comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iam mira prouisio creatoris ita temperauit u tubi ab
quitatem rigidior ibi adopera breuianda & fouenda sit membra prolixior
quia & hieme quam aestate uniuerso orbi longior & in ipsa hieme mul¬
toscithis quam a fris est productior sicut &iam aestate mul
inscithia quam in africa dies flagrat: nam sinontanto breuior quanto ar
Irbiam dies urer& totam nimirum iam dudum
Noctis sane partes sunt uii. crepusculum: uesperum: conticinium: intẽpestiu
gallicinium: matutinum: deluculum: crepusculum est dubia lux. nam
apparente stella eius dem nominis dequa poeta ante diem clauso com¬
ponit uesperol rmpo: Conticinium quando omnes conticescunt id est
num inter abscessum tenebrarum. & aurorȩ addientum : Deluculum quasi
iam incipiens lux parua diei. haec & aurora ꝑtingens usq ad soliseostum.

Expanded text:
Quam mira provisio Creatoris ita temperavit, ut ubi obQuam mira provisio Creatoris ita temperavit, ut ubi ob solis longinquitatem rigidior, ibi ad opera brevianda et fovenda sit membra prolixior, quia et hyeme quam aestate universo orbi longior, et in ipsa hyeme multo Scythis quam Afris est productior, sicut etiam aestate multo longior in Scythia quam in Africa dies flagrat. Nam si non tanto brevior quanto ardentior Lybiam dies ureret, totam nimirum jam dudum absumeret. Noctis sane partes sunt VII. Crepusculum, vesperum, conticinium, intempestum, gallicinium, matutinum, diluculum. Crepusculum est dubia lux; nam enebras. Vesperum, apparente stella ejusdem nominis, de qua poeta: Ante diem clauso componet Vesper olympo. Conticinium, quando omnia conticescunt, id estnum, inter abscessum tenebrarum et aurorae adventum. Diluculum, quasi jam incipiens parva diei lux, haec aurora est, pertingens usque ad solis exortum.
Abbreviated transcription (Latin):
absidarum altitudinem succurrere. : Nam quia in umbra facienda tria simul
concurrere necesse est lucem corpus. &obscuratum locum & ubilux corpori
ibi aequalis umbra iacitur. ubi lux corpore exilior ib
temino augescit. Vbi lux corpore maioribi umbra paulatim raraescendo
prius quam adaethera ꝑtingat deficere. : Meminit huius umbrae ac noctis
ambrosius insexto exẽmeron libro ita dicens: Anñ
recedit a nobis diemq abducit inferiora axis inluminans &que madmodum in
redionem umbrȩ huius incidens lunae globus eclipsin faciat: est aut̃ noctis
umꝰbra mortalib adrequiem corporis data neoperis auida continuato labo
discursandi ubiq ac uictum quȩ ritandi copia subpeter& iuxta quo d
indĩ laudibus psalmista decantat. sol cognouit occasum suum. posu¬
istitenebras & facta est nox in ipsa ꝑ transibunt om̃s bestiae siluarum &

Expanded text:
rsamque apsidum altitudinem succurrere. Nam quia in umbra facienda tria simul rsamque apsidum altitudinem succurrere. Nam quia in umbra facienda tria simul concurrere necesse est, lucem, corpus, et obscuratum locum, et ubi lux corpori par est, ibi aequalis umbra jacitur, ubi lux corpore exilior, ibi umbra sine termino augescit, ubi lux corpore major, ibi umbra paulatim rarescendo priusquam ad aethera pertingat deficere. Meminit hujus umbrae ac noctis et beatus Ambrosius in sexto Hexameron libro ita dicens: « An recedit a nobis, diemque obducit, inferiora axis illuminans, et quemadmodum in regionem umbrae hujus incidens lunae globos eclipsim faciat? » Est autem noctis umbra mortalibus ad requiem corporis data, ne operis avida continuato labordiscursandi ubique, ac victum quaeritandi copia suppeteret, juxta quod in Dei laudibus Psalmista decantat: Sol cognovit occasum suum; posuisti tenebras et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae sylvarum, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando contingi atq obscurari : nullumq aliud sidus taliter edipsim. hoc ẽ
defectum suiluminis pati coquod circa fines telluris solis splendor undiq
fusus en libere quae telluri procul absunt aspiciat id eoque a&herisqro
ultradunam sunt spatia diurnae lucis plena semꝑ efficiat uel suo uidlic&
uel siderum radiata fulgore: & quomodo nocte caeca procul accensas faces in
tenebris noctis obstintibus non amplius quam solas facum flammas cernere
pualeasita inquiunt purissimum illud & proximum caelo inane diffusis
rum flammis semꝑ lucidum fit sed praepeditis aere
nostris obtutibus sidera quidem ipsa luce radiantia parent uerum reddita
plena petierit nonnumquam umbra memorata fuscari donec paulatim
centrum terrae egressa rursus asole cernatur: uerum nehoc omni pleni luno

Expanded text:
aliquando contingit, atque obscurari, nullumque aliud sidus taliter eclipsim, id est, aliquando contingit, atque obscurari, nullumque aliud sidus taliter eclipsim, id est, defectum sui luminis pati, eo quod circa fines telluris solis splendor undique diffusus, ea libere quae tellure procul absunt aspiciat, ideoque aetheris quae ultra lunam sunt spatia diurnae lucis plena semper efficiat, vel suo, videlicet, vel siderum radiata fulgore. Et quemadmodum nocte caeca procul accensas faces int, tametsi, tenebris noctis obstantibus, non amplius quam solas facium flammas cernere praevaleas, ita, inquiunt, purissimum illud et proximum coelo inane, diffusis ubique siderum flammis, semper tucidum fit; sed praepeditis aere crassiore nostris obtutibus sidera quidem ipsa luce radiantia apparent, verum reddicirculi apsidas plena petierit, nonnunquam umbra memorata fuscari, donec paulatim centrum terrae transgressa, rursus a sole cernatur; verum ne hoc omni plenilunio
Abbreviated transcription (Latin):
ox dictaco quod noceat aspectib uel nogotus humanis siue quod in ea fures
Latronesq nocendi aliis occasionem nanciscantꝰ ⁊ est autem nox solis absentia
terrarum umbra conditi done cabo ccasu redeat ad exortum : iuxta quod naturam
eius & po&a describens ruit inquit oceano nox in uoluens umbra magna ter¬
r& dies &inclinentur umbrae: eliganti utiq sensu decersionem noctis
inclinationem appelluns umbrarum Nam qm̃ procondicionib plagarum
quibus solis cursus intenditur. & splendorem eius a nobis obiecti
molis excludit inumbratio illa quae noctis natura ẽ ita erigitur ut adsidera
usq: uideatur extendi: merito contraria uicissitudine. id est lucis exortu
umbras indinari noctem uidelic& de primi pelliq signauit : : quam uidelic& um¬
bram noctis adaeris usq & aetheris confinium philo iopbi dicunt ex altari &cumi¬
natis instar prramidum tenebris. lunamquȩ imfima planactarum currit.

