cum absentium corporum similitudines in spiritu adparent et finguntur multae pro arbitrio uel praeter arbitrium demonlis visio indiget intellectuali ut dijudicetur, intellectualis autem ista spirituali inferiore non indiget; ac per hoc spirituali corporalis, intellectuali autem utraque subjecta est. Cum ergo legimus, Spiritualis omnia judicat, ipse autem a nemine dijudicatur ; non secundum spiritum, a quo mens discernitur, sicut illud quod dictum est, Orabo spiritu, orabo et mente , sed ex illa notione debemus accipere qua dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ita & caritas. gaudium. pax
longanimitas. benignitas.
bonitas. fides mansu&udo.
continentia. &c&era huius
modi. quibus propinquatur
dõ & ipse dĩ ex quo omnia
Perquem omnia. in quo omnia
Quamquam itaq ineadem
anima fiant uisiones. siuequae
sentiuntur percorpus. sicut
hoc corporeum caelum & terra.
& quaecumq in eis notaesse
possunt : Quem ammodum
possunt: siueqͣ spũ uidentur
similia corporum. dequibus
multa iam diximus: siuecum
mente intellegantur: Quae
nec corpora sunt. nec similitu¬
dines corporum. habent utiq:
ordinem suum. & est aliud
alio prȩcel lentius: prestanti¬
or est enim uisio spiritalis
quam corporalis: & rursus pͣ¬
stantior intellectualis. quam
spiritalis: corporalis enimsine
spiritali esse non potest: quan¬
do quidem momento eodem
quo corpus sensu corporis tan¬
gitur. fit &iam in animo tale
aliquid. non quod hocsit. sed
quod simile sit. Quod si non
fier&: nec sensus ille ess& quo
ea quae extrinsecus adiacent

Expanded text:
ita et caritas, gaudium, pax, ita et caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia et cetera huius modi, quibus propinquatur deo, et ipse deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Quamquam itaque in eadem anima fiant uisiones, siue quae sentiuntur per corpus, sicut hoc corporeum caelum et terra et quaecumque in eis nota esse possunt, quemadmodum possunt, siue quae spiritu uidentur similia corporum, de quibus multa iam diximus, sine cum mente intelleguntur, quae nec corpora sunt nec similitudines corporum, habent utique ordinem suum et est aliud alio praecellentius. praestantior est enim uisio spiritalis quam corporalis et rursus praestantior intellectualis quam spiritalis. corporalis enim sine spiritali esse non potest, quandoquidem momento eodem, quo corpus sensu corporis tangitur, fit etiam in animo tale aliquid, non quod hoc sit, sed quod simile sit: quod si non fieret, nec sensus ille esset, quo ea, quae extrinsecus adiacent,
Abbreviated transcription (Latin):
ulla significatione apparentes:
siue nulla excorpore causa
ex iftente. sed adsumente atq
rapiente aliquo spũ : Tollitur
anima in huius modi uidendas
similitu dines corporum. mis¬
cens cis uisa corporalia. cumsimul
&iam corporis sensibus utitur:
siue ita spũ assumente alie¬
natur abomni corporis sensu
& auertitur : ut solis similitu¬
dinibus corporum. spiritali
uisione teneatur: ubi nescio
utrum possint aliqua nihil
significantia uideri. Haec
igitur natura spiritalis. inqua
non corpora sed corporum
simili tudines exprimuntur:
inferioris generis uisiones ha¬
b&. quam illud mentis . atq:
intellegentiae lumen. quo &
ifta inferiora diiudicantur.
& ea cernuntur: quae neq sunt
corpora. nec ullas gerunt for¬
mas similes corporum: uelud
ipsa mens. & omnis animae
affectio bona. cui contraria
sunt eius uitia. quae recte
culpantur. atq: damnantur
inhominibus: quo enim alio
modo ipse intellectus nisi
intellegendo conspicitur.

Expanded text:
ulla significatione adparentes; ulla significatione adparentes; siue nulla ex corpore causa existente, sed adsumente atque rapiente aliquo spiritu tollitur anima in huius modi uidendas similitudines corporum, miscens eis uisa corporalia, cum simul etiam corporis sensibus utitur; siue ita spiritu adsumente alienatur ab omni corporis sensu et auertitur, ut solis similitudinibus corporum spiritali uisione teneatur, ubi nescio utrum possint aliqua nihil significantia uideri. Haec igitur natura spiritalis, in qua non corpora, sed corporum similitudines exprimuntur, inferioris generis uisiones habet quam illud mentis atque intellegentiae lumen, quo et ista inferiora diiudicantur et ea cernuntur, quae neque sunt corpora nec ullas gerunt formas similes corporum, uelut ipsa mens et omnis animae adfectio bona, cui contraria sunt eius uitia, quae recte culpantur atque damnantur in hominibus. quo enim alio modo ipse intellectus nisi intellegendo conspicitur?
Abbreviated transcription (Latin):
ea ipsa disponimus. quae in illa
actione futura sunt. Et omnia
cogitatione ante cedimus: siue
iam in pso actu. uel cum loqui¬
mur uelcum facimus. omnes
corporales motus. ut exseripos¬
sint: Prȩueniuntur similitu¬
dinibus suis intus inspũ : neq
enim ulla uel breuissima sillaba
in ordine suo nisi prospecta
sonuiss&: siue cum ad ormien¬
tibus somnia uidentur. uelnhi.
uel aliquid. significantia: siue
cum ualitudine corporali . tur¬
batis intrinsecus itineribus sen¬
tiendi . imagines corporum:
Sp̃s ueris corporibus ita misc&.
ut inter nosci uel uix possint.
uel omnino non possint. Et
aut significent aliquid. aut sine
ulla significatione aboriantur:
siue prorsus in grauescente aliquo
morbo. uel dolore corporis.
& inter cludente intus uias.
quibus animae ut percarnem
sentir& ex erebatur Acnite¬
batur intentio : altius quam
somno absentato spũ. corpora¬
lium rerum exiftunt Aut
monstrantur imagines: uel
significantes aliquid. uel sine

