comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re concupiscit. Sedtam̃ e ipsa quȩ salutem ẽtulit
ueritas dicit. Reuertere primum indomũ tuam:
& narra quanta tibi fecerit deus. Cum enĩ quãli¬
bet parum de diuina cognitione ꝑcipimus redire
adhumana iam nolumꝰ. ⁊ & ꝑximoꝵ necessita¬
tib oncrari recusamus: qͥetem cõtemplationis q̃ri¬
mus. nichilq aliud nisi hoc quod sine labore refi¬
cit amamus. Sed sauatos nos ueritas ad domũ
mittit. ÷ narrare quę nobis cum acta sunt p̃cipit:
ut uidelicet mens prius exiidet in opere ⁊ & post¬
iodum refici debeat ꝑ contemplationem. Hinc¬
est quod iacob ꝓ rachel seruiuit. & liam accerit.
eiq dicitur. Non ẽ cõsuetudinis in terra nostra:
ut minores ante traclantur ad nuptias quã ma¬
iores. Rachel namq uisum principiũ: lia autẽ
laboriosa dicitur. Et quid ꝑ rachelem nisi cõtem¬
platiua ⁊ quid ꝑliam nisi actiua uita designat᷑

Expanded text:
re concupiscit; sed tamen ei ipsa quae salutem contulit re concupiscit; sed tamen ei ipsa quae salutem contulit Veritas dicit: Revertere primum in domum 210 tuam, et narra quanta tibi fecerit Dominus. Cum enim quamlibet parum de divina cognitione percipimus, redire ad humana jam nolumus, et proximorum necessitatibus onerari recusamus; quietem contemplationis quaerimus, nihilque aliud, nisi hoc quod sine labore reficit, amamus. Sed sanatos nos Veritas ad domum mittit, narrare quae nobiscum acta sunt praecipit, ut videlicet prius mens exsudet in opere, et postmodum refici debeat per contemplationem. est quod Jacob pro Rachel servit, et Liam accipit, eique dicitur Non est consuetudinis in terra nostra ut minores ante tradamus ad nuptias quam majores . Rachel namque, visum principium; Lia autem laboriosa dicitur. Et quid per Rachelem, nisi contemplativa; quid per Liam, nisi activa vita designatur?
Abbreviated transcription (Latin):
dat si cum ad semetipsos introrsus redeunt. in co
quod spiritalia rimantur nequaquã secũ rerum
temporalium umbras trahunt⁊ uel fortasse trac-¬
tas manu discretionis abigunt: si incircu̾scriptũ
lumen uidere cupientes cunetas circumicriptionĩ
suę imagines deprimunt ⁊ & in eo quod suꝑ
se contingere appetunt uincunt quod sunt.
Unde ce recte nunc dicitur. Ingredicris in habun¬
dantia sepulhrum. Nir quippe ꝑfectus sepulehrĩ
in habundantia ingreditur: qͥa prius actuȩ uitẽ
opera congregat: & postmodum carnis sensum
ꝑ cõtemplationem mortuum huic mundo fun¬
ditus ocultat. Unde o apte subdit. Sicut acer¬
mum. Unde uecesse est ut ꝑfectus quisq prius
uirtutib m̃tem exerccat: atq hanc postinodum
in horreum qͥetis condat. Hinc est quod is quen
legio demonũ dño iubente derliquit. ad saluatoris
sui pedes residet. & uerba doctriuȩ ꝑcipit: &
de regione sua simul discedere cum salutis aucto¬

Expanded text:
dat, si cum ad semetipsos interius redeunt, in eo dat, si cum ad semetipsos interius redeunt, in eo quod spiritualia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt; vel fortasse tractas, manu discretionis abigunt, si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt, et in eo quod super se contingere appetunt, vincunt quod sunt.Unde recte nunc dicitur: Ingredieris in abunia sepulcrum. Vir quippe perfectus sepulcrum in abundantia ingreditur, quia prius activae vitae opera congregat, et postmodum carnis sensum per contemplationem mortuum, huic mundo funditus occultat. Unde et apte subditur: Sicut mum. Unde necesse est ut perfectus quisque prius virtutibus mentem exerceat, atque hanc postmodum in horreum quietis condat . Hinc est enim quod is quem legio daemonum Domino jubente dereliquit, ad Salvatoris sui pedes residet, verba doctrinae percipit, et de regione sua simul discedere cum salutis aucto
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis concupiscentiȩ delectatione tergenda est: &
tunc acl atiem contemplationis erigenda. Unde &e
cum lex accipitur populus amonte ꝓhibentur⁊ ut
uidelicet qui infirmis adhuc mentib terrena desi¬
derant: considerare sublimia non presũmant. Ebi¬
& recte dicitur. Si bestia tetigerit montem lapi¬
dabitur. B estia &xenim montem tangit: cum
mens irrationabilib desideriis subdita ad cõtẽplati¬
onis alta se erigit. Sed lapidib ꝑcutitur: qͥa sũma
non sustineuis suꝑni ponderis ictib necatur. Qui
gͥ culmen apprehendere ꝑfectionis nituntur ÷ cum
contẽplationis arcem tenere desiderant. prius se in
campo operis ꝑ exerticium ꝓbent: ut sollicite sciãt
si nulla iam mala ꝓximis irrogant. ⁊ si irrogata
a ꝓximis equanimiter portant : si adicctis bonis
temporalib nequaquã mens lȩticia soluitur: si sub¬
trictis ñ nimio merore sauciatur: ac deinde ꝑpen¬

Expanded text:
carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est, et carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est, et tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monte prohibetur, ut videlicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderat, considerare sublimia non praesumat. Ubi recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur . Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. Qui igitur culmen apprehendere perfectionis nituntur, cum contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite ferant si nulla jam mala proximis irrogant, si irrogata a proximis aequanimiter portant, si objectis bonis temporalibus nequaquam mens laetitia solvitur, si subtractis non nimio moerore sauciatur, ac deinde perpen
Abbreviated transcription (Latin):
subtiliter interroget quantũ amat. Machi-¬
na quippe mentis est uis amoris: quȩ hãc
dum a mundo ertrahit. in alta sustollit. Prius ergo
discutiat. si sũma inquirens diligit ⁊ si diligens timet:.
si nouit incognita aut amando conprehendere: aut
non conprehensa timendo uenerari. In contemplati¬
one &enim m̃tem si amor non excitat: teporis sui
torpor obscurat. Si timor non agrauat. sensus hãc
ꝑ mania ad nebulam erroris leuat. Et cum elausa
ei sccretoꝵ. ianua tardius aperitur.⁊ ab ca longuis
ipsa sua presumptione repellitur: qͥa irrũpere appetit
hoc quod non inueniens querit. Cumq superba
errorem ꝓ ueritate ꝑcipit ⁊ quo quasi intus gressum
porrigit: co foras tendit. Hinc est enim quod legem
daturus dñs in igne fumoq descendit ⁊ qͥa & hu¬
miles ꝑ claritatem iuę ostensionis illuminat: &
suꝑboꝵs oculos ꝑ caliginem crroris obscurat. Prius
igitur mens ab appetitu glȩ temporalis. atq ab omni

