comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a ẽ ⁊ ad ip̃am sine bonum sit siue malũ. ⁊ t̾i tenct᷑
sio secutafu̾it post. ꝓpositum iam obligari incipit
adu̾sus alium sponsor ⁊ debitor fit ꝓmissiouis sue
ꝑ i̾tate seruanda ad ꝓximũ. Siquid̾ bonum est
ꝙ ꝓmisit debitor ẽ. quia bonum ẽ. ⁊ quia ꝓmisit.
Si autẽ malum ẽ qd̾ ꝓmisit debitor ñ c̃. in eo qd̾
malum ẽ. ꝙ ꝓmisit. reus tñ ẽ. quia ꝓmict̾e
p̾sumpsit. qd̾ sine culpa impłe ñ pot̾uit. Nouis¬
sime sequitr uotum. in quo ampliꝰ aliquid
magis ꝓprie refertur. Uouere siquidẽ ẽ. restifi¬
catione̾. ꝓmissionis spontanee deo se obligare
ac debrtorem statuere. sam qui ꝓmitcit simpłi
spondet se facturũ aliquid. Qui u̾o uouet. ⁊¬
testatur ꝓmissiomi sue. ⁊ affrritiat ip̃am p¬
nufsionem. ubi in qͣnͣtum ẽ ꝓmifsio tetiet
in qͣntum ẽ ⁊testatio obligatur. Uotum ã
Alid̾ ocultum ẽ. ad dm̃n ⁊ coram d̾o. aliudina¬
nifestũ ad dm̃ coram homine. Occultũ uo

Expanded text:
ipsam sive bonum sit sive malum, et non tenetusio secuta fuerit post propositum, jam obligari incipit adversus alium sponsor, et debitor fit promissionis suae pro veritate servanda ad proximum. Siquidem bonum est quod promisit, debitor est quia bonum est, et quia promisit. Si autem malum est quod promisit, debitor non est in eo quod malum est, quod promisit. Reus tamen est quia promittere praesumpsit, quod sine culpa implere non potuit. Novissime sequitur votum in quo amplius aliquid magis proprie refertur. Vovere siquidem est testificatione promissionis spontaneae Deo se obligare ac debitorem statuere. Nam qui promittit simpliciter spondet se facturum aliquid; qui vero vovet, contestatur promissioni suae et affirmat ipsam promissionem. Ubi inquantum est promissio, tenetur, inquantum est contestatio, obligatur. Votorum autem aliud occultum est ad Deum et coram Deo, aliud manifestum ad Deum coram homine. Occultum vot
Abbreviated transcription (Latin):
si innocens fu̾it actio. nͥ etiam cordis cogitat̃o
añ eurs ocłos sincera atq impolluta appareat.
totunrad ꝑfc̃am intocenriam coram eo noce
ẽẽ ⁊sid̾sd. ut mũd dotũ. ⁊ iõ iste timor initi¬
q̃um aliid agitur. ⁊ aluid ĩtẽtłr ip̃m adh̃
ꝓp̃ se bonum ñ amatur. Tunc accedit caritas
⁊ intͣt ꝑ timorẽ istũ. q̃ dum motistrat ꝙ fu¬
g̾e debeamꝰ ꝑicłm. quodam modo apped̾e ⁊ desi¬
d̾are facit p̾sidium. Qu̾tit ergo cor ad dm. itt qͦ¬
dam modo de ip̃o fugiat. ad ip̃m. ħ ẽ. dum cau
hr̃e iratũ. strideat hr̃e ꝓpicium. hunc sequit᷑
timor filiał qui ex succedente caritate nascit᷑.
ito ip̃m tim̾e nicħ aliud sit. qmͣ degustatũ ĩ
caritade bonum: iam nolle amrct̃e. ⁊ ħ quid̾
tiinor aliquid ħ̃t pene adiunctũ dum in inc̾¬
to ambłamꝰ. ⁊ pot̃ in utnͣiq adhuc ꝑtem decli

Expanded text:
si innocens fuerit actio, nisi etiam ipsa cordis cogitatio si innocens fuerit actio, nisi etiam ipsa cordis cogitatio ante ejus oculos sincera atque impolluta appareat. totum ad perfectam innocentiam coram eo necesse esse considerat ut emendet totum. Et ideo iste timor initium aliud agitur, et aliud intenditur, ipsum adhuc propter se bonum non amatur. Tunc accedit charitas; et intrat per timorem illum, qui dum monstrat quod fugere debeamus, periculum quodammodo appetere et desiderare facit praesidium. Convertit igitur cor ad Deum, ut quodammodo de ipso fugiat ad ipsum; hoc est, dum cavet habere iratum, studeat habere propitium. Hunc sequitur timor filialis qui ex succedente charitate nascitur, ut ipsum timere nihil aliud sit quam degustatum in charitate bonum jam nolle amittere. Et hic quidem timor aliquid poenae adjunctum habet dum in incerto
Abbreviated transcription (Latin):
la. aundanꝰ timor ẽ. ꝓ euitanda pena abstiñe
aboto retecrta uoluntate bona. Initiał tĩmor
ẽ ꝑ euitanida penacũ ꝑu̾so oꝑe. etiam pͣuas
cogrcat̃ones resetare. Filial ⁊imor ẽ. bono ftr¬
mit̃ adh̾ere. quia illud amitt̾e noliti x his
nus. dno u̾obotu initialis ⁊ finãt. Sercuł tĩmor
penam q̃ ab hõib infertur metuit: ⁊ idcirco ei
sufficit cessare amalo oꝑe. quia ad ocłm famu¬
latur. ⁊ reatum ⁊ scĩe ñ metuit. hõib ꝑlacere
uolens. Saundanꝰ u̾o timor hominib plac̾e nõ¬
q̃reus. tñ clisplic̾e mettiens ⁊ ip̃e fingit qd̾ ñ
ẽ. tam m̃dax in neganda u̾itate. qmͣ fallax ałt
alt̾ quia tcmide negat ꝙ ẽ alt̾: quia ꝑu̾se simu¬
lat ꝙ ñ ẽ. Iuitiał u̾o timor quia eam qmͣ deꝰ
nunattr. penam. declinare satagit: neqͣ quã
sibi suffic̃euid ut ab illicita. se oꝑat̃one ⁊ tine¬
at. quia ei qui cor intuetur. ñ e̾ satis ad ꝓbatõnẽ

Expanded text:
la. Mundanus timor est pro evitanda poena abstinere la. Mundanus timor est pro evitanda poena abstinere a bono, retenta voluntate bona. Initialis timor est pro evitanda poena cum perverso opere etiam pravas cogitationes resecare. Filialis timor est bono firmiter adhaerere quia illud amittere nolis. Ex iis ni, id est initialis et filialis. Servilis timor poenam quae ab hominibus infertur metuit: idcirco ei sufficit cessare a malo opere, quia ad oculum famulatur; et reatum conscientiae non metuit, hominibus placere volens. Mundanuquaerens tamen displicere metuens; et ipse fingit quod non est; tam mendax in neganda veritate, quam fallax altalter quia timide negat quod est; alter quia perverse simulat quod non est. Initialis vero timor quia eam quam Deus comminatur poenam declinare satagit, nequaquam sibi sufficere videt, ut ab illicita se operatione contineat, quia ei qui cor intuetur non est satis ad probationem
Abbreviated transcription (Latin):
recedit᷑. Si in iusticia ꝑstitifs ho ex uolunta¬
de subicerettr meliori. nõ ã ex nc̃citate subi¬
cctur fortiori. ħ ẽ pena illa timoris. ex qua ser
Qͣm ꝓfecto penam. tũc caritas foras mitcit.
q̃u subiectionẽ uoluntariam facit. Quatido
magis ctescit caritas. młtomagis cratit uolũ¬
tas. qnͣtomagis crescit uoluntas. tantomagis
detrescit nc̃citas. Et qułiam ꝑfc̃a caritate
aitiat. ad reuerenciam meliorẽ uenire uolũ¬
tariꝰ nͣtim ad penam fortiorẽ inuitꝰ. Qrũt
t̃pe ħo erat sibi suꝑiori subiciebatur. ⁊ sponta¬
nes reu̾entia cedebat illi. quẽ suꝑiorẽ cognos¬
cebat dicens Dat̾ ine inaior ẽ. Sicut igitur
amor cum sit motus m̃tis iraturałr. unus
scdłm diu̾sas qualitates diusa noĩa sorite᷑.¬
ad dĩ ẽ.caritas. sic timor cum sre motusm̃tis
scriptura dlisc̾tut. S̾uilem. mundanũ. ini¬
tialem filialem. Seruił timor ẽ ꝓ euc̃tanda
pena abstin̾e a malo redenda tñ uolundate ma¬

