comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse non dubium ẽ. Modo enim udicat glori¬
osissimã passionem. modo triumphalem ꝙ ad¬
mirabilem cunctis gentib resurrectionẽ. Nẽ
auteni fidem scãm declarat. in qua heretici di¬
gladiantur contra fidelissimos xp̃ianos. Ita
fit: ut iugiter tendat ad xp̃m. quamuis diũ¬
sis significationibꝰ inueniatur aptatum. Qd
etiã in reliquis psalmis si atiem mentis intẽ¬
das: cognoscis et̃ faciendum. De pͦs autem et¬
dauid illa meminisse sufficiat. quȩ suꝑius di¬
xisse cognoscimꝰ. Sciendum tamen: hunc psal¬
paum platum esse adhereticos destruendo.
diuisio psalmi.

Expanded text:
esse non dubium est. Modo enim indicat gloriosissimam passionem, modo triumphalem et admirabilem cunctis gentibus resurrectionem: nunc autem sanctam fidem declarat, in qua haeretici digladiantur contra fidelissimos Christianos; ita fit, ut jugiter tendat ad Christum, quamvis diversis significationibus inveniatur aptatum. Quod etiam in reliquis psalmis, si aciem mentis intendas, cognoscis esse faciendum. De PsalmDavid illa meminisse sufficiat, quae superius dixisse cognoscimur. Sciendum tamen hunc psalmum prolatum esse ad haereticos destruendos. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
d uera sapientib in est. Post quã proba¬
bilit̾ tacuit ⁊ religiose locutus est ue¬
int ad ordinem secundum. ubi quinq ꝑtito
sẏllogisino probat preter d̃i spem atq expec¬
tationẽ post pͥmi hominis trangressionem
humanum genus uanitati esse subiectum.
S dicendo quamquã. nescio quid amplũ.
nescio quid insigne uult intelligi. Ed lice
homo gestet. tam̃ uanis desideriis occupat᷑.
S qͥd sit istud excelsum: consequent̃ exponit
Inimagine di ambulet homo. Imago dĩ ẽ
uia quam homo in rerum conditione susce¬
pit: quando dictum ẽ. fatiamus hominem
ad imaginem et si militudinem nrãm. Hec
seutentia sic nobis breuit̃ constabit. si pͥmitꝰ
intelligamus aliud esse imaginẽ. aliud simi¬
litudinẽ. Imago quippe babet similitudi¬
nẽ eius rei cuius imago. ẽ. Si militudo aut
non semꝑ eius habet unaginẽ cui simił ẽ.
Ꝙ idõ interior homo qui sicut dic̃ apłs re¬
nouatur de die indiem. in quo est intelli¬

Expanded text:
d vere sapientibus inest, postquam probabiliter tacuit, et religiose locutus est, venit ad ordinem secundum, ubi quinquepartito syllogismo probat praeter Dei spem atque exspectationem, post primi hominis transgressionem humanum genus vanitati esse subjectum. Sed dicendo, quanquam, nescio quid amplum, nescio quid insigne vult intelligi; quod licet homo gestet, tamen vanis desideriis occupatur. Sed quid sit istud excelsum consequenter exponit: In imagine Dei ambulet homo. Imago Dei est illa quam homo in rerum conditione suscepit quando dictum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Haec sententia sic nobis breviter divisa constabit, si primitus intelligamus aliud esse imaginem, aliud similitudinem. Imago quippe habet similitudinem ejus rei cujus imago est. Similitudo autem non semper habet ejus imaginem cui similis est. Et ideo interior homo, qui, sicut dicit Apostolus: Renovatur de die in diem , in quo est intelli
Abbreviated transcription (Latin):
auaris est positum. in conspectu tuo. non
in occultis meis. ubi in extͥcabiles probant᷑
ẽẽ diuitiȩ. De illa enim que uituperabił
fuit dictum ẽ. tamquã nichilum ante¬
ubi esse nichil potest. nisi quod gło ᷤ fuerit
meis eripe me: opprobriũ insipienti dedisti
samius iste sc̃s probabili se deuotio Ime:¬
ne tractaret. tam rogat ut ab om̃ib
iniquitatib suis anĩ miseratione liberet᷑
ut agnoseamus neminẽ hic esse securum.
quamius beneficia diuina ꝑceperit. Nam
cum dic̃ ab hominib significat iniquita¬
tum diuersas eẽ minutias. sicut in .iiii.ͦ¬

Expanded text:
avaris est positum: in conspectu tuo, non avaris est positum: in conspectu tuo, non in occultis meis, ubi inextricabiles probantur esse divitiae. De illa enim quae vituperabilis fuit dictum est: Tanquam nihilubi esse nihil potest, nisi quod gloriosa fuerus iniquitatibus meis eripe me: opprobrium insipienti dedisti me. Quamvis iste sanctus probabili se devotione tractaret, tamen 134 rogat ut ab omnibus iniquitatibus suis Domini miseratione liberetur; ut agnoscamus neminem hic esse securum, quamvis beneficia divina perceperit. Nam cum dicit, ab omnibus, significat iniquitatum diversas esse minutias; sicut in deci
Abbreviated transcription (Latin):
nunc que .ẽ. expectatio mea nonne
dñs. et substantia mea ante te. est. mum¬
redicta humani gn̾is uitiosissima uani-¬
tate. nunc redit ad ꝑsonam suam. pro¬
nuntians expectationem sibi esse dñm xp̃m.
nec in caducis desideriĩs se habere aliquam
p̃sumptionem. s illum expectare qui iam
salutarit᷑ mundo cognoscitur aduenisse.
Potest autem hec expectatio & illud iudici¬
um significare in quo scĩ noscuntur ꝑpe¬
tua gaudia promereri. Nam uitiorum
transitor egregius necesse erat ut illud tẽpꝰ
expectare debuisset. quando eum ȩterna
p̃mia coronarent. Substantiam uͦ suam
hic non illam ade quam ante duos ũsus
posuit dicit. Illa enim in malo. ista in bo¬
no memorata ẽ: quia nomen egiiuocum
est. Qua propter hic substantiam in bonã
partem debemus acciꝑe. scilicet conscientiȩ
possessionẽ qua sustentabatur. qua pasce¬
batur. qua diues & pat̾familias erat. Añ
te. est. dixit. non in sacculis ut supra de