Expanded text:
subtiliter interroget, quantum amat. Machisubtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit. Prius ergo discutiat, si summa inquirens diligit, si diligens timet, si novit incognita aut amando comprehendere, aut non comprehensa timendo venerari. In contemplatione etenim mentem si amor non excitat, teporis sui torpor obscurat; si timor non aggravat, sensus hanc per inania ad nebulam erroris levat; et cum clausa ei secretorum janua tardius aperitur, ab ea longius ipsa sua praesumptione repellitur; quia irrumpere appetit hoc, quod non inveniens quaerit; cumque superba mens errorem pro veritate percipit, quo quasi intus gressum porrigit, foras tendit. Hinc est enim quod legem daturus Dominus, in igne fumoque descendit ; quia et humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginemigitur mens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Qui ergo de minimis unũ scandali¬
zat. melius illi fuerat ligata ad collũ mola
asinaria in mare ꝓici. qͥa nimirũ ꝑuerse
menti expeditius esse potiuisset ut occupata
mundo terrena negotia ageret: quam ꝑ cõtẽpla-¬
tionis studia ad multors ꝑnitiem uacaret. R ursũ
nisi quibusdã mentib contemplatiua uita potius
quã actiua congrueret: neqͣquã dñis ꝑ psalmistam
diceret. Uacate e uidete quoniã ego sum dñs.¬
Sed int̾ hec sciendum est. qͥa sepe ce pigras
mentes amor ad opus excitat: & inqͥctas in
contemplatione timor effrenat. Anchora enĩ
cordis est pondus timoris. Et plerumq flue-¬
tu cogitationũ quatit᷑: sed ꝑ disciplinȩ sue uin¬
cula retinetur. Neq enim temƿestas sue in¬
quietudinis ad naufragium ꝑtrahit: quem
in iuini amoris littore ꝑfecta caritas astrin¬
git. Unde necesse est ut qͥs quis ad cõtem¬
plationis studia yperat: semetipsum pͥus

Expanded text:
dunt. Qui ergo unum de minimis scandalidunt. Qui ergo unum de minimis scandalizat, melius illi fuerat, alligata collo mola asinaria, in mare projici, quia nimirum perversae menti expeditius esse potuisset, ut occupata mundo terrena negotia ageret, quam per contemplationis studia ad multorum perniciem vacaret. Rursum, nisi quibusdam mentibus contemplativa vita potius quam activa congrueret, nequaquam per Psalmistam Dominus diceret: Vacate et videte, quoniam ego sum DeusSed inter haec sciendum est quia saepe et pigras mentes amor ad opus excitat, et inquietas in contemplatione timor refrenat. Anchora enim cordis est pondus timoris; et plerumque fluctu cogitationum quatitur, sed per disciplinae suae vincula retinetur; neque hoc tempestas suae inquietudinis ad naufragium pertrahit, quia in divini amoris littore perfecta charitas astringit. Unde necesse est 209 ut quisquis ad contemplationis studia properat, semetipsum prius
Abbreviated transcription (Latin):
cõtĩplatiuã uitã idonca discretione ñ sufficis:
securius solam actiuam tene. Cum ꝙ in hoc
quod ꝑ magno eligis deficis ⁊ eo contemptꝰ
esto quod y minimo attendis: ut si ꝑ cõtem¬
platiuam uitam a ueritatis cognitione con-¬
pelleris cadere. regnũ celoꝵ ꝑ solam actiuã
ualeas saltim luscus intrare. Hinc rursum
dicit. Qui scandalizauerit unum de pu¬
ullis istis qui in me eredunt  exƿedit ei
ut suspendatur mola asmnaria in collo eius:
ser demergatur inꝑfundum maris. Quid̃
ꝑ mare uisi presens sȩculum.ͦ Quid ꝑ molã
asinariam nĩ actio terrena signat᷑.ͦ Quȩ
dum colla mentis ꝑstulta desideria cõstrĩgit:
hanc in laboris cireuitum mittit. S unt
itaq non nulli qui dum terrenas actiones
deserunt. & ad cõtemplationis studiũ humi¬
litate postposita ultra intelligentiȩ uires sui¬
gunt ⁊ non solum se in errorem deiciunt:
sed infirmos quosq a gremio unitatis diui-¬

Expanded text:
contemplativam vitam idonea discretione non sufficis, solam contemplativam vitam idonea discretione non sufficis, solam securius activam tene. Cumque in hoc, quod pro magno eligis, deficis, eo contentus esto, quod pro minimo attendis; ut si per contemplativam vitam a veritatis cognitione compelleris cadere, regnum coelorum per solam activam valeas saltem luscus intrare. Hinc rursum dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit eti ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Quid per mare, nisi praesens saeculum; quid per molam asinariam, nisi actio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria stringit, hanc in laboris circuitum mittit. Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra intelligentiae vires surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed infirmos quosque a gremio unitatis divi
Abbreviated transcription (Latin):
te. Bonum tibi ẽ cum uno oculo in uitã intra¬
re: quam duos oculos habentẽ mitti in gehen¬
nam ignis. Duȩ qͥpye uite actua uidelicet
& contemplatiua dum cõseruant᷑ in mente:
quasi duo oculi habent᷑ in facie. Dexter nãq
oculus contẽplatiua uita est: sinister actiua.
Sed sunt non nulli ut diximus qui discre¬
te intueri sũma oꝵ spiritalia nequa quã
possunt ⁊ o tam̃ alta contẽplationis assum¬
munt: atq idcuco in ꝑfidie foueam intel¬
lectu praui erroris dilabunt᷑. Hos itaq cõ-¬
templatiua ultra uires assũmpta cogit.
a ueritate cadere: quos in statu sue recti¬
tudinis poterat humiliter sola actua cu.¬
stodire. Quib recte hoc quod p̃fati sumꝰ
ueritas dicit. Si oculus tuus dexter scan¬
dalizat te: crue eum & pice abste.
Bonum ẽ tibi cum uno oculo in uitam
intrare: quam duos oculos habentẽ mitti
in gehenuam ignis. Acsi aperte dicat. Cũ ad

