comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usu : dũ quẽ lib& ianuã pulsantẽ ad nos introire nolumꝰ Eice eũforas. Peratriũ aut̃ qđ foris ÷: incel¬
legunt᷑ her&ici. pagani. & iudei. quib ad scãscõrũ nullus pat& ingressus. De quib paulus Quid
colunt. qm̃ &hi & illisimulacra colere uident᷑ m̃ daouĩ ꝓueritate tenentes. Iudei enĩ di¬
eunt secredere mdm̃ patrẽ sed m̃tiunt᷑ : qr qͥñ hab& filiũ nec patrẽ hab& & qui non hono¬
rificat filiũ nonhonorsicuit patrẽ quimsit ilũ Mendaciũ ergo colunt: qrueritatem
habent̃. Uerbigrã Sabelliusdic̃ qđ idẽ sit pat̃ quifilius. Etquia duas nonuult. eẽ ꝑsonas inpatre
&efilio : similis : & etiã deterior paginis Fot inꝰqͦq: affirmat eũ purũ hominẽ. nec fuisse an¬
e mariã. Etiste similis ÷ gentib: quisimulachrũ hominis mottui seadorare ostendit dũsolum¬
modo xp̃mhominẽ fuissedicit . & dm̃ negat. Et ideo istitales atque eorũsimiles. uel int nolint

Expanded text:
atrium autem quod foris est, intelliguntur haeretici, pagani, et Judaei, quibus ad sancta sanctorum nullus patet ingressus, de quibus Paulus dicicolunt, quoniam et illi simulacra colere videntur, mendacium pro veritate tenentes. Judaei se dicunt credere in Deum Patrem, sed mentiuntur, qrificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Mendacium ergo colunt, qui veritatem habentur, verbi gratia: Sabellius dicit quod idem sit Pater qui Filius, et quia duas non vult intelligere personas in Patre et Filio, similis est et etiam deterior paganis. Photinus quoque affirmat eum purum hominem, nec fuisse ante Mariam, et iste similis est gentibus, qui simulacrum hominis mortui se adorare fatetur, dum solummodo Christum hominem fuisse dicit, et Deum negat. Et ideo isti tales atque eorum similes, velint nolint,
Abbreviated transcription (Latin):
uxta illud: Ego aũt sic̃ oliua fructifera indomodĩ ꝓpt̃ duotestam̃ta. & dilec cionẽdĩ & pximi
ł duo genera mastiru: Similit̃ & eadẽ ȩccła cũsitunũ candelabrũ ꝓpt̃ unitatẽ fidei. dicun
duo candelabra ꝓpt̃ p̃dicta nrsteria. Beneaut̃ in conspectudñĩ testes stare ꝑhibent᷑ : qr scĩ
intima contẽplatione suo conditori insuis p̃cordus inherere ꝓbant᷑. & iugit̃ uoluntatẽ illius
considerantes ea faciunt inquib creatorẽ suũ ñ offendant. Undehelias dicit : Viuit dñs incuius
trans latis. & a nr̃is conspectib ablati. claritate uisionis dĩ ꝑfruunt᷑. Et siquis eos uoluerit nocert᷑
gnis exi& deore illorũ. & deuorabit inimicos eorũ. Hoc ex paste iã impletũ ÷. quando sic̃

Expanded text:
xta illud: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei , propter duo Testamenta, vel dilectionem Dei et proximi, vel duo genera martyrii. Similiter et eadem Ecclesia cum sit unum candelabrum propter unitatem fidei, dicuntur duo candelabra propter praedicta mysteria. Bene autem in conspectu Domini terrae stare per hibentur, quia sancti intima contemplatione sui Conditoris in suis praecordiis inhaerere probantur, et jugiter voluntatem ejus considerantes, ea faciunt in quibus Creatorem suum non offendunt. Unde Elias dicit: Vivit Dominus in cujus translati sunt, et a nostris conspectibus ablati, claritate visionis Dei perfruuntur. Et si quis eos voluerit nocere, ignis exiet de ore illorum, et devorabit ini
Abbreviated transcription (Latin):
exẽpla uelpillo patiendo uelaliorũ in lata contumelia patient̃ tolerando. uel se m& ipsos uitus
concupiscentus mortificando. Idõ sunt ante thronũdĩ &seriuut ei dre ac nocte: intẽ ploeius
& quis ed& inthrono habitat suꝑillos acsidiceretur. Propterea ad numerũ ꝑtinent electorũ
sunt simultẽ plũ &chronꝰdĩ. Nã qđ dix̃ sed & inthrono. hoc repetit dicens habitabit supillos.
bi &ethronũ & tẽplũ eos de monstrauit eẽ. Seruiuntaut die ac nocte: id inꝓsperis & in aduer¬
sis. fideiatq operationis rectitudinis conseruant. Dies enĩ ꝓsperitatẽ. noxuors significat
uiusscłi aduersitatẽ. Sed in utrisq: dõ deseruiunt: qr eos nec ꝓsperitas nec aduersitus abe¬
dhroniest regec illos & aduitȩ fontes aquarũ deduc&eos . Causa reddit̾. curnon esuriant. neq:

Expanded text:
exempla, vel pro illo patiendo, vel aliorum illatas contumelias patientur tolerando, vel semetipsos vitiis exempla, vel pro illo patiendo, vel aliorum illatas contumelias patientur tolerando, vel semetipsos vitiis et concupiscentiis mortificando. Ideo sunt ante thronum Dei, et serviunt ei die ac nocte in templo ejus. Et qui sedet in throno, habitat super illos. Ac si diceretur: Propterea ad numerum pertinent electorum, sunt simul templum et thronus Dei. Nam quod dixit: Sedet in throno, hoc repetivit, dicens: Habitat super illos, ubi et thronum et templum eos esse demonstravit. Serviunt autem die ac nocte, id est in prosperis et adversis fidei atque operationis rectitudinem servant. Dies enim prosperitatem, nox vero significat hujus saeculi adversitatem, sed in utriusque sancti Deo serviunt, quia eos nec prosperitas, nec adversitas a beducet eos ad vitae fontes aquarum. Causa redditur, cur non esurient, neque
Abbreviated transcription (Latin):
magna : & lauerunt stolassuas. & dealbauerunt eas insanguine agni. Cuius uidelic &
uox: toto isto intẽpore ꝑora docentiũ taliaclamat. talia p̃dicat. Vnde & meo qđ dicituener̃
triũtẽ porũ sũmã condudit p̃teriti scilic& p̃sentis & futuri. ꝓ eoqđ est uenerunt. ueniunt.
atq: uenturi sunt. Detribulatione magna : hoc ÷ de aduersitatib huius scłi uixta qđ apłsdicit
Magnas quippescĩ tribulationes ꝑferunt dũalios iugulo strauit gladius. alios crucis patibulũ
ad fixi alios inse sub ietos aqua obsorbuit aliosedax flama consũpsit. Nec solũ illiꝑtienent
uigiliis insistunt. multiplicant orationes. uoluntates ꝓprias gladio p̃cepti int̾fitiunt. Sic q
suas stolas hoc ÷ sua corpora in sanguine agni candificant. dũ xp̃icapitis uidelic& sui imitant᷑

