comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i p̾cedũt retributões. qr non
iudicãt amoꝵe iusticie s retri¬
butões p̾cedũt ip̃o. qr iudicant
amore pocũie. sẽꝑ em̃ sequut᷑
butõis ⁊ io pupillo ñ iudicant
aquo nich largit᷑ aut ꝓmittit᷑
ysaiã Op̾ncipos ĩfideles socii fuꝵ
qr om̃s diligitis mun̾a. seqͥmĩ
retributr̃es. nũꝙͣ excutitis ma¬
nũ amum̃e nͥ pͥus excludatis cu¬
piditatẽ apector. deuob̾ ĩquit¬
rupientes u̾dam ⁊ auare sectan

Expanded text:
ipsi precedunt retributiones, quia non iudicant amore iustitie, sed retributiones precedunt ipsos, quia iudicant amore pecunie. Semper enim sequuntur et ideo pupillo non iudicant, a quo nichil largitur aut promittitur O principes infideles, socii furum quicumque diligitis munera, sequimini retributiones! Nunquam excutietis manum a munere nisi prius excludatis cupiditatem a pectore. De vobis dirapientes predam, et ava
Abbreviated transcription (Latin):
edite. nã ⁊ ego pͥocomedi quẽ
genui. nolite uos effici mr̃e re¬
ligiosiores aut molliores feĩa.¬
qd siuos pietas ñcit ⁊ meos
pastasũ. ego iteꝵ pascar. post
hec illi ꝑt̾riti trem̃tesq disce

Expanded text:
edite, nam ego prior ediquem genui. Nolite vos effici aut matre religiosiores, aut femina molliores, quod si vos pietas vincit, meos pasta sum, ego iterum his pascar. » Post haec illi territi contrementesque disc
Abbreviated transcription (Latin):
men ⁊ qͥ ad captĩtatẽ. crude¬
le iudm. ĩmãne suppliciũ
striste spectacłm. dant᷑ ĩ esc̃
uolatilibꝰ celi. bestiis t̾re pi
cib maris. heu heu misere
matres qͥtã ĩfelices filios ge¬

Expanded text:
tem ad captivitatem». Crudele iudicium, immane supplicium, triste spectaculum; dantur in escam volatilibus celi, bestiis terre et piscibus maris. Heu, heu, heu, misere matres, que tam infelices filios ge
Abbreviated transcription (Latin):
p̾senciũ expimĩta tp̃oꝵ ma¬
infeste declarãt du sius fi¬
nib nõ ꝯtenti intũt᷑ inue¬
titũ adillicita frena rela¬
rant nec prudent atfedũt
ꝙͣ sit eis ĩcli̾cos eccͣasticas.

Expanded text:
sencium experimenta temporum manifeste declarant, dum suis finibus non contenti nituntur in uetitum, ad illicita frena relaxant nec prudentur adtendunt, quam sit eis in clericos Ecclesiasticasue
Abbreviated transcription (Latin):
matoĩs ł ualoris ip̃oꝵ sub
sb̾sidi sen dom noĩe sue qͦui
alio ticło mõ ł quesito colore
absq auͣcte sedis eiusd̾ nec
nõ imꝑatores reges seu pͥn¬
cipes duces comntes ł baro¬
nes ł ꝵ̾ potãtes capitanei
officiales ł rectores quoõq
uoĩe censeant cuntatẽ cas¬
tutoꝵ u̾libet ⁊ quis aliꝰ cuiꝰ¬
qui talia ĩposuint exeg̾int ł
seu occupare p̾sũpẜint. ł ar
restari saisiri senoccuparis
mãdau̾int aut occupata sai¬
sita sen arcestata recepint
nec nõ om̃s qͥsciens̾ ĩ paedcĩs
ded̾int auxiliũ ꝯsiliũ ł fauo

Expanded text:
 ualoris ipsorum sub subsidii uel doni nomine seu quouis alio tytulo, modo uel quesito colore absque auctoritate Sedis eiusdem, nec non imperatores, reges seu principes, Duces, comites uel Barones, Potestates, Capitanei, officiales uel rectores, quocunque nomine censeantur, Ciuitatum, Castutorum ubilibet qui talia imposuerint, exegerint, vel seu occupare presumpserint, vel arestari, sasiri aut occupari mandauerint, aut occupata, sasita seu arestata receperint, nec non omnes qui scienter in predictis dederint, auxilium. consilium,
Abbreviated transcription (Latin):
assensu. ¶ Islas ã̾ decĩas ĩtlłi¬
gimꝰ posse całr a religiosis de
maĩb laicoꝵ recipi ł accͥraque
añ lat̾aneñ. ꝯciliũ ip̃is laicis
ĩfeidũ ꝓpetuo fuere ꝯcesse. ¶ Dy¬

Expanded text:
assensu. Illas autem decimas intellegimus posse taliter a religiosis de manu laicorum recipi uel acquiri que ante Lateranensem concilium / ipsis laicis in feudum perpetuo fuere concesse.
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ qnͣtũ ad hos duos articłq
indelz de medietate decimaꝵ
non aliũ ꝯp̾hendi nolumꝰ uł
ad eo gnari ꝯtingit qd̾ earũ
rectores de ip̃a ꝵ redoitib con¬
grue sustentari ⁊ ꝯmode iura
ep̃alia exhib̾e nõ possũt ꝓuide¬
dinetur tałr qd̾ eisd̾ rectorib
tm̃ de illaꝵ relĩqͣt᷑ ꝓuentibus
qd̾ ex in ꝯpetentẽ sustẽtatõe
hrͣe ep̃alia iura solu̾e ualeant
aliaqz oña debita supportare.¬
¶ Saue ꝙͣius forte areligiosis ⁊¬
exẽptis ⁊ aliis fiãt ĩfecdatões
de decimis detentis alaicis et
hiid̾ laiciqd̾ illas ab ip̃is reli¬
giosis ĩfendũ teneãt recogno¬
scant nõ tñ l religiosis eisdẽ
p̾t talẽ ĩfeodatõe uł recognotõ
sic de fc̃o p̾sũptũ hiꝰ decimas s¬

Expanded text:
i quantum ad hos duos articulos uidelicet de medietate decimarum noualium comprehendi nolumus uel adeo grauari contingit quod earum rectores de ipsarum redditibus congrue sustentari et commode iura episcopalia exhibere non possunt prouidedinetur taliter quod eisdem rectoribus tantum de illarum relinquatur prouentibus quod exinde competentem sustentationem palia iura soluere ualeant alique debita onera supportare. Sane quamuis forte a religiosis exemptis et aliis fiant infeudationes de decimis detentis a laicis et iidem laici quod illas ab ipsis religiosis in feudum teneant / recognoscant non tamen licet religiosis eisdem post talem infeudationem uel recognitionem sic de facto presumptam huiusmodi decimas
Abbreviated transcription (Latin):
quib facienda ẽ restitutõ si p̾sto
sint ip̃i aut alii qui eas possĩt
acquire uł eis absentib loci or¬
dinario ułeiꝰ ices gerenti
siũ rectori eccͣe ꝑrochie in qͣ testa¬
tor hĩtat corã aliquib fide dig¬
nis de ip̃a ꝑrochia quib quidẽ
ordĩario incario ⁊ rectori can¬

Expanded text:
itutio, si præstò sint ipsi, aut aliis, qui possint eis acquirere, vel eis absentibus Loci Ordinario, aut ejus Vicesgerenti, sive Rectori Parrocchiæ, in qua testator habitat, coram aliquibus fide dignis de ipsa Parrochia, quibus quidem Ordinario, Vicario, & Rectori
Abbreviated transcription (Latin):
egint irritũ dec̃nentes. pħ tũ eis
qui uitã dux̾nt h̾emiticã seu
solitariã eligendã de maioꝵ suo