Expanded text:
itia perstitisset homo, ex voluntate subjiceretur meliori; nunc autem ex necessitate subjicitur fortiori. Haec est poena illa timoris, ex qua servquia profecto poenam tunc charitas foras mittit , quando subjectionem voluntariam facit. Quanto magis crescit charitas, tanto magis crescit voluntas; quanto magis crescit voluntas, tanto magis decrescit necessitas, et jam perfecta charitate amat, ad reverentiam meliorem voluntaripse homo erat sibi superiori subjiciebatur, et spontanea reverentia cedebat illi quem superiorem cognoscebat, dicens: Pater major me est . Sicut igitur amor cum sit motus mentis naturaliter unus secundum diversas qualitates diversa nomina sortad Deum est charitas. Sic timor cum sit motus mentiura discernit: servilem, mundanum, initialem, filialem. Servilis timor est, pro evitanda poena abstinere a malo, retenta voluntate ma
Abbreviated transcription (Latin):
nutat̃onẽ hr̃e p̾t. quia pt ⁊ locus airni. ⁊ hoĩes
mori ⁊ ħ̾itus mutari. sũquid pntas id̾o ꝑdil am¬
mã tuam si locus aliquis u astatur. aut si homines
moriunt᷑ tm̃modo ex de ñ fiat. ꝙ in illis fit. n in
te remaneat. qd̾ a tefi̾ debuit : sion ẽ ꝑiculum. tuũ. iͥ ñ
ẽ culpatua Fac tu ꝙ podes qnͣtum potes. ⁊ sufficre¬

Expanded text:
abere potest, quia potest et locus dirui, et homines mori, et habitus mutari. Nunquid, putas, ideo perdis animam tuam, si locus aliquis vastatur, aut si homines moriuntur? Tantum ex te non fiat quod in illis fit, nec in te remaneat quod in te fieri debuit. Non est periculum tuum, ubi non est culpa tua, fac quod potes
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. D uirgiurtate catuił rodde hũilitatem
cordis. ꝑ cartie fracta. frangecor. humilita¬
tem ꝑ᷑ se debuisti etiam si uirginidatem non¬
amisisses ⁊ tñ si uirginitatem redd̾e nõ potes.
redde ꝓ illa hũilitatem. ⁊ satisfactõe. tam ꝓ se
qmͣ ꝓ itla. Uide quanta ẽ uirtus humilrtatis.
Socia ẽ. uirginttatis humilitas. ⁊ socia ẽ hũili¬
tatis uirginit as. Et ñ pot̃ si abest humlitas
satisfac̾e deo uirginitas. Dot̾ ant̃ ⁊ si ãbest nͥ¬
Est igrtur aliquid qd̾ reddas. ꝓ uirginitate tua.
siillam redd̾e nõ potes. Est uñ satisfacias deo
etiam si istam nõ offeras. Nũquid sic clico de a¬
redd̾e ñ possis ⁊ uide si aliguid tͥ sr̃ ẽ. qd̾ ꝓ illa¬
ñ p̃t. hoc ñ reddid̾is: quicquid ded̾is ñ satisfa¬
tis. ħ s reddid̾is quicquid nõ ded̾is nõ offendis

Expanded text:
tuam. Pro virginitate carnis redde humilitatem tuam. Pro virginitate carnis redde humilitatem cordis; pro carne fracta frange cor; humilitatem per se debuisti etiamsi virginitatem habueras; et tamen si virginitatem reddere non potes, redde pro illa humilitatem, et satisfaciet tam pro se quam pro illa. Vide quanta est virtus humilitatis. Socia est virginitas humilitatis, et socia humilitas virginitatis, et non potest, si abest humilitas, satisfacere Deo virginitas; potest autem Est igitur aliquid quod reddas pro virginitate tua, si illam reddere non potes. Et unde satisfacias Deo, etiam si istam non offeras, nunquid sic dico de areddere non possis; non potest, hoc nisi reddideris quidquid dederis non satisfacis. Hoc si reddis quidquid non dederis, non of
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃is abiciendꝰur᷑. Ecce uouisti uirgiurtatẽ car¬
ns tue. dño d̾o tuo. Dico ꝙ redd̾e debes ꝙ nouisti.
sion licet tibi retro respicere. ut deinceps adex¬
ꝑientiam carnis descendas. dico egotͥ. Redde ꝙ de¬
bes. Non licz uł aliud ꝓ isto redd̾e si istud potes red¬
d̾e. S quid facimꝰ: Eoce n muisti. ⁊ notũ ñ tetiu¬
istͣi. quia uirginitatẽ amisisti. ñ p̃t ampliꝰ red¬
d̾e uirginitatẽ ñ potes dare ꝙ ñ hs. Seinel amis¬
sa ẽ urginitas: ampliꝰ reꝑari aut̃ recuꝑari
s̃i ẜt. Quid ergo facies: Quid reddes dño dec
tuo ꝙꝓ iurginitade qͣm udiusti ⁊ pͦt uotũ amisisti
Est ne aliquid aliud ꝙ ꝓ istaꝰ reddat᷑. salus ñẽ his¬
dicat ergo ħ qui aud. ego ñ p̾sumo nec uolo. Uide¬
at qui ħ cric̾e uolũit ne forte sibi ip̃i ꝑiculũ frru¬
at. Ergo Aliud ẽ. ꝙ redd̾e possis ꝓ uirgiuitate
tua si eam amisisti: Quid aluid. Redde pnĩã
tuam. redde ⁊tricionẽ tuam. redde hũilitatẽ

Expanded text:
idetur. Ecce vovisti virginitatem carnis tuae Domino Deo tuo, dico quod reddere debes quod vovisti. Non licet tibi retrospicere, ut deinceps ad experientiam carnis descendas. Dico ergo tibi, redde quod debes. Non licet tibi aliud pro isto reddere, si istud potest reddere. Sed quid facimus? Ecce vovisti et votum non tenuisti, quia virginitatem amisisti. Non potes amplius reddere virginitatem, non potes dare quod non habes. Semel amissa est virginitas, amplius reparari aut recuperari non potest. Quid autem facies? Quid reddes Domino Deo tuo pro virginitate tua quam vovisti et post votum amisisti? Estne aliquid aliud quod pro ista reddi possiDicat hoc qui audet. Ego nec praesumo nec volo. Videat qui hoc dicere voluerit ne forte sibi ipsi periculum struat; ergo aliud est quod reddere possis pro virginitate tua si eam perdidisti. Quid aliud? Redde poenitentiam tuam? redde contritionem tuam; redde humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
detrim̃tum sonat qnͣtum in ip̃o ẽ.Stultum u̾o ẽ.
uolũtarie dampnũ sustin̾e. ubi luͤcrũ nullum e¬
seuitur. U autẽ in ꝑuo detrimentũ nolun tarie
tolatur. ut in maiori lucrũ ꝓueniat. hdispẽ¬
satio uocatur. ⁊ bona ẽ dispensatio ista. Ecce gͦ
quomͦ bñ in illo uoluntarie dampnũ st sustineri
p̾t. quo maiꝰ nicħ adquiri p̃t. Unum ẽ si aucto

