comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lirtius titius pater spo pondit lutius
ti᷑tius. q dem pater decelens fcoeico
ti᷑tius. q dem pater decelens fcoeico

Expanded text:
Lucius Titius pater, spopondit Lucius
Titius quidem pater decedens fidei co
Titius quidem pater decedens fidei co
Abbreviated transcription (Latin):
mãdatum tutele offiñ detractare rerum ꝓũtialium tutoresm.
urbe cãs applłomis in pub̾um agẽtes rerum italicarum curaͣtores ut inpub̾ib ostituãtur. ad.
offm̃ suum reucare debet alioqn si priusinpumtiam rediẽit᷑

Expanded text:
mandatum tutele officium detractare. Rerum provincialium tutores in
urbe causas appellationis impuberum agentes, rerum Italicarum curatores ut impuberibus constituantur, ad
officium suum revocare debet: alioquin si prius in provinciam redierint,
Abbreviated transcription (Latin):
dolum aut ⁊ culpam eorum ĩea
q̃q ꝑte recte iudex comu̾emet.¶Patrirus testõ fris filo tutor
datus cum initalia domiciliũ
brec tam italicarum rerũ q̃uã
brec tam italicarum rerũ q̃uã

Expanded text:
dolum aut et culpam eorum in ea
quoque parte recte judex conveniet.Patruus testamento fratris filio tutor
datus cum in Italia domicilium
haberet, tam Italicarum rerum quam
haberet, tam Italicarum rerum quam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sidrac lingua caldea. quod intp̃tat᷑ decorꝰ
meus. Araria. auxilium dñi. id̾ ⁊ abdenago. quod in latinum u̾titur seruiens taceo.
Misael. qͥ ppłs dñi ipẽ ⁊ misac. quod interp̾ratur risus uł gaudium. Acia fr̾ meris.

Expanded text:
et Sidrac lingua Caldaea, quod interpretatur decorus
meus. Azarias auxilium Domini. Idem et Abdenago, quod in Latinum vertitur serviens taceo.
Misael, qui populus Domini. Ipse et Misac, quod interpretatur risus vel gaudium. Ahia frater meus.
Abbreviated transcription (Latin):
Semeta. auctiens dñm. Asaph. Ethan. Iditum. transsiliens eos. siue saliens eos. quosdã
enim inherentes humo. euruatos int̾ram.⁊
ea que in imo sunt cogitantes. ⁊ in reb tͣnsenntib spem ponentib potientes transiliit canendo iste quiriocatur transsliens. Ethan. accipiens ⁊ fortitudo eorum.

Expanded text:
Semeia audiens Dominum. Asaph, Ethan, Iditum transsiliens eos, sive saliens eos. Quosdam
enim inherentes humo, curvatos in terram, et
ea quae in imo sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponentibus potientes transiliit canendo iste qui vocatur transiliens. Ethan accipiens et formido eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Emam robustus. Garachia. benelic̃tus
dm̃ ł benedic̾tus añs. Olda distctio sitie
diu̾ticulum. Iudith. unũ laudans uł con-fitens. E ster. abscotisa. Zacharias. Iohan
diu̾ticulum. Iudith. unũ laudans uł con-fitens. E ster. abscotisa. Zacharias. Iohan

Expanded text:
Ethan robustus. Barachia benedictus
Domini, vel benedictus Dominus. Olda districtio, sive
diverticulum. Iudith unum laudans vel confitens. Ester absconsa. Zacharias. Iohan
diverticulum. Iudith unum laudans vel confitens. Ester absconsa. Zacharias. Iohan
Abbreviated transcription (Latin):
uerat decedens. patris sun fidei
commisit codicillis. ut pecculium suum castrense. ticio post
mortem restitueret. Querebatur an ut heres quartam d̾ducere posset. dixi. legem .f. inductam ẽẽ adiuopio.etiam intestatorum successionib ꝓpter

Expanded text:
uerat decedens patris sui fidei
commisit codicillis, ut pecculium suum castrense Titio post
mortem restitueret: quaerebatur, an ut heres quartam deducere possit. dixi legem Falcidiam inductam esse a divo Pio etiam in testatorum successionibus propter
Abbreviated transcription (Latin):
fideicominissa. S inpropoito
nec hereditatem eẽ. quamuis
placeret michi. extraneo herede instituto ficri hereditatẽ
eius adicione. Nam cum ap̃
patrem remaneret. ius pristi
patrem remaneret. ius pristi

Expanded text:
fideicommissa: sed in proposito
nec hereditatem esse, quamuis
placeret michi extraneo herede instituto fieri hereditatem
ejus aditione: nam cum apud
patrem remanet, jus pristi
patrem remanet, jus pristi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illi substintiã expilrut. s anqui tutor eẽt
accusard̾bet expilate hrditatis. cͥminis si
minus funti. q̃ri põt. situtorfiũit pupilli
it̾q sit curitor ꝯfiriratus adolescenti. an
possit exdelictis tutele suspe pͥosstulari ⁊ ẽ

Expanded text:
per illi substantiam expilavit, sed antequam tutor esset,
accusari debet expilate hereditatis criminis, si
minus, furti. Quaeri potest, si tutor fuerit pupilli
idemque sit curator confirmatus adolescenti, an
possit ex delictis tutele suspectus postulari. et cum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sit tutele acnotutorib ꝯueninł. ꝯsequenᷤ
ait. dicere cefsare. iuspecti accusatioẽm ꝗi
tutele. agipos sit. d̃pd̃ito offitio. ⁊ aliosũptoIdcerit. querendũ ⁊ sipponis aliquẽ d̾susse ẽẽ tutorẽ. ⁊ rursũ cepisse. utputa usq ad

Expanded text:
possit tutele a concuratoribus conueniri, consequens
ait dicere cessare suspecti accusationem qui
tutele agipos sit. De posito officio et alio sumptoIdem erit querendum et si proponis aliquem desisse esse tutorem et rursum cepisse (ut puta usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
stp̃s. ł ad ꝯdiecioẽm erat datus d̾initm̃. ł su

Expanded text:
tempus vel ad condicionem erat datus, deinde tamen vel su
tempus vel ad condicionem erat datus, deinde tamen vel su
Abbreviated transcription (Latin):
iꝓlagio eͥuus mortuus eet
necr id medici m scĩa. aĩt
donui negͥgencia accioisset rͤce de initria occiso eo agit᷑. ¶ tabernariꝰ nisemita
noctu supͣ lapidem iuc̾nã
rosu̾at. ⁊ ciuidam p̾t̾iens eam sustulerat tabernariꝰ

Expanded text:
in prolagio seruus mortuus est
neque id medici inscientia aut
domini neglegentia accidisset, recte de iniuria occiso eo agitur. Tabernarius in semita
noctu supra lapidem lucernam
posuerat: quidam praeteriens eam sustulerat: tabernarius
Abbreviated transcription (Latin):
cum ai secutꝰ iuc̾uam reposcebat ⁊ fligiont̾e retinebatille flagelo eld̾ in inmami hẽbat. in ctuo doiormerat u̾berare taber nariũ ceꝑat: ut sedimut et exeo maiore rixa fc̃a tab̾nariꝰ ei qui luc̾nam enstulerat: ocłm effoderat. ꝯoulebat᷑ nliumdã

