comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N Iter om̃s cliuinas auctoritates.
to excellit. Quocl .ni. lex ⁊ prophe¬
te fururũ p̃nĩciauerũt hoc rod¬
clitũ atq conpletum in eunã¬
głio demonstrat᷑. Cuiis p̾mi
num ip̃m ⁊ saluatorẽ nr̃mie¬
sum xp̃m ⁊̃ p̃ss̃tem incarne
uicderiuit ⁊ non solum ea que
exore eius audita. uł ab illo sb̃o¬
dĩs sius sc̾ꝑata clicta i ftã mnemi¬
nerant uenĩ eciam que prus¬
ꝙͣ illi ꝑdiscipulatum ad hese¬
rant meis natiuitate ułm
fancia uł pueritia cliuinitꝰ ge¬
sta tdigna memoria. sũ ab ip̃o
sũ apentib eius sine a quibus
libet aliis ctissimis indiciis i fi¬
delissimis testimoniis req̃rere i
cognosce̾ potuerũt in posito sibi
ennanglreandi munere gene¬
ri huntano aununciare curart̃
nes ⁊̃ scpͥta de illo q̃ scribñcla ui¬
sasuĩt libris singłis ecliderũt. Ac
ne putaretur ꝙ attiuet acl ꝑcipi¬
endum ⁊ predicaudũ ennͣgłiũ
interesse aliquid. utrum illi an¬
nutient qui eundẽ clũm hic

Expanded text:
nter omnes diuinas auctoritates, to excellit. quod enim lex et prophetae futurum praenuntiauerunt, hoc redditum adque conpletum in euangelio demonstratur. cuius primi num ipsum et saluatorem nostrumuiderunt, cuius non solum ea, quae ex ore eius audita uel ab illo sub oculis suis operata dicta et facta meminerant, uerum etiam quae, priusquam illi per discipulatum adhaeserant, in eius natiuitate uel infantia uel pueritia diuinitus gesta et digna memoria siue ab ipso siue alibet aliis, certissimis indiciis et fidelissimis testimoniis requirere et cognoscere potuerunt, imposito sibi evangelizandi munere, generi humano annuntiare curarunt. nes, etiam scripta de illo, quae scribenda visa sunt, libris singulis ediderunt. 2. Ac ne putaretur, quod attinet ad percipiendum et praedicandum Evangelium, interesse aliquid utrum illi annuntient, qui eumdem Dominum hic
Abbreviated transcription (Latin):
sui minieri sacram̃to quocdamͦ
declararũt hoc ordine scͥpͥsisse ꝑ¬
hibñtur. pͥmus matheus de m¬
de maitus. t̾cõ lucas ultino io¬
hãnes. unde alius eis fuit ordo
cognoscũcli at p̃dicandi. alius
aũt scribũcdi. ⁊ Id cognoscũdũ qͥp¬
pe atq p̃clicandũ pͥmi utiz fue¬
rũt qui secuti clñm incarue pͥ

Expanded text:
sui numeri sacramento quodammodo declararunt, hoc ordine scripsisse perhibentur. Primum Matthaeus, deinde Marcus, tertio Lucas, ultimo Joannes. Unde alius eis fuit ordo cognoscendi atque praedicandi, alius autem scribendi. Ad cognoscendum quippe atque praedicandum, primi utique fuerunt qui secuti Domin
Abbreviated transcription (Latin):
it euis matrẽ fratris defũcti con¬
uiegem dux̾at. Item u̾ clixi. lucas
uero acdip̃m dauid ꝑnathan as¬
illus expiauit. ꝓcuiꝰ nominis
ꝓpħam clrẽ clebui. ne puraretur
itdem fuisse homo cũ alter fue¬
rit qmͣuis ⁊ ip̃e hot nocaretur
hoc opus sit incipit. Int̾ omẽs
dĩuas auctoritare s.

Expanded text:
it eius matrem, fratris defuncti conit eius matrem, fratris defuncti coniugem, duxerat. item ubi dixi: Lucas uero ad ipsum Dauid per Nathan asipsius expiauit, per cuius nominis prophetam dicere debui, ne putaretur idem fuisse homo, cum alter fuerit, quamuis et ipse hoc uocaretur. Hoc opus sic incipit: Inter omnes diuinas auctoritates.
Abbreviated transcription (Latin):
Ẽt eosdem
annos qui¬
bus panlañ
libros cletnitate dictabam. scrip¬
s ⁊ alios labore cotuiuo in terpo¬
nc̃s co illoꝵ tͣaporibus inquib
suĩt libri quatuor cle cõsensue
dissencientib talũpniant᷑. Quoꝵ
pͥmus liber adu̾sus illos cõscrip¬
nis est qui tainquã marime sa¬
pientẽ xp̃m uł honorant uł
honorare se fingũt. ⁊ ĩo nolũt
sꝙpͥta sũt s abeius cliscipłis quos
existuñat ei clĩuitatẽ q crecłetur
cleus erroerc tribuisse. in quolibͦ¬
nicleor hebreor. est quicle ⁊ hoc
credibse ut hebreĩ uelut abrahei
chicli eẽ uiclcant᷑. S exillo uerins
intlligũt᷑ applłati qui uocabatur
eber tãqm ebrei. Dequa re inlibro
serto clecimo cle ciuitate satis disse¬
rui. insccło libro cũ ag̾em decluob
prib iosepħ. ab altõ cliri geuitũ
ab alto adoptatũ. S dicẽdũ fuit
alti adoptatũ. Defũcto .n. ꝙ mag̃
credũdũ ẽ sccũdũ legem fucrat
adoptariis. qm̃ qui eum genu¬

Expanded text:
er eosdem annos, quibus paulatim libros de trinitate 20 dictabam, scripsi et alios labore continuo interponens eos illorum temporibus, in quibus sunt libri quattuor de consensu dissentientibus calumniantur. quorum primus liber aduersus illos conscriptus est, qui tamquam maxime sapientem Christum uel honorant uel honorare se fingunt et ideo nolunt scripta sunt, sed ab eius discipulis, quos existimant ei diuinitatem, qua crederetur deus, errore tribuisse. In quo libntem Hebreorum est quidem et hoc credibile, ut Hebrei uelut Abrahei dicti esse uideantur, sed ex illo uerius intelleguntur appellati, qui uocabatur Heber, tamquam Heberei, de qua re in libro sexto decimo de ciuitate dei satis disserui. in secundo, cum agerem de duobus patribus Ioseph, ab altero dixi genitum, ab altero adoptatum; sed dicendum fuit: alteri adoptatum. defuncto enim, quod magis credendum est, secundum legem fuerat adoptatus, quoniam qui eum genu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ atq locũ. duo tenuerũt. pͥ¬
nũ matheus ulumũ iohes. ut
loco medio constituti utroque
abeis larere munirentur. hor
sane quatuor selus mathens he¬
brco scpͥsisse ꝑhibetur eloqͥo ce¬
ti greto. t̃t qmͣius singsi suũ qũ¬
nõ tam̃ unus quisque eoꝵ relut
alti̾us p̃ceclñtis ignarus uoluisse
scͥbẽ reꝑitur uł ignorata p̃t̾misis¬
se que spͥsisse alius inuenit᷑. si
sicur uuituiq inspiratũ est ñ