Expanded text:
ea ipsa disponimus, quae in illa ea ipsa disponimus, quae in illa actione futura sunt, et omnia cogitatione antecedimus; siue iam in ipso actu, uel cum loquimur uel cum facimus, omnes corporales motus, ut exeri possint, praeueniuntur similitudinibus suis intus in spiritu: neque enim ulla uel breuissima syllaba in ordine suo nisi prospecta sonuisset; sine cum a dormientibus somnia uidentur uel nihil uel aliquid significantia; siue cum ualetudine corporali turbatis intrinsecus itineribus sentiendi imagines corporum spiritus ueris corporibus ita miscet, ut internosci uel uix possint uel omnino non possint et aut significent aliquid aut sine ulla significatione oboriantur; siue prorsus ingrauescente aliquo morbo uel dolore corporis et intercludente intus uias, quibus animae, ut per carnem sentiret, exerebatur ac nitebatur intentio, altius quam somno absentato spiritu corporalium rerum existunt aut monstrantur imagines uel significantes aliquid uel sine
Abbreviated transcription (Latin):
anima humana & spũ ipsa
semente quid significent
uideat & stire difficillimũ
est Et siiam sciamus dis¬
serere atq: explicare opero¬
sissimum quod autem nunc
insinuare satis arbitror Cer¬
tum eft esse spiritalem quan¬
dam naturam in nobis. ubi
corporalium rerum formant᷑¬
similitudines. Siue cumaliquod
corpiis sensu corporis tangimus.
& continuo formatur eius sim¬
litudo in spũ. memoria quere¬
conditur: siue cum absentia
corpora iam nota cogitamus.
ut exeis form&ur quidam
spiri tales aspectus. quae iam
erant inspũ :. Et ante quam
ea cogitaremus: siue cum eorũ
corporum quae non nouimus
sed tamen eẽ non dubitamus.
simi litudines. non ita ut sunt
illa sed ut occurrit intuemur:
siue cum alia quae uel non sunt
uel esse nesciuntur. pro arbitrio
uel opinatione cogitamus : siue
unde. undeneq: id agentibus
neq uolentibus nobis. uariae
formȩ corporalium similitudi¬
num uersantur in animo siue
cum aliquid corporaliter actur.

Expanded text:
anima humana et spiritu ipsas anima humana et spiritu ipsas et mente quid significent uideat: et scire difficillimum est et, si iam sciamus, disserere atque explicare operosissimum. Quod autem nunc insinuare satis arbitror, certum est esse spiritalem quandam naturam in nobis, ubi corporalium rerum formantsimilitudines, siue cum aliquod corpus sensu corporis tangimus, et continuo formatur eius similitudo in spiritu memoriaque reconditur; siue cum absentia corpora iam nota cogitamus, ut ex eis formetur quidam spiritalis aspectus, quae iam erant in spiritu et antequam ea cogitaremus; sine cum eorum corporum, quae non nouimus, sed tamen esse non dubitamus, similitudines non ita ut sunt illa, sed ut occurrit, intuemur; siue cum alia, quae uel non sunt uel esse nesciuntur, pro arbitrio uel opinatione cogitamus; siue unde unde neque id agentibus neque uolentibus nobis uariae formae corporalium similitudinum uersantur in animo; siue cum aliquid corporaliter acturi
Abbreviated transcription (Latin):
ore protulerit: quonam mo¬
do haec uisa in spm̃ hominis
ueniant. utrum ibi primitꝰ
formentur. anformata in¬
gerantur. & quadam coniu¬
netione cernentur:Ut sic
hominibus angeli ostendant
cogitationes suas &corporali¬
um rerum simitudines quasi
in suo spũ futurorum cogni¬
tione prȩformant:. Quem¬
am modum &ipsi nostras cogi¬
tationes non utiq oculis quia
non corpora. sed spũ uident
uerum hoc intersit quod illi
nostras &iam sinolimus noue¬
runt nos autem ipsorum nisi
ostendantur nosse non possu¬
mus quia sic eas ut opinor ha¬
bent in potestate occultare
spiritalibus modis quem am¬
modum nos quibusdam inter¬
iectis obstaculis nostra corpora
ne aliorum oculis uideantur
abscondimus. & quid fiat in
spũ nostro ut aliquando cer¬
nantur tantum modo signi¬
ficantes imagines &utrum ali¬
quid significent ignor&ur.
Aliquando autem aliquid
significare sentiantur. Seed
quid significent nesciatur.
Aliquando uero tamquam
pleniore demons tratione

