comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cere qđ prohib&. Et quasi unum crimen
satis nonsit. Nisi adhuc male sentiendo.
dedõ adiciatur &aliud Aluuero per
hoc se iustificari existimant. qđ de supstan¬
tia pauperum. exiguam pauperi elemo¬
sinam faciant. Etde eo qđ plurimis abs¬
tulerunt. uni quid dam minimum largi¬
untur Cibatur unus unde plures esuri¬
unt: Etde multorum spolus. uix pauci te¬
guntur. Nontalem elemosinam ds̃ quȩ¬
rit. nec uult pi&atem uni. de alteriuscru¬
delitate prestari Melius est enim non
facere elemosinam . quam unde paucis
uestias plures spoliare uestitos Illam e¬
lemosinã ds conprobat. quȩ de iustis la¬
boribus ministratur. Sicut seriptum est
Honora dñm de tius iustis laboribus. &
deliba eide tuȩ iustitiȩ fructibus: Nam
illam abominatur &ereprobat. quȩ de
lacrimis prestatur alienis. Quid enim ꝓ¬
dest site benedicat unus. unde pluri¬
mi maledicunt: uel quid confert tibi
illa demosina: quȩ desubstantia prestatur

Expanded text:
cere quod prohibet; et quasi unum crimen cere quod prohibet; et quasi unum crimen satis non sit, nisi adhuc male sentiendo de Deo adjiciatur et aliud. Alii vero hoc se justificari existimant, quod de substantia pauperum exiguam eleemosynam faciant; et de eo quod plurimis abstulerunt, uni quiddam minimum largiuntur. Cibatur unus unde plures esuriunt, et de multorum spoliis vix pauci teguntur. Non talem eleemosynam Deus quaerit, nec vult pietatem uni de alterius crudelitate praestari. Melius est enim te non facere eleemosynam, quam unde paucos vestias, plures spoliare vestitos. Illam eleemosynam Deus comprobat, quae de justis laboribus ministratur, sicut scriptum est: Honora Deum de tuis justis laboribus, et deliba ei de tuae justitiae fructibus . Nam illam abominatur et reprobat, quae de lacrymis praestatur alienis. Quid enim prodest, si te benedicat unus unde plurimi maledicunt? Vel quid confert tibi illa eleemosyna quae de substantia praestatur
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is Bene sibi ille conscius eẽ deb& &
certus & suȩ innocentiae fidus. quia ddm̃
manus extendit & porrigit. Cum a płs
dicit. Uolo autem uiros orare. in omnilo¬
coleuantes scãs manus. Ille enim ad dm̃ me¬
rito extollit manus. ille p̃ces bona con¬
scientia fundit. qui potest dicere. tu nosti
dñe. quã sc̃ȩ quam inno centes. quam
purȩ sint ab omni fraude. & in iuria. &ra¬
pina quas adte expando manus. Quã
iusta quã inmaculata labia & abomni m̃¬
dacio libera: quibus tibi ut mihi miserea¬
postulat Scio enim esse. quos ita nequi¬
ciȩ & auariciȩ. profunda caligo ceca¬
uit. utcum illis prospere cesserit. quod
aut pauperem perpotentiã upcerint.¬
aut inno centem testimonus obruerint. aut
infirmum uir tute superarint. aut furtum
fecerint. aut rapinam. dõ gratias agant
Quo opitulante. talia perparasse secre¬
dant . tam iniquum dm̃ iudicent. Vt pu¬
cecati. ut non intellegant. dõ non posse pla¬

Expanded text:
vestris . Bene sibi ille conscius esse debet et vestris . Bene sibi ille conscius esse debet et certus, et suae innocentiae fidus, qui ad Deum manus extendit et porrigit, cum Apostolus dicat, Volo autem viros orare in omni loco, levantes puras manus . Ille autem ad Deum merito extollit manus, ille preces bona conscientia fundit, qui potest dicere: Tu nosti, Domine, quam sanctae, quam innocentes, quam purae sint ab omni fraude et injuria et rapina, quas ad te expando, manus; quam justa, quam immaculata labia et ab omni mendacio libera, quibus tibi, ut mihi misereapostulat. Scio enim esse quos ita nequitiae et avaritiae profunda caligo caecavit, ut cum illis prospere cesserit quod aut pauperem per potentiam vinaut innocentem testimoniis falsis obruerint, aut infirmum virtute superaverint, aut furtum fecerint aut rapinam; Deo gratias agant quo opitulante talia perpetrasse se credunt, et tam iniquum Deum judicent, ut pucaecati, ut non intelligant Deo non posse pla
Abbreviated transcription (Latin):
uadit aliena: & ad ecclesiam talis audien¬
ter accedat . & temere & inportune ex¬
pandit impias manus in licito raptu. &
in sonciũ cruore uiolatas: &ore illo sacri¬
lego. atq polluto quo fuerat paulo ante.
aut falsa locutus aut tur pia p̃ces ad
dñm. qua si nihil sibi mali conscius fundit :
Quid agis in prudens & miser. quid te
ma iori peccatorum. onere grauas: quid
dop̃ter contemptum & in iuriam rogas
quid ad ꝓuocandam eius celerius iram tes¬
timonium poene tue sceleratas ad dm̃por¬
rigis manus: adquas ille non respicit. qui
non nisi scãs. & inmaculatas sibi iussit offer¬
ri᷑ quidore illo dm̃ rogas quo paulo ante
locutus es mala cuius quam uis multiplicen¬
tur abominantur p̃ceps sicut scriptũ
est Cum extenderitis manus ur̃as a uer¬
tam faciaem meam a uobis. Et simultipli¬
caueritis p̃ces non exaudiam manus enim
urae sangͥine plene sunt. Lauaminimun¬
di estote auferte ne quitias ab ammis

Expanded text:
vadit aliena? Et ad ecclesiam talis audenvadit aliena? Et ad ecclesiam talis audenter accedit, et temere et importune expandit impias manus illicito raptu et insontium cruore violatas, et ore illo polluto atque sacrilego, quo fuerat paulo ante aut falsa locutus aut turpia, preces ad Dominum, quasi nihil sibi mali conscius, fundit. Quid agis impudens et miser? Quid te majorum peccatorum onere gravas? Quid Deo praeter contemptum injuriam irrogas? Quid ad provocandam celerius ejus iram in testimonium poenae tuae sceleratas ad Deum porrigis manus, ad quas ille non respicit, qui non nisi sanctas et immaculatas sibi jussit offerri? Quid ore illo Deum rogas, quo paulo ante locutus es male, cujus, quamvis multiplicentur, abominatur preces, sicut scriptum est: Cum extenderitis manus vestras, avertam faciem meam a vobis; et si multiplicaveritis preces, non exaudiam; manus enim vestrae sanguine plenae sunt. Lavamini, mundi estote, auferte nequitias ab animis
Abbreviated transcription (Latin):
inter uos. sicut dec& scos. Aut tur pitudo
aut stultiloquium aut scurrilitas quod ad
rem non ꝑtin&. sed magis gratiarũ actio.
Hoc e̾nim scitote quod omnis inpudicus.
aut inmundus: auaurus qđ est idolorũ
seruitus. nonerit heres in regno xp̃i
& dĩ. Ille se merito xp̃ianũ iudic&. qui
hȩc p̃cepta custodit Qui sc̃s humilis &
pudicus. & iustus. & qui inmisericor diae
& iustitiȩ operibus conuersatur. Nam¬
tu illũ xp̃i anum putas in quo nullus xp̃i¬
anitatis est actus :  in quo conuersatio
nulla iustitiȩ est. sed ne quiciȩ & impie¬
tatis & sceleris : illũ xp̃i anum putas.
qui opprimit miserũ : qui pauperẽ gra¬
uatꝰ qui res concupiscit alienas.⁊ qui ut
se diuitẽ facit. plures efficit indigentes:
qui lucris gaud& in iustis qui de alienis
lacrimis cibũ capit: quimiserorũ dita¬
tur interituꝰ cuius os assiduo mendaci¬
o uiolatur : cuius labia non nisi indigna
& obscena & scelesta loquuntur & tur¬
pia: cui cũ iubeatur distribuere sua. in¬

Expanded text:
os, aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas, quae ad rem non pertinet, sed magis gratiarum actio. Hoc enim scitote, quod omnis impudicus aut immundus, aut avarus, quod est idolorum servitus, non erit haeres in regno Christi et Dei . Ille se merito christianum judicet, qui haec praecepta custodit, qui sanctus, humilis, et pudicus, et justus est, qui in misericordiae et justitiae operibus conversatur. CAtu illum Christianum putas, in quo nullus Christianitatis est actus, in quo conversatio nulla justitiae est, sed nequitia, impietas et scelus? Illum Christianum putas, qui opprimit miserum, qui pauperem gravat, qui res concupiscit alienas, qui ut se divitem faciat, plures efficit indigentes, qui lucris gaudet injustis, qui de alienis lacrymis cibum capit, qui miserorum ditatur interitu, cujus os assidue mendacio violatur, cujus labia non nisi indigna et obscena et scelesta loquuntur et turpia, cui cum jubeatur distribuere sua, in
Abbreviated transcription (Latin):
aduitã: Quae hominũ magis risus. subsan¬
nationes & fabulas quã dĩ iudiciũ pertime¬
scunt. Et quib carius est miseris hominib
placere quã xp̃o. Sed esto talis qualẽ te.
dñs esse p̃cepit. qualẽ apłs iub& ex hiberi
misericordiae & iustitiae operã indesinen¬
ter exerce. Et quisq te in obprobriũ ha¬
beat. quisq subsann& & rideat. tu tantũ
dõ placeas. & quȩ xp̃i sunt agas. Ante
omnia incessabiliter dñi tui meditare
mandata. orationibus & psalmis. instan¬
ter in cumbe. ut si possibile est nemo te
aliquando. nisi aut legentẽ inueniat. aut o¬
rantem. It cum fueris talis. nr̃i memento.
qui te tantũ diligimus ut quod tibi pre¬
sentes prestare non possumus. conferamꝰ
absentes

Expanded text:
ad vitam; quae hominum magis risus, subsanad vitam; quae hominum magis risus, subsannationes et fabulas, quam Dei judicium pertimescunt; et quibus charius est miseris hominibus placere quam Christo. Sed esto talis, qualem te Dominus esse praecepit, qualem Apostolus jubet exhiberi misericordiae et justitiae opera indesinenter exerce. Et quisque te in opprobrium habeat, quisque subsannet et irrideat, tu tantum Deo placeas, et quae Christi sunt geras. Ante omnia incessabiliter Domini tui meditare mandata, orationibus et psalmis instanter incumbe; ut si possibile est, nemo te aliquando nisi aut legentem inveniat aut orantem. Et cum fueris talis, nostri memento, qui te tantum diligimus, ut quod praesentes praestare non possumus, conferamus absentes
Abbreviated transcription (Latin):
uiduã iudicauit. cuius tales sunt operȩ
Illa uero se quo modo xp̃i uiduã dicit. quȩ
nihil tale aliquando operata est. sed sunt
aliquȩ diuites & nobiles & potentes. quib
forsitan uid&ur indignũ. ut aut filios dõ
& non scło educent: aut hospicio recipiant
aduenã. aut scorũ pedes laboriosos. lutu
tangant. Sed nec digne erunt tales infu¬
turo tempore. scõrum esse consortes.
quos ita inp̃senti speuerunt. nec partẽ po
tare manibus horruerunt. Quia xp̃m sper¬
nit. qui cumq eius famulos spernit. Sicut
ipse dixit. Qui uos spernit me spernit
Mariȩ unde xp̃i pedes lauar&. lacrimȩ habun¬
darunt. Nr̃i autẽ temporis feminis unde
peregrinorũ lauent. ipsa deficit aqua Tu
uelis imitari huius modi. Quae cum au¬
denter male fecerint. bene facere erubes¬
cunt & confunduntur iuste uiuere.quȩ non
sunt peccare confusae. It quae se mortiul¬
tro obtulerunt nec inuitae reuertuntur

Expanded text:
viduam judicavit, cujus talia sunt opera. viduam judicavit, cujus talia sunt opera. illa vero quomodo se Christi viduam dicit, quae nihil tale aliquando operata est? Sed sunt aliquae divites, nobiles et potentes, quibus forsitan videtur indignum, ut aut filios Deo, et non saeculo educent, aut hospitio recipiant advenam, aut sanctorum pedes laboriosos, lutultangant. Sed nec dignae erunt tales in futuro tempore sanctorum esse consortes, quos ita in praesenti spreverunt; nec partem habtare manibus horruerunt: quia Christum spernit, quicumque ejus famulos spernit, sicut ipse dicit: Qui vos spernit, me spernit . Mariae, unde Christi pedes lavaret, lacrymae abundarunt; nostri autem temporis feminis unde peregrinorum pedes lavent, ipsa deficit aqua. Tu velis imitari hujusmodi, quae cum audenter malefecerint, benefacere erubescunt; et confunduntur juste vivere, quae non sunt peccare confusae; et quae se morti ultro obtulerunt, nec invitatae revertuntur
Abbreviated transcription (Latin):
os aut nepotes. discant primũ suã domũ
pie tractare. & parẽ graciã reddere pa-¬
rentibus. Illȩ uero tertiȩ sunt de quibus
scriptũ est. Uidua autem quȩ indelicus ẽ
uiuens mortua est. Unde intellegi datur
non om̃s uiduas esse ȩquales . nec eas dõ place¬
re: quȩ corpore tantũ uiduȩ uidentur
esse. non opere. Qualis autẽ esse xp̃i ui
est: sperat. in dño. & instat orationibus die
ac nocte: Nec illud pre terire uolo. qđ quando
ueras uiduas apłs nominat . esse demonstrat¬
& falsas hoc est actumente. conuersatione.¬
Et alibi. Uiduȩ uerȩ & electȩ
actum. conuersationemq discribit. idẽ apłs
dicens: Vidua eligatur. quȩ fuerit in ope¬
ribus bonis. testimoniũ habens. Filios edu¬
cauit qđ sub intellegitur dõ. Si ospicio re¬
cepit. si sc̃orũ pedes lauit si tribulatio
nem pacientibus sub ministrauit. si omne
opus bonũ subsecuta est. Hanc esse uerã

Expanded text:
habent aut nepotes, discant primum domum suam habent aut nepotes, discant primum domum suam pie tractare, et parem gratiam reddere parentibus. Illae vero tertiae sunt, de quibus scriptum est, Vidua autem quae in deliciis est, vivens mortua est . Unde intelligi datur, non omnes viduas esse aequales; nec eas Deo placere, quae corpore tantum viduae videntur esse, non opere. Qualis autem Christi viduaest, sperat in Domino, et instat orationibus die ac nocte. Nec illud praeterire te volo, quod quando veras viduas Apostolus nominat, esse demonstrat et falsas, hoc est, actu, mente, conversationeEt alibi viduae verae et electae actum conversationemque describit idem apostolus dicens, Vidua eligatur quae fuerit in operibus bonis testimonium habens. Si filios educavit, quod subintelligitur, Deo; si hospitio recepit, si sanctorum pedes nem patientibus subministravit, si omne opus bonum subsecuta est. . Hanc esse veram
Abbreviated transcription (Latin):
Haec tibi soror dilectissima: quid xp̃iano agere
conueniat ꝓ ut potui ex plicaui. Si ergo om̃s
generaliter qui xp̃iani dicuntur esse tales
oport&. Nunc tuae prudentiae ẽ estimare
qualẽ te uiduã habeas ex hibere. quã cunctis
bene conuersantib esse oport& exemplum:
Tria autẽ eẽ uiduarũ genera. non ignorare
te credo Unũ qđ perfectissimũ est caelesti
premio destinatũ. qđ ritu illius de euange¬
lio uiduȩ. dõ orationibus & ieuinus die noc¬
tuq deseruit. Aliud uero qđ filiorũ curã
habere uid&ur & domus : non tanto dignũ.
nec tamen peccatis obnoxiũ. Tertiũ autem
genus est : in epulis & delicus qđ adernae
morti seruatur & poenae : sicut scriptũ
est. Viduas honora quȩ uere uiduȩ sunt
Iftȩ sunt primȩ quȩ dicuntur & uere
Etq: iubantur atanto sacerdote. hoc est
timotheo honorari. Secundȩ sunt quibus
im haberi non iub&ur honor. nec uita tam̃
negatur de qubus dicitur. Quȩ autem fili

Expanded text:
Haec tibi, soror dilectissima, quid christianum agere conveniat, prout potui, explicavi. Si ergo omnes generaliter qui Christiani nuncupantur, esse tales oportet; nunc tuae prudentiae est aestimare, qualem tu te viduam debeas exhibere, quam cunctis bene conversantibus esse oportet exemplum. Tria autem esse viduarum genera non ignorare te credo. Unum quod perfectissimum est, coelesti praemio destinatum: quod, ritu illius de Evangelio viduae, Deo orationibus et jejuniis die noctuque deservit . Aliud vero, quod filiorum curam habere dicitur et domus, non tanto dignum, nec tamen peccatis obnoxium. Tertium autem genus est in epulis et deliciis, quod aeternae morti servatur et poenae. Sicut scriptum est, Viduas honora, quae verae viduae sunt. Istae sunt primae, quae dicuntur et verae, et quae jubentur a tanto sacerdote, hoc est, a Timotheo honorari. Secundae sunt, quibus jam haberi non jubetur honor, nec tamen vita negatur: de quibus dicitur, Quae autem filios
Abbreviated transcription (Latin):
micũ tuum iuberis amare: quando enĩ
in nocens noneris uł cuieẽ poteris malus
qui inimicus eẽ p̃ceperis bonus sed tu
forsitan & ꝓximum odis. cui nec exterũ
odisse conceditur. Et fratrẽ ꝑseque¬
ris quiamare p̃ci peris inimicũ. et xp̃i¬
anum eẽ te credis quinec noui ne u&e¬
ris testamenti p̃cepta custodis. sed ne
sine causa te xp̃ianum estimes & desolo
tibi nomine blandiaris qualẽ te eẽ opor¬
iam non fur&ur. Magis autẽ labor&o
perando manibus quod bonũ est. ut ha¬
beat unde tribuat necessitatẽ patien¬
ti. Omnis sermo malus deore ur̃o non
ꝓcedat. Sed siquis bonus adedificatio
nẽ fidei ut d& gratiam audientibus
Et nolite contristari sp̃m sc̃m dĩ in quo
signati estis indiem redemptionis. Om¬
nisa maritudo & ira & indignatio &da¬
mor & blas phemia. auferatur a uobis
cũ omni malitia Estote autem inuicẽ
benigni misericor des. donantes in ui¬
cẽ sicut & ds̃ inxp̃o donauit uobis

Expanded text:
micum tuum juberis amare ? Quando enim micum tuum juberis amare ? Quando enim innocens non eris, vel cui esse poteris malus, qui inimicis praeciperis esse bonus? Sed tu forsitan et proximum odis, cui nec externum odisse conceditur; et fratrem persequeris, qui amare praeciperis inimicum; et Christianum te esse credis, qui nec novi nec veteris Testamenti praecepta custodis? Sed ne sine causa te Christianum aestimes et de solo tibi nomine blandiaris, qualem te esse oporiam non furetur: magis autem laboret operando manibus quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. omnis sermo malus ex ore uestro non procedat, sed si quis bonus ad aedificationitatis, ut det gratiam audientibus. et nolite contristare spiritum sanctum dei, in quo signati estis in die redemptionis. omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor et blasphemia tollatur a uobis \'cum omni malitia. estote autem inuicem benigni, misericordes donantes inuicem, sicut et deus in Christo donauit uobis.
Abbreviated transcription (Latin):
timonid conꝓbatur. qui cũ grauiter an¬
te peccass& & postea iudicarise nonti
non tim&. exquo in nocentiã nosse coe¬
pit sicut ipse dixit. Iudica me ds̃ quõ
ego minnocentia mea ingressus sũ sci¬
ebat igitur sibi iam non m&uendũ essẽ
iudicium quia innocentiã uel sero cog¬
nouerat. Et alio in loco dicit. Me autẽ
ꝓpter in nocentiam sus cepisti Suscepit
post modũ ꝓpter innocentiam ds̃ quẽ
ꝓpter malitiã ante reppulerat. In son¬
tes uero: Nec confundi coram dõposse
manifestũ est cũ dicitur. Quanto tẽpo¬
re in nocentes custodierint iusticiã. non
confundentur. Nihil enim dõ dignius
nihil carius ẽẽ potest quã ut in notͣia¬
tota obser uatione teneatur. Lic& quis
in alus operib deuotus appareat sulla
non habuerit sibi frustrablanditur. si
gentibus quando adhuc uel inimicũ lice¬
bat odiri & obseruare p̃ceptũ est quid
te nunc agere conuenit Xp̃ianũ quiini¬

Expanded text:
timonio comprobatur, qui cum gratimonio comprobatur, qui cum grate peccasset, postea judicari se non timet, ex quo innocentiam nosse coepit, sicut ipse dicit: Judica me, Deus, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum . Sciebat igitur sibi jam non metuendum esse judicium, quia innocentiam vel sero cognoverat. Et alio in loco dicit: Me autem propter innocentiam suscepisti . Suscepit postmodum propter innocentiam Deus, quem propter malitiam ante repulerat. Innocentes vero nec confundi coram Deo posse, manifestum est, cum dicitur: Quanto tempre innocentes custodierint justitiam, non confundentur . Nihil enim Deo dignius, nihil charius esse potest, quam ut innocentota observatione teneatur. Licet quis in aliis operibus devotus appareat, si illam non habuerit, sibi frustra blanditur de gentibus, quando adhuc illis inimicum licebat odisse, observare praeceptum est; quid te nunc agere convenit Christianum, qui ini
Abbreviated transcription (Latin):
quise hab&. siuis uiuere audi prophe¬
tam quid loquitur. Si regnũ xp̃i dili¬
gis audi quomodo illud merearis adi¬
pisci Quis est inquit homo qui uult
uitam & cupit uidere dies bonos: co¬
hibe liguamtuam amalo & labiatua
neloquantur dolũ. Diuerte amalo
& fac bonũ inquire pacẽ & ꝑsequere
eam. Huius modi homines ds̃ hono¬
rat & diligit. Quimalũ nesciunt qui
mentiri nonnorunt. quorũ dolũ labi¬
a non loquuntur. quib non nisi bonitas¬
eẽ uidetur & puritas. Innocentia est quȩ
nos commendat dõ. simplititas est . quȩ
facit regnare cũ xp̃o. Quomodo au¬
tẽ ds nonnisi innocentes diligat &
sibi uelit ẽẽ coniunctos testimoniis plu¬
rimis declaratur. sicut inpsalmis scrip¬
tum est. Innocentes & recti adeserunt
mihi. et alibi mandatur et dicitur
Custo di innocentiam & uide ȩquitatẽ
quõ sunt reliquiȩ hominipacifico. Quan¬
tũ innocentia. hominis pat& & conferat
&iã sisero seruetur: ꝓpheta dauidtes¬

Expanded text:
qui se habet . Si vis vivere, audi prophequi se habet . Si vis vivere, audi prophetam quid loquitur: si regnum Christi diligis, audi quomodo illud merearis adipisci: Quis est, inquit, homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos? Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Diverte a malo, et fac bonum; inquire pacem, et sequere eam . Hujusmodi enim homines Deus honorat et diligit, qui malum nesciunt, qui mentiri non norunt, quorum dolum labia non loquuntur, in quibus non nisi bonitas videtur et puritas. Innocentia est quae nos commendat Deo: simplicitas est quae facit regnare cum Christo. Quomodo Deus nonnisi innocentes diligat, et sibi velit esse conjunctos, testimoniis plurimis declaratur, sicut in Psalmis scriptum est, Innocentes et recti adhaeserunt mihi . Et alibi mandatur et dicitur, Custodi innocentiam, et vide aequitatem, quoniam sunt reliquiae homini pacifico . Quantum innocentia homini praestet et conferat, etiamsi sero servetur, prophetae David tes
Abbreviated transcription (Latin):
decipiat. & in ludat. nemouana ex istima¬
tione seducat. quisq bonus non fuerit ui¬
tam non habet. Quis quis non iustitiȩ &
misericor diȩ opera fecerit. non potest
regnare cum xp̃o. Quisq non fuerit huma¬
nus pius hospitalis benignus. clemens ge¬
hennae non euad& incendiũ. Ds malos non
amat. non diligit peccatores. Quisq ma¬
lum fecerit. inimicus est dĩ. Quisq sine
dolo non fuerit. partẽ non potest habere
cũ xp̃o. Nihil est enim amplius xp̃iano quȩ¬
rendũ. nihil desiderandum magis nihilq
ciam intra pectoris sui conscientiã non am¬
mit tat. quam ut bonitatẽ teneat . iustiti¬
am seruet. bonitatẽ mentis custodiat.¬
Esto innocens. sius cũdõ uiuere. Esto simplex
sius regnare cum xp̃o Quid tibi ꝓdest
ma litia quȩ in mortẽ trahit: quid ne¬
quitia. que prohibet regnare cum xp̃o
quaẽ se habentem exterminat: sicut scri¬
ptũ est. Animã enim nequam disperd&

Expanded text:
se decipiat et illudat, nemo se vana existimase decipiat et illudat, nemo se vana existimatione seducat. Quisquis bonus non fuerit, vitam non habet. Quisquis justitiae et misericordiae opera non fecerit, non potest regnare cum Christo. Quisquis non fuerit humanus, pius, hospitalis, benignus, clemens, gehennae non evadet incendium. Deus malos non amat, non diligit peccatores. Quisquis malum fecerit, inimicus est Dei. Quisquis sine dolo non fuerit, partem non potest habere cum Christo. Nihil enim amplius est christiano quaerendum, nihil desiderandum magis, nihilqutiam intra pectoris sui conscientiam non admittat, quam ut bonitatem teneat, justitiam servet, puritatem mentis custodiat.Esto innocens, si vis cum Deo vivere. Esto simplex, si vis regnare cum Christo. Quid tibi prodest malitia, quae in mortem trahit? quid nequitia, quae prohibet regnare cum Christo, quae se habentem exterminat? sicut scriptum est, Anima enim nequam disperdet
Abbreviated transcription (Latin):
quia bonũ non fecerunt: condempnan¬
tur. Ex hoc enimquisq prudens. &
sapiensre cognoscat. quã spem
illi habere possint qui uersantur
in malis. quando &iam illis uita ne¬
gatur. qui mali nihil fecerunt nisi
aliquid gesserint boni. Neque enim ds̃ hoctan¬
tum quȩrit . a nobis . ut mali nonsimus sed ut
efficiamus boni. Ex malis enimo peribus
uocantur mali . ita. econtrario ex bonis ap¬
pellantur boni. Et duo sunt quibus bonie
rudiri uidentur & mali . Bonus ds̃. cui om¬
nes bene: conuersantes deseruiunt: diabo¬
lus autẽ malus cuius quisq male operatur
est famulus. Nonenim a nobis hoc solũ pos¬
citur ut non uiuendo mali ser ui eẽ diabo¬
li desinamus sed uuendo bene. dõ seruire
uideamur. Nam quisq nec malũ uidetur
operari. nec bonũ. cuius seruus eẽ uideat᷑
ignoro. Uel quo modo adõ uitam poterit
sperare ꝑpetuã quam bene faciendo non
meruit: Nemo se inquid sensu proprio

Expanded text:
quia bonum non fecerunt, condemnanquia bonum non fecerunt, condemnantur. Ex hoc enim quisque prudens et sapiens recognoscat, quam spem illi habere possint qui versantur in malis, quando etiam illis vita negatur qui mali nihil fecerunt, nisi etiam aliquid gesserint boni. Neque enim Deus hoc tantum quaerit a nobis, ut mali non simus, sed ut efficiamur boni. Ex malis enim operibus vocantur mali: ita e contrario ex bonis appellantur boni. Et duo sunt quibus boni servire videntur et mali: bonus Deus, cui omnes bene conversantes deserviunt; diabolus autem malus, cujus quisquis qui male operatur, est famulus. Non enim a nobis hoc solum poscitur, ut non vivendo male servi esse diaboli desinamus, sed vivendo bene Deo servire videamur. Nam quisquis qui nec malum videtur operari nec bonum, cujus servus videatur esse ignoro: vel quomodo vitam a Deo poterit sperare perpetuam, quam bene faciendo non meruit. Nemo, inquam, sensu proprio
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs quoque & saluator nr̃
dicit. Omnia quȩ uultis ut faciant uobis
homines: ita & uos facite iblis asimoliter
Nemo est enim qui sibi malũ opt& ab
aliquo fieri Ille ergo proximũs uũ
tam quã se ipsũ diligit: qui ei non mali
aliquid qđ nec sibi uult fieri sed si qđ
boni pro ut ipse ab omnib percipere
optat & consequi. libenter inpertit
Quia non hoc solũ axp̃iano queritur
ut malo careat. sed ut hoc exerceat
bonũ Qui &iam si nihil mali fecerit
nec boni. tamen aliquid. ad Aerna e
uitȩ premiũ non admittimur. sed ge¬
hennȩ ignibus mancipatur. Sicut
in euangelio dñm dixisse legimus
de his qui nihil mali faciunt: nec bonitatẽ
aliquid operantur. Discedite a me male¬
dictrunignẽaestermũ. quẽ parauit pa¬
ter m̃s diabolo & angelis eius. Esuri¬
ui enim. & non dedistis mihi mandu
pos fui & non sucepistis me. Nudus &
non uestis me. infirmus & non uisitas¬
tis me: Incarcere & non uenistis ad
me. Nonquia mala gesserunt : sed

Expanded text:
nus quoque et Salvator noster dicit, Omnia quaecumque vultis ut faciant vobis homines, ita et vos facite illis similiter . Nemo est enim qui sibi malum optet ab aliquo fieri. Ille ergo proximum suum tanquam se ipsum diligit, qui ei non mali aliquid, quia nec sibi, vult fieri; sed si quid boni, prout ipse ab omnibus percipere optat et consequi, libenter impertit: quia non hoc solum a christiano quaeritur, ut malo careat, sed ut exerceat bonum: qui etiamsi nihil mali fecerit nec boni, tamen ad aeternae vitae praemium non admittitur, sed gehennae ignibus mancipatur: sicut in Evangelio Dominum dixisse legimus de iis qui nihil mali faciunt, nec boni tamen aliquid operantur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus. Esurivi enpes fui, et non suscepistis me; nudus, et non vestistis me; infirmus, et non visitastis me; in carcere, et non venistis ad me . Non quia malum gesserunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
qui eum non uidere uelit. qui non au¬
dire desider&. Nemo eũ non cũ uide¬
rit ds filiũ esse credat. ut uere in eo¬
illud propheticũ impleatur. Fauces
eius dulcedinis. & totus desiderium
Nam si se talẽ exhibeat xp̃ianus. sise
talem ex ibeat dĩ seruus. ut huiᷤ qui
demoniis idolisq deseruiunt. in conuer¬
sando efficiatur a equalis. in cipi& per
eum ds̃ blas phemari & dici Oxp̃ia
uersatio est cuius tam mali actus. tã
tam scelesta tam luxuriosa. tam sordi¬
da & erit illius proph&iȩ reus. Nomen

Expanded text:
qui eum non velit videre, qui non auqui eum non velit videre, qui non audire desideret; nemo non, cum viderit, Dei esse filium credat; ut vere in eo propheticum illud impleatur: Fauces ejus dulcedinis, et totus desiderium . Nam si se talem exhibeat Christianus, si se talem exhibeat Dei servus, ut his qui daemoniis idolisque deserviunt, conversando efficiatur aequalis; incipiet per eum Deus blasphemari et dici, O servum! cujus tam mali actus, tam tam scelesta, tam luxuriosa, tam sordida. Et erit illius prophetiae reus, Nomen
Abbreviated transcription (Latin):
se debeamus escĩ. quibus pr&er quam male
conuersare non lic&. sed nec male conuersan¬
tes agnoscere Hoc & apostolus beatus euiden¬
ter ostendit. qui nec panes cum peccato ri¬
bus srangi precepit dicens Siquis frater cog¬
nominatur interuos fornicator. aut aua¬
rus aut idolis seriuens. aut maledicus aut ebrio¬
sus. aut rapax. cum eiusmodi nec cibum quidem¬
sumere Scm esse populum suum ds̃ uoluit. & ab
omni cogitatione iniustitiȩ. & iniquitatis alie
ut nihil quod in eo gentes redar guerent
inuenirent. sed quod ammirarentur &dice¬
rent Beata genscuius est dñs ds̃ cius. popu¬
lus quem elegit inhereditatem sibi Taleses¬
se conuenit dĩ cultores. & seruos. mansu&os.
graues. prudentes. pios. inreprehensibiles. in¬
maculatos. intactos. ut quis quis eos ude¬
rit . stupeat . & ammir&ur. &dicat Uere
hi homines. dĩsunt quorum talis est conuersatio
Ita se homo dĩ exhibere &agere: ut nemosit¬

Expanded text:
se debeamus et sancti, quibus praeterquam male se debeamus et sancti, quibus praeterquam male conversari non licet, sed nec male conversantes agnoscere. Hoc et beatus Apostolus evidenter ostendit, qui nec panes cum peccatoribus frangi praecepit, dicens: Si quis frater cognominatur inter vos fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum ejusmodi nec cibum sumere . Sanctum esse populum suum Deus voluit, et ab omni contagione injustitiae et iniquitatis alienut nihil quod in eo gentes redarguerent, invenirent, sed quod admirarentur, et dicerent: Beata gens cujus est Dominus Deus ejus, et populus quem elegit in haereditatem sibi . Tales convenit esse Dei cultores et servos, mansuetos, graves, prudentes, pios, irreprehensibiles, intactos, immaculatos; ut quisquis eos viderit, stupeat, et admiretur, et dicat, Vere hi homines Dei sunt, quorum talis est conversatio. Ita se homo Dei exhibere debet et agere, ut nemo sit
Abbreviated transcription (Latin):
Isenim nonnisi scĩtatis. & iustiȩ. xpixatis a¬
mator est Et ille dm̃diligit. qui non aliud.
quam quod ds̃ amare iud&ur operatur
Quid enim sit dm̃ diligere. dñi & saluatoris doc¬
trina declarat dicentis Quiaudit uerba
mea & facit .ca. hic est qui diligit me Dugi¬
tur ille dm̃ diligit. qui quod ds̃ precipitfa¬
cit. qͥ non facit. iste non diligit Omnis uero
qui nondiligit: odit Unde clarum atq
manifestum est. ab cisdm̃ odire. quisua
mandata non seruant. De quibus prophẽ¬
tam dixisse pito. nonne quioderant te dĩe
oderam illos. & super inimicos tuos tabes¬
cebam Perfecto odio oderam illos. inimici
faeti sunt mihi Odit proph&a iustus pec¬
catores. adulteros. & iniustos. & dĩmandata
spernentes Sicut alio in locodicit Uidi p̃¬
uaricantes pactum. & tabescebam Et ite¬
rum Ini quos odio habui. & legem tuamdi¬
lexi Uide ergo quam iusti : quam integri es¬

Expanded text:
Deus enim non nisi sanctitatis et justitiae et pietatis aDeus enim non nisi sanctitatis et justitiae et pietatis amator est: et ille Deum diligit, quid non aliud quam quod Deus amare videtur, operatur. Quid sit enim Deum diligere, Domini et Salvatoris doctrina declarat, dicentis, Qui audit verba mea, et facit ea, ille est qui diligit me . Si igitur ille Deum diligit, qui quod Deus praecipit, facit; qui non facit, iste non diligit. Omnis vero qui non diligit, odit. Unde clarum atque manifestum est, ab eis Deum odiri, qui sua mandata non servant: de quibus per prophetam dixisse puto, Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimicfacti sunt mihi . Odit Propheta justus peccatores, adulteros et injustos, et Dei mandata spernentes; sicut alio in loco dicit: Vidi praevaricantes pactum; et tabescebam . Et iterum: Iniquos odio habui, et legem tuam dilexi . Vide ergo quam justi, quam integri es
Abbreviated transcription (Latin):
to dñi . & saluatoris nr̃t testimonio conpro¬
batur dicentis. in his duobus mandatis. u¬
niuersalex pend& & proph&ȩ Quodre¬
scindi non potest. nec mutari. induobus manda
tis istis. omne tam legis. quam proph&arũ con¬
stare preceptum. & illum legem implesse.
qui hȩc potuerit implere. Nihil enim a¬
lud inlege u&eri quȩri. quam ut dm̃. &
proximum diligas Et uere ille legis con¬
sumator &factor est. qui nec indm̃ nec in
ximum sit diligere . pr&erirei minime ac
dissimulare debemus. Dm̃ diligit. qui sius¬
in omnibus mandatis obtemperat. Dm̃ di¬
ligit . quilegem eius & precepta custodit
Dm̃ diligit. qui se ut & ille sc̃sest. & ipse scĩ fi¬
cat. Sicut scriptum est Dc̃ĩ estoͬte : quia &
ego sc̃s sum. dñs ds̃ uester. Dñm diligit. qui
& illud proph&ȩ dicentis impl& eloquum
Quidiligitis dñm. odite mͥalum Dm̃ diligit qui
non alia quam cęlestia cogitat & diuna

Expanded text:
um, Domini et Salvatoris nostri testimonio comproum, Domini et Salvatoris nostri testimonio comprobatur, dicentis, In his duobus mandatis tota Lex pendet et Prophetae . Quod rescindi non potest, nec mutari, in duobus istis mandatis omne tam Legis quam Prophetarum constare praeceptum, et illum Legem implesse qui haec potuerit implere: nihil enim aliud in lege veteri quaeri, quam ut Deum et proximum diligas. Et vere ille Legis consummator et factor est, qui nec in Deum, nec in ximum sit diligere, praeterire minime ac dissimulare debeo. Deum diligit, qui suin omnibus mandatis obtemperat. Deum diligit, qui leges ejus et praecepta custodit. Deum diligit, qui ut ille sanctus est, et ipse se sanctificat: sicut scrisum Dominus Deus vester . Deum diligit, qui et illud prophetae dicentis implet eloquium, Qui diligitis Dominum, odite malum . Deum diligit, qui non alia quam coelestia cogitat et divina.
Abbreviated transcription (Latin):
selito &or fano & uiduȩ erit. ut bene¬
dicatte dñs dftuus in operibus manu¬
um tuarum . & memor eris quoniam
fa mulus eras interra a egypti. ideo ego
precipio tibi uerbum hoc Unde facile
prouid&ur atque dinoscitur eum popu¬
lum obhane causam cunctis afflictum
fuisse miserus. ut misereri alteri suodo¬
centur exemplo i Sicut scriptum est Do¬
ciusti enim populum tuum per talia opera
qũo oport& iustos esse. humanos qualem
populum suum ds̃ esse uelit. late ut arbr¬
tror pat&x. & quibus possit operibus pro¬
mereri. plurimis probatur exemplis
Sed ne. ad manifestandam eius uolunta¬
tem. parum uideatur esse qđ diximus le¬
gis &iam proph&arum precepta iunga¬
mus &quid dõ placeat. semperque placu¬
erit . & quid crebrius fieri & obseruare
preceperit. tam u&eris quam nouȩ legis
testi monus comprobemus. Diliges dñõn
dm̃ tuum. ex toto corde tuo. & extota
Legis & proph&arum principiumesse manda.¬

Expanded text:
selyto et orphano et viduae erit; ut beneselyto et orphano et viduae erit; ut benedicat te Deus in operibus manuum tuarum, et memor eris quia famulus eras in terra Aegypti, ego ideo praecipio tibi verbum hoc . Unde facile pervidetur atque dignoscitur, eum populum ob hanc causam cunctis afflictum fuisse miseriis, ut misereri alteri suo doceretur exemplo: sicut scriptum est, Docuisti enim populum tuum per talia opera, quoniam oportet justos esse et humanos . Qualem populum suum esse velit, late, ut arbitror, patet: et quibus possit operibus promereri, plurimis probatur exemplis. Sed ne ad manifestandam ejus voluntatem parum videatur esse quod diximus, Legis etiam et Prophetarum praecepta jungamus: et quid Deo placeat semperque placuerit, et quid crebrius fieri et observari praeceperit, tam veteris quam novae Legis testimoniis comprobemus: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota Legis et Prophetarum praecipuum esse mandat
Abbreviated transcription (Latin):
usomnes pressuras & tribulationes . & an¬
gustias intera per p&i aliena: quo faci¬
lius post modum poss&e talia pacienti¬
um misereri & sius obtemperare man¬
datis. ut putes eum bonum fuisse agri¬
colam. qui prius quam semen mittat.
dutterram aratris & rastris domat. ne
qđ ille crediturus est semenpereat
Ita & ds populum suum diuante mace¬
rat & domat . quam eisaliitarium
mandatorum semen inperciat De¬
nique ut obhanc causam hȩc eum per¬
tulisse euidentius clar&. ipsius dñi
intuea mur dicentis. Aduenam ñ
uexabitis. nec tribulabitis cum. fuis¬
tis enim & uos aduenȩ interra ȩgrp¬
ti Et iterum legimus Ds magnus qui non
accipit personam sed nec accipit mune¬
ra faciens iudicium pro selito & orfano &
uiduȩ. Gare panem &uestimentum
dilige . quia ipse fuisti interra ȩgypti
Et alibi dicit Siautem messus fueris mes¬
sem in agro tuo. & obliusceris manipu¬
la non reuerteris accipere illa Pro¬

Expanded text:
us omnes pressuras et tribulationes et anus omnes pressuras et tribulationes et angustias in terra perpeti aliena, quo facilius postea posset talia patientium misereri, et suis obtemperare mandatis. Ut putes eum bonum fuisse agricolam, qui priusquam semen mittat, diu terram aratris et rastris domat, ne quod illi crediturus est semen pereat: ita et Deus populum suum diu ante macerat et domat, quam ei salutarium mandatorum semen impartiat. Denique ut ob hanc causam haec eum pertulisse evidentius clareat, ipsius Domini intueamur mandata, dicentis, Advenam non vexabitis, nec tribulabitis eum; fuistis etenim et vos advenae in terra Aegypti . Et iterum legimus, Deus magnus, qui non accipit personam, sed nec accipit munera, faciens judicium proselyto, orphano et viduae. Dare panem et vestimentum dilige; quia et ipse fuisti in terra Aegypti . Et alibi dicit, Si autem messus fueris messem in agro tuo, et oblivisceris manuam, non reverteris accipere illam: pro
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiȩ: c&erisque bonis operibus cupi¬
ens erudire. uoluit eum in extera pa¬
tria es se protempore peregrinum
esse captiuum. ut captiuitatis &pe¬
regrinationis miseriamdis¬
cer& & laboris. quo facilius post modũ
miserer peregrinantihus. & laboran¬
tibus nossx. supse ante peregrinatio¬
itus nouit. Nemo sic hospitem. & sine tec¬
to. suo intro ducit hospicio. nisi ut quian¬
te indiguit alieno Nemo ita esuri¬
entem cibat . nemo sicsicientem potat.
nisi ut quisitim. esurientemque perpes¬
sus est Nemotam facile nudum siuis ope¬
rit uestimentis. quam qui nuditatis. &
frigoris. nouit inuiriam Nemo sie tribu¬
lanti & misero laboranti succurrit.
nisi ut qui tribulationum & miseria¬
rum casus expertus est . & laborum
Merito ergo ds̃ misericordiȩ & pietatis
magister . quilegemerat post modum
editurus. per quam populosuo miseri¬
cordiȩ & pietatis &omnium honorũ operũ
precepta traditurus. uoluit cumpri¬

Expanded text:
justitiae, caeterisque bonis operibus cupijustitiae, caeterisque bonis operibus cupiens erudire, voluit eum in extera patria pro tempore esse peregrinum et captivum, ut captivitatis et peregrinationis miseriam disceret et laboris: quo facilius postmodum misereri peregrinantibus et laborantibus nosset, si ipse ante peregrinatioexitus novit. Nemo sic hospitem et sine tecto, suo introducit hospitio, nisi ut qui ante indiguit alieno. Nemo ita esurientem cibat, nemo sic sitientem potat, nisi ut qui sitim esuriemque perpessus est. Nemo tam facile nudum suis operit vestimentis, quam qui nuditatis et frigoris novit injuriam. Nemo sic tribulanti et misero et laboranti succurrit, nisi ut qui tribulationum et miseriarum casus expertus est et laborum. Merito ergo Deus misericordiae et pietatis magister, qui legem postmodum erat editurus, per quam populo suo misericordiae et pietatis omniumque bonorum operum praecepta traditurus, voluit eum pri
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia contulit. ut nec presentem mor¬
tem scir& sed inmortalitatem demedio
omniummor talium. singulariter ra¬
per&ur Quius monstratur exemplo
unum dõ iustum peccatoribus plurimis
cariorem Noe quoque &ille iustus.
cui iustitiȩ meritum quid prestuerit
ham quid perfidei iustitiȩ merita conse¬
cutus sit . scriptura testatur. ut illo intem¬
ro ut pereuntibus cunetis desodo mitano¬
rum liberar&ur incendio quid aluit
quam iustitiȩ meritum fuit: Longũ
est ire per singulos nos. & omnium me¬
cum quem ad seds̃ primum exsemine
abra ham pre c&eris gentibus pertine¬
re obtauit . quo modo erudierit quid
cum ut sibi placer& facer&. quidobser¬
uare preceperit . scire nos conuenit
Primo in loco. quodde relicta regione
inqua habitare semper obtauerat.
patria que deserta: in alienam pro¬
uinciam. hoc est in aegyptum transitum
fecit Nonsine causa. nec sine dĩ proui¬
dentia faetumesse reor. Sed hanc
pito fuisse rationem . quia ds̃ populum
suum elegerat. misericor diȩ: pi&atis

Expanded text:
ustitia contulit, ut nec praesentem mortem sciret, sed et ad immortalitatem de medio omnium mortalium singulariter raperetur . Cujus monstratur exemplo, unum Deo justum plurimis peccatoribus chariorem. Noe quoque et ille justus, cui justitiae meritum quid praestiterit, ham quid per fidei et justitiae meritum consecutus sit, Scriptura testatur; ut illo in temro ut pereuntibus cunctis de Sodomitarum liberaretur incendio, quid aliud quam justitiae meritum fuit ? Longum est nos ire per singulos, et omnium mecum, quem ad se Deus primum ex semine Abraham prae caeteris gentibus pertinere optavit, quomodo erudierit, quid eum, ut sibi placeret, facere, quid observare praeceperit, scire nos convenit. Primo in loco quod derelicta regione in qua habitare semper optaverat, patriaque deserta, in alienam provinciam, hoc est, in Aegyptum migrare fecit, non sine causa, nec sine Dei providentia factum esse reor. Sed hanc fuisse puto rationem: quia Deus populum suum elegerat, misericordiae, pietatis,
Abbreviated transcription (Latin):
diligebat. breuiter ut potuimus diximus.
Nunc uero quid sit proximũ tamquam
se ipsum diligert ut possumus ex pli¬
cemus. Quam quã ipsius causȩ ex posi¬
tio : alio in loco breuiter disseratur cũ
dicitur. Quod tibi nonuis fieri alio¬

Expanded text:
diligi debeat, ut potuimus, diximus: nunc vero quid sit proximum tamquam se ipsum diligere, ut possumus, explicemus: quamquam ipsius causae expositio alio in loco breviter disseratur, cum dicitur: Quod tibi non vis fieri, al
Abbreviated transcription (Latin):
siderat & requirit. nomen suu magnifi¬
c&ur ab omnibus. Sicut scriptum est
Sacrifica sacrificium laudis. Hoc est enĩ
sacrificium qđ ds̃ per om̃s hostias que¬
rit & diligit. ut per iusticiȩ nr̃ȩ ope¬

Expanded text:
er actus nostros nomen suum magnificetur ab omnibus: sicut scriptum est, Sacrifica sacrificium laudis . Hoc est enim sacrificium quod Deus super omnes hostias quaerit et diligit, ut per justitiae nostrae ope
Abbreviated transcription (Latin):
potes. semper negas & fallis. semper defal¬
sitate contendis. Certe regnasse te an¬
te dixisti. cum populus israbel latum te¬
nuiss& imperiũ. Si adhuc regnas. liberã
te eẽ cognosco. & nec dũmihi seruitute
subiectam: Alioquin sirecte inpopulo
iħ E.xpianus populus regnat. constat
te ancillam eẽ non liberam quam
uideo seruitute subiectã Respice
in legionibus signa nomen saluatoris. inten¬
de christicolas imperatores aduerte . & con¬
sidera te deregno discussam & nobis iuxta
testamenti fidẽ qđ seruas confitere : tributũ
mihi soluis adimperium non accedis. habere non
potes p̃fecturã. iuda eum esse comitem non li¬
c& senatũ tibi introire prohibetur. p̃fectu¬
ram nescis. admiliciam non admitteris : Men¬
sas diuitum non adtingis clarisenatus ordinẽ
ꝑdidisti . totũ tibi non lic&. cui &iam admandu¬
candũ ut uel male uiueres. paucula condona¬
mus Ergo sih quȩ summa quȩ prima sunt
cariusti. Lege quid rebeccȩ sic dictum cũ gemi¬

Expanded text:
potes; semper negas et fallis, semper de falsitate contendis. Certe regnasse te ante dixisti, cum populus Israel locum tenuisset imperii. Si adhuc regnas, liberam te esse cognosce, et necdum mihi servitute subjectam. Alioquin si recte populo Israel christianus populus regnat, constat te ancillam esse, non liberam, quam video servituti subjectam. Respice in legionibus signa, nomen Salvatoris intende, christicolas imperatores adverte, et considera te de regno esse discussam: et nobis juxta Testamenti fidem quod servas, confitere: tributum mihi solvis, ad imperium non accedis, habere non potes praefecturam. Judaeum esse Comitem non licet; senatum tibi introire prohibetur; praefecturam nescis; ad militiam non admitteris; mensas divitum non attingis; charismatis ordinem perdidisti: totum tibi non licet; cui etiam ad manducandum, ut vel male viveres, paucula condonamus. Ergo si iis quae summa, quae prima sunt, caruisti, lege quid Rebeccae sit dictum, cum gemi
Abbreviated transcription (Latin):
resi polluit. Dimittam u&era adui¬
ciniora transcendam. Arrius ut or¬
bem caper&. sororem principis constan¬
tini ante decepit. Donatus ꝑ affricã
ut in felices quosq f&entibus polluer&
aquis. lucillae opibus aduitus ẽ In
his pania agape elpidium. mulier
uirum cȩca cȩcum duxit infoueam
Duccessoremq sui priscillianum habuit

Expanded text:
resi polluit. dimittam uetera, ad uiresi polluit. dimittam uetera, ad uiciniora transcendam. Arrius, ut orbem caperet, sororem principis ante decepit. Donatus, per Africam ut infelices quosque fetentibus pollueret aquis, Lucillae opibus adiutus est. in Hispania Agape Elpidium, mulier uirum, caecum caeca duxit in foueam successoremque sui Priscillianum habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ris: iouiniani secunda questio tui in¬
genu disciplina ẽ Quic quid illi repon¬
sume᷑. tibi responsum credito: Nec
fieri potest ut diuersus sit eorũ exit̾
culae oneratȩ peccatis quae circum ferun¬
tur omni uento doctrinae. semꝑ discen¬
tes. & numquam adscientiam ueritatis
ꝑuenientes. Et c&eri muliercularum
socui prurientib: auribus & ignorantes
quidaudiunt quid loquantur: Qui
u&ustissimum caenum quasi nouam
suscipiunt temperaturam. Qui iu¬
xta exechiel linunt parigem absq
temperamento. qui suꝑ ueniente ue¬
ritatis pluuia dissipatur. Simon
magus heresim condidit lunae mere¬
tricis adutus auxilio Nicolaus an¬
thiocenus omnium inmunditiarum
repertor. choros iunxit femineos. Mar¬
decoeptarum sibi animos pͣpar&
Appelles philumenen suar̃ comitem ha¬
buit doctrinarum. Montanus inmun¬
di sp̃s p̃dicator. multas aecclesias per
priscam & maximillam nobiles &opu¬
lentas feminas augo corrupit. deinhe¬

Expanded text:
ris. Iouiniani secunda quaestio tui inris. Iouiniani secunda quaestio tui ingenii disciplina est. quicquid illi responsum est, tibi responsum credito. nec fieri potest, ut diuersus sit eorum exitusculae oneratae peccatis, quae circumferuntur omni uento doctrinae semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes et ceteri muliercularum socii prurientes auribus et ignorantes, quid audiant, quid loquantur, qui uetustissimum caenum quasi nouam suscipiunt temperaturam, qui iuxta Hiezechihel liniunt parietem absque temperamento, qui superueniente ueritatis pluuia dissipatur ? Simon Magus heresin condidit Helenae meretricis adiutus auxilio. Nicolaus Antiochenus, omnium inmunditiarum repertor, choros duxit femineos. Mardeceptarum sibi animos praepararet. Apelles Philumenen suarum comitem habuit doctrinarum. Montanus, inmundi spiritus praedicator, multas ecclesias per Priscam et Maximillam, nobiles et opulentas feminas, primum auro corrupit, dein he
Abbreviated transcription (Latin):
uolumine. nulla ꝓph&arum. nulla pa¬
triarcharum. nulla a postolorum. nul¬
la xp̃i sit mentio. ut episcopum & mar¬
tirem sine fide xp̃i fuisse contendat
nde &uos plurima contra aeclesiam usur¬
patis testimonia Fecerunt hoc & in scĩ
pamphili martyris nomine . ut librum
primum sex librorum defensionis ori¬
genis. eusebii caesariensis. quem fuisse
arrianum nemo quinesciat pamphili
prenotar&. Quoscilic& egregia illa
quat tuor origenis HΕΡIAΡ ΧΩΝ. uo¬
lumina latinis infunder& auribus
Nis adhuc & alium nosse erroris tui prin¬
cipem. Doctrina tua origenis ramuscu¬
lus est. In eo enim psalmo ubi scriptũ ẽ
ut dec&eris taceam insuꝑ &usq: ad noc¬
tem erudierunt me renes mei : Ad se¬
rit uirum sc̃m dequorum uidelic& & tu
numero es. cum aduirtutum uenerit
sum mitatem. nec in nocte quidem ea
pati quae hominum sunt. nec cogitatione
uitiorũ aliqua titillari. Nec erubes¬
cis desoci& ate talium. rennuens eorũ
nomina. quorum plasphemus iunge¬

Expanded text:
uolumine nulla prophetarum, nulla patriarcharum, nulla apostolorum, nulla Christi fit mentio, ut episcopum et martyrem sine Christi fide fuisse contendat. unde et uos plurima contra ecclesiam usurpatis testimonia. fecerat hoc et in sancti Pamphili martyris nomine, ut librum primum sex librorum defensionis Origenis Eusebii Caesariensis, quem fuisse Arrianum nemo qui nesciat, unum \'Pamphili\' praenotaret, quo scilicet egregia illa quattuor Origenis negl agxcov uoluminaLatinis infunderet auribus. uis adhuc et alium nosse erroris : tui principem? doctrina tua Origenis ramusculus est. in eo enim psalmo, ubi scriptum est — ut de ceteris taceam —: insuper et usque ad noctem erudierunt me renes mei, adserit uirum sanctum, de quorum uidelicet et tu numero es, cum ad uirtutum uenerit summitatem, ne in nocte quidem ea pati, quae hominum sunt, nec cogitatione uitiorum aliqua titillari. nec erubescas de societate talium rennuens eorum nomina., quorum blasphemiis iunge
Abbreviated transcription (Latin):
abstinere apeccato posse & altero
tis & tribus milib: & quam diu cumq:
se uoluerit obseruare: A. Dic ergo
simpliciter: posse hominem in ꝑp&uũ
sine peccato esse siuelit. possumus¬
neomne qđ uolumus. E. Nequaꝗ
neq: enim possum quicquid uoluero.
sed h solum dico. posse hominem sine
Queso ut

Expanded text:
abstinere a peccato, posse et altero;abstinere a peccato, posse et altero;tis, et tribus millibus, et quamdiucumque se voluerit observasimpliciter posse hominem in perpetuum esse sine peccato si velit. Possumusne omne quod volumus? C. Nequaquam. Neque enim possum quidquid voluero; sed hoc solum dico, hominem sine Quaeso ut