Expanded text:
magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni. Cujus videlicet magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni. Cujus videlicet vox toto isto tempore per ora docentium talia clamat, talia praedicat. Unde et in eo quod dicit: Venerunt trium temporum summam concludit, praeteriti scilicet, praesentis, et futuri, pro eo quod est, venerunt, veniunt, atque venturi sunt. De tribulatione magna, hoc est, adversitatibus hujus saeculi, juxta quod ApostMagnas quippe sancti tribulationes perferunt, dum alios jugulo stravit gladius, alios crucis patibulo affixit, alios in se subjectos aqua absorbuit, alios edax flamma consumpsit. Nec solum pertinent vigiliis insistunt, orationes multiplicant, voluntates proprias gladio praecepti interficiunt, sicque suas stolas, hoc est, sua corpora in sanguine agni candificant, dum Christi, capitis videlicet sui, imitantur
Abbreviated transcription (Latin):
ponsio dissimilitudinis hab& in illis: qr ista int̾rogatiua ÷ illa indicatiua. Quiditaq: inuno
se senior seniorũ dñs uidelic& p̃dicatorũ designat̃ Ideo aũt int̾rogat senior ut q̃rat ioħs. q̃rens
iudiat. audiens intellegat. intellegens adimitanda q̃querit audit atq intellegit. se m& ipsũ
accendat. Denique ostenduntur ei amicti stolis albis: uttalẽ habitũ. tale concupiscat in¬
lium̃tũ. Sed statĩ requirit᷑ qͥsine tales aucunde uenerint: quatinꝰ scilic& siuult intalium
transire numerũ dũ audit qͥsint & unde uenerint. studeat talis eẽ. quales illos cerni:
satagat inde uenire unde illos uenisse cognoscit:. Quiduero sint stolȩ albȩ : paulo sape¬
quid amatores mundisunt : nũ quid uoluptatũ suarũ executores: nũquid pit̃ cupiditutis
abulauerunt : ad haeccũ iħs expsonabonorũ auditurũ uniseniori respondit. dñe mitunosti

Expanded text:
ponsio dissimilitudinis habet ex illis, quia ista interrogativa est, illa indicativa. Quid itaque in uno ponsio dissimilitudinis habet ex illis, quia ista interrogativa est, illa indicativa. Quid itaque in uno se seniorum, Dominus videlicet praedicatorum designatur. Ideo autem interrogat senior, ut quaerat Joannes, quaerens audiat, audiens intelligat, intelligens ad imitanda quae quaerit, semetipsum accendat. Denique ostenduntur ei amicti stolis albis, ut talem habitum, tale concupiscat indumentum. Sed statim requiritur qui sint, aut unde venerint, quatenus scilicet si vult in talium transire numerum, dum audit qui sint et unde venerint, studeat talis esse, quales illos cernit, satagat inde venire, unde alios venire cognoscit. Quid vero sint stolae albae, paulo supequid amatores mundi sunt? nunquid voluptatum suarum sectatores? nunquid per iter voluptatis ambulaverunt? Ad haec cum Joannes ex persona bonorum auditorum uni seniorum respondit: Domine mi, tu nosti,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃arũ potestate ꝓpria uoluit animã ponere Qđ si noll& nũ quã poner& Ipsi&iã dicunt. Nula r¬
tio ꝑmittit honorẽ dĩtatis illi asscribi . qui ex ꝓbatus irrisus. contẽptudignus. habitus ÷ Etnos e contra
& fatitudo qͥlassaripotuit exitinere. Nos econtra respondemus. Quia qđ infirmũ ÷ dĩ. fortius ÷
nominibus Illius enĩ infirmitas : totãmundi uirtutẽ ac farcitudinẽ ꝓstrauit. ET respondit unꝰ de
semorib: dicens michi Hiqͥamictissunt stolis albis. &c quaredicit respondit. nulla inc̃rogatio
ne p̃missa : consueto marȩ scripturȩ loquitur : q̃ sol& plerũq: nullo interro gante it a respon¬
dentis uoce ꝓferre sententiã. Vnde in eugło legimus quia respondes ibis dixit. Confite¬
or tibidñe pat̃ cȩli&etrȩ. Et alibi legimꝰ qrres pondens angłs dixmulierib:. nolitetime
re. Nulla int̃rogatione ipsarũ mulierũ p̃missa Hoc aũt in hac reuelatione unius senioris res¬

Expanded text:
a potestate voluit animam ponere: quod si nollet, nunquam poneret. Ipsi etiam dicunt: Nulla ratio permittit honorem deitatis illi ascribi, qui exprobratur irrisus, contemptu dignus habitus est. Et nos econtvirtus et fortitudo, quia lassari potuit ex itinere. Nos econtra respondemus, Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Illius enim infirmitas totam mundi fortitudinem ac virtutem prostravit. Et respondens unus de senioribus dixit mne praemissa? Consueto more Scripturae loquitur, quae solet plerumque nullo interrogante, ita respondentis voce proferre sententiam. Unde in Evangelio legimus quia respondens Jesus dixit: Confitebor tibire , nulla interrogatione ipsarum mulierum praemissa. Hoc autem in hac revelatione unius senioris res
Abbreviated transcription (Latin):
pussimo cȩsare &cunota eiꝰ iussa cassata. reuersus ÷ ephesũ ubi & p̃fatã a pocalrpsin ecclesustri¬
didit legendã. Hebioneaũt ualentino accherinto contra xp̃m oblatrantib: ep̃orũ p̃cib:
p̃dicatio ad multorũ notitiã uenit. Sedq̃ illispetialit̃ ad scribunt᷑ generalit̃ sc̃is p̃dicatorib depu¬
tant᷑ ad quorũ ꝑsonã dr̃. Oport&te iterũ ꝓph&are .i. p̃dicare regib &c̃ quia nimirũ aliis ad xp̃m
migrantibus : electoũ ȩła in subsequentib: p̃dicatorib: ite rumꝰ nondesinit p̃dicare. Pro phecare

Expanded text:
itiano, et cuncta ejus jussione cassata reversus est Ephesum, ubi et praefatam Apocalypsin Ecclesiis tradidit legendam. Ebione autem, Valentino et Cerintho contra Christum oblatrantibus, episcoporum precibus ia ejus praedicatio ad multorum notitiam pervenit. Sed quae illi specialiter ascribuntur, generaliter praedicatoribus deputantur, ad quorum personam dicit: Oportet te iterum praedicare populis, quia nimirum aliis ad Christum migrantibus, electorum Ecclesia in subsequentibus praedicatoribus iterum non desinit praedicare. Prophetare
Abbreviated transcription (Latin):
desistat. Etdatꝰ ÷ michi chalam &c̃. Hec uerba sic̃ conueniunt ioħi. similit̃ conueniunt om¬
miordini p̃dicatorũ Echalamũ aũt illud. qđ chalamo efficit᷑ intellegere debemꝰ: iđ diuinã
cripturã. qr antiqui chalamo scribebant. Vndebene ipse cala mꝰ ñinanis. sedsim ilis uir gedr̃
Inuirga enĩ recatudo sacrȩ scripturȩ intellegit᷑ inquanullũ ÷ m̃datiũ nullus error sic̃ inli
exomni paste ÷ recta. atq idõ bene uirgȩ cõparat᷑ iuxta qđ pialmista dic̃ Uirga recta ÷ : uirga
regnitui. Alit̃. Reges insignũ potentiȩ suȩ uirgã inmanu portant: ꝑquã regia illorũ potes¬