Expanded text:
ox dicta, quod noceat aspectibus vel negotiis humanis, sive quod in ea fures latronesque nocendi aliis occasionem nanciscantur. Est autem nox absentia solis terrarum umbra conditi, donec ab occasu redeat ad exortum, juxta naturam ejus et poeta describens, inquit: Ruit oceano nox, Involvens umbra magna terdonec aspiret dies, et inclinentur umbrae. Eleganti utique sensu decessionem noctis inclinationem appellans umbrarum. Nam quoniam pro conditionibus plagarum, quibus solis cursus intenditur, et splendorem ejus a nobis objectio terrenae molis excludit, inumbratio illa, quae noctis natura est, ita erigitur, ut ad sidera usque videatur extendi, merito contraria vicissitudine, id est, lucis exortu umbras inclinari, noctem videlicet deprimi pellique signavit, quam videlicet umbram noctis ad aeris usque et aetheris confinium philosophi dicunt exaltari, et acuminatis instar pyramidum tenebris lunam, quae infima planetarum currit,
Abbreviated transcription (Latin):
culi de calculis diximus. & nunc breuiter rep&imus: tantomin: est bisse ab
integra hora: quanto oct oaduodecim : uiginti axxx .x.axr: tertia enim
parte subtracta quoties dux solum remanent ipsȩ duae partes bisse : ip¬
sa tertia trien nuncupatur: errant ergo quilunam tricenis diebus tantum
spatii caclestis quantum caclx̃solem ꝑcurrere dicunt: cummani festa uer¬
tas prodat quod & supra ꝑstrincximus. lunam uiginti septem dieb & ter¬
tia diei parte tantum conficere cursum quantum ccchxrdeb & quarta diei
parte constat conficere solem : & quantum spatu in uno suo mense lunam
ta intredecim suissolẽ explere circuitũ:

Expanded text:
culi de calculis diximus, et hunc breviter repetimus. Tanto minus est bessis ab culi de calculis diximus, et hunc breviter repetimus. Tanto minus est bessis ab integra hora, quantum VIII a XII, XX a XXX, X a XV; tertia enim parte subtracta, quoties duae solum remanent, ipsae duae partes bessis, ipsa tertia triens nuncupatur. Errant ergo qui lunam tricenis diebus tantum spatii coelestis, quantum CCCLX et V solem percurrere dicunt, cum manifesta veritas prodat quod et supra perstrinximus, lunam XXVII diebus et tertia diei parte tantum conficere cursum, quantum CCCLXV diebus et quarta diei parte constat conficere solem, et quantum spatii in uno suo mense lunam, tantum in tredecim suis solis explere circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
solarimediantis ianuarii : duod ecimum piscium ab cadem parte februarui
uerticem erigens. finitur in medio martii: ubi aries subsequens ortussui
pandit initium.
Siquidem omnia signa & sinonformac figura regionum
pocta. idcirco certis dimensum partibus orbem per
duodena
regit mundi sol aureus astra ⁊ signifer autem lacteũ
circulum in
sagittario recipit & geminis. multa hinc dicipoterant sedhȩc melius conloquene
quam a scribente fiunt ⁊ sane quia deplinetarum quarum ꝑsigniferum cir¬
culum meatus est ordine & tempore supra memorauimus: tantum nunc
dicam quia sol trecentis lxrdieb & sex horis. luna xx septem dicbus
& octohoris ⁊ odiaci ambitum lustrant ⁊ singula uero signa sol trigenis dieb¬
& denis horis acsemisse: luna autembinis diebus & senis horis acbisse unius
horȩ ꝑlabitur. ⁊ si autem quȩris bisse quid signific&. & in principis huius opus¬

Expanded text:
solari mediantis Januarii; duodecimum Piscium ab eadem parte Februarii solari mediantis Januarii; duodecimum Piscium ab eadem parte Februarii verticem erigens, finitur in medio Martii, ubi Aries subsequens ortus suipandit initium, si quidem omnia signa, etsi non formae figura, regionumpoeta: Idcirco certis dimensum partibus orbem, Per duodena regit mundi sol aureus astra. Signifer autem lacteum circulum in Sagittario recipit et Geminis. Multa hinc dici poterant, sed haec melius a colloquente quam a scribente fiunt. Sane quia de planetarum quarum per signiferum circulum meatus est ordine et tempore supra memoravimus, tantum nunc dicamus quia sol CCCLXV diebus et VI horis, luna XXVII diebus et VIII horis, zodiaci ambitum lustrant; singula vero signa sol tricenis diebus, denis horis ac semisse, luna autem binis diebus et senis horis ac besse unius horae perlabitur. Si autem quaeris bessis quid significet, et in principiis hujus opus
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitiorem indaginem aliquot partib prius: Inde deflexo ad inferiora
Quintum leonis signum a parte quasol
in medio iulii: sextum uirginis ab ea qua in medio augusti: Septimũ librȩ
abea qua in medio septembri circum agitur inchoat oriri : qua propter &
moctaua sua parte iuxta uulgarem opinionem : sed iuxta enueleatiorem
sententiam aliquanto prius locum autumnali preb & aequi noctio: hinc uer¬
gente adbrumalem tonam signisero: Oc tauum scorpionis signum a parte quam
in medio octobri: Nonum sagittarii abea quam in medio nouembri : Decimũ
capricorni ab ea quaminmedio decembri sol inhabitat. caput adtollit: & ppt̃¬
ca utuulgo creditur in octaua sua parte : ut uero aegrptus mat̃ artium
docot aliquot partib ante brumali solstitio dedicatꝰ mansionem : de in re¬
uerso ad altiora signiferi cursu circuli.: undecimum aquarii sidus a parte