Expanded text:
ore protulerit. Quonam moore protulerit. Quonam modo haec uisa in spiritum hominis ueniant, utrum ibi primitus formentur an formata ingerantur et quadam coniunctione cernantur, ut sic hominibus angeli ostendant cogitationes suas et corporalium rerum similitudines, quas in suo spiritu futurorum cognitione praeformant, quemadmodum et ipsi nostras cogitationes non utique oculis, quia non corpore, sed spiritu uident, uerum hoc intersit, quod illi nostras, etiam si nolimus, nouerunt, nos autem ipsorum, nisi ostendantur, nosse non possumus — quia sic eas, ut opinor, habent in potestate occultare spiritalibus modis, quemadmodum nos quibusdam interiectis obstaculis nostra corpora, ne aliorum oculis uideantur, abscondimus — et quid fiat in spiritu nostro, ut aliquando cernantur tantummodo significantes imagines sed, utrum aliquid significent, ignoretur, aliquando autem aliquid significare sentiantur, sed quid significent nesciatur, aliquando uero tamquam pleniore demonstratione
Abbreviated transcription (Latin):
item alius. ante simphonia cũ
saltabat. ubi erat mutta idola
per quandam paganorum
sollem nitatem. non aliquospũ
ar reptus. sed imitationem
ludicra. a rrepticiose multa¬
tus. scientibus circum ftantib¬
& ex pectantibus: moris enim
erat. ut ante prandium per¬
actis sacrificiis. agitatis que
phanaticis. siqui adulescentes
post prandium uellent eomore
ludere. nullus prohiber&ur
Ille ergo inter sattandum.
facto sibilentio iocabundus.
& ridente multitudine circũ¬
septus : ea nocte quae inpen¬
debat. in ea sil ua quae i uxta
erat. hominem. aleone inter¬
em ptum iri: ad cuius cadauer
spectandum. in lucescentediae.
confluxuram turbam. & illius
sollem nitatis locum deserturã
predixit. Et factum est cum
satis cunctis qui aderant. in
omnibus eius motibus claru¬
iss& hoc autem ludendo &io¬
cando nusquam perturbata
uel elienata mente dixisse
ipso &iam tanto amplius mi¬
rante quod accidit. quanto
magis noss&. quo animo atq

Expanded text:
Item alius ante symphoniacum Item alius ante symphoniacum saltabat, ubi erant multa idola per quandam paganorum sollemnitatem, non aliquo . spiritu adreptus, sed imitatione ludicra adrepticios aemulatus scientibus circumstantibus et spectantibus. moris enim erat, ut ante prandium peractis sacrificiis agitatisque fanaticis, si qui adulescentes post prandium uellent eo more ludere, nullus prohiberetur. ille ergo inter saltandum facto sibi silentio iocabundus et ridente multitudine circumseptus ea nocte, quae inpendebat, in ea silua, quae iuxta erat, hominem a leone interemtum iri, ad cuius cadauer spectandum inlucescente die confluxuram turbam et illius sollemnitatis locum deserturam praedixit. et factum est, cum satis cunctis, qui aderant, in omnibus eius motibus claruisset hoc eum ludendo et iocando nusquam perturbata uel alienata mente dixisse ipso etiam tanto amplius mirante, quod accidit, quanto magis nosset, quo id animo atque
Abbreviated transcription (Latin):
proph&an di. uerum &iam id
suscipientes. ut diuinandimo¬
do aliquid dicerent. nouimus
Nam quidam iuuenes iocan¬
do ut faller&. ubi peregrini
iter agebant mathematicos
seesse finxerunt : Ignorantes
omnino. utrum duodecim
signa dissererentur : quicum
hospitem suum mirari cerne¬
rent quae dicebant. & ad¬
teftari esse uerissima. audaci¬
us inplura progressi sunt:
ad alle adteftans adomnia
mirabatur : postremo ab eis
defilii salute quaesiuit: quẽ
diuabsentem desiderabat.¬
& quod in opinate tardar&.
nequid ei accidis s& solliciti¬
tus erat. Atilli non curantes
quid post eorum ab cessum
ueri cognoscer&ur. dum tam̃
in prȩsentia la&um hominem
redderent. mox profecturi:
Res ponderunt. saluum acpro¬
pinquantem. & eo ipso diȩ
quo haec loquebantur esse
uenturum Neq enim m&u¬
ebant. necum totus diesper¬
actus e&. eos ille redarguen¬
do post tridiae sequer&ur
Quidmulta: dum iam abire
disponerent: Ecce subito
adhuc eis illic positis. uenit

Expanded text:
prophetandi, uerum etiam id prophetandi, uerum etiam id suscipientes, ut diuinandi modo aliquid dicerent, nouimus. Nam quidam iuuenes iocando, ut fallerent, ubi peregrini iter agebant, mathematicos se esse finxerunt, ignorantes omnino, utrum duodecim signa dicerentur. qui cum hospitem suum mirari cernerent, quae dicebant, et adtestari esse uerissima, audacius in plura progressi sunt. at ille adtestans ad omnia mirabatur. postremo ab eis de filii salute quaesiuit, quem diu absentem desiderabat et, quod inopinate tardaret, ne quid ei accidisset, sollicitus erat. at illi non curantes, quid post eorum abscessum ueri cognosceretur, dum tamen in praesentia laetum hominem redderent, mox profecturi responderunt saluum ac propinquantem et eo ipso die, quo haec loquebantur, esse uenturum; neque enim metuebant, ne cum totus dies peractus esset eos ille redarguendos postera die sequeretur. quid multa? dum iam abire disponerent, ecce, subito adhuc eis illic positis uenit.
Abbreviated transcription (Latin):
quando qui dem aperte scrip¬
tura dicit Effundam de
spu meo super omnem carnẽ
& iuuenes uisa uidebunt. &¬
senes somnia somniabunt:
diuinȩ operationi utrumq
tribuens: & angelus dñi appa¬
ruit homini in somnis dicens
nolitimere accipere mariam
coniugem tuam Et iterum
tolle puerum &uade inae¬
gyptum : itaq: bono quidem
spũ ad sumi spm̃ hominis ad
has uidendas imagines nisi
aliquid significent non pu¬
to. cum uero incorpore causa
est ut in eas expressius intu¬
en das humanas intendatur.
sps non semper aliquid signi¬
ficare credendum est. sed
tunc significant: Cum in¬
spirantur de monstrante
spũ siue dormienti. siue ali¬
quid. aliud excorpore ut
a carnis sensibus alienar&ur.
patienti : uigilantibus &iam
neq ullo morbo afflictis. nec
furore ex agitatis. occulto quo¬
dam inftinctu ingestas eẽ
cogitationes. quas promendo
diuinarent. non solum aliud
agentes sicut caifas pontifex
proph&auit cum eius inten¬
tio non haber& uoluntatem