Expanded text:
eum consecutus lucernam reposcebat et fugientem retinebat : ille flagello, quod in manu habebat, in quo dolor inerat, uerberare tabernarium ceperat, ut se mitteret: ex eo maiore rixa facta tabernarius ei, qui lucernam sustulerat, oculum effoderat: consulebat, alium dan
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuo non dare. & ꝑte debitaaccepta. et eͥlegato temperare. et
ubtatem imponere non cogi.
nec ẜuũ forte dese male tntum
cogatur manumuttere. Quid
ergo si hrce solo eodem instituto idem libtꝰ pecierit si substinitu ꝑabebit. eque decreti remediu põt recedere ut accept̾

Expanded text:
servo non dare: et parte debita accepta et legato temperare et
libertatem imponere non cogi,
ne servum (forte de se male meritum)
cogatur manumittere. quid
ergo si haec solo eodem instituto idem libertus petierit? si substitutum habebit, eque decreti remedium poterit recedere, ut accepta
Abbreviated transcription (Latin):
debita porcione ce tera ꝑsad substitutu ꝑueniat. ita. ut si forte
ẜuus redini potusset pretur
ẜuus redini potusset pretur

Expanded text:
debita portione cetera pars ad substitutum perueniat ita, ut, si forte
seruus redimi potuisset, prestar
seruus redimi potuisset, prestar
Abbreviated transcription (Latin):
sse gradu p̾mo calidam sictãq ꝑiti
Testant᷑ spicã qui dicit᷑ indicanardus
Confortat potata iecur stomachiq doloren
Mitigat et renes illius aporima purgat
uesicã iuuat urinas et muenstrua pellit

Expanded text:
sse gradu primo calidam siccamque periti
testantur spicam, qui dicitur indicanardus.
Confortat potata jecur, stomachique dolorem
mitigat et renes illius aporima purgat,
vesicam juvat, urinas et menstrua pellit,
Abbreviated transcription (Latin):
hiclei̾cis ꝓdest nocius q hũdribus obstat
Quos capit ad pectus tnͣsimctit sepe ꝑconã
ps ũcturas aufert et morsus interiorum
In scamacho clausũ sol hausta pellẽ uentũ
Maccis inmiũ restringit subdica fluxum

Expanded text:
hictericis prodest, nocuisque humoribus obstat,
Quos capit ad pectus transmittit sepe preconam
puncturas aufert et morsus interiorum,
in stomacho clausum solet hausta pellere ventum;
Maccis nimium restringit subdita fluxum.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gelida si detur aqua sedaẽ̾ tremorem
dicit᷑ ħ̾ cordis et nausea sistitur inde
Excitat hec uenerẽ cũ sape sũpta liquore
Duricias steritas elixatura resoluit
Euis fomẽto per ꝑtes infeiores

Expanded text:
Cum gelida si detur aqua sedare tremorem
dicitur haec cordis et nausea sistitur inde.
Excitat hec venerem cum sape sumpta liquore,
duricias stericas elixatura resolvit
ejus fomento per partes inferiores.
Abbreviated transcription (French):
lumina si tepida fouẽtur sepius illaqui i ffirmãt acri prurigine libã reddi

Expanded text:
Lumina si tepida foventur sepius illaqui affirmant aeri prurigine libera reddi
Lumina si tepida foventur sepius illaqui affirmant aeri prurigine libera reddi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩefem plinuis artende accione coħcebit᷑ nec
aluo gramus imñ oriaturꝰ. Nam ⁊ si ĩpu ͦ oꝑioriens uł ex loco aliquo
agro ꝓfundum uicini decendat is cꝑ
ope fcõ ĩ mcũ fundum eam au̾tat

Expanded text:
pluviae arcende actionem cohercebitur. Nec
illud quaeramus, unde oriatur: nam et si inpublico operi oriens vel ex loco aliquo
agro per fundum vicini descendat is que
opere facto in meum fundum eam avertat,
Abbreviated transcription (Latin):
atue pluuis arcende ten̾i cũ lab̾o ait.Cassius quoq scrb̾. si aqua ex edifiaid ibano nocrat uł agro uł edificio rustito agendũ de fluminib et
stullicidus. ¶ Ap̃ lab̾onẽ inuenio
relatũ si ex agr̃o meo aqua fluens

Expanded text:
aquae pluviae arcende teneri eum Labeo ait.Cassius quoque scribit, si aqua ex edificio urbano noceat vel agro vel edificio rustico, agendum de fluminibus et
stillicidiis. Apud Labeonem invenio
relatum, si ex agro meo aqua fluens
Abbreviated transcription (Latin):
noctat᷑ soco qui ẽ intra continentiã
hoc ẽ edificia non posse me aq̃ pluuoe artende ꝯueniri ꝙ si ex ꝯtinẽtib esfiuens ĩ meũ agrũ defluait
ei ꝙ noceat aq̃ ꝑhunie arcende ẽẽ as

Expanded text:
noceatur loco qui est intra continentiam,
hoc est edificio, non posse me aquae pluviae arcende conveniri: quod si ex continentibus exfluens in meum agrum defluat
eique noceat, aquae pluvie arcende esse as
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd ẜius nõ exhibeañt equissimũ
est estimari offõ iudicis dãpiñi hr̃ditatis. ¶Quo añt loco exhiberi rem
oporteat.uł cuiꝰ sũptib uideamꝰ. Et
Labeo ait ibi exhibendam ubi fui̾t cũ

Expanded text:
hoc, quod servus non exhibeatur, equissimum
est estimari officio judicis dampnum hereditatis. Quo autem loco exhiberi rem
oporteat uel cujus sumptibus, videamus. Et
Labeo ait ibi exhibendum, ubi fuerit cum
Abbreviated transcription (Latin):
lis ꝯtestaretur. ꝑiculo qͥmpñoiis actoris ꝑferendani ꝑducendam̃ ue eo
loci ubi actũsit. pascere plan̾e ẜuũ
uestire curare possessorem oportere
ait. Ego at̃ arbitrior int̃dum. ⁊̃ hec

Expanded text:
lis contestaretur, periculo et inpendiis actoris perferendam perducendamue eo
loci ubi actum sit. pascere plane servum
vestire curare possessorem oportere
ait. ego autem arbitror interdum etiam hec
Abbreviated transcription (Latin):
actorẽ ignoscere oportere. si forte ip̃e
ẜuus exoꝑis uł artifitõ suo solebat
se exhibere. nc̃ uõ cogitur uacare p̃r̃oiñ ⁊ si aput offit᷑uim fuĩt depõitus eeibñdus cibaru debebit agnoscere

Expanded text:
actorem ignoscere oportere, si forte ipse
servus ex operis vel artificio suo solebat
se exhibere, nunc uero cogitur vacare. proinde et si apud officium fuerit depositus exhibendus, cibaria debebit agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex hib̾i desiderauit. siñosolebat
possenor ẜuũ pascere. nã sisolebat sicuti pͥnscit ita ⁊ ciburia põt. nõ recusare. ¶Intoũ nñ colõcti exhibere
possenor ẜuũ pascere. nã sisolebat sicuti pͥnscit ita ⁊ ciburia põt. nõ recusare. ¶Intoũ nñ colõcti exhibere