Expanded text:
egerint, irritum decernentes. Per hoc tamen eis, qui vitam duxerint eremiticam, seu solitariam eligendam de majorum su
Abbreviated transcription (Latin):
ĩciuitatib castris uillis
Aut locis aliis ad hĩtand̾ domos
uł loca de nouo suscipiũt seu olĩ
suscepta dimttũt se ibid̾ ad alia
tnfferentes diu̾sa scandala qũq
pueĩant ⁊ freq̃ntes clamores

Expanded text:
Civitatibus, Castris, Villis, aut aliis locis ad habitandum domos, vel loca suscipiunt, seu olim suscepta dimittunt se ibidem ad alia transferentes, diversa scandala quandoque proveniant, & frequenter clamores
Abbreviated transcription (Latin):
ut ip̃is moñchis ꝓficiendi
ĩscĩa ma oportuna nõ desit
ad ħ suipetũt facultates po¬
neus teneat᷑ magr̃ qui eos
ĩ pͥmituus sciẽciis instruat di¬

Expanded text:
ut ipsis.. monachis proficiendi in sciencia via oportuna non ad hoc suppetunt facultates, idoneus teneatur magister, qui eos in primitivis scientiis instruat di
Abbreviated transcription (Latin):
lutaris tũc psallat fides spos
tripudiat exultet caritas de¬
uccio plandat iubilet choris
puritas iccũdetir. tc̃ singli
alacri aĩo pr̃onaq uolũ̃tat

Expanded text:
lutaris, et psallet fides, spes tripudiet, exultet caritas, devocio plaudat, jubilet chorus, puritas jocundetur, cum singuli alacri animo pronaque voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
gionẽ ind̾coꝵ aliquidri
obrepat aut intõsũ quicqͣmũ
ꝑnitõsam ĩsegetẽ cualescat. s
Sut ĩ illa pocius flores honoris
⁊ honestatis fructꝰ ĩ ub̾tate suc¬

Expanded text:
o, indecorum aliquid obrepat, aut viciosum quicquam in perniciosam segetem coalescat, sed vt in eo pocius flores honoris et honestatis fructus in vbertate suc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊lr̃unt sit ĩtestabłis ut nec
testĩ lilu̾m hãt frictõe nec ad
alicuiꝰ bõ ex testõ uł ab ĩtesta¬
to uocet᷑ qͣtuiꝰ ab oĩ successioe
repuls publdaq repulsa cõ¬
fusus minꝰ ĩueĩt sue in ali

Expanded text:
us; sit intestabilis, ut nec testandi liberam habeat factionem nec ad alicuius bona ex testamento vel ab intestato vocetur, quatenus ab omni successione repulsus publicaque repulsa confusu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ant honoris ecoãstici uel
mũdam sen ad alio loci regi¬
men sit accens sit ei postułã¬
di negnta fucultas sit notarie
mĩst̾iũ publicũ int̾dc̃m. ¶ In
ut ad cestimoiũ ꝓrs redamt
ĩdigni.sit eis adordĩes ascẽs
ad act łimos nlls eis pceat
adimꝰ ulła porta pandit᷑ eisdẽ¬

Expanded text:
itatis aut honoris ecclesiastici vel mundani; ad alicuius loci regimen non ascendat; sit ei postulandi negata facultas; sit notarie, ministerium publicum interdictum. In ut ad testimonium prorsus reddatur indignus. Sit ei ad ordines ascensus ad actus legitimos nullus ei pateat aditus, nulla porta pandatur. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
curiã reside̾ ꝯtinget nec nõ ĩ
parisieñ. Oxomeñ. bonon. et
salamatino stutis ꝓuidimꝰ
erigendas. statuentes ut ĩ qͥl
ci sufficientẽ hñtes hebraice g̾oe
auibice ⁊ caldee lingaꝵ noticiã
duo uidelz uniꝰ cuiꝰq lingue pi¬
ti qͥscolas regãt mibi ⁊ libros
delibris ip̃is inlatinũ fidelis
tnftẽntes alios linguas ip̃as
sollicite doceant eaꝵq piciam
studiosa ĩ illos instructõe tñs¬
fundãt ut instructi ⁊ edocti s¬

Expanded text:
curiam residere contigerit, nec non in Parisiens. et Oxon. Bon. et Salaman. studiis providemus erigendas: statuentes, ut in quolci, sufficientem habentes Hebraicae, Arabicae et Caldaeae linguarum noticiam, duo videlicet uniuscuiusque linguae periti, qui scholas regant inibi, et libros de linguis ipsis in Latinum fideliter transferentes, alios linguas ipsas solicite doceant, earumque peritiam studiosa in illos instructione transfundant, ut instructi et edocti s
Abbreviated transcription (Latin):
tellectuie u̾e ac ꝑse hũam cor¬
poris non sit forma uelud er
bante ꝯcilio reꝓbamꝰ diffim¬
entes ut cũctis nota sit fid̾i
sincere ueritas ac p̾eludatur
binu̾sis eriprib ⁊ aditus ne
w̾itret qd̾ quisquis deĩcer
asẜere defendere seuten̾e ꝑti¬

Expanded text:
tellectivae vere ac per se humani corporis non sit forma, velut erbante concilio reprobamus, definientes, ut cunctis nota sit fidei sincerae veritas, ac praecludatur universis erroribus aditus, ne subintrent, quod, quisquis deinde asserere, defendere seu tenere perti
Abbreviated transcription (Latin):
ad uintatẽ sue ypotasis ⁊ pso¬
ne ⁊ qd̾ ĩ he assũpta natura ip¬
sũ di u̾bũ ꝓ om̃iũ opanda sa¬
lute nõ solũ affigi cruciet in
latus suũ ut ex inde ꝓfluenti¬
bus undis aque ⁊ sangũis for¬
sicut de latere pͥmi hõis sopora¬
ti. Ena s ĩ ꝯuigiũ ẽ formata
ut sit cerne figure pͥmi ⁊ uet̾is

Expanded text:
ad unitatem suae hypostasis et personae; et quod in hac assumpta natura ipsum Dei verbum pro omnium operanda salute non solum affigi cruci et inlatus suum, ut « exinde profluentibus undis aquae et sanguinis » forsicut de latere primi hominis soporati Eva sibi in coniugium est formata, ut sic certae figurae primi et veteris
Abbreviated transcription (Latin):
lata ꝓ reliqͣ postul se absoliu
uł ał corã eis de ꝑte adu̾sa q̃ ri¬
moniã sũ applłonis int̾positõe
deponat nõ est ĩ ħ ab ip̃is cũsi
nõ sint iudices audiẽda. ¶ S si
excoĩcat. oeponat qd̾ apci eos
de suffraganeo ut ĩponat᷑ eire¬
ia ⁊ ꝓ suo int̾e̾e sr̃ ĩiusta excõe¬

Expanded text:
ata pro reliqua postulet se absolvi, vel alias coram eis de parte adversa querimoniam sine appellationis interpositione deponat; non est in hoc ab ipsis, cum sui non sint judices, audienda; sed si excommunicatus deponat apud eos de Suffraganeo, ut imponatur ei pœna, & pro suo interesse super injusta exco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstͥngat qr si sic ligritꝰ ꝓposita
q̃rimoma ꝯpetat ab archiep̃o
se absolui siũ qũ suffraganeus
ep̃m añ diffuntĩa sm̃a appel¬
batũ. ⁊ si ab adu̾sario ꝓponat᷑
ꝙ absoluendꝰ nõ sit nec pandi
debeat ei iudicui aditꝰ nͥ prius
expensas restituat ⁊ iudicõ sisti
exhibeat cautõe ip̃oq R̾ndeat