Expanded text:
quandoquidem aperte scripquandoquidem aperte scriptura dicit: effundam de spiritu meo super omnem carnem, et iuuenes uisa uidebunt, et senes somnia somniabunt, diuinae operationi utrumque tribuens, et: angelus domini adparuit homini in somnis dicens: noli timere accipere Mariam coniugem tuam, et iterum: tolle puerum et uade in Aegyptum. Itaque bono quidem spiritu adsumi spiritum hominis ad has uidendas imagines, nisi aliqua significent, non puto; cum uero in corpore causa est, ut in eas expressius intuendas humanus intendatur spiritus, non semper aliquid significare credendum est, sed tunc significant, cum inspirantur a demonstrante spiritu siue dormienti siue aliquid aliud ex corpore, ut a carnis sensibus alienaretur, patienti. uigilantibus etiam neque ullo morbo adflictis nec furore exagitatis occulto quodam instinctu ingestas esse cogitationes, quas promendo diuinarent, non solum aliud agentes, sicut Caiphas pontifex prophetauit, cum eius intentio non haberet uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
in illis causis quaede corpore
ex iftunt. sit utiq differen¬
tia &ali quando a contrario
Nam fren&ici non dormiendo.
potius perturbatas habent
sentiendi uias incapite. ut ta¬
lia uideant. qualia somniantes
uident. quorum dormiendo
auertitur intentio a sensu ui¬
gilandi. & inea uidenda con¬
uertitur Cum ergo illud fiat
non dormiendo : hoc autem
dormiendo. non tamen eaquae
uidentur: Ex alio generesunt.
quam exnatura sp̃s: dequouel
in quo. fiunt simttudinescor¬
porum. ita quam uis diuersie
sit causa intentionis alienatȩ.
Quando sane corpore uigilan¬
tis occulta quadam ui. spiri¬
tali anima rapitur. ut uice
corporum expressas corpora¬
lium rerum simtͥtudines. in
spũ uideat Cadem tamen
est natura uisorum: neq: enim
dici potest : Cum causa in
corpore est : Tunc animam
sine ulla presensione futu¬
rorum. ex se ipsa uersare ima¬
gines corporum. sicut &iam
cogitando ad sol&. cum uero
inea uidenda spũ adsumitur
diuinitus haec demonstrari

Expanded text:
in illis causis, quae de corpore in illis causis, quae de corpore existunt, sit utique differentia et aliquando a contrario. nam phrenetici non dormiendo potius perturbatas habent sentiendi uias in capite, ut talia uideant, qualia somniantes uident, quorum dormiendo auertitur intentio a sensu uigilandi et in ea uidenda conuertitur. cum ergo illud fiat non dormiendo, hoc autem dormiendo, non tamen ea, quae uidentur, ex alio genere sunt quam ex natura spiritus, de quo uel in quo fiunt similitudines corporum. ita quamuis diuersa sit causa intentionis alienatae, quando sano corpore uigilantis occulta quadam ui spiritali anima rapitur, ut uice corporum expressas corporalium rerum similitudines in spiritu uideat, eadem tamen est natura uisorum. neque enim dici potest, cum causa in corpore est, tunc animam sine ulla praesensione futurorum ex se ipsa uersare imagines corporum, sicut etiam cogitando adsolet, cum uero in ea uidenda spiritu adsumitur, diuinitus haec demonstrari,
Abbreviated transcription (Latin):
nectamen illas. corporalium
rerum. similitudines qua suide¬
bam sic abipsis corporalibus
discernebam quemam modũ
eas cogitantes &iam clausis
oculis uel intenebris constituti
discernere solemus tantum
ual& ipsa animi intentio. utrũ
perducatur usq ad sensus lic&
clausos an in ipso cerebro unde
in haec nititur aliqua causa
exsistente in aliud auertatur
ittquam uis aliquando senoue¬
rit. Noncorpora sed corporũ
similitudines cernere. uel
minus erudita &iam ipsa ee
corpora ex iftimans sentiat.
non ea corpore sed spũ uidere
longe sit tamen ab affectione
qua suo corpori presentatur.
unde senorunt & ceci uigilare.
cum similitudines corporum
Cogitatas. acorporibus. quae
uidere non possunt certano¬
tione discernunt Cum autẽ
sano corpore nec somnosen¬
sibus consopitis aliquo occulto
operie spiritali in ea uisa quae
similia sunt corporalibus¬
anima rapitur non quia modus
diuersus est. ideo est &iam di¬
uersa natura insorum cum &