Expanded text:
9. Et nunc quae est exspectatio mea? nonne 9. Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et substantia mea ante te est. Praedicta humani generis vitiosissima vanitate, nunc redit ad personam suam, pronuntians exspectationem sibi esse Dominum Christum, nec in caducis desideriis se habere aliquam praesumptionem; sed illum exspectare, qui jam salutariter mundo cognoscitur advenisse. Potest autem haec exspectatio et judicium significare, in quo sancti noscuntur perpetua gaudia promereri. Nam vitiorum transilitor egregius, necesse erat ut illud tempus exspectare debuisset, quando eum aeterna praemia coronarent. Substantiam vero suam, hic non illam Adae, quam ante duos versus posuit, dicit. Illa enim in malo, ista in bono memorata est: quia nomen aequivocum est. Quapropter hic substantiam in bonam partem debemus accipere, scilicet conscientiae possessionem, qua sustentabatur, qua pascebatur, qua dives et paterfamilias erat. Ante te est, dixit, non sacculis meis, ut supra de
Abbreviated transcription (Latin):
catis obnoxius. & pͥmi patris ante transgres¬
sionẽ puritati dissimilis. tam̃ caducis desi¬
deriis turbatur atq confunditur: modo
uictũ eogitans. modo uestẽ temporis necessi¬
tate ꝑquirens. uel alia mimis innumera
quib in hoc mundo subdita tenet᷑ huma¬
nitas. Et bene dixit cõturbabitur. quia
puritatẽ mentis ꝑdunt: qui desideriis tẽ¬
poralib occupantur. Addidit. Thesaurirat
& ignorat cui congregat ea. Hinc probat᷑
stulta uanitas. qm̃ cupit ꝑitura seruare.
& transitoria custodire. maxime cũ possessio
earũ probetur incerta. Nam qͥ se putat ca¬
ris filiis relinquere. ignorat si ea ñ magis.
contingat inimicissimis possidere. Et intu¬
ere. quia licet multa sint similia in quib
hominũ mutabilitas accusatur. auaritia
tam̃ electa ẽ. cui hȩc potius imputentur.
ut in signe malum audiret quoa sibi dictũ
& uitia minora cognosceret. Scͥptum. est.
enim. Radix om̃ium malorum: cupiditã ẽ.

Expanded text:
catis obnoxius, et primi patris ante transgrescatis obnoxius, et primi patris ante transgressionem puritati dissimilis, tamen caducis desideriis turbatur atque confunditur: modo victum cogitans, modo vestem corporis necessitate perquirens, vel alia nimis innumera, quibus in hoc mundo subdita tenetur humanitas. Et bene dixit, conturbabitur: quia puritatem mentis perdunt, qui desideriis temporalibus occupantur. Addidit, thesaurizat et ignorat cui congregat ea. Hinc probatur stulta vanitas, quoniam cupit peritura servare et transitoria custodire; maxime cum possessio eorum probetur incerta. Nam qui se putat charis filiis relinquere, ignorat si ea non contingat inimicissimos possidere. Et intuere quia, licet multa sint similia, in quibus hominum mutabilitas accusetur, avaritia tamen electa est, cui haec potius imputentur; ut insigne malum audiret quod sibi dictum, et vitia minora cognoscerent; scriptum est enim: Radix omnium malorum cupiditas Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
habere imagl.¬
nem dĩ. quoniã ꝓ spitali
actuũ suorum
dispositione prestantior
est. Exterior ue ro homo de quo idem diẽ
fasce pregrauatur. habet tam̃ aliquam simi¬
litudinem creatoris ex eo qđ uiuit. quod ui¬
aet. quod est. quod ad mentẽ conuertitur.
se regentem. quod inter creaturas reliquas
ualde dicitur bonum. quamis hec in dno
longe aliter sũmeq sint quam in creaturꝰ
eẽ aicuntur. S quid dicam hominẽ exte¬
riorẽꝰ. Comꝑatur illi u̾mis. comꝑatur &e
leo. comparatur & lapis. non aignitate sub¬
stantiȩ sed ex aliqua similitui parte. Sic
ad imaginẽ & similitudinẽ suam fecisse
hominem recte intelligitur ds̃. si sius partibꝰ
duuisa reddantur. Qd pater augustinus in
libro questionũ titulo.l.i. subtilius diligen¬
tiusq tractauit. S tic& imago ista magna
sit: & tanti auctoris aliqua similitudine
głetur. quod uiuit. qͦd rationalis. qͦd ĩmor¬
talis sit homo: tamen qui iam factus. ẽ. pec¬

Expanded text:
habere imaginem Dei: quoniam pro spirituali actuum suorum dispositione praestantior est. Exterior vero homo, de quo idem dicitfasce praegravatur, habet tamen aliquam similitudinem Creatoris, ex eo quod vivit, quod videt, quod est, quod ad mentem convertitur se regentem, quod inter creaturas reliquas valde dicitur bonum; quamvis haec in Deo longe aliter summeque sint, quam in creaturis esse dicuntur. Sed quid dicam hominem exteriorem? Comparatur illi et vermis, comparatur et leo, comparatur et lapis, non dignitate substantiae, sed ex aliqua similitudinis parte. Sic ad imaginem et similitudinem suam fecisse hominem recte intelligitur Deus, si suis partibus divisa reddantur. Quod Pater Augustinus in libro Quaestionum titulo secundo subtilius diligentiusque tractavit. Sed licet imago ista magna sit, et tanti auctoris aliqua similitudine glorietur, quod vivit, quod rationalis, quod immortalis est: homo tamen quia jam factus est pec
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo dictum ẽ. Delicta quis intelligit.
Ab occultis meis munda me dñe. & ab alienis
parce seruo tuo. Sequitur. Obprobrium
insipienti deddisti me. Stuitoꝵs consuetu¬
do talis ẽ. ut illos magis irrideant quos bo¬
nis morib studere cognoscunt. Sc̃s gͦ uir
obprobrium erat stultis. quia sibi dissimilẽ
respuebant. Sola enĩ scelerati laudant.
que uidentur habere cõmunia. Ifecisti me
Ibmutui & non aꝑui os meum. qm̃ tu¬
edit ad suꝑiora quȩ dixerat. asserens ñ
respondisse inimicis suis. Hoc etiam
adddens: qm̃ tu fecisti me. Ipse utiq fecit.
qui patientie dona concessit. Nam tam salu¬

Expanded text:
psalmo dictum est: Delicta quis intelligit? ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Sequitur, opprobrium insipienti dedisti me. Stultorum consuetudo talis est, ut illos magis irrideant, quos bonis moribus studere cognoscunt. Sanctus ergo vir opprobrium erat stultis, quia sibi dissimilem respuebant. Sola enim scelerati laudant quae videntur habere communia. Vers. 11. Obmutuiedit ad superiora quae dixerat, asserens non respondisse inimicis suis; hoc etiam addens, quoniam tu fecisti. Ipse utique fecit, qui patientiae dona concessit. Nam hoc tam salu
Abbreviated transcription (Latin):
ut quiequid aduersum eaͣm ageretur. sibimet
secretiꝰ indicaret. Nam & ipsum nomen predic¬
tam indicat causam. Chusi enim patre augͥti¬
no docente. interptatur silentiũ. Quod reuera
fidelis eiꝰ exercuit. quando illis secretiꝰ profu¬
tura mandauit. Filii autẽ iemini. filius dex¬
terȩ interp̃tatur. Quod bene ad ipsũ refertur.
quia saluti eiꝰ necessaria proditione consuluit.
Sic dñs nr̃ in medio iudeorũ silentium misit.
cum mẏsteria sc̃e incarnationis assumpsit.
ꝑfidis enim tanquã silentiũ fuit. quod fideli¬
b probatur esse predicatum. Hũ c gͦ psalmũ
ad similitudinẽ chusi de futuro mẏsterio dñi
proph̃a cantauit. quia sicut dauid filii sui ab¬
essalon ase geniti et educati in iustam ꝑsecuti¬
onem ꝑtulit. ita dñs liberati a se populi atq
nutriti furorem detestabili p̾sumptioẽ susti¬
nuit. Scire autem debenus hunc primum
eẽ psalmũ. eorũ in quibꝰ ꝑ actus dauid signi¬
ficantur dñi futura mysteria. Subsecuntur

Expanded text:
ut quidquid adversus eum ageretur, sibimet secretius indicaret. Nam et ipsum nomen praedictam indicat causam. Chusi enim, Patre Augustino docente , interpretatur silentium: quod revera fidelis ejus exercuit, quando illi secretius profutura mandavit. Filius autem Jemini, filius dexterae interpretatur. Quod bene ad ipsum refertur, quia saluti ejus necessaria proditione consuluit. Sic Dominus noster in medio Judaeorum silentium misit, cum mysteria sanctae incarnationis assumpsit. Perfidis enim tanquam silentium fuit, quod fidelibus probatur esse praedicatum. Hunc ergo psalmum ad similitudinem Chusi de futuro mysterio Domini propheta cantavit, quia sicut David filii sui Abessalom a se geniti et educati injustam persecutionem pertulit, ita Dominus liberati a se populi atque nutriti, furorem detestabilis praesumptionis sustinuit. Scire autem debemus hunc primum esse psalmum eorum, in quibus per actus David significantur Domini futura mysteria. Subsequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
explanationẽ tamen tituli. bre¬
uiter exponenda cognoscit᷑.
Cum dauid a filio suo abessalon crudeli bel¬
lo p̃meretur. amicum suũ chusi fecit pro
dinoscendo consilio ad eiꝰ castra migrare:

Expanded text:
explanationem tamen tituli breviter exponenda cognoscitur. Cum David a filio suo Abessalom crudeli bello premeretur, amicum suum Chusi fecit pro dignoscendo consilio ad ejus castra migrare:
Abbreviated transcription (Latin):
udistis psalmus iste qua pietate con-¬
dusus. ẽ. Rogauit pro nobis qui oratur
ab angłis. uidex omĩum creaturarum aduo¬
catus est. nr̃. ut & amorte potuissemus eripi:
ipse magis elegit occidi. Impleta ẽ. & in hoc pͦs
p̾dicta regula dominice passionis. Orauit
ante traditionem suam de crucifixione propͥa
& de resurrexione locutus. ẽ. postremo ꝓ fidelib
exorauit. ut qui ei meruerunt credere ꝑpe¬
tua debeant benedictione gaudere.
ꝑsalmus dauid in consummatione taber

Expanded text:
udistis psalmus iste qua pietate conclusus est. Rogavit pro nobis, qui oratur ab angelis. Judex omnium creaturarum advocatus est noster; et ut a morte potuissemus eripi, ipse magis elegit occidi. Impleta est in hoc psalmo 93 praedicta regula Dominicae passionis. Oravit ante traditionem suam: de crucifixione propria, et de resurrectione locutus est; postremo pro fidelibus exoravit, ut qui ei meruerunt credere, perpetua debeant benedictione gaudere. Psalmus David in consummatione taber
Abbreviated transcription (Latin):
xaudi dñẽ uocem meam qua dama¬
ui ad te: miserere mei & exaudi me.
tenit ad scd̃am positionem. in qua ꝑ gra¬
ciarum actionem psalmodie munus
quod promiserat exhiberet. p̾sentia suꝑior¬
bus iungens. Clamauit enim cum dicere
ut in habitem in domo dñi om̃ib diebus
uitȩ meȩ. & cum suꝑius dixerit hostiã
se iubilationis offerre quia diuersa sit munera
consecutus. nunc iterum rogat ut exaudia¬
tur : nec desiderio suo adhuc satis facit. nͥ
hoc frequenti supplicatione rogauerit. scilice
quia diuinarũ rerum nulla sacietas. est.
S quandõ gustatur dñs. tanto syauius

Expanded text:
meam qua clamameam qua clamavi ad te: miserere mei et exaudi me. Venit ad secundam positionem, in qua per gratiarum actionem psalmodiae munus, quod promiserat, exhiberet, praesentia superioribus jungens. Clamavit enim, cum diceret: Ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae. Et cum superius dixerit, hostiam se jubilationis offerre, quia diversa sit munera consecutus, nunc iterum rogat ut exaudiatur. Nec desiderio suo adhuc satisfacit, nisi hoc frequenti supplicatione rogaverit, scilicet quia divinarum rerum nulla satietas est: s
Abbreviated transcription (Latin):
neficio pura seruatur. Circuibo & im¬
molabo in tabernaculo eius hostiam uoci¬
ferationis. cantabo & psalmum dicã dnõ.
ecursis beneficiis que de futuro & in
presenti se cognouerat accepisse. nunc
gaudium suum mirabili narratione des¬
cribit. Circuibo dicit hoc est. animo ꝑscru¬
tabor. qua potentia celos fecerit. stellas fun¬
dauerit. maria determinauerit. tram sta¬
biliuerit. totumq mundũ uaria uirtu¬
tum laude compleuerit. Et cum hȩc oĩa
animo circuiuerit. unmolare se dicit in
tabernacło eius hostiam iubilationis idẽ.
in eccłia eius offerre sacrificium laudis.
Iubilationem quippe dicimus ex eo quod
nos uiuat laudare. quando delectantes
cum sũma iocunditate grãs referre cõ¬
tendimus. Diximꝰ suꝑius aliud eẽ canta¬
re aliud psalmum dicere. Cantare ẽ. sola
uoce laudes canere. Psalmũ dicere. bonis
oꝑibus głam diũ predicare. Cantare enz
& psalmum dicere. ipsa est hostia iubilatiõis.