Expanded text:
verba sicut conveniunt Joanni, similiter conveniunt omni ordini praedicatorum. Per calamum autem, id quod calamo efficitur intelligere debemus, id est divinam Scripturam, quia antiqui calamo scribebant. Unde bene ipse calamus non inanis, sed similis virgae dicitur. In virga enim rectitudo sacrae Scripturae intelligitur, in qua nullum est mendacium, nulex omni parte est recta, atque ideo bene virgae comparatur, juxta quod Psalmista dicit: Virga recta est virga regni tui . Aliter: Reges in signum potentiae suae virgam in manibus portant, per quam regia illorum potes
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & eorũ numerus ex partib: septe naru conficit᷑ iđ ex pari quat̃ nario & impari t̃nario
Siue enĩtria ꝑ iͦiͬi. siue quattuor ꝑtria ducant᷑. ad duo denariũ numerũ ꝑuenit᷑: qr uidelic &
sũma ꝑiiͦiiͬ. infima. Elquȩ locutas .uii. tonitrua scripturꝰ erã &̃. Quia audierat ioħs su¬
rius quod uides scribe in libro : uoluit & iã eaq̃ audiuit a septẽ tonitrius scribere. sed
illi hocdicat᷑ : cũ in ioħe om̃s doctores figurent᷑. Quiutiq nondebent diuina eloquia sigila
ut non ad aliorũ manifestent᷑ utilitatẽ. Uerũ dicendũ ÷ : qr nos qđ subsigillo signamu
non hominib: notũ. et̃ uolumꝰ sedsolũ modo familiarib & quib crederenos ꝓcerto debere
garitas ur̃as ante porcos. Simplicib: quoq: debent discr&e & scđm capacitatẽ singulorũ distribii
alii potũlactis suscipiunt. aluueco solidũcibũ ꝑcipere possunt. Vnde ipse discipuls dicit. Adhuc

Expanded text:
Unde et eorum numerus ex partibus septenarii conficitur, id est, ex pari quaternario et impari ternario. Sive enim tria per quatuor, sive quatuor per tria ducantur, ad duodenarium numerum pervenitur, quia videlicet a audierat Joannes superius. Quod vides scribe in libro, voluit etiam ea quae audivit a septem tonitruis scribere, sed illi hoc dicatur, cum in Joanne omnes doctores figurentur, qui utique non debent divina eloquia sigillare, ut non ad aliorum manifestentur utilitatem. Verum dicendum est, quia quod nos sub sigillo signamus, non omnibus notum esse volumus, sed solummodo familiaribus, et quibus credere nos pro certo posse garitas vestras ante porcos . Simplicibus quoque debent discrete, et secundum capacitatem singulorum distribui, quia alii lactis potum suscipiunt, alii vero solidum cibum percipere
Abbreviated transcription (Latin):
Iterũ dulce ÷ audire. scumqr cũ apparuerit similes eierimꝰ qm̃ui debimꝰ eũ sicuti÷. ama¬

Expanded text:
. Item dulce est audire: Scimus qu. Item dulce est audire: Scimus qu
Abbreviated transcription (Latin):
& desua uexatione & decontẽptorũ dãpnatione. Vnde apłs. Tristitia ÷ michimaga & in¬
gens dolor cordimeo: Qd enĩuent̃ secretũ m̃tis signific&: hieremias ostendit. Quicũ dixiss&¬
uentrẽ meũ uentrẽ meũ doleo: continuo subiecit: Sens cordis mei cont̾batis inme: Neq enim
ad salutẽ popłi ꝑtinebat siuentrẽ secorporeũ dolere p̃dicar&. sed uentrẽ doluit qr m̃tis
afflictionẽ sensit. Velceste acceptꝰ lib̵ & comestus in amaritudinẽ uestit᷑ : cũ quilib& doc¬
tor ex sua p̃dicatione penitentes conũsos aspitiens. m̃tis affectu illis coniungieꝰ. &cũ apło dol¬
A marꝰ uͦ : cũ austera p̃cepta ꝑꝗ ad eandẽ patriã ꝑuenamꝰ indicit: Dulce ÷ quippeaudire. ful¬
gebt̃ sic̃ sol inrego patrissui: amarũ uͦ nisieffitiamini sic̃ paruidi ñ intrabitis in regnũ cȩlor

Expanded text:
et de vexatione et de contemptorum damnatione, unde Apostolus: Tristitia est mihi magna et inet de vexatione et de contemptorum damnatione, unde Apostolus: Tristitia est mihi magna et ingens dolor cordi meo . Qnod enim venter secretum cordis significet, Jeremias ostendit, qui cum dixisset, Ventrem meum doleo, continuo subjecit, sensus cordis mei conturbati sunt in me . Neque enim ad salutem populi pertineret, si ventrem se corporeum dolere praedicaret, sed ventrem doluit, quia mentis afflictionem sensit. Vel certe acceptus liber et comestus in amaritudinem vertitur, cum quilibet doctor ex sua praedicatione poenitentes conversos aspiciens, mentis affectu illis conjungitur, et cum Apostola praecepta, per quae ad eamdem patriam perveniamus indicit. Dulce quippe est audire: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris sui . Amarum autem: Nisi efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
płr Quorũ ds̃uent̃ .ẽ. Talesenĩ aliquando auide ꝑosp̃dicatorũ diuina uerba suscipium
sed qr t̃renis uoluptatib deseruiunt. sermodĩ qui inore doctorũ fuerat illis tã quã mel dulce
inuentre amarescit: Sic ut uerbi gr̃a: Cũ audiunt ñ concupisces uxorẽ ꝓximitui. ñ dlomũ.
non agrũ: a nisiquis oderit patrẽ. autmatrẽ uxorẽ & filios afilias ñ potest m̃s eẽ discipulus.
&iterũ si quis uult postmeuenire . ab neg& sem& ipsũ: amarescunt illis diuina eloquia. qr
desperantse hocposse facere. uoluptatib suis uolentes deseruire. Alit̃. Ipsisscis p̃dicator ib
dulcis ÷ sermodi inore. ad p̃dicandũ. ad meditandũ. ad exponendũ: seddũ cogunt᷑ ea cõplere
operib q̃docent uerbis uertit᷑ illis in amaritadinẽ. In orequoq p̃dicatorũ dulcis ÷ sermo sicutdix¬
nꝰadlegendũ ad exponendũ : seddũ ꝓsua ipsa p̃d icatione cõtẽpnunt᷑. & insuꝑ affligunt̃ &

Expanded text:
 Quorum Deus venter est . Tales enim aliquando avide per os praedicatorum divina verba suscipiunt: sed quia terrenis voluptatibus deserviunt, sermo Dei qui in ore doctorum fuerat illis tanquam mel dulce, in ventre amarescit, sicut verbi gratia cum audiunt: Non concupisces uxorem proximi tui, non domum, non agrum; et: Si quisEt iterum: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum . Amarescunt illis divina eloquia, quia desperant se hoc posse facere, voluptatibus suis volentes deservire. Aliter: Ipsis sanctis praedicatoribus dulcis est sermo Dei in ore ad praedicandum, ad meditandum, ad exponendum; sed dum coguntur ea complere operibus, quae docent verbis, vertitur illis in amaritudinem. In ore quoque praedicatorum dulcis est sermo sicut diximus ad legendum, ad exponendum; sed dum pro ipsa sua praedicatione contemnuntur, et insuper affliguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ficat sed ꝑfectionẽ: Arsteriũ aut appellat᷑: illud qd oculis nonuidt nec auris audiuit᷑

