comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esyMONIa cis uͭ nẽ ambign¬
du guin sint ħetici. qui tñ añ
sententiã degͣdatiõis. & ordinant. &
secnt. Et licet symoniaci ꝓͥe dicantur.
qͥ instar symonis magi inp̃ciabilẽ gr̃an
p̃cio ꝯducere uolunt. & qͥ ꝓministerio
sacͦ p̃ciũ recipiũt inmodum᷑ gieii. gie¬
uite uocandi sunt. om̃s tñ ⁊ dantes et
accipientes symoniaci qͣmr: & utͥq ea¬

Expanded text:
moniacis vero non est ambigendum quin sint haeretici; tamen ante sententiam degradationis, et ordinant et consecrant. Et licet simoniaci proprie dicantur qui instar Simonis magi impreciabilem gratiam pretio conducere volunt, et qui pro ministerio sacro pretium recipiunt in modum Giezi, Giezitae vocandi sunt; omnes tamen, et dantes et accipientes, simoniaci dicuntur, e
Abbreviated transcription (Latin):
desponsauerit uxorẽ. ł subarrauerit. &
puellam ceꝑit in oiugiũ. anathema
sit ipse & om̃s ꝯsentientes ei. qr sc̃m
legem dĩ mori disc̾nitur. Nam diui
gem tuam. Et in deutronomio. Siqͥs alt̾iꝰ
sponsam in agͥ ł qͦlibet loco opp̃serit ł
addux̾it in domũ suam moriat᷑. qr uxo¬
rem ꝑximi su uiolauit. ñ que iã uxor
erat.s que a parentibꝰ uxor fieri debebat.
Ex his colligͥ ꝙ sponse qued̃a oiuges stͣ
añ cõmixtionẽ sexiiũ. S forte iliomo¬
uet. ꝙ infine capitłi dr. non que iam

Expanded text:
desponsaverit uxorem, vel subarraverit, et puellam ceperit in conjugium, anathema sit ipse, et omnes consentientes ei, quia secundum legem Dei mori decernitur. Nam divingem tuam. Et in Deut.: Si quis alterius sponsam in agro vel quolibet loco oppresserit, vel adduxerit in domum suam, moriatur; quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Ex his colligitur quod sponsae quaedam conjuges sunt ante commixtionem sexuum. Sed forte illud movet quod in fine capituli
Abbreviated transcription (Latin):
fragatur ũ fiat oiugiũ. manifeste uͭ ex¬
p̃ssa suffragat᷑ ut sanctiat & roboret. ac
lib̾m fiat ecełe de hoc uidicare si expe¬
dierit. de qͣ re sit consensꝰ ille an de

Expanded text:
fragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus ille: An de
Abbreviated transcription (Latin):
ri morem gereret. & ꝑpenit̃ntiã ueniã
hr̃et. Minꝰ gͦ peccaũ. qui de penit̃ntia
& dĩ mĩa cogitauit. Postqͣm u mulier
seducta manducaũ. eiq dedit. ut simul
ederent. noluit eam contͥstare. qͣm c̾de¬
bat sñ suo solatio contabesc̾e. & a se alie¬
natã. oĩo int̾ire. Non ꝗͣ carnali uictus
c̃cupiscentia qͣm ñ dũ senserat. s amica¬

Expanded text:
ri morem gereret, et per poenitentiam veniam haberet. Minus ergo peccavit qui de poenitentiadia Dei cogitavit. Postquam enim mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire. Non quidem carnali victus concupiscentia quam nondum senserat, s
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. ut sit eqͣlis utͥq. Hec aut̃ sñ asserti¬
onis suꝑcilio. & maioris intellig̃ntiae
p̃udicio d̃ms. malentes in aꝑtione tã
clausoꝵ sermonũ ꝑitiores audire ꝗͣ

Expanded text:
t ut sit aequalis utrique. Hoc autem sine assertionis supercilio et majoris intelligentiae praejudicio dicimus, malentes in apertione tam clausorum sermonum peritiores audire, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ae uno. nͦ unũ de diu̾so. Erubescant
gͥ sabelliani. qͥ dnt ip̃m ẽe patrẽ. qͥ ẽ
filius. confund̾ntes ꝑsonas. q̃ & dicti
st̃ patpassiani. qr dicũt pr̃em fuisse
passũ. Arriani uͦ. d̾nt aliud prẽm ẽẽ.¬

Expanded text:
e uno, nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui dicti sunt Patripassiani, quia dicunt Patrem fuisse passum. Ariani vero dicunt aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ nͥ de futis. Et licet possit scire
ł p̃scire. qd nunꝗͣ ẽ nec erit. nec illud
scire. ł p̃scire illud. s ita pͥ m scire uel
p̃scire. sic̃ pot̃ sciisse. ł p̃scusse ab et̃no.
Si enĩ dicas eũ mͦ posse m scire ł p̾scire¬

Expanded text:
st nisi de futuris. Et licet possit scire vel praescire quod nunquam est nec erit, nec illud scire vel praescire illud, sed ita potest modo scire vel praescire, sicut potest scisse vel praescisse ab aeterno. Si enim dicatur eum modo posse
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ ille pater. Sciunt es inuicẽ pat̾ &
filius. s ille gignendo. iste nascendo.
Et om̃a que sunt in eoꝵ scĩa. in eoꝵ sa¬
uidet.ñ particłatim. aut singillatim.
uelut alt̾nante conspectu hinc. illuc.
& iñ huc rursꝰ. inde ł inde. in aliud.
atq aliud. ut aliqͣ uid̾e ñ possit. nisi

Expanded text:
Filius, ille Pater. Sciunt ergo invicem Pater et Filius, sed ille gignendo, iste nascendo. Et omnia quae sunt in eorum scientia, in eorum savidet; non particulatim aut singillatim, velut alternante conspectu hinc illuc, et inde huc, et rursus inde vel inde in aliud atque aliud, ut aliqua videre non possit nisi
Abbreviated transcription (Latin):
simul uidet᷑ obiuare qd ait ierx in exposi¬
tione abbacue. Absurdu ẽ inqͥt ad hoc
deduc̾e di maiestatẽ ut sciat ꝑ mom̃ta
singła. qͦt culices nascant᷑. qͦtue mori¬
ant᷑. qͥta pulicũ. & muscarũ sit multi¬
tudo. qͦt̾ue pisces natent in aqͥs. & si¬
milia. Nonsimꝰ ita fatui. adulatores
d̃ĩ. ut dui ꝓuid̃ntiã eiꝰ ⁊ adima retru¬
dimꝰ. in nos ipsos inuiriosi simꝰ. eandẽ
in rationabiliũ. & rationabiliũ puid̾n¬
tiam eẽ diẽntes hic uiđr dic̾e ueroñ.¬

Expanded text:
simul, videtur obviare quod ait Hieron. in Expositione Abacuc.: Absurdum est, inquit, ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum providentiam ejus etiam ad ima retrudimus, in nos ipsos injuriosi simus, eamdem irrationabilium et rationabilium providentiam esse dicentes. Hic videtur dice
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a uerbum. q̃ nouit pat̃. s ei nosse.
de patre ẽ. sic̃ eẽ. Nosse enĩ & ẽẽ. ibi
unũ ẽ. & ideo patri. sic̃ ẽẽ ñ ẽ a filio.
ita nec nosse. Proinde tanꝗͣ seipm̃
dicens. pat̾ genuit uerbũ sibi eqͣlem
ꝑ om̃a. Non enĩ seip̃m integre ꝑfec¬
teq axxisset. si aliqͥs minꝰ. aut ampliꝰ