Expanded text:
qui exhiberi desideravit, si non solebat
possessor servum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare. interdum tamen eo loci exhibere
possessor servum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare. interdum tamen eo loci exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
reddetur surripuiss. ¶ Oe furupsi furtũ fectt furtiuus seruus eo
noie actionẽ cũ dño furẽ hĩturũ
placet. ne facinora taliũ seruoꝵ
non solũ ipĩs impunitaͭ. s dñs quoꝙ coꝵ q̃stui erũit. plerũq enĩ eiꝰ

Expanded text:
redderetur, surripuisset. Quod furi ipsi furtum fecerit furtivus servus, eo
nomine actionem cum domino furem habiturum
placet, ne facinora talium servorum
non solum ipsis impunita. Sed dominus quoquod eorum quaestui erunt: plerumque enim ejus
Abbreviated transcription (Latin):
generis seruoꝵ furtis petulia eoꝵdem augentur. ¶ Si colonꝰ pꝰ lustrũ ꝯductionis anno amplꝰ fructꝰ
ĩuito dño ꝑceꝑit. uidendũ est. ne
messis ⁊ undemie furti cũ eo agi
possit. s mͥ dubiũ non uideturꝰ

Expanded text:
generis servorum furtis peculia eorumdem augentur. Si colonus post lustrum conductionis anno amplius fructus
invito domino perceperit, videndum est, ne
messis et vindemiae furti cum eo agi
possit. Si mihi dubium non videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ito lobus ⁊eudos ipsom. intet soruos omystos
itiam matrimomidii permbtũt sod pouiti rẽ
illis uyeua fuit.
De peregrinatione illorum
Dongrim uorũ lmgua stagilay aypiellati lota
Me oham Medinumr ut nostri tlierosoliman:

Expanded text:
is rebus iudex ipsorum. Inter seruos emptos
etiam matrimonium permittunt, sed geniti ex
illis uernae fiunt.
De peregrinatione illorum.
Peregrini, eorum lingua HAGSILAR appelati a
MECHAM Medinum, ut nostri Hierosolimam,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi aue̾t allohemmotuꝰ obisse: sod noy minh
questus pratia quam religionis et deuotionis
biᵃ uiio cal damonto Tsarocte uocato quod ĩnauratum
solammodo a testuding Rompli prudor coemytis
suolilissims tolis. humas netrs in patriani

Expanded text:
ibi aiunt Mehemmetum obisse: sed non minus
questus gratia quam religionis et deuotionis.
Ibi uiso calciamento TSAROCH uocato, quod inauratum
solummodo a testudine templi pendet, coemptis
subtilissimis telis, CHVMAS dictis, in patriam
Abbreviated transcription (Latin):
rs ĩ cenim erapudnos iuguitiapcellitur razas cumproprus nominibus censeantur ex primicur
autem in latinum facao denegans cũut quedm̃ si uedisfipator eius populi
enimdĩ fure id flictor
Finro denudans tiuedissipator

Expanded text:
ris; sic enim et apud nos Augusti appellantur reges cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur
autem in Latinum Farao denegans cumutique Deum, sive dissipator eius. Populi
enim Dei fuit afflictor
Farao denegans eum siue dissipator
Abbreviated transcription (Latin):
cius sed farao nones nomei haminis
sed dignicatis sicuc apud nos augusc
appellntur imperatores cumproprus noninibus censeantur firio
tamen ille submersus in marebrũ IOS
propriouo cabulo cencres uocitat᷑:

Expanded text:
eius. Sed Farao nomen non est hominis,
sed dignitatis: sicut et apud nos Augusti
appellantur imperatores, cum propriis nominibus censeantur. Farao
tamen ille submersus in mare rubro,
proprio vocabulo Cencres vocitatur
Abbreviated transcription (Latin):
alba queq ⁊ nigra laban: cetera uero iacob. separatis inter se
gregibus. Igitur quando pͥmo
tempore ascendebantur oues. ponebat iacob uirgas incanalib
aquarum ante oculos arietũ ⁊
ouium: ut in earum contempla-tione conciperent. Quando uero

Expanded text:
alba quaeque et nigra Laban: cetera vero, Jacob, separatis inter se
gregibus. Igitur quando primo
tempore ascendebantur oves, ponebat Jacob virgas in canalibus
aquarum ante oculos arietum et
ovium, ut in earum contemplatione conciperent: quando vero
Abbreviated transcription (Latin):
serotina admissura erat. et con
ceptus extremus: ñ ponebat eas.factaq sunt ea que erant serotina laban: et que primi tẽporis iacob. Ditatusq est homoultra moclum: et habuit gre.ges multos. ancillas. ⁊ seruos. camelos. et asinos. ¶AX

Expanded text:
serotina admissura erat, et con
ceptus extremus non ponebat eas factaque sunt ea que erant serotina Laban et que primi temporis Iacob ditatusque est homoultra modum, et habuit greges multos, ancillas et seruos, camellos et asinos. AX
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus extremus: ñ ponebat eas.factaq sunt ea que erant serotina laban: et que primi tẽporis iacob. Ditatusq est homoultra moclum: et habuit gre.ges multos. ancillas. ⁊ seruos. camelos. et asinos. ¶AX

Expanded text:
ceptus extremus non ponebat eas factaque sunt ea que erant serotina Laban et que primi temporis Iacob ditatusque est homoultra modum, et habuit greges multos, ancillas et seruos, camellos et asinos. AX
Abbreviated transcription (Latin):
sta sunt aurum ⁊ argentum urm̃ e
tuginauit ⁊ erugo eorũ in testimõium uobis erit ⁊ manducabut carnes
ur̃as sicut ignis. thesautizatis uobis iram in nouissinus diebus. ecce merces
dpariorum ur̃arum qui messuetunt regiones uras que fraudata esta uobis

Expanded text:
sta sunt. Aurum et argentum uestrum e
ruginauit, et erugo eorum in testimonium uobis erit, et manducabit carnes
uestras sicut ignis. Thesaurizastis uobis iram in nouissimis diebus. Ecce merces
operariorum uestrarum, qui messuerunt regiones uestras, que fraudata est a uobis,
Abbreviated transcription (Latin):
clamat ⁊ clamor eorũ in aures dñi sabaoth introuit. epulati estis suꝑ t̾rã.
⁊ in luxuriis un̾is enutristis corda
ur̃a. in die occisionis adduxistis. et
occi distis iustũ. ⁊ ñ restitit uobir.

Expanded text:
clamat, et clamor eorum in aures Domini Sabaoth introiuit. Epulati estis super terram,
et in luxuriis uniuersis enutristis corda
uestra, in die occisionis. Adduxistis et
occidistis iustum, et non restitit uobis.
Abbreviated transcription (Latin):
At hac atq huius modi inelocutionis arte traduntur. Sicut ergo apłm
p̃cepta eloquentiae secutum fuisse non dicimus. ita qđ eius sapirntiã
secuta sit eloquentia non negamus. Scribens adcorinthios in secđa

Expanded text:
At hac atque hujusmodi in elocutionis arte traduntur. Sicut ergo Apostolum
praecepta eloquentiae secutum fuisse non dicimus, ita quod ejus sapientiam
secuta sit eloquentia, non negamus. Scribens ad Corinthios, in secunda
Abbreviated transcription (Latin):
epła redarguit quosdã quierant ex iudȩis pseudo apostoli eiq
detrahebant. Et qm̃ se ipsum p̃dicare cõpellit᷑ : hanc sibi urlud insi pientiã tribuens. qũasapient̃ dicit quãq eloquenter. Sed comes