Expanded text:
nificat, sed perfectionem. Mysterium autem appellatur illud, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nificat, sed perfectionem. Mysterium autem appellatur illud, quod oculus non vidit, nec auris audivit,
Abbreviated transcription (Latin):
Iurauit ꝑuiuentẽ inscłasdorũ i. ꝑdm̃ patrẽ. quandose & patrẽ unũ ostendit dicens. Ego inpa¬
re & pat̃ in me ÷. Et quando &iã om̃a sua opera addm̃ patrẽ retulit dicens. Pat̃ in mem¬
nens ipsefacit opera. Dequo & iã subdit᷑. Qui creauitcelũ & eaq̃ in eosunt. Id ÷ angłos. solẽ &elunã
qui ñ uerent᷑ asserere q̃dã ab onodõ quȩdã uero a principe facta tenebrarũ : Sed& cũ subugit
nĩtiti sunt ei : xerittẽpus eorũ inscła. Sienĩ impiorũ tẽpuserit inscła. quẽ ad modũ tẽpusiã
nonerit: ad qđ dicendũ qr iustis nonerit tẽpus .i. mutabilitas aliqua. quia in mutabiles
tẽ pus nonerit ubinulla uaria&eas cuius libee rei mutabit᷑ sed sẽꝑ apud eos claritas & lux in defi¬
ciens ꝑmanebit : Vnde sal mista: Ordinatione tua ꝑs eueratdies. Impuaũt tẽpus habebunt
coepert tuba canere ideũ coeperit scã ȩxcła ultimã suã p̃dicationẽ diffundere consũma

Expanded text:
m Patrem, quando se et Patrem unum ostendit, dicens : Ego in Patre et Pater in me est. Et quando etiam omnia sua opera ad Deum retulit, dicens: Pater, in me manens, ipse facit opera. De quo etiam subditur: Qui creavit coelum et ea quae in eo sunt, id est, solem et lunam qui non verentur asserere, quaedam a bono Deo, quaedam vero a principe facta tenebrarum. Sed et cum subjungmentiti sunt ei, et erit tempus eorum in saecula . Si enim impiorum tempus erit in saecula, quomodo tempus jam non erit? Ad quod dicendum, quia justis non erit tempus, id est, mutabilitempus non erit, ubi nulla varietas cujuslibet rei apparebit, sed semper apud eos claritas et lux indefice permanebunt; unde Psalmista: Ordinatione tua perseverat dies . Impii autem tempus habebunt,coeperit tuba canere. Id est cum coeperit sancta Ecclesia ultimam suam praedicationem diffundere. Consumma
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ desocietate angłorũ. uł de eccła. luxta illud. Videbasatanã quasi fulgur deceo
cadentẽ. Quia uero pꝰquã cecidit humano generi inuidit tãquã facula ardens appe¬
lari debuit. qr uidelic& ardens inuidia. totũmundũ consũpsit. Vnde ÷. Inuidia di aboli
mors introuut in orbẽ t̃rarũ. ETcecidit int̃tiã partẽ fluminũ : & infontes aquarum
đ sunt flumina hoc sunt & fontes. Fluminaenĩ a fontib: oriunt᷑ & sicad mare currunt. Aq̃
aut multȩ : popłimultisunt. Ideoq hic flumina ułfontes ipsos significant hereticos & cȩte¬

Expanded text:
hoc est, de societate angelorum, juxta illud: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo hoc est, de societate angelorum, juxta illud: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem Quia vero postquam cecidit humano generi invidit, merito tanquam facula ardens appellari debuit, quia videlicet ardet invidia, et totum mundum consumpsit. Unde est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Et cecidit in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum. Quod sunt flumina, hoc sunt et fontes. Flumina enim a fontibus oriuntur, et sic ad mare currunt. Aquae autem multae, populi multi sunt. Ideoque hic flumina vel fontes ipsos haereticos
Abbreviated transcription (Latin):
ut legimĩeugło qđ dñs ascendens in nauĩ. habuttrans fr&ũ. In malã ut hic Tertia ar
pars nauiũ in p̃dictis hereticis & ceteris intellegit᷑ qui absq gubernatore feruntur
Ideoq in mare istius scłi fluctib tundunt᷑ & submergunt᷑. ETttius angs tubacecinit
& cecidit decȩlo stella magna.&c̃. Qđ ÷ pͥmangłs: hoc scdi. hoct̃tius &ceteri idumuersals
ȩcclȩ p̃dicatores. Sed exsibi inuicẽ succedunt. sic uti martrres apłis. ipsisq: martrrih. con¬
fessores & urgines: ideotalit̃ distingunt᷑ ut dicat᷑ pͥmꝰ. scđs ttius &c̃. Ipseaũt designatur
ꝑstellã qͥ & ꝑmontẽ: antiquus uidelica& hostis. qui int cetera çeliclara lumina creatus. pͥmũ
adhuc tantũ nomen retin&. Nonqd luceat. sedquse in angłmlucis transfigurat. Nã & incȩ
decȩlo lucifer qui mane or iebaris: &õ. Et quia &iã p̃ceteris siderib iđ angelicis sp̃iti
luxit: recte non simplicit̃ stella sedeũ additam̃to stella magna uocat᷑. Cecidit decelo

Expanded text:
ngelio, quod Dominus ascendens in navim, abiit trans fretum . In malam, ut hic. Tertia autem pars navium in praedictis haereticis et caeteris intelligitur, qui absque gubernatore feruntur, ideoque in mari istius saeculi fluctibus tunduntur et submerguntur. Et tertius angelus tuba cecinit, et cecidit de coelo e praedicatores. Sed quia sibi invicem succedunt, sicuti martyres apostolis, ipsique martyribus confessores et virgines, ideo taliter distinguuntur, ut dicatur primus, secundus, terstellam, qui et per montem, antiquus videlicet hostis, qui inter caetera coeli clara lumina creatus, primum adhuc tantum nomen retinet, non quod luceat, sed quia in angelum lucis se transfigurat. Nam et in coelo , Lucifer, qui mane oriebaris ? Et quia etiam prae caeteris sideribus, id est angelicis spiritibus luxit, recte non simpliciter stella, sed cum additamento stella magna vocatur. Cecidit de coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
munera mecent inuice. q m̃hiduo ꝓphee oruciauer̃ eos qͥhabitant suꝑt̾rã: Recte supinhabitan
consideranda supplicia erigere nouer̃. Tilesitaq ultimo tẽpore cũ ȩccła tradita suerit in manꝰ
ꝑserutorei uidentes enoch &helu caerorũq martirũ corpora insepulta iacere gaudebunt exeorũ
humiliatione & int̃fectione qͥ eos male uiuentes & pacantes increpabant & nuttent sibi munera¬
Qm̃ huduo ꝓ phecȩ cruciauer̃ tos siciłsupꝰ dictũ ÷: indedoratione scilic& igius sp̃italis insuspen¬
sione pliuuȩ salutaris. in conuersione aquarũ infeculentia sanguinis. Lic& ergo totonc̃ tẽpore
gaudeant inpii de tribulatione & humiliatione iustorũ. litantes cũmale fecerint. & exultan¬
tes in reb pessimis: tãm̃iãtunc longaerit & maiortaliũ exultatio de afflictione uel moste