Expanded text:
omnia Verbum, quae novit Pater; sed ei nosse de Patre est, sicut esse; nosse enim et esse ibi unum est. Et ideo Patri sicut esse non est a Filio, ita nec nosse. Proinde tanquam seipsum dicens Pater genuit Verbum sibi coaequale per omnia. Non enim seipsum integre perfecteque dixisset
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰsit augeri ł mutari. Noc mͦ ꝓbatur.
qr pot᷑ ds scire. qͥ nimꝗ̃ scit. Est enĩ ali
gat hodie. Potest enĩ hodie legere.
Nichil ã pot̃ ficri. qͦd ñ possit a dosciri.
pͭͥ eͦ ds scire hũc lect᷑m hodie pͭ gͥ aliqͥd¬

Expanded text:
possit augeri vel mutari, hoc modo probatur: quia potest Deus scire quod nunquam scit. Est enim aliqgat hodie: potest enim hodie legere. Nihil autem potest fieri, quod non possit a Deo sciri. Potest ergo Deus scire hunc lecturum hodie; potest ergo aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ita uͭ iã ñ regnet nͥ ꝯsensu reddant᷑ ei ui¬
res: & qr reatus ip̃iꝰ soluit᷑ Uñ aug̃ inli.
uetus hõ cͥcifigat᷑. & corpꝰ pecc̃i destruat᷑.
ñ ita ũ in ip̃a uiũnte carne c̃cupisci̾a
resꝑsa & innata. repente absumat᷑ & ñ
sit. s ne obsit mortuo. q̃ inerat nato.
dõ suꝑet. si tam̃ ñ inuacuũ gr̃am eius
suscepit. Non itaq ħ pr̃at᷑ in bab̃mo
nͥ forte miracło ineffabili c̾atoris. ut
lex pecẽi q̃ ẽ in m̃bͥs ꝓrsus extinguat᷑
& ñsit. s ut qͥcqͣd mali ab hoĩe fcm. dic̃m.
cogitatum ẽ. totũ aboleat᷑. ac uelut fac¬
tum ñ fu̾it ħatur. Ip̃a uͦ concupiscia so¬
luto reatus uincłõ. qͦ ꝑ ilła diabłs aĩam
retinebat. & a suo c̾atore seꝑabat. ma¬
neat in c̾tamine. Ecce ħͥ aꝑte ostendit.
let᷑. deĩ id ip̃e offñdit. eo mͦ &̃ dimitti.
tur Ic minuit᷑ in eod̃ libͦ ita dicẽs. Lex

Expanded text:
ita ut jam non regnet, nisi consensu reddantur ei vires; quia et reatus ipsius solvitur. Unde Aug., in lib. etus homo crucifigatur, et corpus peccati destruatur; non ita ut in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam ejus suscepit. Non itaque hoc praestatur in baptismo, nisi forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati quae est in membris prorsus extinguatur et non sit, sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatumque est, totum aboleatur, ac velut factum non fuerit habeatur; ipsa vero concupiscentia, soluto reatus vinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et a suo Creatore separabat, maneat in certamine. § Ecce his aperte ostendit letur. § Deinde idem ipse ostendit eo modo etiam dimitti t
Abbreviated transcription (Latin):
fẽm ẽ qͦdamͦ ħeditarium. Quare d̃s
lari & ideo dampnari.
i Sͦ querit᷑ curds̃ qui fec̃ aĩam
ip̃am sine macła. & scit eam ex
corꝑis ꝯiũctiõe macłam pec̾ci there¬

Expanded text:
modo haereditarium. 7. Quare Deus lari, et ideo damnari. Si vero quaeritur cur Deus qui fecit animam ipsam sine macula, et scit eam ex corporis conjunctione maculam peccat
Abbreviated transcription (Latin):
illi pͥmi parñtes. pꝰea iuste uiũndo
meruerunt ad ꝑadysum reuocari.
sic & caro pecc̃i. & remissis pecc̃is. si
homo in ea iuste uixit non continuo
meretur eam mortẽ ñ ꝑpeti. qͣm txit
dixit in exodo. & in ezechiele.¬
t lic et pecc̃is parentũ nisi ade par¬
iuuili non oblig̾ntur. ñ ẽ tñ diffitendu
pecc̃a parentum in filios redundare. sic̃
fortis zelotes uisitans iniquitates patix
infilios usq in t̾tiam & qͣrtam generati¬
onem his qu oderunt mestlis uerb̃ aꝑ

Expanded text:
illi primi homines postea iuste uiuendo-meruerunt ad paradisum reuocari, sic et caro peccati, etiamsi remissis peccatis homo in ea iuste uixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit dicit in Exodo et in Ezechiele. Et licet peccatis parentum, nisi Adae, parvuli non obligentur, non est tamen diffitendum peccata parentum in filios redundare, sicutfortis, zelotes, visitans iniquitates patrum in filios usque in tertiam et quartam generationem, h
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ uͭ totam huam nat᷑am corrupit. nͣ
iõ ẽ qr gͣuius fu̾it cunctis aliis pece̾is.
s qr ab homine ꝯmissum ẽ. qñ in uno
homine tota hũana nͨ consistebat. &
ideo in eo tota corrupta ẽ. Alaiorẽq ef¬
fectum mali intulit qͣntũ ad multipli¬
ces defectus qui exeo manauerunt. s
ñ quantum ad penam et̾nam. qͣm g̃ui¬
orem ñ muit. Quam plures postea
m̾uerint ꝑ alia pecc̃a. immo alios gͣu¬
orem ꝓm̾uisse c̃dimꝰ iram ꝗͣ adam me¬
ruerit. An illud pecẽm sit pͥmis
dimissum parentibus
i uͦ querit᷑ an illud pece̾m. pͥmis¬

Expanded text:
am corrupit, non ideo est quia gravius fuerit cunctis aliis peccatis; sed quia ab homine commissum est, quando in uno homine tota humana natura consistebat, et ideo tota in eo corrupta est; majoremque effectum mali intulit quantum ad multiplices defectus qui ex eo manaverunt, sed non quantum ad poenam aeternam, quam graviorem non meruit, quam plures postea meruerunt per alia peccata; imo alios graviorem promeruisse credimus iram, quam Adam meruerit. 8. An istud peccatum sit primis dimissum parentibus. Si vero quaeritur an illud pec
Abbreviated transcription (Latin):
fecer̃t dos aureos. cũ unũ fecerĩt uitłm.
de qͦ dixer̃t. isti sunt dũ tui isrł. Ita &
illud originale unũ. płali num̾o sig̃ca¬
tur cũ dm̃s. paruulos in pecc̃oꝵ remis¬
sione babtizari. & in pecc̃is ł in iniqͥta¬
tibus concipi. An actuale pecc̃m ade
t grauius ceteris.
hic Queri solet utrum pecc̃m ade
trans gressionis ex quo ꝓcessit ori¬
ginale & in quo plura suꝑius notata
sũt pecc̃a. grauiꝰ fu̾it cet̾is pecc̃is. Q ud̾a
tante felicitatis admissu. tam magnũ
ẽ ut in uno hoĩe originalit̾. & ut ita
ꝙ de pena tͣnsgressionis. postea secu
tum ẽ HHis aliisq nituntur auetori
illud pecc̃m qͣm aliqͦd aliorũ. qr totum
hũanũ genꝰ uitiaũ. ac morti utͥq sub¬
pecc̃a ostenduntur illo maiora.
d qͦd dici pot̃ qr licet illud
pecc̃m huanã nat᷑am mutau̾it
in necessitatẽ mortis. & ĩ totũ genꝰ hũa¬
num reatum diffuderit. ñ ẽ tñputanđ.

Expanded text:
Fecerunt deos aureos, cum unum fecerint vitulum; de quo dixerunt: Isti sunt dii tui, Israel. Ita et illud originale unum plurali numero significatur, cum diximus parvulos in peccatorum remissionem baptizari, et in peccatis vel iniquitatibus concipi. 6. An actuale peccatum Adae sit gravius caeteris. Hic quaeri solet utrum peccatum Adae transgressionis ex quo processit originale, et in quo plura superius notata sunt peccata, gravius fuerit caeteris peccatis. Quibusdam tantae felicitatis admissum, tam magnum est, ut in uno homine originaliter et, ut ita quod de poena transgressionis postea secutum est. His aliisque utuntur auctoritillud peccatum quam aliquod aliorum, quia totum humanum genus vitiavit ac morti utique subpeccata ostenduntur illo majora. Ad quod dici potest quia, licet illud peccatum humanam naturam mutaverit in necessitatem mortis, et in totum genus humanum reatum diffuderit, non est tamen putandum
Abbreviated transcription (Latin):
sentñtiis discͥpare uideatur. adtendamꝰ
finẽ auctoritatis illiꝰ exodi. Dicto u red¬
do iniqͥtates patrũ infilios. addit. his
qui oder̃t me. ꝑ ꝙ euid̾nt̾ ostñdit ñ ĩo
puniri filios qr peccauerunt patres.
estimant. nec ẽ simile huic ꝓuerbio.
patres comederũt uuã acerbam. & eͤ.
psalmũ. ds laud meã ne tacueris. de filisꝰ
intelligñdu sit aꝑit. uñ & illos. qui p̃ue
intelligebant arguit qui dicebant. pat᷑s

Expanded text:
ia discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt me; per quod evidenter ostendit non ideo puniri filios quia peccaverunt patres, existimant; nec est simile huic proverbio: Patres comederunt uvam acerbam, etc. psal.: Deus, laudem meam ne tacueris, de filiis intelligendum sit aperit. Unde et illos qui prave intelligebant arguit, qui dicebant: Patres
Abbreviated transcription (Latin):
at. S de pecc̃is alioꝵ parñtũ. quibꝰ ab ip̃o
adam. usq ad patrem suũ. ꝓgn̾atiõibꝰ
siuis quisq succedit. ñ inm̾ito disceptari
potest. utrũ om̃ium malis actibꝰ. & mul¬
tiplicatis delictis originalibꝰ qui nascit᷑
implicetur: ut tanto peiꝰ qͣnto pꝰteriꝰ qͥsq
nascatur. an ꝓpterea ds in t̾tiam & qͣrtã
gn̾ationẽ. de pecc̃is parñtũ. posteris eoꝵ¬
cõminet᷑. qr iram suã qͣntum ad ꝓgn̾a
torum culpas. non ostñdit ult̾ius. mod̾a¬
tionem mise̾atiõis sue:. ne illi quibꝰ re¬
gu̾atiõis gr̃a non confertur nimia sar¬
cina in ipsa et̾na dampnatiõe p̃m̾ent᷑
si cogentur ab ipso initio gn̾is hũani
omniũ p̃ced̾ntiũ par̃ntũ suoꝵ origina
turis sc̃ĩs dilig̃ntius ꝑscrutatis. ac tcta¬
tis. ualeat ł non ualeat reꝑiri. temere
affirmare ñ audeo ¶ Eece ꝑspicuũ fit lectori
aug̃ suꝑiora dixisse ñ asserendo. s diu̾¬
soꝵ opinionẽ referendo. Alioqͥn sibi¬

Expanded text:
rentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum progeneratoribus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest: utrum omnium malis actibus et multiplicatis delictis originalibus qui nascitur implicetur, ut tanto pejus quanto posterius quisque nascatur; an propterea Deus in tertiam et quartam generationem de peccatis parentum eorum posteris comminetur, quia iram sutorum culpas, non extendit ulterius moderatione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa aeterna damnatione premerentur, si cogerentur ab ipso initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originalturis sanctis diligentius perscrutatis ac tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeo. Ecce perspicuum fit lectori Augustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opiniones referendo. 5. Ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
adiciend udr. an pecc̃a p̃ceðntiũ
patrum ad paruulos tͣnseant. sic̃ illud
pͥmi hõis delictũ. in om̃s carnaliter di¬
ximus redundasse. Et si pecc̃a parntũ
tͣnseunt in paruulos utrũ om̃iũ qͥ fuer̃
ab adam usq ad ip̃os. an aliquoꝵ & ñ
dicere iudetur

Expanded text:
videtur, an peccata praecedentium patrum ad parvulos transeant, sicut illud primi hominis delictum in omnes carnaliter genitos diximus redundasse. Et si peccata parentum transeant in parvulos, utrum omnium qui fuerunt ab Adam usque ad ipsos. an aliquorum et non dicere videtur
Abbreviated transcription (Latin):
non tm̃ illud unũ pecẽm originale. s &
plura. q̃ in pecc̃o ade repꝑiri possunt. &
alia parentũ pecc̃a paruulis imputari.
Qͦd in illo uno primo pecẽo plura
in actuali pecc̃o ade. plura notari
Possunt inqͥt intelligi pła pecc̃a in una
uidatur. Nam & suꝑbia ẽ illie. qr homo
qr integͥtas m̃tis hũane serp̃ntina suasi¬
one corrupta ẽ. Et furtũ: qr cibꝰ ꝓhibitꝰ
usurpatꝰ ẽ. Et auaricia. qr plusqͣm suffic̾e
p̃cedñtiũ pecc̃is utr̃ paruulis imput̾nt᷑.
opinando magis qͣm asserendo disceptat.
đr. Illa qͥppe diuina sentñtia. redda pecc̃a
patrũ infilios: tenet eos añ regenatio¬
nem. usq adeo. ut &̃ de legitimo matͥ¬

Expanded text:
lum unum peccatum originale, sed etiam plura quae in peccato Adae reperiri possunt, et alia parentum peccata parvulis imputari. 4. Quod in illo uno primo peccato pluraod vero in actuali peccato Adae plura notari Possunt, inquit, intelligi plura peccata in una vidatur. Nam et superbia estillic, quia homo ntina suasione corrupta est; et furtum, quia cibus prohibitus usurpatus est; et avaritia, quia plus quam sufficere praecedentium peccatis, utrum parvulis imputentur, magis opinando quam asserendo disceptat, dicitur. Illa quippe divina sententia Deut. 5: Reddam peccata patrum in filios, tenet eos ante regeneratio usque adeo, ut de legitimo matr
Abbreviated transcription (Latin):
dntes dms. qr inqͣntũ pena ẽ đm hab&
auctorẽ. in qͣntũ uͦ culpa ẽ diabłm. siue
hoĩem ħt auctorear. Qua ustitia aĩe
munde excatione illud pecẽm ĩputet᷑.
cũ ñ possit uitare.
OLE t̃ ẽc queri qua iustitia teneat᷑
illo pecc̃o aĩa innocens a do c̾ata. c̃
ñ sit in potestate sua. illud uitare. nͣ u¬

Expanded text:
habet auctorem; in quantum vero culpa est, diabolum sive hominem habet auctorem. 5. Qua justitia animae mundae ex creatione illud peccatum imputetur, cum non possit vitare. let etiam quaeri qua justitia teneatur illo peccato anima innocens a Deo creata, cum non sit in potestate sua illud vitare. N
Abbreviated transcription (Latin):
sine uicio fc̃a fingẽs. aĩasq de nichilo
c̾ans. eor̃q nũctiõe hoĩem ꝑficiens. Cũ gͥ
utraq hõis nat᷑a a dosine uiciosit in¬
stituta. licet a se. pecc̃o sit uiciata ñ ĩo
inmutabił ds̃ hũane oditiõis pͥmariã
legem mutare debuit. siue ab hominũ
multiplicatiõe desistere. An anima

Expanded text:
nihilo creans, eorumque conjunctione hominem perficiens. Cum ergo utraque hominis natura a Deo sine vitio sit instituta, licet a se peccato sit vitiata, non ideo immutabilis Deus humanae conditionis primariam legem mutare debuit, sive ab hominum multiplicatione desistere. 8. An anima
Abbreviated transcription (Latin):
est ͥAlii uͦ putant tm̃ aĩam iͥ mundari.
carnem uero non ab illa feditate pur¬
gũ corrumpi. & magis corrupta uiđr
caro plis. qͣm par̃ntis. qr de carne pol¬
lut̃onẽ qͣm ħuit a conceptu retinenti.
trahitur polluta. & in concupescĩa c̃cipi¬
tur. uñ. & polluitur. & ita ex duplici c̃a
otaminatur. uñ maior uidr pollutio
carnis in ple. quã fu̾it in parente Ad qͦd
illi dnt.qr licet caro plis ex carne feda se¬
munaturhũit. Qͣmuis &̾ si fetidior atq̃
inmundior sit caro plis. & ĩo magis cor¬
rupta quam caro p̾arntis. Non inde u
aiunt.fit p̃iudiciũ u̾itatis. qr nec absur¬
du eẽ ant. si c̾anis nat᷑a. magiscorrupta¬

Expanded text:
est. Alii vero putant tantum animam ibi mundari, est. Alii vero putant tantum animam ibi mundari, carnem vero non ab illa foeditate purgis corrumpi; et magis corrupta videtur caro prolis quam parentis, quia carne pollutionem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, unde et polluitur; et ita ex duplici causa contaminatur. Unde et major videtur pollutio carnis in prole quam fuerit in parente. Ad quod illi dicunt quia licet caro prolis ex carne foeda seminatur habuit. Quamvis etiam si foedior atque immundior sit caro prolis, et ideo magis corrupta quam caro parentis, non tamen inde, ut aiunt, fit praejudicium veritati; quia nec absurdum esse dicunt, si carnis natura magis
Abbreviated transcription (Latin):
de nuptiis & concupiscĩa. Concupisc̾ia
carnis licet in regeneratis: iam ñ de¬
putetur in pecẽm. quȩcũq tam̃ ꝓles
nascitur obligata ẽ originali pecc̃o.
Item. Dimittit᷑ concupiscĩa carnis in
bab̃mo. non ut ñ sit. s ut ñ imputetur
reum pecc̃i. Qͦmͦ gͥ alia pecc̃a p̃t̾eunt
actu. & remanent reatu. ut homicidi¬
um. &similia: ita econu̾so fieri pot̃. ut
concupiscĩa p̃t̾eat reatu. & maneat. ac¬
tu. Ex p̃dictis euidnt̾ monstratur qͦmͦ
pecc̃m originale in bab̃mo remittatur.
De feditate ꝗͣ caro ex libidine coitus
othit. utrum in babtismo diluatur
obe t aut̃ hic queri utrũ & ip̃a
caro in hab̃mo ab illa feditate¬
purgetur. quam in concept̃one ex concu¬
piscĩa libidinosa contͣrit. Qbꝰdã uidet᷑ ꝙ
sic̃ anima a reatu purificatur. ita & ca¬
ro ab illa pollutione purgatur. Ut sicut
duobꝰ completur mist̾ium bab̃mi.s. aqͣ¬
caro ab illa contagione. ꝙ quid ꝓbabile

Expanded text:
de Nuptiis et Concupiscentia: Concupiscentia de Nuptiis et Concupiscentia: Concupiscentia carnis, licet in regeneratis jam non deputetur in peccatum, quaecumque tamen proles nascitur, obligata est originali peccato. Item: Dimittitur concupiscentia carnis in baptismo; non ut non sit, sed ut non imputetur reum peccati. Quomodo ergo alia peccata praetereunt actu, et remanent reatu, ut homicidium et similia, et ita e converso fieri potest ut concupiscentia praetereat reatu, et remaneat actu. Ex praedictis evidenter monstratur quomodo peccatum originale in baptismo remittatur. 3. De foeditate quam caro ex libidine coitus contrahit, utrum in baptismo diluatur. Solet autem hic quaeri utrum et ipsa caro in baptismo ab illa foeditatepurgetur quam in conceptione ex concupiscentia libidinosa contraxit. Quibusdam videtur quod sicut anima a reatu purificatur, ita et caro ab illa pollutione purgatur: ut sicut duobus completur mysterium baptismiaro ab illa contagione; quod idem probabile
Abbreviated transcription (Latin):
nati. tan ꝗͣ ñ sit eiꝰ fc̃a remissio. uͭ oĩo
plena sit remissio pecc̃oꝵ. s manet in
uetustate carnis. tanquam suꝑatum
& ꝑemptũ. nͥ illicito consensu quodã¬
mͦ reuiuiscat. & in regnũ pͥum dnatio¬
nemq reuocet᷑ Nic aꝑte insinuat in
bab̃mo concupiseñtiã debilitari ex qͦ
uitur: qͣm remissiõis mođu ialiis &̾
płibꝰ testimoniis scͥptura edocet. Ait
tiauẽ contͣ iulianum. Lex que in m̃bͥs
duce mortis ꝓuenit. S lex ista que ẽ ĩ
menbͥs remissa ẽ regnatione sꝑuall &
manet in carne mortali Remissa ẽ:
qr reatus solutus ẽ sacͬmento. quo renaᷤᷤ¬
cunt᷑ fideles manet aut̃ qr oꝑatur desi¬
dia cont᷑ que dimicant & fideles Idem
insermone qͦda de ꝯcupiscĩa carnis.
ꝑ gr̃am bab̾tinatis. & lauacrũ regn̾ati¬
onis solutus ẽ ⁊ ip̃e ꝯcupiscĩe reatus. cũ
quo eras natus. & qͥcqͥd aña consensisti
male concupiscĩe. siue cogitatione. siue
locutione. siue actione. Idem in libro

Expanded text:
nt, tanquam non sit ejus facta remissio, ubi omnino plena fit remissio peccatorum; sed manet in vetustate carnis tanquam superatum et peremptum, nisi illicito consensu quodammodo reviviscat, et in regnum proprium dominationemque revocetur. Hic aperte insinuatur in baptismo concupiscentiam debilitari, ex quvitur. Quem remissionis modum aliis etiam pluribus testimoniis Scriptura edocet. Ait enim Aug. contra Julianum: Lex quae in membris duce mortis provenit. Sed lex ista quae est in membris, remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae dimicant etiam fideles. Idem in sermone quodam de Concupiscentia carnis: Per gratiam baptismatis et lavacrum regenerationis solutus est et ipse concupiscentiae reatus, cum quo eras natus; et quidquid ante consensisti malae concupiscentiae, sive cogitatione, sive locutione, sive actione. Idem, in lib.
Abbreviated transcription (Latin):
alibꝰ pͥmi parñtis. s ꝓoriginałi ꝙ a
parñtibꝰ trahit᷑. pariuli d̾ãpnabunt᷑ peo
Io
nullam aliam ignis mͣlis ł conscĩȩ uer-¬
mis penam sensuri. nͥ ꝙ dĩ uisione care.
bus illa opinio muniri uidrꝙ pecc̃a:¬

Expanded text:
alibus primi parentis, sed pro originali quod a parentibus trahitur, parvuli damnabuntur; ro nullam aliam ignis materialis vel conscientiae vermis poenam sensuri, nisi quod Dei visione carebubus illa opinio muniri vide
Abbreviated transcription (Latin):
denecessitatibꝰ meiserue me  & uolunta¬
rium non incongrue apellatur. qr ex
uoluntate pͥmi hõis ꝓcessit: ut aug̃ in
Illud ꝙ in paruulis droriginale pecẽm A
cũ ad huc ñ utant᷑ lib̃o arbitͥo uolunta¬

Expanded text:
De necessitatibus meis erue me. Et voluntarium non incongrue appellatur, quia ex voluntate primi hominis processit, ut Aug., in Istud quod in parvulis dicitur originale peccatum, cum adhuc n
Abbreviated transcription (Latin):
aliis sit subtilior. & ad intelligndu me¬
morandq habilior. ut pote acutiori in¬
genio & ꝑspicatiori intellectu p̃dita.
Qđ̃ non impbabilit̾ dr. cum in angłis
ita fuisse cõnstet. Et licet naturalibꝰ do¬
nis alie p̃aliispolleant. tñ añ bab̃m a
genii acum̃ ł tarditas: p̃miũ uel. penã

Expanded text:
aliis sit subtilior, et ad intelligendum mealiis sit subtilior, et ad intelligendum memorandumque habilior, utpote acutiori ingenio et perspicaciori intellectu praedita. Quod non improbabiliter dicitur, cum in angelis ita fuisse constet. Et licet naturalibus donis aliae prae aliis polleant, tamen ante baptismum a genii acumen vel tarditas, praemium vel poenam
Abbreviated transcription (Latin):
innocens ⁊ sine uicio. & nunꝗͣ. talis ẽ.
Ad ꝙ dici pot̃. qr ñ oĩo talisẽ. quałe eam
ãs fecit. Ds̃ enim bonam eam fecit. &
bonitatem ei sine corruptiõe indidit.
& dr illa naturalis bonitas. quam in
c̾atione a conditore suscep̃. qͣm bonita¬
tem ꝑ pecc̃m penitus ñ amisit. s uiti¬
atam ħuit. quã d̾s tam̃ sine uicio fẽc.
Si u res bona non ẽẽt aĩa. in ea małui ẽe
nequiret. cum ñ possit mału ẽe nͥ in bo¬
no. ut pꝰ dicetur. ñ goĩo talis ẽ anima
qualifa deo ẽ c̾ata sic̃ quis pollu¬
tas hñs manus. ñ tale ħuit pomũ.
quale ego dedi mundis manibꝰ. ego
enim dedi mundum. An anime ex
catione sint eqͣles in donͣibꝰ natura
llud qͦq non incongrue libu¬
queri solet utrũ om̃s anime exc̾atio¬
ne equales sint. an alie aliis excellen¬
tiores. Pluribꝰ m̃ non irrationabilit̾
uid̾̃r.ꝙ ex ip̃a c̾atione aliȩ aliis excel¬
lant in nat᷑alibꝰ donis ut in eẽna. alia

Expanded text:
innocens, et sine vitio; et nunquam talis est. Ad quod dici potest, quia non omnino talis est qualem eam Deus fecit. Deus enim bonam eam fecit, et bonitatem ei sine corruptione indidit. Et dicitur illa naturalis bonitas, quam in creatione a conditore suscepit; quam bonitatem propter peccatum penitus non amisit, sed vitiatam habuit; quam Deus tamen sine vitio fecit. Si enim res bona non esset anima, in ea malum esse nequiret, cum non possit malum esse nisi in bono, ut post dicetur. Non ergo omnino talis est anima, qualis a Deo creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi mundum. 9. An animae ex creatione sint aequales in donis naturallud quoque non incongrue quaeri solet, utrum omnes animae ex creatione aequales sint, an aliae aliis excellentiores. Pluribus non irrationabiliter videtur quod ex ipsa creatione aliae aliis excellant in naturalibus donis, ut in essentia alia
Abbreviated transcription (Latin):
ol & Queri utrũ illa tał elatio.⁊
amor pͥe p̾tatis in uiro fuerit. sic̃
seductus. eo mͦ quo mulier. Non enĩ pu¬
seductum fuisse c̾di potest. ꝙ cõmissũ
ueniale putau̾it. ꝙ ꝑemptoriũ erat.s
nͨ pͥor seductus fuit nec in eo in qͦ mu¬
lier ut c̃det dm̃. illud lignũ ideo tang̾e
ꝓhibuisse. qr si tang̾ent fierẽt sic̃ dii.
erunitñ p̃uaricator fuit ada. ut testat᷑.

Expanded text:
Solet quaeri, utrum illa talis elatio amor propriae potestatis in viro fuerit, sicutseductus eo modo quo mulier. Non enim puseductum fuisse credi potest, quod commissum veniale putavit, quod peremptorium erat. Sed nec prior seductus fuit, nec in eo quo mulier, ut crederet Deum illud lignum ideo tangere prohibuisse, quoniam si tangerent fierent sicut dii. Verumtamen praevaricator fuit Adam, ut testatur
Abbreviated transcription (Latin):
lignum illud ideo tang̾e phibu̾it. quia
sciebat eossi tetigissẽt sic deos futuros.
tanquã eis diuinitatẽ inuidet. qͥ eos ho¬
mines fec̾at. S: si uirũ ꝑꝑ aliꝗͣ m̃tis ełonẽ
que dm lat̾e non poterat sollicitauit

Expanded text:
lignum illud ideo tangere prohibuerit, quia sciebat eos, si tetigissent, sicut deos futuros; tanquam eis divinitatem invideret, qui eos homines fecerat. Sed etsi virum propter aliquam gnum illud ideo tangere prohibuerit, quia sciebat eos, si tetigissent, sicut deos futuros;
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sũt. Recte pauꝑibꝰ iudiciũ tͥbuit
qͥ hiue qͣnto huic mundo magna humi
cdabo illi sede mecumꝰ intͦno meo. sic̃ ẽgo
uici ⁊ sedi cum patre meo int̾no eiꝰ. U̾m¬
cens ad̃ns cũ patre in throno sedit. qr post
ũ in t̾no filii sede ẽ. exeiꝰdẽ filii pͥtate ui¬
dicare. E enĩ udicandi ex eiꝰ pot̾tate ꝑ¬

Expanded text:
secuti sunt. Bene ergo pauperibus judicium tribuit; quia quanto nunc huic mundo magna humilabo ei sedere mecum in throno meo: sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus. Vincens Dominus, cum Patre in throno sedit, quia posvero in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principat
Abbreviated transcription (Latin):
.s sp̃em quȩ immutab̾r. Cełũ qͥde aeriũ
ñ ethersũ. Tantũ i ascñdet ignis ĩ udi¬
cio. qͣntũ asender̃t aquȩ indiluuio. Ille
ã ignis malis qͥ reꝑti fuerĩt. uiui. erit
fuit caminꝰ ignis tͥbus pͥiseris. Inqͥbus
aliqͥd purgandłn fu̾it ꝑilu ignẽ pur¬
gabit᷑. Aliis uͦ nuła ing̾et molestiam. Par¬

Expanded text:
speciem quae immutabitur; coelum quidem aereum, non aethereum. Tantum enim ascendet ignis in judicio, quantum ascenderunt aquae in diluvio. Ille autem ignis malis qui reperti fuerint vivi erit fuit caminus tribus pueris. In quibus si aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam inge
Abbreviated transcription (Latin):
ii ꝑeant. Qͥ u̾ nec fidei sacmenta tenue¬
rsit incͥpationẽ iudicis inse fieri ñ ax¬
det. qr infidelitatis suȩ tenebͥs p̃nudica¬
treiꝰ quem despex̾ant inuectione redar¬
gui ñ ment᷑. Illi aut̃ saltẽ uerba iudiciᷤ¬

Expanded text:
ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in se fieri non audient, quia infidelitatis suae tenebris praejudicati, ejus quem despexerant invectione redargui non me
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ diuina sub̃a. p̃ceptũ dilectionis dei.
a ꝓximi dilectione distinctum ẽ. Ideoq
licet ds̃ omĩa nob̃ impendat beneficia
ñ tñ noĩe ꝓximi includitur in illo p̾cep¬
to. qͣm ñ sic̃ nos dilige̾ debemꝰ s plusꝗͣ

Expanded text:
ia, praeceptum dilectionis Dei a proximi dilectione distinctum est. Ideoque licet nobis Deus omnia impendat beneficia, non tamen nomine proximi includitur in illo praecepto; quem non sicut nos diligere debemus; sed plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ se diligit. iniuste se dilig̃. qr adħse
diligit. ut sit inuistus. Adħ gͦ ut sit ma¬
lus. Non eiã sedilig̃. Qui n diligit mni.¬
o.a.s. Modus g diligndi p̃cipiendus est
tis est.Sic̃ condita ẽ mens hũa ũ ñꝗ sui
se non diligat. s qm qͥ odit aliqͣm noc̾e
illi studet. non ĩm̾ito. & mẽs hominis
qñsibi nocet. se odisse dr̃: Nesciens usͥ
uult. s tñ malũ sibi uult. q̃n id uult qđ¬

Expanded text:
aliter se diligit, injuste se diligit, quia ad hoc se diligit, ut sit injustus; ad hoc ergo ut sit malus, non ergo jam se diligit. Qui enim diligit iniam. Modus ergo diligendi praecipiendus est ntis est.se non diligat; sed quoniam qui odit aliquem, nocere illi studet, non immerito et mens hominis quando sibi nocet, se odisse dicitur. Nesciens enim vult; sed tamen male sibi vult, q
Abbreviated transcription (Latin):
in his duobꝰ p̃ceptis pͣt̾missũ est. Cũ enĩ
p̃currat dilectio d̃i eiꝰq dilectionis mus
p̃scͥptꝰ appareat. & sequat᷑ dilectio ꝑximi.
de tua dilectione. nicħ dictũ uidet᷑. S
abste dilectio p̃tmissa ñ ẽ. Eece ħ aꝑte

Expanded text:
um est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, ejusque dilectionis modus praescriptus appareat, et sequatur dilectio proximi, de tua dilectione nihil dictum videtur. Seabs te dilectio praetermissa non est . Ecce hic aperte
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd pꝰ eẽ debeat. peccat a qui p̃pꝰtere agit.
Nam scire qͥd facias. & nescire ordinem
faciendi. ñ ẽ ꝑfecte cognitionis. Ordini̾
namq ignorantia. c̃turbat m̾itoꝵ for¬
mani Ordinẽ aut̃ diligñdi. aug̃ insinu¬

Expanded text:
 esse debeat; peccat enim qui praepostere agit. Nam scire quid facias, et nescire ordinem faciendi, non est perfectae cognitionis. Ordinis namque ignorantia conturbat meritorum formam. Ordinem aut
Abbreviated transcription (Latin):
nulla p̃ceptadanda erant .s. ut dilig̾emꝰ
ꝓximꝰ It aut̃ qͥsq se diligat p̃cepto ñ ẽ
opus. Qnͣtumlib& enim homo excidat.
a ueritate. remanet illi dilectio sui. &¬
dilectio corꝑis sui. Qͥa nemo unꝗͣ carnẽ
suam odioħuit. Nlam uiri iusti qui cor¬
pus suum eruciant. ñ corpꝰ s corruptio¬
nes eiꝰ. & pondus od̾unt. Hic uidr aug̃ tra¬
dere ꝙ ex p̃cepto ñ teneam᷑ diligere nos¬

Expanded text:
anda erant, scilicet ut diligeremus proximus. Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio corporis sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Hic videtur August. tradere quod ex p
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd in eo dilig̃ nͥ dm̃: Ip̃a ẽ dilectio ab om̃i
in nobis: Non ꝗͣ habeamꝰ: s ut hab̾emꝰ.
Sic̃ medicꝰ eg̃s. & qͥd in eis diligit. nͥ salutem
ꝗͣ cupit reuocare: N on morbũ quẽ uenit
expellere. Sic & nos inuicẽ diligamꝰ. ut
qͣntũ possumꝰ inuicẽ adħendu in nob̾đm.
ex dilectione attͣhamꝰ. Que caritate¬

Expanded text:
quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni in nobis non quem habebamus, sed ut haberemus, sicut medicus aegrotos? et quid in eis diligit nisi salutem, quam cupit revocare, non morbum quem venit expellere? Sic et nos invicem diligamus, ut quantum possumus invicem ad habendum in nobis Deum ex dilectione attraham
Abbreviated transcription (Latin):
&c seip̃m tanqͣm suus in imicꝰ inseqͥtur
Rit᷑ aut̃ h de angłis
qͣstio utrũ ad illud p̃ceptũ dilectio¬
nis ꝓximi. &̃ dilectio ꝑtineat angłoꝵ
Nam ꝙ nulłu hominẽ exceꝑit. qui p̾cep̃
ꝓximũ dilig̾e. dñs in ꝑabola semiuiui
relicti ostñdit. eum dicens ꝓximũ. qui
gͣ illum extitit misericors. deiñ subdit:
uade. & tu. fac similit̾. ut eũ ꝑximum
intelligamꝰ. cui ł ex hib̃ndum ẽ officiũ

Expanded text:
et seipsum tanquam suus inimicus insequiturOritur autem hic de angelis quaestio, utrum ad illud praeceptum dilectionis proximi, etiam dilectio pertineat angelorum. Nam quod nullum hominem exceperit qui praecepit proximum diligere, Dominus in parabola semivivi relicti ostendit, eum dicens proximum, qui erga illum extitit misericors. Deinde subdit: Vade, et tu fac similiter. Et eum proximum intelligamus, cui vel exhibendum est officium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ. post mortẽ grauant. s dimittuntur
si digni sunt. si bonis actibꝰ i hac uita
meruerunt. u dimittat᷑ eis. De illis
Ã qͣui edificant ligñ. feñ.stipuł dicit
aug̃. ꝙ ignẽ tͥbulatiõis tͣnsitorie inue¬
nient ẽmabilia edificia. que secum

Expanded text:
quidem post mortem gravant; sed dimittuntur si digni sunt, si bonis actibus in hac vita meruerunt ut dimittantur eis. De illis etiam quae aedificant lignum, fenum, stipulam, dicit August. quod ignem tribulationis transitoriae invenient crema
Abbreviated transcription (Latin):
nem̃ dic antur ꝑpeti. ꝗͣ alii ñ sentiunt.
qͥ h̃mni edificia ñ portauerunt u inue¬
niant ignem tnsitorie tͥbulationis ueni¬
ꝯtempnitur ille ignis. guior tñ erit ig¬
nis ille qͣm qͥcqͥd pot homo pati in hac
uita. Nic aꝑte insinuat᷑ ꝙ illi qͥ edific̃at.¬

Expanded text:
nem dicantur perpeti, quem alii non sentiunt qui hujusmodi aedificia non portaverunt, ut inveniant ignem transitoriae tribulationis contemnitur ille ignis. Gravior tamen erit ignis ille, quam quicquid potest homo pati in hac vita. Hic aperte insinuatur quod illi qui aedifia
Abbreviated transcription (Latin):
qui dnt. impossibile aliqͥd homini a do
ẽe p̃ceptũ. & mandata dĩ. ñ a singłis.s
ab omnibꝰ incõmune posse seruari. &
paulo post. & tam illos errare dm̃s. qͥcũ
manicheo dnt. hoĩem pecem uitare ñ
posse. qͣm illos qui cũ iouimanoasser̃t
hoĩem ñ posse peccare. Cece hic ieroñ¬
dic̃ errorem eẽ. siquis dicat hoĩem ui¬
tare pecc̃m ñ posse. Qͥ aut̃ dic̃ queda
erroris ẽẽ ꝙ tradit. aut ñ ẽẽ uerum. ꝙ
ieroñ ait. Det̾minatio otrietatem
submouens de sanctoꝵ medio.

Expanded text:
qui dicunt impossibile aliquid homini a Deo esse praeceptum, et mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in commune posse servari. Et paulo post: Et tam illos errare dicimus, qui cum Manichaeo dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem ndicit errorem esse, si quis dicat hominem vitare peccatum non posse, qui autem dicit quaedam erroris esse quod tradit, aut non esse verum quod Hieron. ait. 9. Determinatio contrarietatem submovens de sanctorum medio.
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate fieri abhoĩe que mala suNT.
malum hoc ago. Et illud: caro concu¬
quȩ uultis faciatis. S ħ oĩa ex illa mor¬
tis dampnatione sunt. nã si ñ est
ista pena hominis. s nat᷑a. nulla ista
pecc̃a sunt. Si u ñ receditur ab eo mͦ qͦ
nat᷑ałr factꝰ ẽ homo. Cum hec facit. ea
utiq fac̃ que debet. Si aut̃ homo qͥa ᷤ
ita ẽ ñ ẽ bõmus. nec ħt in potestate. u sit
bonus. siue non uidndo quał ẽẽ debeat.
siue uidñdo. & ñ uałndo eẽ. qualẽ se ẽẽ
deb̾e iudet. penam istam ẽẽ qͥs dubitet:
qm penam ẽe nemo ambigit iniusto
aliqͦ dñante homini imposita ẽ. Porro
qr de om̃ipotntia dĩ & iusticia dubitare
dem̃tis est. Iusta ẽ ħ pena: & ꝓpecc̃o aliqͦ¬
impendit᷑. Non enim qͥsqͣm iniuste dñans
aut subriꝑe hominẽ ꝑ otuit uelut igno¬
ranti do. aut ex torquere mu̾ito tanqͣ
dampnatione hõĩs ueniat. Nlis atq aliiᷤ¬

Expanded text:
necessitate fieri ab homine quae mala sunt, malum hoc ago. Et illud, Gen. 2: Caro concuquae vultis faciatis, sed haec omnia ex illa mortis damnatione sunt. Nam si non est ista poena hominis, sed natura, nulla ista peccata sunt. Si enim non receditur ab eo modo quo naturaliter factus est homocum haec facit, ea utique facit quae debet. Si autem homo, quia ita est, non est bonus nec habet in potestate, ut bonus sit, siue non uidendo, qualis esse debeat, siue uidendo et non ualendo esse, qualem debere esse se uidet. poenam istam esse quis dubitet ? est, poenam esse nemo ambigit, iniusto aliquo dominante homini imposita est. Porro, quia de omnipotentia Dei et iustitia dubitare dementis est, iusta haec est poena et pro o penditur. non enim quisquam iniustus dominator aut subripere hominem potuit uelut ignoranti deo aut extorquere inuito tamquam damnatione hominis ueniat. et ali
Abbreviated transcription (Latin):
passio. om̃is cupiditas. ꝑturbatio. Dĩs
gͥ cupiditas passio: om̃ĩs uͦ passio cũ ẽ
in nob̃. ipsa passione patim. Om̃is gͥ
cupiditas cum ẽ in nob̃ ipsa cupiditate
patimur. & inq̃ntũ cupiditas ẽ patim᷑.
Om̃is aut̃ passio inqͣntum ipsa patim᷑.
ñ ẽ pecẽm. Ita & detimore. Non enĩ
consequens ẽ ut si patim᷑ timorẽ. ideo
ñ sit peeẽm qr multa sunt pec̃ca quȩ
patimur. s non inqͣntũ patimur eis.

Expanded text:
passio; omnis cupiditas, perturbatio. Omnis ergo cupiditas, passio. Omnis vero passio cum est in nobis, ipsa passione patimur. Omnis ergo cupiditas cum est in nobis, ipsa cupiditate patimur; et in quantum cupiditas est, patimur ea. Omnis autem passio in quantum ipsa patimur, non est peccatum; ita et de timore. Non enim consequens est ut si patimur timorem, ideo non sit peccatum, quia multa sunt peccata quae patimur, sed non in quantum patimur eis.
Abbreviated transcription (Latin):
atq etiã ꝯsiderantibꝰ nob̾ p̃uia
di gr̃a innotuit. sacre pagine tc¬
tatum dȩa res ł signa p̃cipue uer¬
sari. ut enĩ eg̃giius doctor aug̃
ait in libro dedoctrina xp̃iana
Om̃is doctrina ł rerũ ẽ. ł signoꝵ.
S res etiã & ꝑsigna discuntur.
ꝓpͥe aut̃ hic res ap̾pellant᷑. que ñ
ad significandu aliquid adhibent᷑.
Signa uͦ quoꝵ usus ẽ insig̃cando.
eoꝵ aut̃ aliqua sunt quoꝵ usus ẽ¬
om̃is in significando: non iustifican¬
do .i. qͥbꝰ non utimͦ nͥ aliqͥd signifi¬
candi gr̃a. ut aliqͦ sacͣm̃ta legalia.
Alia que ñ sołũ significant. s confer̃t.
quod intꝰ adiuiet. sic̃ eugłica sacͣm¬
ta. ex quo aꝑte intelligitur. quȩ hic
apellent᷑ signa. res ille uidelicet. qͣ̃
ad significandu aliqͥd adhibentirr
Om̃e gͥ signũ etĩa res aliqͣ ẽ. ꝗ enim
nulla res ẽ. Ut in eod̾e augait
res signũ ẽ. qr ñ adhibet᷑ ad signi¬
ficandum aliquid. Cumq his inten¬
derit theologoꝵ speculatio studio¬

Expanded text:
atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Doct. christ., omnis doctrina vel rerum est vel signorum; sed res etiam per signa discuntur. Proprie autem hic res appellantur, quae non ad significandum aliquid adhibentur; signa vero, quorum usus est in significando. Eorum autem aliqua sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelna, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studio
Abbreviated transcription (Latin):
rit gr̃am. Laborat u mẽs patiendo eru¬
bescentiam. & q̃m u̾ecundia magna ẽ
conseqͥtur grãm remissionis. Ipsi enim
sac̾dotes. plus pꝰsunt ꝓficere. plus ꝯfitn¬
cata. ii ea queͥ penitñtiã poscũt ñti¬
meant publicare remoueat᷑ imꝓba¬
bilis ꝯsuctudo. ne multi a penitentie
remediis arceant᷑. dũ aut erubescũt.
aut timent inimicis sua fc̃a reserare
qͥbꝰ possit legum ꝑcelli constitutione.
Sufficit enim confessio qͤ pͥmũ dõ of¬
tium p̃cator accedit. łunc enĩ plure ᷤᷤ
ad penit̾ntiã pot̾unt ꝓuocari. si ppłi
auribꝰ ñ publicct᷑ ꝯscĩa confitentis.
Exbis aluisq plibꝰ indubitant᷑ osten¬
ditur. oportere dõ pͥmũ. & deiñ sac̃doti
offerendã confessionẽ. Nec aliter pꝰse ꝑ¬
ueniri. ad ingressum ꝑadysi si assit fa¬
cultas. De tertio articulo. an suffi

Expanded text:
aerit gratiam. Laborat enim mens patiendo erubescentiam. Et quoniam verecundia magna estconsequetur gratiam remissionis. Ipsi enim sacerdotes plus possunt proficere, plus confitencata, ut ea qui poenitentiam poscunt, non timeant publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quibus possunt legum percelli constitutione. Sufficit enim confessio, quae primum Deo ofr accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia confitentis. Ex his aliisque pluribus indubitanter ostenditur oportere Deo primum, et deinde sacerdoti offerri confessionem; nec aliter posse perveniri ad ingressum paradisi, si adsit facultas. 5. De tertio articulo, si
Abbreviated transcription (Latin):
ni ignis incendia. Et infra. Faciliꝰ sibi
đm placabũt illi. qui ã pͥis ꝯfessionibꝰ
cͥmen ꝓdũt. aut nescientibꝰ aliis. ipsi in
ferũt. & ab altari cui ministrabãt. ñ aĩo.
s offo seꝑati. uitã suã qͣi mortuã plang̃t.
c̾ti ꝙ reconciliati sͥ efficacis penit᷑nie

Expanded text:
ni ignis incendia. Et infra, ibid.: Facilius sibi ni ignis incendia. Et infra, ibid.: Facilius sibi Deum placabunt illi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus aliis ipsi in stentiam: et ab altari cui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quod reconciliati sibi efficacis
Abbreviated transcription (Latin):
ses. s obedire te uolo ꝓpħedicenti. Reue¬
la uiã tuã añ dm. S tua confitere pec̃ca
ap̃uerũ iudicẽ c̃ oẽone delicta tua ne ꝓ¬
nuntia. ñ lingua. s ꝯscĩe tue memoria.
mału adu̾sus pximũ in corde tenebis.
ꝯfundis alicui dre. dicito ea cottidie
in aĩa tua. ñ dico ũ confitearis ea con
ea. Nec enĩ si ñ dix̾is. ignorat ea c̃ faciebaᷤ¬
ea. p̃sto erat. cũ admittes ea cognou̾at.
hac uita. ũ in alia reqͥem ħas. Dicito in¬
gemiscens. & lacͥmãs. incodice scͥpta sũt.
pecca tua. Spongia pecc̃oꝵ tuoꝵ. lacͥmȩ
nam notitiã latent. ñ ab ipsis c̾fessa. nec¬
abaliis publicata.si ea ꝯfiteri. ł em̃dare
nolu̾int. dm̃ qͣm ħnt testem. ip̃m & ha¬
bit᷑i sunt ultorẽ. Eͦosi sui ipsi uidices
fiant. & ueluti sue miqͥtatis ultores ħ
in se uoluntariã penã seu̾issime aĩad¬
uersioĩs exerceant. tẽꝑalibꝰ penis muta¬
bunt et̾na supplicia. & lacͥmis exuera
cordis otͥtione fluentibꝰ Restͥngũt eter¬

Expanded text:
edire volo prophete dicenti: Revela viam tuam ante deum. Ergo tu confitere peccata, / aput verum iudicem cum oradone delicta tua pronunccia non ligua, sed consciencie tue memoria malum adversus proximum tuum in corde tenebis. confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in anima tua. Non dico ut confitearis ea servea. Nec enim si non dixeris, ignorat ea; cum faciebas, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. hac vita, ut in illo requiem habeas. Dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua: spongia peccatorum tuorum lacrymae nam notitiam latent, non ab ipsis confessa, necab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum quem habent testem, ipsum et habituri sunt ultorem. Quod si ipsi sui judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contritione fluentibus extinguent aeter
Abbreviated transcription (Latin):
nale erat inoꝑatione. & si ñ statim pur¬
gat᷑. fit ueniale tnͣ. ꝙ c̃miserat mortale.
Multũ n satisfactionis obtulit qͥ erubes¬
centie dñans. nicħ eoꝵ ꝗͣ cõmisit. nun¬
tio dei negauit. Dsͣ n qui misericois. &

Expanded text:
nale erat in operatione; et si non statim purgatur, fit tamen veniale, quod commiserat mortale. Multum enim satisfactionis obtulit, qui erubescentiae dominans, nihil eorum quae commisit, nuntio Dei denegavit. Deus enim qui misericors est et
Abbreviated transcription (Latin):
titiam multoꝵ. ł totiꝰ plebis age penitͣn¬
tiam ñ recuset. ne letali plage. ꝑpudorẽ
addat tumorem. Cum tanta ẽ plaga pec¬
cati.⁊ impetus morbi. ut medicam̃ta
corꝑis ⁊ sangͥnis dm. deferenda sint auc¬
toritate antistis debet se qͥs remouere

Expanded text:
titiam multorum vel totius plebis agere poenitentiam non recuset, ne lethali plagae per pudorem addat tumorem. Cum tanta est plaga peccati et impetus morbi, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini differenda sint, auctoritate antistitis, debet se quisque removere
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑscͥptũ manifestanda. dixit u ora mõs
tuatis nuntiũ qͥ ꝓuob̾ offerat munus
a moyłer statutum. d qͥ ꝑuos peccas¬
tis. ꝑuos erubescatis. Erubescnia u ipsa
partembt remissionis. Ex ñia enĩl¬

Expanded text:
 scriptum manifestanda. Dixit enim, Ora mtuatis nuntium, qui pro vobis offerat munus a Moyse statutum : sed qui per vos peccastis, per vos erubescatis. Erubescentia enim ipsa partem habet remissionis: ex miseri
Abbreviated transcription (Latin):
nifntia multet᷑ u sine spe oiugi ma¬
neat. & si ip̃a eidẽ cͥmini ꝯsentiens ñ fu̾it.
licentia nub̃ndi alii ñ neget᷑. Apparet
hãc fuisse desponsatam sine pactione.

Expanded text:
maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuerit, licentia nubendi alteri non negetur. Apparet hanc fuisse desponsatam sine pactione