Expanded text:
Epistola redarguit quosdam, qui erant ex Judaeis pseudoapostoli, eique
detrahebant: et quoniam seipsum praedicare compellitur, hanc sibi velut insapientiam tribuens, quam sapienter dicit, quamque eloquenter? sed comes
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiae. dux eloquentiae. Illã sequens. istã precedens. & sequentem non respuens. Iterũ dico inquit nequis me existimet insipientem. ẽẽ. alio quin urlud insipientem suscipite me. ut ego modicum quid glorier. Qđ loquor ñloquor scđm dñm sed quasi in

Expanded text:
sapientiae, dux eloquentiae; illam sequens, istam praecedens et sequentem non respuens. Iterum dico, inquit, ne quis me existimet insipientem esse; alioquin velut insipientem suscipite me, ut et ego modicum quid glorier. Quod loquor, non loquor secundum Deum, sed quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
stultitia inhac substantia głae. qm̃ quidẽ multi gloriant᷑ scđm
carnẽ & ego gloriabor. Libent̃ enĩ sustinetis insipientes cũsitis
sapientes. Toleratis enĩ siquis uos inseruitutẽ redigit. si quis deuorat. siquis accipit. siquis extolleͥtur. siquis infaciem uoscedit.

Expanded text:
stultitia, in hac substantia gloriae. Quoniam quidem multi gloriantur secundum
carnem et ego gloriabor. Libenter enim sustinetis insipientes, cum sitis
sapientes. Toleratis enim, si quis vos in servitutem redigit, si quis devorat, si quis accipit, si quis extollitur, si quis in faciem uoscedit
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes. Toleratis enĩ siquis uos inseruitutẽ redigit. si quis deuorat. siquis accipit. siquis extolleͥtur. siquis infaciem uoscedit.

Expanded text:
sapientes. Toleratis enim, si quis vos in servitutem redigit, si quis devorat, si quis accipit, si quis extollitur, si quis in faciem uoscedit
Abbreviated transcription (Latin):
fecundioris indulserit. Sic gͦ efficitur:
ut culture diligentia exiguum sem̃. u̾bi
causa sinapis qͦd est minimũ om̃iũ: efficiat᷑ maiꝰ omĩb holerib & fiat arbor: ita
ut ueniant uolatilia celi & habitent in-

Expanded text:
fecundioris indulserit. Sic ergo efficitur,
ut culture diligentia exiguum semen, verbi
causa sinapis, quod est minimum omnium, efficiatur maius omnibus holeribus, et fiat arbor, ita
ut veniant volatilia celi, et habitent in
Abbreviated transcription (Latin):
ramis eiꝰ. Ita & hic sermo qͥ nẽ nob̾ exdiuinis uoluminib recitatꝰ ẽ : si ꝑitũ inue
niat & diligentẽ colonũ: cum pͥmo adtactu uideat᷑ exiguus & breuis. ut ceꝑit
excoli. & spũalit̾ recͣctari. crescit in arborem: in ramos & inuirgulta diffunditur:

Expanded text:
ramis eius. Ita et sermo qui nobis ex divinis voluminibus, recitatus est si peritum inve
niat et diligentem colonum, cum primo adtactu videatur exiguus et brevis, ut ceperit
excoli, et spiritualiter retractari, crescit in arborem, in ramos et in virgulta diffunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut possint uenire disputatores & rec-tͥores huius mundi. qui uelut aues celi
leuib pennis u̾boꝵ dũ taxat pompa
excelsa sectant᷑ & ardua: ⁊ rationib cap-ti uelint habitare in ramis istis. in qͥb

Expanded text:
ita ut possint venire disputatores et rectores huius mundi, qui velut aves celi
levibus pennis verborum dumtaxat pompa
excelsa sectantur, et ardua: et rationibus capti, velint habitare in ramis istis, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Misericors &miserator dñs
on in ꝑp&uum ircscetur: neq
incce ternum commincbitur
ini qui tcetes nos trccs.
ini qui tcetes nos trccs.

Expanded text:
Misericors et miserator Dominus
Non in perpetuum irascetur: neque
in aeternum comminabitur
iniquitates ##########
iniquitates ##########
Abbreviated transcription (Latin):
gorumina st cõparatiuis significationib amfibola Testis ẽ dñs
sec eadẽ ꝑisaiã ita dieta eẽ iudeis infidelib ex ꝓbrans : dicens
Viditu audietis ⁊ ñ intelligetis. Signata enĩ om̃ã sc̃ & ꝑsolam

Expanded text:
gorumina, sunt conparatiuis significationibus amfibola. testis est dominus
haec eadem per Esaiam ita dicta esse Iudeis infidelibus exprobrans, dicens:
auditu audietis et non intellegetis. signata enim omnia sunt et per solam
Abbreviated transcription (Latin):
spũalẽ doctrinã resignanda Hȩcenĩ ad danielũ desideriorũ
urũ dicta st̃. Vadedaniel qr clausi st̃ signatiq sermones. Ait etiã
isaus. Dabit᷑ lib̵ iste inmanꝰ hominis scienti littã s : & dicet᷑ ei. Lege

Expanded text:
spiritualem doctrinam resignanda. haec enim ad Danielum desideriorum
uirum dicta sunt: uade, Daniel, quia clausi sunt signatique sermones. ait etiam
Esaias: dabitur liber iste in manus hominis scientis litteras et dicetur ei: lege
Abbreviated transcription (Latin):
hoc Etrespondebit. Non possũ legere . Signatũ ẽ enĩ Sed declara
tio ũboꝵ mysticoꝵ ꝑ euangłia pr̃stat᷑ ubi legis abscondita & occulta ꝓphetica dño in corꝑe manente pandntur ex quib primũ fides

Expanded text:
hoc, et respondebit: non possum legere. Signatum est enim sed declara
tio verborum mysticorum, per Evangelia praestatur, ubi legis abscondita et occulta prophetica Domino in corpore manente panduntur: ex quibus primum fides
Abbreviated transcription (Latin):
discit᷑. Ibi enĩ eaquȩ aꝓpħis dicta st̃. ꝑ eũ reb & oꝑib explent᷑ cũ
uirgo paritcũ dñs uerbũ ẽ & uerbũ carosit & habitauit in nobis.
cũ muti locunt᷑ cũ surdi audiunt : cũ claudi incedunt: cũ lȩprosi emundant᷑. c̃ cȩci uident. cũ dȩ moniaci curant᷑. cũ mortui

Expanded text:
discitur. Ibi enim ea quae a prophetis dicta sunt, per eum rebus et operibus explentur: cum
virgo parit, cum Dominus verbum est, et verbum caro fit, et habitavit in nobis:
cum muti locuntur, cum surdi audiunt, cum claudi incedunt, cum leprosi emundantur, cum caeci vident, cum daemoniaci curantur, cum mortui
Abbreviated transcription (Latin):
resurgua Declaratio hȩc uerboꝵ dĩ. nr̃ȩ hanc naturȩ obscuritar
fideiluce illuminat Nnc enĩ intelligimꝰ resurrectionis głam
iudicii potestatẽ ȩt̃nitatis honorẽ. Intelligimꝰ hȩc paruuli uł ad innocentiã renati uł ꝑ ignorationẽ imperiti Flȩc declaratio uerboꝵ dĩ