Expanded text:
ancconsideranda supplicia erigere non noverunt. Tales ultimo tempore cum Ecclesia tradita fuerit in manus persecutorum, videntes Enoch et Eliae, caeterorumque martyrum corpora insepulta jacere, gaudebunt ex eorum humiliatione et interfectione, qui eos male viventes et peccantes increpabant. Et mittent sibi inqui habitant super terram. Sicut supradictum est, in devoratione scilicet ignis spiritualis, in suspensione pluviae salutaris, in conversione aquarum in sanguinem. Licet ergo toto nunc tempore gaudeant impii de tribulatione et humiliatione justorum, laetantes cum malefecerint, et exsultantes in rebus pessimis, tamen jam tunc longa erit et major talium exsultatio de afflictione vel morte
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Modo enĩ ligatis : qr non possunt nocere quantũ uolunt. ex quodñs ueniens potestatẽ eis¬
bstulit. Quo in loco considerandũ ÷ quantũ seuirent sisolutieent. qui modo &iã ligatitantu
lligatis potentia secularis intellegit᷑ qr in pͥncipib: huusscłi maxime diabolus habia
& mneis regnat. Cufrates quippe fluuius :÷ babilonȩ atq in multa flumina diuisus. in gredit̃
babiloniã. Medienũ & ꝑsȩ diuiser̃ hunc fluuiũ in multis riuis: & ꝑ eius alueũ ingressisunt
babiloniã. Qđ flum̃ sepe in malã partẽ ponit̃. in hoc ueroloco ut dixim̾ potentiãsignificat

Expanded text:
christi. Modo enim ligati sunt, quia non possunt nocere quantum volunt, ex quo Dominus veniens eis potestatem abstulit. Quo in loco considerandum est, quantum saevirent si soluti essent, qui modo etiam ligati tantualligati sunt, potentia saecularis intelligitur, quia in principibus hujus saeculi maxime diabolus habitat, et in eis regnat. Euphrates quippe fluvius est Babyloniae, qui in multa flumina divisus, ingreditur Babyloniam. Medi et Persi diviserunt hunc fluvium in multos rivos, et per ejus alveum ingressi sunt Babyloniam. Quod flumen saepe in malam partem ponitur. In hoc loco vero, ut diximus, significat
Abbreviated transcription (Latin):
nscłascłorũ: sed sciendũ : ꝗr homines recte iurare ꝓhibent᷑. quisepȩ iniuram̃to fallunt᷑. None nĩho¬
mines aiuram̃to ds̃ cohibuiss& si in eopeccatũ de eẽ. cogouiss& Ds̃itaq uirare potest: qr ñm̃titur
aliquando. Iuram̃tũ aũt eius ÷ om̃is sermoillius : qr quicquid loquit᷑ds̃ absqueulla ambiguitate cõ¬
pletur Permanũ aũt angli ut supͣ diximꝰ intellegit oꝑatio filuidĩ & dispensatio humanȩ redẽp¬
tionis. Leuauit itaq: manũ angłs incȩlũ. quando filius dĩ carnẽ ꝗ ꝓ nob assupsit addexterã patris

Expanded text:
saeculorum. Sed sciendum quia homines recte jurare prohibentur, quia saepe in juramento falluntur: non enim homines a juramento Deus cohibuisset, si in eo peccatum deesse cognovisset. Deus itaque jurare potest, qui non mentitur aliquando. Juramentum autem ejus est omnis sermo illius, quia quidquid loquitur, absque ulia ambiguitate completur. Per manum autem angeli, ut supra diximus, intelligitur operatio Filii Dei, et dispensatio humanae redemptionis. Levavit itaque angelus manum in coelum, quando Filius Dei carnem quam pro nobis assumpsit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Quotienscũq uero sidelib: sacram̃tadĩ pandunt totiens alios aduitã. alios ad mostẽ ꝑ¬
trahunt. Et qđ aliis ꝓficit ad salutẽ : alis ꝓuenit ad mortẽ. Dũq uerba corã impiis formant:
sanginẽ carnalis intellegentiȩ. quomoriant᷑ porrigunt. Etnotandũ qdđ nondr̃ habebunt
potestatẽ sedhabent uthoo non cdeduob tantũ enoch & helia quiuenturis. sed &iã dep̃sen¬
tis nunctẽ poris eccłe p̃dica IT rib dictũ intellegamꝰ: Et cũ finierint testimoniũ suũ¬

Expanded text:
percutiunt. Quotiescunque vero fidelibus Dei sacramenta pandunt, toties alios ad mortem, alios ad vitam percutiunt. Quotiescunque vero fidelibus Dei sacramenta pandunt, toties alios ad mortem, alios ad vitam trahunt. Et quod aliis proficit ad salutem, aliis provenit ad mortem; dumque verba coram impiis formant, sanguinem carnalis intelligentiae quo moriantur porrigunt. Et notandum quod non dicit, habebunt potestatem, sed habent, ut hoc non de duobus tantum, Enoch et Elia, qui venturi sunt, sed etiam de praesentis nunc temporis Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
bo. nepluant suꝑeã imbrẽ. Claudunt itaq cȩlũ hoc ÷ seipsos non quo omnimodos celi
nbres nonematant. sed quo suꝑ t̾rã q̃spinas & tribulos germinat. non pluant: Pluunt
itaq ꝑfectis : absconduntuero suã pluuiã impis. Qm̃bonis & suscipere uolentib suã
p̃dicationẽ manifestant : contẽptorib: uͦ & irrisorib: abscondunt. Vnde ÷. Ne miseri¬
s margaritas ur̃as ante porcos Et potestatẽ habent suꝑ aquas: conũtendieas insanguin
Aqua scripturas significat. Vnde ÷. Aqua ꝓfunda uerba exore uiri. Ipsutaq aquã insanguinẽ
tiant qͥea contẽpnunt. cupientes eos instruere. & ad dĩ uoluntatẽ reuocare Habent quoq: po¬
statẽ ꝑcutere t̾rã omniplaga quotiens cũq uoluerint : qr in potestate illorũ ÷ ut quando
lint loquant᷑. & iterũ quando uelint taceant. Vt scilic& fidelib: loquant᷑ : infidelib: aut̃ taceant
tideo quotiens cũq infidelib diuina mysteria claudunt: totiens illos insanabiliplaga

Expanded text:
bo ne pluant super eam imbrem . Claudunt itaque coelum, hoc est se ipsos, non quo omnimodis coeli imbres non emittant, sed quod super terram, quae spinas et tribulos germinat, non pluant. Pluunt itaque perfectis, abscondunt vero suam pluviam impiis, quoniam bonis et suscipere volentibus suam praedicationem manifestant, contemptoribus vero et irrisoribus abscondunt. Unde est: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Et potestafunda sermo ex ore viri . Ipsi itaque aquam in sanguinem tiant, qui contemnunt, cupientes eos instruere, et ad Dei voluntatem revocare. Habent quoque potestatem percutere terram omni plaga quotiescunque voluerint, quia in potestate illorum est, ut quando velint loquantur, et iterum quando velint taceant, ut scilicet fidelibus loquantur, infidelibus autem taceant. Et ideo quotiescunque infidelibus divina mysteria claudunt, toties insanabili plaga
Abbreviated transcription (Latin):
Ext̃minabunt᷑ enĩ istiquib hocdic&ur : ÷ eicient᷑ ab omi societate scõrũ. Legimꝰ ineugło qđ suꝑdñ¬
Serucẽ seriptũ÷ grece hebraice. & latine. qr istȩtres linguȩ tunc uigebant. Hic÷ ihs rexiuderiũ Itade hic¬
nom̃ diaboli qui nouissi mnotẽpore ꝑditũ hominẽ ingrediaur. quiq se xp̃m. eẽ. m̃tietur trib: linguis
Vnde ÷. Qiiñ colligit mecũ disꝑgit. Uae unũ habuitꝰ. ecceueniunt duouae Legimꝰ supͣ qđ aquila uo¬