Expanded text:
sollicitiorem indaginem aliquot partibus, prius inde deflexo ad inferiora sollicitiorem indaginem aliquot partibus, prius inde deflexo ad inferiora feri circuli; quintum Leonis signum a parte qua sol in medio Julii; sextum Virginis ab ea qua in medio Augusti; septimum Librae ab ea qua in medio Septembri circumagitur inchoat oriri, quapropter et in octava sua parte juxta vulgarem opinionem, sed juxta enucleatiorem sententiam aliquanto prius, locum autumnali praebet aequinoctio. Hinc vergente ad brumalem zonam signifero octavum Scorpionis signum a parte quam in medio Octobri, nonum Sagittarii ab ea quam in medio Novembri, decimum Capricorni ab ea quam in medio Decembri sol inhabitat caput attollit, et propterea, ut vulgo creditur, in octava sua parte, ut vero Aegyptus, mater artium, docet, aliquot partibus antea, brumali solstitio dedicat mansionem; dein, reverso ad altiora signiferi cursu circuli, undecimum Aquarii sidus a parte
Abbreviated transcription (Latin):
circum actȩ ubi dies quinq & quadrantem consumauerint iamquantum ad
trigonas partes addiderint patebit .: Conpletusq solis annus non trecentis
solum & sexaginta diebus. sed additis quinq diebus & quadrante ꝑfici&ur.
Primumigitur arietis signum in illa cęli parte quam in medio martii mensis sol
tenet oriruncipit . ⁊ consumatur in illa qua in medio a prilis ipse circum¬
fertur .⁊ Ideoq in octaua sua parte iuxta quosdam. seduerius iuxta aegrptios
qui calculationis p̃omnib gnarisunt. in quarte sua parte locum acqui noctu
uernalis ostendit sccundum tauri ab illa cę̧lestis circuli parte quam me¬
dio a prilis sol circumfertur. ortus initium faciens conpl& in ea quamipse
inmau medio seruat: Tertium geminorum a parte signiferi quam sol in me¬
diomaii. quartum cancri abea quam in medio lustrat iunii principium fac̃¬
ortus : Etideo iuxta quosdam moctaua sua parte recipit sol stitium: iuxta uero

Expanded text:
circumactae, ubi dies quinque, et quadrantem consummaverint. Jam quantum ad tricenas partes addiderint, patebit, completusque solis annus non trecentis solum et quadraginta dPrimum igitur Arietis signum in illa coeli parte quam in medio Martii mensis sol tenet oriri incipit, consummatur in illa, qua in medio Aprilis ipse circumfertur, ideoque in octava sua parte juxta quosdam, sed verius juxta Aegyptios, qui calculationibus prae omnibus gnari sunt, in quarta sua parte, locum aequinoctii vernalis ostendit. Secundum Tauri ab illa coelestis circuli parte qua in medio Aprilis sol circumfertur ortus initium faciens, complet in ea quam ipse in Maii medio servat. Tertium Geminorum a parte signiferi quam sol in medio Maii; quartum Cancri ab ea quam in medio lustrat Junii facit principium ortus, et ideo juxta quosdam in octava sua parte recipit solstitium, juxta vero
Abbreviated transcription (Latin):
et australẽ. quib subiecta omnia obsolis molliorumq siderũ absentiã. infes
rgore & gelu p̃munt᷑ a&no: teste ipsomare congelato ꝙ ab insula trleo
dieuinius nauigatione distat adboreã: has inter mediamq duae morta
utrimq feruentis etgelidar̃ s̃ ui. temperatȩ: id eoq ambas dicunt habita¬
biles idẽ habitationi habiles & nec frigoris inmanitate nec calores mortaliu
ase repellentes accessum : quã uis unã solũ modo probare posst̃ habitatam
neqr enim ł ante podarũ ultenus ẽ fabulis ac comodandus assensus ł aliquis
reseit historicus. uidisse ł audisse t logisse seqͥ meridianos in partes solem

Expanded text:
et Australem, quibus subjecta omnia, ob solis molliorumque siderum absentiam, infesta rigore et gelu premuntur aeterno, teste ipso mari congelato, quod ab insula Thule diei unius navigatione distat ad Boream. Has inter mediamque duae mortale vicina utrinque ferventis et gelidarum sunt vi temperatae; ideoque ambas dicunt habitabiles, id est, habitationi habiles, et nec frigoris immanitate, nec caloris mortalium a se repellentes accessum, quamvis unam solummodo probare possunt habitatam. Neque enim vel Antipodarum ullatenus est fabulis accommodandus assensus, vel aliquis refert Historicus vidisse, vel audisse, vel legisse se, qui meridianas in partes solem
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑptẽtrionalib breuiores giroscir¬
ca cardinẽ ꝑ agentibus . cuius uertices ex
tremos q̃uos circa sphera cȩli uoltur. po¬
los nuncupant. glaciali rigore tabescen¬
tes horum unus ad septem trionalem pla¬
gam consurgens boreus a terboreus al¬
ter deuexus in aũstros terreq obposi¬
tus : australis uocatur: quẽ interdosra
austri scriptura sc̃a nominat:¬

Expanded text:
septentrionalibus breviores gyros circa cardinem peragentibus; cujus vertices ex tremos, quo circa sphaera volvitur, polos nuncupant, glaciali rigore tabescentes. Horum unus ad septentrionalem plagam consurgens Boreus, alter divexus in austros, terraeque oppositus, australis vocatur, quem interiora Austri Scriptura sancta nominat
Abbreviated transcription (Latin):
cessores eius. sed & aꝑta ꝑsecutione. catholicos cruciatꝰ apocrisiccrios scẽ ecclesiȩ romanȩ
quiad eius correctionem missi fuerant. partem carceribus. partim exiliis. partim
uerberib afficiens sed & altare eorum indomoplacidiȩ sacratum inuenerabili ora¬
culo subuertens deripuit prohibens eos ibidem missas celebrare unde & ipse sicut pre¬
cessores illius ab apostolica sede iusta depositionis ultione. damnatus est.⁊
fidem nec unam nec duas uoluntates aut operationes in xpo diffiniens eẽ confiten¬
das. quasinihil uelle ueloperari credendus sit xp̃s: unde martin papa. congrega
chus. tulit martinum papam de ecclesia constantiniana ꝑduxitq constantino po¬
lim: qui posthec religatus cersonam ibidem uitã finiuit: multis in eodem loco uir¬
stantini nonom̃se octobrioin dic̃ ruii. Constantin princeps. uitaliano papa nuꝑ

Expanded text:
cessores ejus, sed aperta persecutione Catholicos cruciat, apocrisiarios sanctae Romanae Ecclesiae, qui ad ejus correctionem missi fuerant, partim carceribus, partim exsiliis, partim verberibus afficiens. Sed et altare eorum in domo Placidiae sacratum in venerabili oraculo subvertens diripuit, prohibens eos ibidem missas celebrare. Unde et ipse, sicut praedecessores illius, ab apostolica sede justa depositionis ultione damnatus est. Cofidem; nec unam, nec duas voluntates, aut operationes in Christo definiens esse confitendas, quasi nihil velle, vel operari, credendus sit Christus. Unde Martinus papa, congregatchus, tulit Martinum papam de ecclesia Constantiniana, perduxitque Constantinopolim. Qui post haec relegatus Chersonam, ibidem vitam finivit, multis in eodem loco virii Constantini nono, mense Octobrio, indictione VIII. Constantinus princeps, Vitaliano papa nu
Abbreviated transcription (Latin):
ex quibus tamenhoris ꝑterna semꝑsigna
binas subtrahere mem̃to: opero sum ẽ
enĩ insingulis signis shoras minutatim̃
diuidere ꝑ uncias: Unde in p̃senti quã uis
adnonas portiones tria remanserint. ñ
horas tam̃ .xiiiii. sed sedecim sexti signixiina
luna cõpleuit: & hȩc quidẽ luna in pri¬
ma uel media parte signi cuius libet
nata ꝓmpta ẽ cõputatio: Sinaũt alias
quot primo signo luna accensa ueldẽ¬
pserit uel retinuerit partes totsequen¬
tib: etiã retrahere uel adicere recor¬
deris. nouẽ horis in luna ꝓquinq die¬
bus insole cõputatis:

Expanded text:
Ex quibus tamen horis per terna semper signa binas subtrahere memento. Operosum est enim in singulis signis horas minutatim dividere per uncias. Unde in praesenti quamvis ad nonas portiones tria remanserint, non horas XVIII, sed XVI, sexti signi duodecima luna complevit. Et haec quidem luna in prima vel media parte signi cujuslibet nata prompta est computatio; sin autem alias, quot primo signo luna accensa vel dempserit vel retinuerit partes, tot sequentibus etiam detrahere vel adjicere recorderis, novem horis in luna pro quinque diebus in sole computatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ven st̃ ẽ aer cõmotus & agitatus sicut fla¬
Vuello breui potẽ apꝓbari Nec aliud
intellegitur quã fluctus aeris. qui ut
demens ait. ex quibus dã montib ex¬
celsis uelut cõpres sus & coangustat
ordinatione đi cogitur & ex primit᷑ in
uentos ad excitandos fructus ȩstusq
tẽperandos ꝓdiuersis aut̃ partib: cȩli
nomina diuersa sortitur:¬

Expanded text:
Ventus est aer commotus et agitatus, sicut flabello brevi potest approbari, nec aliud intelligitur quam fluctus aeris, qui, ut Clemens ait, ex quibusdam montibus excelsis, velut compressus et coangustatus ordinatione Dei cogitur et exprimitur in ventos, ad excitandos fluctus, aestusque temperandos. Pro diversis autem partibus coeli nomina diversa sortitur
Abbreviated transcription (Latin):
lunãq: terrȩ obiectu nobis ꝑhi¬
bent occultari. sed solis defectum non
nisi nouissima primaue fieri luna:
qđ uocant coitum: Lunȩ aut̃ ñ nisiple¬
na non posse uero totũ solẽ adimi ter¬
ris intercedente luna: Siterra maior
esset quã luna omnibus aũt̃ annisfi¬
eri utriusq syderis defectũ statutis di¬
eb horisq: subterra: Nec tam̃ cũ suꝑ¬
nȩ fiant ubiq: cerni. aliquando ꝓpt̃
nubila : Sepius globoterre obstante
conuexitatibus mundi: & lunȩ defectum.
aliquando quinto mense apriori. solisue
terras occultari sed ab aliis hoccerni quon
q: suꝑterras conspicuo sydere: Sed ne
singulis mensib: eclipsifieret latitudosi¬
gniferi lunã superius inferius ue transmit¬
tit:¬

Expanded text:
lunamque terrae objectu nobis perhibent occultari; sed solis defectum non nisi novissima primave fieri luna, quod vocant coitum, lunae autem non nisi plena. Non posse autem totum solem adimi terris intercedente luna, si terra major esset quam luna. Omnibus autem annis fieri utriusque sideris defectum statutis diebus horisque sub terra; nec tamen cum superne fiant ubique cerni, aliquando propter nubila, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi; et lunae defectum aliquando quinto mense a priori, solis verterras occultari, sed ab aliis hoc cerni; quonque super terras conspicuo sidere. Sed ne singulis mensibus eclipsis fieret, latitudo signiferi lunam superius inferiusve transmittit
Abbreviated transcription (Latin):
Honorius annisxo. cumtheo siominore. cirillus al exandriş claruit. concilium car
Leomaior annisxuii. egrptus errore dioscorilatrat
A nastasius annisxxui. ful gentius ep̃s predicatur.
Iustinus annis viii. acephalorum heresis abdicatur. beneđ abb̵ claruit
Iustinus minor annisxi. armenii fidem xp̃i suscipium.
Tiberius annis .viiii. herminigildus rex gotthorum martrrio coronatꝰ
Mauritius annisxxi. gregorius rome ep̃s efloruit
Focas annis uiii. Saxones inbrittania fidem xp̃i suscipiunt.

Expanded text:
aedicantur. Honorius annis XV cum Theodosio minore. Cyrillus Alexandriae claruit. Theodosius minor Leo maior annis XVII. Egiptius errore Dioscori latrat. Anastasius annis XXVI. Fulgentius episcopus praedicatur. Justinus annis IX. Acephalorum haeresis abdicatur. Justinianus annis Xustinus minor annis XI. Armenii fidem Christi suscipiunt. Tiberius annis VII. Herminigildus rex Gothorum martyrio coronatur. Mauritius annis XXI. Gregorius Romae floruit episcopus. Phocas annis VIII. Saxones in Britannia fidem Christi suscipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Claudius annis ii. paulus samo satanus heresim condidit.
Aurelius annis v hic ꝑse quitur xp̃ianos.
Probusannis ui. Mani cheorum heresis exorta est.
Carus annis .ii. iste depsis trium phauit.¬
Ualerianus annis .ii.
Constantinus annisxxx. mcena srnodus congregatur . Itinopoli trans ferunt᷑¬
Ualentinianus cũ teodosio annis.uiiii. Hieronimus in bethlempdicat s rnodusincon

Expanded text:
Claudius annis II. Paulus Samosatae haeresim condidit. AureliProbus annis VI. Manicheorum heresis oritur. Carus annis II. Iste de Persis triumphavit.Severusque annis II. Constantinus annis XXXI. Nicaena synodus congregatur. Valentinianus cum Theodosio annis IX. Hieronymus in Bethleem praedicatur. Theodosius
Abbreviated transcription (Latin):
Commodius annis xiii.
Teodotion interpres hab&ur
Helius ꝑtinax anno .i.
Antoninus carra calla annisvii .u. editiohierusał repperitur.
Macrinus annoi.
Alexander annis xiii. origenis alexandrie claruit.
Gordianus annisui. fabianus ep̃s pome claruit
Philippus annis.vii. hic primus xp̃ianus imperator fuit.
Decius anno .i. antonius monachus claruit.
Eallus &uolusianus annisii. nouatiana heresis exoritur
Ualerianus cumgalliano annisxi ciprianus mastrrio coronatꝰ¬