Expanded text:
nec tamen illas corporalium nec tamen illas corporalium rerum similitudines, quas uidebam, sic ab ipsis corporalibus discernebam, quemadmodum eas cogitantes etiam clausis oculis uel in tenebris constituti discernere solemus. tantum ualet ipsa animi intentio utrum perducatur usque ad sensus licet clausos an in ipso cerebro, unde in haec nititur, aliqua causa existente in aliud auertatur, ut, quamuis aliquando se nouerit non corpora, sed corporum similitudines cernere uel minus erudita etiam ipsa esse corpora existimans sentiat se non ea corpore, sed spiritu uidere, longe sit tamen ab effectione, qua suo corpori praesentatur: unde se norunt et caeci. uigilare, cum similitudines corporum cogitatas a corporibus, quae uidere non possunt, certa notione discernunt. Cum autem sano corpore nec somno sensibus consopitis aliquo occulto opere spiritali in ea uisa, quae similia sunt corporalibusanima rapitur, non, quia modus diuersus est, ideo est etiam diuersa natura uisorum, cum et
Abbreviated transcription (Latin):
sentiuntur. Tantum interẽ
ubi fiat impedimentum senti¬
endi corporalia. cum fit in
corpore Si enim nonfit ni¬
si in ipsis aditibus & quasi ia¬
nuis sensuum. uelut in oculis.
in auribus. c&erisq: sensibus cor¬
poris. sola impedituri percep¬
tio corporalium Non autem
animae intentio in aliud sic
auertitur. ut pro corporalib:
habeat imagines corporum
Si autem causa est intus ince¬
rebro unde diriguntur uiae
ad ea quae foris sunt sentien¬
da. ipsius intentionis uasa so¬
piuntur. uel turbantur. uel
inter duduntur. quibus niti¬
tur anima mea quae foris sunt
niam non amittit tanta ex¬
pressione format similia. ut
imagines corporalium a cor¬
poralibus discernere non ua¬
lens. utrum in illis. an iniftis
sit nesciat Et cum scit lon¬
ge alio modo sciat quamdũ
in cogitando uersantur siue
occurrunt similitudines cor¬
porum qui modus nisi abex¬
pertis capi ut cumq: non potest
hinc enim erat quod medorm¬
ens in somnis uidere sciebam

Expanded text:
sentiuntur. Tantum interest, sentiuntur. Tantum interest, ubi fiat inpedimentum sentiendi corporalia, cum fit in corpore. si enim non fit nisi in ipsis aditibus et quasi ianuis sensuum, uelut in oculis, in auribus ceterisque sensibus corporis, sola inpeditur perceptio corporalium, non autem animae intentio in aliud sic auertitur, ut pro corporibus habeat imagines corporum; si autem causa est intus in cerebro, unde dirigantur uiae ad ea, quae foris sunt, sentienda, ipsius intentionis uasa sopiuntur uel turbantur uel intercluduntur, quibus nititur anima in ea, quae foris sunt,niam non amittit, tanta expressione format similia, ut imagines corporalium a corporalibus discernere non ualens, utrum in illis an in istis sit, nesciat et cum scit longe alio modo sciat, quam dum in cogitando uersantur siue occurrunt similitudines corporum: qui modus nisi ab expertis capi utcumque non potest. hinc enim erat, quod me dormiens in somnis uidere sciebam
Abbreviated transcription (Latin):
uisa somniorum. tam quãm
species corporales adsint ut
sibi dormiens uigilare uideat᷑.
& non similia corporibus. sed
ipsa corpora intueri seput&
Cum autem uigi lant cecr.
ducitur per illa itenera inten¬
itiocernendi. quaecum ad loca
uenerit oculorum. non exeri¬
gur foras sed ibi reman&. ut
ruigi lare sesentiat. potius que
esse inten ebris uigilando &iã
perdiem. quam dormiendo
siue perdiem siue per noctem
Nam & qui ceci non sunt. pleriq:
patentibus oculis dormiunt
nihil pereos uidentes. sed non
ideo nihil uidentes. cum spũ
cernant uisa somniorum
Si autem clausis oculis uigilent.
neq: dormientium presto sunt
uisionibus. neq uigilantium
tantum tamen ual& quodusq
adoculos eorum. nec sopita. nec
perturbata. nec intra clausa
peruenit acerebro uia sentien¬
di. & animae intentionem usq
ad ipsas quam uis clausas fores
corporis ducit. ut cogitentur
quidem imagines corporum.
sed nullo modo proeis habean¬
tur. corporibus. quae peroculos

Expanded text:
uisa somniorum, tamquam uisa somniorum, tamquam species corporales adsint, ut sibi dormiens uigilare uideatur et non similia corporibus, sed ipsa corpora intueri se putet: cum autem uigilant caeci, ducitur per illa itinera intentio cernendi, quae cum ad loca uenerit oculorum non exeritur foras, sed ibi remanet, ut uigilare se sentiant potiusque esse in tenebris uigilando etiam per diem quam dormiendo siue per diem siue per noctem. nam et qui caeci non sunt, plerique patentibus oculis dormiunt nihil per eos uidentes, sed non ideo nihil uidentes. cum spiritu cernant uisa somniorum, si autem clausis oculis uigilent, neque dormientium praesto sunt uisionibus neque uigilantium. tantum tamen ualet, quod usque ad oculos eorum nec sopita nec perturbata nec interclusa peruenit a cerebro uia sentiendi et animae intentionem usque ad ipsas quamuis clausas fores corporis ducit, ut cogitentur quidem imagines corporum, sed nullo modo pro eis habeantur corporibus, quae per oculos
Abbreviated transcription (Latin):
tur. non ea corpus ex hib& neq
enim hab& eam uim. ut for¬
m& aliquid spiritale. sed so¬
pito aut perturbato. aut &iã
inter cluso itinere intentio¬
nis acerebro. qua dirigitur.
sentiendi modus. anima ipsaq
motu. proprio cessare abhoc
opere non potest. quia percor¬
pus non sinitur. uel non ple¬
ne sinitur corporalia sentire
uel adcorporalia uim suae
intentionis. dirigere. spũ
corporalium similitudines agi¬
tata. utintu&ur obiectas. & si
qui dem ipsa eas agit phanta¬
siae tantum sunt Si autem
obiectas intu&ur. oftensiones
sunt Deniq: cum ocutodolent
uel extincti sunt . quia nonẽ
causa inse decerebri. unde
ipsa dirigitur intentio senti¬
endi non fiunt huius modi ui¬
siones. quam uis cernendis cor¬
pora libus obstaculum exiftat
acorpore. magis enim ceciali¬
quid dormientes quam uigi¬
lantes uident Dormientibus
quippe incerebro consopitur
uia sentiendi. quae intentionẽ
adoculos duc& Ideoq ipsa
intentio in aliud auersa cernit