Expanded text:
constringat; quia si sic ligatus proposita querimonia petat ab Archiepiscopo se absolvi; sive quando Suffraganeus pum ante diffinitivam sententiam appellatum, & ab adversario proponatur, quod absolvendus non sit, nec pandi ei debeat judicii aditus, nisi prius expensas restituat, & judicio sisti exhibeat cautionem, ipseque respondeat
Abbreviated transcription (Latin):
latũdũt ⁊ ĩflant lapides scł¬
pũt ⁊pollĩt ligñ succidunt
⁊ dolãt telas ordiũt᷑ ⁊ texũt
uestes ĩcidũt ⁊ ꝯsuũt edificãt
domos ⁊ plantãt ortir exco¬
lũt agros ⁊ pastiãt unieat
succedũt libanos extruũt mo¬
lendina piscãt᷑ ⁊ henãt᷑ ⁊ an¬

Expanded text:
la cudunt et conflant, lapides sculpiunt et poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt, vestes incidunt et consuunt, edificant domos et plantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succendunt clibanos, extruunt molendina, piscantur, venantur et au
Abbreviated transcription (Latin):
Erscrutent᷑ sapientes ⁊ ĩ¬
uestigẽt altacelilatat̾re
ꝓfunda maris desingłis di¬
sputẽt decũctis ꝑtcͣtent dis¬
cant sẽꝑ aut doceãt ⁊ qͥdde
hac occupatõe uͥ laboreniet

Expanded text:
Perscrutentur sapientes et investigent alta celi, lata terre, profunda maris. De singulis disputent, de cunctis pertractent, discant semper aut doceant. Et quid ex hac occupatione nisi laborem et
Abbreviated transcription (Latin):
Leni in ebriemur ub̾¬
ibr: donee illuscescat
se inuicem satian
gesta lux sequatur eterna.
on enim uir in do¬
Hon ẽ inquiunt
p̃e corporaliter
in ccełła: sungens enim a mortinꝰ
ascendit in celum. Nobisꝙ ⁊minis¬
terium gub̾nande eccłie suam
indelicet domum reliquit.
acculum pecunie
secum dulit.
Gloriam
tionis ⁊ immortalitatis decus
secum detulit quo illius patrie
ciues letificaret at ditaret.
n dre plene lune reu̾¬
surus est domum suã.
n temꝑe quo electoꝵ suorũ
eccłia num̃um compleuerit re¬
uerretur ad
ndiemm. Statim eam
sequitur quasi bos du

Expanded text:
nebriemur uberibus donec illucescat se invicem satiandgesta lux sequatur aeterna. Non est enim vir in doNon est, inquiunt, Christus corporaliter in Ecclesia, surgens enim a mortuis ascendit in coelum nobisque ministerium gubernandae Ecclesiae suae, videlicet, domus, reliquit. Sacculum pecuniae secum tulit. Gloriam resurrectionis et immortalitatis decus um detulit, quo illius patriae cives laetificaret ac ditaret. In die plenae lunae reversurus est domum suam. In tempore quo electorum suorum Ecclesia numerum compleverit revertetur ad judicium. Statim eam sequitur quasi bos duc
Abbreviated transcription (Latin):
oportet saꝑe. Nd̾ ⁊ de cet̃is urtutib
ac uitis eodemi mͦ intelligitur.
ucrte pedem tuum a
malo. illuc a recto demies: qi
uirtutes discretionem querunt.
displicentib ⁊ repbis dicturꝰ ẽ. nõ
noui uos ꝙ ẽ dicͦere non nos elegi.
placttis.pẽ autem rec̾tos
faciet gressus tuos.
tinera autem tua ni pare ꝓ
uante facere studueris. aderit
ipẽ ꝓpitius conatib tuis. ut ⁊ nũc
recte ingrediͥ tunt ad pacẽ ualeas
ꝑuenire sẽ¬
pucnua ili mi attende
sapientiam meam:⁊pru¬
uentie mee inclina aurẽ
actenus geñalit̾ castigau̾at au¬
ditorem. huic subspecie meretricis
ab ħeticoꝵ nequicia ꝓhibet.
Et custodias cogitatio¬
ues: ⁊ disciplinã labia

Expanded text:
e caeteris virtutibus ac vitiis eodem modo intelligitur.-- Averte pedem tuum a l illuc a recto devies, quia virtutes discretionem quaerunt, et nsplicentibus et reprobis dicturus est, Non novi vos ; quod est dicere, Non vos elegi, placetis. Ipse autem rectos faciet cursus tuos, itinera autem tua in pace prno juvante facere studueris, aderit ipse propitius conatibus tuis, ut et nunc recte ingredi, et tunc ad pacem valeas pervenire sePUT V. Fili mi, attende sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam. Hactenus generaliter castigaverat auditorem. Hinc sub specie meretricis ab haereticorum nequitia prohibet. Ut custodias cogitationes, et disciplinam labia
Abbreviated transcription (Latin):
re : s ad derteram decliuare ꝓhi¬
beniur. Decliuat enim ad simi¬
aram qui in iustus est. Decliuat
ad dert̃am qui sͥ uult arrogare
qd̃ iustus est. Declinat ad derte¬
ram qui de siuis uirib p̃sumit.
declinat ad sinistram qui ꝓ sua
fragilitate desꝑat se posse salua¬
ri. Declinat ad sinistrã : qͥ stul¬
tiere famulat᷑. Declinat ad dex¬

Expanded text:
ram declinare prohibemur, declinat enim ad dextram qui injustus est, declinat ad sinistram qui sibi vult arrogare, quod justus est, declinat ad dexteram qui de suis viribus praesumit, declinat ad sinistram qui pro sua fragilitate desperat se posse salvari, declinat ad dexteram qui stulti
Abbreviated transcription (Latin):
humilis uerbi dei auditor. creditor au
qui ei uerbi eiusdem pecuniam p̃dicã¬
domimis. Quia neꝙ: ille sine diuine mu¬
nece pietatis p̃ditare. neq. iste potuit
credere. Ueridita namꝙ manet suta¬
tis sententia qua dicit. quia sino me
nicħ potestis
fatere. N ex qui iuidicat
pauꝑes inueritate: thro¬
fundabitur. dlt̃o i st¬

Expanded text:
humilis verbi Dei auditor; creditor autem, qui ei verbi ejusdem pecuniam praedicanDominus, quia neque ille sine divinae munere pietatis praedicare, neque iste potuit credere. Veridica namque manet veritatis sententia, qua dicit, quia sine me nihil potestis facere . Rex qui judicat pauperes in veritate, throfundabitur. Et Ps
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ silium cucta condidit. Typice
autem fundauit t̾ram sapientia
tum ꝑ ipm̃ scam cocliã infidei sol¬
liditate locauit. Stabilunt ceboᷤ

Expanded text:
 Filium omnia condidit. Typice autem fundavit terram sapientia, cum per ipsum sanctam Ecclesiam in fidei soliditate locavit. Stabilivit co
Abbreviated transcription (Latin):
gregat ip̃o aninas fidelium fuliꝰ
sapiens ẽ. Et quidem messis hec
uiuilta. oꝑarii autẽ panci. Nui uͦ
ħ temꝑx acceptabili a sua salute
curanda torpescit. ꝯfundet᷑ in die
ouis Penedictio suꝑ ca¬
put iusti:os autem im