Expanded text:
tum vero est voluntarie damnum sustinere, ubi nullum lucrum consequitur. Ubi autem in parvo detrimentum voluntarie toleratur ut in majori lucrum proveniat, haec dispensatio vocatur, et bona est dispensatio ista. Ecce ergo quomodo bene in illo voluntarie damnum sustineri potest, quo majus nihil acquiri potest? Unum est, si
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ uicia uenientia in eã. hoc modo uiciant ⁊ co¬
rũputit. Dsuꝑbram in flatur. ꝑ inuidram ares¬
cit. ꝑ iram crepat. ꝑ accidiam frangitur. per
auaritiam disꝑgitur: ꝑ gulam inficitur. per
luxitriam ⁊tulcatur. ⁊ in lutum redigatur.
Sirꝑbia ẽ amor ꝓprie excellencie. inuidia odiũ
felicitatis aliene. ira t̃ irrõnabił. ꝑturbat̃o

Expanded text:
m vitia venientia in eam hoc modo vitiant et corrumpunt: per superbiam inflatur, per invidiam arescit, per iram crepat, per acidiam frangitur, per avaritiam dispergitur, per gulam inficitur, per luxuriam concuicatur, et in lutum redigitur. Superbia est amor propriae excellentiae. Invidia odium felicita
Abbreviated transcription (Latin):
peccasti. Dlusualet aĩa ⁊ mninus pecunia.
Nonne aĩa plus ẽ. qm esca. ⁊ corpꝰ plusqm ue¬
stimentũ. Sr plus aĩa ẽ. qmͣ esca plusutiq
sum plus eẽ. ncc̃e ẽ. Si ergo uouet animam.
noli ꝓ aĩa dare pecutuam. qurã si ħ facis frau¬
dem fãcis. uouens plus tͥminus reddas. Cũ ami¬
mar tuam dare potes pecumi am᷑ ͤ ꝓ aĩa ñ potes
nisi forde ꝓ anima tua. ita petuniam tnã dare uoli¬
errs. ut anima tua data acceptabłior fiat Dnla cũ
illa amatur. pilla sine illa nõ accipitur. soli ergo

Expanded text:
enim valet anima, et minus pecunia. Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum? Si plus est anima quam esca, plus utique sum plus esse necesse est. Si ergo voves animam, noli pro anima dare pecuniam, quia si hoc facis, fraudem facis; plus vovens et minus reddens. Cum anima tua dare potes pecuniam tuam, pro anima non potes, nisi forte pro anima tua ita pecuniam tuam dare volueris, ut anima tua data acceptabilior fiat. Pro illa, cum illa amatur, pro illa sine illa non accipitur. Noli ergo
Abbreviated transcription (Latin):
a ͥd. nec alicui rei e̾̃ eẽ aͥd ĩiustũ et̃. Et sic̃ deus ñ
facit ĩnisticiã: ita ñ facit ad ĩiustũ eẽ. Quitũ
facit om̃s actiones. ⁊ om̃s motus. qr ip̃e facitres
ñ est aliud gladiꝰ. aut lingua. sũ potestas. cĩ tet¬
tus est eoꝵ usus. et aliud cũ ñ est rectus. ⁊tauo¬
luntas qͣutiełi ad uolend̾. sic̃ rõne utim̃ ad tõ¬
cinãdũ. nõ est ad qñ quis iua recte utit᷑. ⁊ alius

Expanded text:
n facit injustitiam, ita non facit aliquid injustum esse: qui tamen facit omnes actiones et omnes motus, quia ipse facit resnon est aliud gladius, aut lingua, sive potestas cum rectus est eorum usus, aliud, cum non est rectus; ita voluntas qua utimur ad volendum, sicut ratione utimur ad ratiocinandum, non est aliud quando quis illa recte utitur, et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ uelle nͥ rectitudĩe. Palam aͥ est eius uolũtatis
q̃ est instrum̃tũ istã esse rectitudĩem hãs ꝓnũ¬
tiamꝰ tũ iusticia designatur rectitudo nosintatis
ꝓpt̾ se seruata. ħ est ⁊̃ u̾itas illa uolũtatis ĩ qua ar
dant sicut dixi merita hoĩnũ. sũ ad salutem.si¬
us mali cã est. ⁊ omĩs boni meriti mat̾ ⁊̃. s .n. fa¬

Expanded text:
 est ejus voluntatis, quae est instrumentum, istam esse rectitudinem. Hanc pronuntiamus, cum justitia designatur rectitudo voluntatis propter se servata. Haec est etiam veritas illa voluntatis, in qua argdant, sicut dixi, merita hominum, sive ad salutem, sius mali causa est,
Abbreviated transcription (Latin):
miseria iustẽpuniret. Qm̃ gͦ deseruit iusticͣ ꝑdi¬
dit beatitudĩem. ⁊ uolũtas qmͣ bonã. et ad bonũ sti¬
um accepit feruens desiderio ꝯmodoꝵ q̃ ñ uellene¬
quit. qr uera ꝯmoda rõtialis nature ꝯuẽientia q̃
ꝑdidit hr̃e ñ ualet᷑ad falsa et brutoꝵ aĩaliũ ꝯmo¬
da. que bestiales appetitus suggerũt seꝯu̾tit. it

Expanded text:
miseria juste puniretur. Quoniam ergo deseruit justitiam, perdidit beatitudinem; et voluntas, quam bonam et ad bonum suum accepit, fervens desiderio commodorum quae non velle nequit, quia vera commoda rationali naturae convenientia, quae perdidit, habere non valet, ad falsa, et brutorum animalium commoda, quae bestiales appetitus suggerunt, se convertit
Abbreviated transcription (Latin):
turĩ hũanam ꝓpt̾ ꝑcc̃m ĩcarrisse ĩtortuptioẽn
et appetitus adumłitudĩem brutoꝵ aĩaliũ. ñ
dixi. qũo talis uolũtas orta sit ĩ hõie aliud nã¬
q st̃ ꝯppetitus uitiosi. aliud intiosa uolũtas
puto unde hoĩ accid̾it. ded si pͥmã rõnalis natt᷑ ꝯ
ditionẽ ꝯsid̾emꝰ facile nob̾ huiꝰ talis uolũtatis ã¬

Expanded text:
m incurrisse corruptionem et appetitus ad similitudinem brutorum animalium, non dixi quomodo talis voluntas orta sit in homine. Aliud namque sunt appetitus vitiosi: aliud vitiosa voluntas erendum puto unde homini acciderit. Sed si primam rationalis naturae conditionem consideremus, facile nobis hujus talis voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
te hr̃e ñ potuit. qm̃ si illed̾s dedisset. ille habuisset. si¬
cut boĩ angeli eam habuerũt. qr deus illis dedit. Quẽ
tractatũ ꝙͣuis ibi de ꝯfirmatione bonoꝵ angłoꝵ hono
dixerã. de casu dyabolititulaui. qm̃ illd̾ ꝯtĩgitis fuit ꝙ
dixi de bonis angelis. Quod ã scripsi demalis ex ꝓpoĩ
putatiois exigitnt simł coquoillos ꝯmemceaui or¬
dĩe ꝯscribantur. licet itaq a quibdã festinãtib alio
sint ordĩe tłiscripti. ante ꝙͣ ꝑfcĩ essent. sic tñ eos ut hic
posui uolo ordinari.