Expanded text:
tur, non ea corpus exhibet; neque tur, non ea corpus exhibet; neque enim habet eam uim, ut formet aliquid spiritale, sed sopito aut perturbato aut etiam intercluso itinere intentionis a cerebro, qua dirigitur sentiendi modus, anima ipsa, quae motu proprio cessare ab hoc opere non potest, quia per corpus non sinitur uel non plene sinitur corporalia sentire uel ad corporalia uim suae intentionis dirigere, spiritu corporalium similitudines agit aut intuetur obiectas. et si quidem ipsa eas agit, phantasiae tantum sunt, si autem obiectas intuetur, ostensiones sunt. denique cum oculi dolent uel extincti sunt, quia non est causa in sede cerebri, unde ipsa dirigitur intentio sentiendi, non fiunt huius modi uisiones, quamuis cernendis corporalibus obstaculum existat a corpore. magis enim caeci aliquid dormientes quam uigilantes uident; dormientibus quippe in cerebro consopitur uia sentiendi, quae intentionem ad oculos ducit, ideoque ipsa intentio in aliud auersa cernit
Abbreviated transcription (Latin):
sensibus perturbatis: ut cum
a fren&icis simul &corpora ui¬
dentur: & uisa similia corpo¬
ralibus. tam quam &ipsa prȩ
oculis adsint. aut penitus in¬
ter clusis. sicut sepe made
facti morbo aliquo. in graues¬
cente prȩsente corpore diu
absentes. deinde hominibus
redditi multa seuidis se dixer̃
Ab spũ uero. cum omnino sano
atq: integro corpore. inaliena¬
tionem rapiuntur. siue ita ut
& persensus corporis corpora
uideant. & in spũ quaed am si¬
milia quae acorporibus non dis¬
cernant. siue penitus auertan¬
tur a sensibus carnis. & nihil
pereos omnino sentientes. illa
spiritali uisione habitent in
similitudinibus corporum
Sed cum malus in haec arripit
sp̃s. aut demoniacos facit.
Aut arrepticios. aut falsos
proph&as: Cum autem bonus
fideles mifteria loquentes.
aut accedentes &iam intelle¬
gentia. ueros proph&as. aut
adtempus quod per eos opor¬
t& oftendi uidentes. atq
narrantes. Sed cum acorpore
causa est. ut talia uisa cernan¬

Expanded text:
sensibus perturbatis, ut, cum sensibus perturbatis, ut, cum a phreneticis simul et corpora uidentur et uisa similia corporibus, tamquam et ipsa prae oculis adsint, aut penitus interclusis, sicut saepe male facti morbo aliquo ingrauescente praesente corpore diu absentes, deinde hominibus redditi multa se uidisse dixerunt; ab spiritu uero, cum omnino sano atque integro corpore in alienationem rapiuntur, siue ita, ut et per sensus corporis corpora uideant et in spiritu quaedam similia, quae a corporibus non discernant, siue penitus auertantur a sensibus carnis et nihil per eos omnino sentientes illa spiritali uisione habitent in similitudinibus corporum. sed cum malus in haec arripit spiritus, aut daemoniacos facit aut arrepticios aut falsos prophetas; cum autem bonus, fideles mysteria loquentes aut accedente etiam intellegentia ueros prophetas aut ad tempus, quod per eos oportet ostendi, uidentes atque narrantes. Sed cum a corpore causa est, ut talia uisa cernan
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nosse cui non sufficit: unde
&iam exiftant inquirat: ab
aliis me ignorare confiteor illud
plane exemplorum ex perim̃¬
tis colligi datur. sicut corporũ
pallor rubo tremor. uel &iã
morbus. aliquando acorpore
hab& causas aliquando ab ami¬
ma & acorpore quidem cum¬
uel humor suffunditur. uel cibus
uel aliquid aliud corporis iniec¬
tum. extrinsecus Abanima
uero cum uel timore turbatur.
uel pudore confunditur ueliras¬
citur. uel amat. uel siquid huius
modi: nec inmerito sud quod
amat & regit &iam cum uehemen¬
tius mou&ur. uehementius exa¬
gitat. ita & ipsi animae ut in ea
uisa pergat. quae non ei persen¬
sus corporis nuntiantur. sed ꝑ
in corporalem substantiam: &ita
pergat. ut non discernat. utrũ
corpora sint ansimilitudines
corporum Aliquando acor¬
pore accidit: Aliquando ab
spũ: & acorpore quidem. siue
naturali uicissitudine uelsunt
uisa somniantium. dormire
quippe acorpore est homini.
siue aliqua mala ualitudine