Expanded text:
gregat Christo animas fidelium, filius sapiens est. Et quidem messis haec multa est, operarii autem pauci . Qui vero hoc tempore acceptabili a sua scuranda torpescit, confundetur in die onis. Benedictio super caput justi, os autem im
Abbreviated transcription (Latin):
omnis qui male agit odit lucẽ.⁊ nõ
uenit ad lutem: ut ũ argnantur ciꝰ
oꝑa. Et talis: fiuem ett̾iorib sortiet᷑
inte¬
nebris. Qui letant᷑ cum
male fecerint:⁊exul

Expanded text:
omnis qui mala agit, odit lucem, et non venit ad lucem, ut non arguantur ejus opera , et talis finem exterioribus sortietur in tenebris. Qui laetantur cum male fecerint, e
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ in numdos spiritus de fragili¬
tate atq ui stabilitate mentis hu¬
mane se extollentes. ⁊ de uuius rui¬
na quasi uetores letantes. Sirut
ergo illa callida sunt ut inueniri
nequeant: sic adolescens qui uiã
ũitatis deseruit: difficile cogitatu
est. quo se ꝑ om̃s horas ui quot
cogitamenta uecors: uaga mente
decluirt.
t alis est uia mulie¬
ris adultere:que comre¬
dit ⁊ tergit os suum. ⁊
dicit. npn sum oꝑata ma
aAd ultera quoq mens¬
lum. insumlitudinẽ coꝵ que
cõmemorauit suꝑus. instabilis
semꝑ ⁊ uaga ẽ. Que ubi ad missũ
turpitudinis sue celare potuerit
uegat se aliquid ꝑpetrasse facs¬
noris.
Quatuor sunt minima
huic mundo abrectiorres : s tamẽ
sapientiores sunt sapientibꝰ mũ¬
di ui eo qd et̃na ⁊ celestia bona
sapiuit. ac ꝓhis appetendis que
illi ñ norunt. aduersa queq se¬
culi forniter pati desiderant
F ormice populus in

Expanded text:
 immundos spiritus de fragilitate atque instabilitate mentis humanae sese extollentes, et de illius ruina quasi victores laetantes. Sicut ergo illa tam callida sunt ut inveniri nequeant, sic adolescens, qui viam veritatis deseruit, difficile cogitatu est, quo se per omnes horas, in quot cogitamenta, vecors vaga mente declinet. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit et tetigit os suum, et dicit, Non sum operata malum. Adultera quoque mens, in similitudinem eorum quae commemoravit superius, instabilis semper et vaga est. Quae, ubi admissum turpitudinis suae celare poterit, negat se aliquid perpetrasse facinoris. Quatuor sunt minima huic mundo abjectiores, sed tamen sapientiores sunt sapientibus mundi, in eo quod aeterna et coelestia bona sapiunt, ac pro his appetendis, quae illi non norunt, adversa quaeque saeculi fortiter pati desiderant. Formicae, populus in
Abbreviated transcription (Latin):
tib ⁊ comedant illum¬
⁊ quilibet heretici dum p̃dicatõ¬
uemi sc̃e eccłt deridendo contemp¬
nunt. partum matris despiciũt.
quia de ip̃a creunt. Qui contra
ipam̃ locuntur. Ex nob̾ inquit ex¬
ierunt: s ñ erant ex nob̾. Quorũ
intentionẽ dum p̃dicatores catho¬
lici de scriptumrum diuinarum
fluentis ꝓcedentes. increpando re¬
uincunt᷑. quasi oculum nefan¬
dum corni de torrentib effodũt.¬
⁊ filii aquile comedunt. Corui
etenim uocantur doctores scĩ.
q ꝑ humilitatis grãm peccati ł
se ingrediuẽ ꝯfitentur. filii aũ¬
in habitu assumpte humanita¬
tis ad celestia transuolauit. Uñ et
alibi. filii sponsi appellantur.
Cria sunt difficilia michi.
⁊ quartum qd̃ penitus
ignoro. uiam aquile in
celo. uiam colubri super
terram. uiam nauis in
meclio mari. ⁊ uiam
Qiantum ad hostorram ꝑtisiet
ita est ut scriptum est.S qr ꝑ pa
ibolas loquitur ua aquile ł̃ celo
difficile inuenitur: ħ est subtilitas
inuniti qua cura celestium uiroꝵ

Expanded text:
tibus et comedant illet quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae deridendo contemnunt, partum matris despiciunt, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsum loquuntur. Ex nobis, inquit, exierunt, sed non erant ex nobis. Quorum intentionem dum praedicatores catholici de Scripturarum divinarum fluentis procedentes increpando revincunt, quasi oculum nefandum corvi de torrentibus effodiunt. Et filii aquilae comedunt. Corvi etenim vocantur doctores sancti, quia per humilitatis gratiam peccati in se nigredinem confitentur; filii auin habitu assumptae humanitatis ad coelestia transvolavit: unde et alibi filii sponsi appellantur. Tria sunt difficilia mihi, et quartum quod penitus ignoro: viam aquilae in coelo, viam colubri super terram, viam navis in medio maris, et viam Quantum ad historiam pertinet, ita est ut scriptum est; sed quia per parabolas loquitur, via aquilae in coelo difficile invenitur: hoc est, subtilitas inimici, qua circa coelestium corda
Abbreviated transcription (Latin):
necnõ ⁊ uia nauis in medio mars.
ħ ẽ uia iniquitatis que ꝑamara scłi
tib flatib agitatas. tanta subri¬
lirate discurrit. ut uł uix uł nulla¬
tenus eius possit iter dep̾hendi.
Nam quod aquila malignum hos¬
tem significat: testatur ꝓpħa qͥ
ait. uelocitres fuerunt ꝑsecutores
uñ aquilis reli. idest homines
qui nos ꝑsecit sunt. tam seui
fuerunt. ut ip̃is demonib crude¬
liores õẽ uiderent᷑. Nd̾̃ coluber dia¬
bolum sepe in simiet: ⁊ in pͥmi
hominis transgressione ꝓbatũ ẽ.
⁊ cum uir sapiens aiebat᷑. quasi
a fatir colubri fuge peccatum. Na¬
uis quoq ꝙ leuitatem desigiret
corum qui circum feruntur uento
doctrine: demonstrat ꝓph̾a qui art.

Expanded text:
 in medio mari, hoc est, via iniquitatis quae per amaras saeculi tuum flatibus agitatas, tanta subtilitate discurrit, ut vel vix vel nullatenus ejus possit iter deprehendi. Nam quod aquila malignum hostem significet testatur propheta, qui ait: Velociores fuerunt persecutores nostri aquilis coeli , id est, homines qui nos persecuti sunt, tam saevi fuerunt, ut ipsis daemonibus crudeliores esse viderentur. Quod coluber diabolum saepe insinuet, et in primi hominis transgressione probatum est, et cum vir sapiens aiebat, quasi a facie colubri fuge peccatum . Navis quoque, quod levitatem designet eorum qui circumferuntur omni vento doctrinae, demonstrat propheta qu
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur insipientib ⁊ in suauis
doctrina sapientie. s tum cꝰ uir¬
tutem intimo corde ꝑceꝑuit. cũ
oꝑibus seruare. cum hant quoq.
labiis ꝓpinare frĩb didicerint᷑.
pulchriorem hant ceteris dogina¬
tib oẽ deprehendent
Eoce descripsi eam tibi
tripliciter incogitatio¬
nibus ⁊ scientia: ut ostẽ¬
derem tibi firmitatem ⁊