Expanded text:
habere non potuit: quoniam si Deus dedisset, ille habuisset, sicut boni angeli habuerunt illam, quia illis dedit Deus. Quem tractatum, quamvis ibi de confirmatione bonorum angelorum dixerim, de casu diaboli titulavi: quoniam illud contingens fuit, quod dixi de bonis angelis; quod autem scripsi de malis, ex propputationis exigit, ut simul eo, quo illos commemoravi, ordine conscribantur. Licet itaque a quibusdam festinantibus alio ordine sint conscripti, antequam perfecti essent, sic tamen eos, ut hic posui, volo ordinari.
Abbreviated transcription (Latin):
atitudĩem qui ht̃ eius uolũtatẽ. In beatitudĩe aut̃
scd̾m om̃iũ sensũ ẽ sufficientia ꝯpetẽtiũ modoꝵ sũ
om̃i ĩdigẽtia. sñ angłica ĩtlłigatur beatitudo sili
nõ tũ id̾o negari potꝰ adam beatitudĩem hãbu¬
ilse. Si t̃ nãq calor magnus ẽ sñ om̃i frigorei
nichil ꝓhibet adam beatũ fuisse ĩꝑaoyso sñ omĩ
ĩdigẽtia. liget maior eẽt angłica beatitudo. Aẽp
aliquid minꝰ alio hr̃e ñ semꝑ ẽ indigere. sed aliꝗ

Expanded text:
e autem, secundum omnium 134 sensum, est sufficientia competentia commodorum sine omni indigentia: sive angelica intelligatur beatitudo, sivenon tamen ideo negari potest Adam beatitudinem habuisse. Sicut namque calor magnus est sine omni frigore, nihil prohibet Adam beatum fuisse in paradiso sine omni indigentia, licet major esset angelica beatitudo. Nempe aliquid minus alio habere, non semper est indigere; sed aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
liã ex illa matũ aliqñ sequi uidet᷑. ã ẽ ex ip̃a.
sed exalio.ꝑ rectitudĩem quippe apłi erant᷑ bo¬
nus odor dẽo. ded ꝙ quibdã eñt odor mortis
ĩmortẽ ñ ꝓcedebat ex apłoꝵ insticia. sed exma¬
liuoloꝵ nequitia. nlauo uolũtas q̃ ẽ ad uolẽe᷑
ꝯmodũ ñ semꝑ mala: sed qñ ꝯsentit carmi ꝯtu¬

Expanded text:
 ex illa malum aliquando sequi videtur, non ex ipsa, sed ex alio. Per rectitudinem quippe apostoli erant bonus odor Deo : sed quod quibusdam erant odor mortis in mortem ; non procedebat ex apostolorum justitia, sed ex malivolorum nequitia. Illa vero voluntas, quae est ad volendum commodum, non semper mala e
Abbreviated transcription (Latin):
eius. iusticiã u̾o ad honorem suũ. s iusticiã ita
ut illã posset deserere. qͣtinꝰ eũ illã ai desereret. sed
ꝑ seuerant̾ seruaret ꝓuehi mẽtur ad ꝯsortiũ ange¬
loꝵ. Qd̾ s illam desereret ulłatenus eam ꝑsedeĩtips
resumere posset. et beatitudĩem angłoꝵ ñ adipũ¬
teret᷑. et illa qm habebat pͥuaret᷑. et ĩsimłitudĩca
brutoꝵ ualiũcadens cũ illiscorruptioĩ. et sepe

Expanded text:
us; justitiam vero ad honorem suum: sed justitiam, ita ut illam posset deserere; quatenus cum illam non desereret, sed perseveranter servaret, provehi mereretur ad consortium angelorum: quod si illam desereret, nullatenus eam per se deinceps resumere posset; et beatitudinem angelorum non adipisceretur, et illa quam habebat privaretur et in similitudinem brutorum animalium caden
Abbreviated transcription (Latin):
riam. aut statim ant suo tp̃ore illo̾ uelit. sam
sic ẽ ĩstrum̃tũ uolendi affectũ ad uolend̾ salu¬
tem ⁊̃ qñ illam ñ cogitat. ut mex cũ uen̾it ĩ me¬
moriam statim eam uelit. et sic ẽ affectũ ad uo¬
lendũ. somᷤuĩ ⁊̃ qñ illũ ñ cogitat ut cum uẽĩt ĩ

Expanded text:
riam; aut statim, aut suo tempore illud velit. Nam sic est instrumentum volendi affectum ad volendum salutem, etiam quando illam non cogitat; ut mox, cum venerit in memoriam, statim eam velit: et sic est affectum ad volendum somnum, etiam quando illum non cogitat; ut cum venit in
Abbreviated transcription (Latin):
tur uisibet qui ñ utitur sed hc̃ aptitudĩem uidẽdi¬
tur usiata asseritur uelle. et qui utit᷑ instrum̃ti
uolendi cogitando ꝙ uult. et qui ñ utitur. qm̃affecti¬
onẽ ħ est ap̃titudĩem ht̃ uolendi. ꝑ ħ ĩ cegnoscẽdi
pot᷑ aliã e̾e uolũtatem ĩstrum̃tũ uolendĩ aliã eius
affectionẽ. aliã usum erusd̾ ĩ strtmm̃ti. qr si dt̃ iustꝰ

Expanded text:
tur visu; et qui non utitur, sed qui habet aptitudinem videndi: ita asseritur velle, et qui utitur instrumento volendi cogitando quod vult; et qui non utitur, quoniam affectionem, hoc est aptitudinem, habet volendi. Per hoc etiam cognosci potest aliam esse voluntatem instrumentum volendi, aliam ejus affe
Abbreviated transcription (Latin):
onem uouet et soluit ita ẽ int̾ deũ et hoĩem qͥppe
qiñ hũana natura pͥmũ pcc̃auit hao pena. fiagellata
est. ut prolem nĩqm̃ naturał̾r nisi talem quales iu¬
demꝰ infantes nascr̃ gñaret. ac post hanc uitam ĩ inf¬
no a regno dei ad ꝙ fc̃a erat ĩ ꝑpetuũ exularet nisi
aliqͥs illam tp ip̃a sola ꝑ se facere ñ poterat recõali¬
ta nascit᷑. Quetũ ad retonciliationẽ accedit fla¬
xp̃c redemit remittũtur. et regno dei ꝙ eost ꝯusan¬

Expanded text:
onem vovet et solvit: ita est inter Deum et hominem. Quippe quando humana natura primum peccavit, hac poena flagellata est, ut nunquam prolem naturaliter nisi talem, quales videmus infantes nasci, generaret; ac post hanc vitam in inferno, a regno Dei, ad quod facta erat, in perpetuum exsularet, nisi aliquis illam, quod ipsa sola per se facere non poterat, reconcilita nascitur: quae cum ad reconciliationem accedit, flaChristus redemit, remittuntur; et regno Dei, quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
quis accipit rectitudĩem uolendi sobrietatẽ. ⁊ reit
eam uolendo ĩmod̾atam bibendi uolũtatẽ. Q tum
fanit sua uoͭ ͤ it id̾o sua culpa ꝑdit gr̃am qm accepit
do ide̾ ep̃tatioĩs ĩpugnõtis aut augendo afectum
etid ustitu dĩs. deniq cũ omĩa subiaceant de spoui

Expanded text:
quis accipit rectitudinem volendi sobrietatem, et rejicit eam volendo immoderatam bibendi voluptatem. Quod cum facit sua voluntate, et ideo sua culpa perditdo vim tentationis impugnantis, aut augendo affectum ejusdem rectitudinis. Denique, cum omnia subjaceant disposi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabłr si ñ recõciliatet᷑ ñ hr̃et locũ subuẽiendi ul¬
la reꝯciliatio. s gm̃ ñ potuit exheditart honore
que ñ dũ habebat. ã habert debebat. Hanc heredi¬
tationẽ p̃neĩre dehepotest reꝯaliatio et au̾tere. si tũ

Expanded text:
perabiliter, si non reconciliaretur; non haberet locum subveniendi ulperabiliter, si non reconciliaretur; non haberet locum subveniendi ulla reconciliatio. Sed quoniam non potuit exhaeredari honore, quem nondum habebat, nec habere debebat, hanc exhaeredationem praevenire potest re
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentẽ uid̾ent curterẽt. Magnũ itaq bonũ nobis
ꝓuidit d̾s cũ scĩs testĩonio fidei probatis distulio
acceptionẽ repromissioĩsut et nos propagaremi
et man̾et fides ꝑ qm̃. cũ illis promissionẽ merem.⁊¬
simł tũ ilł ꝯ sũmarem. Alia qͦ rõest cur baptia¬
ti atq martires ñ statĩ fiũt ĩcorruꝑtibłes. slempe
si quis seruũ suũ ꝙ̃ proposuerat magnis aligñ di¬
tare honorib grauit u̾be̾t ꝓ culpa. pro qł nlło mͦ¬
tp̃ore detru suruseũ ihorrẽdũ cardem nͥ grauissimis
corq̃atur fupplliciis. et sit aͥs potens apd̾ dñm qui
ꝓ illo satis faciens eũ reꝯcilies. utq plage qͣsitus apͥ
satis fcĩo nẽ dũ erat ĩ culꝑa mito suscepit. ñ delent᷑
sed torm̃ta maiora ĩ que nũdũ ĩttusus fuerat pe¬
cõciliatione p̃ueĩente au̾tũtur. honores quoq qͥs
suo tp̃e eaccepturus erat: si ñ pcc̃asset. et quib cartus
Quppe si añ recõciliationẽ ex hereditatus ẽẽt illis