Expanded text:
hoc nosse cui non sufficit, unde hoc nosse cui non sufficit, unde etiam existant inquirat ab aliis; me ignorare confiteor. Illud plane exemplorum experimentis conligi datur. sicut corporum pallor, rubor, tremor, uel etiam morbus aliquando a corpore habet causas, aliquando ab anima — et a corpore quidem, cumuel humor suffunditur uel cibus uel aliquid aliud corporis iniectum extrinsecus; ab anima uero, cum uel timore turbatur uel pudore confunditur uel irascitur uel amat uel si quid huius modi; nec inmerito, si id, quod animat et regit, etiam cum uehementius mouetur uehementius exagitat — ita et ipsi animae, ut in ea uisa pergat, quae non ei per sensus corporis nuntiantur, sed per incorporalem substantiam, et ita . pergat, ut non discernat, utrum corpora sint an similitudines corporum, aliquando a coipore accidit, aliquando ab spiritu: et a corpore quidem siue naturali uicissitudine, ut sunt uisa somniantium — dormire quippe a corpore est homini — siue aliqua mala ualetudine
Abbreviated transcription (Latin):
unde dictus sit acutus. quod
nihil hominus utiq: ignorabat:
sed quia usitatum nomen erat.
pati enter eius originem nesci¬
ebat: quod autem nouum inso¬
nuit auribus. parum putat nosse.
quid significando ual&. nisi
&iam. undedicatur exquirat:
Quis qis ergo exmequerit
unde uisa corporalibus similia
inextasi appareant. quaeraro
accidit animo: uicissim quaero.
unde appareant dormientib.
quae cottidiae sentit anima
& nemo istud aut non multum
curat inquirere. Quasi uero¬
ideo minus mira sit talium
natura uisorum. quia cottidi¬
ana est: aut ideo minus curan¬
da. quia omnium est: aut si
recte faciunt qui ifta nonque¬
runt. rectius fecerint. sinec
in illa curiosi sint: Ego uero
multo amplius ammiror mul¬
toq maximae ifta p&o. quanta
celeritate ac felicitate. in se ani¬
ma fabric&ur imagines corpo¬
rum. quae percorporis oculos
uiderit. quam somniantium
uel &iam inextasi uisiones: quae¬
cumq: tamen illa natura uisoꝵ
est. proculdubio corpus nonest:

Expanded text:
unde dictus sit acutus. quod unde dictus sit acutus. quod nihilominus utique ignorabat, sed, quia usitatum nomen erat, patienter eius originem nesciebat; quod autem nouum insonuit auribus, parum putat nosse, quid significando ualet, nisi etiam unde dicatur exquirat. quisquis ergo ex me quaerit, unde uisa corporalibus similia in extasi adpareant, quae raro accidit animae, uicissim quaero, unde adpareant dormientibus, quae cotidie sentit anima, et nemo istuc aut non multum curat inquirere. ideo minus mira sit talium natura uisorum, quia cotidiana est, aut ideo minus curanda, quia omnium est; aut si recte faciunt, qui ista non quaerunt, rectius fecerint, si nec in illa curiosi sint. ego uero multo amplius admiror multoque maxime stupeo, quanta celeritate ac facilitate in se anima fabricetur imagines corporum, quae per corporis oculos uiderit, quam somniantium uel etiam in extasi uisiones. quaecumque tamen illa natura uisorum est, procul dubio corpus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
futuris omnino similia. uel
aperta dicta. aliquando ob¬
scuris significationibus. & qua¬
si figuratis locutionibus prȩ¬
nuntiata. sic &iam illa omnia:
sed amant homines in exper¬
ta mirari. & causas insolitoru
requirere cum cottidianaple¬
rumq: talia. sepe &iam latenti¬
oris originis nosse noncurent.
Nam quem ammodum inuo¬
cibus. hoc est signis quibus
in loquendo utimur audito
uerbo inusitato quę̧runt pri¬
mo quidsit. hoc est quid sig¬
nific&: Quo cognito: deinde
quaerunt unde ita dictum sit.
cum tam multa sine cura nesci¬
ant: Quae inusus sermonis ha¬
bent. unde ita sint dicta: sic cum
aliquid inusitatum in rebus ac¬
ciderit: Siue corporalibus.
siue spiritalibus. causas. rationẽ¬
quae sollicite inquirunt. & sibi
reddi ad octoribus flagitant:
soleo autem cum me quisq in¬
terrogat: uerbi gratia. quid sit
catus. & respondeo prudens uel
acutus. nec eisufficit. sed pergit
quaerere unde dictus sit catus.
uicissim referre &querere.

Expanded text:
futuris omnino similia uel futuris omnino similia uel aperte dicta, aliquando obscuris significationibus et quasi figuratis locutionibus praenuntiata, sic etiam illa omnia. sed amant homines inexperta mirari et causas insolitorum requirere, cum cotidiana plerumque talia saepe etiam latentioris originis nosse non curent. nam quemadmodum in uocibus, hoc est signis, quibus in loquendo utimur, audito uerbo inusitato quaerunt primo, quid sit, hoc est quid significet, quo cognito deinde quaerunt, unde ita dictum sit, cum tam multa sine cura nesciant, quae in usu sermonis habent, unde ita sint dicta: sic cum aliquid inusitatum in rebus acciderit siue corporalibus siue spiritalibus, causas rationemque sollicite inquirunt et sibi reddi a doctoribus flagitant. Soleo autem, cum me quisque interrogat, uerbi gratia, quid sit catus, et respondeo "prudens uel acutus", nec ei sufficit, sed pergit quaerere, unde dictus sit catus, uicissim referre et quaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
uehementem illum dolorem
non ess& passurus. sed solius illius
uis cosi humoris molestiam At¬
que ita secutum est. nec umquã
talem aliquam poftea passus ẽ
auersionem mentis asensibus.
nec tale aliquid uidit. sicut an¬
tea cum inmediis doloribus &
horrendis uocibus. repente ob¬
mutescens abriper&ur. Post¬
ea tam en medicis c&era curan¬
tibus & sanantibus. non perman¬
sit in proposito sanctitatis.
Istarum uisionum. & diuinati¬
onum causas & modos. uesti¬
gare siquis potest. certoq con¬
prehendere. eum magis audi¬
re uellem quam deme expec¬
tari ut ipse dissererem Quid
tam en putem. ita ut nec docti
me tamquam confirmantem.
derideant. nec indocti tam¬
quam docentem accipiant.
sed utriq disceptantem &quȩ¬
rentem potius quam sciente᷑
non occultabo. Ego uisa ista
omnia uisis conparo somnian¬
tium Sicut enim aliquan¬
do & haec falsa. aliquando aũ
uera sunt. aliquando pertur¬
bata. aliquando tranquilla.
ipsa autem uera. aliquando