Expanded text:
Exterminabuntur enim injusti, quibus hoc dicetur, id est ejicientur ab omExterminabuntur enim injusti, quibus hoc dicetur, id est ejicientur ab omuerat Graece, Hebraice et Latine, quia istae tres linguae tunc vigebant: Hic est Jesus rex Judnomen diaboli, qui novissimo tempore perditum hominem ingredietur, quique se Christum esse mentietur, tribus linguis Unde est: Qui non colligit mecum, spargit . Vae unum abiit, et ecce veniunt adhuc du
Abbreviated transcription (Latin):
potentia gerror peccatũ : Qđsequit potestas eorũ nocerehominib: m̃sib .i. rep&ita sententia ÷. ꝑ¬
quã p̃sens uita iterao ex pͥmit᷑. Et supͣ quidẽ potestatẽ locustȩ accepisse referuntur. ut m̃sib .v. ho¬
mines cruciarent nec eos occiderent hcuero eorundẽ m̃siũ numero nocerehominib: facultatẽ
occidunt istos uero non cruciant sed nocendo ꝑimunt : Et habebant suꝑse regẽ angłm abrssi.
iđ diabolũ quie princeps ommũ reꝓborũ . Ipse renĩ rexsupom̃s filios suꝑbiȩ. Non quo ipse ho¬
minẽ creauerit autregat : sed quo suꝑeos dominationẽ exerc&. quossibi ꝑpeccatũ seruos ad dicit
hieronim̃ dicit inhebraicis int̃p̃tationib Qđ sitaũt grece labaddon. hebra ice apollion: exponitͥ¬
t̃minat .i. extrapatriã caelestẽ emittit. quiaudituri sunt. Discedite ame maledicti inignẽ ȩt̃ni

Expanded text:
potentia et error et peccatum est. Quod potentia et error et peccatum est. Quod quam praesens vita iterato exprimitur. Et supra quidem potestatem locustae accepisse referuntur, ut mensibus quinque homines cruciarent, nec eos occiderent. Hic vero eorumdem mensium numero nocere hominibus facultateoccidunt: istos vero non cruciant, sed nocendo perimunt. Et habebant super se regem angelum abyssi. Id est diabolum, qui est princeps omnium reproborum, ipse est rex super omnes filios superbiae, non quo ipse hominem creaverit aut regat, sed quo super eos dominationem exerceat, quos sibi per peccatum servos addicit. Hieronymus dicit in Hebraicis interpretationibus. Quid sit autem Hebexterminat, id est extra patriam coelestem emittit, qui audituri sunt: Disceaite a me, maledicti, in ignem aeternum .
Abbreviated transcription (Latin):
quando abstabulis ꝙdeunt. diuisiab inuicẽ & seiunca incederesolent usq quo ad locũ
ces taminis ue nientes coniungant᷑. & pariuoto pugnant. Ita &heretici sem& ipsosdi¬
uidunt : & contrarios sibierrores ꝓfer̃. Vt uerbi grã Fotinus negatxp̃m ante mariã fuisse. sed ex
initiũ dicit aĩ sũpsisse. & uerũ corpus habuisse. Econtra arrius dicit eũ ante scła natũ. seden¬
aturã eẽ. Similit̃ & c&cteri uarios int̃se & contrarios mendacii inueniunt errores: ualdesibi cõ¬
similes scorpionũ & õ. ꝑ caudas ut sup̃dictũ ÷. potentia tẽporalis intellegitur. ꝑquã nocent coniungen¬
tes suo errori principes huius sđi Verũ qđ superius fuerat p̃tmissũ decaudis scorpionũ hic adiun¬
gieꝰ cũ dr̃ Et aculti in caudis earũ. Quid sit aculeus in caudis locustarũ: pauł apłs exponit cũ dicit
Vbit mors uictoriatua ubi÷ aculeustuus : stimulus aũt mortis peccatũ ÷ Consta tergo : qr omis illorũ

Expanded text:
uncti incedere solent usquequo ad locum certaminis venientes conjungantur, et pari voto pugnent: Ita et haeretici semetipsos dividunt, et contrarios sibi errores proferunt, verbi gratia: Photinus negat Christum ante Mariam fuisse, sed ex ipsa initium dicit eum sumpsisse, et verum corpus habuisse. Econtra, Arius dicit eum ante saecula natum et creaturam esse. Similiter et caeteri varios mendacii inveniunt errores valde sibi consimiles scorpionum, et tes suo errori principes hujus saeculi. Verum quod superius fuerat praetermissum de caudis scorpionum, hic adjungitur cum dicitur: Et aculei in caudis eorum. Quid sit aculeus in caudis locustarum, Paulus exponit cum dicit: Ubi est mors victoria tua, ubi est aculeus tuus? Stimulus autem mortis peccatum est . Constat ergo quia omnis illorum
Abbreviated transcription (Latin):
ero suꝑsoliditatẽ t̾rȩ constituens. Sic& huius scłi principes. ubi fortior ÷ impetus belli. fortissi
milites p̃parant. Eiclamauit uoce magna: quẽ ad modũ leorugit. Leocũ rugit : om̃s bestiȩ ti¬
ment & ipse insua fortitudine confidere ostendit̃. Clamauit xp̃s quileo appellatur ꝓpt̃ fortitu¬
inignẽ mittetur. & iterũ Penitentiã agite : apppinquabit enĩ regiũ caelorũ. Ethacͥ suauo¬
ce fortitudinẽ suã de monstrauit : dũ multos sibi subiecit. Bestias quoq .i. bestiales & feroces
torib: & feroces homines ad fidẽ illius suadoctrina conuercendo. Elcũclamass&. locu¬
ta s ii. tonitrua uocessuas. Quid ꝑ uii. tonitrua nisiuniuersalis ȩccła insuis p̃dicatorib intel¬
git᷑ septiformi sp̃srepl&is: unde & bene pͥus leoclamauit. ac postra uii. tonitrua s̃ locut

Expanded text:
vero super soliditatem terrae constituens. Sic et hujus saeculi principes, ubi fortior est impetus belli, fortissimos milites praeparant. Et clamavit voce magna quemadmodum cum leo rugit. Leo cum rugit, omnes bestiae timent. Et ipse in sua fortitudine ostenditur. Clamavit Christus, leo appellatus propter fortitu agite, appropinquavit enim regnum coelorum . Et hac sua voce fortitudinem suam demonstravit, dum multos sibi subjecit, bestias quoque, id est bestiales et feroces atoribus, et feroces homines ad fidem illius sua doctrina convertendo. Et cum clamasset, locuta sunt septem tonitrua voces suas. Quid per septem tonitrua, nisi universalis Ecclesia in suis praedicatoribus intelligitur septiformi Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
dileccionis. gr̃a. coaceruatis dilectionũ carbonib suꝑ caput eorũ. iuxta illud: Hoc enĩ faciens

Expanded text:
dilectionis gratia, coacervatis dilectionis carbonibus super caput eorum, juxta dilectionis gratia, coacervatis dilectionis carbonibus super caput eorum, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ũsuis . L. Sedspicialit̃ haec uerba sic̃ ꝑtinent adillosduos: ita generalit̃. & ad om̃ĩs scõs. ꝑ
ignẽ aũt p̃dicatioscã figurat᷑ . qr corda audicorũ ad amorẽdĩ accendit. Existoitaq igneboni
ꝓficiunt : maliuero deficiunt. Vnde paułdic̃. Xp̃ibonꝰ odor sumꝰdõ. Etalissodoruitȩ inuitã :¬
lus odor mortis in mortẽ. Dũe nĩscĩ bonacorã ipsis ꝓfer̃ : &iã nolentes nocent qr ipsibona q̃
supplicus agunt᷑. Etsiquis eos uoluerit ledere. ita oport& eũ occidi. Sentencia scilic&
uerbidĩ. Uelceste deore testiũ ignis e grediens inimicos corũ int̃ficit : qi nimirũ contraria
xp̃osentientes atq inmalo ꝑseuerantes. anatẽmatis fulmine scã eccłi ꝑcutit. Qđsi & hoc in
bonũ accipere uolumꝰ : scã eccła insuisdoctorib igne orissui inimicos deuorat. cũ uerbo exor¬
tationis & administratione caritatis eos ad suiamorẽ ꝓuocat ut moriant᷑ inimicitia &uiuant