Expanded text:
mum locum duo tenuerunt; primum Matthaeus, ultimum Joannes: ut loco medio constituti, utroque ab eis latere munirentur. 4. Horum sane quatuor solus Matthaeus hebraeo scripsisse perhibetur eloquio, caeteri graeco. Et quamvis singuli suum quenon tamen unusquisque eorum uelut alterius praecedentis ignarus uoluisse scribere repperitur uel ignorata praetermisisse, quae scripsisse alius inuenitur, sed sicut unicuique inspiratum est non
Abbreviated transcription (Latin):
or euangłistarum de baptista io¬
hanne conienfumi. Matħs ita se¬
quitur. In dieb autem illis. uenit
ioħs liaptista predicans in deser¬
to uidee. Maitus non dixit in ilł
dieb quia millam seriem ierũ
antepremiscrat in quarum re¬
rum dieb intelligeretur dicere.
si diceret in illis dieb. Lucas aũ
ꝑ potestates terrenas signatus ip¬
sa tempora expressit p̃dicationis
uel baptisim iohanins dicens. An¬

Expanded text:
uor euangelistarum de baptista Iouor euangelistarum de baptista Iohanne consensum. Mattheus ita sequitur: in diebus autem illis uenit Iohannes baptista praedicans in deserto Iudaeae. Marcus non dixit in illis diebus\'. quia nullam seriem rerum ante praemiserat, in quarum rerum diebus intellegeretur dicere, si diceret in illis diebus\'. Lucas autem per potestates terrenas significantius ipsa tempora expressit praedicationis uel baptismi Iohannis dicens: an
Abbreviated transcription (Latin):
płs in euangłistis quatuor emi¬
uentissimus. postea quam dix̃
de uerbo dĩ. qui est ipse filiuis
ante omnia scła creature. quia
omma ꝑ ipsum facta sunt. in¬
tulit contimio de ioħis predica¬
tione ac testimono. dicens. fint
homo missus adeo. cui nomen
erat iohannes. Unde iam itidẽ¬
dum est de ipso iohanne qua
tuor cuangłistarum uarratio¬
nes. quemadmodim inter se
non discordent. Non ut hoc a
nobis ꝑ omma requiratur. aut
exigatur quomodo fecimus de
primordiis nati ex maria xp̃i.
quemadmodum inter se maths¬
i luicas consentiant. ut ex utnꝰ¬
q nartatione unam faceremus.
demonstiantes tardiorib quem¬
lasdoͤ sum cominemorando qd̃
alter tacet. uel tacendo quod alt̃
cominemorat. non impedit intel¬
lectum ueracis narrationis alt̾uis
ut hoc exemplo sie ut a me fa¬
ttum est. siue alio modo comino¬
dius fieri possit. uideat imusqͥs¬
q ⁊ m ceteris talib locis fieri pos¬
se. quod hic facium cẽ ꝑspęxerit.
Iam gͦ ut dixi uideamiis quami¬

Expanded text:
s in Evangelistis quatuor eminentissimus, posteaquam dixit de Verbo Dei, qui est ipse Filius ante omnia saecula creaturae, quia omnia per ipsum facta sunt, intulit continuo de Joannis praedicatione ac testimonio dicens: Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes . Unde jam videndum est, de ipso Joanne Baptista quatuor Evangelistarum narrationes quemadmodum inter se non discordent: non ut hoc a nobis per omnia requiratur aut exigatur, quod modo fecimus de primordiis pati ex Maria Christi, quemadmodum inter se Mattheus Lucasque consentiant, ut ex utriusque narratione unam faceremus, demonstrantes tardioribus quemlibet eorum commemorando quod alter tacet uel tacendo quod alter commemorat non inpedire intellectum ueracis narrationis alterius, ut hoc exemplo, siue ut a me factum est siue alio modo commodius fieri possit, uideat unusquisque et in ceteris talibus locis fieri posse quod hic factum esse perspexerit. Iam ergo, ut dixi, uideamus quatt
Abbreviated transcription (Latin):
am hinc de predicatione io¬
hannis narrari incipit quã
omnes quatuor cõmemorant.
Nam & matħs post illa uerba
que ultma eius posui ubi con¬
memorauit ex ꝓpha testimoni¬
um. quoniam nazareus uoca¬
bitur. sequitur & adiungit. In
diebus autem illis. uenit ioħs
baptista. predicans in deserto iu¬
dee. ⁊ cetã. Et marcus qui nicħ
de naruntate uel infantia uel
puericia dm̃ narrauit. hinc e¬
uangłii sumpsit mittum .i. a
ioh̃is predicatione. Sic enim ex¬
orsus est. Inicium scĩ euangłii
iħu xp̃i filii dĩ. sicut scriptũ
est in isara propħa. Ecce mit¬
to angłm meum ante faciem

Expanded text:
am hinc de praedicatione Joannis narrari incipit, quam omnes quatuor commemorant. Nam et Matthaeus post illa verba, quae ultima ejus posui, ubi commemoravit ex propheta testimonium, Quoniam Nazaraeus vocabitur, sequitur et adiebus autem illis uenit Iohannes baptista praedicans in deserto Iudaeae, et cetera. et Marcus, qui nihil de natiuitate uel infantia uel pueritia domini narrauit, hinc euangelii sumsit initium, id est a Iohannis praedicatione. sic enim exorsus est: initium euangelii Iesu Christi filii dei, sicut scriptum est in Esaia propheta: ecce mitto angelum
Abbreviated transcription (Latin):
eus. fuit ioħ̾s in deserto bap¬
tizans: i predicans baptisinum
penitencie in remussionem pec¬
catorum. Q cet̾a. Et lucas post
uerba ubi ait. ⁊ iħs proficiebat
sapientia etate & gra apud dm̃
&e homines. de iohis predicatio¬
ne. iam sequitur dicens. Anno

Expanded text:
it Iohannes in deserto baptizans et praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, et cetera. et Lucas post uerba, ubi ait: et Iesus proficiebat sapientia, aetate et gratia apud deum et homines, de Iohannis praedicatione iam sequitur dicens: anno
Abbreviated transcription (Latin):
postea quam comꝑit illic regna¬
re filium herodis archelaum. no¬
linit obicere se illi ꝑiculo. cum pos¬
set terra isrł etiam sic intelligi uͥ
&e galilea illic deputaretur. quia
& ip̃am popłs isrł incolebat: quã¬
quam &e alio modo soluipossit.
hec questio. quia potuit uideri
parentib xp̃i. cum puero de qͦ
talia ꝑ angłica uerbã cognoue¬
rant. non ẽẽ habitandum nisi ĩ
ierłm ubi erat templum dñ.i
propterea redeuntes ex egipto il¬
luc eos ituros fuisse. ⁊ illic habi¬
taturos. nisi archelai piesentia ier¬
rerent᷑. Neq enim diuinitus ui¬
bebantur ibi habitare ut de ar-¬
chelao quod unebant deberẽt

Expanded text:
posteaquam conperit illic regnaposteaquam conperit illic regnare filium Herodis Archelaum, noluit obicere se illi periculo, cum posset terra Israhel etiam sic intellegi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israhel incolebat. quamquam et alio modo solui possit haec quaestio. quia potuit uideri parentibus Christi cum puero, de quo talia per angelica responsa cognouerant, non esse habitandum nisi in Hierusalem, ubi erat templum domini, et propterea redeuntes ex Aegypto illuc eos ituros fuisse et illic habitaturos, nisi Archelai praesentia terrerentur. neque enim diuinitus iubebantur ibi habitare, ut de Archelao quod timebant deberent
Abbreviated transcription (Latin):
puero timebatur. que minc lu¬
cas cominemorauit. que usq ad¬
co imitata erant ut in ipsa iude¬
a non iam rex eẽt arthelaus s
pontius pilatus. qui non rex u¬
deorum s preses erat. Cunus tẽ¬
porib agentes sub tib̾io cesare
silii maioris herodis. non regnũ
habebant. s tetraithiam. qud̃
iniq nondum factum erat. ꝙͣ¬
do ioseph timens archelaum ĩ
iudea tegnantem se in galileã
cum puero coomulit. ubi & cnur¬
tas eiꝰ erat natareth.
N forte ce hoc mouet
quomodo dicat matħs
ypterra cum puero
aħu parentes cus isse ingalileã.
quia metu archelai inuideam
ire noluerunt. cum ꝓpterea ma¬
gisisse ingalileam ideantur
quia ciuitas corum erat nazaretꝰ
galilee. sicut lucas non tacuit.¬
S intelligendum. ẽ. ubi angłs in
matrem eiꝰ & uae interrã isrł.
sic intellectum ẽẽ primo a ioseph
ut putaret iussum se cẽ ꝑgere
inuideam. Ipsa enimprimitus
intelligi potuit t̾ra isrł. Porro ã