Expanded text:
sentem viderent, currerent. Magnum itaque bonum 132 nobis providit Deus, cum sanctis testimonio fidei probatis distulit acceptionem repromissionis; ut et nos propagaremur, et maneret fides, per quam cum illis repromissionem promsimul cum illis consummaremur. Alia quoque ratio est cur baptizati, atque martyres, non statim fiunt incorruptibiles. Nempe si quis servum suum, quem proposuerat magnis aliquando ditare honoribus, graviter verberet pro culpa, pro qua nullo mpore detrusurus eum in horrendum carcerem, ubi gravissimis torqueatur suppliciis; et sit aliquis potens apud dominum, qui pro illo satisfaciens eum reconciliet: utique plagae, quas reus ante satisfactionem, dum erat in culpa, merito suscepit, non delentur; sed majora tormenta, in quae nondum intrusus fuerat, reconciliatione praeveniente avertuntur; honores quoque, quos suo tempore accepturus erat si non peccasset, et quibus cariturus Quippe si ante reconciliationem exhaeredatus esset illis
Abbreviated transcription (Latin):
mistio. p̃dicatis. auditus. mallẽs nichil st̃ nisiuolũtas
uelit ꝙ mens intelligit ꝙ uolũtas fac̾e neqͥt nͥ ac¬
cepta rectitudĩe. Recte neq uult cũ nult ꝙ debet
Ita ꝙ mens ex auditu ũbi ꝯciꝑit ẽ sem̃ p̃dicantis
ꝑ miracłm fecit stum̃tũ. et alia de terra nascẽtia
ad alim̃tũ hoĩnũ sinecultore et seminib. Ita sñ
hũa doctrina mirabłr fecit corda ꝓpħaꝵ. ⁊ apłoꝵ¬

Expanded text:
atio, auditus, intellectus nihil sunt, nisi voluntas velit quod mens intelligit: quod voluntas facere nequit, nisi accepta rectitudine: recte namque vult, cum vult quod debet. Ita quod mens ex auditu verbi concipit, est semen praedicantis ; per miraculum fecit frumentum, et alia de terra nascentia ad alimentum hominum sine cultore et seminibus; ita, sine humana doctrina mirabiliter fecit corda pro
Abbreviated transcription (Latin):
Querit᷑ ait hoĩem ĩuitat adrecte uolendũ. ⁊ qͣrean¬
guit ñ obedientẽ. cum ip̃am rectitudĩem nemo pos¬
ĩtiumerabłes ħbas et arbores sũ quib hũana na¬
turaalitur. aut ⁊̃ quib ꝑliitur. sñ om̃ĩ hoĩs cura
ꝯ ferti quasu̾o q̃ nobis ad uitam nut̾endã maxĩe st̾ ne¬
ceslarie ñ sñ magno labore. anꝑ cultore nec absq seĩ¬
bus ita corda hũana sñ doctrina sine studio sponte. qͣ
gͥminat agitatioes et uolũtates nͥl utiles saluti. agt

Expanded text:
Quaeritur cur hominem invitat ad recte volendum, et quare arguit non obedientem, cum ipsam rectitudinem nemo posinnumerabiles herbas et arbores, sine quibs cura profert; illas vero, quae nobis ad vitam nutriendam maxime sunt necessariae,, non sine magno labore atque cultore, nec absque seminibus: ita corda humana sine doctrina sive studio sponte quasi germinant cogitationes et voluntates nihil utiles saluti, aut
Abbreviated transcription (Latin):
te gͥ intlłigimꝰ dd̾ dixisse rectos corde. rectos holũtate
Sed ne qͥs existimet diuina auctoritate dici iustũ il¬
lũ uł rectũ qui ñ nͥ ꝓpt̃ aliudtenet restitudĩem uolũ¬
tatis. dm̃s iusticiam ẽẽ rectitudĩem nolũtatis ꝓpt̃
se sernatã. Qui .n. solũ ꝓpt᷑ aliud illã seruat. ñ rãd¬

Expanded text:
cte igitur intelligimus David dixisse rectos corde, rectos voluntate. Sed, ne quis existimet auctoritate divina dici justum illum vel rectum, qui nonnisi propter aliud tenet rectitudinem voluntatis, dicimus justitiam rectitudinem esse voluntatis propter se servatam: qui enim solu
Abbreviated transcription (Latin):
idurat. Cura in hac uita ꝑseueret ĩ nod pena pcã
exemplo crederent ulło metito saluarent᷑. slempe de¬
fic̾et fides et spes. sñ quib ulłs hõ hñs intelicm̃ regnũ
dei mereri potest. fides nãq et spes st̾ eaꝵ retũ que nõ
uident᷑. Cum .n. uid̾ent hoĩes eos qui ad xp̃m ꝯuͣtent᷑
posset se subtrahere a tanta beatitudie ꝙͥ idet. tgͤ¬

Expanded text:
ur autem in hac vita perseveret in nobis poena peccati, exemplo crederent, nullo merito salvarentur. Nempe deficerent fides et spes, sine quibus nullus homo habens intellectum regnum Dei mereri potest: fides namque et spes sunt earum rerum quae non videntur. Cum enim viderent homines eos qui ad Christum conveposset se subtrahere a tanta beatitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
tate. licet.n. noc̃e sit ut uitam aut restitu¬
diuẽ telĩquere. ulła tñ nccłtas det̾minat ꝙ
seruet aut deserat. sempe sola uolũtas det̃¬
minat ibi qͥd teneat. nec ad facit uis ncc̃itatis
ubi oꝑatur elettio sola uolũtatis. aut cui ñ
est teserẽdi retitudĩe uolũtatis qma ht̃ ncã¬
tas. palani ẽ qr ñ deest seruãdi pot̾tas. sũ lib̾

Expanded text:
tate. Licet enim necesse sit aut vitam aut rectitudinem relinquere, nulla tamen necessitas determinat quam servet aut deserat. Nempe sola voluntas determinat ibi quid teneat, nec aliquid facit vis necessitatis, ubi operatur electio sola voluntatis. At cui non est deserendi rectitudinem voluntatis, quam habet, necessitas; pa
Abbreviated transcription (Latin):
eẽutia rerũ nͥ ad̾o . ita ñ est recta nͥ ab ip̃o. ħꝰ uo
reditudĩs de qua loqͦr ab sentia q̃ e ĩlusticia
ñ est il ĩuolũtate rõnalis c̾ature. q̃ sꝑ debet p
et qũo deus fãciat sua sola dõitate. et niala sola
sua.et lx̃ ĩ bonis cũ laude sua. ut tñ bona holł
ticiã ñ ht̃ qr eã deseruit. nec postea recepit. hõ
u̾o idcirco illa caret. qr ĩ pͥmis parẽtib eam ad¬
iecit. Et postea aut ñ illam recepit. aut receptã
reietit. pͥuto qr gr̃a dei adiuuãte mõstrauimꝰ¬

Expanded text:
entia rerum, nisi a Deo; ita non est recta, nisi ab ipso. Hujus vero rectitudinis, de qua loquor, absentia, quae est injustitia, non est nisi in volu tate rationalis creaturae, quae sempet quomodo Deus bona faciat, sola sua bonitate, et mala sola sua, et bomo in honis, cum laude sua; ut tamen bona hominis ustitiam non habet, quia eam deseruit, nec postea recepit; homo vero idcirco illa caret, quia in primis parentibus eam abjecit, postea aut non illam recepit, aut receptam rejecit. Puto quia, gratia Dei adjuvante, monstravim
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ locus ẽ a quo ꝓͣcedit. ⁊ ad ꝙ̃ lccẽdit. et ĩtesĩ¬
terrã artendunꝰ. ñ qm nͥ ab orientali ad cctñ¬
talem et sic sꝑ ꝯtͣ firmam̃tũ uadit. Et li¬
cet tardius cũ firmamĩto. ꝙ ip̃m ĩ oĩb plane¬
tis cernitur. Ita gͦ gtlła oritur repug̾nãtia

Expanded text:
idem locus est a quo recedit et ad quem accedit, et indesiterram attendimus, nunquam nisi ab orientali ad occidentalem, et sic semper contra firmamentum vadit, et licet tardius, cum firmamento: quod ipsum in omnibus planetis cernitur. Ita ergo nulla oritur repugnantia
Abbreviated transcription (Latin):
a deo. et id̾o nccͣitate scm̃ est. ned alit̾ fieri potuit
Qrippe qui nec alii ĩ iuriã irrogant. nec qui se uin¬
dicauit hoc fecit nccitate seo sola uolũtate. q si
dis̃ sponte uoluisset. neut̃ ꝙ fecit fecisset deg¬
nascit᷑. qr diuina scriptura ita lo qͣ
nbera nt̃a ꝯfstat uolũtate. de gr̃asiquid̾dicit dũs¬

Expanded text:
itate factum est, nec aliter fieri potuit. Quippe nec qui alium injuria irritavit, nec qui se vindicavit, hoc fecit necessitate, sed sola voluntate; quia non sponte voluisset, neuter quod fecit fecisset. QUAnascitur, quia divina Scriptura ita loquitlibera nostra consistat voluntate. De gratia siquidem dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
lutates ⁊ actiones nr̃e s⁊ sicut dũ ñ st̾ nõ est ne¬
ssꝑ scrito. ant uolo scribere. ⁊ sic dũ ñ scribo
aut ñ uolo scribere: ñ est ncc̃e me scribere.
aut uelle siriberesita netͣꝙͣ ẽ ncc̃e ut aliqũ scͥ¬
bam aut uelĩ scribere. Cũ a res tam ałr eẽ cog¬

Expanded text:
neper scribo aut volo scribere: et, sicut, dum non scribo aut non volo scribere, non est necesse me scribere aut velle scribere; ita necesse non est ut aliquando scribam, vel velim scribere. Cum autem res tam a
Abbreviated transcription (Latin):
si ille qui dedit uestẽ dedisset ⁊̃ pc̃atem seruãdi eã
⁊ utendi. fic̾ deus hoĩ tñ dat rectitudĩem sepettam
dat ĩ potestatẽ seruãdi. t utendi quidedit pͥus libe¬
tumar. ad seruatidũ illam et utendũ. Si uo mido
nu nͣ deb̾etur ñ daret᷑ uestis. aut si ip̃e acceptã proic̾et.
ulłi nͥ ip̃a ĩputaretur enis nuditas. Ita cum deus ali
auotepto. ⁊ nato ĩ poc̃o cui nichil nͥ penã de bet dit na¬

Expanded text:
si ille qui dedit vestem, dedisset etiam potestatem servandi eam et utendi: sicut Deus homini, cum dat rectitudinem saepefatam, dat etiam potestatem servandi et utendi; quia dedit prius liberum arbitrium ad servandum illam et utendum. Si vero nudo cui nihil deberetur, non daretur vestis; aut si ipse acceptam projiceret, nulli nisi ipsi imputaretur ejus nuditas. Ita, cum Deus alicui concepto et nato in peccato, cui nihil nisi poenam debet, dat ve
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ bello qd̾ de cõceptu uirginali. et de origina¬
li pcc̃o titulaui aꝑtissi me mõstraui. son irẽ
ĩiusticia qͥlitas. aut actio. aut aliã eẽntia. s
tm̃ absentia debite iusticie. ñ ẽ nͥ ĩ uolũtate
uͥ debet e̾e iusticia. ꝑ qm̃ uolũtatẽ iuctã tał ⁊¬
iustã dr̃ om̃is rõnalis natura. et q̃libet elus
actio iusta uł ĩiusta. Omĩs quippe qualitas et

Expanded text:
de conceptu virginali et peccato originali titulavi, apertissime monstravi. Non est enim injustitia qualitas, aut actio, aut aliqua essentia, sed tantum absentia debitae justitiae; nec est nisi in voluntate, ubi debet esse justitia. Per quam voluntatem justam vel injustam dicitur omnis rationalis natura, et quaelibet ejus actio justa vel injusta. Omnis quippe qualitas, et
Abbreviated transcription (Latin):
qr ĩtlłigit rectũ eẽ amare u̾itatẽ. hic utiq rec¬
tamiã ht̃ uolũtatẽ. et reditudĩem uolũtatis.
aluid ẽ .n. uolũtas. et aliud rectitudo qͣ recta
Eacgedit aliꝰ. ⁊ nͥ mĩtiat᷑ minatur illi mortẽ
demꝰ nũc ineius ẽe arbito. an deserat uitã pro
illam eiusd̾ rectitudĩs amore semꝑ ẽs seruã¬
dam. sc quidꝙ ostendit᷑ ut deseratur eẽ con¬
tep̃nendũ atq uolũtatis ẽ ut ip̃a quoq te¬

Expanded text:
 amare veritatem. Hic utique rectam jam habet voluntatem et rectitudinem voluntatis. Aliud autem est voluntas; et aliud rectitudo, qua recta est. Accedit alius; et, nisi mentiatur, minatur illi mortem. Videmus nunc in ejus esse arbitrio an deserat vitam pro illam ejusdem rectitudinis amore semper esse servandam; et quidquid obtenditur ut deseratur esse contemnendum; atque voluntatis est ut ipsa quoque re
Abbreviated transcription (Latin):
deps ꝙͣis p̾destinet facit uolũtatẽ cogento. aut uo¬
lũtaa resistento sed ĩ sua illã potestate dimitendo.
Qlm̃uistã sua uolũtas utatur potestate nichil tc̃ fat̃
uolũtatis culpa. Qd sic̃ ꝑto misimꝰ clatins cum degͥ
loqutta apparebit. Et sicut p̃scĩa que ñ fallitar ñ ꝑͦ¬

Expanded text:
untatem cogendo aut voluntati resistendo, sed in sua illam potestate dimittendo. Quamvis tamen sua voluntas utatur potestate, nihil tamen facvoluntatis culpa; quod, sicut promisimus, clarius, cum de gratia loquemur, apparebit. Et, sicut praescientia quae non fallitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ Eca et̾uaig̾diens celestia ⁊ t̾rena pe¬
cificanit In quo appar quanta excellentia sa¬
t̾dotał afficii sit ꝑ qd̾ cotidie in altari passioꝵ
ꝑtractatis. ammonẽdi sunt xp̃i sac̃dotes qͣtitꝰ
sicut excellũt ordinis diguitate. sic excẽllant
irite sc̃itate. ut plebseis ⁊ misła atq eoꝵ is¬
ciplinis edocta ꝙͣ tant̾ eis obediat ⁊ eoꝵ imita¬
tigne dedie in diem ꝓficiat. De nspint
fu̾it ꝯu̾satus. Sacros aute ordines clyaconatus

Expanded text:
sancta aeterna ingrediens coelestia et terrena pacificavit. In quo apparet quanta sit excellentia sacerdotalis officii, per quod quotidie in altari passio Cpertractatis admonendi sunt Christi sacerdotes, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, sic excellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa atque eorum disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat. CAP. XIII. fuerit conversatus. Sacros autem ordines diaconatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑarina iũstitie. a dextris ⁊ a sunstris ẽc mu¬
uitos. ut cos tiec adu̾sa frangarit. nec ꝓsꝑa ex¬
tollant. Accipiũt ⁊ calicem cum iuno. ⁊ pate¬
naru cumu hostiit. de manu ep̃i qͣtinus his ĩstru¬
m̃tis pot̃tatem se accepisse agnoscant placa¬
bilem do hostiam offerendi. Ad iposnamiq ꝑti¬
uet sacͣmentũ corporis ⁊ sangnurrsdñi in ai

Expanded text:
arma justitiae a dextris et a sinistris esse munitos, ut eos nec adversa frangant, nec prospera extollant. Accipiunt et calicem cum vino, et patenam cum hostiis de manu episcopi, quatenus his instrumentis potestatem se accepisse agnoscant, placabiles Deo hostias offerendi. Ad ipsos pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini i
Abbreviated transcription (Latin):
dprimicerium ꝑtinerit acoliti. exortiste.
Clectores. atq psalmiste .i. cstitores. Sigñ
qͥuõq dandum ꝑ ꝯfficio cł̾icoꝵ. ꝓ uite honesta¬
te. ⁊ officium cattandi ⁊ ꝑagendi sollictto:
lc̃ones. hñdc̃ones. psalmos laudes. ꝯffertoriũ.
⁊ sxnsoria. quiscłicoꝵ lr̃e debrat. Ordo quo ⁊
modum psallendi in choro ꝓ sollẽ puitato ⁊
.temꝑe. Orclinato quo ꝓ lumnarib depor¬
tandis. Si quid etiam nccͣriũ ẽ ꝓ reꝑatione
Phostiarios dirigit. cłicos quos delinquere.
cognoscit. ip̃e clistringit. Quos uo emendare
ñ ual eoꝵ excessum ad agrritonẽ ep̃i defert. ua¬
silicarios iste estituit. ⁊ matͥcłas ip̃eclisponit
Qñ autẽ primictriꝰ absers ẽ. iste exquirit ea
eru dtc̃one his explendisi

Expanded text:
rimicerio. Ad primicerium pertinent acolythi, exorcistae, lectores atque psalmistae, id est cantores. Signum quoque dandum pro officio clericorum, pro vitae honestate, et officium cantandi peragendi sollicite: lectiones, benedictiones, psalmos, laudes, offertorium et responsoria: quis clericorum dicere debeat. Ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore. Ordinatio quoque pro luminaribus deportandis, si quid etiam necessarium est pro reparatione per ostiarios dirigit. Clericos quos delinquere cognoscit, ipse distringit; quos vero emendare non valet, eorum excessum ad agnitionem episcopi defert. Basilicarios ipse constituit, et matriculas ipse disponit. Quando autem primicerius aeruditione his explendis c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ acdirabilem umionẽ Utiitas innatura:
utrio in ꝑsona. Cum pr̃e d̾o uium innat᷑a.
nõ in ꝑsona. Cum homine assumptounũ ĩ
ꝑsona. nõ in iratura. Quid magis unũ qmͣ
cum illo cumquo ip̃m unũ erat. Assumpsit
ergd ex nob̾ nr̃am naturã ut eam sibi as¬
sociare t ꝑ unionẽ in ꝑsona. que sociata ũ
unũ secum fac̾et nos sibi uniret. ut cum ip̃o
ip̃m unũ etiam cũ pre qui cũ ip̃o unũ erat.

Expanded text:
 admirabilem unionem. Unitas in natura, unio in persona, cum Patre Deo unum in natura, non in persona, cum homine assumpto unum in persona, non in natura. Quid magis unum, quacum illo, cum quo ipsum unum erat. Assumpsit ergo ex nobis nostram naturam, ut eam sibi sociaret per unionem in persona, quunum secum faceret, nos sibi uniret, ut cum ipso ipsum unum essemus cum Patre, qui cum ipso unum erat.
Abbreviated transcription (Latin):
dubio metͦpolitam nice fungunt᷑. qui uidel electũ
antistitẽ ad apłici culminis apicem ꝓuent. Sc̃s
autẽ ełcono siforte casus uł uiolencia aliqͣ obsti¬
tit. ut is qui eleftusẽ. in apłica sede iuxta ⁊ suetu¬
diuem intͦnixari. nĩ nalente lectus. tnquc sarnod
Etatutũ ẽ. sicut pp ͣ auctatom obtiu̾e deb regeudi

Expanded text:
dubio metropolitani vice funguntur, qui videlicet electum antistitem ad apostolici culminis apicem provehunt. Facta autem electione si forte casus vel violentia aliqua obstiterit, ut is qui electus est in apostolica sede juxta consuetudinem inthronizari non valeat; electus tamen quemadmodum statutum
Abbreviated transcription (Latin):
pp di ministͣnt. Ep̃i il osuiccetsores sunt apłoꝵ. qͥ rex
nẽcitate ad adiutorium ⁊ supplem̃tũ sui offica in
tanta multitudine ppłoꝵ regetidoꝵ miinst̾iũs
expetunt sac̾dotum. sicut moyses in ħemo.lix.
uiroł elegit. prudentes quoꝵ ꝯsilio ⁊ argxilio mł¬
trtudinem ⁊ aritã faciluis gubnaret siue suꝑi¬
oris siue infr̾oris sint ordinis sacdotes .i. siñ ep̃i

Expanded text:
x necessitate ad adjutorium et supplementum sui officii, in tanta multitudine populorum regendorum ministerium sibi expetunt sacerdotum. Sicut Moyses in eremo septuaginta viros elegit prudentes, quorum consilio et auxilio multitudinem tantam facilius gubernaret. Sive inferioris sive superioris
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾seritat᷑. cum dyaconib supͣ sinistrũ humer̃
stola ponr̃ ⁊ casuła in diebr ieuinuł suꝑ eundẽ hũ¬
merum complicatur. quia quicquid lahoris ⁊
tem requiem hamus. hic ordo in nouo .t. aba
płis initiũ sumpsit. qñ sicut legitur in actib
sp̃u sc̃o ad ħ officium eleg̾unt. ⁊ or̾o e̾ pomissa
septenarũ mysterio. in quo figitratur. u septi¬
formis gr̃e sp̃u fulgenites. sc̃i sint corꝑe ⁊ sp̃u.
Uii. sunt .uii. angeli in apocalipsi tuba ca
uoces conitruũ. ⁊p̃i .n. clara noce. inmod̾ p̃¬
conis admonẽt cunctos siue adorandũ. siue
ad genua flectenda. siue ad psallend̾. siue
ad legendũ. ⁊ ancliendũ u̾bum. ip̃i en angeli¬
⁊ant ip̃i sacͣmenta cłi dispensant si ne ip̃is sa¬
c̃dos nom̃ ħt. officiũ ñ ħt ͣlam sicite in sac̾dote.
ꝯsccͣtio ita in minifts dispensatiꝯ sacͣmontiie̾.

Expanded text:
repraesentatur, cum diaconis super sinistrum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii super eumdem humerum complicatur. Quia quidquid laboris ette requiem habeamus. Hic ordo in Novo Testast, quando, ut legitur in Actibus Spiritu sancto ad hoc officium elegerunt, et oratione praemissa ii mysterio. In quo figuratur ut septiformis gratiae spiritu fulgentes, sancti sint corpore et spiritu. Hi sunt septem angeli in Apocalypsi tuba caoces tonitruorum . Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive ad orandum, sive ad genua flectenda, sive ad psallendum, sive ad legendum, et audiendum verbum. Ipsi evangelizant, ipsi sacramenta Dei dispensant. Sine ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. Nam sicut in sacerdote consecratio, ita in ministro dispensatio sacramenti.
Abbreviated transcription (Latin):
bit̾oꝵ. qui in uet̾i .t. a filiis caron sũpsit
initiũ. siam qui time sac̃dotes uocabatitur.
his nituc applłantur pͥsbri. Et qui tunc dice¬
bantur ptinci pessac̃̾dotum: nimc ep̃i nõtan¬
tur. Dsbit᷑i aut̃ ucc p̾tant᷑ semores. quia seni¬
odes greci p̾sbros applłant. Debent .n. pͥb̃ri se¬
mores eẽ in ppło d̾i. ñ tm̃ etate corꝑis quautũ¬

Expanded text:
to a filiis Aaron sumpsit initium. Nam qui tunc sacerdotes vocabantur, hi sunt qui nunc appellantur presbyteri, et qui tunc dicebantur principes sacerdotum, nunc episcopi nominantur. Presbyteri autem interpretantur seniores, quia seniores Graeci presbyteros vocant. Debent enim presbyteri seniores esse in populo Dei; non tantum aetate corporis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
biles ꝯsuetudines p̃latis ⁊ in se ⁊̃ insis ser¬
tuciũ extħe. Est autem seruici ũ aliud det̾iuina¬
tum sicut census ⁊ tributũ que annuatĩ soliu ᷑
aliud fortuitũ. Qd̃ ꝓ culpis ex casu accidentib exi
Hẽ ergo discreto t̾ tene pot̾tatis ut sciatur quid
p̃latis subditis ⁊ quid fsubdta p̾latis exib̾e debẽt

Expanded text:
biles consuetudines, praelatis et in se et in suis servitium exhibere. Est autem servitium aliud determinatum, sicut census et tributum quae annuatim solvuntur. Aliud fortuitum quod videlicet pro culpis ex casu accidentibus exiHaec ergo est discretio terrenae potestatis, ut sciatur quod Praelati subjectis, vel quod subjecti praelatis exhibere debent
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ resurrexit amortuis. ascendit incelũ. se¬
det addext̾am pr̃is. nec aliuñ. qmͣ iñ ueriturꝰ
ẽ ad inuos mortuosq iudicandos. ⁊ fic uẽtu¬
rus ẽ. illa angłica uoce testante. quẽad mod̾cs
de nob̾ u̾acissima scripturadicit. qd̾ in illo uiui¬
itius. mouemͣ ⁊ sumꝰ. nec dñ sicut ille ubiq su¬
homine ꝓprio quodam ⁊ fingulari mͦ. Una .N.

Expanded text:
quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum de nobis ueracissima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouemur et sumus, nec tamen sicut ille ubique suhomine proprio quodam et singulari modo. una enim
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ łi ꝥͣ tñ nolũtatem suꝑior uolũtas sp̃s.
que ad obeclĩam pr̃ue iustionis ꝓmpti fuit:
cdioquodam loco ꝯstituto nolũdatẽ sarris sbs¬
tris suꝑiori ꝑobedĩam subiciebatur dicẽs.
Non nica uoiunntas s tua fiat.Ita ergo xp̃e¬

Expanded text:
tamen voluntatem, superior voluntas spiritus quae ad obedientiam paternae jussionis prompta fuit,  quasi medio quodam loco constituta, voluntatem carnis subjtris superiori per obedientiam subjiciebatur dicens: Non mea voluntas sed tua fiat . Ita ergo
Abbreviated transcription (Latin):
seroferatĩ. quia accensos cereos deferũt. q̃n
legitur cuangłim. ułdum offert  s acrificiũ.
Nonut. tenelias huius aeris illuminent᷑. Er ob
hoc ut sicut iusibile lum̃ manib gestane. ita
oꝑa lucis ꝓximisostendant᷑ ⁊ inuee luciserrã¬
tib mam intenebris palpitatitib: auoanũ p¬
etunt ab ep̃o quałr in officio suo age debeant.
ut sciant se ad accendenda luminariꝯ mqn¬
cipari. Accipunnt ⁊ urceolũ naciũ ad effrnid¬
dum uinũ in calicem quo ꝯsecraridꝰ ⁊ sangͥdi

Expanded text:
quia cereos accensos deferunt dum legitur Evangelium, vel dum offertur sacrificium, non ut tenebras hujus aeris illuminent, sed ob hoc ut sicut visibile lumen manibus gestant, ita opera lucis proximis ostendant, et more lucis errantibus viam in tenebris palpantibus ducatum perint ab episcopo qualiter in officio suo agere debeant, ut sciant se ad accedenda luminaria mancipari. Accipiunt et urceolum vacuum ad infundendum vinum in calicem, quo consecrandus est sangui
Abbreviated transcription (Latin):
Rchidyaconus imꝑat subdyaco¬
aub ⁊ leuitis ad quem istn ꝑtinett in yft̾ia.
Sollicitudo ꝑrochiaꝵ ⁊ ordinatio. ⁊ iurgia ad
euis ꝑtinent curam ꝓ reꝑandis diocesians
rochias cum iussione ep̃i. ⁊ ornam̃ta. uł res

Expanded text:
rchidiaconus imperat subdiaconis et levitis, ad quem ista pertinent ministeria. Sollicitudo parochiarum et ordinatio, et jurgia ad ejus pertinent curam. Pro reparandis dioecesanis  parochias cum jussione episcopi, et ornamenta vel res
Abbreviated transcription (Latin):
im ppło ꝓphicas ⁊ apłicas lc̃ones recitatidi. hn
quid̾ qui ad hunc gradum ꝓmonentur. liteꝵ
scia debetit eẽ iustructi. ut soꝵ que legunt sen¬
sum intłigatit. in ꝓuiurtiatotie iñ accentu¬
um agnoscant. distincte legatit. ne efusionẽ
pnunitiatonis utałcm auditorib tollant. eside¬
rent quidsit inidicatine legendũ. quid subint

Expanded text:
 propheticas et apostolicas lectiones recitandi. Hi quidem qui ad hunc gradum promoventur litterarum scientia debent esse instructi ut eorum quae legunt sensum intelligant; in pronuntiatione vim accentuum agnoscant, distincte legant, ne confusione pronuntiationis intellectum auditoribus tollant. Considerant quid sit indicative
Abbreviated transcription (Latin):
dispensad. Simiłr sac̃dos ⁊ pontifex siue sũmꝰ
sac̾dos inus gͣdnso. in sacmetto. Diu̾sa tũ po¬
testas in ministĩo.quia cum utrisq corꝑis ⁊ san
dicandi. ligatidi. soluendi. un a quodamm sit
dignitas. potitificĩb tñ ectas dedicandi ordĩes
faciendi. in anus imponendi sicrismatis⁊ sctũ¬

Expanded text:
dispensat. Similiter sacerdos et pontifex sive summus sacerdos unus gradus est in sacramento, diversa tamen potestas in ministerio: quia cum utrisque corporis et chizandi, praedicandi, ligandi, solvendi, una quodammodo sit dignitas, pontificibus tamen Ecclesias dedicandi, ordines faciendi, manus imponendi, sacri chrismatis c
Abbreviated transcription (Latin):
dits̃ sp̃nał pot̾tas qͣntũ ad łinam instititi¬
onem spoctat. ⁊ prior sit temꝑe. ⁊ maior dig¬
nitate in illo mntiquo uet̾is testumti ppło.
in a infeste decharatur ubi primũ adeo sacri¬
regał pot̃tas ordinata e̾. uñ ⁊ adhuc in occłia¬

Expanded text:
lis potestas quantum ad divinam institutionem spectat et prior sit tempore; et major dignitate; in illo antiquo Veteris Instrumenti populo manifeste declaratur, ubi primum a Deo sacerregalis potestas ordinata. Un
Abbreviated transcription (Latin):
Qireem moritiu. nisi solum corpus  ab aĩa
deseritinte. Atima .n. ñ moritur. uec uiuere
desimt etiam qñ uriuficare desitErgͣoso¬
lũ corpusmoritur. S homo inquis ip̃e ip̃te
psona moritur. Aiud ẽ ꝑsona: Nonne ĩdi¬

Expanded text:
solum corpus quod ab anima deseritur? Anima enim non moritur, nec vivere desinit, etiam quando vivificare desinit. Ergo solum corpus moritur. Sed homo, inquis, id est ipsa persona moritur. Quid est persona? Nonne indi