Expanded text:
te. Bonum tibi est cum uno in vitam intrate. Bonum tibi est cum uno in vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. Duae quippe vitae, activa videlicet et contemplativa, cum servantur in mente, quasi duo oculi habentur in facie. Dexter enim oculus contemplativa vita est, sinister activa. Sed sunt nonnulli, ut diximus, qui discrete intueri summa et spiritualia nequaquam possunt, et tamen alta contemplationis assumunt, atque idcirco in perfidiae foveam intellectus pravi errore dilabuntur. Hos itaque contemplativa vita ultra vires assumpta, cogit a veritate cadere, quos in statu suae rectitudinis humiliter poterat sola activa custodire. Quibus recte hoc quod praefati sumus, Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te. Bonum tibi est cum uno oculo in vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. Ac si aperte diceret: Cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
eõ labor occupationis ȩxcipiat. in ipsa oꝑationĩ aͥ¬
unchoatione succumbant: & ñ nulli ita
inquieti sunt. ut si uaccationẽ laborĩ habue¬
rint grauius laborent: quia tanto deterius
cordis tumultus tolerant. quanto licentius
ad cogitationes uaccant. Unde necesse est
ut nec quieta mens ad exercitationẽ se im¬
moderati operis dilatet: nec in quieta studi¬
um cõtẽplationis angustet. Sepe enĩ qui con¬
templari dm̃ qͥeti poterãt: occupationib p̃ssi
ceciderunt. Et sepe qui occupati bene huma¬
nis usib uiuerent : gladio sue qͥetis extineti
sunt. Hinc namq est quod non nulli in¬
quieti sp̃s dum plus exquirunt contẽplandũ
quam capiunt usq ad ꝑuersa dogiata erum¬
punt : & dũ ueritatis discipuli esse humi-¬
liter negligũt: magistri erroꝵs fiunt. Hinc¬
ꝑ semetipsam ueritas dicit. Si oculus tuus
dexter scandalizat te: erue eum cer ꝓice abs

Expanded text:
eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis occupatione succumbant. Et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint gravius laborent, quia tanto detentiores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius a cogitatione vacant. Unde necesse est ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt; et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hinc namque est, quod nonnulli inquieti spiritus, dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt. Et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri erroper semetipsam Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem iħu xp̃i ex mortuis in hereditatt̃
incorruptibilem. & incõtaminatã. & in¬
marcessibilẽ. Coccus rubeo colore flãma¬
scit: qͥa quem implet caritas incendit.
Unde o in ȩuuanglio ueritas dicit. Igie
ueni mittere in terrã. Sed bi ĩ tinctus
coccus offerri p̃cipit᷑ ⁊ ut uidelicet ante
interni iudicis oculos caritas nr̃a dĩ &
ꝑximi dilectione coloretur: qͣtinus cõuasa
mens nec sic ꝓ amore dei quictẽ diligat.
ut curam ꝑximi utilitatemq postponat:
nec sic ꝓ am̾ore ꝑimi occupationi seruiat.
ut qͥetem funditus deserens ignem in se
suꝑni amoris extinguat. Os qͥs gͦ deo¬
iam semetipsum sacrifiqum obtulit: si pt¬
fecta desiderat curet necesse est. ut ñ solum
ad operationis se latitudinem. uerũ etiã ad
culmina cõtemplationis extendat. Sed sil
hec magnopere sciendium ẽ. quia ualde ñ
se diuetie sunt consarsiones aninoꝵ. Non¬
nulli namq hominũ ita otiosȩ m̃tis st̃. ut si

Expanded text:
rectionem Jesu Christi ex mortuis, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Coccus rubeo colore flammescit, quia quem implet charitas incendit. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram . Sed bis tinctus coccus offerri praecipitur, ut videlicet ante interni judiproximi dilectione coloretur, quatenus conversa mens nec sic pro amore Dei quietem diligat, ut curam proximi utilitatemque postponat; nec sic pro amore proximi occupationi inserviat, ut quietem funditus deserens, ignem in se superni amoris exstinguat. Quisquis ergo semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta desiderat, curet necesse est ut non solum ad operaculmina contemplationis extendat. Sed inter haec magnopere sciendum est, quia valde inter se diversae sunt conspersiones animarum. Nonnulli namque hominum ita sunt otiosae mentis, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
cur pondus eius patior. cuius appetitũ calas :ͦ
Et quia iniusti quiq ut diximus tanto fortius
laberes illius perferunt quanto auidius eius de-¬
lectatione pascuntur: recte mox candẽ reꝓboꝵ
fortitudinẽ subdit dicens. Nec fortitudo la¬
pidum fortitudo mea: nec caro mea enea est.
Quid hoc loco ere ac lapidib nisi insensibiliũ
hominũ corda signant᷑ : Qui sepe oe suꝑnõ
ictus accipiunt : & tam̃ nulla discipline
ꝑcussione mollescũt. Quo cõtra electis ꝑ pro

Expanded text:
cur pondus ejus patior, cujus appetitum calco? cur pondus ejus patior, cujus appetitum calco? Et quia injusti quique, ut diximus, tanto fortius labores illius perferunt, quanto avidius ejus delectatione pascuntur; recte mox eamdem reproborum fortitudinem subdit, dicens: « Nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. » Quid hoc loco aere aut lapidibus, nisi insensibilium hominum corda signatur, quae saepe et supernos ictus accipiunt, et tamen nulla disciplinae percussi
Abbreviated transcription (Latin):
generis uoce ꝑ ieremiam dicitur. Inebriauit me
absc̃ithio. Ebrius quippe quod patitur nescit.
Abscinthio ergo ẽ ebrius. qui ꝓ amore p̃sentis
scculi a sensũ ratione alienus. dum quicqͥd pro
mundo sustinet leue deputat. laboris amaritudi¬
nem quam tolerat ignorat: quia nimirũ delce¬
tabiliter ad cuncta ducitur in quib penaliter
fatigatur. At contra uir iustus ad mundi peri.¬
cula ꝓ mundo toleranda esse debilis studet : f¬
nem suum conspicit : uita presens quam sit
transitoria attendit. & ꝓ ea labores exterius per¬
peti renuit: cuius intrinsecus delectationẽ uincit.
Beatus igitur iob p̃sentis uitȩ aduersitatib p̃ssus
dicat ex sua: dicat ex omnium uoce iustoꝵ. Que
est enim fortitudo mea ut sustincam. Aut
quis finis meus ut patienter agam . d Rcsi aꝑte¬
insinuet dicens. Mala mundi pro mundo
tolerare nequeo: qͥa iã ĩ cius desiderio fortis non
sum. Dum enim presentis uite finem conspicioꝵ