Expanded text:
resurgunt: declaratio haec verborum Dei, nostrae hanc naturae obscuritatem
fidei luce illuminat. Nunc enim intelligimus resurrectionis gloriam,
iudicii potestatem, aeternitatis honorem. Intelligimus haec parvuli, vel ad innocentiam renati, vel per ignorationem imperiti. Haec declaratio verborum di
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii potestatẽ ȩt̃nitatis honorẽ. Intelligimꝰ hȩc paruuli uł ad innocentiã renati uł ꝑ ignorationẽ imperiti Flȩc declaratio uerboꝵ dĩ

Expanded text:
iudicii potestatem, aeternitatis honorem. Intelligimus haec parvuli, vel ad innocentiam renati, vel per ignorationem imperiti. Haec declaratio verborum di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ potero: filii
tui dereliquerunt me.
et uirant ĩ hiis qui
non sunt dii. Saturain ees et mechati sunt:
et ĩ domo meretrias luxuriabantur. Equi a
matores ĩfeminas e
missarii facti sũt. Unͦquisqz ad uxorem proximi sin hinmebat

Expanded text:
esse potero? filii
tui dereliquerunt me,
et jurant in his, qui
non sunt dii: saturavi eos, et mechati sunt,
et in domo meretricis luxuriabantur. Equi a
matores in feminas e
missarii facti sunt. Vnusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat.
Abbreviated transcription (Latin):
o piger. & considera uias eius.
ce disce sapientiã. Quȩ cum
non habeat ducẽ nec p̃ceptorẽ.
nec pͥncipẽ. parat estate cibũ
sibi: & congregat in messe qd
comedat. Usqueqͦ piger dormis.
qnͣdo consurges ex somno tuoͦ

Expanded text:
o piger, et considera vias eius
et disce sapientiam: quae cum
non habeat ducem neque preceptorem
nec principem, parat estate cibum
sibi et congregat in messe quod
comedat. Usquequo piger dormis?
Quando consurges e somno tuo?
Abbreviated transcription (Latin):
Paululũ dormies. paululũ dormitabis. paululũ conseres ma
nus ut dormias : & ueniet tibi
quasi uiator egestas. & pauꝑies quasi uir armatus. Sabbo
quasi uiator egestas. & pauꝑies quasi uir armatus. Sabbo

Expanded text:
Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres ma
nus, ut dormias. Et ueniet tibi
quasi uiator egestas et pauperies quasi uir armatus. Sabbo
quasi uiator egestas et pauperies quasi uir armatus. Sabbo
Abbreviated transcription (Latin):
facto stecit ihesũs in littore. non
tamen cognouerunt discipuli
quia ihesus est. Dicit gͦ eis iht
Pueri: nũquid pulmetarium
habetis ; Responderunt ei. Nõ.
Dixit eis. Mitte in dexteram
nauigni rete: et inuenietis. Mĩserunt ergo: et iam non ualebant illud trahere. a multitudi-ne piscium. Dicit ergo discipłs

Expanded text:
facto, stetit Jesus in littore. Non
tamen cognoverunt discipuli
quia Jhesus est. Dicit ergo eis Jhesus:
Pueri, nunquid pulmentarium
habetis? Responderunt ei: Non.
dixit eis mittite in dexteram
navigii rete et invenietis miserunt ergo et iam non valebant illud trahere a multitudine piscium dicit ergo discipulus
Abbreviated transcription (Latin):
ille quem diligebat ihesus petro.
Dominus est. Symon petrus
cum audisset quia dominus
est: tunica suctinxit se. erat
enim nudus. et misit se mn
mare. Alñ autem discipili: naiuigio uenerunt. Non emmi
longe erant a terra: sed quasi

Expanded text:
ille quem diligebat Ihesus Petro
Dominus est. Symon Petrus
cum audisset, quia Dominus
est, tunica sustinxit se (erat
enim nudus) et misit se in
mare. Alii autem discipuli nauigio uenerunt (non enim
longe erant a terra, sed quasi
Abbreviated transcription (Latin):
mori ÷ quia filiũ dei se fec̾it. Cũm ergo audissec pilatus hunc sermonem:
magis dimuit. Et ingressus est pretorium iterum:  dixit ad iesum
Un̾de es turꝰ Iesus autem: responsũ
non deditilli. Dĩcit ergo ei pilatus.

Expanded text:
mori est quia filium dei se fecerit. Cum ergo audisset Pilatus hunc sermonem,
magis timuit. Et ingressus est pretorium iterum, et dixit ad Jesum:
Unde es tu? Jesus autem responsum
non dedit illi. Dicit ergo ei Pilatus:
Abbreviated transcription (Latin):
Ni̾chi non loqueris: Nescis quia podestatem habeo crucifigere der et podestacem habeo dimidere de Respõdit
iesus. Non haberes potestatem aduersum me ullam: nisi tibi esset dacũ
desuper. Propderea qui me tradidit

Expanded text:
Mihi non loqueris? Nescis quia potestatem habeo crucifigere te, et potestatem habeo dimittere te? Respondit
Jesus: Non haberes potestatem adversum me ullam, nisi tibi esset datum
desuper. Propterea qui me tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
tibi: maius pct̃m habet. Et̃ exinle:
querebat pilatus dimidere eum. Iudei audem: clamabãt dicẽdes. Si huncdimictis: non es amicus cesaxis. Om
nis qui se regem facit: cõtradicit
cesari. Pilatus autem cum audisset

Expanded text:
tibi, majus peccatum habet. Et exinde
quaerebat Pilatus dimittere eum. Judaei autem clamabant dicentes : Si huncdimittis, non es amicus Cesaris. Om
nis qui se regem facit, contradicit
Cesari. Pilatus autem, cum audisset
Abbreviated transcription (Latin):
iscl̾ in igne et sc̃s
eius in flãma: et succendetur et deuorabitur spi
na eus et uepres in die
una. Et gl̾a saltus ens
et carmeli eus: ab aĩa
usq ad carnẽ consumetur. Et erit terrore profugus: et reliquie ligni

Expanded text:
in saecula in igne et sanctus
ejus in flamma et succendetur et devorabitur spi
na ejus et vepres in die
una; et gloria saltus ejus
et Carmeli eius ab anima
usque ad carnem consumetur et erit terrore profugus; et reliquie ligni
Abbreviated transcription (Latin):
saltus eius pre paucitate numerabũtur: et puer scribet eos. Ante laud̾.A.