Expanded text:
neficio pura servatur. Vers. neficio pura servatur. Vers. molabo in tabernaculo ejus hostiam jubitationis; cantabo et psalmum dicam Domino. Decursis beneficiis quae et de futuro et in praesenti se cognoverat accepisse, nunc gaudium suum mirabili narratione describit. Circumibo dicit, hoc est animo perscrutabor qua potentia coelos fecerit, stellas fundaverit, maria determinaverit, terram stabiliverit, totumque mundum varia virtutum laude compleverit. Et cum haec omnia animo circumiverit, immolare se dicit in tabernaculo ejus hostiam jubilationis, id est in Ecclesia ejus offerre sacrificium laudis. Jubilationem quippe dicimus ex eo quod nos juvat laudare: quando delectantes cum summa jucunditate gratias referre contendimus. Diximus superius aliud esse cantare, aliud psalmum dicere. Cantare est sola voce laudes canere; psalmum dicere, bonis operibus gloriam Domini praedicare. Cantare enim et psalmum dicere, ipsa est hostia jubilationis.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit abscondit. nunc dicit protexit. Ascõ¬
di. est: querentium ocłis non preberi. ꝓte¬
gi autem. ab om̃i metu periculoħliberari.
In abscondito tabernaculi sui dix̃. id est in
diuinitatis secreto. Ald quod semꝑ deuoti
animꝰ festinabat : dum ibi sibi eẽ uidebat᷑.¬
ubi eius intentio ꝑdurabat. Quod autem dic̃
in petra exaltauit me: ad incarnationẽ anĩ
ꝑtinet. qũ de eius semine natus. est xp̃ẽ: qͥ
est lapis adunans populos angularas
inimicos meos. Post quã dixit pre¬
mia quȩ de dnĩ erant incarnatione uentura
nẽ dicit presentia: cum eum ab inimicis
sius siue carnalib siue sꝑitalib constat eẽ
liberatum. Caput in eum. bone mentis ocu¬
lum uidemur accipere: qui reuera caput
nr̃m. est: quo uegetante possumus contine¬
ri. Nam plerumq illud dicimus caput. qͦd
eminere monstratur. Suꝑ inimicos uitio¬
sos significat appetitus. supra quos mens
nra decenter erigitur. quando diuino be-¬

Expanded text:
dixit, abscondit; nunc dicit, protexit. Abscondixit, abscondit; nunc dicit, protexit. Abscondi est quaerentium oculis non praeberi; protegi autem, ab omni metu periculoque liberari. In abscondito tabernaculi sui, dicit, id est in Divinitatis secreto, ad quod semper devotus animus festinabat, dum ibi sibi esse videbatubi ejus intentio perdurabat. Quod autem dicit: In petra exaltavit me, ad incarnationem Domini pertinet; quoniam de ejus semine natus est Christus, qui est lapis adunans populos angularis.meum super inimicos meos. Postquam dixit praemia quae de Domini erant incarnatione ventura, nunc dicit praesentia, cum eum ab inimicis suis, sive carnalibus, sive spiritualibus constat esse liberatum. Caput meum, bene mentis oculum videmur accipere, qui revera caput nostrum est, quo vegetante possumus contueri. Nam plerumque illud dicimus caput, quod eminere monstratur. Super inimicos, vitiosos significat appetitus, supra quos mens nostra decenter erigitur, quando divino be
Abbreviated transcription (Latin):
paruo tempore. s om̃ib dieb uite sue. Qñ
rogo metuat cui omnis uita secura est: ui¬
det etiã uoluntatem dñi qui precepta eius
intelligit. qui puritati ipsius tota se m̃te
subdiderit. Propħa enĩ postulat protegi se
a xp̃i corporis templo. unde & firmamen¬
tum fidei & inuictum robur defenfioĩs
accipitur. Ad illud enĩ ꝑuenerat animi
uirtute quod ad huc non uidebat inspecie.
m̃ abscondit me in tabernaculo suo in
die malorum: protexit me in abscondito
tabernaculi sui. In petra exaltauit me.
ersu hunc paulo diligentiꝰ ꝑscrutem᷑.
Ait itaq Qm̃ abscondit me in taber¬
nacło suo in die malorum. Significans il¬
lud tempus quando saule ꝑsequente mul¬
tis locis ꝑsqualentes speluncas & montiũ
secreta latitabat. Quod illi reuera taberna¬
cułu fuit. quia mens ipsius nusquã a reli¬
gionis pietate discessit. Sequitur. Protexit
me in abscondito tabernaculi sui. Superius

Expanded text:
parvo tempore, sed omnibus diebus vitae suae. Quando, parvo tempore, sed omnibus diebus vitae suae. Quando, rogo, metuat, cui omnis vita secura est? Videt etiam voluntatem Domini, qui praecepta ejus intelligit, qui puritati ipsius tota se mente subdiderit. Propheta enim postulat protegi a corporis Christi templo, unde et firmamentum fidei, et invictum robur defensionis accipitur. Ad illud enim pervenerat animi virtute, quod adhuc non videbat in specie.ernaculo suo, in die malorum protexit me in abscondito tabernaculi sui: in petra exaltavit me. Versum hunc paulo diligentius perscrutemur. Ait enim: Quoniam abscondit me in tabernaculo suo in die malorum, significans illud tempus quando Saule persequente multis locis per squalentes speluncas et montium secreta latitabat. Quod illi revera tabernaculum fuit, quia mens ipsius nunquam a religionis pietate discessit. Sequitur, protexit me in abscondito tabernaculi sui. Superius
Abbreviated transcription (Latin):
quã exponit inferius. s uideamus si
unam & non magis omĩa. Calculo qͥdem
singłaris. est: sed rerum utilitate numero¬
sa angusta precatio. latum p̃mium. Bre¬
uiter queritur. s granditer impetratur.
Bonorum gͦ mos. est. domum ani solam
expetere. in qua bona omia continent᷑.
Mali autem t̾rena uoluntate discissi. dũ
sanitatem corporis petunt. cum diuitas
dep̃cantur. cum inimicorum deiectiones ex¬
postulant: petendo fatigantur. & interdũ
ꝑitura conquirunt. Et inhabitem in
domo dnĩ om̃ib dieb uitȩ meȩ. ut udeã
uoluntatem dñi & protegar atemplo sc̃o eiꝰ.
ec est. una supplicatio quam suꝑus expe¬
tebat. Et uide quia nulla castra. nullum
prelium metuere debuit. qui tali se muni¬
tione uallauauit. Quȩ sunt ciuitates sim¬
les. qui sunt exercitiis foitiores quã habita¬
re in domo dñi ubi nichil humanũ nchil
diabolicum certum. ẽ. ꝑtimesci: Et hoc ñ

Expanded text:
quam exponit inferius. Sed videamus si quam exponit inferius. Sed videamus si unam, et non magis omnia. Calculo quidem singularis est, sed rerum utilitate numerosa; angusta precatio, latum praemium; breviter quaeritur, sed granditer impetratur. Bonorum ergo mos est domum Domini solam expetere, in qua Bona omnia continentur. Mali autem terrena voluntate discissi, dum sanitatem corporis petunt, cum divitias precantur, cum inimicorum dejectiones expostulant, petendo fatigantur, et interdum peritura conquirunt. Vers. 7. Ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae: ut videam voluntatem Domini, et protegar a templo sancto ejus. Haec est una supplicatio, quam superius expetebat. Et vide quia nulla castra, nullum praelium metuere debuit, quitali se munitione vallavit. Quae sunt enim civitates similes, qui sunt exercitus fortiores, quam habitare in domo Domini, ubi nihil humanum, nihil diabolicum certum est pertimesci? Et hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
soleant homines plurimorũ oppugnatioẽ
t̾reri. Castra enĩ ualicla munitio eff. quam
expugnare facile ñ potest impetus irru-¬
entis Sed hec omĩa sibi dicit ẽẽ contemp¬
tibilia: cum uallatur auxiliatione diuina
rabo.  Poterant castra consistẽ.
& in prelia non coiere. S nunc ipsum seuũ
certam̃ adicit ut nichil eorum metuere ui¬
deretur. quȩ terribilia putat humanitas.
Si exurgat. idest si subita in me concertatio
quasi feruens procella prosiliat: in eo potĩ
sperabo uictoriam. In preliis eni concitatis.
gła uincentis semꝑ apparet. Nlam uirtus
probatur latere. quȩ non fuerit explorata
certamine. sicut suꝑius dixit: In tribulati¬
onib dilatasti michi. Et respiciendum qͦd
et iste uersus sic habet in capite: sicut et¬
ille prior. Que figura dicitur anaphora:
quotiens unum uerbum percomatũ prin¬
cipia repetitur. quod & in capite psalmi
Nam rem quidem petisse se dicit adnõ:

Expanded text:
soleant homines plurimorum oppugnatione soleant homines plurimorum oppugnatione terreri. Castra enim valida munitio est, quam expugnare facile non potest impetus irruentis. Sed haec omnia sibi dicit esse contemptibilia, cum valletur auxiliatione divina.rabo. Potuerant castra consistere, et in praelia non coire. Sed nunc ipsum saevum certamen adjicit, ut nihil eorum metuere videretur quae terribilia putat humanitas. Si exsurgat, id est si subita in me concertatio, quasi fervens procella prosiliat, in eo potius sperabo victoriam. In praeliis enim concitatis gloria vincentis semper apparet. Nam virtus probatur latere, quae non fuerit explorata certamine, sicut superius dixit: In tribulationibus dilatasti mihi . Et respiciendum quod et iste versus sic habet in capite, 89 sicut ille prior. Quae figura dicitur anaphora, quoties unum verbum per commatum principia repetitur; quod et in capite psalmi anc requiram. Unam rem quidem petiisse se dicit a Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
carnes cupiunt crudeliter deuorare. Et ĩõ
inimicorũ tanta feritas proditur. ut libera¬
tionis grã duplicetur. Adiecit. Qͥ tribulant
me inzmici mei. ipsi infirmati sunt & cecide¬
runt. ersus iste pendet de suꝑiori sententia
Probatio. est. enim. quomͦ nullum timere
potuisset. Nam si ꝑsecutores qui formidari
poterant subruerunt. quis rogo timor erit:
quando potius illi cadunt qui impugnare
uidebanturͦ Consequenter autem uerba
sunt posita. Prius fuit infirmare. post cade¬
re. Et intuere qm̃ hic fidelium beneficia
breuit̃ exponuntur. ut ñ illi qui passioĩb¬
premuntur. sed illi magis corruant qui ĩno¬
centũ sanguinem deuorare festinant. mm
si consistant aduersus me castra. ñ timebit
cor meum. Salutari probatione c̃õ¬
pseca propła letus exultat decoram mẽphasĩ
idest exaggerationem faciens. ut si aduersus
ipsum solum castrorũ coeat multitudo. stabi¬
litas mentis eius ñ debeat commoueri. dum

Expanded text:
carnes cupiunt crudeliter devorare. Et ideo carnes cupiunt crudeliter devorare. Et ideo inimicorum tanta feritas proditur, ut liberationis gratia duplicetur. Adjecit: Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt et ceciderunt. Versus iste pendet de superiore sententia; probatio est enim quomodo nullum timere debuisset. Nam si persecutores qui formidari poterant, subruerunt, quis, rogo, timor erit, quando potius illi cadunt, qui impugnare videbantur? Consequenter autem verba sunt posita; prius fuit infirmari, post cadere. Et intuere quoniam hic fidelium beneficia breviter exponuntur, ut non illi qui passionibpremuntur, sed illi magis corruant qui innocentium sanguinem devorare festinant. Vers. 4. Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum. Salutari probatione completa, propheta laetus exsultat, decoram emphasim, id est exaggerationem faciens, ut si adversus ipsum solum castrorum coeat multitudo, stabilitas mentis ejus non debeat commoveri, dum
Abbreviated transcription (Latin):
dinem semꝑ habere tenebras suas. quando
contra eam ponitur illuminatio suꝑna
Sequitur. Et salus mea In quo u̾bo cuncta
concludit. & ualitudinẽ corporis & anime
sospitatem. Utraq enĩ indiga sunt salutis.
quando sustinent uidelicet grauissimas passi¬
ones. Quẽ timebo. Idest nullum hominẽ
formidabo. Timor enum fecerat drũ. ne quem¬
quã alium timere potuisset. Sequitur. dñs
defensor uitȩ meȩ. a quo trepidabo: Multi per
actus iniquos accepta dñi munera ꝑdidert̃.
Quorum autẽ defensor fuit dñs. nullatenus
aliquid amiserunt. A quo trepidabo:. Inter¬
rogatiuȩ promintiandum. ẽ. idest a nullo
sicut & suꝑius posuit quem timebo: Tales
quippe interrogationes pro abnegationib
accipiendas eẽ non dubium. ẽ. Nadidit dũ
appropiant suꝑ me nocentes. ut edant car¬
nes meas. Truculentͥũ in imicorum hic uota
panduntur. qui non solum extinguere s
etiã auiditate furoris. Ipsas quoq huinanas

Expanded text:
dinem semper habere tenebras suas, quando dinem semper habere tenebras suas, quando contra eam ponitur illuminatio superna. Sequitur, et salus mea. In quo verbo cuncta concludit, et valetudinem corporis, et animae sospitatem. Utraque enim sunt indicia salutis, quando sustinent videlicet gravissimas passiones. Quem timebo? id est nullum hominum formidabo. Timor enim fecerat Domini, ne quemquam alium timere potuisset. Sequitur: Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo? Multi per actus iniquos accepta Dei munera perdiderunt. Quorum autem defensor fuit Dominus, nullatenus aliquid amiserunt. A quo trepidabo? Interrogative pronuntiandum est, id est a nullo, sicut et superius posuit, quem timebo? Tales quippe interrogationes pro abnegationibus accipiendas esse non dubium est. Addidit: Dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas. Truculentium inimicorum hic vota panduntur, qui non solum exstinguere, sed etiam aviditate furoris, ipsas quoque humanas
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbulant me inimici mei: ipsi infirmati fc̃
& ceciderunt. Hos tres uersus paulo sol¬
licitꝰ audiamus. Sunt enim magnĩ argu¬
mentationis formula comp̃hensi. quam g̃¬
ci epicherema latini exsecutiones uel apprõ¬
bationes uocare maluerunt. Hoc argum̃to
utimur. quotiens rem de qua agitur per
exemplum aliquod probare contendimus.
Causa autẽ hic proposita. est. ut uno semis
uersiculo. Dixit enĩ. Dñs illuminatio mea.
& salus mea quẽ timebo: Dñs defensor uite
meȩ. aquo trepidabo: In alio semis & uno
ũsiculo subuxit. exemplum. quia minz¬
me trepidare debiusset: quando illi magĩ
cadunt. qui ꝑsequi probantur. Ait enim
dum appropiant suꝑ me nocentes. ut e¬
dant carnes meas. Qui tribulant me ini¬
mici mei. ipsi infirmati sunt & cecidert̃.
Sic istius epicheramatis breuiter forma ꝑ¬
fecta. est. Nunc ad exponenda uerba breuit̃¬
redeamus. Propħa igͥ dicit exultans se quẽ¬
quam hominum non timere: quoniam
a deo fuerat illuminatus. ostendeus formi¬

Expanded text:
tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt et ceciderunt. Hos tres versus paulo sollicitius audiamus, sunt enim magnae argumentationis formula comprehensi, quam Graeci epichirema, Latini exsecutiones vel approbationes vocare maluerunt. Hoc argumento utimur quoties rem de qua agitur per exemplum aliquod probare contendimus. Causa enim hic proposita est in uno et semi versiculo. Dixit enim: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo? In alio semis et uno versiculo subjunxit exemplum, quia minime trepidare debuisset, quando illi magis cadunt qui persequi probabantur. Ait enim: Dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas. Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt et ceciderunt. Sic istius epichirematis breviter forma perfecta est. Nunc ad exponenda verba redeamus. Propheta ergo dicit exsultans, se quemquam hominum non timere, quoniam a Deo fuerat illuminatus, ostendens formi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ id esse doceatur ac si scriptum fuisset:
ita & hic futura p̾mia ex ante cedentib be¬
neficiis sibi credit esse uentura. Terrã aut̃
uiuentium proprie scriptura diuina con
memorat. Additum ẽ. expecta dñm. Sci¬
lic& qͥ promittendo non fallit. qͥ prestando¬
ñ imputat. sicut iacob apłs dicit. Qͥ dat
omĩb affluenter: & non improperat. ii¬
rriliter age & confortetur cor tuum. &
sustine dominum. Qm̃ superiore
uersu crediderat uidere se bona dñi. nunc
dicit quẽ ad modum uidere possit. Hoc aũ
uerbum uirilit̾. non solum uiris s & femi¬
nis credamus eẽ mandatum. Nam᷑ iuri cũ
mollescunt animo femineo sunt: & muli¬
lieres uiriles efficiuntur. cum in bono ꝑ¬
posito m̃tis robore ꝑseuerant. Sequitur.
Et confortetur cortuum. Ne quasi lassus
inmurmures. & tedio fatigante desperes:
s confidenti animo atq securo dic̃. expecta
dnĩn: qui nescit subducere quȩ promitcit.

Expanded text:
ut per id doceatur esse ac si scriptum fuisset. ut per id doceatur esse ac si scriptum fuisset. Ita et hic futura praemia ex antecedentibus beneficiis sibi credit esse ventura. Terram autem viventium, proprie Scriptura commemorat divina. Additum est: Exspecta Dominum, scilicet qui promittendo non fallit, qui praestando non imputat, sicut Jacobus apostolus ait: Qui dat omnibus affluenter, et non improperat riliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum. Quoniam superiori versu crediderat videre se bona Domini, nunc dicit quemadmodum videre possit. Hoc autem verbum, viriliter, non solum viris, sed et feminis credamus esse mandatum. Nam et viri cum mollescunt, animo femineo sunt; et mulieres viriles efficiuntur, cum in bono proposito mentis robore perseverant. Sequitur, et confortetur cor tuum, ne quasi lassus immurmures, et taedio fatigante desperes. Sed confidenti animo atque securo dicit: Exspecta Dominum, qui nescit subducere quae promittit.
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse dep̃catum. Quod latius regum textus
eloquitur. Pulcherrime autem dixit sibi qͥa
mendacii sui penas recepit. qui falsum testi¬
monium proferre contendit. Siue ut alii
dicunt ydioma. ẽ. scripture diuine: ut pro
singulari pluralis numerus apponatur.¬
niatur adiunctus. sicut deherode mortuo¬
legitur dictum. mortui sunt qui querebant
animã pueri: uel moysi de pharaone pro¬
nur itiatum ẽ. quia mortui sunt qui quere¬
bant animam tuam. Credo uidere bo¬
na dĩ. in terra uiuentiũ expecta dnm.
ost quam multis modis dnm̃ deprecat᷑
est ne ꝑsequentib tiaderetur. ad confidẽ.¬
tiȩ suȩ redit auxilium. sibiq ipsi promitit
quod bona uideat in t̾ra uiuentuim. idẽ.
in futura uita ubi bona sunt sempiterna.
Et proprie dictum ẽ. terram illam ẽẽ ui¬
uentium. qm̃ ista morientium. est. Qui
status aput oratores dicitur collectiuus. qñ
ex scripto colligitur. id quod scͥptum nonẽ

Expanded text:
fuisse deprecatum; quod latius Regum textus fuisse deprecatum; quod latius Regum textus eloquitur . Pulcherrime autem dixit sibi, quia mendacii sui poenas recipit qui falsum testimonium proferre contendit. Sive, ut alii dicunt, idioma est Scripturae divinae, ut pro singulari pluralis numerniatur adjunctus; sicut de Herode mortulegitur dictum: Mortui sunt qui quaerebant animam pueri ; vel Moysi de Pharaone pronuntiatum est: Quia mortui sunt qui quaerebant animam tuam . Verna Domini in terra viventium. Exspecta Dominum. Postquam multis modis Dominum deprecatus est ne persequentibus traderetur, ad confidentiae suae redit auxilium, sibique ipsi promittit quod bona videat in terra viventium, id est in futura vita, ubi bona sunt sempiterna. Et proprie dictum est terram illam esse viventium, quoniam ista morientum est. Qui status apud oratores dicitur collectivus, quando ex scripto colligitur id quod scriptum non est,
Abbreviated transcription (Latin):
dulos uideos. qui eos nitebantur praua inten¬
nimas ꝑsequentium me: qm̃ insurrexerunt
in me testes iniqui. & mentita est iniquitas
ecundum hẏstoriam potest intelligi ss.¬
de saule qui eum acerrimo odio ꝑseque¬
batur. S qm̃ rex erat nec poterat solus agere
quod uidelat. apte numerus pheralis hic po¬
situs ẽ. Simili modo cum dohec idumeus
eum prodidisse legatur. plurali numero po¬
suit testes iniqui. Fieri enim potuie. ut qñ
eum regi accusauit. ꝑ testes alios dicta sua
probare uoluissce. Qua propt̾ congrue positꝰ
talis ꝑ unum tantum ñ facile poterat accu¬
sari. Testes gͦ iniqui fuerunt dohec idumeus
euisgsimiles. qui eum prodiderunt sauli:
a propha achimelech fuisse susceptum. & gła¬
dium illi sumptusq datos. quod rex sacer¬
docis atq filiorum eiꝰ morte reseeauit. Men¬
titi sunt enĩ dicentes contra regem saulem.
dauid consilia data fuisse. deuiq pro eo

Expanded text:
dulos Judaeos qui eos nitebantur prava intendulos Judaeos qui eos nitebantur prava inteninsurrexerunt in me testes iniqui, et mentita est iniquitas sibi. Secundum historiam potest intelligi de Saule, qui eum acerrimo odio persequebatur. Sed quoniam rex erat, nec poterat solus agere quod jubebat, apte numerus pluralis hic positus est. Simili modo cum Doech Idumaeus eum prodidisse legatur, plurali numero posuit, testes iniqui. Fieri enim potuit ut quando eum regi accusavit, per testes alios dicta sua probare voluisset. Quapropter congrue positus talis per unum tantum non poterat facile accusari. Testes ergo iniqui fuerunt Doech Idumaeus, ejusque similes, qui eum prodiderunt Sauli a propheta Achimelech fuisse susceptum, et gladium illi sumptusque datos; quod rex sacerdotis atque filiorum ejus morte reseravit. Mentiti sunt enim dicentes contra regem Saulem David consilia fuisse data, Deumque pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
torib possit intelligi. quia domum patris sui
matrisq tunc dereliquit: quando apopulis
hebreis ad regni culmen euectus est. Sequit᷑
Dñs autem assumpsit me. In loco scilicoe ue¬
ri parentis. Pater. est. quia condidit quia re¬
git. Mater est: quia fouet. quia infirmos &
paruulos lactat. Assumpsit uͦ dixit. hoc. est.
de priuata conditione in regno posuit.
egem sibi statui illam potius dñi depre¬
c̃atur saluatoris. qua debitores noscitur libe¬
rasse ꝑ grãm. Moysi enĩ lex illo tempore iã
dicta erat. dnĩ autem sperabatur esse uentura
quã sibi postulat debere constitui. In uia tua.
ueniente iuste presumebat. qui eam & docere
poterat: & implere posse prestabat. Senuitam
uero iam diximus adscripturarum intelli¬
gentiam ꝑtinere. Precatur gͦ propħa ut ue¬
teris testamenti libros recte intelligat. & uen¬
turum in eis dnm̃ esse cognoscat. Propter
inunicos autem dicit idest᷑ hereticos siue incre¬

Expanded text:
toribus possit intelligi: quia domum patris sui toribus possit intelligi: quia domum patris sui matrisque tunc dereliquit, quando a populis Hebraeis ad regni culmen evectus est. Sequitur, Dominus autem assumpsit me, in loco scilicet veri parentis. Pater est quia condidit, quia regit; mater quia fovet, quia infirmos et parvulos lactat. Assumpsit vero dixit, hoc est, de privata conditione in regno posuit. inimicos meos. Legem sibi statui illam potius Domini deprecatur Salvatoris, qua debitores noscitur liberasse per gratiam. Moysi enim lex illo tempore jam data erat; Domini autem sperabatur esse ventura, quam sibi postulat debere constitui. In via tua, veniente juste praesumebat, quia eam et docere poterat, et impleri posse praestabat. Semitam vero jam diximus ad Scripturarum intelligentiam pertinere. Precatur ergo propheta ut Veteris Testamenti recte libros intelligat, et venturum in eis Dominum esse cognoscat. Propter inimicos autem dicit, id est haereticos, sive incre
Abbreviated transcription (Latin):
iram poni udici ĩ tempus. cum discerneret ma¬
los abonis. Illis enim irasci creditur. qui infe¬
lici segregatione dampnandi sunt. Rogat g
ne cunc ab ipso declinet dñs. quando sanctis
uultũ suȩ maiestatis indulget. Homo carna¬
lis dm̃ timet. ne peccatis ingrauantib aut
substantiam ꝑdat. aut filios amittat. aut co¬
pia auri argentiq minuatur. Sc̃s autem
lutaris meus. U bi sunt qui humanis me¬
ritis dicunt aliquid applicandum: Petiit rex
& propħa plenus grã & benedictione cȩlesti.
ne deseratur a domino. Scit enĩ quia si ille
reliquerit. nulla se potestas regere preualebit.
Nec semel ei petisse sufficit. nisi hoc ipsum
sub repeticione geminara. Despici enim semꝑ
addici est: nec securus reddi potest. nisi quẽ
mum hominẽ dicit. matrem uxorem eius
euam. unde generatio humana descendit.
Isti gͦ reliquerunt conditione mortali. nec
enutrire ualuerunt. quando de hac luce
translati sunt. Quamuis istud de eius geni¬

Expanded text:
iram poni judicii tempus, cum discernet malos a bonis. Illis enim irasci creditur, qui infelici segregatione damnandi sunt. Rogat ergo ne tunc ab ipso dectinet Dominus, quando sanctis vultum suae majestatis indulserit. Homo carnalis Deum timet, ne peccatis ingravantibus aut substantiam perdat, aut filios amittat, 90 aut copia auri argentique minuatur: sanctus autem me, Deus salutaris meus. Ubi sunt qui humanis meritis dicunt aliquid applicandum? Petit rex et propheta, plenus gratia et benedictione coelesti, ne deseratur a Domino. Scit enim quia si ille reliquerit, nulla se potestas regere praevalebit. Nec semel ei petiisse sufficit, nisi hoc ipsum sub repetitione geminaret. Despici enim semper addicti est, nec securus reddi potest, nisi quem mum hominem dicit, matrem uxorem ejus Evam, unde generatio humana descendit. Isti ergo reliquerunt conditione mortali, nec enutrire valuerunt, quando de hac luce translati sunt. Quamvis istud de ejus geni
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi dixit cor meum que siui uultum
tiuim. uultum tuum domine requiram.
or desideriũ tacitum prodit. quod
plus audit diuinitas. quam popłorũ
tonantissimas uoces. Sicut moysi dicitur.
Qͥd clamas adme. Cum locutus aliquid
non legatur. Fidelis itaq uir: cor suum dix̃
ad dñm loqui. quoniam m. hoc uidebatur
quod cogitabat offerre. Uultum autẽ dñi
querit. qui se scã conuersatione tractauerit.
De quib dictum ẽ. Beati mundo corde: qm̃
ipsi dm̃ uidebunt. Ci eminat quoq quod
dictum ẽ. Uultum tuum dnẽ requiram
Una quidem res. sed frequentata precato.
Sciebat enim quam p̃ciosum erat. quod
exequitur. Tlam suꝑiori quippe uersu ꝓ¬
fessus ẽ. uultum dnĩ se desideranter ex¬
quirere. ¶Qm̃ non est in potestate hominis
suum optinere desiderium. p̃catur ne aũ¬
tat faciem suam dñs: quam magnopere
postulabat. Ipsius enim muneris ẽ. se preᷤ¬
tare fidelissimis contuendum. Sequitur.
Neq declines in ira aseruo tuo. Sepe diciqꝰ¬