Expanded text:
generis voce per Jeremiam dicitur: Inebriavit me generis voce per Jeremiam dicitur: Inebriavit me absinthio . Ebrius quippe quod patitur nescit. Absinthio ergo est ebrius, qui, prae amore praesentis saeculi a sensu rationis alienus, dum quidquid pro mundo sustinet, leve deputat, laboris amaritudinem quam tolerat ignorat, quia nimirum delectabiliter ad cuncta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam sit transitoria attendit, et pro ea exterius labores perpeti renuit, cujus intrinsecus delectationem vicit. Beatus igitur Job, praesentis vitae adversitatibus pressus, dicat ex sua, dicat ex omnium voce justorum: Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut quis finis meus, ut patienter agam? insinuet, dicens: Mala mundi pro mundo tolerare nequeo, quia jam in ejus desiderio fortis non sum. Dum enim praesentis vitae finem conspicio,
Abbreviated transcription (Latin):
potentes estis adbibendũ uinũ: oe uiri fortes ad
miscendam ebrietatem. Hinc ꝑ salomonẽ dicit᷑.
quoniã scĩ quiq sine ulla debilitate desiderii et̃nã
ginta fortes ambiunt ex fortissimis ifrahel. Hinc
psalmista contra reprobos in passione positi uoce
redemptoris insinuans ait. Eece occupauerunt
animam incã: &e irruerunt in me fortes. Quã
bene utramq fortitudinem isayas conplerus est
dicens. Qui confidunt in dño mutabunt forti-¬
tudinem. Qͥa enĩ nequaquã sument. sed muta¬
bunt dixit ⁊ ꝓfecto patenter uinotuit aliam esse
etiam reprobi fortes sunt qui ad presentis uite
concupiscentiam tot laborib currunt ⁊ periculis
se audenter obitiunt ⁊ ꝓlucris contumelias libent̃
ferunt. ab appetitus iui libidine nulla uicti con¬
trarietate resihunt  ꝑcussionib durescunt : oe
mala mundi tolerant ꝓ mundo ⁊ eiusq ut ita
dixerim gaudia querentes ꝑdunt. nec tamen
hec ꝑdendo fatigantur. S Unde bene ex humani

Expanded text:
potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem. . » Hinc per Salomonem, quoniam sancti quique sine ulla debilitate desiderii internam ginta fortes ambiunt, ex fortissimis Israel . Hinc Psalmista contra reprobos in passione positi voce Redemptoris insinuans, ait: Ecce occupaverunt animam meam, irruerunt in me fortes . Quam bene utramque fortitudinem Isaias complexus est, dicens: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem . Quia enim nequaquam sument, sed mutabunt dixit, profecto patenter innotuit aliam esse etiam reprobi fortes sconcupiscentiam tot laboribus currunt, periculis se audacter objiciunt, pro lucris contumelias libenter ferunt, ab appetitus sui libidine nulla victi contrarietate resiliunt, percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut idixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec perdendo fatigantur? Unde bene ex humani
Abbreviated transcription (Latin):
in me sunt: quaꝵ indignatio ebibit spiritum
meũ. Sed grauiora in ꝑpetuũ metuens adiũgat.
Et terrores tui militant aduersum me. Nesi
aꝑte dicat. Percussus quidem de presentib doleo:
sed hoc ii dolore fit grauius. quia in pena positus
adhuc iupplitia ȩterna ꝑtimesco. Sed qͥa iam sta-¬
tere interuentũ desiderat. iam mala in quib huma¬
num genus cecidit pensat: quãuis in gentili nati¬
one positus. mimere tamen ꝓphetici spirit᷑ plenus
quo ardore redemptoris aduentũ uel gentilitas uel
iudea sitiat: uerbis sequentib demonstrat dicens.¬

Expanded text:
in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum. Sed, graviora in perpetuum metuens, adjungat: Et terrores militani contra me. Ac si aperte diceret: Percussus quidem de praesentibus doleo; 215 sed hoc in dolore fit gravius, quia et in poena positus, adhuc supplicia aeterna pertimesco. Sed quia jam staterae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis in gentili natione positus, munere tamen prophetici spiritus plenus; quo ardore Redemptoris adventum vel gentilitas, vel Judaea sitiat, verbis sequentibus demonstrat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
peniant a quanta beaͥtudine ad quȩ corruptionis
suę tormenta ceciderunt ⁊ & non solum gemũt
in his quȩ sustinent: scd uisuꝑ metuunt hoc qͦd
districtus iudex deluquentib de gehenne ignib
tant contra me. Iustoꝵ mens non solum perpendit
quod tolerat: sed etiam pauet quod restat. Nidet
qualia in hac uita patitur: metuit ne post hanc
grauiora patiatur. Luget qͥa in huius cȩcitatis
crilio a paradisi gaudiis cecidit: timet ne &e cum
exilium relĩquetur. mors eterna subsequat᷑. Iam gͦ
sententiam tolerat in pena: sed minas adhuc uen-¬
turi iudicis formidat ex culya. Hinc psalmista ait.
In me ꝑtransierũt ire tuę: & terrores tui contur¬
bauerunt me. In terni quippe iudicis post quã irȩ
ꝑtranseunt. etiam terrores conturbant : qͥa iam
aliud de dampnatione patimur: & aliud adhuc
de eterna ultione formidamꝰ. Uir igit᷑ sanctus
ꝑpendens mala quȩ tolerat. dicat. Sagitte dñi