Expanded text:
saltus ejus pre paucitate numerabitur et puer scribet eos. Ante laudes A
saltus ejus pre paucitate numerabitur et puer scribet eos. Ante laudes A
Abbreviated transcription (Latin):
te hospicia nr̃a. quib mutatis mane
rediens pulex ait. Optimum hospitiũ
hͣc nocte hũi. Nam mulierem illam q̃
hospita tua fuat itafatigatã ⁊ dormiẽtem ĩuem ꝙ secure qui eui apud eam

Expanded text:
te hospicia nostra. Quibus mutatis mane
rediens pulex ait: Optimum hospitium
hac nocte habui. Nam mulierem illam, quae
hospita tua fuerat, ita fatigatam et dormientem inveni, quod secure quieui apud eam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙ uolui comedi. Ci febris rendit.
Optimum consilium dedisti michi
Nam albat̾ illa sb̾ gseio ccoꝑtorio it
lintheaminibz delicate nocte et die
me calefaciens fouebat. Eclz simularem eam. ip̃a tñ in lecto molli absc̃odita nunꝙͣ me turbabat. Unde ab eiꝰ

Expanded text:
et quantum volui comedi. Cui febris rendit :
Optimum consilium dedisti michi.
Nam albatissa illa sub griseo coopertorio et
lintheaminibus delicate nocte et die
me calefaciens fovebat. Et licet simularem eam, ipsa tamen in lecto molli abscondita nunquam me turbabat. Unde ab ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ula carnis t̾butũ exigit. ẜ uilissimũ reddit quia qͣnto st̃ deliciora cibaria tanto
feridiora s̾ frora. Turpiꝰ egit o turpiꝰ ingerit
suꝑius ⁊ ĩfius horrubilem flatũt exprimens
⁊ ab hõicibilem sonũ emutẽs. Gula paradisum

Expanded text:
ula carnis tributum exigit, sed vilissimum reddit, quia quanto sunt deliciora cibaria, tanto
fetidiora sunt stercora. Turpius egerit quod turpiter ingerit,
superius et inferius horribilem flatum exprimens,
et abhominabilem sonum emittens. Gula paradisum
Abbreviated transcription (Latin):
clausit pͥogenita uendid̾. Suspendit pistorẽ
decollauit uaptistã. Naru gardan pͥnceps
cocoꝵ tẽpiũ incedit ⁊ iherłm totã eũtit. Ualthasar ĩ quiuio mauũ ꝯtra se scribentẽ asperit.

Expanded text:
clausit, primogenita vendidit, suspendit pistorem,
decollavit Baptistam. Nabuzardam princeps
cocorum templum incendit et Ierusalem totam evertit. Balthasar in convivio manum contra se scribentem aspexit:
Abbreviated transcription (Latin):
Manerechei. phares. ⁊ ead̾ nocte ĩ terfectꝰ est
achadeis. Sedit pͤp manducare ⁊ bibẽ ⁊ surex̃
ludere. Sed adhuc esta eor erat in ore ipor.
⁊ ira dei ascendit sr̃ eos. Qui este bant᷑ uoluptuose ĩ tĩert̃ ĩ uiis. Diues ile qd̾ epłabatur

Expanded text:
«Mane, Thecel, Phares», et eadem nocte interfectus est
a Caldeis. «Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt
ludere»; sed «adhuc erant esce eorum in ore ipsorum
et ira Dei ascendit super eos». «Qui vescebantur voluptuose, interit in uiis. Diues ille quod epulabatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ira dei ascendit sr̃ eos. Qui este bant᷑ uoluptuose ĩ tĩert̃ ĩ uiis. Diues ile qd̾ epłabatur

Expanded text:
et ira Dei ascendit super eos». «Qui vescebantur voluptuose, interit in uiis. Diues ille quod epulabatur
Abbreviated transcription (Latin):
cum lotus super ior impetratur is qui ad percipienda hic obedit obediencie dirigit quiad percipienda huiꝰ inte prospera libidumn
proprie ambitionis inferuit uursus cũ iuũdi
despectus p̃cpitur cum probra adipisti et

Expanded text:
cum locus superior imperatur, is qui ad percipienda hic obedit, obedientie dirigit quiad percipienda hujus vitae prospera libidini
proprie ambitionis inservit rursus cum saeculi
despectus praecipitur, cum probra adipisci et
Abbreviated transcription (Latin):
cõtumelie iubentur uisi ex semetipo aĩmꝰ
appetat obĩe sibi meritũ nuuuit quia ad ea
que in hac uita despecta sunt ĩuitus nolẽsq
destendit obedientia uictiuus iure pp̃ ouitur
quia per uictimas alieua caro per obedieciam uero uoliuitas prapna mactatui

Expanded text:
contumeliae jubentur; nisi ex semetipso animus
appetat, obedientie sibi meritum minuit, quia ad ea
quae in hac vita despecta sunt invitus nolensque
detendit." Obedientia uictimis iure preponitur,
quia per uictimas aliena caro, per obedientiam uero uoluntas propria mactatu
Abbreviated transcription (Latin):
ductu Et satis puto me in meo regimũe non peccasse necaliꝙͦ dolo
uel negligentia omisse ꝙ muichi sinistre posset ascribi Derum
si melectione mei reginis tuus non fuit requisitus assensus mirari

Expanded text:
ductu. Et satis puto me in meo regimine non peccasse nec aliquid dolo
uel negligencia commisisse quod michi sinistre posset ascribi. Si uero
in electione mei regiminis tuus non fuit requisitus assensus, mirari
Abbreviated transcription (Latin):
non debes tũ tu tũc tempis pñs it mee eleccionis iudicio non fuisses nurari non debes nec tu postinodũ acd exertitũ accessisses pͥꝯ
duo anui elapsi fuerut In quibus si tuus expectatus fuisset assensꝰ

Expanded text:
non debes, cum tunc temporis presens in mee eleccionis iudicio non fuisses nutari non debes nec tu postmodum ad exercitum accessisses prius
duo anni elapsi fuissent, in quibus si tuus expectatus fuisset assensus,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc forte in Athenaꝵ portu uoster exertitus resicleret Et ne
forte putetur ꝙ tali reguiue sim multũ auidus et forsitan concupiscens gratũ eit michi ut alius eligatur In eleccione cuiꝰ paratus sum una cũ aliis regibus laborare et affectione maxĩa consentire Nec potes dicere dñe Pallaudes ꝙ exertitii nr̃ sine ruo

Expanded text:
adhuc forte in Athenarum portu noster exercitus resideret. Et ne
forte putetur quod tali regimine sim multum auidus et forsitan concupiscens, gratum est michi quod alius eligatur, in eleccione cuius paratus sum una cum aliis regibus laborare et affeccione maxima consentire. Nec potes dicere, domine Palamedes, quod exercitus noster sine tuo
Abbreviated transcription (Latin):
consilio cduci non ualeat tũ te absente absq tuoꝵ confiliorũ dic̃

Expanded text:
consilio duci non ualeat, cum te absente absque tuorum confiliorum dicit
consilio duci non ualeat, cum te absente absque tuorum confiliorum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ceteras menti inseritͥ insertasq
custodit. Unde ⁊ primꝰ homo p̃ceptum quod seruaret accepit:
cui si se uellet obediens subdere
ad eternam beatitudinẽ sine
labore ꝑueniret. Hinc samuhelait. Melior ẽ obedientia qu̾a uictime: et auscultare magisqu̾a offerre adipem arietũ: qmͣ quasi peccatum ariolandi ẽ repugnare: et

Expanded text:
ceteras menti inserit, insertasque
custodit. Unde et primus homo preceptum quod servaret accepit,
cui si se vellet obediens subdere,
ad eternam beatitudinem sine
labore perveniret. Hinc Samuhelait: "Melior est obedientia quam uictime, et auscultare magis quam offerre adipem arietum; quoniam quasi peccatum ariolandi est repugnare, et
Abbreviated transcription (Latin):
eleuate sunt fiue syon: ⁊ ambinanunt extento collo et mitibus
ocłoꝵ ibant et plaudebant et pedib sis composito graduncedebãt
decaluabit dominus u̾ticem filiaꝵ
syon. et dominus crinẽ eax nudabił.