Expanded text:
uehementem illum dolorem uehementem illum dolorem non esset passurus, sed solius illius uiscosi humoris molestiam; atque ita secutum est. nec umquam talem aliquam postea passus est auersionem mentis a sensibus nec tale aliquid uidit nisi antea cum in mediis doloribus et horrendis uocibus repente obmutescens abriperetur. postea tamen medicis cetera curantibus et sanantibus non permansit in proposito sanctitatis. Istarum uisionum et diuinationum causas et modos uestigare si quis potest certoque conprehendere, eum magis audire uellem quam de me expectari, ut ipse dissererem. quid tamen putem, ita ut nec docti me tamquam confirmantem derideant nec indocti tamquam docentem accipiant, sed utrique disceptantem et quaerentem potius quam scientem, non occultabo. ego uisa ista omnia uisis conparo somniantium. sicut enim aliquando et haec falsa, aliquando autem uera sunt, aliquando perturbata, aliquando tranquilla, ipsa autem uera aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat uidere Unum pro¬
uectioris a&atis. alterum pue¬
rum aquibus ei ueldicebantur.
uel demonstrabantur. quae
se audisse & uidisse narrabat
Uidit quodam die piorum
psallentium la&itiam in luce
mirabili. & impiorum intene¬
bris diuersas & atro cissimas
poenas. illis ducentibus & ostor¬
dentibus. & felicitatis aliorum
aliorumq infelicitatis meritũ
insinuantibus. Hoc autem
uidit die dominico paschae.
cum pertotam quadragesimã
nihil doluiss&. qui uixinter¬
uallo tridui antea parcebatur
Uiderat autem in ipso ingres¬
su quadragesimae. illos pronit¬
tentes sibi. quod perquadragin¬
ta dies nullum sensurus e& dolorẽ
Postea ipsi ei dederunt tam quã
medicinale consilium. ut ei pͣ¬
putii longitudo precider&ur
Quo facto diu non doluit. Cũ
uero iterum similiter doler&.
& similia uidere coepis s&. ac¬
cepit ab eis rursus consiliumut
inmare pub&enus intrar&.
acpost aliquantam moram.
inde disceder&. promit tenti¬
bus sane quod iam deinceps

Expanded text:
dicebat uidere, unum prodicebat uidere, unum prouectioris aetatis, alterum puerum, a quibus ei uel dicebantur uel demonstrabantur, quae se audisse et uidisse narrabat. Uidit quodam die piorum psallentium laetitiam in luce mirabili et inpiorum in tenebris diuersas et atrocissimas poenas illis ducentibus et ostendentibus et felicitatis aliorum aliorumque infelicitatis meritum insinuantibus. hoc autem uidit die dominico paschae, cum per totam quadragesimam nihil doluisset, cui uix interuallo tridui antea parcebatur. uiderat autem in ipso ingressu quadragesimae illos promittentes sibi, quod per quadraginta dies nullum sensurus esset dolorem; postea ipsi ei dederunt tamquam medicinale consilium, ut ei praeputii longitudo praecideretur, quo facto diu non doluit. cum uero iterum similiter doleret et similia uidere coepisset, accepit ab eis rursus consilium, ut in mare pube tenus intraret et post aliquantam moram inde discederet, promittentibus sane, quod iam deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
locum elata est qua ille predix¬
erat Fuit item apud nos puer
qui in exordio pubertatis dolo¬
rem acerrimum genitalium
patiebatur. medicis nequaquã
ualentibus quid illud e& agnos¬
cere. nisi quod neruus ipse
introrsum reconditus erat.
ita ut nec preciso preputio qđ
inmoderata longitudine pro¬
pendebat apparere potuerit.
sed postea uix e& inuentus
Humor autem uiscosus & acer
exsudans. testes & in tima urebat.
sed acutum dolorem non conti¬
nuum patiebatur. ad cum pati.¬
ebatur. heiulabat uehemen¬
ter cum iactatione membror
mente sanissima. sicut incru¬
ciatibus corporalium dolorũ
fieri sol& Deinde inter uoces
suas abripiebatur ab omnibus
sensibus. & iacebat patentibus
oculis. neminem circum stan¬
tium uidens. adnullam uelli¬
cationem semouens Post ali¬
quantum tamquam euigilans:
nec iam dolens. quae uiderat
indicabat. Tum inter positis
paucis diebus eadem patiebat᷑
In omnibus sane. uel pene om¬
nibus uisionibus suis. duos se

Expanded text:
locum elata est, qua ille praedixlocum elata est, qua ille praedixerat. Fuit item apud nos puer, qui in exordio pubertatis dolorem acerrimum genitalium patiebatur medicis nequaquam ualentibus, quid illud esset, agnoscere, nisi quod neruus ipse introrsum reconditus erat, ita ut nec praeciso praeputio, quod inmoderata longitudine propendebat, adparere potuerit, sed postea uix esset inuentus. humor autem uiscosus et acer exudans testes et inguina urebat. sed acutum dolorem non continuum patiebatur: at cum patiebatur, eiulabat uehementer cum iactatione membrorum mente sanissima, sicut in cruciatibus corporalium dolorum fieri solet. deinde inter uoces suas abripiebatur ab omnibus sensibus et iacebat patentibus oculis neminem circumstantium uidens, ad nullam uellicationem se mouens. post aliquantum tamquam euigilans nec iam dolens quae uiderat indicabat. tum interpositis paucis diebus eadem patiebatur. in omnibus sane uel paene omnibus uisionibus suis duos se