Expanded text:
pensant a quanta beatitudine ad quae corruptionis pensant a quanta beatitudine ad quae corruptionis suae tormenta ceciderunt; et non solum gemunt in his quae sustinent, sed insuper metuunt hoc quod districtus judex delinquentibus de gehennae ignibus nt futuras. --Justorum mens non solum perpendit quod tolerat, sed etiam pavet quod restat; videt qualia in hac vita patitur; metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit; timet ne et cum exsilium relinquetur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena; sed minas adhuc venturi judicis formidat ex culpa. Hinc Psalmista ait: In me pertransierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt, etiam terrores conturbant, quia jam aliud damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione formidamus. Vir igitur sanctus, perpendens mala quae tolerat, dicat: Sagittae Domini
Abbreviated transcription (Latin):
agnosco. P leriq autem iunt quos torm̃ta cruci¬
ant: sed non emendant. Quos contͣ apte sub-¬
iungitur. Quaꝵ indignatio ebibit spiritũ
meum. Quid̃ enĩ est s̾piritus hominis. isi
spiritus elationis. Sagitte autem dñi spiritũ
hominis ebibunt: cum suꝑne animaduersionĩ
sententie afflictam mentem ab elatione cõpe-
qͥa intentum exteriorib introrsus trahunt.
Et hoc potat᷑ namq dauid spiritu fuerat cum
dicebat. Indeficiendo in me sp̃m ineũ: & tu
cognouisti semitas meas. Et rursum. Nega¬
ui consolari animam meam ⁊ memor fuid̃ĩ
& delectatus sum. & ȩxercitatus sum: & de¬
fecit paulisper s̃piritus meus. Sagittaꝵ gͥ
indignatio iusti spm̃ bibit ⁊ quia suꝑne sententiȩ
electos quos in peccatis uueniunt dũ uulnerant
unmutant: ut duritiam suam transfixa mens
deserat: atꝙ ex salutifero uulnere sanguis cõfessio¬
nis currat. Pensant namq unde quo lapsi sunt:

Expanded text:
agnosco. Plerique autem sunt, quos tormenta cruciagnosco. Plerique autem sunt, quos tormenta cruciant, sed non emendant. « Quo contra aperte subjungitur: Quarum indignatio ebibit spiritum meum. Quid est enim spiritus hominis nisi spiritus elationis? Sagittae autem Domini spiritum hominis ebibunt, cum supernae animadversionis sententiae afflictam mentem ab elatione compescuia intentum exterioribus introrsus trahunt. Epotatus namque David spiritus fuerat, cum dicebat: In deficiendo in me spiritum meum, et tu cognovisti semitas meas . Et rursum: Negavi consolari animam meam, memor fui Dei, et delectatus sum, exercitatus sum, et defecit paulisper spiritus meus . Sagittarum ergo indignatio justi spiritum ebibit, quia supernae sententiae electos, quos in peccatis inveniunt, dum vulnerant, immutant; ut duritiam suam transfixa mens deserat, atque ex salutifero vulnere sanguis confessionis currat. Pensant namque unde, quo lapsi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mine aliquando p̃dicationũ uerba: aliquando
animaduersionis sententia designat᷑. Predica¬
tionis namq eloquia sagittis exprimnunt᷑: qͥa
in eo quod uitia feriunt. male iuuentiũ corda
transfigunt. De his sagittis uenienti redemptori
dicitut. Sagitte tue acutȩ potentissime: popłi
sub te cadent incorde. De quo or ysaias dicit.
Mittam ex eis qui saluati fueruit ad gentes in
mari. in asfrica. in lidia. tenentes sagittam
in italiam & greciam. Et rursum sagittis
animauersionis ꝑcussio designatur: sicut
ioas regi ꝑheliscum dicitur. Iace sagittam.
Quo iaciente ait. ꝑ cuties syriam: donec
consũmas eam. Uir igitur sc̃s quia peregri-¬
nationis suȩ erumpnam conspicit ⁊ qͥa sub
ꝑcussionib dominice aniuersionis ingemiscit:
dicat. Unole & uerba mea dolore sunt ple¬
na: qͥa sagitte dñi inme sunt. Aesi aꝑte di¬
ceret. E go in exilii dampnatione ñ gaudeo.:
sed sub iudicio positus doleo: qͥa uim ꝑcussionĩ

Expanded text:
mine aliquando praedicationum verba, aliquando mine aliquando praedicationum verba, aliquando animadversionis sententia designatur. Praedicationis namque eloquia sagittis exprimuntur, quia in eo quod vitia feriunt, male viventium corda transfigunt. De his sagittis venienti Redemptori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime; populi sub te cadent in corde . De quo Isaias dicit: Mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes in mare, in Africam, et in Lydiam, tenentes sagittam, in Italiam, in Graeciam . Rursum sagittis, animadversionis percussio designatur, sicut Joas regi per Elisaeum dicitur: Jace sagittam. Quo jaciente ait: Percuties Syriam, donec consumas eam . Vir igitur sanctus quia peregrinationis suae aerumnam respicit, quia sub percussionibus Dominicae andicat: Unde et verba mea dolore sunt plena, quia sagittae Domini in me sunt. Ac si aperte diceret: Ego in exsilii damnatione non gaudeo, sed sub judicio positus doleo, quia vim percussionis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ innotescit quid amisimꝰ: graue esse insi-¬
peregrinationis nr̃e calamitas maris arenȩ cõpa¬
ratur. Arena ce enĩ maris undaꝵ estu ext̃iꝰ pellit᷑. qͥa ce
ab intimis exiuit. Magni autẽ arena maris
est ponderis ⁊ sed calamitas hominis arena
maris grauior dicitur: qͥa dura suisse pena¬
ostenditur. dum ꝑ miscricoidem iudicem pe
tiam redemptoris agnoscit. qͥs qͥs reditum ad
patriam diligit. eruditus sub pondere pere.¬
grinationis gemit: post statere desiderium
recte subiungit᷑. Unde & uerba mea dolore
sunt plena. Qui peregrinationẽ ꝓ patria¬
diligit: dolorem etiam inter dolores nescit. Iusti
autem uerba dolore sunt plena: qͥa quousq
p̃sentia tolerat ⁊ ad aliuid loquendo suspirat.
Omue quod peccans ꝑtulit conspicit ⁊ atq ut ad
statum beatitudinis redeat: sollicite iudicia qͥb
affligitur pensat. Unde or subditur. Quia
sagitte dñi ime sunt. Sagitaꝵ quippe no¬