Expanded text:
elevate sunt filie Syon et ambulaverunt extento collo et mitibus
oculorum ibant et plaudebant et pedibus suis composito gradu incedebant
decalvabit Dominus verticem filiarum
Syon, et Dominus crinem earum nudabit.
Abbreviated transcription (French):
A die illa auferet dominus ornam̃tum calciam̃toꝵ ec lumilas i corques et monslia ⁊ armillas ⁊ mitras
discrininalia et ꝑ ychelides ⁊ murenulas et olfcõriola et ĩaures ⁊ anulõ
⁊ gemmas infronte pendentes ⁊ mutatoria et parua ⁊ lintheamina ⁊ acus

Expanded text:
In die illa auferet Dominus ornamentum calciamentorum et lunulas et torques et monilia et armillas et mitras
discriminalia et perychelides et murenulas et olfatoriola et inaures et anulos
et gemmas in fronte pendentes et mutatoria et parva et lintheamina et acus
Abbreviated transcription (French):
et specula ⁊ syndones et mitraz ⁊ teristra. Et er ꝓsuaui odore fetor ⁊ ꝓrom

Expanded text:
et specula et syndones et mitraz et teristra. Et erit pro suavi odore fetor, et pro rom
et specula et syndones et mitraz et teristra. Et erit pro suavi odore fetor, et pro rom
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ino ab urbe condita
millesimo cẽtesimo oc
tauo. Ualens. tͥcesim̃ noñ
impii orientis. q̃ttuor ãni
Ualentinano mortuo tenuit. gratiano ualẽtimaĩ
filio Inoccidentaliꝑte regnante qui sibi ualẽtimanuz frez puuluz ãmodũ socim creauit impii. hic ẽ

Expanded text:
Ino ab urbe condita
millesimo centesimo oc
tavo Valens tricesimus nonus
imperium Orientis quattuor annis
Valentiniano mortuo tenuit, Gratiano Valentiniani
filio in Occidentali parte regnante, qui sibi Valentinianum fratrem parvulum admodum socium creavit imperii. Hic est
Abbreviated transcription (Latin):
rit suꝑiori uesꝑe aticino reũteretur: nescientib sclauis. Cuiꝰ comites cũ ad ꝓpria ut assolet fieri remeassent: ipse hoc nuntiũ de sclauis
audiens. cũ paucis uiris hoc ẽ. cum
.xxu. contra eos ꝓgressus ẽ. Quem

Expanded text:
ri superiori vespere a Ticino reverteretur nescientibus Sclavis. Cujus comites cum ad propria (ut assolet fieri) remeassent, ipse hoc nuntium de Sclavis
audiens, cum paucis viris, hoc est cum
.xxv. contra eos progressus est. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
sclaui cum tam ꝑͦꝰ auus uenire corspiuentes irriserunt: dicentes patriarcham contra se cũ clericis
aduentare. Qui ũ ad ponte natisionis flummis qui ibidem ẽ. uͥ
sclaui residebant ꝓpinquasset:

Expanded text:
Sclavi cum tam paucis venire conspicientes, irriserunt, dicentes, patriarcham contra se cum clericis
adventare. Qui cum ad pontem Natisionis fluminis, qui ibidem est ubi
Sclavi residebant, propinquasset,
Abbreviated transcription (Latin):
hom M passiin porectꝰ loco ueneto clarus aquo
uolũt palphagdmos ĩ ytaliq̃ cu antenore tnͣsuetos uenetos appellatos
Citriq ꝑmontoriͫ ẽ carie esto sĩt ꝗ dicat ilbo deli mote.
Clarcꝰ mõs oriẽtalis ẽ ĩ regioẽ q̃ dr᷑ apanortene.

Expanded text:
hom M passuum porrectus, loco Veneto clarus, a quo
volunt Paphlagonios in Ytaliam cum Antenore transvectos Venetos appellatos.
CITRIA promontorium est Carie, esto sint qui dicant illum Deli montem.
CLAREUS mons orientalis est in regione que dicitur Apavortene.
Abbreviated transcription (Latin):
Clarꝰ mõs ẽ colophoĩe ĩ qͦ collit̾ apollo ⁊ ab eo clariꝰ uoĩat᷑.
Clibonꝰ apud colabros mõs ẽ hand lõge alacimo ꝓmõtorio.
Climax ethiopie mõs ẽ secos rubrũ m̾ore uͥ hoͬesti hõines a rubri mari tenẽtes ĩpin feĩe ꝓlicxis barb̾ ĩsignes uea̾tioĩb uacantes tibresq hñtes ꝓ canib a

Expanded text:
CLARIUS mons est Colophonie in quo colitur Apollo, et ab eo Clarius nominatus.
CLIBANUS apud Calabros mons est haud longe a Lacinio promontorio.
CLIMAX Ethiopie mons est secus Rubrum mare, ubi honesti homines et Rubri maris tenentes imperium, femine prolixis barbis insignes venationibus vacantes tigresque habentes pro canibus et
Abbreviated transcription (Latin):
tes naues ip̃sis iam eoꝵ litꝯ ⁊ litora
in tanta młtitudĩe actigisse. sb̾ito ĩ
arma ꝓsiliũt ⁊ armati amatos equos astendũt nõ ex ptata ducis usui regis eoꝵ licentia mordĩato cur

Expanded text:
tes naues ipsas iam eorum litus et litora
in tanta multitudine attigisse, subito in
arma prosiliunt, armati armatos equos ascendunt, et, non expectata ducisseu regis eorum licentia, inordinato cursu
Abbreviated transcription (Latin):
tes tantã militũ copiam armacoꝵ
ad defensionẽ litoris aduenisse eoꝵ
młtitudinẽ sut mirati. potõr tam̃
admirõne sũt moti in dẽces tam
st renie tam docte se gͣere sb̾ tegumĩtis armoꝵ. nlłs n. fuit int̾ eos tom

Expanded text:
tes tantam militum copiam armatorum
ad defensionem litoris aduenisse eorum
multitudinem sunt mirati. Potiori tamen
admiracione sunt moti uidentes tam
strennue tam docte se gerere sub tegumentis armorum. Nullus enim fuit inter eos tam
Abbreviated transcription (Latin):
ubicũqz erat bestia ibi
erant: ⁊ quocũqz ibat ibant.
et non discedebant ab ea.
Sed ⁊ turres lignee super eos
firme protegentes suꝑ singulas bestias. ⁊ super eas machine. ⁊ super singulas uiri

Expanded text:
ubicumque erat bestia, ibi
erant, et quocumque ibat, ibant
et non discedebant ab ea.
Sed et turres lignee super eos
firme protegentes super singulas bestias, et super eas machine, et super singulas viri
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis trignita duo. qui
pugnabant desuꝑ. ⁊ uitus
magist bestie. Et residuũ
equitatum hunic ⁊ ĩde statuit in duas partes tubis excitum cõmouere. ⁊ ꝑurge̾
constipatos in legiones eiꝰ.