Expanded text:
Commodus annis XIII. Theodocion interpres apparuit. Elius Pertinax anno I. NAntoninus Caracalla annis VII. Quinta editio Ierusalem invenitur. Macrinus anno I Alexander annis XIII. Origenes Alexandriae claruit. istianos. Gordianus annis VII. Fabianus episcopus Romae claruit. Philippus annis VII. Hic primus imperator christianus fuit. Decius anno I. Anthonius monachus oritur. Gfilius eius Volusianus annis II. Novatiana heresis oritur. Valerius cum Galieno annis V. Ciprianus et Corn
Abbreviated transcription (Latin):
Heraclius annis xxx Iud ȩi in his pania xp̃ianiefficiuntur
Eradonas cummatre suamartina annis .iii.
Constantinus filius eracli añ ÷.
Constantinus filius constantini. añ xxuiii. eclipsin solis facta ẽ indictione .vii.unõmai
Iustinianus filius constantini anñ .ii.¬

Expanded text:
Heraclius annis XXVI. Judaei in Hispania Christiani efficiuntur. Heracleonus cum matre sua Martina annis II. Constantinus filius Heraclii mensibus VI. Constantinus filius Constantini annis XXVIII. Eclipsis solis facta est indictione septima, quiJustinianus filius Constantini anni
Abbreviated transcription (Latin):
DEANNIS N ATURA LI BUS
nnus ł ab in nouando cunctaq  naturali ordine transier ł a circuitu temporis
unĩ uaccipit qsuicceres annũ ꝓcircum ponere solebant utcato dicit in originib:
lunaris ẽ et solaris ẽ &errantium discretus stellarumẽ &omnium plenãtarũ
unus. quẽ magnum specialit̃ nuncupant: sed lunaris annus quadrifaria ȩ
qui consuete menses appellatꝰ: cumsolẽ a quo noua digressa ẽ xxuiiii diebus
&xii. horis exactis iam defecta repetit: Tertius quixuimensib huius modi idẽ.

Expanded text:
De annis naturalibus. Annus vel ab innovando cuncta quae naturali ordine transierant, vel a circuitu temporis nomen accepit, quia veteres am pro circum ponere sem annus lunaris, est et solaris, est et errantium discretus stellarum: est et omnium planetarum unus, quem magnum specialiter nuncupant. Sed lunaris annus quadrifarie accqui consuete mensis appellatur, cum solem a quo nova digressa est, XXIX diebus et duodecim horis exactis, jam defecta repetit. Tertius, qui XII mensibus hujusmodi, id
Abbreviated transcription (Latin):
Pomana conputtetio itec digitorũ flexib seruaetur prima digitorũ triũ in leuec ab eetremo in¬
uxta quẽ medicũ pones in nouẽ aũ inpudicũ eregione compones Inx uncem indicis in me¬
diũ figis artum policis xxsũ mittes policis inmedio artu interdicem pudicũ que xxx
dio in latere pone a dorso indicis I curuatus pollex ad dexterã ceteris erectis Ix policẽ
cur uoctu interiore artu. inter eadẽ artũ ungulãẽ que indiceam stricte undique medio
indicis artu in medio policis frontẽ int̃ artum &ungulã suppinnatẽ circũ ponere . Lxx. policis
artu cur uoctũ traens mediũ indicis tertu. radicem policis aloctere sumitaes circum ut indicis
Ixxx policem in longũ tendens indice illius sumntetẽ ungulãq circũ pone
xc Indicis ungulã inpolicis radicẽ figis
cc Qndex tera quo modo xxx in leua.¬

Expanded text:
m. CXXXVIII. Ita digitorum flexus servantur per primum digitorum trium in laeva ab extremo, injuxta quem in 8 medium. In 9 autem impudicum e regione compones 10, ungues indicis in medio fixus artu pollicis 20, summitas pollicis medio artu inter indicem, impudicumque artui, in medio latere pone  a dorsu indicis 50, curvate pollex in palmam caeteris erectis 60, pollicem curvam in exteriore artu inter eumdem artum, ungulamque indicis trie  undique medio tere indicis artum; medio pollicis fronte, inter artum et ungulam sito, circumpone 70, pollicis artu curvato trans medium indicis artum radicem pollicis a latere circuivit  indicis 80 pollicem in longum tendens indice illius summitatem, ungulamque circumpone 90 indicis, ungulamque in pollicis radice eriges. CCC in dextera quomodo XXX in laeva.
Abbreviated transcription (Latin):
st etiam uetus argumentum non modo de błdarum uerum & dequorum libet
in terbłdas dierum luna uel feria dinestenda reꝑtum.⁊ aliquanto quidem
grauius ad discendum sed maiorum tamen nobis auctoritate contraditum
atq id eominorib nra aeq sollertia tradendum ⁊ siergo uis seire hoc uel illo
die quota sitluna: conputa dies a principio mensis ianuari usq indiem de
quo inquiris & cumscieris adde aetatem lunae quac fuit inbł ian purars
luna dici quemquȩris : Itemsiuisscire hocuelillodie quota nit feria conpu¬
tadies a beł dis ianuaris usq indiem de quo inquiris. & cum noueris adde feriam
quȩ fuit die halendarum ianuariarum & ibis sextilis annu̾est &iam bisexti
diem post quam transierit augmentare memento: partire omnia ꝑrii¬
& quod remanet diem tibi uii mane quęsit ubi cumque
quȩris ostend& quod

Expanded text:
st etiam vetus argumentum, non modo de Calendarum, verum et de quorumlibet inter Calendas dierum luna vel feria dignoscenda repertum, aliquanto quidem gravius ad discendum, sed majorum tamen nobis auctoritate contraditum, atque ideo minoribus nostra aeque solertia tradendum. Si ergo vis scire hoc vel illo die quota sit luna, computa dies a principio mensis Januarii usque in diem de quo inquiris, et cum scieris, adde aetatem lunae quae fuit in Calendis Januluna diei quam quaeris. Item si vis scire hoc vel illo die quota sit feria, computa dies a Calendis Januariis usque in diem de quo inquirquae fuit die Kalendarum Januariarum; et si bissextilis annus est, etiam bissexti diem, postquam transierit, augmentare memento: partire omnia per set quod remanet, diem tibi septimanae quae sit, ubicunque quaeris, ostendit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
rima adẽ aries obscurolumine labens
Aestifer ẽ pandens feruentia sidera cancris
Ipsaq: consequitus lucensuis magnanepa i.
nde sagitti potens dextraflexũ ten& arcũ
Posthunc comhifesd capricornus uada reꝑgit
midus in de locum conlcet a quarius orbem
Eximsquamferi serpentes luderepisces

Expanded text:
rimus adest Aries, obscuro lumine labens,Aestifer est pandes ferventia sidera Cancri, ipsaque consequitur lucens vis magna Nepai. Inde Sagittipotens dextra flexum tenet arcum. Post hunc ore fera Capricornus vadere pergit. Humidus inde loci collucet Aquarius orbi. Exin squammiferi serpentes ludere Pisces
Abbreviated transcription (Latin):
nter cȩlũ terramq septẽ sydera pendent
certis discreta spaciis quȩ uocant᷑ er¬
rantia contrariũ mundo agentia.
cursum idẽ leuumillo semꝑ indexterã
p̃cipiti. & quã uis assidua conuersio¬
ne in mense cȩleritatis attollant᷑ ab
eo rapicnturq: in occasus. aduerso
tamen ire motu ꝑsuos quȩq pas sus
aduertunt᷑: Nunc inferius nunc supe¬
rius ꝓpter obliquitatẽ signiferiua¬
gantia Radiis aũt solis p̃pedita a¬
nomala uel retro grada uel statio¬
naria fiunt :¬