Expanded text:
puero timebatur, quae nunc Lupuero timebatur, quae nunc Lucas commemorauit, quae usque adeo mutata erant, ut in ipsa Iudaea non iam rex esset Archelaus. sed Pontius Pilatus non rex Iudaeorum, sed praeses erat, cuius temporibus agentes sub Tiberio Caesare filii maioris Herodis non regnum habebant, sed tetrarchiam. quod utique nondum factum erat, quando Ioseph timens Archelaum in Iudaea regnantem se in Galilaeam cum puero contulit, ubi et ciuitas eius erat Nazareth. VIIII. An forte et hoc mouet, quomopropterea cum puero Jesu parentes ejus isse in Galilaeam, quia metu Archelai in Judaeam ire noluerunt, cum propterea magis isse in Galilaeam videantur, quia civitas eorum erat Nazareth Galilaeae, sicut Lucas non tacuit, intelligendum est, ubi angelus in matrem eius et uade in terram Israhel, sic intellectum esse primo a Ioseph, ut putaret iussum se esse pergere in Iudaeam — ipsa enim primitus intellegi potuit terra Israhel — porro autem
Abbreviated transcription (Latin):
o intelligantur fuisse herodes.
Qd̾ cum ficri potaisse nemones¬
ciat̃. quia cecitate insamunt qͥ
ꝓdinores sunt ad calũnian¬
dum euangłice ueritati. quã
paululum consideratiores ut
duos homines eodem uocabu¬
lo appellatos intelligant. cinus
rei exemplis plena sunt omĩa.
Nam iste posterior herodes prio¬
tis herodis filias suisse phibet᷑.
sicut arthelaus quem mathis
in nidee regnum patri mortuo
suscessisse commnemorat. sicut
filipus quem fratrem tetrarche
herodis: iipsum iturie tetrachã
lucas insinuat. Rex enim fint
herodesille qui querebat aĩam
Quod nomen grecum. a parte re¬
gni quarta indiium resonat.
Nisi forte hinc rursus quispiã
moueatur. cum matħs axxerit
ideo timuisse ioseph cum pue¬
ro redeunte ire in tudeam. quia
ꝓ parre suo herode archelaus fi¬
lius enis ibirggnabat. quomodo
potint ire ingalileam. ubi alius
filnus enis herodes tetrarches erat.
sicut luicas testatur. Quasiuero
ipsa sint tempora quib tunc

Expanded text:
fuisse intellegantur Herodes. fuisse intellegantur Herodes. quod cum fieri potuisse nemo nesciat, qua caecitate insaniant, qui procliuiores sunt ad calumniandum euangelicae ueritati quam paululum consideratiores, ut duos homines eodem uocabulo appellatos intellegant! cuius rei exemplis plena sunt omnia. nam iste posterior Herodes prioris Herodis filius fuisse perhibetur, sicut Archelaus, quem Mattheus in Iudaeae regnum patri mortuo successisse commemorat, sicut Philippus, quem fratrem tetrarchae Herodis et ipsum Itureae tetrarcham Lucas insinuat. rex enim fuit Herodes ille, qui quaerebat animam quod nomen Graecum a parte regni quarta inditum resonat. VIII. Nisi forte hinc rursus quispiam moueatur: cum Mattheus dixerit ideo timuisse Ioseph cum puero redientem ire in Iudaeam, quia pro patre suo Herode Archelaus filius eius ibi regnabat, quomodo potuit ire in Galilaeam, ubi alius filius eius Herodes tetrarches erat. sicut Lucas testatur? quasi uero ipsa sint tempora, quibus tunc
Abbreviated transcription (Latin):
lisama abiliuȩ tetrarcha sub prĩ¬
cipib sacerd̾otum anna & car¬
pha. factum est uerbum dm̃i sr̃
ioh̾xm zacharie filium in deser
hos dies⁊hoc estmpus harum
potestatum significasse mathm
cum diceret in illis dieb. s in
multo largioris temporis spano
uoluisse accipi qd̃ ait in illis die¬
b. Mox enim ut narrauit reu̾sũ
de egipto xp̃m mortuo herode.
qđ utiq tempore infantie enis¬
ł puericie factum est ut possit
constare quod hucas de illo cum
.xii. annorum ẽẽt. gestum narra¬
uit in templo ierłm. Gum gͦ ĩ¬
fantem uel puerum ex egipto
uocatum commemorasset ma¬
tħs continuo intulit. In dieb ã
illis. uenit ioħs bapusta. non uri¬
q tantumm. pueritie illius di
triginta ferme anuorum uar¬
ratus funisse cum ab illo baptiza
Ed plane de herode
solet mouere non¬
millos quod lucas
nariauit in diebus baptisii io¬
hannis herodem fuisse tetrar
mortuo herode dicit puerum
iħm ab egipto remeasse. Qd utrũ¬
q uerum ẽẽ non potest. insi du

Expanded text:
 sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserthos dies, id est hoc tempus harum potestatum, significasse Matthaeum cum diceret, In diebus illis; sed in multo longioris temporis spatio voluisse accipi, quod ait, In diebus illis. Mox enim ut narravit reversum de Aegypto Christum mortuo Herode; quod utique tempore infantiae vel pueritiae ejus factum est, ut possit constare quod Lucas de illo, cum duodecim annorum esset, gestum narravit in templo Jerusalem : cum ergo infantem vel puerum ex Aegypto revocatum commemorasset Matthaeus, continuo intulit, In diebus autem illis venit Joannes Baptista, non utique tantummodo pueritiae illius dietriginta ferme annorum narratur fuisse cum ab illo baptizated plane de Herode solet movere nonnullos quod Lucas narravit, in diebus baptismi Joannis Herodem fuisse tetrarcus autem, mortuo Herode, dicit puerum Jesum ab Aegypto remeasse: quod utrumque uerum esse non potest, nisi duo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dies officii eiꝰ. abiit in do¬
mum suam. Post hos autem di¬
es. concepit elisabet uxor eius.
⁊ occultabat se mensib .u. dicens.
quia sic michi fecit dñs. in die¬
b quib respexit auferre oppro¬
brium meum inter homines. In
miense autem sexto. missus est
angłs gabrihel adeo in cruuitatẽ
galilee cui nomen natareth ad
uirginem desponsatam uiro cui
nomen erat ioseph de domo da