Expanded text:
virtutis triginta duo, qui
pugnabant desuper, et intus
magister bestie. Et residuum
equitatum hinc et inde statuit in duas partes, tubis exercitum commovere et perurgere
constipatos in legiones eius
Abbreviated transcription (Latin):
Ost qͣm in p̾cedenti capitulo diximus qualit̾ delinquitur circa cibum. Restat dr̃e
qualiter delinquitur circa potum. Dicebatur tĩ suꝑius ꝙ
iuuenilis etas maxime ẽ ꝓna
ad intemperantiam qͣre cum sẽper maior sit adhibenda cautela

Expanded text:
ostquam in praecedenti capitulo diximus, qualiter delinquitur circa cibum. Restat dicere,
quomodo delinquitur circa potum. Dicebatur enim superius quod
iuvenis etas maxime est prona
ad intemperantiam, quare cum semper maior sit adhibenda cautela,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi maius ꝑiculum yminet:
In puerili etate cauendum ẽ
ne iuuenes efficiantur intẽpe
ne iuuenes efficiantur intẽpe

Expanded text:
ubi maius periculum yminet,
in puerili etate cavendum est
ne iuvenes efficiantur intempe
ne iuvenes efficiantur intempe
Abbreviated transcription (Latin):
trauscendũt colles transuolant rupes puolant ap alpes trausgrediut᷑ foneas et ingrediũtur cauernas rimant᷑ biscera cerre/ ꝓfunda maris incerta fluuinis opaca uemoꝵ. In uia solitudimis expouũt se uentis et ymbrib tontrius ⁊ fuliib flutib et procelłis

Expanded text:
transcendunt colles, transvolant rupes, pervolant alpes, transgrediuntur foveas, ingrediuntur cavernas, rimantur viscera terre, profunda maris, incerta fluminis, opaca nemorum, in via solitudinis, exponunt se ventis et ymbribus, tonitruis et fulminibus, fluctibus et procellis,
Abbreviated transcription (French):
Ruiuis et preciy cus metalla cudut et conflant et iuslant lapides sailput ⁊ polliunt ligna succidũt et dolant celas ordĩt᷑ et cexũt nestes
ĩcidunt et cõsunt Edificant domos plaritãt ortos excolunt agros

Expanded text:
ruinis et praecipitiis. Metalla cudunt et conflant et inflant lapides sculpunt et polliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt vestes,
sincidunt et consunt, edificant domos, plantant ortos, excolunt agros,
Abbreviated transcription (Latin):
pastinãt uineas succendũt clibanos exstrunt molentina piscãt᷑
uenarit᷑ et aucupaut᷑ meditant᷑ et cogitant cõfiliant᷑ et or diuat querelant᷑ et litigãt diripuit et furant᷑ decipuĩt et mẽtiũt᷑ ꝯteridũt ⁊pliant᷑ ⁊ ĩnumna talia ut opes congregent ut questus ultiplitent

Expanded text:
pastinant vineas, succendunt clibanos, exstrunt molendina, piscantur,
venantur et aucupantur. Meditantur et cogitant, consiliantur et ordinant, querulantur et litigant, diripiunt et furantur, decipiunt et mentiuntur conteridunt etreliantur, et innumera talia ut opes congregent, ut questus multiplicent,
Abbreviated transcription (Latin):
ut lucra sectent᷑ ut houores acquirãt ut dignitates extellat ⁊ t pocestates extendant et ħ quoq labor et afflicto meritis si mͥ nõ credif᷑

Expanded text:
ut lucra sectentur, ut honores acquirant, ut dignitates extollant, ut potestates extendant. Et hoc quoque labor et afflicto mentis si mihi non creditur
ut lucra sectentur, ut honores acquirant, ut dignitates extollant, ut potestates extendant. Et hoc quoque labor et afflicto mentis si mihi non creditur
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ. de. Accendũtur ignea tela
nequissum. Mors ingredr̃ ꝑ fenestras. oculus aĩam dep̾̃datur. pugnabit orbis t̾ratũ ẽ usensatos. gr̃s ꝯtͣ gentẽ. et reg. ad .ie.t̾re . in .c. ꝑ loca pestilentie et fames t̾rores q de celo et tẽpestates. tr̾a ꝓducit spinas ⁊ t̾bulos.

Expanded text:
quem. de. Accenduntur ignea tela
nequissimi. Mors ingreditur per fenestras. Oculus animam depredatur. Pugnat orbis terrarum contra insensatos. Gens contra gentem, et regnum advetus magni per loca, pestilentie et fames, terroresque de celo et tempestates. Terra producit spinas et tribulos,
Abbreviated transcription (Latin):
aqua ꝓcellas et fluctꝰ. aer tẽpestates et tonitrua. ignis choruscatões et fulgura. Maledicta
inquit t̾ra in oꝑe tuo. spi. et .t.
inquit t̾ra in oꝑe tuo. spi. et .t.

Expanded text:
aqua procellas et fluctus, aer tempestates et tonitrua, ignis choruscationes et fulgura. «Maledicta,
inquit, terra in opere tuo, spinas et t
inquit, terra in opere tuo, spinas et t
Abbreviated transcription (Latin):
Mando uides tincam malum. sic
medica. accipe ceram rubeam ⁊ muscatum. ⁊ mirabalũ citrini.⁊ salgema. cucam.⁊ gumam edere. ⁊ grana furmenti. ⁊ mitte omnia in bacile cũ forti
aceto ⁊ dimitte per nonem dies ad serenum.

Expanded text:
Mando vides tineam malum, sic
medica: Accipe ceram rubeam et muscatum et mirabalum citrini et salgema, rutam et gumam edere et grana furmenti et mitte omnia in bacile cum forti
aceto et dimitte per novem dies ad serenum,
Abbreviated transcription (Latin):
et postea pone in ampula iitra ⁊ laua tantũ
falchonem donec purificatur pluma. ⁊ postea
accipe aquam rosaceam ⁊ laua eum ⁊ mitte
ad solem ⁊ sanabit᷑. de unoquoq unziam unã
et de cera libram .s.

Expanded text:
et postea pone in ampula vitra et lava tantum
falchonem donec purificatur pluma. Et postea
accipe aquam rosaceam et lava eum et mitte
ad solem, et sanabitur. De unoquoque unziam unam
et de cera libram mediam. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
os excellenaẽ nr̃e studeas nũciare ut certificati ꝑte exinde
sic̃ honori nr̃o conueĩt et
negoci qualitas exigit suꝑ
hiis ꝓcedore cõsulcius ualeamus firmiter enũ et pro ꝯstanti tenere te uolumꝰ ꝙ

Expanded text:
os Excellenciae nostrae studeas nunciare, ut certificati per te exinde
sicut honori nostro convenit, et
negoci qualitas exigit, super
hiis procedere consulcius ualeamus. Firmiter enim et pro constanti tenere te volumus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sic fidem et ẜuiaa pua digne
retribucoĩs examĩe nr̃a mũisicenca compensabit ut nũto
nobis adhesisre te gaudeas et
labores om̃s quos te in nostris
ẜmais subire contig̾it reputs
ad quietẽ.

Expanded text:
sic fidem et servitia tua, digne
retribucionis examine nostra munificentia compensabit: ut merito
nobis adhesisse te gaudeas, et
labores omnes, quos te in nostris
fervitiis subire contigerit, reputes
ad quietem.
Abbreviated transcription (Latin):
mussis ueritas suftragait᷑
et cã ip̃a iudiciario ordĩe
coguita extĩtit et sinalit
t̾minata ꝓcessum et forͣ
ꝯdempnatioĩs eiuside sub
tui Sigilli ĩpressione nr̃e
curie studeas destinare eidẽ

Expanded text:
emissis veritas suffragatur,
et causa ipsa judiciario ordine
cognita extitit, et sententialiter
terminata, processum et formam
condemnationis ejusdem sub
tui sigilli impressione nostre
Curie studeas destinare: eidem