Expanded text:
Tibi dixit cor meum: Exquisivi vultum tuum; vultum tuum, Domine, requiram. Cor desiderium tacitum prodit, quod plus audit Divinitas quam populorum tonantissimas voces; sicut Moysi dicitur: Quid clamas ad me ? cum locutus aliquid non legatur. Fidelis itaque vir cor suum dixit ad Dominum loqui, quoniam hoc videbatur quod cogitabat offerre. Vultum autem Domini quaerit, qui se sancta conversatione tractaverit; de quibus dictum est: Beatimundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Geminat quoque quod dictum est, vultum tuum, Domine, requiram. Una quidem res, sed frequentata precatio; sciebat enim quam pretiosum est, quod exsequitur. Superiore quippe versu professus est vultum Domini se desideranter exquirere; et quoniam non est in potestate hominis suum obtinere desiderium, precatur ne avertat faciem suam Dominus, quam ille magnopere postulabat. Ipsius enim muneris est, se praestare fidelissimis contuendum. Sequitur: Neque declines in ira a servo tuo. Saepe dixi
Abbreviated transcription (Latin):
regnum liberaretur ab inimicis suĩ
acerrimis. ꝑ totum psalmum loquitur ꝓ¬
pħa in prima positione dñm̃ se dicens me¬
tuere. & nullum alterum formidare.S
inter aduersa scłi unum sibi testatur suf¬
fugium. ut licet ꝑiculis corporalib iacta¬
retur. ipse in domo diuĩ firmissima deuo¬
tione mentis habitaret. Secunda positioẽ
multiplici clade liberatus: diuersis modis
grãs agit: & prophetie spũ. spem sͥ future
beatitudinis pollicetur. Sciendum sane¬

Expanded text:
regnum liberaretur ab inimicis suis acerrimis, per totum psalmum loquitur Propheta. In prima positione dominum se dicens metuere, et nullum alium formidare, sed inter adversa saeculi unum sibi testatur esse suffugium, ut licet periculis corporalibus luctaretur, ipse in domo Domini firmissima devotione mentis habitaret. Secunda positione multiplici clade liberatus, diversis modis gratias agit, et prophetiae spiritu spem sibi futurae beatitudinis pollicetur. COMME
Abbreviated transcription (Latin):
Uam melliflue uoces audite sunt:
quam salutariter nobis psalterium
cȩleste cantauit. tales siquidem mandatoꝵ
corde sonuerunt: ut si eas int̾nis aurib
recipiamus. et nos in eis dauitice lẏre cu¬
ratione purgabim᷑: fietq nobis saulis illa
mundatio. ut fugatis immundis spiritibꝰ
abluta mente dño seruiamus. Habent
enĩ beati musicam suam: que anime fi¬
delis intrat auditũ. cuius ñ deficit sonus:
cuius ñ lassatur intentio. Relinquite gͦ
spectacłorum amatores: mortiferas uolun¬
tates. Ad hȩc magis gaudia. adhec myste¬
ria conuenite: ubi cychara & organum uͥ¬
tutes excitant. ñ desideria praue uolun-¬
tatis instigant

Expanded text:
uam mellifluae voces auditae sunt! quam salubriter nobis psalterium coeleste cantavit! Tales siquidem mandatorum chordae sonuerunt, ut si eas internis auribus recipiamus, et nos in eis Davidicae lyrae curatione purgabimur; fietque nobis Saulis illa mundatio, ut fugatis immundis spiritibus, abluta mente Domino serviamus. Habent enim beati musicam suam, quae animae fidelis intrat auditum; cujus non deficit sonus, cujus non lassatur intentio. Relinquite ergo, spectaculorum amatores, mortiferas voluptates; ad haec magis gaudia, ad haec mysteria convenite, ubi cithara et organum virtutes excitant, non desideria pravae voluptatis instigant.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ statim ꝑfecta beatitudo datur. quȩ scĩs
in resurrectione promittitur. animam tamen
eiꝰ dicit in bonis posse remorari. Qm̃ ae si adhuc
p̃mia illa suspensa sunt: quȩ nec occls uidit
nec auris audiuit. nec in cor hominis ascendptͣ
modo tamen futuri p̃mii certissima spei delec¬
tatione pascuntur. Sequitur. Q semen eius
hereditate possidebit t̾ram. Istud iam futurũ
p̃mium absolute significat. quando semen eꝰ
idest oꝑa bona ineterna securitate recipient᷑.¬
& possessio eius nulla ulterius expulsione t᷑¬
babitur. Q enim aliquid ex heredirate tenet.
firmissima possessione gloriatur

Expanded text:
n statim perfecta beatitudo datur, quae sanctis n statim perfecta beatitudo datur, quae sanctis in resurrectione promittitur, animam tamen ejus dicit in bonis posse remorari, quoniam etsi adhuc praemia illa suspensa sunt, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ; modo tamen futuri praemii certissima spei delectatione pascuntur. Sequitur, et semen ejus haereditate possidebit terram. Istud jam futurum praemium absolute significat, quando semen ejus, id est opera bona et possessio ejus nulla ulterius expulsione turbabitur, qui enim aliquid ex haereditate tenet, firmissima possessione gloriatur
Abbreviated transcription (Latin):
propter tui nominis scĩtatem. S dum copiosũ
dr̃ peccatum: abundantissimũ esse monstrat᷑.
qm̃ cursu temporis semꝑ augetur. & nisi fu¬
erit diuina miseratione subuentum. quan¬
tum uita protenditur.: tantum humana fra¬
gilitate peccatur. Et memoria reconde. quod
ecłia dicie pro parte menbrorũ copiosa sua
esse peccata. ut qui se p̃dicant mundos esse.
sicut cithariste: intelligant se portionem cũ
scã ȩccłia non habere. aleai. Quis ẽ. homo
qui timȩt dnm̃. legem statuit ei inuia ꝗͣ elegit.
enit ad tercium menbrum. specialiter de¬
monstratura. qui sit qui timeat dnm̃:
aut quali munere gratuletur. S more suo
interrogationẽ p̃mittit. responsura quȩ com-¬
pecunt. Legem statuit ei. Iste est quẽ uolebat
expͥmere. Dicit hominẽ accepisse legem. cui ideo
uoluit metum adicere. ne posset sub ignorantiȩ
securitate peccare. In uia quã elegit. id est inscĩ

Expanded text:
propter tui nominis sanctitatem. Sed dum copiosum propter tui nominis sanctitatem. Sed dum copiosum dicitur peccatum, abundantissimum esse monstratur: quoniam cursu temporis semper augetur; et nisi fuerit divina miseratione subventum, quantum vita protenditur, tantum humana fragilitate peccatur. Et memoria reconde quod Ecclesia dicit pro parte membrorum, copiosa sua esse peccata; ut qui se praedicant esse mundos, sicut CatED. Quis est homo qui timeat Dominum? Legem statuit ei in via quam elegit. Venit ad tertium membrum, ubi specialiter demonstratur qui sit qui timeat Dominum, aut quali munere gratuletur. Sed more suo interrogationem praemittit, responsura quae competunt: Legem statuit ei. Iste est quem volebat exprimere. Dicit hominem accepisse legem, cui ideo voluit metum adjicere, ne posset sub ignorantiae securitate peccare. In via quam elegit, id est in sanc