Expanded text:
in domum suam post hos autem dies concepit Elisabeth uxor eius et occultabat se mensibus quinque dicens quia sic mihi fecit Dominus in diebus quibus respexit auferre obprobrium meum inter homines in mense autem sexto missus est angelus Gabrihel a Deo in civitatem Galilaeae cui nomen Nazareth ad virginem desponsatam viro cui nomen erat Ioseph de domo D
Abbreviated transcription (Latin):
tur quod dictum est a ãño per
ꝓpħam dicentem. Ecce uirgo
in utõ habebit:⁊ pariet filium.
& uocabunt nomen enis ẽma¬
nuehel. quod est interp̃tatũ
nobiscum dĩ. Axingens autem
ioseph a somno. fecit sicut pre¬
cepit ei angłs dñi. ⁊ accepit cõ¬
nigem firam.⁊ non cognoscebat

Expanded text:
no per prophetam dicentem ecce virgo in utero habebit et pariet filium et vocabunt nomen eius Emmanuhel quod est interpretatum Nobiscum Deus exsurgens autem Ioseph a somno fecit sicut praecepit ei angelus Domini et accepit coniugem suam et non cognoscebat
Abbreviated transcription (Latin):
es ante pascha. Proinde cum
quedam post hoc dictum com¬
memorasset. tunc iam uolens
ostendere. quam ꝓximum fu¬
isse pascha dixisset iħs gͦ ante
in bethaniam. ubi fuerat late¬
rus mortuus quem fuscitaũ
iħs. fecerunt autem ei cenam
ibi. hoc illud est qd cominemo¬
rant recapitulandes matħs ce
marciis. cum iam dixissent pꝰ
bidium futurum pascha. le¬
capitulando gͦ ad illum diem
redeunt in bethamam. qui e¬
rat ante ser dies pasche: i nar¬
rant qdͥ iohannes de cena ce
unguento unde uenturus erã
iherosolimam: ⁊ ꝑaciis illic q̃
narrata sunt ꝑuenturus ad
diem qui erat ante biduum pa¬
sche. unde isti digressi sunt uͥ
recapitulando cõmemorarent
illuc iterum redeunt undͤ
digressi fuerant .i. ut iam ser¬
mo dm̃i narretur quem habu¬
it ante biduum pasche. Nã
si tollamus de medio qd gestũ
in bethania digredientes ab or-¬
dine recolendo ⁊ recapitulan¬
do narrarunt.⁊ ipsum ordinẽ
contexamus. ita sermo diri¬

Expanded text:
es ante pascha. proinde, cum es ante pascha. proinde, cum quaedam post hoc dictum commemorasset, tunc iam uolens ostendere quam proximum fuisse pascha dixisset: Iesus ergo ante in Bethaniam, ubi fuerat Lazarus mortuus, quem suscitauit Iesus. fecerunt autem ei cenam ibi. hoc est illud quod commemorant recapitulantes Mattheus et Marcus, cum iam dixissent post biduum futurum pascha. recapitulando ergo ad illum diem redeunt in Bethania, qui erat ante sex dies paschae, et narrant quod Iohannes de cena et unguento, unde uenturus erat Hierosolymam et peractis illic quae narrata sunt peruenturus ad diem, qui erat ante biduum paschae. unde isti digressi sunt, ut recapitulando commemorarent illuc iterum redeunt, unde digressi fuerant, id est ut iam sermo domini narretur, quem habuit ante biduum paschae. nam si tollamus de medio quod gestum in Bethania digredientes ab ordine recolendo et recapitulando narrarunt et ipsum ordinem contexamus, ita sermo diri
Abbreviated transcription (Latin):
futurum pascha sic adunrit
de illo facto in bethania ut di¬
cus autem cum ẽẽt bethaniȩ.
Qd̃ utiq intelligitur:⁊ ante qͣm
illa dicerentur que ante bidu¬
um pasche dicta sunt. Sicut gͦ
ex iohannis narratione colligr.
ante sex dies pasche uenit in
bethanam. ibi factum est ilłd̃
conuiuium. uͥ de unguento p̃¬
cioso fit commemoratio. Inde.
uenit ierolimam sedens super
asellum. Deinde postea gerun¬
tur ea que narrarrant post
hunc aduentum. eiꝰ ierosolimiᷤᷤ
gesta. Ex illo gͦ die quo uenit
in bechaniã. atq illud de tin¬
guento factum. ẽ. usq ad diẽ
quo ista omnia gesta atq di
duum. ut occurreret dies q̃
ante biduum pasche duo di¬
finierunt. Lucas autem cum
ait. appinquabat dies festꝰ
adimorum. ñ exp̃ssit bidũu
s hanc ꝓpinquitatem quã
commemoranit in ipso int̃¬
uallo bidi debennis acciꝑe.
Iohannes uͦ cum dicit ꝓximũ
erat pascha iuideorum. ñ hoc
biduum mult intelligi. s ser di¬

Expanded text:
futurum Pascha, sic adjunxit futurum Pascha, sic adjunxit de illo facto in Bethania, ut dicus autem, Cum esset Bethaniae: quod utique intelligitur et antequam illa dicerentur quae ante biduum Paschae dicta sunt. Sicut ergo ex Joannis narratione colligitur, ante sex dies Paschae venit in Bethaniam: ibi factum est illud convivium ubi de unguento pretioso fit commemoratio; inde venit Jerosolymam sedens super asellum; deinde postea geruntur ea quae narrant post hunc adventum ejus Jerosolymis gesta. Ex illo ergo die quo venit in Bethaniam atque illud de unguento factum est, usque ad diem quo ista omnia gesta atque diduum, ut occurreret dies quem ante biduum Paschae duo definierunt. Lucas autem cum ait, Appropinquabat autem dies festus azymorum, non expressit biduum, sed hanc propinquitatem, quam commemorauit, in ipso interuallo bidui debemus accipere. Iohannesuero cum dicit: proximum erat pascha Iudaeorum, non hoc biduum uult intellegi, sed sex di
Abbreviated transcription (Latin):
aliis duob suꝑiorib locis uar¬
raret. Tertio antem loco appa¬
ret enis natratio cuta ipsa ũ¬
sari tempora. iͥ ħ enam illi
tres nitimant idem impendẽ¬
tis iam dnice passionis. S ħ
inderi potest parum diligen¬
ter intuentib ẽẽ contrarium.
t̃t q̃ erat iħs in bethania. ubi
de unguento illo p̃cioso dr̃. Io
hannes aute sex dies pasche
dicit iħm uenisse in bethani
am de unguento eadem nar¬
raturus quomodo gͦ scđm illos
duos post bidium futurum e¬
rat pascha. cum postea quam
id dixerunt inueniantur cũ
iohanne in bethama illud de
unguento qd ipse narrantes. tt̃
autem ipse dicat post sex dies
fuuirum pascha: S quia ita
mouentur ñ intelligunt ma¬
theum ⁊ marcum illud qd in be¬
thania de unguento factum
erat. recapitulando posuisse
ñ post illan de biano pi¬
onem suam. s ante iam factũ
cum adhuc sex dies eent ad pa¬
scha. Non enim quisquam eo¬
rum cum dixisset post bidiũ

Expanded text:
am duobus superioribus locis naram duobus superioribus locis narraret, tertio autem loco apparet eius narratio circa ipsa uersari tempora, ubi hoc etiam illi tres intimant, id est inpendentis iam dominicae passionis. Sed hoc uideri potest parum diligenter intuentibus esse contrarium, runt quod erat Jesus in Bethania, ubi de unguento illo pretioso narratur. Et Joannes, ante sex dies Paschae, dicit Jesum venisse in Bethaniam, am, de unguento eadem narraturus . Quomodo ergosecundum illos duos, post biduum futurum erat Pascha, cum posteaquam id dixerunt, inveniantur cum Joanne in Bethania illud de unguento quod ipse narrantes, tunc autem ipse dicat post sex dies futurum Pascha? Sed qui ita moventur non intelligunt Matthaeum et Marcum illud quod in Bethania de unguento factum erat recapitulando posuisse, non post illam de biduo praedicationem suam, sed ante jam factum cum adhuc sex dies essent ad Pascha. Non enim quisquam eorum cum dixisset, post biduum
Abbreviated transcription (Latin):
bent questionis. Que autem
cum luca. ñ in hoc sermone bu¬
cas ea posiit cuus huic or do
concordat. s alibi talia uel re¬
cordatur aq inserit p̃occupã¬
do. ut prius comiemoret que
post a dño dicta sunt uł bis a
dño dicta facit intelligi:inũc
ꝓꝑsum. lxxuiii
eqͣr math̾s. Et fac¬
tum est cum consũ¬
masset iħs sermones hos om̃s.
dixit discipłis suis. Scins qr
post bidinim pascha fiet. &
filius hominis tradetur ut
crucifigatur.: Huic attestant᷑
alii duo marcus ⁊ hncas. ab eod
ordine non recedentes. neq hoc
tanquam a dño dictum insimi¬
ant. Hoc enim intimare pret̾¬
miserunt.ex sua in ꝑsona ⁊
martus dicit. Erat autem pas¬
cha ⁊ adima post biduum:
lucas. Apꝓinquabat autem di¬
es festus adimorum qui dicit᷑
pascha. Sic gͦ appropniqua¬
bat. ut eẽt post bidium. sic̃
alii duo aꝑiius consonant.
Ioħs uͦ trib quidẽ lous cõme¬
morauit eisdem diei festi ꝓ¬
pinquitatem. cum alia quedã¬

Expanded text:
habent quaestionis, quae autem habent quaestionis, quae autem cum Luca, non in hoc sermone Lucas ea posuit, cuius huic ordo concordat, sed alibi talia uel recordatur adque inserit praeoccupando, ut prius commemoret quae post a domino dicta sunt, uel bis a domino dicta facit intellegi, et nunc ipsum. LXXVIII. Sequitur Mattheus: xet factum est, cum consummassdixit discipulis suis: Scitis quia post biduum Pascha fiet, et Filius hominis tradetur ut crucifigatur . Huic attestantur alii duo Marcus et Lucas, ab eodem ordine non recedentes . Neque hoc tanquam a Domino dictum insinuant; hoc enim intimare praetermiserunt: ex sua tamen persona et Marcus dicit, Erat autem Pascha et azyma post biduum; et Lucas, Appropinquabat autem dies festus azymorum, qui dicitur pascha. sic ergo adpropinquabat, ut esset post biduum, sicut alii duo apertius consonant. Iohannes uero tribus quidem locis commemorauit eiusdem diei festi propinquitatem, cum alia quaed
Abbreviated transcription (Latin):
ciem orbis terre. Uigilate naq
ominĩ temꝑr orantes. ut dig¬
m habeamini fugere ista oĩa
que futura sunt. Hec intelligr̃
fuga quam matħs commemo¬
rat. que ñ debet fieri hieme
uł sabbo. Ad hiemem autẽ ꝑ¬
tinent cure hinꝰ uite quas lu¬
cas aꝑte posuit. Ad sabbatũ
uͦ. crapula ⁊ ebrietas. Cure qͥp¬
pe tristes sunt uelut hiems.
crapula uͦ ⁊ hebrietas carnali
lȩticia huxuriaq cor submer¬
git. atq obruit. Qd̃ malum
sabbati nomĩe ꝓpterea signifi¬
catum. ẽ. quia hec erat iam si¬
cuti &e nunc est iudeorum ꝓe¬
ssima consuetudo. illo die de¬
liciis affluere. dum spũale
sabbatum ignorant. Ant si
aliquid aliud in illis scđ̃m ma¬
thm ⁊ marcum uerbis intel.¬
gendum.ẽ. alnrtnd altud etiã
lucas dyxerit. dum tamen ma¬
la repugnantie questio mone¬
atur. Neq enim ninc euangi¬
ca exponenda suscepimis. s a
falsitatis uel fallatie calump¬
niis defendenda. Alta uͦ que
in hoc sermone matħs posit
cõmiinia cum marto. nicħli

Expanded text:
ciem orbis terrae. uigilate itaque in omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere ista omnia quae futura sunt. haec intellegitur fuga, quam Mattheus commemorat, quae non debet fieri hieme uel sabbato. ad hiemem autem pertinent curae huius uitae, quas Lucas aperte posuit, ad sabbatum uero crapula et ebrietas. curae quippe tristes sunt uelut hiems, crapula uero et ebrietas carnali laetitia luxuriaque cor submergit adque obruit, quod malum sabbati nomine propterea significatum est, quia haec erat iam, sicuti et nunc est, Iudaeorum pessima consuetudo illo die deliciis afluere, dum spiritale sabbatum ignorant; aut si aliquid aliud in illis secundum Mattheum et Marcum uerbis intellegendum est, aliquid aliud etiam Lucas dixerit, dum tamen nulla repugnantiae quaestio moueatur. neque enim nunc euangelia exponenda suscepimus, sed a falsitatis uel fallaciae calumniis defendenda. alia uero quae in hoc sermone Mattheus posuit communia cum Marco nihil
Abbreviated transcription (Latin):
eis cenatłm clem̃ostratũ est.
ubi pararet pascha. Qd̃ gͦ in¬
posuir mathens adqñdam. tã¬
qmͣ exꝑsona sua studio breui¬
tatis. illd̾ cõpñdio uoluit ĩ sĩ¬
nuare. Si .n. drẽt dixisse clũn
ite inciutatẽ. ⁊ dicite ei magi¬
ster dic̾. tẽpus meũ ꝓpe est. a

Expanded text:
eis cenaculum demonstratum est, ubi pararent pascha.. quod ergo interposuit Mattheus ad quendam tamquam ex persona sua studio breuitatis illum conpendio uoluit insinuare. si enim diceret dixisse dominum ite in ciuitatem et dicite ei: magister dicit: tempus meum p
Abbreviated transcription (Latin):
da dñte ꝑsuasũ sit atq oĩm
uolũtatẽ mathens ⁊ martus ⁊̃
u̾bis expsserũt. S iudas p̃pca
dix̾it qi furerat. Ceti uͦ ꝓpt̾ pan¬
perũ curam. Ioħem aũ desolo
illo id cõmemorare uoluisse.
cuiꝰ cxht occõne furandicłue¬
tudinẽ creclidit ĩ tumãdam.
equit᷑ matheꝰ
Tũt abut unus de duo¬
decim qui dicit᷑ iudas scarioth

Expanded text:
ersuasum sit adque omnium uoluntatem Mattheus et Marcus etiam uerbis expresserint, sed ludas propterea dixerit, quia fur erat, ceteri uero propter pauperum curam, Iohannem autem de solo illo id commemorare uoluisse, cuius ex hac occasione furandi consuetudinem credidit intimandam. Sequitur Mattheus: tunc abiit unus de duodecim, qui dicitur ludas Scari
Abbreviated transcription (Latin):
hebrea lĩgua qua ꝑhibet᷑ sipͥ
Sane ita posset eciã latine dici
si dice̾t᷑. Ite inciuitatẽ adqu̾dã
quẽ uob̃ demr̃au̾it homo qui
uob̾ occurrerit lagenã aq̃ por¬
tans. Hoc mͦ iuibñti sñ ambi¬
guitate poss obtẽꝑari uelude¬
ciã si dicẽt. Iteuicuutatẽ adqñ¬
dã. qui manz illo aũ ilło loco. ĩ

Expanded text:
hebraea lingua, qua perhibetur scripsiSane ita posset etiam latine dici, si diceretur, Ite in civitatem ad quemdam, quem vobis demonstraverit homo qui vobis occurrerit lagenam aquae portans: hoc modo jubenti sine ambiguitate posset obtemperari. Velut etiam si diceret, Ite in civitatem ad quemdam qui
Abbreviated transcription (Latin):
mariã bis hoc fecisse semł. scili¬
cet. ꝙ lucas narrauit cũ pͥmo ac¬
cecdẽs cũ illa hiũlitate. ⁊ lacrimis
cas que aclmoclũ factũ eẽt nar¬
cẽme morau̾it. cũ iã de lazaro re¬
suscitando coepiss loqui. ante¬
quã ueniret ĩ bethaniã ꝙ ita
ibi uarrat. Erat aũ quicdã in¬
quit lazarus languens abetha¬
nia cle castello marie ⁊ marthe
sororis eins. Maria aũt erat q̃¬

Expanded text:
Mariam bis hoc fecisse, semel sciliMariam bis hoc fecisse, semel scilicet, quod Lucas narrauit, cum primo accedens cum illa humilitate et lacrimis cas quemadmodum factum esset narcommemoravit, cum jam de Lazaro resuscitando coepisset loqui, antequam veniret in Bethaniam. Quod ita ibi narrat: Erat autem quidam, inquit, languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae sororis ejus. Maria au
Abbreviated transcription (Latin):
domo simois leꝓrosi accessit
ad eum mulier habens alaba¬
strum inguenti p̃ciosi & effũ¬
dit suꝑ caput recumbentis.
Et cetera usq ad illud ubi ait.
dicetur. & q hec fecit in memo¬
riam enis. Niic iam de muli¬
ere atq unguento p̃cioso qd
in bethama gestum est conside.¬
remus. lucas enim quamus si¬
mile factum commemoret. no¬
sum simonem dic̃. tñ quia ñ
est contra naturam. uł contra
morem hominum. ut si pot
potius cradibile. ẽ. alium fiuns¬
se illum simonẽ ñ lepsum. in
cunis domo hoc in bethama
gerebatur. Nam nec lucas inbe¬
thaniam rem gestam dicit qͣm
narrat. Et quanuis ñ cõmemo¬
ret cuntatem aut castellum
nͥ factum sit. tñ non indenir ĩ
eodem loco uersari enis narrõ.
que peccatrir tunc arcessit ad
pedes ih̾u ⁊ osculata est. ilauit
la crmis.i tersit capilis. i imx̃
ungento. Eui lñs ad hubira sili¬
tadine de duob debitoribus
adit dimissa ẽẽ pectata młta. quo¬
niã dilexit młtũ. d̾ed eandem

Expanded text:
o Simonis leprosi, accessit ad eum mulier habens alabastrum ungenti pretiosi et fudit super caput ipsius recumbentis et cetera usque ad illud, ubi ait: dicetur et quod haec fecit in memoriam eius. nunc iam de muliere atque ungento pretioso quod in Bethania gestum est consideremus. Lucas enim, quamuis simile factum commemoret nosum Simonem dicit — tamen, quia non est contra naturam uel contra morem hominum, ut, si potest potius credibile est alium fuisse illum Simonem, non leprosum, in cuius domo hoc in Bethania gerebatur. nam nec Lucas in Bethania rem gestam dicit, quam narrat; et quamuis non commemoret ciuitatem aut castellum, ubi factum sit, tamen non uidetur in eodem loco uersari eius narratioquae peccatrix tunc accessit ad pedes Iesu et osculata est et lauit lacrimis et tersit capillis et unxit ungento — cuius dominus adhibita similitudine de duobus debitoribus ait dimissa esse peccata multa, quoniam dilexit multum — sed eandem
Abbreviated transcription (Latin):
biusse cõmemocaret. tũ aluis
qnquagenos clixerit ñ potuit
lius centenos tm̃ posuiss Sic̃ aliꝰ
quͥquagenos. Et tñ debuit in¬
ueniri utrũ factũ eẽ. Quo exẽ¬
plo informari nos oportuit. sic̃
illit acd modũ eciã ubi singli euoñ¬
głiste cõmemorãt uirũ q factũ
s ipetes diũ accipiamꝰ ꝑfucdisse
mulierem. Nisi forte qmͣ martꝰ
fracto alabastro ꝑfusũ capd̾ cõ¬
memorat. Tam qͥsq absurdus
to noget remau̾e ponusse. uñ
sic ẽẽ fractũ. ut nich̾ ibi residui
głii . qnͣto meliꝰ ⁊ religiosius cõ¬
tendit aliꝰ. ñ eẽ ita fc̾tũ ut tot̃
effuderit. nitẽs ꝓuĩtate eunͣge¬
lii. Isle aũ calũpniator sitam
ꝑtinacit᷑ cet᷑ est. ut eunͣgłistar
cõcordiã de alabastro fcͣto fnͣgẽ
conẽ pͥus accipiat ꝑfusos pedes
ubi fractura illa totũ effude̾t. a
capite qͥppe nob orclinate cͥsu¬
li agnoscimꝰ. s ordinate ⁊ noᷤ
apedib ad capcł̃ ascñdimꝰ. Ce¬

Expanded text:
buisse commemoraret, cum alius quinquagenos dixerit, non potuit lius centenos tantum posuisset, sicut alius quinquagenos, et tamen debuit inueniri utrumque factum esse. quo exemplo informari nos oportuit, sicut illic admonui, etiam ubi singula euangelistae commemorant, utrumque factum sed et pedes Domini accipiamus perfudisse mulierem. Nisi forte quoniam Marcus fracto alabastro perfusum caput commemorat, tam quisquam absurdus cto neget remanere potuisse, unde sic esse fractum, ut nihil ibi residui gelii; quanto melius et religiosius contendit alius non esse ita fractum, ut totum effunderet, nitens pro veritate Evangelii? Ille autem calumniator si tam pertinaciter caecus est, ut Evangelistarum concordiam de alabastro fracto frangere conetur, prius accipiat perfusos pedes ubi fractura illa totum effunderet. A capite quippe nobis ordinate consuli agnoscimus, sed ordinate etiam nos a pedibus ad caput ascendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
lazarꝰ infiriabatur. hoc clicõs
ioħs adtestat᷑ luce. qui ħi inclo¬
mo pħisci cuiꝰtana symonis. fac¬
tũ eẽ narrauit. Iũ itaq ħ ma¬
ria feterat. Qđ aũ in bethaniã
rursũ fecit aluid ẽ q ad luce
narratonẽ nõ ꝑtiui. S ꝑiter
narrat᷑ a trib. Ioh̃e sailicet. ma

Expanded text:
Lazarus infirmabatur . Hoc dicens Joannes attestatur Lucae, qui hoc in domo pharisaei cujusdam Simonis factum esse narravit. Jam itaque hoc Maria fecerat. Quod autem in Bethania rursus fecit, aliud est, quod ad Lucae narrationem non pertinet, sed pariter narratur a tribus, Joanne scilicet , Ma
Abbreviated transcription (Latin):
tus fieret in popło. Et iudas
scarioth imus de .xii. abiĩt ad
summos sacerdotes. ut ꝓderet
eum:icet̾a. Etiam hic inter
illud q dictum ẽ. ne forte tu¬
multus fieret in popło. ⁊ iłtd̃
qd adninximus.⁊ iudas scario¬
thes unus ex duodecim posi¬
tum. ẽ. illud de bethania qd̵
tecapitulando chrerunt. Lucas
sane ipsam rem gestam inbe¬
thama p̃termisit: Hec diximꝰ
ꝓpter sex dies ante pascha qͥ
dixit iohannes. cum in betha¬
ma rem gestam narraret.⁊ bi¬
duum ante pascha. qd math̾s
maitusq dixerunt: cum post
hoc a se dictum illurli ipsum
cõmiderande narrationis: idic̃.
Tunc congregati sunt princi
sacerdotum ⁊ semores popłi in
atriumoupil laceudotum