Expanded text:
videtur insipientibus, et insuavis doctrina sapientiae; sed cum ejus virtutem intimo corde perceperint, cum operibus servare, cum hanc quoque labiis propinare fratribus didicerint, pulchriorem hanc caeteris dogmatibus esse deprehendent.-- Ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia, ut ostenderem tibi firmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
osculatur iuuene᷑. uoꝵ
fallentium blandimentis tẽp̃¬
tat instabilem.
Et procati uultu blã¬
ditur dicens. uittimas
ꝓ salute debui: hodie

Expanded text:
osculatur juvenem. Verborum fallentium blandimentis tentat instabilem. Et procaci vultu blanditur dicens: Victimas pro salute debui, hodie
Abbreviated transcription (Latin):
tur. O ig̾antes dicit innum¬
Cace giganits inquit genunt sub
Atpais. ⁊ qui habitant cum eis. Idest
suꝑbi ⁊ malefrores spc̃ demoniorum.
eum his quos deceꝑnit hominibus
petus subatti torquentur. horum eni
cetui sociabuntur. quiq auia uerita¬
tis eccauerĩt᷑: ip̃o udice atestante qͥ
se ullis dictarum eẽ p̃ouit. Discedite
⁊ me maledisti iignẽ. et̾. qͥ.p.de

Expanded text:
s dicit immEcce gigantes, inquit, gemunt sub aquis, et qui habitant cum eis , id est, superbi et male fortes spiritus daemoniorum, cum his quos deceperunt hominibus poenis subacti torquentur, horum enim coetui sociabuntur quique a via veritatis erraverunt, ipso judice attestante, qui se illis dicturum esse praedixit: Discedite a m
Abbreviated transcription (Latin):
sinulo eterne retͥbutionis in tutii
porngatur. Sic implebitur ꝙ ip̃e
p̃eepit. Be autẽ faciente elemosiiã.
uesciat sinistra tua quid faciat des¬
tera tua.
G audium iusto est
facere iuditium: ⁊ pauor
oꝑantib iniquitatẽ.¬
U sindet iustus cum bonis desudat
oꝑibus. quia sꝑat se ꝓptet is bonus
remimerandum eẽ ꝑhennib. at ũ
reprobi dum mala que dm̃ phibiuis¬
se norunt faciunt quaniuis suc it¬
uru ꝑpetratione carnaliter delistẽt᷑
mentis tamen pauore intertis cat̾te
ñ pessunt. quia se mala ꝑpetao pat¬
furos phibis. que temꝑaliter male

Expanded text:
si nullo externae retributionis intuitu si nullo externae retributionis intuitu porrigatur, sic implebitur, quod ipse praecepit: Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextra tua . Gaudium justo est facere judicium, et pavor operantibus iniquitatem. Gaudet justus cum bonis desudat operibus, quia sperat se propter haec bonis remunerandum esse perennibus; at vero reprobi dum mala quae Deum prohibuisse norunt, faciunt, quamvis suae luxuriae perpetratione carnaliter delectentur, mentis tamen pavore interno carere nequeunt, quia se mala perpetuo passuros pro his quae temporaliter male
Abbreviated transcription (Latin):
est melius õẽ ut sedeas in augilo
domatis idest in secrera altitudine
iite continentioris: quata cũ niue¬
liere maia ⁊ in domo que tͥ sit cͣ¬
munis cum illa. ut ⁊̃ sit optima tłb
mulier ducenda auseratur meliut
sit contemipto conubio ꝓp̃ comitatũ
agni celibem ducere uitam.
Qui obturat aurem su¬
am ad clamorem pauꝑ¬
InGeneraliter
senteutia: ⁊ ñ de egeno tantum uł
corporalit̾ infirmo. Nam ⁊ qui er
muibus alienis ñ affectu miscte
condolere. s iudicantis mauult te¬
uere. censuram: ostendit so mecdũ
niciorum fetib aliquantum. neq¬
ed auditum diuine miserationis
nuim. q  unus abscon¬
ditum extinguet iras:
⁊ donimi insinu indig¬
nationem marimam.
in iram distriai iudicis qͣm
rccradido meruit placare desidert
elerosinas det pauꝑib. ⁊ hoc niti¬
la faeiat delectatione fauoris hu¬
enan s tantum amore conditori
qui cordium ecculta respicit. dic
enim fit munus absconditum. sic
Id mitĩgandũ conditorisi tam ꝑsic̃.

Expanded text:
est, melius esse ut sedeas in angulo domatis, id est, in secreta altitudine vitae continentioris, quam cum muliere mala in domo, quae sit tibi communis cum illa, ut etiamsi optima tibi mulier ducenda offeratur, melius sit contempto connubio propter comitatum Agni coelibem ducere vitam.-- Qui obturat aurem suam ad clamorem paupGeneraliter sententia, et non egeno tantum, vel corporaliter infirmo: nam et qui in criminibus alienis non affectu misericordiae condolere, sed judicantis mavult tenere censuram, ostendit se necdum vitiorum fetibus eliquatum, nec auditu divinae miserationis num. Munus abscondiet donum in sinu indignationem maximam. Qui iram districti judicis, quam peccando meruit, placare desiderat, eleemosynas det pauperibus, et hoc nulla delectatione favoris humani, sed tantum amore conditoris qui cordium occulta respicit; sic enim fit munus absconditum, sic ad mitigandam conditoris iram proficuum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iniqui sunt om̃s reꝓbi. impii
ucro qui maiorib implitati scełi¬
bus. ut nunqͣm sce misttria fidei
ꝑceꝑunt. uł post accepta ad apos¬
tosiuam redierunt. Unde potest ħ
loco unpros om̃s fidelium ꝑsocu¬
tores ditros accipi. porto iniquoꝵ
uocabulo gen̾alit̃ om̃s mali desig¬
nari. Et ꝓ iusto datur impius cũ
ꝓ martire ꝑsecutor qui eum mor¬
ti dedit punitur. ꝓ rectis iniquus
qui corum iusticiam uidentȩs.
inutari nol ebant. Dampnatur
herodes ñ tantum ꝓ inrrotentibe
quos impie nreci tradidit. s ⁊ ar¬
gumentum dampnationis atti¬
pit. quia fidem magorũ seqͥ adqͦ¬
rendum dnm̃ noluit. tura ẽẽt
inter iudeos ⁊ ꝓpħarum dicta cax¬
nosteret. huic ⁊ enm dñs ait. Re
na condempnabit. s quia in eius
comꝑatione condempnabunt᷑. qui
deuotonem eius scitutes. cum mul¬
to facilius possent. sapitutie curã
dissimulabant habere
Thesaurus desiderabi¬
lis ⁊ oleum in habita¬
culo iusti: imprudens

Expanded text:
s reprobi; impii vero, qui majoribus implicati sceleribus, vel nunquam sanctae mysteria fidei perceperunt, vel post accepta ad apostasiam redierunt. Unde potest hoc loco impios, omnes fidelium persecutores dictos accipi; porro iniquorum vocabulo generaliter omnes mali designari. Et pro justo datur impius, cum pro martyre persecutor, qui eum morti dedit, punitur. Pro rectis iniqui, qui eorum justam vitam videntes, imitari nolebant. Damnatur Herodes non tantum pro innocentibus, quos impie neci tradidit; sed et argumentum damnationis accepit, quia fidem magorum sequi ad quaerendum Dominum noluit, cum esset inter Judaeos, nosceret. Hinc etenim Dominus ait: Regtia condemnabit, sed quia in ejus comparatione condemnabuntur, qui devotionem ejus scientes, cum multo facilius possent, sapientiae curam dissimulabant habere. Thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo justi, imprudens
Abbreviated transcription (Latin):
uocat stuiticiam Quan
ipsi plus appetentes sapere quam
oportet sapere. eo usq admoditan
nirdiun caꝑe queunt docere i¬
tentes. ad maiorẽ eos stulticiam pꝑ¬
uotant.⁊ quasi parius oculis lu¬
men ingerentes solis. modicum
luris qd̃ cernere uidebaitur aufe
anus fortium domz