Expanded text:
neraliter et ad omnes sanctos. Per ignem autem praedicatio sancta figuratur, quia corda auditorum ad amorem Dei accendit. Ex isto itaque igne boni perficiunt, mali vero deficiunt, unde Paulus: Christi bonus odor sumus Deo; et: Aliis odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Dum enim sancti bona coram ipsis proferunt, etiam nolentes nocent, quia ipsi bona quae is aguntur. Et si quis eos voluerit laedere, ita oportet eum occidi, sententia scilicet verbi Dei. Vel certe de ore testium ignis egrediens inimicos eorum interficit, quia nimirum contraria Christo sentientes, atque in malo perseverantes, anathematis fulmine sancta Ecclesia percutit. Quod si et hoc in bonum accipere volumus, sancta Ecclesia in suis doctoribus igne oris sui inimicos devorat, cum verbo exhortationis et administratione claritatis eos ad sui amorem provocat, ut moriantur inimicitia, et vivant
Abbreviated transcription (Latin):
in caelis Vnde ÷ Tunc iusti fulgebunt sicutsol Quia e nĩ dñs & eccłauna ꝑsona s : non
in conuenient̃ ipsa in faciȩ angłi. ut sol lucere ꝑhibetur. Et pedes eius tã quã colũpna
gnis. Perpedes angłi p̃dicatores incellegunt᷑: a quib ꝑtotũ mundũ incarnata dĩsapi¬

Expanded text:
in coelis. Unde est: Tunc justi fulgebunt sicut sol. Quia enim Dominus et Ecclesia una persona est, non in coelis. Unde est: Tunc justi fulgebunt sicut sol. Quia enim Dominus et Ecclesia una persona est, non inconvenienter ipsa in facie angeli ut sol lucere perhibetur. Et pedes ejus tanquam columnae ignis. Per pedes angeli praedicatores intelliguntur, in quibus per totum mundum incarnata Dei sapi
Abbreviated transcription (Latin):
Iure enĩ illi meridies uocant᷑ in quib: soliustitiȩ ampliorẽ sps fudit calorẽ. Permeridiem
quoq girans adaquilonẽ flectit᷑. qr ad colligendã gentilitatẽ apłorũ p̃dicatione ꝑducit
Inqua frigiđ uentꝰ ille dominabat᷑ : qui insuꝑbiã elatus. prius dixisse ꝓbat̾ Ponã sedẽn
adaquilonẽ. Qđq sub dit̃ lustrans uniuersa ꝑgit sp̃s. ad hoc ꝑtin&. qr totꝰ mundus p̃di¬
catione plenꝰ ostendit᷑. Vnde ÷ Uox tonitruitui in rota. Illuxerunt coruscationes tuȩ or¬
bit̃rȩ &c̃ Et ad circulos suos reuertic̃ : q pꝰ ad gregationẽ gentiũ. inlumin abit̃ & iã multi¬
tudo uideorũ : Et cũplenitudo gentiũ intrauerit. tunc om̃is isrł saluus fiae. Possunt& ꝑ
faciẽ angłi m̃bra redẽ ptoris intellegi: non qualia nunc sunt int̾ris. sed qualia futurast̃

Expanded text:
Jure enim illi meridies vocantur, in quibus sol justitiae ampliorem Spiritus infundit calorem. Per meridiem Jure enim illi meridies vocantur, in quibus sol justitiae ampliorem Spiritus infundit calorem. Per meridiem quoque gyrans ad aquilonem flectitur, quia ad colligendam gentilitatem, apostolorum praedicatione perducitur, in qua frigidus ventus ille dominabatur, qui in superbiam elatus, primus dixisse probatur: Ponam sedem meam ad aquilonem. Quodque subditur, Lustrans catione plenus esse ostenditur; unde est: Vox tonitrui tui in rota, illuxerunt coruscationes tuae orbi terrae . Et ad circulos suos revertitur, quia post aggregationem gentium illuminabitur etiam multitudo Judaeorum, et cum plenifaciem angeli membra Redemptoris intelligi, non qualia nunc sunt in terris, sed qualia futura sunt
Abbreviated transcription (Latin):
illũ cognoscer& hanc manifestã eius in faciȩ cognicionẽ. psalmista optabat fieri cũdice¬
bat. Ostende facẽtuã &esaluierimꝰ. Non aũt ut soliste uisibilis facies xp̃i fulgae. sed mul¬
toãplius : qr & deelectis dictũ ÷ Fulgebunt iusti sic ut sol. in regno patrissui Et quidẽ
discipulis trans figuratꝰ futura m̃brasua iã inse ipso ostendit. Sed nonsine causa xp̃s soli
comparatur. Sol quippe: hab& ortũ &occasũ. Undesalomon. Orit̾sol & occidit. & ad locũ
suũ reuestitur ibiq renascens girat ꝑ meridiẽ. & flectitur ad aquilonẽ. Solenĩ ortus ÷ :
quando xp̃s natꝰ ÷. Uenit ad occasũ: quando ꝓuob mortuus ÷. Sicq redut adortũ : qr eius
humanitas expassione mortis ad głam resurreccionis redisse ꝓbat̾. Ibiq renas censgi¬
rat ꝑmeridiẽ: qr resurgens amortuis calore fidei & sp̃s scĩ corda discipulorũ illustrauit

Expanded text:
inum illum cognosceret. Hanc manifestam in facie cognitionem Psalmista optabat fieri cum dicebat: Ostende faciem tuam et salvi erimus . Non autem ut sol iste visibilis facies Christi fulget, sed multo amplius, quia et de electis dictum est: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris sui . Et quidem tribus discipulis transfiguratus, futura membra sua jam in seipso ostendit. Sed non sine causa Christus soli comparatur. Sol quippe habet ortum et occasum. Unde Salomon: Oritur sol et occidit, et ad locum suum revertitur, ibique renascens gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem . Sol enim optus est, quando Christus natus est. Venit ad occasum, quando pro nobis mortuus est, sicque rediit ad ortum, quia ejus humanitas ex passione mortis, ad gloriam resurrectionis redisse probatur, ibique renascens gyrat per meridiem, quia resurgens a mortuis, calore fidei et Spiritus sancti corda discipulorum illustravit.
Abbreviated transcription (Latin):
tores nequeant: sẽ ꝑtam̃ in rationabilit̃ acꝑtinacit̃ ueritati resistunt. Et incapitib eorũ : tã quã
ionȩ similesauro. Superius dictũ ÷ deseniorib: qđ habebant coronas aureas incapitib: suis
ꝑquas triũphus uictoriȩ illorũ significat᷑. Istiaũt non habent coronas. sed quasdã figuras tãquã coronasᷤ
dec sunt aureȩ. sedunt similes auro: quasi scilic& qđdã falsitatis figm̃tũ. Qui a uidelic& ipsise uictore
mulabant: & remimeratione dignos. Sed nec coronas. nec exauro habent: qr ut paulus dicit habent formã
pi&atis uis tutẽ eius abnegunt. Eł facies earũ. sub locustarũ : sicut facies hominũ erant. Quia homo ÷ a¬

Expanded text:
tores nequeant, semper tamen irrationabiliter veritati resistunt. Et super capita earum tanquam tores nequeant, semper tamen irrationabiliter veritati resistunt. Et super capita earum tanquam coronae similes auro. Superius dictum est de senioribus, quod habebant coronas aureas in capitibus suis, per quas triumphus victoriae illorum significatur. Isti autem non habent coronas, sed quasdam figuras tanquam coronas, nec sunt aureae, sed similes auro, quasi scilicet quoddam falsitatis figmentum, quia videlicet ipsi se victores simulant, et dignos remuneratione, sed nec coronas, nec ex auro habent, quia, ut Apostolus ait, habentes formam pietatis, virtutem ejus abnegant. Et facies earum subaudi locustaru
Abbreviated transcription (Latin):
ninis ad feringa illos. nec poter̃ gregẽsibi cõmissũ relinquere int̾ora luporũ. neforte dãpnagn¬
gũ suꝑeos reuertant᷑ & illis inpeccatũ deputet᷑. sieos errare aut perire ꝓsuiquiete ꝑmiserint.
Cupient mori & fugi& mors ab eis : qr scĩ uiri ut dictũ ÷ int̾scandala huiusscłi secreta conuersatione dõ
contẽplationẽ in herere cupiunt. sed ꝓpt̃ aliorũlucra quibusdã occupationib incer amine desu¬
dant. Nolentes itaq uiuunt : sed dilatã mortẽ ꝓpt̃ aliorũ salutẽ ȩquanimit̃ fer̃ attendentes illud
płi Non q̃suas singuliq̃rentes sed q̃ alioꝵ ETsimilitudines locustarũ similes equis paratis in p̃¬
Locustis uero : ꝓpt̃ uacuitatẽ. In p̃liũ uadunt : qr contra rectã fidẽ electorũ pugnant. Et sicut iãnes
& mãbres restiter̃ morsi : itachi resistunt ueritati:. Et quãuis ratione subsistere aduersũ p̃dica¬

Expanded text:
os, nec poterunt gregem sibi commissum relinquere in ora luporum, ne forte damna gregum super eos revertantur, et illis in peccatum reputetur, si eos errare aut perire pro sui quiete permiserint. Et cupient mori, et fugiet mors ab eis. Quia sancti viri, ut dictum est, inter scandala hujus saeculi secreta conversatione Deo per contemplationem inhaerere cupiunt, sed propter aliorum lucra quibusdam occupationibus in certamine desudant. Nolentes itaque vivunt, sed dilatam mortem propter aliorum salutem aequanimiter ferunt, attendentes illud sua sunt singuli quaerentes sed quae aliorum . Et similitudines locustarum, similes equis paratis in prlocustis vero, propter vacuitatem. In praelium vadunt, quia contra fidem rectam electorum pugnant. Et sicut Jamnes et Mambres restiterunt Moysi, ita et isti resistent veritati: et quamvis juxta rationem subsistere adversus praedica
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ quia uidelic& in ipsosunt om̃s thesauri sapientiȩ & scienciȩ. Verbũ eni & homo: unu sapientia
dequa scriptũ ÷ accipite sapientiã : sicutaurũ. Possumꝰ & ꝑturibulũ aureũ in quocremant a
mata intellegere ȩcłam : quȩ igne diuiniamoris accensa. mundas addm̃ dirigit orationes. dicens
cũ psalmista Dirigat᷑ oratiomea sicut incensũ in conspectutuo. Nĩ & ipsa sipientia ÷ repleca : quã
abipso suoꝑcoepit capite. Etdatasunt illi incensa multa. &c̃. Quid incensa significent & supd¬

Expanded text:
homo una est sapientia, de qua scriptum est: Accipite sapientiam sicut aurum. Possumus et per thuribulum aureum, in quo cremantur aromata, intelligere Ecclesiam, quae igne divini amoris accensa, mundas ad Deum dirigit orationes, dicens cum Psalmista: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Nam et ipsa sapientia repleta est, quam ab ipso suo percepit capite. Et data sunt illi incensa multa. Quid incensa significent, et sup
Abbreviated transcription (Latin):
reliquistis. sequenteseũ a quothesaurũ incȩlo indefitiens ꝑcipi&is. Continentib: uero Bea¬
tiestis : qui postlicitũ nuptiarũ consortiũ seetantes continentiã. int̾eos connumerari conten¬
ditis. De quib: merito dr̃. Uirgines enĩsunc : & secunt᷑ agnũ quocũq: ierit. Vel altare genera¬
lit̃ scam̃ aecđam accipiamꝰ inquadõ cotidie sacrificiũ laudis. & in oensũ crationis offestur. Me

Expanded text:
Christo reliquistis, sequentes eum, a quo thesaurum in coelo indeficientem percipietis. Continentibus vero: BeaChristo reliquistis, sequentes eum, a quo thesaurum in coelo indeficientem percipietis. Continentibus vero: Beati qui post licitum nuptiarum, sectantes continentiam, internumerari contenditis his, de quibus merito dicitur: Virgines enim sunt, et sequuntur agnum quocunque ierit . Vel altare generaliter sanctam Ecclesiam accipiamus, in quo Deo quotidie sacrificium laudis, et incensum orationis offertur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit Teplũ dĩscm̃ ÷ qđ estis uos. Altareaũt intẽplo: eminentiores significat in ȩcła fideles
iđ uirgines. continentes & scłorenuntiantes. Sicut enĩ intẽplo altare ÷: itauita religiosorũ
inplebe fideliũ consistens. in quib pͥncipalit̃ uigis atq indeficiens sce conpunc tons ꝑma¬
n& ugnis. Qđ aũt sequit᷑ & ad orantes ineo. tale ÷ͥ tãquã subaudir&ur. & intẽplo & in altari ado¬
rantes metire. Quonimirũ dicto illi ex pͥmunt᷑ : qͥ inspũ & ueritate sicutdñs dicit adorant patrem
Dr̃ itaq: omniordinidoctorũ. surge ad potiora oꝑa: metiretẽplũdĩ. & altare & adorantes ineo
hoo ÷ unicuiq ꝓfessioni & ordini scđmsuã dignitatẽ & locũ ad nũtia uerbũdĩ. Vt uerbigra Vr¬
ginib dicito. Beatȩ estis: qr respuistis nuptiale consortiũ. unde & habebitis sotiȩtatẽ angłorũ
Etqͣñ habetis int̾rahominẽ sponsũ: habebitis incȩlo sponsũ xp̃mdm̃ & hominẽ. inȩt̃nũ uicturũ¬

Expanded text:
ctum est, quod estis vos . Altare autem in templo, eminentiores significat in Ecclesia fideles, id est virgines, continentes, et saeculo renuntiantes. Sicut enim altare in templo est, ita vita religiosorum in plebe fidelium consistens, in quibus principaliter jugis atque indeficiens sanctae compunctionis permanet ignis. Quod autem sequitur, et adorantes in eo, tale est, tanquam subaudiretur et in templo, et in altari adorantes metire. Quo nimirum dicto illi exprimuntur, qui in spiritu et veritate adorant Patremr itaque omni ordini doctorum: Surge ad potiora opera, metire templum et altare et adorantes in eo, hoc est, unicuique professioni et ordini, secundum suam dignitatem et locum annuntia verbum Dei, ut verbi gratia virginibus dicito: Beatae estis quae respuistis nuptiale consortium, unde et habebitis societatem angelorum; et quae non habetis in terra sponsum, habebitis in coelo sponsum Chri