Expanded text:
us fieret populi. et ludas Scarioth, unus ex duodecim, abiit ad summos sacerdotes, ut proderet eum, et cetera. etiam hic inter illud quod dictum est: ne forte tumultus fieret populi, et illud quod adiunximus: et ludas Scariothes unus ex duodecim, positum est illud de Bethania quod recapitulando dixerunt. Lucas sane ipsam rem gestam in Bethania praetermisit. haec diximus propter sex dies ante pascha, quod dixit Iohannes, cum in Bethania rem gestam narraret, et biduum ante pascha, quod Mattheus Marcusque dixerunt, cum post hoc a se dictum illud ipsum considerandae narrationis, et dicit: tunc congregati sunt principes sacerdotum et seniores populi in atrium
Abbreviated transcription (Latin):
ad montes: iqui in tecto non des¬
cendat tollere aliquid de doi
sua.⁊ qui mgmo ñ reuertatiu
tolle tunicam suam. totiden
morat. Lucas autem. łunc qͥ
in nidea sunt inquit. fugiãt
in montes. Hoc sicut illi duo.
cetã uͦ aliter. Sequitur cmia
⁊ dicit. Qui in medio eiis disce¬
dant. ⁊ qui in regionib ñ i¬
trent in eam. quia dies ultio¬
nis hi sunt. ut impleantur õ

Expanded text:
 montes, et qui in tecto, non descendat tollere aliquid de domo sua, et qui in agro, non reuertatur tollere tunicam suam, totidem rcus commemorat. Lucas autem: tunc qui in Iudaea sunt, inquit, fugiant in montes. hoc sicut illi duo, cetera uero aliter. sequitur enim et dicit: qui in medio eius, discedant, et qui in regionibus, non intrent in eam, quia dies ultionis hi sunt, ut implea
Abbreviated transcription (Latin):
lium fecerunt ut iħm dolo
tenerent ⁊ occiderent. Dicebãt
autem. Non in die festo. ne for¬
te tumulius fieret in pło.
Tunc abiit unus de duodecĩ
qui dr̃ uidas scarioth ad pri¬
cipes sacerdotum. ic̃. Inter
illud enim qd̃ dictum est. ne¬
forte tumultus fieret in po¬
pło: ⁊ illud qd̃ dictum est tunc
das. interpositum est illud de
bethania qd recapitulando di¬
xerunt. quo nos p̃termisso ꝯte¬
xuimus narrationem. ut in¬
sinuaremus non repugnare
ordinem temporũ. Scd̃m ma¬
rcum autem. eodem bethame
comuino qd̃ recapitul ando ce
ipse interposuit. similr̾ p̃ter¬
misso. ita se ordo narrationis
tenet. Erat autem pascha ã
aqdima post biduun. Et qͥe¬
bant sumini sacerdotes ⁊ scri¬
be. quomodo eum dolo tene¬
rent. ⁊ occidereut.nt ã.

Expanded text:
um dolo tenerent et occiderent. Dicebant autem, Non in die festo; ne forte tumultus fieret in populo. Tunc abiit unus de duodecim, qui dicitur Judas Scarioth, ad principes sacerdotum , etc. Inter illud enim quod dictum est, Ne tumultus fieret in populo, et illud quod dictum est, Tuncicitur Judas, interpositum est illud de Bethania, quod recapitulando dixerunt: quo nos praetermisso contexuimus narrationem, ut insinuaremus non repugnare ordinem temporum. Secundum Marcum autem, eodem Bethaniae convivio, quod recapitulando et ipse interposuit, similiter praetermisso, ita se ordo narrationis tenet: Erat autem Pascha et azyma post biduum; et quaerebant summi sacerdotes et Scribae quomodo eum dolo tenerent, et occiderent.
Abbreviated transcription (Latin):
legit intelligat. Hoc martus
ĩ dicit. Cum autem inderits
abominationem desolationis
stantem uͥ ñ debet. qui legit
intelligat. In qua mutatione
u̾bi exposuit eandem senten¬
ciã. Ideo quippe ubi ñ debet
quia in loco sc̃õ non debet:
Lucas autem ñ ait. cumas

Expanded text:
Marcus dicit ita, Cum autem videritis abominationem desolationis stantem ubi non debet, qui legit intelligat: in qua mutatione verbi exposuit eamdem sententiam; ideo quippe ubi non debet, quia in loco sancto non debet. Lucas autem non ait, Cum
Abbreviated transcription (Latin):
lo affecni mclineruir in carnẽ.
tanquam aliquid mñ cõmodi
ꝑcepturus. Et qđ iste ait. qui
in regionib ñ intrent in eam.
.i. qui iam bono cordis ꝓposito
etia ilam facti sunt. ñ eam ru¬
rsis carnali cupiditate desidᷤ¬
rent. hoc illi dixerint: iqui ĩ
agro est non reuertatur retͦ
tollere uestimentum suum.
tanquam iterum rauolui cu¬
ris quib erat exinus. Qd̾ uero
at fuga ur̃a hieme uel sabbo.
hunc marcus partem dixit.
partem tacuit. Orate uͦ inqͥt.
ut hieme ñ fiant. Lucas hoc
non dixit. s tamen qiẽ aliqͥd
solus qͣ michiindeatur hãc
ipsam que abistis obscure
posita. ẽ. illustrare sententiã.
Ait emm. Atttendite autem uo¬
bis. ne forte grauentur corda
uĩa in crapuła. &e ebrietate. e
curis hunis uite: isuꝑuenrat
in uos repentina dies illa. Tan

Expanded text:
lo affectu inclinetur in carnem lo affectu inclinetur in carnem tanquam aliquid inde commodi percepturus: et quod iste ait, Qui in regionibus, non intrent in eam, id est, qui jam bono cordis proposito extra illam facti sunt, non eam rursus carnali cupiditate desiderent; hoc illi dixerint, Et qui in agro est, non revertatur retro tollere vestimentum suum, tanquam iterum involvi curis quibus erat exutus? 151. Quod vero at fuga uestra hieme uel sabbato, hinc Marcus partem dixit, partem tacuit: orate uero, inquit, ut hieme non fiant. Lucas hoc non dixit, sed tamen dixit aliquid solus, quo mihi uideatur hanc ipsam, quae ab istis obscure posita est, inlustrasse sententiam. ait enim: attendite autem uobis, ne forte grauentur corda uestra in crapula et ebrietate et curis huius uitae, et superueniat in
Abbreviated transcription (Latin):
iste dicit: iqui in medio enis
dtcedant. slisi forte quia ptur¬
batio magna erit. tam magno
instante ꝑicło illi quos indusi¬
sset obsidio qͥ significat dicen¬
do qui in medio eius intecto e¬
runt attoniti ⁊ uolentes undẽ
quiad impendeat. uł qua eua¬
dencdum sit. quomͦ ait discedãt.
quando supradixit. cum autẽ
inderitis cncundari ab ȩxerti¬
tu icrłm. Nam illud qͥ sequit᷑.
qui iregionib ñ intret in eã.
indetur ad congruam ꝑtin̾e̾
admonitionẽ. Et potest obser¬
uare ut qui extra sunt᷑ ñ in eã
intrent. qui autem in medio st̃
quomͦ descendunt exercitu iã
cuntate cirrundata: An hoc
p̃sentem uitam tuendam nõ
possit enadi. Et qm̃ tunc pa¬
rata debet ẽẽ anima ac libera.
nec carnalib desideriis occupa¬
ta ⁊ opp̃ssa. hoc significat qd̃
ab illis duob dictum. ẽ. in tec¬
to uel suꝑ tectum. ut qͣ iste ait
intam nugrare parati sint. ħ
illi duo dxxerint. ñ descendat
tollere aliquid de domo.i. nul¬