Expanded text:
ocat stultitiam. Quando vel ipsi plus appetentes sapere quam oportet sapere, eo usque ad meditnecdum capere queunt, docere nitentes, ad majorem eos stultitiam provocant, et quasi parvis oculis lumen ingerentes solis, modicum lucis quod cernere videbantur auferunt.-- Manus fortium dom
Abbreviated transcription (Latin):
confrinrerunt ani¬
mam eius. ilo intesligit᷑
qui cum diues esset pauꝑ fastus ẽ
ꝓ nobis. Nec solum pauꝑ fieri ut
nos ditaret: s ⁊ nos redimeret cru¬
cifigi dignatus est. ꝓhibet gͦ sapi¬
enna suos auditores. domino in car¬
ne p̾dicanti iuolentiam mortemq
manus nuttere ñ timiterunt.
Holi ẽe amicus homini
iratundo. neꝙ. ambules

Expanded text:
confixerunt animelius de illo intelligitur, qui cum dives esset, pauper factus est pro nobis ; nec solum pauperari, ut nos ditaret, sed etiam ut nos redimeret, crucifigi dignatus est. Prohibet ergo sapientia suos auditores Domino, in carne praedicanti violentiam mortemquemittere non timuerunt.-- Noli esse amicus homini iracun
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. ut supͣ. Ignem quĩ dicit suf¬
ficit. incendium gehenire qd̃ nun¬
quam desinat. s eos qui peccatus
finem ponere uoluerunt: infiui¬
to ardore comburat.
Oculum qui subsan¬
nat patrem.⁊despieit
partum matris sue:ef¬
fodiant corui detorren

Expanded text:
aqua, ut supra; ignem qui non dicit, Sufaqua, ut supra; ignem qui non dicit, Sufficit, incendium gehennae, quod nunquam desinat, sed eos qui peccatis finem ponere noluerunt infinito ardore comburat. Oculum qui subsannat patrem et despicit partum matris suae, effodiant corvi de torren
Abbreviated transcription (Latin):
pora solent gladiis sterni.ita ani¬
mas audientium ueneno praue
allocutionis morii ꝑpetue subiu¬
gare contendit
Sanguisuge due sunt
filie: ditentes affer affer.
Sanguisuga ẽ diabolns. qui siti
pẽcitum ad peccata suadenda in cessa¬
ter accenditur. huit due sunt filie
quia due specialit̃ humani generis
illecebre. hunc antiqui hostis imi¬
tantur aidorem. lururia uidelitet
⁊ phylargiria. Iam ⁊ luxurie quo
lib̾ius frena laxantur ⁊ uoxius de¬
lectatur. sic̃ quidem ait. poetarx.
crescit amor mundi quantũ ipsa pe¬
cunia crescit¬
a cna sunt in satu¬
rabilia.⁊ quartum quod
ñ dicit sufficit. infernus
⁊ os uulue. ⁊ terra que ñ
sauat᷑ aqua. Ignis uͦ ñ
dicit sufficit. Infermus
nuquã redundat. meretrir si¬
nuliter uicina cius. Corpus non
saciatur deliciis.⁊ auarus minqm
dicit sufficit. Quidam iufernum
interp̃tantur diabolum qui insa¬
ciabilis sit: de seduftione humana.
Os uulue ⁊ t̾ram que ñ sacietur

Expanded text:
pora solent gladiis sterni, ita anipora solent gladiis sterni, ita animas audientium veneno pravae allocutionis morti perpetuae subjugari contendit. Sanguisugae duae sunt filiae, dicentes: Affer, affer. Sapeccandi ad peccata suadendo incessanter accenditur. Huic duae sunt filiae, quia duae specialiter humani generis illecebrae hunc antiqui hostis imitantes ardorem, luxuria videlicet et philargyria. Nam et luxuriae quo liberius frena laxantur, lectatur, et, sicut quidam ait poetarum, Crescit amor nummi quantum ipsa pecunia crescit. Tria sunt insaturabilia, et quartum quod non dicit: Sufficit. Infernus, et os vulvae, et terra, quae non satiatur aqua, ignis vero non dicit: Sufficit. Infernus nunquam redundat: meretrix similiter vicina ejus, corpus non satiatur deliciis; et avarus nunquam dicit, Sufficit. Quidam infernum interpretantur diabolum, qui insaturabilis sit de seductione humana; os vulvae et terram quae non satiatur
Abbreviated transcription (Latin):
mathira acum ut comedat ĩ opes.
de t̃ra.⁊ pauꝑes de homiuib. Ald i
linguam auant ꝑsecutores eccłe.
ut inuocentes xp̃i ⁊ humibes tru¬
cident. Nd̾ si diligentius considerare
uolueris : inuenies has generatio¬
nes. ꝯgregationes eẽ nequissimas.
iudeorum ⁊ hereticoꝵ. Iudeoꝵ gͦ ge¬
neutio patri suo maledixit. illi ui¬
delicet qui ait. filius meus pͥmo¬
genitus isrł. quando filiuni cuis
uenrentem in carne negauit. ⁊
mat sue ñ benedirit. sẏnagoge¬
uidelicet. cuius fidei pͥstinie quam
detraxit. Nou̾atianoꝵ genentio
munda sibi uidetur. dicens so peni¬
tentie opus ñ habere. ⁊ tam̃ non
geñatio arianorum excelsos ht̃
oculos. ⁊ palpebras suꝑ dm̃ erectas.
inquirens qui fuit antea.⁊ quia
fuit tempus quando ñ fuit filius:
nł qua ẽẽ spr̃ sci potestas. equalis¬
aut in equalis. Item generatro qͣ
ꝓdentib gladios ht̃. illa ẽ ꝯgregra¬
to prauorum que suam ꝑfidiã
⁊̃ aliis iutiiare satagit. ⁊ sicut cor¬

Expanded text:
pes de terra et pauperes ex hominibus. Ad hoc linguam armant persecutores Ecclesiae ut innocentes Christi et humiles trucident. Quod si diligenter considerare volueris, invenies has generationes congregationes esse nequissimas Judaeorum et haereticorum, Judaeorum ergo generatio patri suo maledixit, illi videlicet qui ait: Filius meus primogenitus Israel, quando filium ejus venientem in carne negavit, et matri suae non benedixit, Synagogae cujus fidei pristinae scientiam detraxit. Novatianorum generatio munda sibi videtur, dicens se poenitentia opus non habere, et tamen non generatio Arianorum excelsos habet oculos, et palpebras super Deum erectas, inquirens quid fuit antea, et quia fuit tempus quando non fuit filius, vel quae est Spiritus sancti potestas aequalis inaequalis. Item generatio quae pro dentibus gladios habet, illa est congregatio, quae suam perfidiam etiam aliis intimare satagit, et sicut cor
Abbreviated transcription (Latin):
erint in ciuitate ista: fugite ĩ aliã
ubi autẽ ꝑditis auctorib ꝑsecutõ.
cessauerit: augustior post p̃ssuras
fidelium gła clarescit. S ⁊ fideli¬
um plurimi uisa iufidelitatis
dampnatione fidei grãm susci¬
piunt: iuxta id ꝙ scriptum est.
P estibentie flagellato: sapientior
erit par¬
milus. Ab ornamento
iurtutum nudus ex¬
istere comꝓberis: quia