Expanded text:
nter coelum terramque septem sidera pendent; certis discreta spatiis, quae vocantur errantia, contrarium mundo agentia cursum, id est, laevum, illo semper in dextram praecipiti. Et quamvis assidua conversione immensae celeritatis attollantur ab eo, rapianturque in occasus, adverso tamen ire motu per suos quaeque passus advertuntur, nunc inferius, nunc superius, propter obliquitatem signiferi vagantia. Radiis autem solis praepedita, anomala, vel retrograda, vel stationaria fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
consecrans quasihȩc ad pascha minime ꝑtineat funditus contemnunt: quos
andrinȩ antistes ecclesiȩ manifesta ratione deumcit seribens imperatori theo¬
ueniat. quofacto: necesse est iam ienium solui sabbati die quando xiii luna
septimanam paschalem diem potius diferamus. duplicihoc modo. primum
quidem net̃tia decima luna inuenta. sabbati die soluam ieuinium qđ
consequens ñẽ qđ nec ipsa lex p̃cipit. maximȩ cum & lumen ipsius lunae
in ꝑfectum adhuc in ꝓprio globo eẽ uideat̾: deinde nedominica die luna
xiiii. ostituta ieninare cogamur. indecentem rem inlicitamq facientes.
te in dominicum diem ie uinare debem neq c̃sequens ẽ ut si insabbati die
enim decim numerus c̃plectitꝰ nonumsic & quoties x iiͦii luna indominicum
incurrerit diem. eo qđ in eo ieiunare ñliceat in ꝓximam septimanam differ¬

Expanded text:
consecrans, quasi haec ad pascha minime pertineat, funditus contemnunt. Quos consecrans, quasi haec ad pascha minime pertineat, funditus contemnunt. Quos hilus, Alexandrinae antistes Ecclesiae, manifesta ratione devincit, scribens imperatori Theoveniat, quo facto, necesse est jam jejunium solvi Sabbati die, quando decima teseptimanam paschalem diem potius differamus, duplici hoc modo: primuquidem ne tertia decima luna inventa in sabbati die solvamus jejunium, quod consequens non est, quod nec ipsa lex praecepit, maxime cum et lumen ipsius lunae imperfectum adhuc in proprio globo esse videatur. Deinde ne Dominica die luna quarta decima constituta jejunare cogamur, indecentem rem illicitamque facientes. te in Dominicum diem jejunare debemus, neque consequens est ut si in sabbati dieenim decimus numerus complectitur nonum, sic et quoties decima quarta luna in Dominicum incurrerit diem, eo quod in eo jejunare non liceat, in proximam septimanam differ
Abbreviated transcription (Latin):
raromi aegrptũ atq in lucescente mane in luna xu m̃sis ddem pri
amane quinti decimi dici usq inues peram uicesimi pͥmim̃sis ipsius
inferias: inde fit ut qui propt̃ resurrectionem nr̃i redemptoris indominicũ
diem pasche initium reseruare docemur: ali quotiẽs nra festiuitas septi¬
mo post legalium azimoꝵ exordium die sunnat ingrerNim: non tam̃ umquã
contingat ut non nra sollemnitas paschalis. alique legalium paschae
I÷ sepel omnes intrase conplectatur: at contra hi quidi
rant : qui a & legitimum paschȩ principium numquam habent. & crebro
euenit ut nullum dierum qui inlege presc iriptis in sua paschali obserua¬
ari statutum ẽ & mane quinti decimi¬
dierum sollemnitis inchoari p̃cepta.ȩ̃
repudiant. atq insuꝑhuius poenã
cundum diem qͥ in tota paschali
semel appellatus inuenitꝰ. frequen
um sanciri prȩcipiunt: sunt qui
ueritatis sedminore labantur errore

Expanded text:
raremus Aegyptum, atque illucescente mane in luna quinta decima mensraremus Aegyptum, atque illucescente mane in luna quinta decima mensa mane quinti decimi diei usque in vesperam vicesimi primi mensis in ferias, id est, ut qui propter resurrectionem nostri Redemptoris in Dominicum diem Paschae initium reservare docemur, aliquoties nostra festivitas septimo post legalium azymorum exordium die sumat ingressum. Non tamen unquam contingat ut non nostra solemnitas paschalis aliquem legalium Paschaepe autem omnes intra se complectatur. At contra hi qui Dorant, quia et legitimum paschae principium nunquam habent, et crebro evenit ut nullum dierum qui in lege praescripti sunt, in sua paschali observaari statutum est, et mane quinti decimidierum solennitas inchoari praecepta, aate repudiant. Atque insuper in hujus poenam undum diem, qui in tota paschali semel appellatus invenitur, frequencipium sanciri praecipiunt. Sunt qui eritatis, sed non minore labantur errore
Abbreviated transcription (Latin):
unum prit annt ẽ cicli lunaris.
quoties lr nihil rema¬
n& non decime ẽ & quia deconno¬
uennalis circulus
communem cum lunari uiam
quam uis ocior currit.
siuisscire & eius quotus sit annus
sume annos dño
ut puta dec .xxv et unum semꝑ
adice fiunt decxxui
hos partire ꝑx et uiii remicnent
iiii quartus est anni
cieli decennouennalis. quod sinihil
extus sepe dicti circuli locus amplectitꝰ lunas x̃iiii primi m̃ sis
que posbalis dominici diem singulis annis absq omni ambiguitati
de inonstrenti nam que pꝰxnti lunam dominica dies occurrit ipsa est
ds̃ uoitloa meiut suum uespere ꝓcersum tris ostendit quibrt̃minis
panoos denos & nouenos legali tempore paschalis obseruantiae discun¬
sus constat eẽ compbensos & sifieripos s& ut cadem omnibi annis sabbati
illius ad repellendum ext̃mina torem nr̃is postib aspergentes iaet
baptisini: & pasthalium celebrantes sollemnia missant spiritalem supe¬

Expanded text:
unum, primus annus est cycli lunaris. Quoties autem nihil remanet; nonus decimus est. Et quia decennovenalis circulus communem cum lunari viam quamvis ocyor currit, si vis scire et ejus quotus sit annus, sume annos Domini, ut puta DCCXXV, et unum semper adjice, fiunt DCCXXVI; hos partire per X et IX, remanent IV, quartus est annus cycli decennovenalis. Quod si nihil a decima Luna paschae. Sextus saepe dicti circuli locus amplectitur lunas XIIII primi mensis, quae paschalis dominicae diem singulis annis absque omni ambiguitate demonstrent; nam quae post XIIII lunam Dominica dies occurrit, ipsa est  Maiarum, suum vespere processum in terris ostendit. Quibus terminis per annos denos et novenos legali tempore paschalis observantiae discursus constat esse comprehensus. Et si fieri possit ut eadem omnibus annis sabbati illius ad repellendum exterminatorem nostris postibus aspergentes, id est, baptismi et paschalium celebrantes solemnia missarum, spiritalem supe
Abbreviated transcription (Latin):
non cõparere incȩlo saturnisydus & mar¬
tis cũ plurimũ diebus .c.lxx  louis xxxui.
aut cũ minimũ denis detractis diebus ue¬
neris lxxiiii. aut cũ minimũ l .ii. mer¬
curii xiii. aut cũ plurimũ xuiii: occultant᷑
uero metantes cũ sole partibus nũ quã
am plius undenis. sepe uero & a septenis
xiiuerum punt.

Expanded text:
non comparent in caelo Saturni sidus et Martis cum plurimum diebus CLXX, Iouis XXXVI aut cum minimum denis detractis diebus, Veneris CLXVIII aut cum minimum LII, Mercurii XIII aut cum plurimum XVIII. oecultantur uero meantes cum sole partibus nonnumquam amplius undenis, interdum et a septenis partibus erumpunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sem parit̃ incipere. quiuterq: diem duodecimum habere probatur eundem
quibus &iam liber scĩ patris anatolii quem depascha composuit astipulatur.
ubi scriptum est: est ergo in primo anno initium primi mensis. quod est decem &
secundam martii commendans: indicat manifeste quia simul ut̃q mensis initiũ sumit

Expanded text:
sem pariter incipere, qui uterque diem duodecimum habere probatur eumdem. Quibus etiam liber sancti Patris Anatolii, quem de Pascha composuit, astipulatur, ubi scriptum est: « Est ergo in primo anno initium primi mensis, quod est decem etsecundam Martii fore commendans, indicat manifeste quia simul uterque mensis initium sumit
Abbreviated transcription (Latin):
Elaudius annis xiiii. P&rus romam. Marcus alexandriam petiit.
Nero annis xiiii. P&rus & paulus crucigladioq: traduntur. ꝑ sec̃ i.
Fitus annis ii. hic facundus & pius fuit.
Domicianus annis xui. Io hannis in pathmos religatur¬
Uerua anñ .÷. Io hannes a postolus ephesum redigens euangelium scripsit.
Traianus annis xiiii. Simoncleopȩfilius crucifigitur. & ioħ requiesc̃. Ps̃ iii.

Expanded text:
Claudius annis XIIII. Petrus Romam, et Marcus Alexandriam petierunt. Nero annis XIIII. Petrus et Paulus cruci gladioque traditi sunt. itus annis II. Hic facundus et pius fuit. Domicianus annis XVI. Iohannes apostolus in Pathmos relegaturNerva anno uno. Iohannes Ephesum rediit et evangelium scripsit. Traianus annis XVIIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Hebreorum captiuitas annis lxx. Iudithhistoria conscribitur
Darius annis xxxui. huius secundo anno iudeorum soluta ẽ captiuitas
Xerxes annis xxii. hero dotus historio graphus agnoscitur.
Darius qui et nothus annisxuiii. Platonascitur
Artarxerxesannis xl. hester historia completur
Artarxerxes quiet ocbus annis xxvi. demostens &aristãteris p̃dicantur
Xerxes ochi filius annis.iiii. xenogrates claruit
Darius annis .vi. huc usq: regnum psarum. Dehinc grecoꝵ
Alexander annisu. Namuii eius priores cumꝑsarum regib: subputantur
Tuergetes annis xxui. lesus sapientię librꝰ composuit.
Philo phator añ xuii. Machabeorum lib̵ secunđinchoat.
Epiphanes annis xxiiii. Romani grecos obtinuerunt.
Tuergetes anñ xxuiii. Brutus spaniam subegit.
Soter annis xuii.
Varro ciceroq: nascuntur:
Alexander anñx siria ꝑ gabinum ducem sub egitꝰromanis.
ꝑtholomeus cleo patre filius annis .viii. Salustius histor̃ nascitꝰ
ionisius anñ xxx pompeius iudeã coepit

Expanded text:
Hebreorum captivitas annis LXX. Iudith historia conscribitur. Darius annis XXXVI. Huius secundo anno templum IerosolimisXerces annis XX. Herodotus historiographus agnoscitur. Darius, qui et Nothus, annis XIX. Plato nascitur. Artaxerxes, annis LX. Hester historia completur. Artaxerxes, qui et Ochus, annis XXVI. Demosthenes et Aristoteles praedicantur. Xerxes Ochi filius annis IIII. Xenocrates claruit. Darius annis VI. Hucusque regnum Persarum, dehinc Graecorum. Alexander annis V. Nam VII ejus anni cum Persarum regibus supputantur. Evergetes annis XXVI. Jesus Sapientiae librum composuit. Philopater annis XVII. Machabaeorum liber secundus inchoat. Epiphanes annis XXIIII. Romani Graecos obtinuerunt. Evergetes annis XXIX. Brutus Hispaniam subegit. Soter annis XVII. Varro Ciceroque naAlexander annis X. Syria per Gabinium Romanis subicitur. Ptolomeus Cleopatrae filius annis VIII. Salustius historiographus nascitur. Dyonisius annis XXX. Pompeius Iudeam cepit.
Abbreviated transcription (Latin):
memoratarum inuenies .e. litteram prescriptiram recurre ad pagina
regularem uidebis annum sextum ꝑspecto eius alphabeto .e. litteram
reperies : circum fer oculos ad latera hinc geminorum extrema illinc
iuni mensis inititdep̃hendis esse notata.: & siue eruditus siue simplex
eslector palamte quod cupiebas inuestigas se lactaberis. ⁊ Insuꝑ & toto
illo anno quibus cumq diebus elitteram uideris ascriptam siue crescen¬
tem seudecrescentem inhisdem caeli partibus lunam noueris cẽ conuer