Expanded text:
enim innotescit quid amisimus, grave esse insienim innotescit quid amisimus, grave esse insiperegrinationis nostrae calamitas maris arenae comparatur. Arena etenim maris, undarum aestu exterius pellitur, quia et ab intimis exivit. Magni autem arena maris est ponderis. Sed calamitas hominis arena maris gravior dicitur, quia dura fuisse ostenditur, dum per misericordem Christum tiam Redemptoris agnoscit, quisquis reditum ad patriam diligit, eruditus sub pondere peregrinationis gemit. Post staterae desiderium recte subjungitur: Unde et verba mea dolore sunt plena. Qui peregrinationem pdiligit, dolere etiam inter dolores nescit. Justi autem verba dolore plena sunt, quia quo usque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat; omne quod peccans pertulit, conspicit; atque ut ad statum beatitudaffligitur, pensat. « Unde et subditur: Quia sagittae Domini in me sunt. Sagittarum quippe no
Abbreviated transcription (Latin):
uideat : iam penam suȩ çccitatis igemiscat.
Calamitas ergo honiinis in statera grauis appa-¬
ruit: quia malum quod ꝑtulit. ñ nisi iu
p̃sentia redemptoris agnouit. Lucem qͥpye
nesciens: dapnationis suȩ tenebras uoluptu-¬
ose tolerabat. Sed postquam uidit quod
diligeret.: intellexit etiam quod doleret: &
giaue sensit quod pertulit. qͥa dulce umotuit
quod amisit. Uir itaq sc̃s colloquenti amici
sententuis a claustris silentii excussus. & pro¬
phetici spiritus asfluentia repletus: dicat
sua. dicat humani generis uoce. Q tinam
appenderent᷑ peccata mea quib iram merui:
&e calamitas quam patior instatera. Qzi
arena maris hec grauior appareret. Nesi aꝑte
diceret. Dampnationis nr̃e malum leue cre-¬
ditur: qͥa necdum cognita redẽptoris eqͥtate
pensatur. Sed utinam ueniat. & erũpuã
tanti exilii misericordiȩ suȩ lance suspendat:
ex quid post crilium requiramꝰ edoceat. Si

Expanded text:
videat, jam poenam suae caecitatis ingemiscat. videat, jam poenam suae caecitatis ingemiscat. Calamitas ergo hominis in statera gravior apparuit, quia malum quod pertulit, nonnisi in praesentia Redemptoris agnovit. Lucem quippe nesciens damnationis suae tenebras voluptuose tolerabat. Sed postquam vidit quod diligeret, integrave sensit quod pertulit, quia dulce innotuit quod amisit. Vir igitur sanctus colloquentis amici sententiis a claustris silentii excussus, et prophetici spiritus affluentia repletus, dicat sua, dicat humani generis voce: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas quam patior, in stateraarena maris haec gravior appareret. Ac si aperte diceret: Damnationis nostrae malum leve creditur, quia necdum cognita Redemptoris aequitate pensatur. Sed utinam veniat, et aerumnam tanti exsilii misericordiae suae lance suspendat, et quid post exsilium requiramus edoceat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiã detulit: sed misericordie lance
ỹponderans culyas nr̃as parcendo leuigauit.
In manu oenim patris quasi statera miri
libraminis factus: huic in se calamitatem
nrãm. & illinc peccata suspendit. Sed
grauis ponderis calamitatẽ moriẽdo ĩnotuit.
& apud misericordiã leue esse peccatũ rela¬
xando monstrauit : qui hoc primũ gr̃c cõ¬
tulit: qͥa penuriam nrãm nobis cognoscibi¬
lem fecit. Homo namq ad contemplandũ
auctorem conditus. sed erigentib meritis
ab internĩ gaudiis deiectus. in erũpnã cor¬
ruptionis ruent. eccitatem ȩcili sustinens
culyx sus supplitia ox to lerabat & nesciebat:
ita ut exilium patriam crederet: & sic sub cor¬
ruptionis pondere quasi in salutis libertate gau¬
deret. Sed is quem intus homo teliquerat:
assumpta carne foris apparuit deus. Cumq
ie exterius p̃buit ⁊ expulium foras hominem
ad interiora reuocauit: ut iam dampna sua

Expanded text:
misericordiam detulit. Sed misericordiae lance misericordiam detulit. Sed misericordiae lance praeponderans culpas nIn manu etenim Patris, quasi statera miri libraminis factus, hinc in se calamitatem nostram, 213 et illinc peccata suspendit. Sed gravis ponderis calamitatem moriendo innotuit, et apud misericordiam leve esse peccatum relaxando monstravit. Qui hoc primum gratiae contulit, quia poenam nostram nobis cognoscibilem fecit. Homo namque ad contemplandum auctorem conditus, sed exigentibus meritis ab internis gaudiis dejectus, in aerumnam corrculpae suae supplicia tolerabat, et nesciebat, ita ut exsilium patriam crederet, et sic sub corruptionis pondere quasi in salutis libertate gauderet. Sed is, quem intus homo reliquerat, assumpta carne, foris apparuit Deus. Cumque se exterius praebuit, expulsum foras hominem ad interiora revocavit, ut jam damna sua
Abbreviated transcription (Latin):
malo: Ipse post ꝓbationem amicos eius re¬
darguit dicens. Non estis locuti coram me
rectum: sicut seruus meus iob. Restat ergo
ut cum mens in beati iob sermonib fluctuat.
eoꝵ pondus ex eiꝰdem hystorie iuitio ac fine
ꝑpendatur. Ab ȩterno enim iudice nec casu¬
rus laudari potuit: nec lapsus p̃ferri. Si
igitur in ambiguitatis tempestate dep̃hensi
pruna huius hẏstoriȩ & postrema cõspicimꝰ.
nauis cordis considerationis suş funib quasi
a ꝓra ce puppi restriungit᷑. ne in erroris saxa
ꝑducatur. Nullis ergo ignorantie nr̃e pro¬
cellis obruimur: si tranquillũ suꝑnȩ senten.¬
tiȩ litus tenemꝰ. Ecce enĩ dicit. qͦd qͣstione ũ
modica lectoris animum moueat. Sed qͥs
hoc non rectum dicere audeat. quod in dei
peccata mea quib iram merui. & calami¬
tas quam patior iustatera. Quasi arena
maris hec grauior appareret. Quis alius sta¬
tere nomine nisi dei c hominũ mediator
exprimitur. S Qui ad pensandũ uitȩ nr̃e