Expanded text:
erint in civitate ista, fugite in aliam . erint in civitate ista, fugite in aliam . Ubi autem, perditis auctoribus, persecutio cessaverit, augustior post pressuras fidelium, gloria clarescit. Sed et infidelium plurimi, visa infidelitatis damnatione, fidei gratiam suscipiunt; juxta id quod scriptum est; Pestilente flagellato, sapientior erit parvulus . Ab ornamento virtutum nudus existere comproberis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
clese ł patientiam ł sapientrã
ferina sepe seuitia temptant
ouunem qui calũp¬
miatur amime: sangͥ¬
nem eius si usq ad
latum fuderit nemo
sustinet. Qui oꝑatur
terrã suã saturabitur
pauib. qui sectatur
ocium: replcbit᷑ eges¬
Siue terram agri¬
li qui erercet : saturabitur ille
frumento. iste uirtutib. Qui utͣm
ꝙ sꝑuit: nplebitur egestate.
Cir qui festinat dita¬
met ei. qui augere opes
ambit: poccatum negligit ¶ho¬
re auium captus. cum escam
terrenariun rerum auidus in¬
spicit. quo extrangulet᷑ pecca¬
ti laqud̾ ñ aguoscit: cum queli¬
bet p̃sentis mundi bona deside¬
rat.⁊ que de futuro dampna
patiatur ignorat
Cumi surrexerint un¬
pii.abscondentur ho
so dr̃. respiciet homuines. ⁊ dicet
poccam. ¶d̾ c̃ aꝑte dicere. respiti¬
ditionis recte custodiunt. s se pec¬
cando iumentis assimulatum
eẽ cognoscit. Patot gͦ sensus. qr
fruente impioꝵ ꝑsecutrone ab¬
scondentur sepe fideles uł ñ ausi
dicente dommo. si uos ꝑsecuti fu¬

Expanded text:
clesiae vel patientiam vel sapientiam ferina saevitia tentant. Hominem qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fuerit, nemo sustinet, qui operatur terram suam saturabitur panibus, qui sectatur otium replebitur egessive terram corpusculi, qui exercet, saturabitur, ille frumento, iste virtutibus, qui utraque spernit replebitur egestate. : Qui festinat ditaquoniam qui augere opes are peccatum neglegit et more avium captus, cum escam terrenarum rerum aspicit quo stranguletur peccati laqueo non agnoscit, cum quilibet praesentis mundi bona desiderat, et quae de futuro damna patiatur ignorat. Cum surrexerunt impii, abscondentur homso dicitur, Respiciet homines et dicet: Peccavi . Quod est aperte dicere: respicieationis recte custodiunt, et se peccando jumentis assimilatos esse cognoscent Patet ergo sensus, quia fervente impiorum persecutione abscondentur saepe fideles, saepe vel dicente Domino: Si vos persecuti fu
Abbreviated transcription (Latin):
dominari principibus
on docent hereticum delitie
scripturarum quia his bene itti ñ
noiit. Heq illum qui scruns ad huc
pocati eẽ ꝓbatur. p̃ferii iustis in ir¬
ginine
pacientiam noscitur.
Doctima eccłiastita ꝑ patienti¬
am doctorum quam sit ꝑfecta mõ¬
strabatur.q dum magis afflictio¬
nib ac morti corpus subdere. quam
a docendi officio cessare uolebant.
ostendebant utiꝙ. quantũ oẽt salu¬
taris. quanta instantia defenderr
curarunt. Alit̃. Doctrina uiri ꝑpa
tientiam noscitur. quia tanto miti¬
quisꝙ: osfenditur doctus. quanto cõ¬
nincitur minus paciens. Noꝙ enim
potest ueraciter bona docendo impẽde.
si uiuendo nescit equanimiter aue¬
na mala tollerare. Rcc̃te autẽ sublut᷑.

Expanded text:
dominari principibus. Non decent haereticum deliciae Scripturarum, quia his bene uti non novit: Neque illum qui servus adhuc peccati esse probatur, praeferri justis in regimine patientiam noscitur. Doctrina ecclesiastica per patientiam doctorum, quam sit perfecta monstratur. Quia dum magis afflictionibus ac morti corpus subdere quam a docendi officio cessare voluerunt, ostendebant utique quantum esset salutaris quam tanta instantia defensare curarunt. Aliter, Doctrina viri per patientiam noscitur, quia tanto quisque minus ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens, neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Recte autem subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
usꝙr pa¬
mbole salomonis quas transtule¬
runt uiri ezechie regis uida. hiuc
rursum ũba Sabomonis ab ip̃o ꝙ
to in latiuo nomine illo congre¬
gans appellatar. eccłia enim cõ¬
gregatio uotatur.
isio quam locutus:
uir cum quo est deus:
⁊ qui deo secum mo¬
rante confortatus ait.
Uisio inquit qm locutus ẽ. opr
qd uidit apd̾ diñ secretiora cd̃tẽp¬
lando patefecit haniinib foras lo¬
quendo. Nuis enim dei spũ cõfor¬
tatur. hec que secuntar humili
corde profatur.
tultissimus sum uiroꝵ
⁊ sapientia hominum
non est mecum. enim¬
scculi huius prudentiores fuii lu¬
cis ingeneratione sua sunt.E
apłt. si quis inquit uidetur sapi

Expanded text:
usque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Juda. Hinc rursus verba Salomonis ab ipso alto in Latinum nomine illo, congregans appellatur. Ecclesia enim congregatio vocatur. Visio quam locutus est vir cum quo est Deus, et qui Deo secum morante confortatus, ait. Visio, inquit, quam locutus est, quia quod vidit apud Deum secretiora contemplando patefecit hominibus foras loquendo, quisquis enim Dei spiritu confortatur, haec quae sequuntur humili corde profatur: Stultissimus sum virorum, et sapientia hominum non est mecum.--Filsaeculi hujus prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt ; et apostolus: Si quis, i
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam diuinoꝵ cloquioꝵ. lati¬
us expouendo que scriptuta cano¬
nita aut obsture posuit. aut hys¬
torica tantum rõne scripta reliquit.
⁊ os ħiticorum ebullit stulticiam.
dicta fatre scripture ꝑuerse in tel¬
ligendo. suosq. sensus eius auctori¬
rati p̃ponendo. P otest ⁊ de paganoꝵ¬
ꝑ lulosophis intelligi qd̾ ait. os fatu
orum ebullit stulticiam. Quales fu¬
ere porphirius ⁊ iulianus qui ton¬
tra cocłie doctores stultitie suc flu¬
enta fiuidebant.
ingua pla

Expanded text:
scientiam divinorum eloquiorum, latius exponendo quae Scriptura canonica, aut obscura posuit, aut historica tantum ratione scripta reliquit.-- Et os haereticorum ebullit stultitiam. Dicta sacrae Scripturae perverse intelligendo, suosque sensus ejus auctoritati praeponendo. Potest et de paganorum philosophis intelligi qorum ebullit stultitiam, quales fuere Porphyrius et Julianus, qui contra Ecclesiae doctores stultitiae suae fluenta fundebant. Lingua pla
Abbreviated transcription (Latin):
auime dñs est. qui uidebatur ut¬
nobilis. cum aute tͥbunal p̃sidĩs
staret iudicandus. cum ꝓbra. fla¬
gella. sputa.⁊ ipãm crucis mortẽ
susciꝑet. S nobilis appareb̃ cum
uenerit iudicaturus orbem in eqͥ¬
tate. ⁊ om̃s angłs cum eo. Tunr
solebant. ⁊ uenientes ad ciuitatem
aluude. paratum continuo respon
pastores in solita urbis edificia stu¬
pefacerent. nec rursum pacem ur¬
bis intͥnsecam frequens litigan¬
tium ꝯtrouersia fedaret. Nobił g
qui ⁊̃ nunc ꝯtemprendus putat᷑
a multis. ubi scłi finis ad fuerit.
ubi ingressum pat̾e celestis aꝑue¬
rit. electis.iam cunctis parebit
sublimis. Sedebit autẽ cum sena¬
torib t̃re. Am̃ dico uob̾. qd̾ uos qui
s̃ccuti estis me in regeñatione cũ
sod̾it filius hominis ui .s. in .s.s.

Expanded text:
animae Dominus est. Qui videbatur ignobilis, cum ante tribunal praesidis staret inclinandus, cum probra, flagella, sputa et ipsam crucis mortem susciperet; sed nobilis apparebit, cum venerit judicaturus orbem in aequitate, et omnes angeli ejus cum eo. Tunc solebant, ut venientes ad civitatem aliunde, paratum continuo responspastores insolita urbis aedificia stupefacerent, nec rursum pacem urbis intrinsecam frequens litigantium controversia foedaret. Nobilis qui etiam nunc contemnendus putatur a multis, ubi saeculi finis affuerit, ubi ingressum patriae coelestis apparuerit electis, jam cunctis parebit sublimis. Sedebit autem cum senatoribus terrae. Amen, dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione, cum sederit Fili
Abbreviated transcription (Latin):
Iint docet mistricor¬
ueqꝙ nñs fidelium uirib : s a deo au¬
ilium eẽ flagitandum. Et ꝯgruo
satis ordine pꝰqͣm cohercuit a tru¬
delitate postquam a lururia tas¬
tigauit. ornat actibus bonis ꝙͣ ñ
in stru¬
n ftr ongitudinẽ die
cem apponent tibi.
De imposita p̃ceptoꝵ custodia
turbaret audientem: ꝑmisit pre¬
mia certa ⁊ sic innumauit p̃cep¬
ta. Longitulinẽ enim dierum
luocin sempit̾nam. annis uite trãs¬
censui mortalitatis huiꝰ. augm̃¬
to paris ipsum beantudinis sta

Expanded text:
Hinc docet misericorneque nostris fidendum viribus, sed a Deo auxilium esse flagitandum, et congruo satis ordine postquam coercuit a crudelitate, postquam a luxuria castigavit, ornat actibus bonis quem instruit. Longitudinem enim cem apponent tibi. Ne imposita praeceptorum custodia turbaret audientem praemisit praemia certa, et sic enumeravit praecepta, longitudine enim dierum lucem sempiternam, annis vitae transcensum mortalitatis hujus, augmento pacis ipsum nactae beatitudinis sta
Abbreviated transcription (Latin):
felicissimo ꝓp̃i mancipatui sub¬
decet. Plantauit autem in codẽ
agro uineam. cum in uoius ere¬
dentium popuł eccłiam plene aian¬
gelice u̾itatis institutione firmauit
Quam quidem uineã de fructu ma
nium suarum plautauit. q nõ
solũ ũbo instituebant apłi. apłoꝵ
ebant. ũuni ⁊ testimonium bone
oꝑationis miratuloꝵ quoꝙ signa
ñbis doctrine iungebant. sedet usꝙ
hodie. immo usꝙ ad finẽ scłi. Iu¬
lier fortis considert agrum ⁊ emnt
cum. at de fructu manuũ suarum
plantat uineam. qr scã eccłia semꝑ
sollicita ꝑ quirit quos ad fidem cõ¬
uertere possit.⁊ q̃scũq dociles in¬
uni xp̃i ciit. atq in eis uineam
am ip̃i facere satagit. Et quia
quisquas alt̾am decere desiderat:
pͥmo ip̃e ⁊ a mał abstinero. ⁊ bonis
ce debeat actib exercere recte sub¬
uingitur.
ceuixit fortitudi¬
ne lumbos suos: ⁊ robo

Expanded text:
felicissimo Christi mancipatui subfelicissimo Christi mancipatui subderet. Plantavit autem in eodem agro vineam, cum in novis credentium populis, Ecclesiam plenae evangelicae veritatis institutione firmavit. Quam quidem vinnuum suarum plantavit, quia non solum verbo instituebant apostoli apoebant, verum etiam in testimonium bonae operationis miraculorum quoque signa verbis doctrinae jungebant. Sed et usque in die, imo usque ad finem saeculi, mulier fortis considerat agrum et emit eum, ac de fructu manuum suarum plantat vineam; quia sancta Ecclesia semper sollicite perquirit quos ad fidem convertere possit, et quoscunque dociles inum Christi emit, atque in eis vineam am Christi facere satagit; et quia quisquis alterum docere desiderat, primo ipse et a malis abstinere, et bonis se debet actibus exercere, recte subjungitur. CHETH Accinxit fortitudine lumbos suos, et robo
Abbreviated transcription (Latin):
tione contuentur. que sit plenitu¬
do benedictionis. in pat̾a regmi cele¬
stis. Consid̾auit s̃ scã ecclĩa agrã
⁊ emit euni: q studiose didicit
que sunt gaudia uite ꝑhennis.
⁊ ꝓ eoꝵ ꝑceptione quiequid potuit
laborare contendit. Que ⁊̃ fructu
manuũ suarum plautauit uine¬
am. qr de fructiferis fidelium suore
factis suit ũbis. scripturam scam
condidit. ꝑ quam mentes audienti¬
um infide ⁊ dilectione debriaret
sui redemptoris. Nec ab te ẽ si uineẽ
nomine ipãm eccłiam que ꝑ mulie¬
rem fortem ẽ designata senciamus
eẽ figuratam. ⁊ eos ẽẽ ꝑpagiues ui¬
nẽe qui sunt faũ mulieris. Mulier
aũ uineam plantauit: cum eccłia
pͥmitiua lanus ꝑ orbem missis p̃di¬
catorib fidei semina disꝑsit. Consid̾¬
auit nantꝑ agrum. cum orbẽ uni¬
ũsum uiriorum spĩnetis orrentẽ
culture spiritali opus habere ꝑ¬
sperit. Emit uͥ eum cum iissĩs
ubit doctorib talentum ũbi au¬
dientib contulit. ut eos credenteᷤᷤ

Expanded text:
tione contuentur, quae sit plenitudo benedictionis in patria regni coelestis. Consideravit ergo Ecclesia agrum, et emit eum, quia studiose didicit quae sint gaudia vitae perennis, et pro eorum perceptione quidquid potuit laborare contendit. Quae etiam a fructu manuum suarum plantavit vineam, quia de fructiferis fidelium suorum factis sive verbis Scripturam sanctam condidit, per quam mentes audientium in fide et dilectione debriaret sui Redemptoris. Nec ab re est si vineae nomine ipsam Ecclesiam, quae per mulierem fortem est designata, sentiamus esse figuratam, et eos esse propagines vineae qui sunt filii mulieris. Mulier autem vineam plantavit, cum Ecclesia primitiva latius per orbem missis praedicatoribus fidei semina dispersit. Consideravit namque agrum, cum orbem universum vitiorum spinetis horrentem, cultore spirituali opus habere perspexit. Emit vero eum, cum, missis ubique doctoribus, talentum verbi audientibus contulit, ut eos credentes