Expanded text:
memoratarum, invenies e litteram praescriptam; recurre ad paginam memoratarum, invenies e litteram praescriptam; recurre ad paginam regularem, videbis annum VI, perspecto ejus alphabeto, e litteram reperies, circumfer oculos ad latera, hinc geminorum extrema, illinc Junii mensis initia deprehendes esse notata. Et sive eruditus, sive simplex es lector, palam te quod cupiebas investigasse laetaberis. Insuper et toto illo anno quibuscunque diebus e litteram videris adscriptam, sive crescentem, seu decrescentem, in iisdem coeli partibus lunam noveris esse conver
Abbreviated transcription (Latin):
s habet in longitudine: nominibus signorum ante nominibus uero men¬
sium retroad notatas ut quisignorum inperitus ex mensium ta men notitia
possit inuenire quod quȩrit : decem uero & nouem habet in latituthine line¬
as quȩ ordinem decennouenalis circuli supra ad notato annorum nume¬
ro praemonstret. ⁊ cumigitur anno quolibet diem quemlib& quo in sig¬
no uel cuius mensis in partibus lunam habeat scire uolueris : a perto
codice nota litteram quȩ oidem sit prȩposita diei arecurrens ad
regularem paginam inqua litterarum est distincta congeries : eodem¬
q statim anno extitulo frontis inuento illam quamqn rebas litteram eius¬
dem diei inuenies: atque ante a cretro inspiciens quod signum quem¬
uemensem eregione habeat ad notabis.: Ponamus aliquod quo ad cesera
lector conualescat exemplum: quaeris ubisitluna uerbi gratia in lłapri¬
les annosexto circuli decennouenalis aperi codicem quȩre diem bł dar̃

Expanded text:
s habet in longitudine, nominibus signorum ante, nominibus vero mens habet in longitudine, nominibus signorum ante, nominibus vero mensium retro adnotatas, ut qui signorum imperitus est ex mensium tamen notitia possit invenire quod quaerit; X vero et IX habet in latitudine lineas quae ordinem decennovenalis circuli supra adnotato annorum numero praemonstret. Cum igitur anno quolibet diem quemlibet quo in signo vel cujus mensis in partibus lunam habeat scire volueris, aperto Codice nota litteram, quae eidem sit praeposita diei, et recurrens ad regularem paginam, in qua litterarum est distincta congeries, eodemque statim anno ex titulo frontis invento, illam quam quaerebas litteram ejusdem diei invenies, atque ante ac retro inspiciens, quod signum quemve mensem e regione habeat adnotabis. Ponamus aliquod quod ad caetera, lector, convalescat exemplum. Quaeris ubi sit luna, verbi gratia, in Cal. Aprilis anno VI circuli decennovenalis: aperi Codicem, quaere diem Calendarum
Abbreviated transcription (Latin):
iquis uero &iam calculandi minus idoneus lunaris tamen circuitus
existit curiosus & huic ad capacitatem in genioli sui comodamus argum̃¬
tum quo id quȩrit inueniat ⁊ si quidem totum annalis circuitus seriem quȩ
duodecim mensibus continetur alphabetis distinximus i tadumtaxat ut
primus & secundus ordo uicenos & septenos dies. tertius autem uno ampli¬
us conplectatur ⁊ illo uidelic& quide tertio repetitis octohoris suꝑflus
aderescit & ut diebus quos signare uolebam: litterȩ sufficerent non singu¬
lis bas diebus sed alternis ad posuimus: adq ideo nonultra .o. litteram al¬
pbabetum tangere opus erat: praeposuimus cidemoperi paginam regula¬
rem qͣ decem & nouem alphabeta huius modi adiuersis litteris inchõantia
totidem annorum cirtuli decennouenalis caperet simul & mensium sin¬
gulorum signorumq uocabula duodecim quȩ hoc ordine disposita est
iuxta numerum dierum quibus luna todiacum ꝑuolat uiginti septem line¬

Expanded text:
quis vero etiam calculandi minus idoneus lunaris tamen circuitus existit curiosus, et huic ad capacitatem ingenioli sui commodamus argumentum, quo id quod quaerit inveniat: siquidem totam annalis circuitus seriem, quae duodecim mensibus continetur, alphabetis distinximus, ita duntaxat, ut primus et secundus ordo vicenos et septenos dies, tertius autem uno amplius complectatur, illo videlicet qui de tertio repetitis VIII horis superfluis accrescit. Et ut diebus quos signare volebamus litterae sufficerent, non singulis has diebus, sed alternis apposuimus, atque ideo non ultra o litteram alphabetum tangere opus erat. Praeposuimus eidem operi paginam regularem, quae X et IX alphabeta hujusmodi a diversis literis inchoantia, totidem annorum circuli decennovenalis caperet, simul et mensium singulorum signorumque vocabula duodecim, quae hoc ordine disposita est, juxta numerum dierum quibus luna zodiacum pervolat: XXVII linea
Abbreviated transcription (Latin):
magis magisq nobis ad propiat eonobis oculos adilla & ꝑilla dirigentibur adclum
uidetur esse illo sublimius quod deiectius incedere mani festa ratione patebit

Expanded text:
magis magisque nobis appropiat, eo nobis oculos ad illa et per illa dirigentibus ad coelum, magis magisque nobis appropiat, eo nobis oculos ad illa et per illa dirigentibus ad coelum, videtur esse illud sublimius, quod dejectius incedere manifesta ratione patebit
Abbreviated transcription (Latin):
& altitudine prestantem & innumera lucernarum ardentium copia proillius
cuius natalis est mardris honore repletamꝰ interquas duae maximac. ac
tiuicinior ipsa quoq est subiacenti pauimento uicinior: tanta autem uastitas
domus. tanta est longe distantium celsitudo farorum ut magis nocturno uisu
lucem comasq flammarum quod ipsa ignium ualeas uasa dinoscere : nimirum
ubi faribus ad propinquare incipiens. recto in tuitu oculos ad faros & ꝑfaros
ad contra posita laqueariorum uel pari&is loca sustuleris. illa tibi altior
quae uicinior est farus apparebit: & quanto accesseris. tanto tibi quȩ sub mer¬
sior est uidebitur esse suspensior donec ꝑspecta certius ueritate. cuncta ut sum
posita cognoscas: ita ergo & nos infra duo magna cȩli luminaria siti quia utrũq
habemus ad meridiem quo hoc quod inferius est in septemtrionem se subrigendo

Expanded text:
et altitudine praestantem, et innumera lucernarum ardentium copia pro illius et altitudine praestantem, et innumera lucernarum ardentium copia pro illius cujus natalis est martyris honore repletam, inter quas duae maximae ac mti vicinior, ipsa quoque est subjacenti pavimento vicinior; tanta autem vastitas domus, tanta est longe distantium celsitudo pharorum, ut magis nocturno visu lucem comasque flammarum, quam ipsa ignium valeas vasa dignoscere: nimirum ubi pharis appropinquare incipiens, recto intuitu oculos ad pharos, et per pharos ad contra posita laqueariorum vel parietes loca sustuleris, illa tibi altior, quae vicinior est pharus apparebit; et quanto accesseris, tanto tibi quae submersior est videbitur esse suspensior, donec, perspecta certius veritate, cuncta ut sunt posita cognoscas. Ita ergo et nos infra duo magna coeli luminaria siti, quia utrumque habemus ad meridiem, quo hoc quod inferius est in septentrionem se subrigendo