Expanded text:
bationem amicos ejus redarguit, dicens: 212 Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Restat ergo ut cum mens in beati Job sermonibus fluctuat, eorum pondus ex ejusdem historiae initio ac fine perpendat. Ab aeterno enim judice nec casurus laudari potuit, nec lapsus praeferri. Si igitur in ambiguitatis tempestate deprehensi, prima hujus historiae et postrema conspicimus, navis cordis considerationis suae funibus, quasi a prora et puppi, restringitur, ne in erroris saxa perducatur. Nullis ergo ignorantiae nostrae procellis obruimur, si tranquillum supernae sententiae littus tenemus. Ecce enim dicit quod quaestione non modica lectoris animum moveat. Sed quis hoc non rectum dicere audeat, quod in Dei peccata mea quibus iram merui, et calamitas quam patior, in statera! quasi arena maris haec gravior appareret. - Staterae nomine Dei et hominum Mediator exprimitur, qui ad pensandum vitae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
uacuum ligatus gemit. Qla enim longe ab
interna sapientia positi eterne hereditatis uiri¬
ditatem ñ cernimus: uelut bruta animalia
a desiderata herba ieiunamꝰ. De qua nimirũ
herba redemptoris uoce dicit᷑. ꝑme si quis
introierit saluabitur: & ingredietur & egre¬
dietur: or pascua inueniet. Sed pleꝵq quod
esse amantib grauius solet. scĩs bonoꝵ. studis
maloꝵ uita contradicit ⁊ & cum mens ad
celeste desiderium rapitur. bene incepta inten¬
tio interrumpentib stultoꝵ uerbis ac morib
reuerberat᷑: ita ut quȩ iam ꝑ contemplationꝰ
annisum ad sũma euolauerat: ad expugnas¬
dam prauoꝵ stultitiã se se in insimis contra ccta¬
mina accingat. Unde oe subdit᷑. A ut poterit¬

Expanded text:
vacuum ligatus gemit. Quia enim, longe ab vacuum ligatus gemit. Quia enim, longe ab interna sapientia positi, aeternae haereditatis viriditatem non cernimus, velut bruta animalia, a desiderata herba jejunamus. De qua nimirum herba Redemptoris voce dicitur: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Sed plerumque, quod esse amantibus gravius solet, sanctis bonorum studiis malorum vita contradicit; et cum mens ad coeleste desiderium rapitur, bene coepta intentio, interrumpentibus stultorum verbis ac moribus, reverberatur; ita ut quae jam per contemplationis adnisum ad summa evolaverat, ad expugnandam pravorum stultitiam sese in infimis contra certamina accingat. Unde et subditur: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
terit. d Qui alii onagri apellatione signati sũt.
nisihui qui in campo fidei constituti nullius offi-¬
cu loris ligantur: Uel quos bouis significatio
exprimit: nisi hos quos iutra scãm ecclesiam
ad predicationis officium suscepti ordinis iugũ
premit.: Herba uero onagri. o pabulũ bouis
est: interna reffectio populi fidelis. Ali namq
more bouis intra scãm ȩcclesiam suscepti officis̃
loris tenentur.⁊ alii more onagri sacri ordinis
stabula nesciunt: c in campo ꝓpriȩ uolupta¬
tis degunt. Sed cum quis ex uita seculari i¬
terne uisionis desiderio estuat ⁊ cũ refectioni
intimȩ pabulum conspicit ⁊ cũ ieiunũ se in
peregrinationis huius cȩcitate considerans.
quib ualet fletib reficit: quasi herbam nõ
inueniens onager rugit. Alius quoq cum
necessitatem sui ordiuis tolerat. in labore pre¬
dicationis exudat.⁊ & per internam iã cõtem¬
plationem refici ayyetit: sed quia redẽptoris sui
speciem necdum conipicit: quasi bos ad p̃scqe

Expanded text:
e. --Qui alii onagri appellatione signati sunt, nisi hi qui, in campo fidei constituti, nullius officii loris 218 ligantur? Vel quos bovis significatio exprimit, nisi hos quos intra sanctam Ecclesiam ad praedicationis officium suscepti ordinis jugum premit? Herba vero onagri et pabulum bovis est interna refectio populi fidelis. Alii namque more bovis intra Ecclesiam suscepti officii loris tenentur; alii more onagri sacri ordinis stabula nesciunt, et in campo propriae voluntatis degunt. Sed cum quis ex vita saeculari internae visionis desiderio aestuat, cum refectionis intimae pabulum concupiscit, cum jejunum se in peregrinationis hujus caecitate considerans, quibus valet fletibus reficit, quasi herbam non inveniens onager rugit. Alius quoque necessitatem suscepti ordinis tolerat, in labore praedicationis exsudat, et per aeternam jam contemplationem refici appetit; sed quia Redemptoris sui speciem necdum conspicit, quasi bos ad praesepe
Abbreviated transcription (Latin):
seq ipsos ꝑ lamenta castigant. tanto subli-
miorem tunc sospitatem suscipiunt: quanto
nunc a cunctis mundi gaudiis deuote mo-¬
riuntur. Hinc est qͣuod ꝑsalomonem dicit᷑.¬
Cor quod nouit amaritudinem animȩ suȩ:
Humana etenim mens animȩ sue amaritu
dinem scit: cum eterne patriȩ desideriis ac¬
censa peregrinationis sue penam flendo cogno-¬
scit. Sed in eus gaudio extraneus non mi¬
scebitur. quia qui nunc a merore compunc-¬
tionis alienus est: tunc particeps ad letitiam
consolationis non est. Hinc est quod in euange¬
lio ueritas dic̃. Am̃ am̃ dico uobis. quia plora¬
bitis & flebitis uos: mundus autem gaudebit.

