comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓicit Sed cũ ad uomitũ reuertit᷑: unde leuigatꝰ fuerat
rurs honerat̃: Et ꝗã missa plangunt ꝓfecto neꝗtiã
deq male satiati fuerant et que m̃tis uitima depͥme¬
bat confitendo ꝓiciunt. Quã post confessionẽ dũ re¬
petunt resumunt. Sus uõ in uolutabro luti cũ labatꝰ
sordidior reddit. et ꝗ ãmissũ plangit nec tam̃ deserit
trare potuit ueniã contẽpnit et qͣsi in lutosa aq̃
semet ipsũ uoluit. ꝗa dũ fletib suis uite munditiam
subtrait: Ante dĩ oculos sordidas ipsas etiã lacrimas
facit:. Ioinc rursũ scriptũ est Ne itereris uerbũ inorati¬
one tua. uerbũ ꝯppe in oratione iterare est . post fle¬
tũ cõmit tere qd rursũ necessesit flere: H inc pesaiã
dicit̃: Lauamini mundi estote: Post lauacrũ mun¬
dus ssse neglegto: qs ꝗ post lacrimas uite in nocentiã
ñ custodit : E tlauant᷑ et nequa quã mundisint ceno
nissa flere ñ desinunt sed rursum flenda cõmitꝰ tuũ

Expanded text:
ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat rursus oneratur: qui admissa plangunt, profecto nequitiam, de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima deprimebat, confitendo projiciunt, quam post confessionem dum repetunt resumunt. Sus vero in volutabro luti cum lavatur sordidior redditur. Et qui admissum plangit, nec tamen deserit, trare potuit, veniam contempnit; et quasi in lutosa aqua semetipsum volvit, quoniam, dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante dei oculos sordidas ipsas etiam lacrimas facit. Hinc rursus scriptum est: Ne iteres verbum in oratione tua! Verbum namque in oratione iterare est, post fletum committere, quod rursus necesse est flere. Hinc per Isaiam dicitur: Lavamini, mundi estote! Post lavacrum enim mundus esse neglegit, quisquis post lacrimas vitae innocentiam non custodit. Et lavantur ergo et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursus flenda committunt.
Abbreviated transcription (Latin):
declinare. Unde et recte sub iungit̃. Occidit uir frm̃
et amicũ et ꝓximũ suũ. Fratrẽ scilicet et amicũ et pocimũ
interficit. ꝗcũ punienda inuenit ab increpationis gladio
nec eis quos ꝑcognationẽ diligit parcit. Si ergo ille dei
dictt̃ ꝗadferienda uitia zelo diuini amoris excitat̃.
Ifec to esse se dĩ denegat ꝗ inqͣntũ sufficit increpare
uita carnaliũ recusat. At contra amonendisunt quos a
p̃dicationis officio uł inꝑfectio. uł xtas ꝓhibet. et tam̃
pcipitatio inpellit. Nedũ tanti sibi onꝰ officii p̃cipitati¬
one arrogant uiã sibi. subsequentes meliora tionis abscidant.
Etcũ arripiunt intẽpestatiue qđ ñ ualent ꝑdant ȩtiã
qd implere qͣndoq tẽpestatiue potuissent. At ꝙ scientie¬

Expanded text:
declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, et amicum, et proximum suum. Fratrem scilicet et amicum et proximum interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis 76 gladio nec eis quos per cognationem diligit parcit. Si ergo ille Dei dicitur qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui inquantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat. At contra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scienti
Abbreviated transcription (Latin):
desiderare. Quã uidelicet uocẽ spons audire desiderat.¬
ꝗa ad p̃dicationẽ eiꝰ ꝑ electoꝵ suoꝵ am̃as uanhelat.
Audiant qõ moses cũ irascentẽ dm̃ pͦp cerneret : et assumi
ad ulciscendũ gladios iuberet Illos aparte di denunti¬
auit existere ꝗ delinquen tiũ scelera incunctant᷑ ferireñ
fem̃ suũ. Ite et redite de porta. usq ad portã ꝑmediũ
castroꝵ. et occidat unus quisꝙ fratrẽ et amicũ et ꝓximũ
suũ. Gladiũ ꝗppe suꝑ fem̃ ponere est p̾dicationis studiũ
uolũptatib carnis anteferre. Ut cũ scã quis studet dicere
curet necesseest inlicitas suggestiones edomare. De porta
uo usꝙ ad portã ire est. auttio usq aduitiũ ꝑ qd adm̃tẽ
mors ingredit̃ increpando difcurere. Emediũ uõ castroꝵ
transire est tanta xqͥlitate intͣ eccłam uiuere. ut ꝗde
linquentiũ culpas red arguit innullis se debeat fauore

Expanded text:
desiderare. Quam videlicet vocem Sponsus audire desideratdesiderare. Quam videlicet vocem Sponsus audire desideratquia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, r medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum . Gladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre; ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem
Abbreviated transcription (Latin):
scientia multiplicari ꝓmittt̃. ꝗ in hoc qd̃ iã obtinuit
torporis uitio ñ tenetur. Ait nãꝙ. Am̃a que benedicit
in pinguabit᷑. et ꝗ inebriat ipse quoq inebriabit᷑. Qui
enĩ ex terius p̃dicando benedicit. interius augmenti
pinguedinẽ recipit. et dũ uino eloꝗi auditoꝵ m̃tem
debriare ñ desinit potu multiplicati muneris debriatꝰ
ex crescit. Audiant qõ dauto hoc dõ in munere optulit
qd̃ p̃dicationis gr̃am quã acceperat ñ abscondit dicens.
Ecce labia mea nͣ ꝓhibebo. Dñe tu cognouisti. iustiuiã tuã
ñ abscondi incorde meo. uerrtatẽ tuã. et salutare tuũ
duxi. Audiant qd sponsi colloꝗo ad sponsã dicit᷑. Quȩ
habitas inhortis amici auscultant. facme audire uocẽ tuã.
Eccłam ꝗppe in hortis habitat que ad uiriditatẽ intimã
ex culpa plantaria uirtutũ seruat. Cuiꝰ uocẽ anuicos
anscultare est. elec tos quosq uerbũ p̃dicationis illius

Expanded text:
scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio non tenetur. Ait namque: Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu cognovisti; justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et scolloquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis: amici auscultant te: fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat, cujus vocem amicos auscultare est electos quosque verbum praedicationis illius
Abbreviated transcription (Latin):
carnes. hi itaq cũ apitose sermonẽ p̃dicationis
occultant diuinas contͣse sententias terribiliter
audiant. qͣ tinꝰ ab eoꝵ cordib ti morẽ timor erpellat.
Audiant qd talen tũ ꝗ erogare noluit cũ sententia
dãpnationis amisit. Audiant gd̃ paulus eose ap¬
oximoꝵ sanguine mundũ credidit quo feriendis eor
ꝗa mundussũ asanguine om̃iũ. Non enĩ sub ter fugi
quo minꝰ annuntiarẽ omẽm consiliũ dĩ inuob. Au¬
diant qd uoce euangelica ioħis ãmonet̾ cũ dicit̃.
Qui audit dicat ueni. Ut nimirũ cuise uoa inter¬
na insinuant. illuc ętiã clamando alios quo ip¬
se rapiat̃ trahat. Neclausas fores ȩtiã uocatꝰ ĩueniat.
si uocanti uacuus apꝓpinquat. Audiant qd esaias
ꝗa uerbi ministerio tacuit in lustratꝰ suꝑno lumine
magna uoce penitentie se ipse rephendit dicens. Ue mͥ
ꝗa tacui. Audiant qd ꝑsalomonẽ in illũ p̃dicationis

Expanded text:
carnes. » Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis carnes. » Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum, qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit. Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eoruquia mundus sum a sanguine omnium: non enim subterfugi, quominus annuntiarem omdiant quod voce angelica Joannes admonetur cum dicitur: « Qui audit, dicat: Veni . » Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios, quo ipse rapitur, trahat, ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias, quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: « Vae mihi, quia tacui . » Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
Ad tereret et occulta ipsi frum̃ta seruarent. aucto¬
res ꝓcul dubio mortis existerent. Qua itaq plecten¬
disunt pena considerent ꝗcũ fame uerbi amȩ pereais.
ipsi panẽ ꝑceptȩ gr̃e ñ ministrant. Unde et bene
ꝑsalomonẽ dicit᷑. Qui abscondit frum̃ta maledicet̃
in pͥp. frum̃ta ꝗppe abscondere est p̾dicationis sce
apudse uerba retinere. In popłis aũt talis ꝗsꝙ ma¬
ledicit᷑ ꝗa insolius culpa silentii ꝓ multoꝵ quos cor¬
rigere potuit pęna dãpnat᷑. Si medicinalis artis
minime ignari secandũ uulnꝰ cernerent et tam̃ secar
recusarent. ꝓfecto peccatũ frat̾ne mortis ex solo tor¬
pore cõmit terent. Quanta ergo culpa in uoluant̃
aspiciant. ꝗdũ cognoscant uulnera m̃tiũ. curare
ea negleguiit sectione uerboꝵ. Unde et bene per
guine. Gladiũ ꝗꝓpe asanguine ꝓhibere est. p̃dica¬
tionis uerbũ a carnalis uite int̾fectione retinere.
Deqͦ rursũ gladio dicit̃. Et gladius m̃s manducauit

Expanded text:
attereret, et occulta ipsi frumenta servarent, auctores procul dubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verborum. Unde et bene per guine. » Gladium quippe a sanguine prohibere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum dicitur gladio: « Et gladius meus manducavit
Abbreviated transcription (Latin):
intellegunt. ut ꝑpendant ꝗa saluberrimũ uini po¬
tũ in ueneni sibi poculũ uertunt. Ac ꝑ medicinale
ferrũ uulnere mortali se feriunt: dũ ꝑhoc inse sana
perimunt. ꝑ qd salubrit̃ abscidere sauciata debuer̃.
Ammonendi sunt ut ꝑpendant ꝗd scriptura sacra in
nocte uitȩ p̾sentis quasi quedã nob lucerna sit po¬
sita. cuiꝰ nimirũ uerba dũ ñ recte intellegunt de
lumine tenebrescunt. Quos uidelicet ad intellectũ
pͥtuũ utentio ꝑuersa non raperet. nisi pͥus suꝑbia
inflaret. Dũ enĩse p̃cȩ teris sapientes arbitrantur.
sedd ꝗ alios ad melius intellecta despiciunt. Atq ut
apitd imperitũ uulgus scientię sibi nom̃ ex torqueañ :
Student sũ mopere et ab aliis recte intellec ta destru¬
ere. et sua ꝑuersa roborare. Unde bene ꝑ ꝓpħam
dicit᷑. Secuer̃ p̃gnãtes gala at ad dilatandũ ter¬
minũ suũ. Gala at nãꝙ aceruus testimonii inter¬
possicũ. Et ꝗ cuncta simul congregatio eccłe ꝑ con¬

Expanded text:
i , « ut perpendant quoniam saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere se mortali feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt ut perpendant quod Scriptura sacra in nocte praesentis vitae quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum 440 verba, dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt; quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt: atque ut apud imperitum vulgus scientiae sibi nomen extorqueant, student summopere, et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde bene per prophetam dicitur: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terI, 13. Galaad namque acervus testimonii interpretatur. Et quia cuncta simul congregatio Ecclesiae per con
Abbreviated transcription (Latin):
illos appetit gule am̃tis statu deiciat. Aut istos afflic¬
ta caro ex elatione supplantet. Audiant illi ex ore ue¬
ritatis. Io tendite aũt uob neforte grauent᷑ corda ur̃a
incrapula et ebrietate. et curis huiꝰ mundi. Ubi utilis¬

Expanded text:
illos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicillos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicta caro ex elatione supplantet, audiant illi ex ore Veritatis: Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrictate, et curis hu
Abbreviated transcription (Latin):
cassũ ergo ꝑabstinentiã corpꝰ ad terit᷑. si in ordinatis
demissa motib mens uitiis dissipat᷑. Rursũq ammo¬
nendi sunt ut abstinentiã suã. et seꝑ sine imminutio¬
ne custodiant. et nũquã hanc apud occultũ iudicẽ
eximiȩ uirtutis credant. Nesi fortasse magni esse
hel ait. Scificate ieiuniũ. Ieiuniũ ꝗppe scĩficare est
ad iunctis bonis aliis dignã dõ abstinentiã carnis
ostendere. Ammonendisunt abstinentes ut nouerint
ꝗa tunc placente dõ abstinentie offer̃ cũ ea que sibi
de alim̃tis subtrahunt indigentib largiunt᷑. Sollert̃
Cũ ieiunaretis et plangeretis in ꝗnto et inseptimo¬
m̃se ꝑhos septua ginta annos: nũquid ieiuniũ ieiuna¬
stis mͥ. Et cũ cõmedistis et bibistis: nũgo ñ uob cõme
si ea que uentri ad tẽpꝰ subtrahit. ñ in opib tribuit.
sed uentri post modũ offerenda custodit. Itaq ne aut

Expanded text:
cassum ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inordinatis cassum ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inordinatis dimissa motibus mens vitiis dissipatur. Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiam suam et semper sine imminutione custodiant et nunquam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant, ne si fortasse magni esse el ait: Sanctificate jejunium. Jejunium quippe sanctificare, est adjunctis aliis bonis diguam Deo abstinentiam earnis ostendere. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, 63 cum ea quae sibi de alimentis subticens: Cum jejunaretis, et plangeretis in mense per hos septuaginta annos, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comedistis et bibistis, nunquid non si ea quae ventri ad tempus subtrahit, non inopibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda cu
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciati Nedũ uentri mollit̃ seruiunt uitioꝵ laqueis
crudelit̃ astringa̾t᷑. Tanto eñi longius ascđo parente
recedit̃. qͣnto ꝑ immoderatũ usũ dũ man̾ adcib tendit̃
parentis pͥmi lapsus iterat᷑. Ad contra am monendi sunt
abstinentes ut sollicite sẽꝑ aspiciant. ne cũ gule uitiũ
fugiunt acriora his uitia. quasi ex uirtute generent᷑.
Nedũ carnẽ macerant ad inpatientiã sp̃s erũpant. et
nulla iã uirtutissit gd caro uincit̾. si sp̃s ab ira suꝑat̃.
Aliqndo aũt dũ mens abstinentiũ ab irse depͥmit. hanc
quasi peregrina ueniens lȩtitia corrũpit. et eo absti¬
nentie bonũ deperit. ꝗd sese abspiritalib uitus mi¬
nime custodit. Unde recte ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Indieb¬
ieui nioꝵ ur̃oꝵ inueni unt̾ uoluntates ur̃e. Et paulo
post in iudicia et rixas ieiunatis. et ꝑcutitis pugnis.
uoluptas ꝗꝓpe ad letitiã ꝑtinet. pugnus ad ira. In¬

Expanded text:
aspiciant, ne dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis aspiciant, ne dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis crudeliter astringantur. Tanto enim longius a secundo parente receditur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, parentis primi lapsus iteratur. At contra admonendi sunt abstinentes, ut sollicite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiunt, acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum carnem macerant, ad impatientiam spiritus erumpant: et nulla jam virtus sit quod caro vincitur, si spiritus ab ira superatur. Aliquando autem dum mens abstinentium ab ira se deprimit, hanc quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custodit. Unde recte per prophetam dicitur: In diebestrorum inveniuntur voluntates vestrae . Et paulo post: In judicia et rixas jejunatis, et percutitis pugnis Voluntas quippe ad laetitiam pertinet, pugnus ad iram. In
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ñ iudicet. Qui rursus ad alios loquens dũ de absti¬
nentiȩ uirtute głantiũ p̃cepta ꝑstringeret Adiunc.x̃.
Quesunt rationẽ ꝗdẽ habentia sapientie in suꝑstitionẽ
et humilitatẽ. et Adñ parcendũ corpori. ñ in honore aliqͦ
adsaturitatẽ carnis. Qua inre notandũ est gõ indispu¬
tatione sua p̃dicator egregius suꝑstitione humilitatis
speciem iungit Quia dũ plus quã necesseest ꝑabstinen¬
tiã caro adterit̃. humilitas foris ostendit̃. Sed dehac
ipsa humilitate grauit̃ interius suꝑbit̃. et nisi aliqͣn¬
do mens ex abstinentie uirtutę tumesceret. nequaquã
hanc uelito int̃ magna merita phariseus arrogans studi¬
ose numeraret dicens. Eiunob in sabbato. Ammonen¬
di ergo sunt gule dediti. ne in eoꝗd escarũ delectatio¬
ni incũ bant. luxurie se mucrone trans figant. Quan
ta sibi ꝑ esũ lo quacitas. qͣnta mentis leuitas insidiet̃

Expanded text:
tem non judicet, qui rursus ad alios loquens, dum de abstitem non judicet, qui rursus ad alios loquens, dum de abstinentiae virtute gloriantium praecepta constringeret, adjunxit: « Quae sunt rationem quidem habentia sapientiae in superstitione et humilitate, et non ad parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis . Qua in re notandum est quod in disputatione sua praedicator egregius superstitioni humilitatis speciem jungit, quia dum plus quam necesse est per abstinentiam caro atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur. Et nisi aliquando mens ex abstinentiae virtute tumesceret, nequaquam hanc velut inter magna merita Pharisaeus arrogans studiose numeraret, dicens: Jejuno bis in Sabbato . Admonendi ergo sunt gulae dediti, ne in eo quod escarum delectationi incubant, luxuriae se mucrone trta sibi per esum loquacitas, quanta mentis leni
Abbreviated transcription (Latin):
rat occulta denuntiat dicens. frinceps coquoꝵ de¬
strucacit muros hierłm. Princeps nãq coquoꝵ destrur̃
uent̃ est. cui magna cura obseꝗũ acoꝗs inpendit̾. ut
ipse delec tabiliter cib impleat᷑. Muri aut hierłm
uirtutes s̃ am̃ȩ ad desideriũ suꝑne pacis eleuate. Co¬
quoꝵ igit̃ pͥnceps muros hierłm deicit. ꝗa dũ uenter
ingluuie tendit᷑ uirtutes am̃e ꝑluxuriã destriuint̃.
Quo contra nisi m̃ces abstinentiũ plerũq in patien¬
tia asinu tranqllitatis excu teret: Nequa quã petrus
cũ diceret. Ministrate infide ur̃a uirtutẽ. in uirtu¬
te aũt scientiã. Inscientiã aũt abstinentiã. Ptinꝰ
uigilant̃ ad iungeret dicens: In abstinentia autẽ
patientiã de esse ꝗppe abstinentib patientiã p̃¬
uidit. que eis ad esset ã monuit. Rursũ nisi cogita¬
tiones abstinentiũ ñ nũ quã suꝑbiȩ culpa trans figeret
Paulus minime dixit set. Quiñ manducat manducan¬

Expanded text:
rat, occulta denuntiat, dicens: Princeps cocorum derat, occulta denuntiat, dicens: Princeps cocorum destruxit muros Jerusalem . Princeps namque cocorum venter est , cui magna cura obsequium a cocis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Jerusalem virtutes sunt animae, ad desiderium supernae pacis elevatae. Cocorum igitur princeps muros Jerusalem dejicit; quia dum venter ingluvie extenditur, virtutes animae per luxuriam destruuntur. 62 Quo contra nisi mentes abstinentium plerumque impatientia a sinu tranquillitatis excuteret, nequaquam Petrus cum diceret: Ministrate in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam ; protinus vigipatientiam; deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigeret, Paulus minime dixisset: Qui non manducat, manducan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ epulatus cotidiȩ splendide dicit᷑ in lingua gra¬
uius cũ arderet dicens. Pater habraã mis mei et
mit de lazarũ ut intinguat ex tremũ digiti sui in
aquã et refrigeret lingua meã ꝗa crucior in hac
flãma. Quib ꝓfec to uerb̵ ostendit᷑. ꝗa epulando
cotidiȩ crebrius in lingua peccauerat. ꝗ totꝰ ar¬
dens refrigerarise p̃cipue in linguã reꝗrebat. Rur¬
sũ ꝗa gule deditos sȩuitas ꝓtinꝰ operis seꝗt᷑. aucto¬
ritas sacra testat᷑ dicens. Sedit p manducare et bibere
et surrexer̃ ludere. Quos plerũꝙ edacitas usq adlu¬
xcuriã ꝑ trahit. ꝗa dũ satietate uent̃ ex tendit᷑. Acu¬
lei libidinis excitant᷑. Unde et hosti callido ꝗ pͥmi
hominis sensũ inconcupiscentia pomi aperuit. sed in
peccati la queo strinx̃ diuina uoce dicit̃. Pectore et
uentre repes. Ac si ei aꝑte diceret̃. Cogitatione et
ingluuiȩ suꝑ humana corda dominaris. ꝗa gule de¬

Expanded text:
i epulatus quotidie dicitur splendide in lingua grai epulatus quotidie dicitur splendide in lingua gravius non arderet, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Quibus profecto verbis ostenditur quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se praecipue in lingua requirebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laqueo strinxit, divina voce dicitur: Pectore et venire repes , ac si ei aperte diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae de
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uir tutis sue głam uenit ostendere: testatur se
non a semet ipso iudicare : It contra ammonendis
inconstantes ut m̃cẽ grauitatẽ roborent. Iunc enĩ
genimina inie mutabilitatis are faciunt. cũ a corde
prius radicẽ leuitatis abscidunt. ꝗa et tunc fabrica
robuita construit̃. cũ pͥus locus solidus in quo poni fun¬
damencũ debeat ꝓ uidet̃. Nisi ergo ante mentis
leuitas cauext̃ cogitationũ. in constantia minime
Nũꝗd leuitate usussũ. aut quȩ cogito scđm carne co¬
gito. ut sit apitd me est et non Acsi aꝑte dicat.
focirco mutabilitatis aura ñ moueor. ꝗa leuitatis
Uittio non succũho. Cãp. xl iii.
ULITER AM MONENDISUNT GULE DEDITI. AT QUE
au̾ter abstinentes. Illos enĩ suꝑfluitas locutionis
leuitas operis atꝙ luxuria. Istos uo sȩpe in patien¬
tiȩ. sepe uõ suꝑbiȩ culpa comitat᷑. Nisi enĩgule de¬
ditos in moderata loquacitas raperet. Diues ille

Expanded text:
cum virtutis suae gloriam venit ostendere, tecum virtutis suae gloriam venit ostendere, tenon a semetipso judicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum a corde prius radicem levitatis abscidunt, quia et tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus solidus, in quo fundamentum poni debeat, providetur. Nisi ergo ante mentis levitas caveatur, cogitationum inconstantia minime Nunquid levitate usus sum, aut quae cogito, secundum carnem cogito, ut sit apud me, est, et non? Ac si aperte dicat: Idcirco mutabilitatis aura non moveor, quia levitatis vitio non succumbo. CAP. IV.liter admonendi sunt gulae dediti, atque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives ille
Abbreviated transcription (Latin):
liis oriunt᷑. Sciendũ sũ mopere est. ꝗa tunc ea corri¬
piendo melius tergimꝰ. cũ ab ipsa amaritudinis suę
fonte siccam. f tinacia ꝗppe exsupbia in constancia
aũt ex leuitate generat᷑. Ammonendi sunt igit̃ ꝑti¬
nices ut elationẽ suę cogitationis agnoscant. ex
semet ipsas uincere studeant. Nedũ rectis aliorũ sua¬
sonib foris superari despiciunt intus asuꝑbia cap¬
nui dencant᷑. Am monen disunt ut sollerter aspicians
ꝗa filius hominis cui una sẽꝑ cũ patre uoluntas est.
ut erepłu nob frangende nr̃ȩ uoluntatis pbeat dicit.
Non quero uoluntatẽ meã sed uoluntatẽ eiꝰ ꝗ misit me
patris. Qui ut huiꝰ adhuc uir tutis grãm cõm̃daret
seruaturũ se hoc in extremo iudicio p̾misit dicens.
Non possu: ame ego ipso facere ꝗc qua sed sicut audio
idico Qua itaq conscientia de dignat᷑ homo alie¬
ne uoluntati ad ꝗescere. qͣndo di atꝙ hominis filius

Expanded text:
liis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corriliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia vero ex levitate generatur. Admonendi igitur sunt pertinaces, ut elationem suae cogitationis agnoscant, et semetipsos vincere studeant; ne dum rectis aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia captivi teneantur. Admonendi sunt, ut sollerter aspiciant, quae filius hominis, cui una semper cum patre voluntas est, ut exempla nobis frangendae nostrae voluntatis prebeat, dicit: 'Non quero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, patris. Qui, ut huius adhuc virtutis suae gratiam commendaret, servaturum se hoc in extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, quando Dei atque hominis Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ mom̃ta flectunt᷑. Iłis dicendũ est. ꝗa nisi melior¬
esse ce teris estimarent. nequa quã cunc toꝵ consilia
sue deliberationi post ponerent. Istis dicendũ est ꝗa
si hoc gd sunt ut cũq ad tenderent. nequaquã eos per
tot uarictatis latera mutabilitatis aura uersaret.
llis ꝑpanlũ dicit᷑. Nolite pruden tes esse apitd uos metip¬
sos At contra isti audi uitt. Non circũ fera m̃ om̃i uento
doctrine. De illis ꝑsalomonẽ dicit᷑. Comedent fruct̾
uiȩ sue sius ꝙ consiliis saturabunt᷑. De istis aũt. ab eo
rursus scribit̃. Cor stultor dissimile erit. Cor ꝗꝓpe
sapientiũ sibi met ipsi sẽꝑ est simile. ꝗa dũ rectis ꝑ¬
suasionib ad ꝗescit. constant̾ se in bono opere dirigit.
sor uostultoꝵ dissimile ert. ꝗa dũ mutabilitate se
uariũ exhibet. nũquã togd fuerat manet. Et ꝗa que¬
dã uitia sicut ex semet ipsis gignunt alia ita ex a¬

Expanded text:
porum momenta flectuntur. Illis dicendum est quia nisi meliorporum momenta flectuntur. Illis dicendum est quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicendum est quia si hoc quod sunt, utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabilitatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos ; at contra isti audiunt: Non circumferamur omni vento doctrinae . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor stultorum dissimile erit . Cor quippe sapientum sibimetipsi semper est simile; quia dum rectis persuasionibus acquiescit, constanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex a
Abbreviated transcription (Latin):
itineris angustabat. quã et adꝓphȩ tiȩ scientiã cogni¬
tio diuinitatis expanderat. Qũa colũpna exterius
p̃hibat. quã decunctis in terius ꝑ conuersationẽ dõ
sedulã locutio familiaris instruebat. Sed uidelicet
uir ꝓuidus elato auditori conloquens solaciũ petut.
ut daret ducẽ reꝗrebat in uia ut dur ei fieri potuise
ad uitã. Egit itaq ut suꝑb auditor uoci ad meliora
suadenti. eo magis fieret deuotꝰ. quo putare t̾ necessa¬
rius. Et unde se exhortatorẽ suũ p̃cedere crederit.
VOinde se sub uerb̵ exhortantis indinaret. cap̃. xlii.¬
OLITER AMONeNDISUNT PeRTINACeS. ADQUE¬
D alit̃ in constantes. Illis dicendũ est qõ plus dese quã
sunt sentiunt. et to circo alienis consili is ñ adꝗ escuĩ.
Istis uõ intiman dũest ꝗd ualdese despicientes negle¬
gunt. et ideo leuitate cogitationũ a suo iudicio p̃cẽ¬

Expanded text:
itineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cogniitineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitio Divinitatis expanderat, quem columna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversationem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet vir providus elato auditori colloquens, solatium petivit ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinaret. CAPUT XXIIliter admonendi sunt pertinaces, atque aliter inconstantes. Illis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dulcedinẽ fallit̃: Humor mortifer ꝑamaritudinẽ
uacuat̃ xpsa ergo inȩlatis inuectionis exordia per¬
mix tasunt laude tẽperanda. ut dũ amit tunt fauores
quos diligunt : etiã correptiones recipiant quas oder̃.
Plerũ q aut ꝑsuadere ȩlatis utilia melius possunus.
siꝓuectũ eoꝵ nob̵ potius quã illis ꝓfuturũ dicamus.
ne eoꝵ meliorationẽ nob̵ magis quã sibi impendi
postulemus. facile enĩ ad bonũ elatio flectit̃. si eius
se deo deserti iter ducȩ axena colũpna ꝑgebat cũ ob¬
ab cognatũ suũ agentilitatis conuersatione uellet
educere. et omp̃is dĩ dominio sub iugare. Ait: ficisci¬
m̃ ad locũ quẽ dñs daturꝰ est nob̃. ueni nob cũ uł bene
faciamꝰ tibi. ꝗa dñs bona ꝓmisit isrłi. sui cũ respon¬
disset. ille. ñ uadã tecũ sed reuertar in terrã meã
et eris ductor nr̃. Neq enĩ mosy mentẽ ignorantia

Expanded text:
per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius 60 quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulemus. Facile enim ad bonum elatio flectitur, si et ase Deo, deserti iter aerea columna duce pergebat cum Hobab cognatum suum a gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare: Proficiscimur ad locum quem Dominus daturus est nobis; veni nobiscum, ut bene faciamus tibi, quia Dominus bona promisit Israeli. Cui cum respondisset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam nere debeamus, et eris ductor noster . Neque enim Moysi mentem ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
les ãmonendisunt neplus quã expedit sint sub iecti.
Ne aut illi defensionẽ iustitie uertant in exercita¬
tione suꝑbiȩ. Aut isti cũ student plus quã necesse est
hominib subici cõpellant᷑. eoꝵ ętiã uitia uenerari.
Considerandũ uõ est qd plerũq elatos utilius corripi¬
mus. si eoꝵ correptionib quedã laudũ fomenta mi¬
sceamꝰ. Inferenda nãꝙ illisunt aut alia bona que in
ipsisunt aut dicendũ. Certe que poterant esse sinon
sunt. et tẽ demũ resecanda sunt mala que nob̃ dispicens.
Cũ prius ad audiendũ placabilẽ eoꝵ mente fecerint
p̃missa bona quȩ placent. Nã ȩquos indomitos blan¬
da pͥus manu tangimꝰ. ut eos nob plenius post modũ
etiã ꝑflagella subigamꝰ. Et amaro pigm̃toꝵ poculo
mellis dulcedo adiungit᷑ ne ea quȩ saluti ꝓfutura est.
in ipso gustu aspera amari tudo sentiat᷑. Dũ uõgustus

Expanded text:
les admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, les admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus
Abbreviated transcription (Latin):
ascendunt. Dicat̃ ȩlatis. ꝗa dũ se erigunt in apostate
angłi imitationẽ cadunt. Quto itaq ęlatione de¬
iec tius quedũ supͣse tendit̃. ab altitudine uere celsi¬
tudinis elongat᷑. Et ꝗt humilitate sublimius quedum
se inhima depͥmit auctori suo manenti suꝑ sũma con¬
iungit. Est tam̃ aliud qd in eis debeat caute pensari.
ꝗa sepe ꝗdã humilitatis decipiuntur specie. ꝗdã uõ
elationis sue ignoran tione falluntur. Nã plerũꝙ ñ¬
nullis ꝗsibi humiles uident᷑. his ꝗ hominib deferri non
debẽt. con iunctus est timor. Perũq ęlatos comita¬
ri solet libere uocis assertio. et cũ quędã increpandas
ut ꝑuersa ñ increpent sub speciȩ humilitatis p̃mit
culpa formidinis. Itos ad increpanda queñ debent
aut magis in crepanda quã debent. sub in magine liber¬
tatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati
ã monendisunt neplus quã decet sint liberi. Et humi¬

Expanded text:
ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiuntur specie, quidam vero elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt ut perversa non increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humi
Abbreviated transcription (Latin):
Audiant hȩlati. Ante ruinã exaltat᷑ sp̃s. Audi ant
humiles. At quẽ respiciã nisi ad humilẽ et ꝗetũ et tre¬
mentẽ sermones meos. Audiant hęlati ꝗd suꝑbit cer¬
ra et cinis. Audiant humiles. Ds humilia respicit.
ludiant hȩlati. Et alta alonge agnoscit. Audiant hu
miles. Quia filius hominis minis trari ñ uenit. sed mini¬
strare. Audiant elati. Quia initiũ om̃is peccati est suꝑbia
Audiant humiles. Quia redẽp̃tor nr̃ humiliauit semec¬
ipsũ factus obȩdiens usq ad mortẽ. Audiant ȩlati.
qd de eoꝵ capite scriptũ est. Ipse est rex suꝑ uniuersos
filios suꝑbiȩ. Occasio igit̃ ꝑditionis nr̃e facta est suꝑbia
diaboli. et argum̃ tũ sedeptionis nr̃ȩ inuentaest humi¬
omĩa uoluit elatꝰ. Redẽptor aũt nr̃ magnus manens
supͣ om̃ia fieri inter om̃ia dignatꝰ est paruus. Dicatur
ergo humilib ꝗa dũ se deiciunt. ad dĩ similitudi nem

Expanded text:
audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem ; audiant elati quod de eorum capite scriptum est: Ipse est rex super universos filios superbiae . Occasio igitur perditionis nostrae facta est superbia diaboli, et argumentum redemptionis nostrae inventa est humiomnia elatus: Redemptor autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
perare. Asaliel aũt ꝓtinꝰ occũbit. ꝗa cõmote m̃tes dũ et
parci sibi sentiunt. et tam̃ responsoꝵ ratione in intimis
sub tranqllitate tangunt̾. Ib eo qd̃ se erexerant stat̾ĩ cadunt.
Qui ergo aferuoris sui impetu sub lenitatis ꝑcussione re¬
siliunt. qͥsi sine ferro moriunt᷑. Cãp̃. xli.
Aliter ammonen di suñ. huonles. adoue ala ⁊ er
xlati. Illis insinuandũ est quasit uera excellentia
quã sperando tenent. Istis uõ intimandũ est quãsit nulla
tẽporalis gła quã et amplec tentes ñ cenent. Audiant
humiles quã sit xterna que appetunt quã cransito¬
ria quȩ contẽpnunt. Audiant elati qua suit transi¬
toria quȩ ãbiunt. quã xterna que ꝑdunt. ludi ant
humiles ex magistra uoce ueritatis. Omĩs ꝗse humili¬
at exaltabit᷑. Audiant ęlati. Omĩs ꝗse exaltat hu¬
miliabit̃. Audiant humiles. Głam p̾cedit humilitas.

Expanded text:
perare. Asael autem protinus occumbit, quia commotae mentes dum et perare. Asael autem protinus occumbit, quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur. CAPUT III.Aliter admonendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas;
Abbreviated transcription (Latin):
piunt̃. Unde et abner ꝗgermone nr̃o patris lucerna dicit̾
fugit. Quia doc ton lingna que suꝑnũ di lum̃ indicit. cũ
ꝑ arrupta furoris mentẽ cuiꝰ piã ferri conspicit. sũꝙ
contra irascentẽ dissimulat uerboꝵ iacula reddere
qͥsi psequentẽ ñ uult ferire. sed cũ iracundi nulla conside¬
ratione se mitigant quasi asahel ꝑseq et insanire non
cessat. Necesse est ut hn ꝗ furentes repͥmere conantur
nequaquã se infurore erigant sed ꝗego est tranqllita¬
tis ostendant. Quedã uõ sub tilit̃ ꝓferant inꝗb ex obli¬
uo furentis animũ pungant. Unde et abner cũ contra
ꝑsequentẽ subsistit ñ cũ recta sed aduersa asta trans¬
forauit. Ex mucrone ꝓꝓpe ꝑcutere est impetu apte in¬
crepationis ob uiare. Quersa uõ asta ꝑsequentẽ ferire eit.
furentẽ tranꝗlle ex ꝗb dã tangere. et quasi parcendo su

Expanded text:
piuntur. Unde et Abner, qui sermone nostro Patris lucerna dicitur, piuntur. Unde et Abner, qui sermone nostro Patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire. Sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, quasi Asahel persequi et insanire non cessat, necesse est ut ii qui furentes reprimere conantur, nequaquam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant; quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum pungant. Unde et Abner cum contra persequentem subsistit, non eum recta, sed aversa hasta transforavit. Ex mucrone quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare; aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
Menti aut̃ furore ȩbrie om̃e rec tũ qo dicit̃ ꝑuersũ uidet᷑
Unde et nabal ebrio culpã suã abigahel laudabilit̃ tacũt
quã digesto uino laudabilit̃ dixcit. Idcirco enĩ malũ gõ
fecerat cognoscere potuit. ꝗa hoc ębrius ñ audiuit. Cũ uõ
ita iracundialios impetunt ut declinari om̃ino ñpossint:
Non aꝑta exꝓbratione. sed sub quadã sunt cautela reue¬
rentie parcendo feriendi ꝗd melius ostendimꝰ. si abner
factũ ad mediũ deducamꝰ. bunc ꝗppe cũ a sahel ui incaute
p̃cipitationis impeteret. Scriptũ est. Locutisest abner
at aiahel dicens. Recede noli me seꝗ ne cõpellar confode¬
re te in terra. Qui audire contep̃sit et noluit declinare
et mor tuus est. Cuiꝰ enĩ asahel typũ tenuit. nisi eoꝵ quos
uehem̃ter abripiens furor inp̃ceps ducit. ꝗ in eodẽ furoris
impetu. tanto caute declinandisunt. qͣnto et insane ra

Expanded text:
Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Unde et Nabal ebrio culpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram. Qui audire contempsit, et noluit declinareet mortuus est . Cujus enim Asael typum tenuit, nisi eorum, quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? Qui in eodem furoris impetu tanto caute dec
Abbreviated transcription (Latin):
cũ plus iusto crescere conspicit resecat. ne aut ñ crescen¬
do fructꝰ ñferant. Aut in moderatp crescendo quos ꝓtule¬
rint amit tant. Sed longe alia est ira quȩ sub ȩmulatio¬
nis specie subripit. Alia que ꝑ turbatũ cor et sine iustitię
p̃certu confundit. Illa enĩ in hoc qd̃ debet in ordinate
ex tendit̾. hȩc aũt sẽꝑ in hi ᷤ quȩ ñ debet inflãmat᷑. Sciea¬
dũ ꝗꝓpe est ꝗa hoc ab impatientib iracundi differunt.
qo illi ab aliis iñlata ñ tollerant. Isti aũt etiã que tol¬
lerent̃ important. Nã iracundi sȩpe ętiã se declinantes
insequuntur. rixe occasionẽ cõmouent. labore contẽptio¬
nis gaudent:. Quos tam̃ melius corrigimꝰ si in ipsa ire suę
cõmotione declinamꝰ. Fturbati ꝗppe ꝗd audiant igno¬
rant. sed adse reduc ti tanto libentius exhortationis uer¬
ba recipiunt. qͦnto se tranꝗllius tolleratos erubescunt

Expanded text:
cum plus justo crescere conspicit, resecat: ne aut non crescencum plus justo crescere conspicit, resecat: ne aut non crescendo fructus non ferant, aut immoderate crescendo quos rint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uorẽ amulationis deserit: Aut rursũ inemulationis ar¬
dore uirtutẽ mansue tudinis amittit. Rõ fortasse me¬
lius ostendimꝰ : si in medio pauli magisteriũ ꝓferamus.
ꝗ duob discipłis. et ñ diuersa caritate p̃ditis. diuersa
tam̃ ad utoria p̃dicationis impendit. Iymotheũ naꝙ
ammonens ait. Argue: Obsecra. Increpa in om̃i patien¬
tia et doctrina. Ntũ quoq amonet dicens. Hec loque¬
re et exhortare. argue cũ om̃i imperio. Quid est
da hac alteri imperiũ. at ꝙ alteri patientiã ꝓłonat.
Nisi gõ mansuetioris sp̃s tytũ et paulo feruen dioris
uidit esse tymotheũ. Illũ ꝑ emulationis studiũ inflã¬
mat. lounc ꝑlenitatẽ patientiae tẽperet. Illi qd de est
iungit. huic qd suꝑ est sub trahit. Ilũ stimulo impellere
nitit̃. hunc ficno moderat᷑. Magnus ꝗppe suscepte eccłȩ
colonus. alios palmites ut crescere debeant rigat. Alios

Expanded text:
vorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis arvorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicationpa in omni patientia et doctrina . Titum quoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio . Quid estda hac alteri imperium, atque alteri patientiam proponat, nisi quod mansuetioris spiritus Titum, et paulo ferventioris vidit esse Timotheum? Illum per aemulationis studium inflammat; hunc per lenitatem patientiae temperat. Illi quod deest jungit, huic quod superest subtrahit. Illum stimulo impellere nititur, hunc freno moderatur. Magnus quisque susceptae Ecclesiae colonus alios palmites, ut crescere debeant, rigat; alios
Abbreviated transcription (Latin):
subditorũ uitã dissipata ꝗetis tranqllitate confun¬
dunt. quos cũ furor agit inp̃ceps. ignorat ꝗc ꝗo iratis faci
tant. et cũ uitiũ uirtꝰ credit̾. sine metu culpa cumulat̃.
Sepe ergo mansucti dissolutionis torpescunt cedio.
Sepe incundi fecti tudinis fallunt̃ zelo illoꝵ :itaq uirtu¬
a uitiũ latent̃ Ad iungit̃. His aũt suũ uitiũ quasi iser¬
uens uirtus uidet̃. Ammonendi sunt illi igit᷑ ut fugiañ
qd iurta ipsos est. Isn ꝗd in ipsis ad tendant. illi quod
ñ habernt discernant. isti qd̃ habent. Amplec tant̃ man¬
sueti sollici tudinẽ. dãpnent iracundi ꝑ turbationẽ.
Ammonendisunt mansueti ut habere etiã emulationẽ
iusttue studeant. Ammonendisunt iracundi ut xemula¬
Quia indelicet om̃s quos implet. et colũbe simplicitate
mansuctos. et igne zeli ardentes exhibet. Nequaquã ergo
sco spu plenꝰ est. ꝗaut intran ꝗllitate mansue tudinis fer¬

Expanded text:
subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confunsubditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciutant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium quasi virtus fervens videtur. Admonendi sunt igitur illi ut fugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectantur mansueti sollicitudinem, damnent iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulaquia videlicet omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Nequaquam ergo sancto Spiritu plenus est, qui aut in tranquillitate mansuetudinis fer