Expanded text:
iste dicit, Et qui in medio ejus, discedant: nisi forte quia perturbatio magna erit tam magno instante periculo, illi quos inclusisset obsidio, quod significat dicendo, qui in medio ejus, in tecto erunt attoniti et volentes videre quid impendeat, vel qua evadendum sit. Sed quomodo ait, discedant, quando supra dixit, cum autem videritis circumdari ab exercitu Jerusalem? Nam illud quod sequitur, Qui in regionibus, non intrent in eam, videtur ad congruam pertinere admonitionem; et potest observari, ut qui extra sunt non in eam intrent: qui autem in medio sunt, quomodo discedant, ab exercitu jam civitate circumdata? An hoc praesentem vitam tuendam non possit evadi; et quoniam tunc parata debet esse anima ac libera, nec carnalibus desideriis occupata et oppressa, hoc significat quod ab illis duobus dictum est, in tecto, vel super tectum: ut quod iste ait,vitam migrare parati sint; hoc illi duo dixerint, non descendat tollere aliquid de domo, id est nul
Abbreviated transcription (Latin):
summabit᷑. ħ est ad pleiitudi¬
nem angłicam. ꝑ corpis etrã ĩ¬
mortalitatẽ ꝑficietur acłia.
putandus ẽ. in aliud aliqius¬
cẽ digressus. s lucas magis m¬
telligendus ẽ. uł p̃occupasse
que iesta sunt in ierłm ⁊ recor¬
dando inter posuisse ante ꝙͣ
disse monentib ut caueret
herodem. qualia matħs dic̃
eum etiã turbis locutum cũ

Expanded text:
summabitur, hoc est ad plenitudinem angelicam per corporis etiam immortalitatem perficietur Ecclesia. putandus est in aliquid aliud esse digressus: sed Lucas magis intelligendus est, vel praeoccupasse quae gesta sunt in Jerusalem, et recordando interposuisse, antequadisse monentibus ut caveret Herodem, qualia Matthaeus eum dicit etiam turbis locutum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ploibat. Acesserunt discipli
euis ut ostenderent ei odifia¬
nones templi. Ipse autem ae¬
pondens dixit illis. Uiders h
omnia. amendico uobis non
relinquetur lapis suꝑ lapidẽ
qui ñ destruatur. Marcus ee
commemorat hoc codem pe¬
ne ordme post aliquantã di¬
gressionẽ ad hoc factam. ait õ¬
memoraret de uidua q̃ misit
duo mimita in garophilan¬
uni. ꝗ cum eo lucas solus cõme¬
morat. Nam etiam sałm ma¬
cum postea quam illuã añs
git cum udeis quomͦ accipe¬
rent xp̃m filium dł. ea narrã¬

Expanded text:
nt discipuli eius, ut ostenderent ei aedificationes templi. ipse autem respondens dixit illis: uidetis haec omnia? amen dico uobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruatur. Marcus etiam commemorat hoc eodem paene ordine post £ t aliquantam digressionem ad hoc factam, ut commemoraret de uidua, quae misit duo minuta in gazophylacio, quod cum eo Lucas solus commemorat. nam etiam secundum Marcum, posteaquam illud dominus egit cum Iudaeis, quomodo acciperent
Abbreviated transcription (Latin):
ut eũ secuti aed clomũ qmͣ uo¬
labãt uenirẽt. Cñ itaq nõ hic
poss dici. ire ad qũilib. ꝙ inte¬
gritas quid̃ locurõnis admutir.
s ħ loco rei huiꝰ q̃ insinuabat᷑
ultas nõ adimittit. qnͣto mtꝰ hͥ
qm̃ili s ad qnͣdã hoĩem. id est
ad c̾tũ aliquẽ missos õe manufe¬
stũ est. ꝙ nob̾ erpsona sua rce
potuir eutͣiglista narrare. ut
dic̃t̃ misit eos adqñdã ut diẽt
ei. apd̾ te facio pascha. poruir
⁊̃ sic. Misit eos ad qñdã dñs ite
dicite ei. apd̾ ie facio pascha. af
set dñtis. Ite inciuitatẽ. Int᷑ po¬

Expanded text:
eum secuti, ad domum quam volebat, venirent. Cum itaque non hic posset dici, Ite ad quemlibet, quod integritas quidem locutionis admittit, sed hoc loco rei hujus quae insinuabatur veritas non admittit; quanto minus hic quemlibet, sed ad quemdam hominem, id est, ad certum aliquem missos esse manifestum est. Quod nobis ex persona sua recte potuit Evangelista narrare, ut diceret, Misit eos ad quemdam, ut dicerent ei, Apud te facio Pascha. Potuit etiam sic, Misit eos ad quemdam dicens: Ite, dicite ei, Apud te facio Pascha. Ac set dicentis, Ite in civitatem; interpo
Abbreviated transcription (Latin):
sacuint. Et cet̾a usq ad illud
uͥ ait. ñ me uidebitis a mͦ do¬
nec dicatis. benedictus qui ue¬
uit in nomine dm̃i. Simmilem
sermonem habuisse dnm ad¬
uersus phariseos ⁊ scribas legiᷤᷤ¬
q doctores lucas quoq com¬
memorat. s in domo cimisdã
pharisei. qui eum uocauerat
ad comuuium. Qd̾ ut narra¬
ret digressus erat a matħo. cir¬
ca illum locum uͥ ambo cõme¬
morauerant qd dictum ẽ a. do¬
mino de signo ione trium die¬
rum ⁊ noctium ⁊ de regina au¬
stri. ⁊ de mniuitis &e de spũ in¬
mundo. qui relit inuenit mũ¬
datam domum. Post quem ser¬
monem dicit matħs. Adhuc
co loquente ad turbas. ecce ma¬
ter eius ⁊ fiatres stabant foris
querentes loqui ei. Iucas aũ
insermone dñi cõmemoratis
etiam quibusdam que maths
diue quem cum matheo te¬
nuerat ita digreditur: Et cũ
loqueretur inquit. ingauit
illum quidam phariseus uͥ
prandere ap̃ se. Et ingrestꝰ

Expanded text:
usque ad illud ubi ait: non me uidebitis amodo, donec dicatis: benedictus qui uenit in nomine domini. similem sermonem habuisse dominum aduersus Pharisaeos et scribas legisque doctores Lucas quoque commemorat, sed in domo cuiusdam Pharisaei, qui eum uocauerat ad conuiuium. quod ut narraret, digressus erat a Mattheo circa illum locum, ubi ambo commemorauerant quod dictum est a domino de signo Ionae trium dierum et noctium et de regina Austri et de Nineuitis et de spiritu inmundo, qui redit et inuenit mundatam domum. post quem sermonem dicit Mattheus: adhuc eo loquente ad turbas ecce mater eius et fratres stabant foris quaerentes in eo sermone Domini, commemoratis etiam quibusdam quae Matthdine quem cum Matthaeo tenuerat ita digreditur: Et cum loqueretur, inquit, rogavit illum quidam Pharisaeus ut pranderet apud se; et in