Expanded text:
seque ipsi per lamenta castigant, tanto suseque ipsi per lamenta castigant, tanto sumiorem tunc sospitatem recipiunt, quanto nunc a cunctis mundi gaudiis devoti moriuntur. Hinc est enim quod per Salomonem dicitCor quod nouit amaritudinem anime sue’, eHumana etenim mens amaritudinem animae suae scit, cum, aeternae patriae desideriis accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit; sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen amen dico vobis, quid plorabitis et flebitis vos, mundus a
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta uoluntatem edentium saporem dedit:
quia huinus sermo ce omnibus congruens.
& a semetipso non discrepans. qualitati au¬
dientium condescendit. Quem dum electus
quisq utiliter iuxta modum suum intelligit:
quasi acceptum manna in uoluntarium sapor̃e
uertit. Et quia laborem boni operis gloria scqͥt᷑
retributionis: post aquarum irrigationem recte
subiungitur. Qui ponit humiles in sublimi:
& merentes erigit sospitate. In sublimi humiles
ponuntur: qͥa hii qͥ nunc pro dei amore despecti
sunt. tunc cum deo iudices ueniunt: sicut hoc
quod paulo ante iam diximus. eisdem humilibꝰ
ueritas pollicetur dicens. Uos qui secuti estĩ
me in regeneratione. eum sederit filius hominis
in sede maiestatis sue: sedebitis suꝑ duodecim
sedes iudicantes duodecim tribus israhel. Tũc
merentes dñs sospitate erigit: quia hii qui
cius desiderus accensi prospera fugiunt. aduer¬
sa patiuntur. cruciatus persequentium tolerãt.

Expanded text:
juxta voluntatem edentium, saporem dedit, juxta voluntatem edentium, saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audientium condescendit; quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi acceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur retributionis, post aquarum rigationem recte subjungitur: Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit soponuntur, quia ii qui nunc pro Dei amore despectsunt, tunc cum Deo judices veniunt, sicut hoc quod paulo ante jam diximus, eisdem humilibus Veritas pollicetur, dicens: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis isedes, judicantes duodecim tribus Israel . Tunc moerentes Dominus sospitate erigit, quia hi qui, ejus desideriis accensi, prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant,
Abbreviated transcription (Latin):
pondere timoris inclinatur. Alius libidine estu¬
at: alius auaritia anhelat. Alius remissione
se deicit: alius ira feruescit. Sed per doctri-¬
uam sacri eloquii. dum superbo humilitas tri-¬
buitur: timido confidentia prebetur: luxuri¬
osus per castitatis studium ab immunditia
tergitur: auarus per continentiam ab ambitioniᷤ
estu temperatur÷ remissus zeli rectitudine
crigitur : iracundus a precipitationis suȩ excita¬
tione tefrenatur: uniuersa deus irrigat aquis:¬
quia uim sui sermonis in singulis iuxta mors
auersitatem format: ut hoc in eius eloquio
quisq inueniat: ꝑ quod iurtutis necessariȩ
germen ferat. Unde per quendam sapientem
de mannȩ dulcedine dicitur. Paratum panẽ
de cȩlo prestitisti illis. sine labore: omne delec¬
tamentum in se habentem & omnis saporis
suauitatem. Manna quippe omne delecta¬
mentum. atq omnis saporis in se suauitatẽ
habuit: quod uidelicet in ore spiritalium

Expanded text:
pondere timoris inclinatur, alius libidine aestupondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit. Sed per doctrinam sacri eloquii, dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur, luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, 191 iracundus a praecipitationis suae excitatione refrenatur, universa Deus aquis irrigat; quia vim sui sermonis in singulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatem . Manna quippe omne delectamentum atque omnis saporis in se suavitatem habuit, quod videlicet in ore spiritalium,
Abbreviated transcription (Latin):
angeliox uiuunt o sentiunt. & intelligũt.¬
cum lapidib. uiuere cum arborib. sentire
cum animalib. discernere cum angelis. recte
nomine unquersitatis exprimitur: in quo iuxta
aliquid ipsar uniuersitas tenetur. Unde oe
discipulis ueritas dicit. E untes in mundum
uniuer sum: predicate euangeium omni ereaturs.
Omnem uidelicet ereaturam iolum intelligi ho¬
minem uoluit: cui cõmune aliquid eum omnib
or aliter possunt. Sc̃i enim spiritus gra cum sibi
diuites subicit: pauperes non repellit ⁊ cũ fortes
humiliat. uenire ad se debiles non recusat: cũ
nobiles colligit. simul oe ignobiles apprehendit:
cum sapientes iuscipit. imperitoꝵ stultitiã
non contempnit. Uniuersa erg̃o deus irrigat
aquis: qui dono scĩspritus ex omni genere hominũ
ad suam cognitionem uocat. Possunt autem uni-
uersorum nomine ipsȩ moꝵ dissimilitudines
d esignari. Auuꝰ namq elatione erigitur: alius

Expanded text:
angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendangeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendcum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omnibus et aliter possunt. Sancti enim Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigat, qui dono sancti Spiritus ex omni genere hominum ad suam cognitionem vocat.  Rec. IX.  22. Udesignari. Alius namque elatione erigitur, alius
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa. Qui pouit humiles in sublimi: &
merentes erigit sospitate. Quia amicos beati
iob eruditos qus societate credimus: necesse ẽ
ut hȩc eliphaz uerba mystice exponamus. Om¬
nipotens enim ds terre pluuiam tribuit: cum
arentia corda gentilium superna gr̃a predicati¬
onis infundit. Et aquis uniuersa irrigat: qͥa
sterilitatem perditi hominis repletione spiritus
add fructificationem format: sicut per semetip¬
sam ueritas dicit. Qui biberit ex aqua quam
ego dabo ei: non sitiet inȩternum. Uniuersita¬
tis autem nomine homo signatur: quia in ipso
uera species. && magna cõmunio uniuersita¬
tis ostenditur. Omne namq quod est. aut ẽ
o non uiuit: aut est o uiuit. sed nequaquã
arbusta: uiuunt quidem nec tamen sentunt.
Herbarum namq atq arborum uita uiriditas
In sipienstu quod seminas non uiuificatur: nisi
prius moriatur. Sunt bruta animalia: uiuũt
oe sentiunt: nec tamen intelligunt. Sunt

Expanded text:
universa. Qui ponit humiles in sublimi, et universa. Qui ponit humiles in sublimi, et maerentes erigit sospitate. Job eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arentia corda gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: Qui biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Universitatis autem nomine homo signatur, quia in ipso vera species, et magna communio universitatis ostenditur. Omne namque quod est, aut est, et non vivit; aut est, et vivit, sed nequaquam arbusta, vivunt quidem nec tamen sentiunt: herbarum namque et arborum vita viriditas Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt